Masters of
8
Dossier kleur
Je hebt het misschien ook al meegemaakt. Je bladert door een catalogus en je oog valt onmiddellijk op een bepaald product. Dit is de perfecte kleur, dit moet ik hebben, denk je meteen. Maar wanneer je in de toonzaal ‘the real deal’ ziet, of nog erger, wanneer je vol enthousiasme de verpakking van je online bestelling openscheurt, is de teleurstelling groot. Dat prachtige oud roze blijkt wel erg oranje uit te vallen.
Elke producent die kleurvarianten in zijn assortiment heeft, wordt vroeg of laat geconfronteerd met dit probleem. Over kleuren en smaken valt niet te twisten, luidt het spreekwoord. Niets is minder waar. In de grafische wereld zul je moeilijk een onderwerp vinden waarover méér gediscussieerd wordt dan over kleur. Want laat het duidelijk zijn: je productfoto’s of 3D-renders mogen nog zo goed zijn, wanneer je bij het drukken van een catalogus of een andere publicatie het colourmanagement over het hoofd ziet, kunnen de gevolgen desastreus zijn. Dt-fout Vergelijk het gerust met tekstcorrectie. Voor je catalogus in druk gaat, laat je elke zin, elk woord nalezen. Je zult het niet gedroomd hebben dat er een dt-fout in je catalogus staat. Maar kijkt er ook iemand de kleuren na? Kleur is ongelooflijk complex. Hoe het menselijke oog kleuren waarneemt, hoe de hersenen deze informatie verwerken, welke rol het licht speelt, hoe kleur wordt weergegeven op beeldschermen, hoe het drukproces in zijn werk gaat … Als je dit alles wil uitleggen, heb je al snel een boek volgeschreven. Zonder al te veel in detail te gaan is het wel belangrijk om te begrijpen waarom kleur zo wispelturig is. En vooral: wat je kunt doen om ze stabiel te houden. We bekijken het aan de hand van een voorbeeld. Beeld je even in dat er in je kantoor een niet onaardig schilderijtje met zonnebloemen hangt. De bloemen zijn geschilderd in verschillende warme tinten geel. ‘s Avonds, als het begint te schemeren, zien de kleuren er heel wat donkerder uit. Wanneer je het licht aansteekt, oogt het geel veer feller. Dezelfde kleuren zien er al helemaal anders uit, puur door de invloed van het licht.
Van RGB naar CMYK We nemen een foto van het schilderij en bekijken dit op een beeldscherm. Kleuren op een beeldscherm zullen altijd verschillen van de realiteit. Het menselijk oog kan van het kleurenspectrum alles waarnemen tussen infrarood en ultraviolet. Alle kleuren van de regenboog dus. Een beeldscherm daarentegen bouwt kleur op aan de hand van slechts drie kleuren: rood, groen en blauw (RGB). Met deze drie mengkleuren kun je heel veel kleuren nabootsen, maar het bereik van het oog kan het niet evenaren. Neem bijvoorbeeld een fluo hesje. Op een scherm zal dit er nooit zo fel uitzien als in het echt. Bovendien kunnen de kleuren ook variëren van scherm tot scherm, afhankelijk van de kleurinstellingen. En dan moeten we nog van scherm naar druk. Dat wil zeggen dat de kleuren omgezet moeten worden, want drukken gebeurt niet met RGB-kleuren, maar met CMYK (cyaan, magenta, geel en zwart). Bij deze omzetting kan opnieuw een kleurverschil optreden. Dat komt omdat het kleurbereik van RGB groter is dan van CMYK. En om het nog ingewikkelder te maken: ook de papiersoort speelt een grote rol. Ongestreken papier neemt meer inkt op dan gestreken papier, waardoor het ontwerp donkerder kan ogen.
Dossier kleur
Waarom je colourmanagement maar beter niet over het hoofd ziet
9
Menselijk oog Menselijk oog Beeldscherm (RGB) Beeldscherm (RGB) Druk (CMYK) Druk (CMYK)
Architecture
Masters of
10 gebruik je een ander kleurprofiel dan bij een sneeuwwit papier. Wij zorgen voor de nodige omzettingen en controleren of het juiste kleurprofiel wordt gebruikt doorheen het hele proces. Voor heel wat papiersoorten volgen wij de ISO-norm. Maar omdat deze norm niet met alle papiervariaties rekening houdt, hebben wij zelf bijkomende kleurenprofielen ontwikkeld. Zo kunnen wij ook voor de vele papiersoorten die niet onder de ISO-normen vallen een perfecte simulatie maken. Wanneer wij alles grondig gecontroleerd hebben, maken we een kleurenproef op speciaal proofingpapier en bezorgen we die aan de klant. Deze proef simuleert erg nauwkeurig hoe het drukresultaat eruit zal zien. Op basis van de proeven kunnen we, in samenspraak met de klant, de kleuren nog bijsturen. Komt de kleur nog niet helemaal overeen met het staal? Vallen de kleuren wat donker uit? Dan voeren we kleurcorrecties uit en passen we de beelden aan tot de klant helemaal tevreden is.
Het team De scanafdeling, de naam zegt het zelf, hield zich vroeger bezig met het inscannen van beelden en dia’s. Vandaag reikt hun job veel verder dan louter inscannen. De scanafdeling is het kloppend hart van de drukkerij op vlak van kleur. Zij staan in voor het colourmanagement: het bewaken van kleur doorheen het hele drukproces. Onze diensten • Scannen • Kleurcorrecties • Detoureren (afbeeldingen vrijstaand maken) • Beeldmanipulaties (vb. bijtekenen, wallen wegwerken …) • Omzettingen (vb. kleur omzetten naar zwart-wit) • Optimaliseren van beelden (vb. het gras groener en de lucht blauwer maken) • Mogelijkheid voor klant om aan het scherm te assisteren
Bart, Tim, Carl en Pascal van de scanafdeling
Dossier kleur
Mission impossible Is het dan onmogelijk om de kleur in je catalogus identiek eruit te laten zien als de kleur van je staal? Uiteraard niet. Door voldoende aandacht te besteden aan colourmanagement, is het perfect mogelijk om de kleuren doorheen het hele drukproces constant te houden en kleurvariaties te elimineren. Het doel van colourmanagement is om precies te voorspellen hoe elke kleur er zal uitzien op het gekozen papier. Zo kun je op voorhand nog bijsturen waar nodig en weet je dat het resultaat exact dát zonnebloemgeel zal zijn dat je voor ogen had. Hoe gaat dat concreet in zijn werk? Eerst en vooral moet je zorgen dat je geen appelen met peren vergelijkt. In de wereld van colourmanagement heet dat kalibreren: de instellingen aanpassen zodat alle toestellen op elk moment dezelfde waarden weergeven. Alle apparatuur moet op elkaar afgestemd zijn: de schermen, de printers waarop we kleurenproeven maken, de platen, en vooral ook de drukpersen. Bovendien volstaat het niet om één keer alle instellingen goed te zetten, je moet dit ook regelmatig controleren. We nemen voortdurend steekproeven om na te gaan of de output op alle toestellen nog steeds identiek is. De volgende stap is het afstemmen van de bestanden op het gekozen papier. Wanneer je bijvoorbeeld een iets geler papier kiest,
11
voor
CASE
01
na WE Z010 COLORA MAGAZINE WHITE NUANCE colourmanagement voor kleurexperten
DC 7-C
WE Z105 PLEASANT GREY
WE Z010 WHITE NUANCE
Colora is een Belgische keten van verfwinkels voor particulieren en professionele schilders. In de colorawinkels kun je terecht voor kwaliteitsverf, maar ook voor advies en inspiratie. Nog meer kleuradvies, tips en weetjes Wat denk je? Zegt het je iets? Laat je dan vooral bieden ze aan via het colora magazine,niet eentegenhouden! inspirerendHet verftijdschrift dat kois als nieuwe kleren wordt gedrukt bij die Keure. pen. Bepaalde kleuren staan je nu eenmaal beter In een magazine over verf en kleur kun je jeMaar geeneen kleurafwijkingen dan andere. woning kleed je niet elke dag in, wel. EnColora die staan te veroorloven. Een intensief prepressproces is onze dan kleuradviseurs ook noodzakelijk. springen om je te van helpen! bezorgt ons samen met de bestanden ook verfstalen alle kleuren die in het magazine gebruikt werden. Wij stemmen bij elk beeld de kleuren van / LENTE 2019 25 de muren af op de kleuren van de stalen.
DC
Wat denk je? Ze niet tegenhoude pen. Bepaalde kl
dan andere. Maa dag in, onze kle springen om je t
Architecture
Masters of
12
13
Dossier kleur
voor CASE
02
na VAN MARCKE 50 tinten wit Van Marcke is een toonaangevende Belgische groothandel en verdeler van badkamers, keukens en verwarming. Voor de catalogus ‘Thuis in warmte en water’ ging het er niet alleen om de kleuren waarheidsgetrouwer, maar ook mooier te maken. Bepaalde beelden dreigden op de gekozen papiersoort dof over te komen. Deze beelden werden wat opgefrist. Andere foto’s vertoonden kleurzweem. Verschillende toiletten, die in werkelijkheid allemaal dezelfde wit porseleinen kleur hebben, verschillen daardoor sterk van tint. Het ene toilet was wat geler, het andere wat grijzer, sommige hadden zelfs een paarse schijn. Beeld per beeld werd de kleursaturatie en het contrast aangepast en werden de beelden minder gevoelig gemaakt aan omgevingslicht. Dankzij deze beeldmanipulaties blijven de kleuren doorheen de catalogus mooi neutraal.
voor CASE
03
na UNILIN EVOLA authentieke kleuren en texturen UNILIN Evola is een inspirerende collectie decoratief plaatmateriaal met 168 kleuren en verschillende texturen. De authentieke reliëfstructuren en het verrassende kleurenpallet bieden creatieve vrijheid voor elk interieurproject. Eén van de grote troeven van het gamma is de echtheid van de designs. De nerven en houtstructuur zijn zo realistisch dat je amper het verschil merkt met echt hout. Op vlak van colourmanagement hebben we voor deze inspiratiebrochure gewerkt op twee vlakken. Ten eerste hebben we alle foto’s met panelen bijgewerkt zodat de kleuren perfect overeenstemmen met de stalen. Ten tweede hebben we aanpassingen gedaan in functie van de gekozen papiersoort. We merkten namelijk dat bepaalde kleuren en nuances op dit specifieke papier dreigden te vervagen. Door de foto’s bij te werken, blijven de kleuren intens en komt elk detail tot zijn recht. Het resultaat is dat de brochure de authenticiteit van de kleuren en texturen van de panelen eer aandoet.
Architecture