BASISMODULE 2
OP STAP IN WWW
2
OP STAP IN WWW
Het internet is een netwerk van computers. Telkens je online gaat, zal je nieuwe zaken ontdekken. Elke keer is het een avontuur. Maar uitkijken is de boodschap want in elk avontuur kan er gevaar schuilen.
WAT JE LEERT IN DEZE MODULE • • • • • • • • • • •
Wat het internet is De verschillende diensten van het internet Internetadressen analyseren en begrijpen Navigeren van de ene website naar de andere Bladwijzers of favorieten maken en gebruiken Informatie zoeken in een website Informatie zoeken op het internet Zoekresultaten beoordelen Afbeeldingen zoeken op het internet Websites beoordelen Wat cookies zijn
MEDIAWIJSHEID Veilig online
Internet is fun! Je kunt er informatie vinden, gamen, chatten met vrienden, berichten versturen ... Maar elk bezoek aan het internet laat ook sporen na. Probeer je digitale voetafdruk te beperken.
INFORMATICATAAL • • • • • • • • • • • • •
Internet Website Browser Hyperlink URL - webadres - internetadres Adresbalk Navigeren Geschiedenis Bladwijzers of favorieten Cookies Zoekterm Zoekveld Zoekresultaten
INHOUD
ENTER
EEN WERELD VOL MOGELIJKHEDEN
........................................................................................................
4
HOOFDSTUKKEN
1
2 3
4
5
6
7
WEBWIJS OP HET INTERNET
..................................................................................................................................
BLADWIJZERS OF FAVORIETEN ZOEKEN IN EEN SITE
14
..........................................................................................................
................................................................................................................................................................................
ZOEKEN NAAR EEN SITE
.......................................................................................................................................................
ZOEKRESULTATEN BEOORDELEN ZOEKEN NAAR AFBEELDINGEN
DOE DE WEBCHECK!
8 COOKIES
..........................................................................................
........................................................................................................
...............................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................................................................................
MEDIAWIJSHEID OEFENINGEN
...............................................................................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................
STUDIEWIJZER
8
........................................................................................................................................................................................................................................
16
18
22
26
32 34
36 38
50
APPLY
GOOGLE VOLGT JE STIEKEM
........................................................................................................................................................
51
3
4
OP STAP IN WWW
INTERNET: EEN WERELD VOL MOGELIJKHEDEN Je hebt zeker al eens websites bezocht op het internet. Maar weet je ook wat het is? Het internet, de Engelse afkorting voor ‘Interconnected networks’, is een wereldwijd openbaar netwerk van aan elkaar verbonden computers. Op die verschillende computers staat informatie: teksten, afbeeldingen, muziek, video’s, games, forums … Wanneer jij verbonden bent met het internet, heb je toegang tot die informatie. Via webpagina’s of sites is die info beschikbaar voor de internetgebruiker. Internet maakt een heleboel dingen makkelijker. Je kunt online winkelen, bankieren, online les volgen, computerspelletjes spelen met mensen over de hele wereld, luisteren naar muziek, een eigen webpagina maken over je hobby … Herken je de logo’s van de volgende apps? Vul de naam in onder het logo. En waarvoor gebruik je deze apps? Kruis aan wat je ermee kunt doen.
> Mailen Telefoneren Berichten versturen
>
Berichten lezen
Mailen
Foto’s delen
Telefoneren
Audio delen
Berichten versturen
Video delen
Berichten lezen
Video bekijken
Foto’s delen
Muziek beluisteren
Audio delen
Informatie zoeken
Video delen
Mailen
Video bekijken
Telefoneren
Muziek beluisteren
Berichten versturen
Informatie zoeken
Berichten lezen
>
Foto’s delen Audio delen Video delen Video bekijken Muziek beluisteren Informatie zoeken
INTERNET: EEN WERELD VOL MOGELIJKHEDEN
>
> Mailen
Mailen
Telefoneren
Telefoneren
Berichten versturen
Berichten versturen
Berichten lezen
Berichten lezen
Foto’s delen
Foto’s delen
Audio delen
Audio delen
Video delen
Video delen
Video bekijken
Video bekijken
Muziek beluisteren
Muziek beluisteren
Informatie zoeken
Informatie zoeken
> Mailen Telefoneren Berichten versturen Berichten lezen Foto’s delen Audio delen Video delen
>
Video bekijken Mailen Telefoneren Berichten versturen Berichten lezen Foto’s delen Audio delen Video delen Video bekijken Muziek beluisteren Informatie zoeken
Muziek beluisteren Informatie zoeken
5
6
OP STAP IN WWW
> Mailen Telefoneren Berichten versturen Berichten lezen
>
Foto’s delen Mailen Telefoneren Berichten versturen Berichten lezen Foto’s delen
>
Audio delen
Mailen
Video delen
Telefoneren
Video bekijken
Berichten versturen
Muziek beluisteren
Berichten lezen
Informatie zoeken
Foto’s delen
Audio delen
Audio delen
Video delen
Video delen
Video bekijken
Video bekijken
Muziek beluisteren
Muziek beluisteren
Informatie zoeken
Informatie zoeken
> Mailen Telefoneren Berichten versturen Berichten lezen Foto’s delen Audio delen Video delen Video bekijken Muziek beluisteren Informatie zoeken
INTERNET: EEN WERELD VOL MOGELIJKHEDEN
>
> Mailen
Mailen
Telefoneren
Telefoneren
Berichten versturen
Berichten versturen
Berichten lezen
Berichten lezen
Foto’s delen
Foto’s delen
Audio delen
Audio delen
Video delen
Video delen
Video bekijken
Video bekijken
Muziek beluisteren
Muziek beluisteren
Informatie zoeken
Informatie zoeken
7
8
OP STAP IN WWW
1 WEBWIJS OP HET INTERNET 1>2 Op het internet vind je een grote schat aan informatie over allerlei onderwerpen. Maar weet jij hoe alles werkt en in elkaar zit? Hoe gebruik jij het internet en waar moet je op letten?
Ik ben webwijs!
- Je opent een webbrowser en zoekt naar informatie op het internet. - De zoekresultatenpagina geeft je een lijst van hyperlinks over het onderwerp. - Een hyperlink is een URL: het webadres van een site. - Je navigeert in een website en gaat op zoek naar info. Of je kunt navigeren van de ene site naar de andere. - De geschiedenis van een webbrowser houdt alle bezochte pagina’s bij. - Let op voor valkuilen. Wees voorzichtig met persoonlijke gegevens op het internet.
WEBBROWSER
HYPERLINK
VALKUILEN
URL
GESCHIEDENIS
NAVIGEREN
WEBWIJS OP HET INTERNET
Webbrowser: een programma of app Om te kunnen internetten, heb je een computer met internetverbinding en een webbrowser nodig. Met een browser of internetprogramma kun je websites bekijken en doorheen het internet bladeren. Bekende webbrowsers zijn Google Chrome, Microsoft Edge, Mozilla Firefox ‌ Welke webbrowser gebruik jij? Kruis aan.
Hyperlink: handige link! Een hyperlink is een tekst of afbeelding waarop je kunt klikken om naar een andere webpagina te gaan. Een hyperlink wordt ook wel een link genoemd. Als je met de computermuis over een hyperlink beweegt of die wilt aanklikken dan verandert de cursor in een handje .
Zoek naar de VRT NWS website in je internetbrowser en ga naar de hyperlink.
Welke hyperlinks kun je vinden op de VRT NWS site? Vul drie linken in. > > >
URL: adres van een website Een URL is het unieke adres van een website, het webadres. Je kunt het vergelijken met het rijksregisternummer van een persoon of de nummerplaat van een auto. In de adresbalk van de browser typ je de URL.
Vul de URL in van je favoriete tv-zender. >
9
10
OP STAP IN WWW
Je gebruikt vaak het internet om informatie op te zoeken. Die informatie vind je op een website. Elke website heeft een uniek adres. Een URL of webadres is opgebouwd uit verschillende onderdelen.
URL
Uniform Resource Locator Uniek internetadres
https://www.voorbeeld.com Protocol
Subdomein
Domein
Landcode
Hoe computers met elkaar praten ligt vast in afspraken. Die afspraken worden gebundeld in een protocol. Https (HyperText Transfer Protocol secure) staat voor zo’n protocol om te surfen op het web. De schuine streep heet slash. Je ziet ook soms “http:”. Dit is een niet beveiligde website. De vermelding https:// hoef je niet te typen.
Je surft meestal op het World Wide Web. Let op, niet alle internetadressen bevatten de vermelding www.
Dit is de domeinnaam van de server of van de organisatie.
Aan de (land)code kun je vaak zien uit welk land de website komt.
Het is de naam van de firma, instelling, stad ... van wie de website is.
Bekende landcodes zijn: - .be (België); - .nl (Nederland); - .eu (Europa).
Internetadressen raden
Andere bekende codes zijn: - .com (commerciële bedrijven); - .org (niet commerciële organisaties).
Veel internetadressen kun je wel raden. Je weet welke URL je moet typen in de adresbalk van de browser. Je zoekt bijvoorbeeld naar de openingsuren van de zoo in Antwerpen. Je raadt de URL: www.zooantwerpen.be. Hier zal je inderdaad het antwoord op jouw vraag vinden.
WEBWIJS OP HET INTERNET
Navigeren: van de ene webpagina naar de andere Snel terugkeren of springen van de ene webpagina naar de andere doe je zo:
←).
1 Keer terug naar de vorige pagina (
→).
2 Keer terug naar de laatst bezochte pagina (
+
3 Voeg een nieuw tabblad toe ( ). Zo kun je meerdere sites tegelijk openen. 4 Klik op een tabblad en je kunt de URL in de adresbalk en de website zien. 5 Sluit de tabbladen die je niet meer nodig hebt (x).
Google Chrome 1
2
4
5
3
Microsoft Edge
Een website heeft een structuur Een website is meestal opgebouwd op basis van een boomstructuur. Je kunt dit vergelijken met de ‘ruggengraat’ of de ‘bouwtekening’ van je website. Bekijk de screenshot van de hoofdpagina van belgium.be/nl.
11
12
OP STAP IN WWW
Welke boomstructuur herken je op de hoofdpagina van belgium.be? Vul dit aan op de takken van de boom.
Geschiedenis: bezochte pagina’s worden bijgehouden Wil je een webpagina openen die je vandaag of even geleden hebt bezocht? Deze webpagina kun je terugvinden in de Geschiedenis van je webbrowser. Dit onderdeel van de browser houdt bij naar welke websites je hebt gesurft. Al je bezochte websites worden in een overzicht bewaard en worden op datum gesorteerd. Denk eraan dat je steeds digitale sporen achterlaat op het internet! Welke websites vind jij terug in jouw geschiedenis? Vul twee sites in. > >
Google Chrome
Microsoft Edge
WEBWIJS OP HET INTERNET
Valkuilen! Opletten! Het internet is een fascinerende plek. maar er liggen ook gevaren op de loer. Let op met wachtwoorden en het aan- en afmelden van online platformen.
Wachtwoorden
Bewaar wachtwoorden niet zomaar op een computer en zeker niet op een ‘vreemde’ computer zoals bv. in de klas. Je wachtwoord ligt dan voor het grijpen!
Aan- en afmelden
Meld je steeds af als je een toepassing zoals Smartschool, Office 365, Gmail ... niet meer gebruikt.. Wanneer je dit niet doet, kan iemand je account gebruiken en misbruiken. Afmelden of uitloggen is de boodschap!
Aan- en afmelden bij Smartschool
13
14
OP STAP IN WWW
2 BLADWIJZERS OF FAVORIETEN 3 Hoe kun je webadressen onthouden? Deze vraag stel je jezelf ook wanneer je een boek leest. Tot welke pagina ben ik geraakt? Een bladwijzer kan je hierbij zeker helpen. Wil je vaak bezochte websites niet vergeten dan gebruik je bladwijzers of favorieten. Die zorgen voor een snelle toegang tot al je favoriete websites. Zo hoef je niet steeds de URL van de website in te typen. Bladwijzers of favorieten kun je delen en raadplegen op andere toestellen. Je kunt ze ook ordenen in mappen.
Bladwijzers of favorieten maken Hoe maak je bladwijzers of favorieten? Open je browser en volg de instructies: 1 2 3 4
Ga naar de website die je wilt bewaren. op
in de adresbalk.
Geef een naam aan de bladwijzer of favoriet die je wilt toevoegen. GEREED OF TOEVOEGEN
1
2
1
Google Chrome
Microsoft Edge
3
4
2
BLADWIJZERS OF FAVORIETEN
Bladwijzers of favorieten gebruiken Hoe zoek je naar een website die je hebt toegevoegd in je bladwijzers of favorieten? Open je browser en ga naar https://www.brugge.be/. Volg de instructies: 1
GOOGLE CHROME AANPASSEN EN BEHEREN
1
FAVORIETEN
2
BLADWIJZERS
2
Bekijk de bewaarde website.
3
Bekijk de bewaarde website.
Google Chrome
3
1
Microsoft Edge
1
2
2
Voeg volgende sites toe aan jouw bladwijzers of favorieten: - de website van jouw school; - het leerplatform van jouw school; - de site van jouw gemeente. Vul de URL’s in die je hebt toegevoegd aan jouw bladwijzers of favorieten. Google Chrome of Microsoft Edge Bladwijzers of Favorieten > > >
15
16
OP STAP IN WWW
3 ZOEKEN IN EEN SITE 4 Goede websites hebben een duidelijke structuur zodat je snel informatie kunt vinden. De volgende tips kunnen je ook helpen om vlot info te vinden op een website. 1 Zoek het menu. Dit vind je meestal bovenaan het scherm. 2 Lees de hoofdtitels op het scherm. Ze geven je veel informatie. 3 Bekijk de foto’s. Ze worden vaak gebruikt om de hoofdthema’s te illustreren. 4 Kijk of er een zoekfunctie is om informatie in de site te zoeken. 5 Het meest recente nieuws vind je vaak in een afzonderlijk vak. 1
5
3
2
4
17
ZOEKEN IN EEN SITE
Sommige websites zijn erg druk en bevatten veel tekst. Het is dan niet eenvoudig om snel informatie te vinden. Vind je ondanks deze tips nog niet wat je zoekt? Dan kun je gebruikmaken van een handige zoekfunctie.
1 Gebruik de toetscombinatie
+
.
1
2
2 Rechts aan de bovenkant verschijnt een zoekbalk.
3 Typ de zoekterm in de zoekbalk. 4 Je ziet onmiddellijk hoeveel keer de zoekterm voorkomt.
3
4
5 In de schuifbalk zie je waar de zoekterm voorkomt in het artikel.
5