BASISMODULE 4
EEN SNELLE MAKE-OVER
2
EEN SNELLE MAKE-OVER
Iedereen moet wel eens een tekst maken. Een tekst met een mooie opmaak heeft een betere uitstraling en leest vlotter. Met een tekstverwerker kun je teksten heel snel een opmaak geven.
WAT JE LEERT IN DEZE MODULE • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Wat een tekstverwerker is De werkomgeving van Microsoft Word Tips om een tekst leesbaarder te maken Een nieuw document maken Een bestand openen Wat een sjabloon is Een sjabloon gebruiken Een bestand opslaan Een bestand afdrukken Help gebruiken Navigeren doorheen een tekst De spatieregels bij de leestekens De notatie van getallen, data, tijd, valuta en telefoonnummers De verschillende tekstentiteiten Een tekstentiteit selecteren Scheidingstekens tussen tekstentiteiten Wat stijlen zijn Stijlen instellen Wat een pdf is Hoe je een pdf maakt
MEDIAWIJSHEID Ecologisch afdrukken
Samen zetten we ons in voor het klimaat. We willen duurzaam leven daarom beperken we het printen. Druk je document niet altijd af, maar maak er een pdf-bestand van. Overal leesbaar, de lay-out blijft behouden en vooral goed voor het milieu.
INFORMATICATAAL • Snelmenu • Werkbalk Snelle toegang • Miniwerkbalk • Schuifbalk • Documentweergave • In- en uitzoomen • Liniaal • Backstage • Bestand nieuw • Bestand openen • Bestand opslaan • Bestand afdrukken • Afdrukvoorbeeld • Navigeren • Toetsen: Page Up, Page Down, Ctrl, Shift, Home, End • Scrollen • Tekstdelen: teken, woord, regel, zin, alinea, pagina • Selecteren, selectie • Stijl • Thema • Opmaak • Sjabloon • Pdf
INHOUD
ENTER
LEESBARE TEKSTEN
...............................................................................................................................................................................................................
4
HOOFDSTUKKEN
1
2 3
4
5
DE BACKSTAGE
.......................................................................................................................................................................................................................
NAVIGEREN DOORHEEN EEN TEKST DE REGELS VAN DE KUNST
............................................................................
.........................................................................................................................................
DELEN VAN EEN TEKST HERKENNEN EN SELECTEREN
........................................................................................................................................................................................................
SNEL EN EENVOUDIG EEN TEKST OPMAKEN
MEDIAWIJSHEID OEFENINGEN
16
18
20
......................
...............................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................
STUDIEWIJZER
8
.........................................................................................................................................................................................................................................
24
26 28 34
APPLY
IEDERE PAGINA IN PDF
........................................................................................................................................................................................
35
3
4
EEN SNELLE MAKE-OVER
LEESBARE TEKSTEN Je hebt misschien al eens met een tekstverwerker gewerkt. Het is een handige tool waarmee je teksten kunt lezen, typen, opmaken en afdrukken. Het programma Microsoft Word is een bekende tekstverwerker en wordt hier gebruikt. Als je een programma goed wilt gebruiken, moet je eerst je werkomgeving leren kennen. Misschien ken je de meeste onderdelen, maar kun je ze ook benoemen? Noteer de juiste term bij elk onderdeel. Kies uit: titelbalk / snelmenu / lint / statusbalk / werkbalk Snelle toegang / miniwerkbalk / schuifbalk / documentweergave / in- en uitzoomen / liniaal.
<
<
<
<
LEESBARE TEKSTEN
>
> > >
In- en uitzoomen op een tablet of smartphone Omcirkel de vingerbeweging die je gebruikt om in te zoomen op een Word-document met een tablet of smartphone.
> >
5
6
EEN SNELLE MAKE-OVER
Welk programma of app gebruik jij om teksten (op) te maken met een pc, laptop, tablet of smartphone?
>
>
>
>
Aflevering 10
11/11/1918
15/07/1918
Wilhelm II, de Duitse keizer, De Amerikanen n door de Duitse vlucht naar nies bij de Maas Nederland
In Vlaamse Velden
DinSDag 10/12/2019
www.demorgen.be
HOE REDDEN WE DE LEEUW? Door rijken op hem te laten jagen
OORLOGSKRANT
22-23
10/11 11/11/1918
Verlaging van de uitstoot gaat niet ver genoeg
In Compiègne wordt de wapenstilstand getekend
10-11
Vlaanderen heeft een klimaatplan. Maar het voldoet niet aan de huidige Europese verwachtingen. Laat staan aan de toekomstige eisen.
3
Rechtscolleges slaken noodkreet matica, dat er nauwelijks nog op een kwaliteitsvolle manier tijdig recht kan worden gesproken.” De rechtscolleges wijzen de regering erop dat kwaliteitsvol en tijdig recht spreken een essentiële vereiste is in een democratische rechtsstaat. Bij de regering is men niet onder de indruk van de brief. (FE) 9
SANNA MARIN (34) De jongste premier ter wereld 5
betaalbaarzijn,luidthet. Deinvoeringvaneenkilometerheffingvoorauto’s pastnietinditplaatje.Eenverplichterenovatievan pasaangekochtewoningenevenmin.Erkomenwel goedkopeleningenvoorgroenerenovaties.DelandbouwsectormoetzijnuitstootmeteenkwartverminMeteenweekendvertragingheeftdeVlaamseregederentegen2030.DeVlaamseregeringwilookinringeenakkoordgevondenovereenklimaatplanrichzetten op het herstel van groene longen van ting2030.Indestrijdtegendeopwarmingverwacht Vlaanderen:bossen,moerassenengraslanden. EuropadatVlaanderenzijnschadelijkeuitstoottegen De oppositiepartijen vinden het klimaatplan 2030met35procentvermindertinvergelijkingmet ondermaats.VolgensGroenmaakthetvanVlaande2005. ren een “ecologisch ontwikkelingsland”. Sp.a vindt DeVlaamseregeringvoldoetvoorlopignietaande het“schrijnend”datderegeringeenweekendextra Europeseverwachtingen.HetVlaamseklimaatplan– heeft moeten onderhandelen over dit beperkte eengeheelvan350maatregelenindomeinenzoals plan. Demilieubewegingzietvooraleengrootconmobiliteit,landbouw,enertrast met de Brusselse en gieeninnovatie–zaltegen Waalse klimaatplannen. 2030resulterenineenverBrusselwilzijnuitstootmet laging van de uitstoot met 40 procent verlagen tegen 32,6procent. 2030. Wallonië gaat voor Vlaams minister-presieen verlaging met 55 prodent JanJambon(N-VA)recent. kentoptechnologischever“Om tot een echte verHet Vlaamse klimaatplan zal tegen 2030 nieuwingenomdekloofte mindering van de uitstoot dichten. Hij verwijst naar resulteren in een verlaging van de uitstoot met in Vlaanderen te komen, 32,6 procent, Europa verwacht 35 procent een mogelijke doorbraak moetsterkingegrepenworvandezelfrijdendeelektridenopdetransport-engescheauto.Vlaanderenkanfinaalookuitstootrechten bouwensector”,zegtLaurienSpruytvanBondBeter aankopenbijEuropeselidstatendiewelaandeverLeefmilieu.“DatdoethetVlaamseklimaatplanniet: wachtingenvoldoen. hetschuiftveelsymboolmaatregelennaarvorendie De blikvanger in het Vlaamse klimaatplan is de weinigopleveren.” snelheidsbeperking op de Brusselse ring. Voortaan Ondertussen raakte bekend dat de Europese klimogen automobilisten er niet sneller dan 100 kilomaatwetgevingopdeschopgaatvooreenveelambimeterperuurrijden.Demaatregelheeftechtereen tieuzer plan. Europa wil, volgens de Volkskrant, in beperkteimpactophetklimaat.Demaximumsnel2050heteersteklimaatneutralecontinentvandeweheidzorgtvoor0,13megatonaanuitstootvermindereldworden.HetpakketmaatregelendatEuropees ringtegen2030.Datismaareenfractievandetotale CommissievoorzitterUrsulavonderLeyenencominspanning(55megaton). missaris Frans Timmermans (Green Deal) morgen Nieuwe,ingrijpendemaatregelenzittenernietin zullenpresenteren,grijptdiepinbijdeindustrie,de het Vlaamse klimaatplan. Het is al langer duidelijk transport-enenergiesectorendelandbouw.Hetvadatdenieuweregeringeen‘klimaatrealistische’aanrieertvanderenovatievanmiljoenenhuizentotde pak voorstaat. Klimaatbeleid moet haalbaar en aanplantvan2miljardbomen.4 JE ROE N VA N HOR E N B E E K
MAGNETTE STOPT ERMEE Wie wil nog een regering vormen?
De drie hoogste rechtscolleges richten zich in een uitzonderlijke brief tot de regering. “Dit memorandum is dan ook een noodkreet na vijf jaar lineaire besparingen ten belope van meer dan 2 procent per jaar. Er is zoveel bespaard inzake werking en personeel en zo weinig geïnvesteerd, bijvoorbeeld inzake infor-
Vlaams klimaatplan voldoet niet voor Europa
MARK COENEN ‘Voor mijn zoon was Juice WRLD de John Lennon van zijn tijd’ 2
32,6%
De Legerbode 1/10/1918
PRIJS 1,90 EURO l Nederland 2,15 euro l Hoofdredactie: Kirsten Bertrand en Bart Eeckhout l Uitgave: DPG Media NV l De Morgen, Mediaplein 1, 2018 Antwerpen l Abonnementen: 02/454.25.91 l Promotie: 02/454.26.83 l Advertenties: 02/454.22.41 l Redactie: 02/556.68.11 l E-mail: info@demorgen.be
© license2publish
means without written permission from the publisher. De uitgever heft naar beste vermogen getracht de publicatierechten volgens 0 de wettelijke bepalingen te regelen. Zij die niettemin menen nog aanspraken te kunnen d doen gelden, kunnan dat aan de uitgever - kenbaar maken. r s y r
DE BEROEMDSTE BELGISCHE DIE JE NOG NIET KENT
Eefje ‘Sjokz’ Depoortere presenteert e-sportswedstrijden voor miljoenen kijkers
© FRANCIS VANHEE
matrozen eginnen te muiten
die Keure educatieve uitgaven uitgaven educatieve
Aflevering 10
© BELGA
01/11 28/10
1914-1918
5(ELNGGM!VUVW[V)+p-a
Hier zie je twee kranten van vroeger en nu. Kruis de krant aan die het best leesbaar is.
LEESBARE TEKSTEN
Hieronder zie je tweemaal dezelfde tekst maar met een andere lay-out. Wat kan je doen om een tekst leesbaarder te maken? Vul in. > > > >
7
8
EEN SNELLE MAKE-OVER
1 DE BACKSTAGE 1>5 Wil je een nieuw bestand maken, een bestand openen, opslaan of afdrukken? Dan moet je naar de backstage van Word. op tabblad Bestand. Je komt op de Backstage-weergave van Word. Afhankelijk van jouw Word-versie kan dit er een beetje anders uitzien.
Nieuw bestand Om een nieuw bestand te maken, start je met een leeg document. Dit kan op twee manieren. Volg de instructies: 1
2
LEEG DOCUMENT
2
1 1
Ben je al aan de slag in Word en wil je starten met een nieuw document? Volg de instructies: 1
BESTAND
2
NIEUW
Open een leeg document en typ de volgende tekst in: = rand(20). Druk op Wat is de eerste zin van de tekst? Vul in. >
3
LEEG DOCUMENT
.
DE BACKSTAGE
Sjablonen gebruiken Je kunt ook met een sjabloon starten als basis voor een nieuw document. Zo beschikt Word over verschillende sjablonen. Een sjabloon is een document met een voorbeeldopmaak en soms ook voorbeeldtekst. Je kunt ook een eigen sjabloon maken voor bijvoorbeeld al je schoolopdrachten. In een leeg document maak je een document met een bepaalde opmaak zoals een logo, kleuren en lettertypes die verbonden zijn aan je school. Je slaat dit document op als sjabloon en dit bestand kun je later gebruiken als basis voor al je schooltaken. Volg de instructies: 1
BESTAND
2
NIEUW
3
Kies een sjabloon uit de verschillende categorieën.
4
Selecteer het gekozen sjabloon.
5
MAKEN
2
3
4
5
Waar nodig vul je de tekstvakken aan en vervang je de bestaande tekst door eigen tekst. Merk op dat er ‘Document…’ staat in de titelbalk en niet de naam van het gekozen sjabloon. Je hebt eigenlijk een nieuw document geopend op basis van een sjabloon in Word.
TIP
Je kunt een sjabloon ook openen door op de naam te Een sjabloon heeft extensie .dotx.
2
in de Verkenner.
9
10
EEN SNELLE MAKE-OVER
Bestand openen
4
Als je verder wilt werken aan een tekstdocument, kies je voor Openen. Dit kan op twee manieren. Volg de instructies: 1 2
Selecteer een bestand in de recent geopende documenten.
of 2
ANDERE DOCUMENTEN OPENEN
1 1
2
2
DE BACKSTAGE
Ben je al aan de slag in Word en wil je een ander document openen? Volg de instructies: 1
BESTAND
2
OPENEN
3
Selecteer een bestand in de recent geopende documenten. Het document opent onmiddellijk.
3
2
of 3
BLADEREN
4
Selecteer de map waarin het document staat.
5
Selecteer het bestand of
6
OPENEN
2
op het bestand. Het document opent onmiddellijk.
4
3
5
6
11
12
EEN SNELLE MAKE-OVER
Bestand opslaan Wanneer je een mooie tekst hebt gemaakt, dan wil je die bewaren. Denk eraan om niet enkel op het einde maar ook tussendoor regelmatig te bewaren, dan raak je zeker niets kwijt.
TIP
Als je met een nieuw document begint, bewaar dit direct onder een zinvolle naam en op een logische plaats.
Opslaan als Je kiest voor opslaan als: - Wanneer je het document maakt en het document nog geen naam heeft. - Wanneer je het document wilt bewaren op een nieuw plaats of met een andere naam. Volg de instructies: 1
BESTAND
2
OPSLAAN ALS
3
BLADEREN
4
Selecteer de juiste map en geef het document een goede naam.
5
OPSLAAN
2 4 3
4 5
TIP
Werk je met Microsoft 365 of Word online en staat het document op OneDrive, dan kun je instellen dat het automatisch wordt bewaard. Wil je het origineel document behouden? Vergeet dan niet om je document onder een andere naam te bewaren vooraleer je wijzigingen aanbrengt.
DE BACKSTAGE
Opslaan Je kiest voor opslaan: - Wanneer het document al een naam heeft. - Wanneer je wijzigingen in het document hebt aangebracht en die wil bewaren. Volg de instructies: 1
BESTAND
2
OPSLAAN
2
TIP
Bewaar tijdens het werken regelmatig de wijzigingen door op werkbalk Snelle toegang
in de
te klikken.
Bij het sluiten van je bestand, vraagt het programma automatisch of je de wijzigingen wilt opslaan. Vergeet dit niet te doen!
13
14
EEN SNELLE MAKE-OVER
Bestand afdrukken Denk altijd goed na wat je wilt afdrukken en druk niet meer af dan nodig. Misschien kun je een taak digitaal indienen? Moet je die toch afdrukken? Lees dan bij afdrukinstellingen hoe je papier kunt sparen. Dit is goed voor het milieu. Volg de instructies: 1
BESTAND
2
AFDRUKKEN
3
Bekijk het afdrukvoorbeeld.
4
Stel de afdrukinstellingen in.
5
AFDRUKKEN
5
2 3
4
Afdrukinstellingen
Controleer altijd de afdrukinstellingen.
1
Bepaal het aantal exemplaren dat je wilt afdrukken.
2
Selecteer de juiste printer.
3
Bepaal wat je wilt afdrukken: alle pagina’s, de huidige pagina of een selectie van pagina’s. Hiermee kun je papier sparen.
4
Bepaal of je enkel- of dubbelzijdig wilt afdrukken. Met dubbelzijdig afdrukken spaar je ook veel papier.
5
Kies de afdrukstand: staand of liggend.
DE BACKSTAGE
Hulp nodig?
5
Word beschikt over een uitgebreide helpfunctie. Je kunt dit op verschillende manieren raadplegen: via het tabblad
of de sneltoets
Het tabblad Help bevat handige onderdelen: op de Help-knop en het Help-deelvenster opent. - De Help-knop: - Trainingen weergeven
Wijs naar een onderdeel, bv. naar de Help-knop en een infovenster verschijnt.
In het Help-deelvenster typ je bovenaan in het zoekveld waarvoor je hulp nodig hebt. Je kunt het Help-deelvenster meteen oproepen met de sneltoets .
.
15
16
EEN SNELLE MAKE-OVER
2 NAVIGEREN DOORHEEN EEN TEKST 6 Om vlot door een document te bewegen, moet je enkele toetsen en navigatiemogelijkheden kennen.
Navigeren met de toetsen
Gebruik de pijltjes- of cursortoetsen om stap voor stap door een document te navigeren.
Wil je snel door een document navigeren? Gebruik dan de volgende toetsen. vorige pagina
begin van de regel
+
begin van de tekst
volgende pagina
einde van de regel
+
einde van de tekst
Navigeren met de vingers
Navigeren in een tekst met je tablet of smartphone is heel eenvoudig.
Omcirkel de juiste vingerbeweging om te navigeren in een tekst met een tablet of smartphone.
NAVIGEREN DOORHEEN EEN TEKST
17
Navigeren met de muis in de tekst om de cursor op de juiste positie te plaatsen. 2
op een lege plaats om de cursor op een nieuwe positie in een lege ruimte te plaatsen. Gebruik het wieltje van de muis om door de tekst te scrollen. Zo beweeg je de tekst naar boven of beneden.
Sleep de schuifblok omhoog of omlaag om doorheen je tekst te bewegen.
Klik in de schuifbalk voor of na het schuifblok om één scherm omhoog of omlaag te gaan. Statusbalk
Zoom in en uit in je document. Als je in de statusbalk op het aantal woorden klikt, krijg je dit overzicht.
TIP
2
op een lege plaats om de cursor op een nieuwe positie in een lege ruimte te plaatsen.
De statusbalk geeft informatie over je document. Open
opgSocialeMedia en beantwoord de onderstaande vragen. Vul aan.
Op welke pagina ben je? > Hoeveel pagina’s bevat het document? > Hoeveel woorden bevat het document? > In welke taal staat het document? >
18
EEN SNELLE MAKE-OVER
3 DE REGELS VAN DE KUNST 7 In de maatschappij worden heel veel afspraken gemaakt: op school, in de sportclub, thuis ... Voor het schrijven van teksten met de computer gelden er ook afspraken. Dat gaat over het aantal spaties dat je bv. voor of na een leesteken zet of hoe je een datum juist schrijft. Hieronder vind je de afspraken die algemeen gelden.
Leestekens Leesteken
Regel
. : , ; ! ?
- geen spatie voor het leesteken - een spatie na het leesteken
…
- een spatie voor het leesteken - een spatie na het leesteken
( [ “ ‘
- een spatie voor het leesteken - geen spatie na het leesteken
) ] ” ’
- geen spatie voor het leesteken. - een spatie na het leesteken
Voorbeeld
Vlug naar de winkel. Het is Valentijn! Maar wie zie ik … Jasper en Sien (de vrienden van mijn zus). “Hoi, hoe gaat het?”, roep ik. Zij antwoorden in koor: “Super!”
Getallen, data, tijd, valuta en telefoonnummers Getallen
152 578,00 of 56 254 of 151,7
Datum
2023-12-31 of 31 december 2023
Tijd
16 uur of 16.45 uur of 16 u. of 16.45 u. of 16:00 of 16:45
Valuta
€ 100 of € 100,50 of 256,75 EUR Werk je met cijfers na de komma? Gebruik dan altijd 2 cijfers na de komma.
Telefoonnummer
09 256 35 63 of 0496 26 53 84
DE REGELS VAN DE KUNST
Moet er wel of geen spatie voor of na een leesteken? De tekst hieronder bevat een aantal fouten tegen de besproken regels. Omcirkel de fouten in de tekst. Open
opgTeKoop.
Pas de fouten aan in het document en bewaar het:
oplTeKoop.
Te Koop : Staat van het object: nieuw, in gesloten verpakking ! Prijs: 600€ Splinternieuwe spoelbak type “ Enter “ Afmetingen verpakking: 1190 x 1430 mm Binnenmaat spoelbak: 160 x 400 x 130 mm Geschikt voor vlakbouw , opbouw , onderbouw Extra’s afdruipbakje in RVS ( roestvast staal ) Vraag vrijblijvend info (0472729256) en inbouwtekening via e-mail Alles nieuw, nooit gebruikt! Afhalen na 19 u OPGELET: gesloten 01/05/2022
Deze email bevat enkele fouten. Vind je de fouten? Schrijf de tekst over en verbeter de fouten. Vul de tekst aan naast de email.
>
19