Τεύχος 509

Γεωργία Γαλάνη

Ο ήλιοε δύο κόσμων 0 Αλέξανδροε, σε ηλικία είκοσι ενόε ετών, αφήνει πίσω του την Ελλάδα για μια παγκόσμια εκστρατεία μέχρι tis Ινδίεε. Μέσα στη θύελλα του πολέμου, έναε νεαρόε άντραε γνωρίζει τον κόσμο και ψάχνει την αγάπη. Η δόξα τον περιμένει. 0 θάνατοε τον προκαλεί. Οε κυρίαρχοε του κόσμου θα μείνει στην ιστορία. Ποιοε είναι αυτόε ο άνθρωποε που άλλοτε κάνει πόλεμο με τουε θεούε κι άλλοτε συμμαχεί μαζί τουε;

Λουίζα ΣπηΓίιωιοπούΓίου

Άσπρο σκοτάδι Η Λουίζα Ιπηλιωτοπούλου, στην πρώτη συλλογή διηγημάτων τηε με τίτλο Άσπρο σκοτάδι, συγκεντρώνει 1? ιστορίεε, όπου

με λοξό ρεαλισμό και παιγνιώδη μελαγχολία σχεδιάζει τον κόσμο τηε

αφηγηματικήε τηε περσόναε - έναν κόσμο ενηλικίωσηε, διακριτικήε ενδοσκόπησηε,

ονειρικήε πνοήε.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ w w w .p a t a k i5 .g r

ΠΑΝΑΓΗ ΤΣΑΛΔΑΡΗ (ΠΡΩΗΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ) 38, 104 37 ΑΘΗΝΑ,ΤΗΛ. 210.36.50.000 web site: http://www.patakis.gr

Η γνώμη μου

Είναι μια γιορτή όπου κυριαρχεί το βιβλίο, δηλαδή κατά κύριο λόγο τα περιε­ χόμενα των βιβλίων. Που σημαίνει πρώτο λόγο έχουν οι συγγραφείς, λογοτέ­ χνες, μελετητές, επιστήμονες, συγγραφείς παιδικού βιβλίου, ποιητές και οποιοσδήποτε ολοκληρώνει ένα περιεχόμενο που εμφανίζεται τυπωμένο. Κατά δεύτερο λόγο είναι μια γιορτή για τους αποδέκτες του βιβλίου, δηλαδή τους αναγνώστες, αυτούς που συμμετέχουν κατά οποιονδήποτε τρόπο στο διάλογο με τα περιεχόμενα των βιβλίων. Τρίτοι σε αυτήν την υπόθεση της γιορτής έρχονται οι φορείς που υλοποιούν το βιβλίο, που το επιλέγουν για να εμφανιστεί στην αγορά, οι εκδότες. Μαζί με αυτούς έρχονται και όλοι όσοι συμμετέχουν στην εμφάνιση του βιβλίου, οι τυπογράφοι, οι σχεδιαστές, οι επιμελητές, οι μεταφραστές. Ακολουθούν οι μεσάζοντες για να πωληθεί το βιβλίο, οι βιβλιοπώλες, οι διακινητές βιβλίων, αλλά και οι δημοσιογράφοι, οι παρουσιαστές βιβλίων κ.ά. Μια γιορτή, λοιπόν, για το βιβλίο θα έπρεπε να είναι πρωτίστως ένας διάλογος περιεχομένων με αναγνώστες και συγγραφείς. Ένα φεστιβάλ βιβλίου θα πρέπει φυσικά να έχει χαρακτήρα γιορτής, να συν­ διαλέγεται με άλλες τέχνες, να έχει παράλληλες εκδηλώσεις, χάπενινγκ, πρω­ τοποριακές επιδείξεις project γύρω από το βιβλίο και, στην κορύφωση, ένα σπουδαίο πάρτι. Στόχος κάθε γιορτής/φεστιβάλ βιβλίου είναι να δημιουργήσει πολλούς νέους αναγνώστες. Μόνον αυτοί θα σώσουν τον εκδοτικό κόσμο και όχι οι πρό­ σκαιρες πωλήσεις.

Γιάννης Ν. Μπασκόζος

δ : περιεχόμενα

στήλες: 01. Η γνώμη μου Γιάννης Ν. Μπασκόζος | 0 6 ■ Σχόλια |10. Από μήνα σε μήνα Όλγα Σελλά | 14■ Courier 16. Θερμιδωριανά οξύτονα Αλέξης Ζήρας | 18■ Ζενερίκ Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης | 20. Για τα παιδιά Μαρίζα Ντεκάστρο | 22. Χωρίς προϋπηρεσία Γιώργος Ξενάριος | 118. Comics Λήδα Τσενέ 1120. Ο περιοδεύων Σπύρος Κακουριώτης

70 εκδότες 170 βιβλία για το καλοκαίρι 41 συνέντευξη: 24. Κρις Ιμπί: Διάνοια και σοφία, τα εργαλεία του ανθρώπου. Συνέντευ­ ξη στον Γιάννη Ν. Μπασκόζο

Ο ταξίδευτής: 110. Ανέκδοτες φωτογραφίες. Ελένη Καρρά 1111. Ιταλία: Παράταιρα

.

πρόσωπα. Maurizio de Rosa | 112 Ρωσία: Μπρόντσκι - Πούσκιν. Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης

Michel Maisonneuve Ένας Τσετσένος σκύλος στη Μασσαλία

Κ Β Μ

Ε ΐί^ ΐΚ Μ

Ένα απολαυστικό νουάρ μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στη Μασσαλία.

«Ένα αριστούργημα. Ο Μεζονέβ, άξιος διάδοχος του Ζαν-Κλωντ Ιζζό; Εν πάση περιπτώσει ένα μυθιστόρημα που δεν πρέπει να χάσετε.»

Michel Maisonneuve

Francois Joly, Jazz Notes

Ένας Τσετσένος σκύλος στη Μασσαλία ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΑΛΙΚ Η ΚΕΡΑΜΙΔΑ

Π Ο Λ ΙΣ

ΠΟΛΙΣ

Βιβλιοπωλ είο: ΑΙΟΛΟΥ 33 ♦ τηλ.: 210 36 43 382 e -m a i: in fo @ p o lis-ed .g r

δ : περιεχόμενα ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ISSN: 1106-1383 ΚΩΔΙΚΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ 1141 ΤΕΥΧΟΣ 509 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ιδρυτής Περικλής Αθανασόπουλος Ιδιοκτήτης Γ. Γαβαλάς & ΣΙΑ Ε.Ε. Εκδότης Γεώργιος Γαλάντης-Γαβαλάς

βιβλιοθήκες: 114. Ένα «φιλελληνικόν βιβλιοπωλείον». Νάσος Χριστογιαννόπουλος

βιβλιοκριτική 30

Γιάννης Ν. Μπασκόζος Τακτικοί συνεργάτες Αλέξης Ζήρας Σπύρος Κακουριώτης Ελένη Καρρά Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης Κώστας Μποτόπουλος Μαρίζα Ντεκάστρο Γιώργος Ξενάριος Όλγα Σελλά Ανταποκριτές Christopher Lees (Μπέρμινγκχαμ) Έλενα Παλλαντζά (Φραγκφούρτη) Maurizio De Rosa (Μπολώνια) Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης (Μόσχα) Κριτικογραφία θοδωρής Πέρσης Υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων Κωνσταντίνα Πολυχρονοπούλου

4 §§

Μαρία Αποστόλου | Alex Basko | Ελεάννα Βλαστού | Γιάννης Δούκας | Αλέξης Ζήρας | Κρις Ιμπί | Σπύρος Κα­ κουριώτης | Λεύτερης Καλοσπύρος | Δήμητρα Καραμολέγκου | Ελένη Καρρά | Αντιγόνη Κατσαδήμα | Μάρθα

Διαφημίσεις, Παραγωγή, Διανομή Α. Δ. Οικονομόπουλος & ΣΙΑ Ο.Ε. anoikon1@otenet.gr

Κυριακοπούλου | Θανάσης Μήνας | Ξένη Δ. Μπαλωτή |

Συνδρομές Μιχάλης Βαλάσογλου

I Γιάννης Νέδας | Μαρίζα Ντεκάστρο | Maurizio De Rosa

Design director Χρήστος Σ. Τζοβάρας design9@hol.gr

Ο ■ $

dtp Σοφία Μιχάλα msdesign@otenet.gr

μ

Εκτύπωση Sky printing A. Ε.

ο

γράφουν και μιλούν:

ΔΙΑΝΟΜΗ ΑΡΓΟΣ (περίπτερα) ΕΡΜΗΣ (βιβλιοπωλεία) ΔΙΑΒΑΖΩ Χαριλάου Τρικούηη 38, ΑΘΗΝΑ, 106 80 Τηλ.: 210 33 88 008-9, Fax: 210 33 88 006 e-mail: diavazo@otenet.gr

Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης | Γιάννης Ν. Μπασκόζος

I Γιώργος Ξενάριος | Χρίστος Παπαγεωργίου | Γιάννης Σ. Παπαδάτος | Γιώργος Ν. Περαντωνάκης | Ζωή Σα­ μαρά | Αλεξάνδρα Σαμοθράκη | Όλγα Σελλά | Ελισάβετ Σπαντιδάκη | Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης | Λήδα Τσενέ | Φίλιππος Φιλίππου | Αλέξανδρος Χαρκιολάκης | Νάσος Χριστογιαννόπουλος

Α£γ<Λ/]ώνου\λ£

δδώ

jQB^poVun!

Στη Συνάντηση, άλλο ένα δοκίμιο γραμμένο σαν συναρπαστικό μυθιστόρημα, ο HvJ<*V kooVT£p<n ΚΟΥΝΤΕΡΑ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

περιδιαβάξει στην καλλιτεχνική, πνευματική και πολιτική διαδρομή της Ευρώπης του 20ού αιώνα και χτίζει το δικό του Πάνθεον, όπου συναντιού­ νται οι σκέψεις και οι αναμνήσεις του, τα παλιά υπαρξιακά και αισθητικά θέματά του και οι παλιοί του έρωτες.

εκδόσεις

της Ε Σ Τ Ι Α Σ

Ε Κ Δ Ο Τ Ι Κ Ο Σ Ο Ι ΚΟ Σ : Ε Υ Ρ Ι Π Ι Δ Ο Υ 84, Τ Η Λ . : 2 10 32 13907, w w w . h e s t i a . g r ΓΕΝΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ: ΣΟΛΩΝΟΣ 60, ΤΗΛ.: 210 3615077, w w w . e s t i a b o o k s t o r e . g r

8r σχόλια

Γιατα ΦεχτπβάλΒιβλίου ι To editorial με θέμα «Τι είναι ένα Φεστι­ βάλ Βιβλίου» δεν γράφτηκε τυχαία. Απο­ τελεί μέρος μιας ολοκληρωμένης πρότασης του υπογράφοντος, όπως κα­ τατέθηκε στο συνέδριο που οργάνωσε το ϊ Τμήμα ΜΜΕ, Πολιτισμού και Επικοινωνίας του Παντείου Πανεπιστήμιου με θέμα «Φεστιβάλ Πολιτισμού» (Ιούνιος, Βύρω­ νος). Γράφτηκε επίσης γιατί το τελευταίο διάστημα γινόμαστε μάρτυρες συνεχώς αντεγκλήσεων, διαφωνιών και αντιπαρα­ θέσεων μεταξύ των εκδοτών και των πολ­ λών συλλόγων τους σχετικά με τις γιορτές/φεστιβάλ βιβλίου που γίνονται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Το παράδοξο είναι ότι ενώ κατ’ ιδίαν όλοι ζητούν ένα καλό αναβαθμισμένο φεστιβάλ, στην πράξη οργανώνουν κάτι άλλο.

Για τα Φ εσπβάλ Βιβλίου 2 Όλοι, εκδότες και βιβλιοπώλες, έχουν κά­ ποιο δίκιο. Οι μικροί εκδότες θέλουν τις γιορτές/παζάρια βιβλίου για να πουλή­ σουν, οι μεγάλοι εκδότες έχουν πολλά

έξοδα και οι μικρές πωλήσεις στα παζά­ ρια βιβλίου δεν τους ικανοποιούν, οι βι­ βλιοπώλες -στενά οχυρωμένοι και αυτοί στον κλάδο τους- θέλουν τα βιβλία να πωλούνται μόνον από αυτούς. Όλοι αυτοί δεν βλέπουν -κι αυτό επισημαίνει το edi­ torial του τεύχους- ότι αν δεν αυξηθούν οι αναγνώστες δεν θα έχουν καμία τύχη. Όσα κι αν είναι τα παζάρια που θα τρέξουν να πουλήσουν βιβλία οι μικροί, όσα μπεστ σέλερ κι αν κάνουν οι μεγάλοι.

Τι θ α γίνει μ ε το ν ΦΠΑ; Στο μεταξύ ο χώρος του βιβλίου έχει πολλά προβλήματα, αλλά ποιος τον ακούει; Ενα από τα πιο σοβαρά είναι ο ΦΠΑ. Ενα βιβλίο φτά­ νει στον καταναλωτή με ΦΠΑ 5,5%. Ο εκδό­ της όμως όταν αγοράζει χαρτί, στις αμοιβές που δίνει σε μεταφραστή και συγγραφέα, στις φωτογραφίες που αγοράζει για εικονο­ γράφηση κ.λπ. πληρώνει ΦΠΑ 23%. Οι εκδό­ τες ζητάνε εναρμόνιση του ΦΠΑ σε όλη την αλυσίδα παραγωγής του βιβλίου. Στην Αγ­ γλία η νέα κυβέρνηση συνασπισμού ανακοί­ νωσε ότι θα κρατήσει μηδενικό τον ΦΠΑ για βιβλία και γενικά εκδοτικά προϊόντα, πλην των ψηφιακών βιβλίων και των audio books.

Το βιβλίο θέλει τώρα προσφορές Μέσα στο κλίμα της κακής οικονομικής συγκυρίας, οι προσφορές στο βιβλίο θα βοηθήσουν την προσέλκυση αγοραστών. Ο Σύνδεσμός Εκδοτών Βιβλίου ήθελε να οργανώσει ένα παζάρι βιβλίου με στοκαρισμένα βιβλία (αντίστοιχο με αυτό της Κλαυθμώνος) στον Πειραιά. Η Νο­ μαρχία Πειραιά, υπό την πίεση του Συλλόγου Βιβλιοχαρτοπωλών και Εκδοτών Πειραιά, απα­ γόρεψε την σχετική έκθεση που είχε αποφασιστεί να γίνει στον ΟΛΠ. Κοντόφθαλμα οι εκδότες-βιβλιοπώλες Πειραιά δεν είδαν ότι μια έκθεση φτηνού βιβλίου θα ανοίξει την όρεξη του αναγνώστη και τελικά αυτό θα αποβεί προς όφελος τους, αφού μια γενική αύξηση των αναγνωστών θα φέρει μακροπρόθεσμα κόσμο και στα δικά τους βιβλιοπωλεία...

Μ.

Ν α ξέρεις τ ι είσαι Η Λένα Μαντά δίνει λίγες συνεντεύξεις στον καθιερωμένο τύπο αλλά όσες φορές την έχω διαβάσει είναι πάντα μετρημένη. Η μεγάλη επιτυχία των βιβλίων της δεν της έχει πάρει τα μυαλά. Στην πρόσφατη συνέντευξή της στην Λαμπρινή Κουζέλη, στο Βήμα (20 Ιουνίου 2010) στην ερώ­ τηση «Τι απαντάτε σε όσους σας κατα­ τάσσουν στη λεγάμενη ρος λογοτεχνία ή στην παραλογοτεχνία;» λέει: «Κάνω έν­ τιμα τη δουλειά μου. Θαυμάζω όσους γράφουν άλλα πράγματα, αλλά εγώ αυτό αγαπώ να διαβάζω και να γράφω και αυτό κάνω δίνοντας ό,τι καλύτερο έχω μέσα μου. Μου γράφουν πολλοί και μου λένε: Δεν έπιανα βιβλίο στα χέρια μου, με κά­ νατε και μπήκα στο βιβλιοπωλείο. Αν είμαι το σκαλοπάτι για να αγαπήσει κα­ νείς την εσωτερική διεργασία της ανά­ γνωσης, ας λένε ό,τι θέλουν. Γιατί μετά τη

Έλληνες συγγραφείς Σπουδαία μυθιστορήματα

Μαντά θα ζητήσει και κάτι ακόμα. Και θα γίνει αναγνώστης. Ας με κατατάξουν όπου θέλουν. Άλλωστε ο χρόνος θα δείξει πού ανήκει ο καθένας μας». Μ.

Διατακτικοί απέναντι στο e-book Σύμφωνα με μια έρευνα του Bookseller, περιοδικού για τα βιβλία στην Αγγλία, που ανιχνεύει τα γούστα και τις προτιμή­ σεις των αναγνωστών («Reading the fu­ ture») και αποτελεί αναφορά για όλο τον κόσμο του βιβλίου, σε ένα δείγμα 3.000 αγοραστών βιβλίου τα 3/4 εξ αυτών αγνο­ ούσαν το ηλεκτρονικό βιβλίο Kindle της Amazon, τα % δεν είχαν ακούσει ποτέ για το αντίστοιχο Sony Reader, ενώ συνο­ πτικά το 70% είναι αντίθετοι στο να αγο­ ράσουν ένα ηλεκτρονικό βιβλίο, οποιουδήποτε τύπου. Ν.

ΜεταιχΜίο

δ σχόλια

Π εςογρά φ α και ισ τοριογρά φ ο... Πέντε πεζογράφοι, οι οποίοι σε έργα τους έχουν επιλέξει ως ιστορικό φόντο τη σκληρή δεκαετία του ’40, την αντί­ σταση και τον εμφύλιο (Θανάσης Βαλτινός, Νίκος Δαββέτας, Απόστολος Δοξιάδης, Μαρλένα Πολιτοπούλου και Έλενα Χουςούρη), ένας κριτικός λογοτε­ χνίας (Βαγγέλης Χατζηβασιλείου) και μία

καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Βενετία Αποστολίδου) καλούνται να «ανοίξουν» ένα συνέδριο ιστορικών και άλλων επιστημόνων. Πριν από λίγα χρό­ νια θα ακουγόταν παράδοξο, σήμερα όμως όχι και τόσο...

...για τη «Δεκαετία το υ ’4 0 σ τη ν τέχνη» Οι συμμετέχοντες στη στρογγυλή αυτή τράπεζα καλούνται να διερευνήσουν τα όρια ανάμεσα στην ιστορική και τη λογο­ τεχνική αφήγηση, όρια όχι ασφαλώς ασαφή αλλά οπωσδήποτε τεμνόμενα σε πολλά σημεία (αρκεί να θυμηθεί κανείς την Ορθοκωστά του Θ. Βαλτινού...), δί-

Σ υνέργειες Π ανεπιοτημίου Κ ύπρου και G utenberg Μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ του Πανε­ πιστημίου Κύπρου και των εκδόσεων Gutenberg υπογράφηκε στις 13 Μαΐου 2010, στη Λευκωσία. Το μνημόνιο υπογράφηκε από τον αντιπρύτανη Ακαδημαϊ­ κών Υποθέσεων καθηγητή Κωνσταντίνο Χριστοφίδη και τον εκδότη Γεώργιο Δαρδανό. Η συμφωνία αποσκοπεί στη δημι­ ουργία εκδοτικής κοινοπραξίας μεταξύ των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κύπρου και των Εκδόσεων Gutenberg. Οι εκδό­ σεις που θα προκόψουν από την εν λόγω συμφωνία θα φέρουν τον τίτλο Πανεπι­ στημιακές Εκδόσεις Κύπρου-Εκδόσεις

Η Κυρία Κούλα ταξιδεύει με το γαλλικό μετρά Η νουβέλα του Μένη Κουμανταρέα Η κυρία Κούλα μόλις εκδόθηκε στα γαλλικά με τίτλο La Femme du metro και με πολύ καλές κριτικές από τον γαλλικό τύπο και τους κριτικούς. «Ο Μένης Κουμανταρέας λέει το ουσιώδες παίζοντας με τη ρευστότητα των φράσεων και τους στακάτους διαλόγους» ... «Η ελληνική λογοτεχνία με τη φωνή αυτού του συγγραφέα επέ­ τρεψε εντέλει τη συζήτηση για το ενδόμυχο και τη λεπτότητα των συναισθημάτων, χωρίς να παραβλέπει τις κοινωνικές συνθήκες»... Μερικές από τις κρίσεις που γράφηκαν. Νομίζω ότι το ύφος του Μ. Κουμανταρέα ταιριάζει στη γαλλική φινέτσα και απορώ πώς άργησαν να τον ανακαλύψουν.

Gutenberg και θα δραστηριοποιούνται στους τομείς των διδακτικών και ερευνη­ τικών συγγραμμάτων, στον τομέα των ελ­ ληνικών γραμμάτων, των τεχνών, των κυπρολογικών εκδόσεων και γενικά των εκδόσεων που προωθούν το στόχο της «κοινωνικής προσφοράς» του Πανεπιστη­ μίου Κύπρου και προάγουν τον πολιτισμό και την παράδοση. Επίσης, θα προχω­ ρούν στην έκδοση βιβλίων ευρύτερου εν­ διαφέροντος για σημαντικά τρέχοντα θέματα, σε επανεκδόσεις βιβλίων εκτός κυκλοφορίας και μεταφράσεις βιβλίων σε όλους τους παραπάνω τομείς.

Τα δικαιώματα του Χάρι Πότερ Ο Χάρι Πότερ είναι ένας ήρωας που κα­ θοδηγεί μια ολόκληρη βιομηχανία δώρων και παιχνιδιών. Στην Ελλάδα τα δικαιώ­

ματα για σχολικά είδη, τσάντες και είδη δώρων που κατασκευάζει και διαθέτει στην ελληνική αγορά έχει η GIM Α.Ε. Η συμφωνία της GIM Α.Ε. με την Warner Bros αφορά τις δύο καινούργιες ταινίες με θέμα τον Χάρι Πότερ και τα προϊόντα που θα κυκλοφορήσουν και θα σχετίζονται με αυτές. Η έβδομη ταινία της σειράς, Ο Χάρι Πότερ και οι κλήροι του θανάτου, θα προβληθεί στην Ελλάδα στις 18 Νοεμ­ βρίου 2010. Το βιβλίο εξιστορεί την πολυαναμενόμενη τελική αναμέτρηση του Χάρι Πότερ και των φίλων του με τον Λόρδο Βόλντεμορτ και τους Θανατοφάγους και έσπασε όλα τα ρεκόρ, πουλών­ τας περισσότερα από 11 εκατομμύρια αντίτυπα τις πρώτες 24 ώρες από την έκ­ δοσή του. Η επόμενη ταινία με τον Χάρι Πότερ θα προβληθεί στη χώρα μας τον Μάιο του 2011. Ν.

δ:απ ό μήνα σ ε μήνα ΤΗΣ ΟΛΓΑΣ ΣΕΛΛΑ

Είναι σίγουρο ότι τον περασμένο μήνα η κρίση πέρασε και στο χώρο του βιβλίου. Θεσμικά τουλάχιστον, αν και τα πρώτα νούμερα από τα βιβλιοπωλεία μιλάνε για μεγάλη ύφεση της αγοραστικής διάθεσης των αναγνωστών, που ξεπερνάει το 20%. Όμως, από τον Μάιο ξεκίνησαν οι περικοπές στον προϋπολογισμό του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, οι απολύσεις 9 υπαλλήλων του ΕΚΕΒΙ, το κόψιμο της επιχορήγησης του Ευρωπαϊκού Κέντρου Μετάφρασης Λογοτεχνίας (ΕΚΕΜΕΛ), το κείμενο διαμαρτυρίας προς τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού και οι περισσότερες από 400 υπογραφές που συγκεντρώθηκαν ώστε να βρεθεί τρόπος χρηματοδότησης του ΕΚΕΜΕΛ. Και μέσα σ’ όλα αυτά, ένας από τους δύο συλλόγους βιβλίου της Αθήνας, ο ΣΕΒΑ (Σύλλογος Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών), κάλεσε δημοσιογράφους και εκδότες σε συνέντευξη τύπου και άφησε τους πάντες άφωνους. Μίλησε για την κρίση στο ΕΚΕΒΙ, για τις εκθέσεις βιβλίου, για τους μεγάλους εκδότες, για τις σχολικές βιβλιοθήκες, για όλα. Η συζήτηση δεν κατέλπξε πουθενά...

ΐ9Μαίσυ Η παραίτπσπ του μέχρι εκείνπ τπν πμέρα αντιπροέδρου του ΕΚΕΒΙ, Πέτρου Τατσόπουλου, δπμοσιοποίπσε ακόμα περισ­ σότερο όσα είχαν συζπτπθεί στο τελευταίο Δ.Σ. του ΕΚΕΒΙ, με δεδομένο ότι ο προϋπολογι­ σμός του μειώθπκε κατά 27% (από 1.600.000 σε 1.170.000 ευρώ ετπσίως). «Πριν από λίγες μέρες το ΥΠΠΟΤ αποφάσισε τπν περικοπή τπς χρπματοδότησης του ΕΚΕΒΙ κατά 27%, με­ ταθέτοντας στις πλάτες του Δ.Σ. το ωμό δίλπμμα: "είτε απο-

λύετε υπαλλήλους και συνεχίςετε κάποιες από τις δραστπριότπτές σας, άρα έχετε λόγο ύπαρξπς, είτε δεν απολύετε κανέναν και αναστέλλετε όλες τις δραστπριότπτές σας, άρα δεν έχετε λόγο ύπαρξπς'1. Ομολογώ πως μπροστά σε ανάλογο δίλημμα ο τετραγωνισμός του κύκλου μου φαίνεται περίπατος...», έλεγε μεταξύ άλλων στην ανακοίνωσή του ο γνωστός συγγραφέας. Για να μείνουμε στα γεγονότα, το Δ.Σ. του ΕΚΕΒΙ, μαζί με τους 9 (από τους 40) υπαλλήλους που απολύθπκαν, περιέκοψε κι άλλες

δράσεις του (πλην της επιχορήγπσης του ΕΚΕΜΕΛ): τπ λειτουργία του γραφείου του ΕΚΕΒΙ στη Στοά του Βιβλίου, την παρουσία του σε εκθέσεις βιβλίου του εξωτερικού, τπν αναςπτπσπ στέγπς σε κάποιο από τα κενά κτίρια του υπουργείου Πολιτισμού κ.ά. Κάποιες από τις περικοπές ήταν επιβεβλπμένες, κάποιες έγιναν χωρίς συζήτησπ, περίσκεψπ και εναλλακτικές προτάσεις, όπως το κόψιμο της επιχορήγπσπς του ΕΚΕΜΕΛ.

μένα πράγματα. Ακούσαμε όμως τον εκδότη Θανάση Ψυ­ χογιό να λέει έξω από τα δόντια πολλά από αυτά που συζητάμε εδώ και καιρό off the record. Με μια φράση που τα λέει όλα: «Είναι αντικείμενο ψυχανάλυ­ σης όσα συμβαίνουν στο χώρο των εκδοτών». Και μίλησε για τις εκθέσεις βιβλίου και τον τρόπο που γίνονται, για το ότι δεν χρειάζονται πια οι διεθνείς εκθέσεις, για την αναγκαιότητα μιας μεγάλης κλειστής έκθεσης στην Αθήνα, γιατί η Θεσσαλο­ νίκη επιβαρύνει πολύ τους εκ­ δότες, για το ότι δεν έχει νόημα

να συνεχιστούν οι εκθέσεις βιβλίου με τον τρόπο που γίνονται. Σκέψεις που καλό θα ήταν κάποτε να συζητηθούν με ψυχραιμία και νηφαλιότητα, για το καλό του εκδοτικού χώρου.

I I I I

η Ιουνίου Ήταν από τις πιο συμπαθείς πα­ ρουσίες στο χώρο της μετά­ φρασης η Τούλα Σιετή, που έσβησε μέσα σε σύντομο χρο- I νικά διάστημα, χτυπημένη από I τον καρκίνο. Παρότι σπούδασε αρχιτεκτονική και πολεοδομία, I καταπιάστηκε επαγγελματικά

________

7ΐσυνίσυ Κι ενώ το μεσοδιάστημα είχε περάσει με τη δημοσίευση ρε­ πορτάζ και άρθρων για το θέμα του ΕΚΕΒΙ, ο Σύλλογος Εκδο­ τών Βιβλίου Αθηνών κάλεσε σε συνέντευξη τύπου και τα μέλη του Δ.Σ. του μίλησαν για όλα. Η συνάντηση στη Στοά του Βι­ βλίου δεν έγινε σε απολύτως ήρεμο κλίμα, αφού υπήρξαν εν­ τάσεις, αντεγκλήσεις, εκνευρι­ σμοί, παρεξηγήσεις και υψηλοί τόνοι. Τι λύθηκε; Μάλλον τί­ ποτα απολύτως, αφού δεν ακούσαμε και πολύ συγκεκρι­

δ:απ ό μήνα σ ε μήνα ΤΗΣ ΟΛΓΑΣ ΣΕΛΛΑ

με τη μετάφραση και υπέγραψε πολύ σημαντικά βιβλία: του Αντόρνο, του Γκύντερ Γκρας, του Τόμας Μαν, του Μάρτιν Βάλζερ, του Γιόζεφ Ροτ, του Γκαίτε κ.ά. Είχε βραβευτεί για τη μετά­ φραση του βιβλίου του Γκύντερ Γκρας Ο αιώνας μου με το βρα­ βείο Ελληνογερμανικής Μετά­ φρασης.

ι8 Ιουνίου 'Εφυγε ο Ζοζέ Σαραμάγκου Εφυγε σε ηλικία 87 ετών, ο Πορτογάλος συγγραφέας και νομπελίστας Ζοζέ Σαραμάγκου. Ο Ζοζέ Σαραμάγκου, ουσια­ στικά αυτοδίδακτος, τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1998. Από το 1993 ο Σαραμάγ­ κου ζούσε στο νησί Λανθαρότε μαζί με τη σύζυγό του Πιλάρ. Ο συγγραφέας, που έπασχε από λευχαιμία, νοσηλεύθηκε αρκε­ τές φορές τα τελευταία χρόνια στο νοσοκομείο, κυρίως εξαιτίας αναπνευστικών προβλημά­ των. Ο Ζοζέ Σαραμάγκου γεννήθηκε το 1922 στο χωριό Αζινιάγκα της Πορτογαλίας. Χρειάστηκε να εγκαταλείψει νωρίς το σχολείο για να δουλέ­ ψει προκειμένου να κερδίσει τα προς το ζην. Η πρώτη νουβέλα του, Γη της αμαρτίας, εκδόθηκε το 1947, μεσολάβησαν όμως τριάντα πε­ ρίπου χρόνια μέχρι την έκδοση του σημαντικότερου μέρους του έργου του. Ανάμεσα στα πιο γνωστά του μυθιστορήματα είναι: Εγχειρί­ διο ζωγραφικής και καλλιγρα­

φίας (1977), Από τη γη θρεμμέ­ νος (1980), Το χρονικό του μο­ ναστηριού (1983), Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις (1984), Η πέτρινη σχεδία (1986), Ιστορία της πολιορκίας της Λισαβόνας (1988), Το κατά Ιησούν Ευαγγέλιον (1997), Περί τυφλότητος (1995), Όλα τα ονόματα (1997), Η Σπηλιά, Περί φωτίσεως, Περί θανάτου, Άν­ θρωπος αντίγραφο. Με τη λεπτή ειρωνεία στα κεί­ μενά του, τους διαλόγους που μπορεί να εκτείνονται σε μία παράγραφο «μήκους» τριών σελίδων και χωρίς ούτε μία παύλα, τους πρωταγωνιστές στους οποίους δεν θέλει να χα­ ρίσει ούτε καν όνομα, ο Σαρα­ μάγκου χρησιμοποίησε και τελικά υπερέβη την αλληγορία, καταφέρνοντας να μεταδώσει στα έργα του την αγνή του αγάπη για τον άνθρωπο, την ει­ λικρινή καχυποψία στην εξου­ σία και να κάνει αυτό που θέλει να κάνει κάθε πραγματικός συγγραφέας: Να πει μια ιστο­ ρία. Οι ιστορίες των βιβλίων του φαίνονται περίεργες, αλλά η εκκεντρικότητά τους είναι απρο­ σποίητη: Στο Περί θανάτου, ο Χάρος (γυναίκα, για τον Σαρα­ μάγκου, εξαιτίας του γραμματι­ κού γένους του θανάτου στα πορτογαλικά) αποφασίζει να κάνει απεργία: Η αρχική ευφο­ ρία γρήγορα γίνεται εφιάλτης όταν το ένα πρόβλημα ακολου­ θεί το άλλο, τα νοσοκομεία ξε­ χειλίζουν από αρρώστους, στην Εκκλησία δεν μένει πια τίποτα για να τρομοκρατήσει τους πι­ στούς και τα γραφεία κηδειών

επιβιώνουν κηδεύοντας σκύ­ λους και καναρίνια. Στο Περί φωτίσεως, ίσως στο πιο πολιτικό του μυθιστόρημα, ο Σαραμάγκου βάζει τους ψη­ φοφόρους ενός ολόκληρου κράτους, που μοιάζει πολύ με την Πορτογαλία, να απορρί­ πτουν συλλήβδην τους πολιτι­ κούς τους ψηφίζοντας δύο φορές συντριπτικά λευκό στις εκλογές. Οι πολιτικοί εγκατα­ λείπουν την πρωτεύουσα στην τύχη της, αλλά οι ελπίδες τους διαψεύδονται: Η πόλη όχι μόνο δεν βυθίζεται στο χάος αλλά φαίνεται να αποδεικνύει ότι δεν τους χρειάζεται. Το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο Κάιν εξιστορεί με ειρω­ νικό τρόπο τη βιβλική ιστορία της δολοφονίας του Αβελ από τον αδερφό του Κάιν, προκαλώντας και πάλι την καθολική Εκκλησία. Κατά τη διάρκεια της παρου­ σίασης του βιβλίου ο συγγρα­ φέας είχε πει ότι η Βίβλος είναι «ένα εγχειρίδιο κακής ηθικής» και «ένας κατάλογος με ό,τι χειρότερο έχει η ανθρώπινη φύση». 1

Τιμή: 16,90€

Σελ 368

Πώς να μ ε τ α τ ρ έ π ε τ ε τ ο ν φ ό β ο , τη ν οργή και τη ζήλια σε δ ημ ιουρ γική ενέργεια

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ

ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ Μια από τις πιο σημαντικές πνευματικές διδασκαλίες του

OSHO Μία από τις πιο σημαντικές πνευματικές διδασκαλίες του OSHO, για να επιτύχουμε την εσωτερική γαλήνη.

ΕΚ ΔΟ ΣΕΙΣ

Ε Ν Α Λ ΙΟ Σ

Σόλωνος 136, Αθήνα - Τηλ. 210 382 9 3 39 · w w w .enalios.gr

courier

Λαμβάνω συχνά μικρά δεκαεξασέλιδα και λίγο μεγαλύτερα φυλ­ λάδια, προσωπικές εκδόσεις, μοναχικές φωνές που απευθύνονται σε φίλους, και μ’ αρέσει. Υπάρχει, λοιπόν, ακόμα, μια κοινότατα ανθρώπων που επικοινωνεί μυστικά, σε πείσμα των καιρών, με τον λόγο. Βούλγαρη Κώστα, ευχαριστώ για τις προσω πικές σου Φωνές, πάντα ανακαλύπτω κάτι π ο υ με θέλγει σε α υτές, όπω ς εδώ το ν «Θάνατο του Οδυσσέα» αλλά και τις σκω πτικές «Νοοτροπίες και διατάξεις». Βασί-

λάκπ Νίκο, ωραίο το οκτασέλιδο του Μπιλιέτου (Η μοναξιά του καραγκιόζη) με τα όπως πάντα ολιγόστιχα και μελαγχολικά ποιπματά σου και τα ωραία σκίτσα του Παπανάκου. Ελπίζω να τα ανακαλύψουν και άλλοι. Σταύρε Μ ελισσινέ, πολύ καιρό είχα να λάβω κάτι από εσένα. Οι Δακτυλιόλιθοι είναι βέβαια παλιοί, του ig86, αλλά πολύ συγκινητικοί, ειδικά σ ε αυτή τη μορφή του πολυγράφου (ή κάτι ανάλογο) π ο υ χρησιμοποιείς για να τα κυκλοφορείς. Τσενέ Λήδα, ευχαριστούμε

που μας ευχαριστείς για τπ συνεργασία μας στο φεστιβάλ κόμικς Comicdom Con Athens 2010, αλλά, πίστεψέ μας, ήταν και δική μας ευχαρίστηση να βλέπουμε ένα Φεστιβάλ να καθιερώνεται, κοτίδου Σωτηρία, έλαβα τα δύο ανέκδοτα μυθιστορήματά σας (Η Άρτεμη στα σταυροδρόμια του κόσμου και Το παιδί της γης). Θα σας πρότεινα να τα στείλετε σε κάποιον εκδοτικό οίκο, αυτοί διαθέτουν ειδικούς αναγνώ στες και θα τα εκτιμήσουν αναλόγως. Σκίαδαρέσπ Μαρία, έλαβα TOV Νασ-

ρεντίν Χότζα (έκδοση Κέντρου Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτι­ σμού) που επιμελήθηκες και είναι όντως μια καταπληκτική δουλειά, για κάτι ξεχασμένο αλλά πλούσιο σε στοχασμό. Σίγουρα είναι από τις αφανείς εκείνες εκδόσεις που τους αξίζει μια καλύ­ τερη θέση στα βιβλιοπωλεία και στους αναγνώστες. Παγκαλίνη Ιωσήφ, εύχομαι στο πρώ το σου πόνημα (Ερωχόος, Γαβριηλίδης) τα καλύ­ τερα. Αννα Γρίβα, έλαβα τα ποιήματά σου (Η φωνή του σκοτωμέ­

νου, Χαραμάδα) και σε ευχαριστώ, αλλά γιατί δεν υπάρχει το όνομά σου στο εξώφυλλο; Λάθος, σεμνότητα; Αριστείδη κ αντά, Κέρκυρα, έλαβα τ ο μυθιστόρημά σ ου (Η δίψα των ρόλων) και ευχαριστώ.

Υγιαίνω, το α υτό επιθυμώ και δι’ υμάς.

εκδόσεις

.

e i t l K e V T p O

Η μ ε τ α μ ό ρ φ ^ ^ ύ^ να^ ν πύλη Η εγκατάσταση των πρ Ψ r (Ι(}2ο~ί940)

Αθήνα: Κιάφας 5 - ΤΚ 10678 · τηλ.: 210 3811077

j

Θεσσαλονίκη: Καμβουνίων 9 - ΤΚ 54621 ·τηλ.: 2310 256146

w w w . e p ik e n t r o . g r ·

e - m a i l ; b o o k s @ e p ik e n t r o . g r

δίθερμιδω ριανά οξύτονα ΤΟΥ ΑΛΕΞΗ ΖΗΡΑ

Ο Γιώργος Ιωάννου, οι συμφιλιωτικοί τεμενάδες και η εθνικιστική παράνοια τις 19 Μάϊου, μεσούσης της επισκέφεως του κ. Ερντογάν, ξέσπασε ένα μικρό όσο και θολό στο παρασκήνιό του σκάνδαλο. Ως θέμα στις εξετάσεις του μαθήματος της λογοτεχνίας συνέπεσε να οριστεί το διήγημα του Γιώργου Ιωάννου «Το σπίτι του Κεμάλ», ένα από τα καλά, πρώτα πεζά του αλησμόνητου θεσσαλονικιού συγγραφέα. Έως εδώ, καλά. Η επιλο­ γή ενός διηγήματος του Ιωάννου τι αντιρ­ ρήσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει; Σε ποιον; Κι όμως από την επόμενη μέρα άνα­ ψε ένας πόλεμος ανακοινώσεων, καταγγε­ λιών, αντεγκλήσεων που κράτησε μερικές μέρες, με αφορμή τον ως άνω τίτλο του διηγήματος. Η επιλογή του συνδυάστηκε για ορισμένους -λ.χ. τον φανατικό εθναμύντορα κ. Παπαθεμελή- με την παρουσία του τούρκου πολιτικού και, εμμέσως, με την υποτιθέμενη παρέμβαση των ανωτέρων κλιμακίων του Υπουργείου Παιδείας, γνωστά για τις αποδομιστικές ιδεοληψίες και τους συμφιλιωτικούς τεμενάδες τους προς την ηγεσία της γείτονος. Λέτε να συμβαίνει κάτι τέτοιο; Άγνωστο. Για να μην αρχίσουμε όμως να πλέουμε στο πέλαγος των εικασιών, θα έλεγα ότι πιθανότερο βλέπω το να έχουν κάποιοι κλείσει συνω­ μοτικά το μάτι προς την προϊσταμένη Αρ­ χή! Θα είπαν, ίσως: εδώ τα τουρκικά μα­ χητικά αεροσκάφη πετούν ώς το Σαρωνικό, υπογραμμίζοντας με τον τρόπο τους το γενικό ενθουσιασμό, και εμείς θα μείνου­ με με χέρια σταυρωμένα; Και κάπως έτσι πάρθηκε η απόφαση και την επομένη βγή­ καν τα «μεγάλα μαχαίρια»... Έως τη Βου­

Σ

λή έφθασε να σχολιαστεί «Το σπίτι του Κε­ μάλ» από τους εν χορώ διαμαρτυρομένους βουλευτές του ΛΑΟΣ. Ένας μάλιστα εξ αυ­ τών, ο πασίγνωστος ανά το πανελλήνιον φρουτολόγος κ. Χρυσανθακόπουλος, σο­ σιαλιστής επί κυβερνήσεως Σημίτη αλλά τώρα υπερεθνικόφρων, προχώρησε ακόμα περισσότερο. Έβγαλε ειδική ανακοίνωση όπου καυτηρίαζε την επιλογή του διηγή­ ματος, τον δε Γιώργο Ιωάννου τον θεώρη­ σε, με την απολύτως βαρύνουσα γνώμη του, μέτριο! Αν ήξερε, αν μπορούσαν να υποψιαστούν όλοι οι ανίδεοι, τα υπουργι­ κά μαγειρεία και οι γραφικοί «εθνεγέρτες» του ΛΑΟΣ, το βασικότερο απ’ όλα; Ότι ο Ιωάννου, λόγω της προσφυγικής καταγω­ γής του, αλλά και λόγω προσωπικών του επιλογών, υπήρξε, με πολλά άρθρα και σχόλιά του, φανατικός εθνοκεντριστής και θιασώτης των ιδεών του Ίωνος Δραγούμη! Περίπου έτσι είχαν τα πράγματα. Ένα ακό­ μα ανόητο μπέρδεμα, λες και δεν είχαμε ήδη φορτωθεί αρκετά άλλα, ώσπου -κε­ ραυνός εν αιθρία- στις 15 Ιουνίου, σχεδόν ένα μήνα μετά την υπόθεση του επιμάχου διηγήματος, δημοσιεύτηκε αιφνιδίως στην Ελευθεροτυπία μια ανακοίνωση. Την υπέ­ γραφαν 78 συγγραφείς και ανέλαβε να αποκαταστήσει την τρωθείσα τιμή της Επι­ τροπής Εξετάσεων και του ίδιου του Γιώργου Ιωάννου! Μόνο αυτά; Μάλλον όχι, όπως θα δούμε αμέσως. Η ανακοίνωση αφαιρεί έντεχνα κάθε άμεση αναφορά στις απευθείας βολές που ήδη δέχτηκε το υπουργικό condavium και εμφανίζει ως

θύμα των προπηλακισμών την Επιτροπή Εξετάσεων, αλλά και τους ίδιους τους συγ­ γραφείς, τους εκδότες, τους εκπαιδευτι­ κούς κ.λπ.: «Βρισκόμαστε υπόλογοι σε με­ ρίδα πατριδοκάπηλων, οι οποίοι [...] μας στήνουν ξανά στον τοίχο με πρόσχημα πάντα τα δήθεν αντεθνικά μας φρονήματα [...] ένας από τους σημαντικότερους έλληνες συγγραφείς λοιδορείται και καταδικά­ ζεται». Αν και βρήκα το μανιφέστο των 78 ιδιαζόντως υπερβολικό, καθώς είχα φρον­ τίσει να ενημερωθώ ιδίοις όμμασι για τα όσα είχαν ειπωθεί, και έβρισκα τελείως φανταστικά τα όσα έγραφε η ανακοίνωση, αυτό που κυρίως μου κίνησε την περιέρ­ γεια ήταν ότι η πλειονότης των συγγραφέ­ ων ανήκε στον ίδιο εκδοτικό οίκο. Απόρη­ σα. Στην αρχή από απλή περιέργεια επι­ κοινώνησα με τέσσερεις από τους υπογράψαντες και τους ρώτησα αν είχαν γνώ­ ση του εισαγωγικού κειμένου της ανακοί­ νωσης. Με ακόμα μεγαλύτερη απορία άκουσα από όλους ότι στελέχη του εν λό­ γω εκδοτικού οίκου, έχοντας βέβαια προ­ ηγουμένως κάποια εντολή, τους ζήτησαν να υπογράφουν μια δήλωση ότι σπιλώνε­ ται η μνήμη και το έργο του Γιώργου Ιωάννου από εθνικιστές. Και οι τέσσερις μου εί­ παν ότι δεν γνώριζαν τίποτε για το θέμα, δεν είχαν παρακολουθήσει τα όσα σχετικά γράφτηκαν και ειπώθηκαν, και πως υπέ­ γραψαν με τη γνωστή αφέλεια που μας δέρνει, όλους του σιναφιού: για τον καλό σκοπό. Αλλά πάντως δεν υπέγραφαν τη συγκεκριμένη ανακοίνωση, η οποία δεν τους διαβάστηκε. Δηλαδή, για να μην αοριστολογούμε, εξαπατήθηκαν. Και μάλιστα εξαπατήθηκαν διπλά, αφού υπέγραψαν, σχεδόν εν λευκώ, και, κατά δεύτερον, υπέ­ γραψαν μια ανακοίνωση που βρίθει ψευ­ δών με προφανή σκοπό τον εξαγιασμό των επιλογών του υπουργείου. Μπορώ να πω ότι διάβασα το μεγαλύτερο μέρος των όσων γράφτηκαν καταγγελτικά

για την επιλογή του διηγήματος του Γιώρ­ γου Ιωάννου. Εκτός από αυτή του εριτίμου, νυν βουλευτού του ΛΑΟΣ, κ. Χρυσανθακοπούλου, ο οποίος τον θεωρεί μέτριο λο­ γοτέχνη (!!!), δεν είδα πουθενά άλλη μομ­ φή. Ολο το γαϊτανάκι των εθναμυντόρων, από τις ενώσεις Ποντίων και Μικρασιατών ώς τον κ. Παπαθεμελή, στράφηκε κατά της ενέργειας της επιτροπής ή κατά των υπο­ τιθέμενων άνωθεν εντολών και όχι κατά του συγγραφέα και του διηγήματος. Επο­ μένως, προς τι αυτά τα βαρύγδουπα που διαβάζουμε και που, όπως είπαμε, καν δεν ανακοινώθπκαν στους καψερούς 78: «αυ­ τόκλητοι ιεροεξεταστές φρονημάτων που ενοχοποιούν βιβλία και τα παραδίδουν στην πυρά, επαναφέρουν εφιαλτικές μνή­ μες ενός αμετάκλητα καταδικασμένου πα­ ρελθόντος»! Και άραγε σε ποιες μνήμες αναφέρεται η ανακοίνωση, μήπως στο τε­ χνηέντως στημένο προ ετών από τον ίδιο τον κ. Μίμπ Ανδρουλάκη autodafe των βι­ βλίων του; Πολλές απορίες λοιπόν και πολ­ λά ερωτήματα, τουλάχιστον για όσους εξ ημών δεν έχουν παρωπίδες και δεν προ­ σποιούνται τους αθώους, ανακαλύπτοντας τις πιο ειλικρινείς προθέσεις σ’ ένα σκηνι­ κό απίστευτων μηχανορραφιών και πολιτι­ κού αμοραλισμού, όπως το σπμερινό. Το ότι δε νοιάζονται ούτε οι μεν ούτε οι δε για τπ λογοτεχνία και τους συγγραφείς το ξέ­ ρουμε πολύ καλά. Οι ίδιοι οι συγγραφείς δεν ξέρω αν το γνωρίζουν. Και πάντως η ανακοίνωση είναι σε κάτι διαφωτιστική ως προς την πρωταρχική της πηγή, το πού μα­ γειρεύτηκε με άλλα λόγια. Κάνοντας μια αναδρομή και συνδέοντας δήθεν προσφυώς τα πριν και τα τώρα, λέει σε κάποιο σημείο: «Μετά τους αφορισμούς κατά δια­ πρεπών πνευματικών ανθρώπων και επι­ στημόνων στο παρελθόν, ενέσκηψαν προσφάτως και οι επιθέσεις κατά της κεντρι­ κής Επιτροπής Εξετάσεων». Οσοι κατάλα­ βαν, κατάλαβαν... I

6 :ζενερ ίκ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ-ΙΚΑΡΟΥ ΜΠΑΜΠΑΣΑΚΗ

θεέ! Ο καύσων αυτός χρειάζεται για να ύπαρξη τέτοιο φως! Το φως αυτό χρει­ άζεται, μια μέρα για να γίνει μια δόξα κοινή, μια δόξα πανανθρώπινη, η δόξα των Ελλήνων, που πρώτοι, θαρρώ, αυ­ τοί, στον κόσμον εδώ κάτω, έκαμαν οί­ στρο της ζωής τον φόβο του θανάτου. Α νδ ρέας Εμπειρικός, Εις την Ο δόν των Φ ιλελλήνω ν

δ

Σαν ψέματα ηχεί του Εμπειρικού η πα­ ραπάνω παρατεταμένη ιαχή. Πάει το ατ­ τικό φως, πάει το θέρος, πάει το θάρ­ ρος. Ξεχαρβαλωμένοι καιροί, σαραβα­ λιασμένη εποχή. Οι Ελληνες να μην εί­ ναι πια ούτε καν Φιλέλληνες, απανωτά καθώς έχουν δεχτεί ραπίσματα, ύστερα από την συνταξιοδότηση, λόγω τριαντακονταπενταετίας, της Μεταπολίτευ­ σης. Το διάβασμα, όπως το σκάκι ή το μπριτζ, αλλά ακόμα και η παλαιού στυλ

Summer in th e City/Καλοκαίρι στην πόλη, φωτο: Ζήσης Κοκκινίδης, 2010

συζήτηση στον καφενέ, στο στέκι, στο μοντέρνο τέμενος (έτσι αποκαλούσε το μπαρ ο ποιητής Νίκος Καρούζος), συμ­ βάλλουν στη συγκράτηση και στη συγ­ κρότηση. Η στήλη «Ζενερίκ» προτείνει όχι μπάνια του λαού αλλά κατεπείγουσα επιστροφή στο έως μανίας ξεκοκάλισμα εφημερίδων/περιοδικών/βιβλίων. Ιδού μία ανθοδέσμη, από τις πρόσφατες αφί­ ξεις, ώστε να οπλιστούμε με θάρρος για το εηελαύνον θέρος. Καταρχάς, ό,τι καλύτερο για να μείνεις μακριά από την παραλία και την αμμου­ διά: G. W. F. Hegel (τι άλλο;) και δη εις διπλούν, ήτοι το περιλάλητο Πίστη και γνώση, μεταφρασμένο από τον Περικλή Σ. Βαλλιάνο, ο οποίος υπογράφει και την εμπεριστατωμένη εισαγωγή (Σαββάλας), καθώς και η μνημειώδης Αισθητική, στο σύνολό της επιτέλους, μεταφρασμένο από τον Σταμάτη Γιακουμή, ο οποίος υπογράφει, επίσης, την εισαγωγή και τα σχόλια (Νομική Βιβλιοθληκη). Το γιατί πάντα μας συναρπάζει π μελέτη του εγελιανού λόγου συνοψίζεται σε δυο αρά­ δες του Βαλλιάνου: «Ο εγελιανισμός δεν πορίζει “αλήθεια", τέλεια και οριστική και αυτός ήταν ο πιο καταχρπστικός ισχυρισμός του. Είναι όμως μια από τις εμπνευσμένες και καθολικές νοπματοδοτήσεις τπς ανθρώπινης εμπειρίας, μια θεώρηση που διατπρώντας άσβεστο τη μνήμη του πολιτισμού εξακολουθεί να σε κάνει υπερήφανο να ανήκεις στην ομοταξία των έλλογων ζώων». Επί τροχάδην, πλην ανεπιφυλάκτως, και

εκδόσεις ποιότητας

an με αφορμή την έκδοση της Αυτο­ προσωπογραφίας ενός ρεπόρτερ του Ρίσαρντ Καπισίνσκι (μτφρ. Αλε­ ξάνδρα Ιωαννίδου, Μεταίχμιο), συ­ στήνω την ανάγνωση του λίαν εύ­ χρηστου τόμου που συστεγάζει τρία συναρπαστικά έργα του μεγάλου πολωνοΰ συγγραφέα/ρεπόρτερ (1932-2007): Έβενος, Ο πόλεμος του ποδοσφαίρου και Ταξίδια μ ε τον Ηρόδοτο (όλα μεταφρασμένα από την Ζώγια Μαυροειδή, Μεταίχμιο). Η στήλη θα επανέλθει στον σπουδαίο Καπισίνσκι, τον δαιμόνιο ταξιδευτή που τα μπαγκάζια του ήσαν «ένα μπαούλο γεμάτο βιβλία, ένα παντε­ λόνι τζίν και ένα τηγάνι». Τηλεγραφικώς: 1) Μείζων απόλαυση η περιπλάνηση στο Διπλό όνειρο της γραφής των Χ&Χ (Πατάκης), όχι μονάχα για την καλπάζουσα και εμ­ βριθή βιβλιοφιλία μπορχεσικού τύ­ που αλλά και για τον διηνεκή διάλο­ γο που δένει το ατσάλι της φιλίας του Χάρη (Βλαβιανού) με τον Χρήστο (Χρυσόπουλο). 2) Συγχαρητή­ ρια στον οίκο Μαγικό Κουτί για την κυκλοφορία του δεύτερου littera terra, που θαρραλέα και ιπποτικά μας δωρίζει το αφιέρωμα «Ρομαντι­ σμός, φαντασία, πολική». Σε τέτοι­ ες εποχές! Εύγε στον Νίκο Βλαντή και την παρέα του! 3) Γράφει ο ποι­ ητής Michael March: «Αν ορίσουμε την Ευρώπη σαν “απεραντοσύνη γης πίσω από την Ελλάδα" / βλέ­ πουμε αυτό που ήδη ξέρουμε / όλα μπορούν να καταστραφούν / εκτός από τον μύθο» (στο Ο δρόμος της επιστροφής / The Way Back, μτφρ. Κατερίνα Αγγελάκη-Ρουκ, Άγρα)

μαλλιαρής παιδεία

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΤΑ $ 0 παραδοσια­ κές και σύγχρο­ νες πίτες βήμα βήμα ΚΙΚΗ ΕΜΜΑΝ0ΥΗΛΙΔ0Υ

Τα αγνά υλικά, Π άριστη ποιό­ τητά τους και η φ ρ εσ κ ά δ α τους είνα ι όλα αυτά που σ υντελούν σ ε έ ν α τέλ ε ιο γ ε υ ­ στικό αποτέλεσμα. Μ ε φ ύλλο σπιτικό, μ ε φ ύλλο κρούστας ή σ φ ολιάτας, μ ε γέμιση αλμυρή ή γλυκιά, καλοψ ημένη και τραγανή, είνα ι σίγουρα έ ν α ς γευσ τικός π ειρασμός! Σχ.: 17x24cm, ΣεΚ: 224, Τιμή: 18,90 €

ΣΟΚΟΛΑΤΑ Εύκολες και γευ­ στικές συνταγές βήμα προς βήμα Σοκολάτα! Εδώ και α ιώ νες οι άν­ θρωποι σ ε όλο τον κόσμο είνα ι μ α γεμ ένο ι από την απόλαυση που τους π ρ ο σ φ έρ ει η προκλητική γεύ σ η της. Αυτό το βιβλίο π εριλαμβάνει μια μ εγάλη ποικιλία μοναδικών συνταγών. Πλούσια σ οκολατένια κέικ, γλυκίσματα και μπισκό­ τα σοκολάτας, ζεστά ή κρύα επιδόρπια και ο ν ε ιρ ε μ έ ν α σ οκολατένια ροφήματα. Σχ.: 16x20,5cm, ΣεΚ: 256, Τιμή: 15,75€

Πλατεία Π απαδιαμάντη, Ιούνιος 2010

w w w .m alliaris.gr Δημ. Γούναρη 39,546 22 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310277113, fax: 2310264856, info@malliaris.gr Παραγγελίες: τηλ.: 2310640755-6, fax: 2310640757

δ για τα παιδιά ΤΗΣ ΜΑΡΙΖΑΣ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

Παιδιά, μήπως να διαβάσετε __ βιβλία για να μην ξεχύσετε όσα μάθατε; κπαιδευτικοί και γονείς σπαζοκεφα­ λιάζουν και προσπαθούν να σχεδιά­ σουν παιδαγωγικές για να κρατή­ σουν το καλοκαίρι τα παιδιά κοντά στο βι­ βλίο. Ξεχνάμε βέβαια ότι το διάβασμα εί­ ναι συνδεδεμένο με την απόλαυση και όχι με την υποχρέωση. Αυτό το θέμα ανα­ πτύσσει ο Ντανιέλ Πενάκ στο βιβλίο Σαν μυθιστόρημα (Καστανιώτης). Αν τον είχα­ με διαβάσει, πιθανόν να απορρίπταμε τη στρατηγική προσέγγισης προς τα «καλο­ καιρινά» βιβλία. Βιβλία δημιουργικής απασχόλησης, οδηγοί παιχνιδιών και κατασκευών, υπήρχαν από παλιά και τα παιδιά τα χρησιμοποιούσαν ανάλογα με τη διάθεσή τους, γιατί ήταν σαν βιβλία παιχνίδια. Σήμερα το άγχος των γονιών για τη μόρφωση και τη σχολική επί­ δοση οδήγησε σε βιβλία που προσφέρουν μασκαρεμένα μαθήματα. Δεν έκλεισαν λοιπόν καλά-καλά οι σάκες και εμφανί­ στηκαν τα «Βιβλία για τις διακοπές», γραμ­ μένα με ειδική συνταγή. Είναι βιβλία για να «βοηθήσουν» τα παιδιά να μην ξεχάσουν ό,τι έμαθαν στο σχολείο, από το νηπιαγω­ γείο μέχρι το τέλος του δημοτικού. Έτσι, στα εξώφυλλα υπάρχει ένδειξη «Για παιδιά που τελείωσαν την X τάξη του δημοτικού» και για περισσότερη σιγουριά «Σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα». Το γενικό παιδαγωγικό πλαίσιο είναι κοινό σε όλα. Διαβάζουμε στα οπισθόφυλλα: «...Ωστόσο η επαφή με την ύλη που διδά­ χτηκαν στο σχολείο εμπεδώνεται ευκολό­ τερα όταν δεν διακόπτεται απότομα... έχει στόχο να κρατήσει τα παιδιά σε εγρήγορ­ ση, χωρίς να τα κουράσει, εστιάζοντας στα σημαντικά γνωστικά θέματα της τάξης που μόλις τελείωσαν...» (Καλοκαιρινές στιγμές,

Ε

Πατάκης), «Περιλαμβάνει δημιουργικές κι ευχάριστες δραστηριότητες, οι οποίες επα­ ναλαμβάνουν μεθοδικά την ύλη... εμπλου­ τίζουν τις γνώσεις... στοχεύει στην ανά­ πτυξη της συναισθηματικής νοημοσύνης... σύμφωνο με τη διαθεματική προσέγγιση της ύλης...» (Ζήτω οι διακοπές, Παπαδόπουλος), «Περιλαμβάνει πρωτότυπες δρα­ στηριότητες ενταγμένες σε ένα επικοίνωνιακό πλαίσιο με ευχάριστους διαλόγους... Οι δραστηριότητες, βασισμένες στο ανα­ λυτικό πρόγραμμα του Υπουργείου Παι­ δείας, βοηθούν το παιδί να εμπεδώσει δια­ σκεδάζοντας την ύλη...» (Διακοπές με τα πειραχτήρια, Παπαδόπουλος), «Το βιβλίο... αποτελεί μια εναλλακτική πρόταση οικο­ λογικών διακοπών, που στόχο έχει να συντροφέψει ευχάριστα το μαθητή σε όλη τη διάρκεια του χρόνου... συνδυάζει την ψυ­ χαγωγία με τη γνώση... να απασχολούνται δημιουργικά στον ελεύθερο χρόνο τους, να εμπεδώσουν και να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους μέσα από ποικίλες ασκήσεις επανάληψης...» (Οικολογικές διακοπές, Ψυχογιός). Οι τονισμένες λέξεις είναι τα κλειδιά που λειτουργούν αγχολυτικά για τους γονείς και, ελλείψει σχολείου, μετα­ θέτουν την εποικοδομητική απασχόληση στα βιβλία για τις διακοπές. Και τα παιδιά, τσιμπούν το δόλωμα; Αν κοιτάξουμε τις πωλήσεις, διαπιστώνουμε ότι είναι μεγα­ λύτερες στα βιβλία για τις μικρές τάξεις, όπου τα παιδιά εύκολα χειραγωγούνται και πείθονται να κάνουν τις ασκήσεις που προτείνονται. Ως προς την ύλη, περιλαμβάνουν για κάθε τάξη παιχνίδια και ασκήσεις γραμματικής, ορθογραφίας, μαθηματικές πράξεις, μα­ θηματικά μοτίβα, σχέσεις μεγεθών, με-

εκδόσεις ποιότητας

Η Π ΜΑΛΛΙΑΡΗΣ π α ιδ ε ία τρήσεις, οργανωμένα σε σπαζοκεφαλιές, κρυπτόλεξα, λαβυρίνθους, αντιστοιχίσεις, τα απαραίτητα αυτοκόλλητα, καθώς και την ορθή φορά γραφής των γραμμάτων για τα νήπια! Άλλα σχεδιάζουν μια στοιχειώδη μυ­ θοπλασία, όπως περιπέτειες μιας ομάδας παιδιών, άλλα χρησιμοποιούν τα κλασικά πα­ ραμύθια ως καμβά για να αναπτύξουν την ύλη και άλλα επιλέγουν ένα σχολικό αντικεί­ μενο, π.χ. την Ιστορία, και πλέκουν πάνω του. Υπάρχουν όμως τόσα άλλα ενδιαφέροντα να κάνουν τα παιδιά στις διακοπές τους. Αν θέ­ λουμε να τα βοηθήσουμε να αποφορτιστούν από τις χειμερινές υποχρεώσεις, μπορούμε να τους προτείνουμε την κατασκήνωση, όπου σίγουρα θα βρίσκονται μέσα σ’ ένα επικοινωνιακό περιβάλλον όπου θα αναπτύξουν τη συναισθηματική νοημοσύνη, θα ζήσουν τη φύση και θα μάθουν αβίαστα απ’ αυτήν, να πιάσουν χώματα, ξύλα και πέτρες, να παί­ ξουν ομαδικά, να ξοδέψουν το χαρτζιλίκι τους, και άρα πρακτικά να χρησιμοποιήσουν την αριθμητική, να θυμούνται το καπέλο και το αντηλιακό, όχι επειδή τους το είπαμε αλ­ λά γιατί διαφορετικά θα τσουρουφλιστούν, να μας μιλήσουν για όσα ξέρουν όταν επισκεφτούμε ένα μουσείο και, τέλος και σπου­ δαιότερο, να διαβάσουν πραγματικά βιβλία για την ηλικία τους με συναρπαστικές περι­ πέτειες, που δεν οδηγούν στους γραμματι­ κούς τύπους και σε λύσεις μαθηματικών. Γιατί είναι καλύτερο να ζήσουν τη ζωή που περιγράφεται στα βιβλία για τις διακοπές, πα­ ρά να τη διαβάσουν στο χαρτί. ■

Α ντιπροτάσεις Denis Pic-Lelievre, Το μεγάλο βιβ λίο της αντιβαρεμάρας, Πατάκης Fiona W att - Dr Andrew West, Οδηγός για κα­ τασκόπους, Αγκυρα Σούζαν Μ έρεντιθ, Μα πώς μπορώ να σώσω τον πλανήτη μου;, Μίνωας Dominique Enright - Guy MacDonald, To βιβλίο τωναγοριών, πώς να γίνεις ο καλύτερος σε όλα, Λιβάνης Το βιβλίο των κοριτσιών, Καστανιώτης_______

Η ΒΙΒΛΟΣ ΤΟΥ

chef C

BYTHE

ULINARY IN S T IT U T E

--

Η ΒΙΒΛΟΣ TOY CHEF Το βιβλίο καλύ­ πτει διάφορα θέ­ ματα της μαγειρι­ κής τέχνης και α π ευ θ ύ ν ετα ι στον εκπαιδευτι­ κό, στον σπου­ δ ασ τή και σ ε όσους ασχολού-

νται με τη μαγειρική. Οι τεχνικές, όπως περιγράφονται στο βι­ βλίο, έχουν όλες δοκιμαστεί στις κουζίνες του Culinary Institute το οποίο είναι ένα από τα πιο καταξιωμένα κολέγια μαγειρικής τέ­ χνης στις ΗΠΑ, με περισσότερους από 3.000 σπουδαστές-chef. Σχ.: 22x29cm, Σελ.: 1.208, Τιμή: 94,50€

Θεσσαλονί­ κη: το σταυ­ ροδρόμι των γεύσεων NINAΙΩΑΝΝΙΔΟΥ Θ ε σ σ α λ ο ν ίκ η : μια πόλη, ένα δ ιε­ θ νές λιμάνι, σταυ­ ρ ο δ ρ ό μ ι πολιτι­ σμών από την αρ­ χή της ιστορίας της ω ς σήμερα. Σημείο συνάντησης ανθρώπων, αλλά και γεύσεω ν. Σας καλούμε, λοιπόν, μέσ α από τις σ ελίδ ες αυ­ τού του βιβλίου, για ένα «ταξίδι» στις γεύσ εις της Θ εσσαλονίκης και για μια γνωριμία μ ε τη μαγειρι­ κή της, που είναι γνωστή όχι μόνο σ' όλη την Ελλά­ δα, αλλά και στο εξωτερικό. Σχ: 21x29cm, Σελ: 200, Τιμή: 15,70€

w w w .m alliaris.gr Δημ. Γούναρη 39,546 22 Θεσσαλονίκη, τηλ.: 2310277113, fax: 2310264856, info@malliaris.gr Παραγγελίες: τηλ.: 2310640755-6, fax: 2310640757

δ:χω ρίς προϋπηρεσία ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΕΕΝΑΡΙΟ

Βίλη Κανελλοπούλου

Το παιχνίδι μετά αξεσουάρ Μελάνι, 2010

λοένα πληθαίνουν οι λογοτε­ χνικές αφηγήσεις που έχουν ως επίκεντρό τους πολυκατοι­ κίες, ορόφους και διαμερίσματα, αδιά­ ψευστους μάρτυρες της αστικής ζωής μας. Από αυτές, κάποιες, σαν άλλες Αυλές των θαυμάτων, επικεντρώνονται στον ρεαλισμό και τη συναισθηματικού τύπου συγκίνηση, ενώ άλλες, όπως το προκείμενο βιβλίο, ηροκειμένου να μη βεβηλώσουν το προφανές, στρέφονται σε εσωτερικότερες, οδυνηρότερες και ποιητικότερες κατευθύνσεις, που έχουν ως πρωταρχικό στόχο τους τη διανοητική συγκίνηση. Χωρίς τα βαρί­ δια των αναπαραστατικών προθέσεων, η συγγραφέας, με το ιδιότυπο ύφος της, τον προσωπικό εσωτερικό βημα­ τισμό της και την ιμπρεσιονιστικής ηροελεύσεως τεχνική της, προτείνει στον αναγνώστη μια πολυκατοικία πρωτίστως ψυχογραφική. Οι ήρωες της Β. Κανελλοπούλου είναι προσχηματικοί και εξαϋλωμένοι. Ένας εργολάβος, ένας μουσικός, μία φαρμακοποιός είναι, εμπροθέτως, πε­ ρισσότερο σκιές παρά απτά μυθιστο­ ρηματικά πρόσωπα. Κινούνται όλοι, ιδίως ο Νεκτάριος, ηθελημένα στη με­ θόριο ύπαρξης και ανυπαρξίας, με το ένα πόδι στο κείμενο και το άλλο που­ θενά. Όσο για τη δράση, είναι και αυτή υποτυπώδης και εξαντλείται στην πλοκή που μπορούν να υποστη­ ρίξουν μία προ ετών αντιπαροχή, μία σαββατιάτικη σύναξη των ενοίκων

Ο

δ

22

και μια παρεμπίπτουσα φωτιά. Το Παιχνίδι με τα αξεσουάρ δεν θέλει να είναι ένα συμβατικό κείμενο. Κατα­ τετμημένο σε πολυάριθμες ηρωτοηρόσωπες αφηγήσεις (όσες περίπου και οι ήρωες που παίρνουν τον λόγο) και ισάριθμες εστιάσεις, μας ιστορεί τα καθέκαστα του (εσωτερικού) βίου ενός εκάστου των ενοίκων, μέχρι του­ λάχιστον τη στιγμή που η κοινή φω­ λεό, η πολυκατοικία, άρχισε να υπάρ­ χει. Καθώς μάλιστα δεν στοχεύει στα εξωτερικά και ασήμαντα του βίου και του προσώπου, καταφέρνει να μας πα­ ρασύρει στο καταγωγικό σκοτάδι του. Η ένσταση σε αυτήν την τόσο ενδια­ φέρουσα και δύσκολα περαιωμένη αφήγηση είναι μία και μόνη: ως πού μπορεί να φτάσει μια τέτοια γλώσσα και ηραγμάτευση; Μήπως τα όριά της είναι ακριβώς τα όρια μιας πρώτης εμ­ φάνισης που εκτονώνει, κατά τρόπο ριζικό και εκρηκτικό, τον ψυχο-συναισθηματικό φόρτο -επί χρόνια, αν όχι δεκαετίες, σωρευόμενο- του ηρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα; Όποια και αν είναι η απάντηση -που θα δοθεί οριστικά μόνο μ’ ένα δεύ­ τερο βιβλίο- το βέβαιο είναι ότι η Κα­ νελλοπούλου με το Παιχνίδι της μας χαρίζει ένα κείμενο λυρικό και ρηξι­ κέλευθο, που αναστοχάζεται πάνω στα όρια γραφής και πραγματικότη­ τας και αναρωτιέται πώς ο κύκλος της ψυχικής ζωής εγγράφεται σ’ εκείνον της γραφής. ■

e-shop: w w w .d a rd a n o s n e t.g r C tr te o lb e r g Διδότου 37,10680 ΑΘΗΝΑ - 210- 36.42.003 - info@dardanosnet.gr

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ

δ : συνέντευξη ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟ

%

Διάνοια και του ανθρώπου Ο Κρις Ιμπί είναι διακεκριμένος πανεπιστημιακός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνας και υποδιευθυντής ενός εκ των | ϊ μεγαλύτερων αστρονομικών τομέων της χώρας. Έχει τιμηθεί με δέκα μ βραβεία διδασκαλίας από το Πανεπιστήμιο της Αριςόνας και έχει 3 επιλεγεί ως Καθηγητής της Χρονιάς στην Αριζόνα από το Ίδρυμα ο Κάρνεγκι. Έχει διατελέσει αντιπρόεδρος της Αμερικανικής Αστρονομικής Εταιρίας και το 2002 επιλέχθηκε ως Διακεκριμένος Διδάσκαλος Επιστημών του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών. Είναι ένας επιστήμονας με ανοικτή σκέψη, και αυτό φαίνεται διαβάζοντας κανείς το πρόσφατο βιβλίο του Το Ζωντανό Σόμπαν (Ψυχογιός), αλλά και από αυτά που μας είπε στη συνέντευξη που μας παραχώρησε.

Κύριε Ιμπί, η επιστήμη έχει προοδεύσει σημαντικά. Έχουμε φτάσει ίσως ένα όριο γνώσης, το οποίο δεν μπορούμε να υπερβούμε; Υπάρχει ένα τέτοιο όριο;

Περιοδικά, οι άνθρωποι αναρωτιούν­ ται αν η επιστήμη πλησιάζει στο τέ­ λος της, καθώς οι θεωρίες μας περί του φυσικού κόσμου γίνονται ολοένα πιο πλήρεις και αριστοτεχνικές. Οπότε ίσως κάποια μέρα να μην απο­ μένει τίποτα για να εξηγηθεί; Προς το παρόν, η επιστήμη δεν θα ξεμείνει από μεγάλα ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν. Τι δημιούργησε τη μεγάλη έκρηξη (big bang); Τι είναι η σκοτεινή ενέργεια και η σκοτεινή ύλη; Ποια θεωρία θα ενοποιήσει τη βαρύτητα και τις άλλες τρεις δυνά­ μεις (σ.σ.: ηλεκτρομαγνητισμός, ισχυρή και ασθενής αλληλεπίδραση); Ποια είναι η φύση της συνείδησης; Πόσο ασυνήθιστη μπορεί να είναι η βιολογία σε άλλους τόπους στο σύμπαν; Είναι αξιοσημείωτο ότι ο άν­ θρωπος μπορεί να κατανοήσει φαι­ νόμενα σε κλίμακες πολύ μεγαλύτε­ ρες και πολύ μικρότερες από την κα­ θημερινή ύπαρξη. Δεν υπάρχουν εν­ δείξεις ότι υπάρχει κάποιο όριο στις γνώσεις μας, αλλά το ίδιο το σύμπαν θέτει όρια. Ίσως να μην καταφέ­ ρουμε ποτέ να έχουμε πρόσβαση σε ορισμένες περιοχές του διαστήματος ή να τις μετρήσουμε. Είδαμε, ειδικά τον τελευταίο χρόνο, πολλές συζητήσεις για την ύπαρξη εξωγήινης ζωής (Βασι­ λική Εταιρεία του Λονδίνου, Στή-

βεν Χόκινγκ κΛπ.) Γιατί αναζωπυ­ ρώνεται το ζήτημα αυτήν τη στιγμή;

Οι συζητήσεις για την εξωγήινη ζωή υποκινούνται από τις τρομερές προ­ όδους στην ανακάλυψη και την ανα­ γνώριση πλανητών πέρα από το ηλιακό μας σύστημα. Ύστερα από δεκαετίες άγονης αναζήτησης, γνω­ ρίζουμε πλέον πάνω από 450 πλανή­ τες πέρα από το ηλιακό μας σύ­ στημα. Οι μικρότεροι μοιάζουν με τη Γη, γεγονός που προκαλεί συζητή­ σεις για την προοπτική να φανεί ότι η βιολογία δεν είναι γήινη αποκλει­ στικότητα. Είναι πιθανό να ανακαλυ­ φθεί ζωή κάπου αλλού στο ηλιακό μας σύστημα ή σε έναν πλανήτη κοντά σε κάποιο μακρινό άστρο στα επόμενα 10-15 χρόνια. Εάν υπάρχει εξωγήινη ζωή, ο Στήβεν Χόκινγκ είπε ότι να έρ­ θουμε σε επαφή μαζί της είναι «αρκετά ριψοκίνδυνο. Αν μας επισκεφθούν ποτέ εξωγήινοι, νο­ μίζω ότι η έκβαση θα είναι παρό­ μοια με την πρώτη φορά που απο­ βιβάστηκε ο Κολόμβος στην Αμε­ ρική».

Ο Χόκινγκ είναι ένας πραγματικά με­ γάλος επιστήμονας, αλλά νομίζω ότι σε αυτήν την περίπτωση επικαλείται ένα ενδεχόμενο που δεν είναι πιθανό. Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε, η νοήμων ζωή είναι σπάνια στο γαλαξία μας και η απομόνωσή μας στο χώρο και στο χρόνο καθιστά την επαφή μας μαζί της μη πιθανή. Επιπλέον, το επιχείρημα του συγχρονισμού λέει

δ:συνέντευξη

Κρις Ιμπί Το ζω ντανό Σύμπαν Η αναζήτηση της ζω ής στο Διάστημα Ψυχογιός, 2010 σελ. 568, € 22,10

ότι όποιον πολιτισμό συναντήσουμε είναι πολύ πιθανό πως δεν θα είναι στο δικό μας αναπτυξιακό επίπεδο. Η επαφή δεν είναι επικίνδυνη αν υπάρ­ χει μεγάλη αναντιστοιχία μεταξύ δυ­ νατοτήτων και συμφερόντων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίον η ανα­ λογία με τον Κολόμβο είναι λανθα­ σμένη και η επιστημονική φαντασία στην τηλεόραση και τον κινηματο­ γράφο δεν είναι συνήθως ρεαλιστική. Αν οι εξωγήινοι είναι ανεπτυγμένοι, ίσως να μην ασχοληθούν καν με εμάς ή ίσως η επικοινωνία να είναι πολύ δύσκολη. Είναι η τεχνητή νοημοσύνη (Τ.Ν.) μια υπαρκτή πιθανότητα όπως υποστηρίζετε; Πότε πι­ στεύετε ότι θα υπάρξει ένας μη­ χανικός άνθρωπος με τέλεια αν­ θρώπινη διάνοια;

Η πραγματική Τ.Ν. απαιτεί μια μηχα­ νιστική υπόθεση για τον εγκέφαλο: ότι η λεπτότητα της σκέψης και των συναισθημάτων του ανθρώπου μπο­ ρεί να αναπαραχθεί σε σιλικόνη ή μέσω ενός ηλεκτροχημικού δικτύου. Δεν γνωρίζουμε αν αυτή η υπόθεση είναι σωστή και, προς το παρόν, δεν έχουμε κάποια λειτουργική θεωρία περί «μυαλού», οπότε η Τ.Ν. ανθρώ­ πινου επιπέδου δεν είναι μία άμεση προοπτική. Χρησιμοποιούμε όμως υπολογιστές για να αναπαράγουμε συγκεκριμένες πλευρές της σκέψης και η ρομποτική και οι αισθητήρες προοδεύουν αρκετά γρήγορα, ώστε τα βασικά στοιχεία ενός πραγματικά μηχανικού ανθρώπου να δημιουργούνται αυτή τη στιγμή σε εργαστή­

ρια σε όλο τον πλανήτη. Η προβολή των σημερινών μας δυνατοτήτων «δείχνει» μια Τ.Ν. ανθρώπινου επιπέ­ δου σε 30-40 χρόνια, αλλά αυτό προ­ ϋποθέτει ότι η συνείδηση είναι μια αναδυόμενη ικανότητα ενός αρκετά περίπλοκου υπολογιστικού συστή­ ματος. Τα ηθικά ζητήματα που ανα­ κύπτουν από αυτήν την έρευνα είναι αξιοσημείωτα. Εκατόν πενήντα έτη αφότου ο Δαρβίνος πρότεινε τη θεωρία της εξέλιξης αυτή αμφισβητείται ακό­ μη, ενώ η θεωρία του «ευφυούς σχεδιασμού» κερδίζει έδαφος, ακόμη και σε αστροφυσικούς και άλλους επιστήμονες. Πώς το εξη­ γείτε;

Η θεωρία του Δαρβίνου βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση από ποτέ με τα γενετικά εργαλεία που αποκαλύ­ πτουν τη βάση της εξέλιξης σε μικροσκοπικό επίπεδο και τον αναδυόμενο τομέα της εξέλιξης της ανά­ πτυξης, ο οποίος δείχνει πώς οι λει­ τουργίες και η μορφή εξελίσσονται βάσει της αλληλεπίδρασης μεταξύ του περιβάλλοντος και του γενετικού κώδικα. Ο σκεπτικισμός προς τη θε­ ωρία της εξέλιξης βασίζεται: α) στο χαμηλό επίπεδο κατανόησης της επι­ στήμης, β) στη δυσκολία της παρα­ τήρησης της φυσικής επιλογής τη στιγμή που συμβαίνει, γ) σε θρη­ σκευτικά συστήματα πίστης. Ο «ευ­ φυής σχεδιασμός» έχει τη μεγαλύ­ τερη απήχηση τις ΗΠΑ, όπου επι­ κρατούν οι ευαγγελιστικές και φονταμενταλιστικές πεποιθήσεις, ενώ έχει σαφώς λιγότερους υποστηρι-

κτές στην Ευρώπη. Νομίζω ότι λίγοι επιστήμονες υποστηρίζουν τον «ευ­ φυή σχεδίασμά», καθώς δεν έχει επι­ στημονική βάση. Τα θρησκευτικά συστήματα πίστεως όμως είναι απρό­ σβλητα από τη λογική και τις απο­ δείξεις, οπότε ο «ευφυής σχεδιασμός», λογικά, δεν θα εξαφανιστεί σύντομα. Στην πορεία μας σε αυτόν τον άγνωστο κόσμο μας, ποιο πρέπει να είναι το κύριο εργαλείο του αν­ θρώπου;

Μέσα σε μερικές εκατοντάδες γενιές η ανθρώπινη διάνοια μας πήρε από κυνηγούς-τροφοσυλλέκτες και μας ανέβασε στα ύφη της σύγχρονης επι­ στήμης και τεχνολογίας. Κατά τη διάρκεια αυτής της πορείας από με­ ρικά εκατομμύρια γίναμε πάνω από 6 δισεκατομμύρια. Η διάνοια θα συνεχί­ σει να είναι το βασικό εργαλείο για την πρόοδό μας, αλλά οι επιλογές μας θα δημιουργούν προβλήματα, εκτός εάν

η διάνοια έχει σύμμαχο μια πιο σπάνια και πολύτιμη ιδιότητα: τη σοφία. Σας ευχαριστώ πολύ. ■

0 Arturo Barea γεννήθηκε ίο 1897 στην Ισπανία και πέθανε ίο 1957 στην Αγγλία. Πήρε μέρος σιον Πόλεμο ίου Ρκρ σιο Μαρόκο και σιον εμφύλιο πόλεμο ιης Ισπανίας, μέχρι ίο 1938 που αυτοεξορίστηκε σιη Μεγάλη Βρετανία. 0 Ανιόριπς, η αυτοβιογραφία ίου με τη μορφή μυθιστορήμα­ τος σε τρία μέρη, έγινε παγκοσμίως γνωστή σαν μία από τις πιο αυθεντι­ κές μαρτυρίες που έχουν γραφεί γιο τον ισπανικό εμφύλιο.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΓΚΟΒΟΣΤΗ Ζ. ΠΗΓΗΣ 73*186 81 Α8ΗΝΑ·ΤΗΑ.: 2183815433

iiiiuiii.gouosiis.gp

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ Λ ένα Μ αντά

Χρυσιήδα Δ ημουλϊδου

Καίτη Οικονόμου

Ρένα Ρώσση-Ζάϊρη

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΤΣΙΓΑΡΟ

ΜΕΡΣΕΝΤΕΣ

ΛΕΥΚΗ ΟΡΧΙΔΕΑ

ΑΓΑΠΩ ΘΑ ΠΕΙ

80ή ΧΙΛΙΑΔΑ

52η ΧΙΛΙΑΔΑ

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 30.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 20.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Ιρένα Κ αραφύλλη

ΧΙΑ

Π ένυ Παπαδάκη

ΧΑΝΟΜΑΙ

Έφη Β εν ια ν ά κ η

Μάρω Κερασιώ τη

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ

ΤΡΕΙΣ ΩΚΕΑΝΟΙ

Η ΜΙΚΡΑ

ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ

ΖΩΗΣ

ΚΑΙ ΜΙΑ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΗΣΟΣ

ΤΗΣ ΜΟΙΡΑΣ

ΜΑΡΩ ΚΕΡΑΣΙΩΤΗ

ΤΡΕΙΣ ΩΚΕΑΝΟΙ ΚΑΙ ΜΙΑ ΘΑΛΑΣΣΑ

I η μικρά Ν νήσος

8η ΧΙΛΙΑΔΑ

Μ Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ Για α ν α γ ν ώ σ τ ε ς μ ε α π α ι τ ή σ ε ι ς

w

w

w

.

p

s

i

c

h

o

g

o s . g r

Ε σ ε ί ς

κι

ε μ ε ί ς

π ά ν τ α

σ 9 ε π α φ ή !

Γιώργος Π ολυράκης

Μ αρία Τ ςιρ ίτα

Σόφ υ θεω δ ορ ίδο υ

ΔΩΡΟΘΕΑ ΝΤΕ ΡΟΠ ΠΑΘΟΣ ΚΑΙ ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ

ΑΝ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ ΑΥΡΙΟ

Η ΝΥΦΗ

Ν ο έλ Μπ όξερ ΤΗ ΝΥΧΤΑ

ΦΟΡΟΥΣΕ ΜΑΥΡΑ

ΠΟΥ ΓΥΡΙΣΕ 0 ΧΡΟΝΟΣ

Η ΝΥΦΗ ι , ΦΟΡΟΥΣΕ

Έ

ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ: 15.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ

ΜΑΥΡΑ

17η ΧΙΛΙΑΔΑ

Γ ιώ τα Φώτου

Ε λέν η Δ αφ νίδ η

Γεω ργία Δ εμ ίρ η

ΤΟ ΔΑΚΡΥ ΤΟΥ ΚΡΙΝΟΥ

ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΜΕ ΣΤΙΣ ΔΩΔΕΚΑ

ΠΕΣ ΤΟ ΨΕΜΑΤΑ

15η ΧΙΛΙΑΔΑ

Σ τιγ κ Λάρσον ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΣΤΗ ΦΩΛΙΑ ΤΗΣΣΦΗΓΚΑΣ

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ, ΚΕΡΔΙΣΤΕ ΑΛΗΘΙΝΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΕ: ΜΑΝΗ, ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ, ΣΠΕΤΣΕΣ, ΥΔΡΑ! Αναζητήστε δελτία συμμετοχής στα βιβλιοπωλεία ή στο www.psichogios.gr, στην ενότητα ΚΛΗΡΩΣΕΙΣ/ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ

δ:βιβλιοκριτική

Η γοητεία της εξουσίας

ΑλέξηςΖήρας

ο

σελ. 107, € 10,50

πό άλλες συνθήκες ο Δημήτρης Νόλλας θα ήταν ένας πρώτης τάξεως συγγραφέας της λεγάμενης «μαύρης» λογοτε­ χνίας. Από τα πρώτα του βιβλία τον ενδιέφερε ένας κόσμος που κινείται γύρω από ένα όριο, ένας κόσμος που αναζητεί με άγχος και με αγωνία να απαντήσει στην κατάσταση της ρευ­ στότητας που τον χαρακτηρίζει, συ­ νήθως χωρίς να τα καταφέρνει, κα­ θώς ο ορίζοντας που υψώνεται γύρω του είναι έντονα ασαφής. Αλλά η ρευστότητα, όπως μπορεί εύκολα να καταλάβει όποιος έχει διαβάσει αυτά τα γεμάτα νεύρο και πανικό, τα τα­ ραγμένα ώς μέσα, στη συντακτική τους δομή, πεζά, περισσότερο από χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος και των κοινωνικών συνθηκών, είναι χαρακτηριστικό της ψυχής. Η ρευ­ στότητα αποτελεί τον κινούμενο χάρτη της εσωτερικής κατάστασης μέσα στη σκοτεινιά της οποίας πα­ ραδέρνουν τα πρόσωπα, συγγενή (γιατί όχι;) των αρχετύπων που πρώ­ τος έπλασε για τον άνθρωπο της νεωτερικότητας ο Ντοστογιέφσκι. Όπως και εκείνον τον μέγα ρώσο ιε­ ρουργό των ανθρώπινων εγκάτων, του υπογείου με κάθε έννοια, τον εν­ διέφερε ο φόνος, η παράβαση και, συνεπώς, η ψηλάφηση των ορίων της ζωής, έτσι και εδώ, τον Νόλλα, χωρίς να κάνουμε συγκρίσεις, αρ­

Υ

κετά συχνά βλέπουμε να τον ενδια­ φέρει το αίμα. Όχι το αίμα ως μέρος της ηθογραφίας του εγκλήματος ή του κοινωνικού περιθωρίου ή, ακόμα, ως εναύσμα για τη έλλογη λύση ενός μυστηρίου, όσο το αίμα ως προϊόν μιας πράξης που άπαξ και συντελεστεί δημιουργεί κρίσεις, ερω­ τήματα και καταστάσεις. Μιας πράξης που τα ελατήριά της, πάντως, μένουν κατά το ήμισυ στο σκοτάδι, χωρίς ικανοποιητική απάν­ τηση. Έτσι και στον Καιρό του καθενός. Οι σκοτωμοί που γίνονται, τα διαμελισμένα από τη βόμβα ή το τσε­ κούρι σώματα του νεαρού Αθω στην αρχή ή του Καλομοίρη στο τέλος, μας αφήνουν ανοιχτά ερωτήματα για την ανάγκη και την αποτελεσματικότητά τους. Αλήθεια, τι νόημα έχουν; Μα το ζήτημα ασφαλώς δεν βρίσκε­ ται εκεί. Σ’ αυτήν την ομάδα που έχει στους κόλπους της μεσήλικες επαγγελματίες και νεαρούς ερασιτέχνες της τρομοκρατίας των πόλεων το νόημα δεν είναι το πρώτο ζητούμενο. Ούτε καν η ηθική της πολιτικής. Αυτή είναι απλώς το προπέτασμα. Τον Νόλλα τον ενδιαφέρουν πρό­ σωπα όπως ο Ιάκωβος, ο Καλομοίρης και ο Γιατρός -ο ρυθμιστής- που γι’ αυτά η ηθική είναι μια έννοια η οποία αλλάζει χρώμα ανάλογα με το ποιος ελέγχει τον άλλο. Ποιος οδηγεί. Ακόμα και το γεγονός του διαμελι-

σμού του νεαρού Αθω από τη βόμβα που σκάει στα χέρια του είναι περισ­ σότερο μια κίνηση στη σκακιέρα της αδυσώπητης αρχηγικής πάλης. Οι νε­ αροί, ο Μισέλ, ο Ηλίας, η Χαρά, η Ευ­ τυχία, μπορούν να τη «βρίσκουν» στην αθωότητα και στην ευθύτητά τους, στην πίστη ότι ο αλκοολισμός της δράσης μπορεί να γίνει προσά­ ναμμα στις επαναστατικές διαδικα­ σίες. Μα οι πιο ενδιαφέροντες είναι οι άλλοι, οι γηραιότεροι, κι αυτοί είναι αλλού. Ψάχνουν σ’ ένα σκοτεινό πο­ λιτικό παρελθόν που ριζώνει στα χρόνια της χούντας, με συμμαχίες «ανίερες» και ύποπτες, τα όπλα που θα χρησιμοποιήσουν ο ένας εναντίον του άλλου. Με πιο ενδιαφέρουσα μορφή του Γιατρού, του αθέατου

αλλά ιθύνοντος νου της ομάδας που μοιάζει λίγο σαν ανοικτίρμων θεός. Στη μοιραία συζήτηση που έχει με τον Καλομοίρη, λίγες ώρες προτού αυτός δολοφονηθεί, ουσιαστικά εξη­ γεί την καταδίκη του. Κάνει μια ελά­ χιστη προσπάθεια να τον αποτρέψει από την αναζήτηση της αλήθειας, γιατί η αλήθεια βρίσκεται στην πράξη. Και του φέρνει το παρά­ δειγμα του Λένιν που δέχτηκε να «υπηρετήσει» την πολιτική του Κάιζερ και να περάσει στη Ρωσία κλει­ σμένος σ’ ένα τρένο. Δηλαδή του υπογραμμίζει με αρκετή σαφήνεια ότι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Στην ουσία όμως εδώ ο σκοπός είναι άδηλος ή, μάλλον, όπως συνέβαινε ανέκαθεν στις ακραίες ακτιβιστικές

ΕΚλΟΣΕΙΣ 1ΙΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΤΑΪΝΧΑΟΥΕΡ Αρχαιολόγος

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΑ-ΡΩΜΗ Σχ. 20x27, δεμένο, σελ. 840 με 132 εικόνες, 109 χάρτες, 197 σχεδιαγράμματα, 68 σχε'δια

γεωγραφική εικόνα του μεσογειακού χώρου από Ί δημιουργία των πόλεων ως την ενοποίηση του χώρου στο πλαίσιο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας: το πλαίσιο, η δημογραφία, η οικιστική, η οικονομία, η οργάνωση του αστικού χώρου, η μορ~ύ και η εξέλιξη της αρχιτεκτονικής των δημόσιων και ιδιωτικών χώρων. Έ να πρωτότυπο έργο που συμβάλλει στην καλύτε­ ρη κατανόηση του αρχαίου κόσμου. Από το 1960 \ Θ Ρ

Ιπποχράτους

8

· Αθήνα Τ.Κ.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Δ. Ν. ΠΑΠΑΔΗΜΑ Προσφορά στον Πολιτισμό και την Παιδεία

10679 2103627.318 · Τηλ.:

. .

· www.papadimasbooks.gr · papadimas@atp.gr

δ:βιβλιοκριτική Νόλλα, έτσι κι αυτό είναι υπόδειγμα αφηγηματικής πυκνότητας. Η εντα­ τική δουλειά φαίνεται στο πετσόκομμα, στο ξεδιάλεγμα και της πιο σύντομης φράσης του. Αλλά και στην ειρωνεία και στον μακιαβελικό σαρκασμό που περνούν σαν κορδέ­ λες υπόρρητες κάτω από τα όσα λέ­ γονται ή περιγράφονται ή υπονοούν­ ται σ’ αυτήν την ιστορία. Τίποτε δεν είναι ξεκρέμαστο, όλα δένουν, ακόμα και το απίθανο, η νέκυια, ο διάλογος με τον νεκρό Άθω όταν το φάντασμά του εμφανίζεται να λέει στον Καλο­ μοίρη: «Άλλος είναι ο πεθαμένος», προμηνύοντας έτσι πρωθύστερα τον ερχόμενο θάνατό του. Τα πιο αρι­ στοτεχνικά ωστόσο κομμάτια του Καιρού του καθενός είναι τα διαλοΨάχνουν σ' ένα σκοτεινό πολιτικό παρελθόν γικά, τα πιο δύσκολα δηλαδή, καθώς που ριζώνει στα χρόνια της χούντας, με συμμαχίες «ανίερες» και ύποπτες, τα όπλα σ’ αυτά συνήθως τρώνε τα μούτρα που θα χρησιμοποιήσουν ο ένας εναντίον τους οι περισσότεροι έλληνες πεζοτου άλλου. γράφοι. Παραδόξως, τα πρόσωπα του Νόλλα δεν μιλούν ποτέ τους σαν βπσαν στο ιστορικό προσκήνιο του κομμένες κεφαλές, έστω και αν αφή­ ’60 και του 70. Προδοσίες και ενοχές νονται στους πιο μακροσκελείς μο­ που με την πάροδο του χρόνου αυ­ νολόγους. Και τούτο συμβαίνει, όπως ξάνουν αντί να ελαττώνονται, και με νομίζω, πρώτα γιατί τους λείπει η την ελάχιστη αφορμή πετάγονται πόζα του αφηγητή που θέλει να καέξω και διαλύουν την εικόνα που ορι­ ταπλήξει και, έπειτα, γιατί ο κάθε μο­ σμένοι είχαν φροντίσει να φτιάξουν νόλογος μοιάζει με πυκνοϋφασμένη υπομονετικά. Τι μας λέει Ο καιρός κουρελού, με μαστορικά καμωμένο του καθενός, Ότι αυτό που υποτίθε­ σύνθεμα από ιδιωματικές εκφράσεις, ται μισούν όλα τα μέλη της ομάδας, από φωνές παρέμβλητες. Από ένα την άνιση μοιρασιά της εξουσίας, σ’ γλωσσικό ρυθμό που σφύζοντας πάει αυτό ακριβώς θητεύουν και αυτό κι έρχεται συνεχώς, όπως λόγου χάυπηρετούν. «Αυτοί που ορίζουν τις ριν η πολύ ζωντανή εξομολόγηση τύχες των άλλων και που μεταξύ τους του αγαθιάρη Ούτι προς τον αθέατο υποδύονται τους αμείλικτους εχ­ συγγραφέα, στο «Μέχρις εσχάτων» θρούς» λέει στον Επίλογο (σελ. 99) (σελ. 91-96) και η μοιραία, ταγκιτης νουβέλας ο Γιατρός, «συνεχίζουν σμένη συζήτηση του Καλομοίρη με να ρίχνουν κλεφτές ματιές ο ένας στη το Γιατρό στις «Ιατρικές νουθεσίες ζωή του άλλου. Για να διατηρεί το και φαινόμενα» (σελ. 53-72). Ένα σύμπαν τη συνοχή του, όπως γίνεται πολύ ζωντανό βιβλίο, εντέλει, βγαλκαι θα γίνεται πάντα». μένο από την πιο άνυδρη έρημο του Όπως όλα τα πεζά του Δημήτρη πολιτικού μας παρόντος. 1

ομάδες, ο σκοπός ξεκαθαρίζει μόνο εκ των υστέρων, όταν γίνεται η άθροιση. Αλλά, τι συμπυκνωμένη φθορά σ’ αυτό το βιβλίο, τι απελπι­ σία, τι ασφυκτική αίσθηση του αδιε­ ξόδου και τι ζωώδης τρόμος! Είναι αλήθεια πως κι άλλες φορές ο Νόλλας θέλησε ν’ ανοίξει το καπάκι των ψυχικών εγκάτων σε πρόσωπα που είχαν ένα πολιτικό παρελθόν. Στον Άνθρωπο που ξεχάστηκε(1994), στα επάλληλα διηγήματα του Παλαιού εχ­ θρού (2004), αλλά και στο Από τη μια εικόνα στην άλλη (2003), επέλεξε, ίσως όχι τυχαία, άτομα που είχαν άλυτους λογαριασμούς με όσα συνέ-

δ 32

Κ ινηματογραφ ικές ανθρω π οθυσίες και καλλιτεχνικές ανθρω ποφαγίες

σκληρός κόσμος της Ελένης Γιαννακάκη επεκτείνεται πλέον σε πολλούς και δια­ φορετικούς χώρους: από την πανεπι­ στημιακή γαστρονομική διαστροφή (Περί ορέξεως και άλλων δεινών, 2001) στη μικροβιοφοβική δολοφόνο (Χερουβείμ της μοκέτας, 2006) και τώρα στον κινούμενο μεταξύ πραγ­ ματικότητας και φαντασίας παιδερα­ στή. Τα τέρατα της συγγραφέως αρ­ χίζουν να απλώνονται όσο πολλαηλασιάςονται τα έργα της και πλά­ θονται νέες πτυχές της ανθρώπινης παθογένειας. Τα βιβλία της υποβάλ­ λουν τη θριλερική τους ατμόσφαιρα με πλάγιο τρόπο, ώσπου να αποκα­ λυφθεί ο βόρβορος των προσώπων,

Ο

Β ΙΒ Λ ΙΑ

Γ ΙΑ Τ Ο

ο οποίος συχνά καταλήγει στην αφαί­ ρεση ζωών. Η υπόθεση ανασυντίθεται μέσα από πληθώρα μικρών και μεγάλων γεγο­ νότων και αφηγήσεων: ο νεαρός Μανούσος, γόνος εύπορης αστικής οικο­ γένειας, βιώνει μια τραυματική εμπει­ ρία στα δεκατέσσερά του κι έπειτα στα είκοσι έχει ήδη αποκτήσει παιδεραστικές τάσεις που τις εκδηλώνει εν­ τός και εκτός οθόνης, φαντασιώνοντας μια δεύτερη ζωή (Second life, όπως το όνομα ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού ρόλων), στοιχεία της οποίας μπαινοβγαίνουν και στον πραγματικό κόσμο. Στα τριάντα τέσσερά του, λέ­ κτορας στην Οξφόρδη, θυμάται απο­ σπασματικά και δηλώνει με αναδρο-

Κ Α Λ Ο Κ Α ΙΡ Ι

...

κ α ι γ ια

Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Ελένη Γιαννακάκη

Σναφ Βιβλιοπωλείον της Εστία, 2010 σελ. 359, €16

όλο

τον χρ ό νο

Π έτρος Μ α ρ κ α ρ η ς : Παλια, πολύ παλιά, Βασικός μέτοχος ·* Θ ο α ω ρ η ς Κ α λ λ ιφ α τ ιλ η ς : Φίλοι και εραστές, Μ ητέρες και γιοι ·* Π έτρος Α υ λ ι α η ς : Κάψα χ ιτ ·* Α ργυρή ς Χ ιο ν η ς : Περί αγγέλω ν και δαιμόνων, Όντα και μη όντα ·* Κ ώ σ τ α ς Τ α χ τ ς η ς : Τ ο τρίτο στεφάνι, Τα ρέστα ·©■ Η λ ια ς X. Π α π α δη μ η τρα κ ο π ο υ λ ο ς : Ο θησαυρός των Αηδονιών και άλλα διηγή­ μ α τα ·* Σ ταματης Δ α γδελ ε ν η ς : Τ ο βιβλίο των αιρέσεων ·* Λ ιανα Β ρα χ λ ιω τ η : Ιστορίες γένους θηλυκού ·* Μ α ργα ρίτα Μ η λ ιω ν η : Δίκην φαι­ δράς σελήνης ·* Μ αρία Δ ιδ ά χ ο υ : Τ ο αίνιγμα της αγάπης ·* Λ ακης Δ ο λ γερας : Ξεχασμένες ιστορίες ·* Γ ιά ν ν η ς Κ α ρ β ε λ η ς : Κρατούμενος μηδέν Ε Κ

Δ

Ο

Σ

Ε

Ι

Σ

Γ

Α

Β

Ρ

Ι

Η

Λ

Ι

Λ

Η

Σ

Μαυρομιχάλη 18, Αθήνα 10680, τηλ. 210 3636514, www.gavrielidesbooks.gr

δ:βιβλιοκριτική μές όσα συνέβησαν από τα παιδικά χρόνια του στην Ελλάδα ώς το γύρι­ σμα μιας ταινίας σναφ (πραγματική δολοφονία για να κινηματογραφηθεί): το παλούκωμα ενός σκύλου, η μέχρις θανάτου εκμετάλλευση ενός μεταναστόπουλου, αλλά και ο θάνατος της πρώην φίλης του, που μάλλον ήταν μια καλοστημένη δολοφονία παρά αυτο­ κτονία. Ο αναγνώστης πρέπει να δει στο μυ­ θιστόρημα την «ποιητική της απόστα­ σης», για να καταλάβει ότι ο αρνητικός ήρωας πλάστηκε ώστε να αποτυπώσει πτυχές της πολιτισμικής μας παθογένειας. Η πεζογράφος στήνει απέναντι μας έναν παιδεραστή -που είναι ταυ­ τόχρονα και άνθρωπος της διπλανής πόρτας- μπαίνει στη συνείδησή του και μας μιλάει με την οπτική του γω­ νία, ξεδιπλώνει τον εσωτερικό του μο­ νόλογο. Στην ουσία τον βάζει στο επί­ κεντρο για να τον καταδικάσει μέσα στις πολιτισμικές συνθήκες που τον δημιούργησαν. Το βιβλίο λειτουργεί αφενός σαν κυ­ λιόμενος διάδρομος που οδηγεί προ­ οδευτικά τον αναγνώστη από το ένα θέμα στο άλλο, από τη φωτογράφηση ενός ατυχήματος από τον αφηγητή, όταν ήταν παιδί, στην απόπειρα μιντιοποίησης της ζωής του, και αφετέ­ ρου σαν παζλ που συμπληρώνεται σταδιακά με αποσπασματικές σκηνές και σπαραγματικά κομμάτια μνήμης, τα οποία κυκλώνουν τα βασικά γεγο­ νότα σε μια σπειροειδή πορεία σύγ­ κλισης. Ο τεθλασμένος χρόνος του έρ­ γου, παρά τη φαινομενική γραμμικότητά του (Ρέθυμνο 2008, Αθήνα 2014 και Οξφόρδη 2028) πηγαινοέρχεται από το παρόν στο παρελθόν, για να ανασυνθέσει τη συνολική εικόνα του μυθιστορήματος. Ποιο εντέλει είναι το στίγμα του έργου; Τα επιμέρους θέματα ή μοτίβα, όπως

η σχέση πραγματικότητας και τέχνης, η διαπίδυση από τον εικονικό κόσμο στον δικό μας και η αντίθετη πορεία, η κανιβαλική διάσταση των μέσων μα­ ζικής ενημέρωσης κ.λπ., ενώ περιστασιακά θεματοποιούνται ως βασικοί άξονες, τελικά γίνεται αντιληπτό ότι πρόκειται για παρωνυχίδες, οι οποίες ωστόσο κυκλώνουν και οριοθετούν περιμετρικά τη νοσηρότητα μιας ψυ­ χοσύνθεσης. Το θέμα είναι πρωτό­ τυπο και ο αναγνώστης προσελκύεται από μια προβληματική που καινοτομεί. Δεν είναι μόνο η εν είδει παιχνιδιού αφαίρεση της ζωής ενός μικρού Κούρ­ δου, αλλά η θανατολάγνα απαθανά­ τιση της δολοφονίας, όπου ο σκηνο­ θέτης σαν θεός καθορίζει την εξέλιξη ακόμα και τον ίδιο τον θάνατο, ώστε αυτός να βρει θεατές και -σε τελευ­ ταία ανάλυση- να μείνει «η προσω­ πική εμπειρία [του Μανούσου] αποσταγμένη σ’ ένα έργο τέχνης, η αι­ σθητική του θανάτου καταγραμμένη για πάντα». Θα έλεγα ότι η Γιαννακάκη επιστρέφει σε γνωρίσματα του πρώτου της βι­ βλίου (Κρήτη, πανεπιστημιακός χώ­ ρος, δημοσιολατρία κ.λπ.), προκειμένου να βρει ερείσματα για τη σύλληψη ενός ακόμα αρρωστημένου ψυχισμού. Αυτό που μπορεί να κάνει επιφυλα­ κτικό τον αναγνώστη για το συνολικό αποτέλεσμα είναι το κατά πόσο ποικί­ λες ψηφίδες του όλου οικοδομήματος, τόσο με την έκτασή τους όσο και με τη λειτουργία τους, συντείνουν στην οργανική εξύφανση του έργου και εντέλει στη δημιουργική εξαγωγή ιδεο­ λογικών συμπερασμάτων. Με άλλα λό­ για, το γιατί έφτασε εκεί ο Μανούσος μένει μετέωρο μεταξύ οικογενειακών προτύπων και καλλιτεχνικών «ανησυ­ χιών», αλλά τα αίτια μιας τέτοιας ψυ­ χοσύνθεσης δεν αποτυπώνονται σθε­ ναρά εξαιτίας της χαλαρής πλοκής. ■

Ελληνική Πεζογραφία / Κ Α Λ Ο Κ Α Ι Ρ Ι 2 0 1 0 “ “

Τ Τ

Βαγγέλης Ραπτοπουλος

ΤΑΣΟΣ ΓρΤΔΕ^ΗΣ η -Wti

A a 9 o c

λ ύ κ ο

Ή έπινόηση τής πραγματικότητας

Ε Ν Α Σ Α ΙΦ Ν Α Χ . . Μ ΙΑ Σ Τ ΙΓ Μ Η κανη“

εκδόσεις #

ΚΕΔΡΟΣ _

§

Γ. ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ 3 - ΑΘΗΝΑ · Τ.Κ. 106 78 ΤΗΛ. 210 38.09.712 - 210 38.0 2.0 07

δ:βιβλιοκριτική

Δ υτικές συνοικίες

Χρίστος Παπαγεωργίου

μ

'

< μ

ο

Χρηστός Οικονόμου Κάτι θα γίνει, θα δεις Πόλις, 2010 σελ. 264, € 15

εύτερη συλλογή διηγημάτων από ένα σχετικά νέο στην ηλι­ κία συγγραφέα και αυτή δρα­ ματική και τραγική, απέλπιδη και ρε­ αλιστική, σε σημείο πλήρους αποδόμησης αλλά και κατακρήμνισης κάθε ηθικής αξίας, στο όνομα μιας ατελέ­ σφορης και φοβικής κοινωνικής δια­ δρομής. Ήρωες που κινούνται στα όρια της εξαθλίωσης, που τους παίρ­ νουν τα όνειρα και τα σπίτια, που πε­ ριμένουν απ’ τα μεσάνυχτα ν’ ανοίξει το ΙΚΑ, που μένουν άνεργοι, που δέ­ χονται τον ξεπεσμό και τη φτώχεια, που βιώνουν απάνθρωπες πολιτικές οι οποίες τους ωθούν ακόμη πιο βαθιά στην εσωστρέφεια και την τρέλα1 ήρωες των δυτικών συνοικιών, που, μέσα στο γκριζόμαυρο, το αγιάζι, το κρύο, την παγωνιά της νύχτας, γίνον­ ται υποχείρια κάποιων επιτήδειων και κάποιων υψηλά ιστάμενων, που δε­ κάρα δε δίνουν για ανθρώπους, που τους θεωρούν όμοιους με τα ζώα. Ήρωες που συμπεριφέρονται με έν­ τονη θεατρικότητα -έτσι έγραφαν στη μεταπολίτευση ο Σκούρτης, ο Μουρσελάς κι ο Ευθυμιάδης- όχι μό­ νον για να περιορίσουν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βρίσκονται παγιδευμένοι, όχι μόνον για να δώσουν μιαν ανάσα στο κλειστοφοβικό τους σπίτι ή μαγαζί, όχι μόνον για να προ­ σπαθήσουν να σώσουν ό,τι απέμεινε απ’ την ερωτική ή συζυγική τους σχέ­

Δ

ση, αλλά, πολύ περισσότερο, για να αναδειχθούν, ως έμβρυα κοινωνικών αναταράξεων, σε απαγορευμένες λαϊ­ κές και εργατικές φιγούρες, οι οποίες και θα οδηγήσουν τις τοπικές περιο­ χές σε έντονες και σύγχρονες επανα­ στάσεις. Ήρωες με βαθιά χαραγμένη στο σώμα τους την κινηματογραφική γραφή, η οποία και θα σπρώξει προς μιαν αναπάντεχη εικόνα, προς ένα τολμηρό πλάνο, που δεν θα σπαταληθεί σε ερωτικές εξάρσεις, αλλά σε φυ­ λαγμένους καλά συναισθηματισμούς και αισθητικές απάτες, προς ένα εξω­ τερικό σκηνικό που θα περιλαμβάνει τον ανίδεο κόσμο του, κτίρια που υψώνονται πάνω σε θεμέλια κραταιών μονοκατοικιών, προς μια οπτική γωνία που θα θελήσει να βγάλει στο πεζοδρόμιο ολόκληρη την εσωτερική οδύνη, ολοκληρωμένο το σωματικό και ψυχικό βιασμό. Ήρωες με βαθύ χρώμα λογοτεχνικής υπερβολής που θα σπαράξουν για την προσωπική τους καθίζηση, που θα αναζητήσουν βοήθεια αλλά δεν θα τη βρουν που­ θενά, που θα αναμειχθούν με υγιή και αρρωστημένα κύτταρα σε μια προ­ σπάθεια να στηριχτούν από κάπου, που θα εκνευριστούν, θα φωνάξουν, θα διαδηλώσουν, θα παρανομήσουν, θα χτυπηθούν, θα μιλήσουν, που θα βρεθούν δηλαδή όπως το πρόβατο μπροστά στο λύκο χωρίς την παραμι­ κρή πιθανότητα να σωθούν. ■

Ο απελπισμένος έρω τας της ουτοπίας

οιήματα ποιητικής μάς προ­ σφέρει ο Μάρκος Μέσκος στη νέα του συλλογή. «Τι εί­ ναι η ποίηση;» ρωτά και μόνο μια απάντηση μπορούμε να δώσουμε: Ποίηση είναι η θεότητα που αναδύε­ ται μέσα από κάθε προσπάθεια του ποιητή να ακολουθήσει το πεπρω­ μένο του. Δεν ρώτησα τι είναι ποί­ ηση, ψιθυρίζει ο ποιητής, αλλά τι εί­ ναι η ποίηση, η υπαρκτή, η συγκε­ κριμένη, η ποίηση που ζει κάθε φορά ως ανεξάρτητη οντότητα, που προκαλεί τον ποιητή να γίνεται συνάμα εγώ και εμείς, να γράφει μόνο όταν ο «δύσκολος αναγνώστης», ο «ερα­ στής αναγνώστης» τού «χτυπάει την πόρτα». Και όχι μόνο ο αναγνώστης: η πρόζα, με ουτοπική αμφίεση, του χτυπά την πόρτα. Ο ποιητής εξερευνά τα όρια της ποίησης, φτάνει ώς το δοκίμιο και αναζητεί την ποιητικότητα του λόγου. Κρυμμένη κάτω από την πρόζα, η ποίηση επαναστατεί, δημι­ ουργεί τη δική της ουτοπία, ενώ ο ρυθμός καραδοκεί ανάμεσα στις λέ­ ξεις. «Κάθε γλώσσα ανανεώνεται στο ποίημά της1 αναμετράται με τις ατε­ λείωτες δυνατότητάς της», μας θυμί­ ζει, ενώ φαίνεται να ρωτά: Ποιος γρά­ φει, το εγώ ή το εμείς; «Ελάχιστη κυ­ ριότητα ανήκει στ’ όνομά μου». Η γλώσσα γεννά το ποίημα, το ποίημα ανανεώνει τη γλώσσα. «Η πλήρης κυ­

Π

ριότητα, πάνω απ’ όλα, ανήκει στους νεκρούς που εμπνεύσανε τα ποιήματά μου». Η δική του γλώσσα ξα­ ναγεννά το ποίημα, που αντανακλά­ ται, καθώς γράφεται, σε καθρέφτη, συχνά μαγικό, πάντα διαφορετικό, υιοθετημένο παιδί από το πλούσιο παρελθόν μας. Και όταν συμβεί «εγώ να τα ’χω γράψει» και εκείνα παίρ­ νουν «τον δικό τους δρόμο», τι γίνε­ ται; Τα ποιήματα αυτονομούνται, αλλά όχι όπως τα μυθικά πρόσωπα στο θέατρο ή στην πεζογραφία. Το ποίημα ολόκληρο επαναστατεί, ζων­ τανός οργανισμός με ελεύθερη βού­ ληση. Πάντα κάτι κινδυνεύει «όταν μονο­ διάστατες χορδές κρούουν το σύμπαν». Γι’ αυτό, 106 ποιήματα, χωρίς τίτλο, αριθμημένα, αντλούν την προ­ σωπικότητά τους από το σύνολο. Ο τίτλος του βιβλίου προδιαθέτει για ψι­ θύρους του ποιητή όταν είναι μόνος και όταν ανήκει στην ομάδα της ποί­ ησης. Στον κριτικό που τον ρώτησε αν τα κείμενα που γράφει είναι η ποίηση, ας απαντήσουμε: Ποίηση και η ποί­ ηση. Για να το νιώσεις, «αφουγκράσου τη βουερή σιωπή». Και στον ίδιο τον ποιητή ας πούμε, ανατρέποντας τα δικά του λόγια: «το ποίημα-πέτρα που έριξες στο ποτάμι για να περάσεις στην αντίπερα όχθη συνέβη».1

Ζωή Σαμαρά

Μάρκος Μέσκος Στον Ενικό και Πληθυντικό ψίθυρο Νεφέλη, 20 09 σελ. 126, € 12,60

δ:βιβλιοκριτική

Βιβλίο αναφ οράς

Αλέξανδρος Χαρκκώάκης

°

Λάμπρος Λιάβας

>

Το ελληνικό τραγούδι

3 Από το 1821 έως μ

τη δεκαετία του 1950

Μ Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδος, 20 09 σελ. 375, € 73,50

αθώς εμπλουτίζονται οι εκ­ δόσεις που αφορούν συνο­ λικά την ελληνική μουσική δημιουργία, φαίνεται ότι πλέον είχε έρθει το πλήρωμα του χρόνου ώστε να εμφανιστεί και μια συνολική και επιστημονικά τεκμηριωμένη ιστορία του ελληνικού τραγουδιού. Φυσικά υπάρχουν αρκετά βιβλία που πραγ­ ματεύονται ζητήματα γύρω από το ρεμπέτικο, ενώ υπάρχουν και κάποια άλλα που ασχολούνται με δημιουρ­ γούς της ελληνικής μπελ επόκ ή συν­ θέτες όπως ο Αττίκ και ο Σουγιούλ. Αυτές όμως οι προσπάθειες είτε είναι μεμονωμένες και πολλές φορές συ­ ναισθηματικά φορτισμένες είτε πά­ σχουν από έλλειψη επαρκών πηγών έρευνας. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι σή­ μερα δεν έχει εμφανιστεί μια συνο­ λική θεώρηση της ιστορίας του ελ­ ληνικού τραγουδιού. Βασικό ζήτημα αποτελεί η κατάταξη των ειδών που συνολικά αποτελούν αυτό που ονομάζουμε ελληνικό τρα­ γούδι. Τα προβλήματα ορολογίας, περιοδολόγησης και κατάταξης των ελληνικών μουσικών ειδών είναι ήδη γνωστά στους παροικούντες την Ιε­ ρουσαλήμ και κάθε νέο βιβλίο που διατίθεται είναι ικανό να διαμορφώσει συνειδήσεις ή να περάσει στρεβλά μηνύματα με τους νεολογισμούς και τις αυθαίρετες κατηγοριοποιήσεις. Όλο αυτό που συμβαίνει, και το οποίο

Κ

βιώνουμε καθημερινά, οφείλεται προ­ φανώς στις στρεβλώσεις που έχουν επικρατήσει στην ορολογία και οι οποίες έχουν κατά καιρούς επιβληθεί από σημαίνοντες, πλην όμως απαί­ δευτους περί την ορολογία, «ειδι­ κούς», οι οποίοι βαφτίζουν μέσω νε­ ολογισμών τα διάφορα είδη. Φυσικά θεωρούμε εκ των ων ουκ άνευ να πούμε ότι ακόμη μεγαλύτερο κακό κάνουν οι διάφοροι ερασιτέχνες ή κά­ ποιοι «μαϊντανοί» που εμφανίζονται στα περίφημα σόου ταλέντων και μά­ λιστα εκφέρουν γνώμη για το τι ση­ μαίνει «έντεχνο τραγούδι» και τι όχι. Ο Λιάβας λοιπόν συμβάλλει εξαιρε­ τικά θετικά στο ξεκαθάρισμα του το­ πίου και στη σωστή χρήση της ορο­ λογίας. Κατατάσσει με ορθό τρόπο τα είδη που αποτελούν το ελληνικό τρα­ γούδι και αποφεύγει να αναφερθεί σε «έντεχνο τραγούδι», όρος που διε­ θνώς παραπέμπει στο ληντ (lied). Στο εισαγωγικό σημείωμα παρατί­ θενται οι πηγές από τις οποίες ο συγ­ γραφέας άντλησε το υλικό του και διενήργησε την έρευνά του. Με μια πρώτη ματιά διαπιστώνει κανείς την επιστημονική επάρκεια του έργου, μιας και ο Λιάβας έκανε έρευνα στις περισσότερες από τις διαθέσιμες πη­ γές που υπάρχουν στην Ελλάδα. Ενα άλλο σημείο στο οποίο αξίζει να στα­ θούμε είναι και η πλούσια βιβλιογρα­ φία η οποία παρατίθεται στο τέλος

του βιβλίου. Μπορεί λοιπόν π πρω­ τογενής πηγή να είναι π αρχειακή έρευνα, αλλά κανείς δεν πρέπει να υποβιβάζει και τη δευτερογενή βι­ βλιογραφική έρευνα, ειδικά αυτή που γίνεται με κριτικό πνεύμα. Η παρά­ θεση των πηγών που χρησιμοποίησε ο συγγραφέας αποτελεί πολύτιμο ερ­ γαλείο για εκείνους τους ερευνητές που θα ήθελαν να προχωρήσουν πα­ ρακάτω. Συνολικά θα λέγαμε ότι το περιεχό­ μενο του βιβλίου απευθύνεται στο μέσο αναγνώστη με κεφάλαια για το ρεμπέτικο, το ελαφρό τραγούδι, την οπερέτα, τη μουσική της ταραγμένης δεκαετίας του 1940 και άλλα. Η θεώ­ ρηση του Διάβα αποδεικνύεται συ­ νολική, μια πρακτική που υπό το πρί­ σμα της βαθιάς ερευνητικής εργα­ σίας μπορεί να έχει τα μειονεκτήματά της, αλλά δεν πρέπει κανείς να ξεχνά ότι αυτήν τη στιγμή δεν υπάρχουν αρκετά αναγνώσματα που να μας δί­

νουν σαφή εικόνα για την πορεία του ελληνικού τραγουδιού μέσα στο χρόνο. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να «θυσιάζεται» ή να μετατίθεται για κά­ ποια μελλοντική ειδική έκδοση η πα­ ρουσίαση της λεπτομέρειας, προς χάριν όμως πάντα της συνολικής ει­ κόνας. Το βιβλίο λοιπόν επιτυγχάνει να αναδείξει και να οργανώσει την ιστορία του ελληνικού τραγουδιού σε μια ρεαλιστική βάση, δίχως συναι­ σθηματικές κορόνες αλλά ιστοριο­ γραφικά, δημιουργώντας ένα βιβλίο αναφοράς που μπορεί να αποτελέσει έναυσμα για την περαιτέρω έρευνα γύρω από το ελληνικό τραγούδι. Η ποιότητα της έκδοσης του εν λόγω τόμου δεν μπορεί να περάσει απαρα­ τήρητη. Η Εμπορική Τράπεζα που ανέλαβε το κόστος της έκδοσης αλλά και οι εκδόσεις Καπόν που έχουν την παραγωγή μπορούν να αι­ σθάνονται ότι επιτέλεσαν άριστα το έργο τους. ■

δ : βιβλιοκριτική

Επιστροφή στη Χώρα του Ποτέ Ποτέ

Δήμητρα Καραμολέγκου

Carl Honore Το μανιφ έστο της χ αρούμενης παιδικής ηλικίας Μετάφραση: Άλκηστη Κελεσίδη Αερόστατο, 2010 σ. 447, € 18,80

σύγχρονη παιδαγωγική άπο­ ψη συνοψίζεται στον εξής αφορισμό: «Η παιδική ηλικία είναι εξαιρετικά πολύτιμη για να την αφήνουμε στα παιδιά» και για το λόγο αυτό οι γονείς, που πάντοτε γνωρίζουν ποιο είναι το «καλό» του παιδιού τους, το ωθούν να αναπτύξει τις γλωσσικές, λογικομαθηματικές, μουσικές, αθλητι­ κές και κοινωνικές του δεξιότητες μέσω εντατικών και απαιτητικών δρα­ στηριοτήτων. Ένας γονέας πιθανόν να αναγνωρίζει το δυσανάλογα βαρύ φορτίο που καλούνται οι παιδικοί ώμοι να σηκώσουν, όμως θα υποστηρίξει ότι στους έντονα ανταγωνιστικούς και­ ρούς που ζούμε τα κατάλληλα εφόδια θα βοηθήσουν το αγαπημένο τους βλαστάρι να αντεπεξέλθει στις απαι­ τήσεις ενός αβέβαιου μέλλοντος. Σε αυτήν την ευρέως διαδεδομένη πεποί­ θηση μπορούμε να διακρίνουμε δύο παράγοντες: τον ανταγωνισμό και το φόβο για το μέλλον. Ο ανταγωνισμός έχει γίνει τόσο ανα­ πόσπαστο μέρος της καθημερινότη­ τας των ενηλίκων που συχνά ανταγω­ νίζονται και στη γονεϊκή αρένα με προτιμώμενο όπλο τα ίδια τους τα παιδιά. Έτσι, αντί τα παιδιά να περνούν το χρόνο τους παίζοντας, βιώνοντας την ανεμελιά και την αθωότητα που δι­ καιούνται, ανταγωνίζονται τους συνομήλικούς τους. Ο συνεχής αγχώδης προγραμματισμός δραστηριοτήτων

Η

επιφανειακά γίνεται αντιληπτός ως εν­ διαφέρον εκ μέρους των γονέων, εν­ δόμυχα όμως βιώνεται ως απόρριψη, αφού οι γονείς δεν αποδέχονται το παιδί όπως είναι -ένα παιδί- και προ­ σπαθούν με κάθε μέσο να δια-μορφώσουν ένα νέο άτομο. Καλύτερο άτομο, θα ανατάξει κάποιος. Δεν έχει όμως καμία σημασία, γιατί τα παιδιά απορ­ ρίπτονται και πλέον αναζητούν αρχικά στους γονείς κι αργότερα στο περι­ βάλλον τους την ταυτότητα που θα τα κάνει αποδεκτά. Κι αυτό μας φέρνει στο δεύτερο πα­ ράγοντα, το φόβο για το μέλλον. Δεν είναι σίγουρο ότι οι δεξιότητες που καλλιεργούνται στα παιδιά με τόσο κόπο θα διασφαλίσουν έστω και κά­ ποιο βαθμό επιτυχίας στις άγνωστες μελλοντικές συνθήκες, καθώς τα δε­ δομένα και οι απαιτήσεις αλλάζουν ιλιγγιωδώς. Ο αυστηρός προγραμματι­ σμός μπορεί να έχει όμως ένα σίγουρο αποτέλεσμα: τον εκφοβισμό των νέων και την έλληψη εμπιστοσύνης στις δυ­ νάμεις τους, μιας και ποτέ ό,τι κατα­ κτούν δεν θα είναι αρκετό. Το βιβλίο του Carl Honore δεν περιέ­ χει νουθεσίες και πρακτικές συμβου­ λές. Προσφέρει τον καρπό συνεντεύ­ ξεων με γονείς και εκπαιδευτικούς από πλήθος χωρών με μοναδικό σκοπό την αφύπνιση των γονέων, ώστε να προ­ σφέρουν στα παιδιά τους μια πραγμα­ τικά ευτυχισμένη παιδική ηλικία. 1

70 εκδότες 170 βιβλία για το καλοκαίρι

ΓΡΑΦΟΥΝ: Μαρία Αποστόλου, Ελεάννα Βλαστού, Alex Basko, Γιάννης Δούκας, Σπύρος Κακουριώτης, Λεύτερης Καλοσπύρος Δήμητρα Καραμολέγκου, Αντιγόνη Κατσαδήμα, Μάρθα Κυριακοπούλου, Θανάσης Μήνας, Ξένη Δ. Μπαλωτή, Γιάννης Ν. Μπασκόζος, Γιάννης Νέδας, Μαρίζα Ντεκάστρο Γιώργος Ξενάριος, Γιάννης Σ. Παπαδάτος, Γιώργος Περαντωνάκης, Αλεξάνδρα Σαμοθράκη, Ελισάβετ Σπαντιδάκη, Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης, Λήδα Τσενέ, Φίλιππος Φιλίππου.

δ;ελληνική πεζογραφία Κώστας Ακριβός

Λένα Διβάνη

Λουίζα Σπηλιωτοπούλου

Ποιος θυμάται τον Αλφόνς

Ένα πεινασμένο στόμα

Άσπρο σκοτάδι

Μεταίχμιο, 2010 σ. 307, €17

Καστανιώτης, 2010 σ. 349, €16,80

Πατάκης, 2010 σ. 191, €11,50

το Πεινασμένο στόμα η Λένα Διβάνη στήνει μια αστυνομικοφανή αφήγηση με επίκεντρο ένα ζευγάρι αστών κι έναν φιλόδοξο φοι­ τητή Νομικής - εκπαιδευτή σκύλων. Μέσ* από τη σχέση που αναπτύσσει ο νεαρός με τους δύο πόλους του ζευγαριού και -εύρημα που δια­ τρέχει όλο το βιβλίο- με αδιάπτωτη την παρουσία των σκυλιών και του τρόπου εκπαίδευσής τους, η συγ­ γραφέας συνδυάζει στην αφήγησή της στοιχεία από το αστυνομικό, το πανεπιστημιακό (campus novel) και το αισθηματικό μυθιστόρημα. Με το τελευταίο της βιβλίο η Διβάνη συ­ νεχίζει την πορεία που έχει χαράξει εδώ και πολλά χρόνια: λαϊκές αφη­ γήσεις, σε όσο γίνεται απλή και εύ­ ληπτη γλώσσα, οι οποίες απευθύ­ νονται σε ένα ευρύ κοινό.

α διηγήματα που στεγάζονται κάτω από τον τίτλο Άσπρο σκοτάδι έχουν όλα έναν κοινό πα­ ρονομαστή: μια γλυκόπικρη αίσθη­ ση ενηλικίωσης, σαν η συγγραφέας να αποτύπωσε με μεγάλη ενάργεια στη μνήμη της -ως ψυχικό γεγονόςτη μετάβαση από την παιδική ηλικία και την εφηβεία στην ενήλικη ζωή, και αυτό το αποτύπωμα μεταφέρει. Με ματιά χαρακτηριστικά γυναι­ κεία, η πρωτοεμφανίζόμενη Λουίζα Σπηλιωτοπούλου παραλαμβάνει το πραγματολογικό υλικό της (μια ερω­ τική σχέση, μια παιδική ανάμνηση, μια παιδική σκανταλιά, ένα συνω­ μοτικό φλερτ) και, αφού το διυλίσει μέσ’ από το όνειρο, το επαναπροτείνει στον αναγνώστη διαθλασμένο και λογοτεχνικά αποτελεσματικό. Μια ενδιαφέρουσα πρώτη εμφάνιση.

[Γ. Ξ.]

[Γ. Ξ.]

f l | Κώστας Ακριβός μας προτείνει ένα μυθιστόρημα στο οποίο πρωταγωνιστεί η -απολύτως υπαρκτή, πλην αρκούντως δαιμονι­ κή- μορφή του Αλφόνς Χοχάουζερ, αυστριακού τυχοδιώκτη, ο οποίος ρι­ ζώνει στο Πήλιο το 1926 και περνάει εκεί την υπόλοιπη ζωή του μέχρι τον περίεργο, όσο και μοναχικό, θάνα­ τό του το 1981.0 Ακριβός, παράλ­ ληλα με την εξιστόρηση των πε­ πραγμένων του Αλφόνς, εκθέτει και τη διαδικασία συγγραφής του μυ­ θιστορήματος (ακριβέστερα: τον τρόπο συλλογής του πραγματολο­ δ γικού υλικού του), έτσι ώστε, σε μια 42 απόλυτη παραλληλία, να μην μπορεί 23 το ένα να προχωρήσει χωρίς το άλλο. Ακολουθώντας -διά της τε­ θλασμένης- τα διδάγματα των μυ­ θιστορημάτων τεκμηρίωσης, κατα­ λήγει σε μια ενιαία και ενδιαφέρου­ σα σύνθεση των δύο μερών, του «κατασκευαστικού» και του «αφη­ γηματικού», με εξέχουσα μορφή τον δαιμόνιο αυστριακό-βολιώτη πανθεϊστή. [Γ. =.]

Σ

Τ

Τάσος Γουδέλης

Νίκος Α. Μάντης

Το νόημα

Η παρουσία

Το χιόνι του καλοκαιριού

Κέδρος, 2010 σ. 206, €12

Κέδρος, 2010 σ. 192, € 15

Καστανιώτης, 2010 σ. 376, € 18

Αλίκη στη χώρα των θαυμά­ των είναι ίσως το πιο γνωστό έργο του Λιούις Κάρολ, το οποίο αποτέλεσε και αποτελεί τροφοδότη των παιδικών φαντασιώσεων και ονείρων. Η Μαρούτσου παίζει δια­ κειμενικά με το έργο ενθέτονιάς το στο μυθιστορηματικό της πλαίσιο για να διερευνήσει την τρέλα ως εξω­ τερική εκδήλωση του άλλου εαυτού μας. Η ηρωίδα της χαράζει την προ­ σωπική της πορεία ενηλικίωσης, η οποία διασταυρώνεται τόσο με τον πρώτο της έρωτα (έναν Άγγλο που μελετά το τρελοκομείο της Λέρου) όσο και με ένα κοριτσάκι που μπαι­ νοβγαίνει στη φαντασία και την πραγματικότητα. Το νόημα εντέλει αναζητείται ανάμεσα στον κόσμο που είναι τακτοποιημένος όπως τον ξέρουμε (ή όπως νομίζουμε ότι τον ξέρουμε) και στο παραμύθι που το­ ποθετεί εκ νέου τα πράγματα σε άλλη βάση. Μήπως τελικά το νόημα είναι ένα κενό σύνολο (0);

να οκτάχρονο αγοράκι, που συγγραφέας, μετά το μυθι­ στόρημά του Οικογενειακές έχει χάσει τη μητέρα του, είναι ιστορίες, επανέρχεται στη μικρή ο αφηγητής του πρώτου μυθιστο­ φόρμα, στην οποία έχει αποδείξει τη ρήματος του Νίκου Μάντη. Μετά μαστορική του. Διηγήματα που δεν από μια πετυχημένη συλλογή διη­ είναι ακριβώς ιστορίες αλλά πρό­ γημάτων με τον τίτλο Ψευδώνυμο, σχημα για στοχασμό μπροστά στην ο νεαρός συγγραφέας επιστρέφει πραγματικότητα που μας διαφεύγει, στη δεκαετία του ’80, για να απο­ σε αυτές τις μικρές στιγμές που δώσει την παιδική ματιά ενός κό­ περνούν απαρατήρητες, που ποτέ σμου που αλλάζει. Η μητέρα του δεν τις σκεφτόμαστε, απλώς τις αγοριού που γυρίζει στο σπίτι δεν εί­ ζούμε. Τα διηγήματά του είναι πο­ ναι η ίδια με την πραγματική κι ο μι­ λύμορφα, συνομιλούν με τον Καμύ, κρός ήρωας επιχειρεί να καταλάβει τον Κάφκα, τον Ρέιμον Κάρβερ αλλά πού είναι η πραγματική του μητέρα, και την εφημεριδική ειδησεογραφία ποιος είναι ο παράξενος ξένος με το και τον απλό καθημερινό λόγο. Σε όνομα Βίκτορ, τι είναι οι Σοβιετικοί όλα όμως υπάρχει ένα υποκείμενο κ.λπ. Η παιδική αθωότητα και τα που στοχάζεται μπροστά σε γεγο­ τραύματα της αγάπης και της προ­ νότα, πράξεις, εικόνες ή σχέσεις και δοσίας συμπλέουν με τα πολιτικά συνομιλεί με τη συνείδηση όπως την παιχνίδια που ακούγονται στο βάθος, βλέπει απέναντι του, σαν σε καθρέ­ ενώ η φυγάς μητέρα του μικρού φτη, για να βυθιστεί ακόμα περισ­ αφηγητή μοιράζεται ανάμεσα στην σότερο μέσα σε αυτήν. Ποιητικός μι- προηγούμενη ζωή της στη Γεωργία νιμαλισμός, λιτός λόγος, κείμενα και στην τωρινή στην Ελλάδα. Η δε­ που παραπέμπουν στο «μετά» την καετία του ’80 απλώνεται με όλο τον πολιτισμικό της πλούτο, από τα Σεανάγνωση τους. ραφίνο ώς τις βανίλιες κι από την αε­ [Γ. Ν. Μ.] ροβική γυμναστική στην κουλτούρα της παραλίας.

Έλενα Μαρούτσου

Η

[Γ. Π.]

Ο

Ε

[Γ. Π.]

δ :ελληνική πεζογραφία Κώστας Βάρναλης

Κώστας Βαξεβάνης

Μάκης Πανώριος

Ο λαός των μουνούχων

Ο άνθρωπος του τείχους

Κέδρος, 2010 σ. 235, € 16

Μεταίχμιο, 2010 σ. 512, € 20

Ο Ξ ένος Φ αέθω ν και άλλα διηγήματα

ην άλλη μέρα οι Μουνούχοι ξύπνησαν αργά. Από μοχ­ θηροί κι άπραγα, που ήταν, ξύπνησαν κλέφτες και πατριώτες»... 87 χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση κυκλο­ φορεί Ο λαός τωνμουνούχων. Πρό­ κειται για την πρώτη πεςογραφική απόπειρα του ποιητή Βάρναλη, που εξέδωσε στην Αλεξάνδρεια το 1923 χρησιμοποιώντας το χαρακτηριστικό ψευδώνυμο Δήμος Τανάλιας. Είναι ένα κείμενο που προσπαθεί να απο­ δώσει λογοτεχνικά την ιδεολογία, μια στρατευμένη πεζογραφία. Ο Λαός των μουνούχων περιγράφει έναν λαό αθανάτων που αυτοευνουχίζονται για να αντιμετωπίσουν την εφιαλτική αύξηση του πληθυσμού τους. Μια ιστορία για την ιδιοκτησία και τα παρεπόμενά της. Το διήγημα έκανε αίσθηση τότε και σήμερα ακόμα που το διαβάζουμε με έκπληξη για τη δύναμή του. Τα άλλα αφηγήματα είναι η «Ιστορία του αγίου Παχωμίου» -όπου διακωμωδείται η θρησκοληψία- και οι «Φυλακές», καυστικό σχόλιο για το κυνήγι του εύκολου πλουτισμού. Επίκαιρο, τώρα που σφίγγει η κρίση.

το πρώην Ανατολικό Βερολίνο της δεκαετίας του ’90 εκτυ­ λίσσεται το τρίτο μυθιστόρημα του δημοσιογράφου (Το κουτί της Παν­ δώρας) και συγγραφέα (Το Ω της Χριστίνας Ωνάση, Το χαμένο γονί­ διο) Κώστα Βαξεβάνη. Κατασκοπι­ κό μυθιστόρημα της μετα-ψυχροπολεμικής περιόδου, που ξετυλίγε­ ται σαν ρεπορτάζ (ο κεντρικός ήρωας είναι δημοσιογράφος), ανα­ ζητά «χαμένα σουβενίρ» από την εποχή του υπαρκτού στα παλιά γραφεία της Στάζι -που ως γνωστόν ευθύνεται για όλα, από την εξάπλωση του AIDS ώς τον Κόκκαλη! Στα συν του βιβλίου καταγράφεται ο γρήγορος και κοφτός ρυθμός του, που ταιριάζει σ’αυτού του είδος τα μυθιστορήματα, καθώς και η πειστική περιγραφή του ανατολικογερμανικού περιβάλλοντος -αν και κάποιοι χαρακτήρες παρουσιά­ ζονται προσχηματικά. Ο Βαξεβάνης ξέρει να φτιάχνει ατμόσφαιρα. Τα λι­ γοστά κομπιάσματα στο δέσιμο της πλοκής δεν χαλάνε τη γενική καλή εικόνα.

Τ

—— μg

°> ” 5 ^ § Μ

[Γ.Ν.]

Πύλη, 2010 σ. 362, €12

Σ

[©. Μ.]

ον αρχαιοελληνικό μύθο του Φαέθωντα διασκευάζει στο εκτενέστερο από τα 11 διηγήματα αυτού του τόμου ο ρέκτης του φαν­ ταστικού αφηγήματος Μάκης Πα­ νώριος. Αρχέτυπο με το οποίο έχουν ασχοληθεί στο μακρινό παρελθόν συγγραφείς όπως ο Δάντης ή και παλαιότερα ο Οβίδιος στις Μεταμορ­ φώσεις του. Ο Ξένος Φαέθων του Πανώριου κατάγεται από τον κατε­ στραμμένο πλανήτη Αντάρη, από τον οποίο φτάνει σε μια μελλοντική Γη (που είναι σε πόλεμο με τους Πίκτονες) και σε μια κοινωνία που πα­ ραπέμπει σ’αυτήν της αρχαίας Αθή­ νας -στη μελλοντική βεβαίως προ­ βολή. Σε αντίθεση με τον μυθικό ήρωα, στον οποίο ο ήρωας γκρεμί­ ζεται από το Δία, ο εν λόγω Φαέθων είναι απλώς ένας προικισμένος ξένος σε ξένο τόπο... Ο Πανώριος χρησι­ μοποιεί αλληγορικά το μύθο για να μιλήσει για το ζήτημα του ρατσισμού στις σύγχρονες κοινωνίες. Στις κα­ λές στιγμές της, που σπανίζουν τε­ λευταία, η λογοτεχνία του φαντα­ στικού ήξερε πάντα να θίγει καίρια ζητήματα.

Τ

[Θ. Μ.]

Γιάννης Ατζακάς Κάτω από τις οπλές Άγρα, 2010 σ. 143, € 13

ο τρίτο πεζογράφημα του Γιάννη Ατζακά ουσιαστικά προεκτείνει τη θεμα­ τική της διλογίας του, που ξεκίνησε με τα Διπλωμένα φτερά (η ιστορία ενός μικρού παιδιού στη διάρκεια του Εμφυλίου) και συνεχίστηκε με τον βραβευμέ­ νο Θολό βυθό (οι εμπειρίες του συγγραφέα από τις αλήστου μνήμης παιδοπόλεις της Φρειδερίκης). Το Κάτω από τις οπλέςεκτυλίσσεται στα χρόνια της χούν­ τας. Η αφήγηση ξετυλίγεται ως εξής: ο ηθοποιός Χάρης Φωτίου ξεψαχνίζει τα ημερολόγια που κράταγε στο στρατό ο παλιός του φίλος Αλκής Πολίτης. Από­ φοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής της Θεσσαλονίκης, ο τελευταίος συνδέεται φι­ λικά με τον Φωτίου στα πρώτα χρόνια του ’60 και συμμετέχουν από κοινού στους δημοκρατικούς αγώνες της εποχής εκείνης. Μετά την επιβολή της χούντας, σταμπαρισμένος ως δημοκράτης από το καθεστώς, υπηρετεί τη θητεία του το 196768 στον Κολινδρό, σε μονάδα ανεπιθύμητων, απ’ όπου και μετατίθεται στο Δι­ δυμότειχο, όπου ξεπληρώνει τις μέρες της φυλακής του. Η αφήγηση του Φωτί­ ου θυμίζει χρονογράφημα, ενώ σε σημεία ο λόγος του είναι εσκεμμένα θεατρι­ κός. Ίσως για να αλαφραίνει λίγο το βάρος του θέματος, ήτοι η εφιαλτική φυλακή που ήταν η θητεία για τους δημοκράτες πολίτες στα χρόνια της χούντας -και για κάμποσο μετά. Με αιπά τα υλικά και με οικονομία στον λόγο του, ο Ατζακάς φτιά­ χνει μια μεστή νουβέλα. [Θ. Μ.]

Τ

δ:ελληνική πεζογραφία Γκρέτα Χριστοφιλοπούλου

Γαλάτεια Καζαντζάκη

Βασιλική Ράλλη

Το παλίμψηστο του Αρχιμήδη

Η άρρωστη πολιτεία

Ελληνικά Γράμματα, 2010 ο. 419, € 18

Επίμετρο: Κέλη Δασκαλά Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 230, € 14

Χαμένοι στη δίνη των πολέμων

ο ιστορικό αυτό μυθιστόρημα της συγγραφέως και δημοσιο­ γράφου Γκρέτας Χριστοφιλοπού­ λου είναι σε γενικές γραμμές αρκε­ τά καλογραμμένο. Αναφέρεται στην περίφημη περγαμηνή του Αρχιμήδη -παλίμψηστο σημαίνει το χειρό­ γραφο από το οποίο έχει σβηστεί το αρχικό κείμενο για να γραφτεί από πάνω νέο- η οποία φέρεται να φαλ­ κιδεύτηκε κατά τους πρωτοχρι­ στιανικούς χρόνους, ηροκειμένου να επικαλυφθούν οι πρωτοποριακές για την εποχή μαθηματικές ανακα——- λύψεις που αρχικά περιείχε. Η αφή^ γηση παρακολουθεί γραμμικά τη ζωή του Αρχιμήδη στις Συρακούσες δ£ από τη γέννησή του το 287 η.Χ. μέ” χρι και την πολιορκία της πόλης από ζ τους Ρωμαίους το 212 π.Χ., και στα ° συν του βιβλίου προσμετράται η η ιστορική του ακρίβεια. Παρόλα αυτά, Μ είμαι της γνώμης πως, αν η συγ­ γραφέας είχε προτιμήσει να εντάξει τη δική της μυθοπλασία στο ιστο­ ρικό πλαίσιο παρά να αφηγηθεί την ιστορία του Αρχιμήδη καθαυτή, το αποτέλεσμά θα είχε μεγαλύτερο εν­ διαφέρον.

Τ

[©. Μ.]

Ακρίτας, 2010 σ. 193, € 14,40

Γαλάτεια Καζαντζάκη, σύζυγος για χρόνια του Νίκου Καζαντζάκη, πραγματεύεται το θέμα της αρρώστιας, και ειδικότερα αυτό της λέπρας. Το θέμα της αρρώστιας που σε απομονώ­ νει ή σε καταστρέφει έδωσε κάποιες στιγμές αριστουργηματικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, όπως π.χ. στο Θάνατος στη Βενετία του Τόμας Μαν. Στην Άρρωστη πολιτεία, που είναι βέβαια η Σπιναλόγκα, το νησάκι απέ­ ναντι απόν Άγιο Νικόλαο στην Κρήτη, φθάνει μια νέα γυναίκα. Είναι παραιτη­ μένη και αδυνατεί να καταλάβει την φι­ λοσοφία των απλών ανθρώπων. Η ίδια νιώθει διχασμένη ανάμεσα στην απελ­ πισία, στη συνειδητοποίηση ότι δεν υπάρχει σωτηρία, και στη χαρά του έρωτα που συνάντησε αναπάντεχα στην πολιτεία των λεπρών. Η Κέλη Δα­ σκαλά, σε ένα μεγάλο επίμετρο, αναλύει τη στάση των ανθρώπων απέναντι στο στίγμα, αλλά και τη στάση όσων εμ­ πλέκονται σε αυτήν την ασθένεια. Ένα θέμα που έρχεται και επανέρχεται και μας γνωρίζει ένα πεζό που κάποτε έκανε αίσθηση. (Το Νησί της Χίσλοπ; Καμία σχέση!)

Η

[Μ. Α.]

Μ

ια συγκινητική ιστορία με φόντο τον εμφύλιο πόλεμο. Μέσα σε τρεις δεκαε­ τίες, η οικογένεια Πέτρογλου πλήττεται δύο φορές: αποδεκατίζεται από τους Τούρκους τα χρόνια της εξόντωσης των Πον­ τίων, ενώ ο αδελφοσκοτωμός που ακολούθησε την εθνική αντίσταση βρίσκει τα μέλη της να έχουν ενταχθεί σε αντίπαλα στρατόπεδα. Μετά το θάνατο τπς γυναίκας του και τη λήξη του εμφυλίου πολέμου, ο Γιάννης Πέτρογλου καταφεύγει στη Βουλγαρία, αφήνοντας στην Ελλάδα τα δυο μικρά του παι­ διά. Αυτά μεγαλώνουν σε δια­ φορετικές οικογένειες, σε δια­ φορετικά μέρη, με την ελπίδα να βρουν μια μέρα το χαμένο πατέρα τους. Η ιστορία θα οδη­ γήσει τα διάσπαρτα μέλη της οι­ κογένειας σε διαφορετικούς δρόμους, μέχρι να ξαναβρεθούν και πάλι. [Μ. Α.]

www.kondyli.gr

δίελληνική πεζογραφία Γιάννης Αγραφιώτης

Αλέξανδρος Ίσαρης

Χριστίνα Ματαράγκα

Μόνη ξανά δ εν θ α σ’ αφήσω

Βίνκελμαν ή το πεπρωμένο

Ωκεανίδα, 2010 σ. 285, € 12

Κίχλη, 2010 σ. 303, € 18

στορίες από τη ζωή του συγγρα­ φέα και καταγραφή των περιπε­ τειών του καθώς ακολουθεί την αγαπημένη του ΑΕΚ από το Δημο­ τικό μέχρι τα 28 του. Παράλληλα, εί­ ναι μια «πειραγμένη», κριτική ματιά όχι μόνο στα θέματα της ΑΕΚ αλλά ουσιαστικά στα αθλητικά, δημο­ σιογραφικά, καλλιτεχνικά και πολι­ τικά δρώμενα της ταραχώδους τε­ λευταίας εικοσαετίας. Ο συγγρα­ φέας καταγράφει την οπαδική τρέ­ λα, πώς η πορεία της ομάδας επη­ ρεάζει τους οπαδούς και τη συμπε­ ριφορά τους απέναντι στους άλλους ανθρώπους, πόσο κανονική μπορεί να είναι μια ζωή που εξαρτάται από ένα γκολ, ένα δοκάρι, μια από­ κρουση; Και πώς εξελίσσεται αυτή η σχέση καθώς περνούν τα χρόνια κι αυξάνονται οι κάθε είδους απαι­ τήσεις; Χιούμορ, πικρές ματιές σε αυτά που μας κάνουν να ντρεπό­ μαστε στα γήπεδα, αγάπες παλιές που παραμένουν και άλλες που χά­ νονται μέσα από την Ελλάδα του σή­ μερα.

ε επιδέξια αφηγηματική τε­ χνική και γλώσσα ιδιαίτερη, ο Αλέξανδρος Ίσαρης στο νέο του βι­ βλίο, μια συλλογή διηγημάτων υπό τον γενικό τίτλο Βίνκελμαν ή το πε­ πρωμένο, χειρίζεται τα διαφορετικά θέματα των ιστοριών του με επιτυ­ χία. Έτσι, στο διήγημα «Βίνκελ­ μαν» η μοίρα παίζει τα δικά της παι­ χνίδια σε ένα υποβλητικό ιστορικό φόντο και μια δυσοίωνη ατμόσφαι­ ρα. Απεναντίας, στο «Bar Venus» ιλαροτραγικοί τόνοι διατρέχουν το κείμενο, ενώ στη «Σβούρα» διακρίνεται ευκρινώς η λεπτουργημένη αυτοβιογραφική αφήγηση του συγ­ γραφέα. Ο «Βέρθρος» και οι «Πλη­ γές της Μαρίας Κόλλας» διακρίνονται για τη δραματική τέχνη το πρώτο, για τη σάτιρα το δεύτερο, όπου ο Αλέξανδρος Ίσαρης στήνει ένα στέρεο και αληθοφανές μυθο­ πλαστικό σύμπαν. Το νέο βιβλίο του Αλέξανδρου Ίσαρη είναι ένα βιβλίο που χαρίζει πραγματικές και γνήσιες στιγμές συγκίνησης στον αναγνώ­ στη.

Ι

[Μ. Α.]

Κομμάτια του παζλ που λείπουν Τετράγωνο, 2010 σ. 282, € 18,90

Μ

[Δ . Β. T.]

ι τρεις βασικοί ήρωες του μυ­ θιστορήματος της Χριστίνας Ματαράγκα, δύο άντρες και μια γυ­ ναίκα, καλούνται να αντιμετωπί­ σουν την αλήθεια ενώπιος ενωπίω, μέχρι στην ιστορία να μπει ένα τέ­ ταρτο πρόσωπο, ένας ακόμη άν­ τρας. Το Κομμάτια του παζλ που λεί­ πουν είναι η ιστορία και οι σκέψεις μια γυναίκας που γνωρίζει δύο φί­ λους, εμπλέκεται σε ένα ερωτικό παιχνίδι μαζί τους και στην πορεία ανακαλύπτει ότι δεν είναι μόνο φί­ λοι αλλά και εραστές. Η ηρωίδα φεύ­ γει από την Ελλάδα σε ένα ταξίδι για το άγνωστο και καταλήγει στο Μό­ ναχο. Εκεί, μετά από δύο χρόνια αδιάφορης ζωής, γνωρίζει τον Αλέ­ ξανδρο και τον Ανδρέα, δύο άντρες που τους ενώνει βαθιά φιλία, είναι η αρχή μιας σχέσης που κάποιους ίσως τους ξενίσει και άλλους τους σοκάρει. Ο αναγνώστης όμως από την πρώτη μέχρι την τελευταία σε­ λίδα του μυθιστορήματος συμπά­ σχει και δεν μπορεί να μείνει αδιά­ φορος.

Ο

[Δ . Β. T.]

Νίκος Μουρατίδης

Αχιλλέας Σωτηρέλλος

Η βραχονησίδα

Φ λόγες στο ρ ετιρ έ

Κλειστόν λόγω μελαγχολίας

Τετράγωνο, 2010 σ. 353, € 20,10

Εμπειρία Εκδοτική, 2010 σ. 128, € 14

Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 367, €16,90

υτοβιογραφία και μυθοπλα­ ιρετικό και προκλητικό το νέο σία, ρεαλισμός και σουρεαλι­ μυθιστόρημα του Νίκου Μουσμός είναι τα χαρακτηριστικά της ρατίδη Βραχονησίδα, διαπραγμα­ τεύεται τη φυγή. Μια φυγή που συλλογής αυτής με διηγήματα του όμως δεν απαλλάσσει τους ήρωες Αχιλλέα Σωτηρέλλου. Μια ποδο­ από τους δαίμονες που τους κυνη­ σφαιρική ομάδα-θαύμα που χάνει γούν. Τα μέλη μιας οικογένειας απο­ αναπάντεχα την εύνοια της τύχης. φασίζουν να εγκαταλείφουν την Ένας γενετικά μεταλλαγμένος σί­ Αθήνα και να εγκατασταθούν σ’ ριαλ κίλερ. Μια δυσλειτουργική οι­ ένα μικρό νησάκι του αρχιπελά­ κογένεια Ένας αλλοδαπός μαθητής γους του Αιγαίου, πράγμα που εκ­ που αρνείται να σηκώσει τη σημαία. πλήσσει τους γύρω τους, αλλά και Επίορκοι διπλωμάτες και ατάλαντοι προκαλεί το ενδιαφέρον των αδη­ σκηνοθέτες. Αναμνήσεις και στιγ­ φάγων μέσων μαζικής ενημέρω­ μιότυπα που ξετυλίγονται εν ηλω εί­ σης της επικράτειας. Μια πράξη ναι ο καμβάς πάνω στον οποίο τολμηρή δεν γίνεται κατανοητή στις σκιαγραφεί τους ήρωες και τις ιστο­ πραγματικές της διαστάσεις, αλλά ρίες τους ο Αχιλλέας Σωτηρέλλος. μετατρέπεται σε θέαμα με όλες τις Κοφτή γραφή, πυκνά νοήματα, επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτό απροσδόκητες εξελίξεις, είναι εκεί­ στη ζωή των ηρώων. Απολαυστικό να που μπορεί να περιμένει ο ανα­ ανάγνωσμα, με ενδιαφέρουσα πλο­ γνώστης διαβάζοντας αυτό το βι­ κή και γραφή είναι το νέο μυθιστό­ βλίο. ρημα του Νίκου Μουρατίδη που, δί­ [Δ. Β. Τ.] χως να αφήσει τις επαγγελματικές του ασχολίες στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση, κάνει μια ενδιαφέρουσα καριέρα ως συγγραφέας.

Α

Α

[Δ. Β. Τ.]

Κώστας Μουρσελάς

ια σύγχρονη μικρή πόλη, πολ­ λές ανθρώπινες ιστορίες, που σελίδα τη σελίδα γράφουν το μυθι­ στόρημα της ζωής. Οι ήρωες του νέου βιβλίου του Κώστα Μουρσελά είναι οι άνθρωποι της διπλανής πόρ­ τας, άλλοτε τρυφεροί και άλλοτε σκληροί, πότε ανιδιοτελείς και πότε υστερόβουλοι. Βιώνουν όμως όλοι τους στο έπακρο όλες τις αντιφάσεις του βίου και της ύπαρξης. Αναζη­ τούν την ευτυχία, όπως την αντι­ λαμβάνεται ο καθένας τους, αλλά βρίσκονται αντιμέτωποι με τη μελαγχολική διαπίστωση της συνειδητοποίησης ότι η καθημερινότητα μας φθείρει και έτσι αποφασίζουν να αποδράσουν, άλλοι από το σπίτι τους, άλλοι από την πλήξη τους, άλ­ λοι από κάθε λογής μίζέρια, για να κλειστούν, τελικά ανικανοποίητοι, με ματαιωμένες προσδοκίες στον εαυ­ τό τους.

Μ

[Δ. Β. T.]

6:ελληνική πεζογραφία Νικήτας Παρίσης

Ασήμης Αλεξίου

Το μοναστήρι

Θ α ’ναι νύχτα και Αύγουστος

A. Α. Λιβάνης, 2010 σ. 301, € 14

Δόμος, 2010 σ. 142, € 12,60

Τα καλά παιδιά δ εν έχουν πέραση

το νέο βιβλίο του Πάνου Καρνέςη η πλοκή διαδραματίζεται σε μια ερημική τοποθεσία της ισπα­ νικής σιέρας, όπου στέκεται ένα μισογκρεμισμένο μοναστήρι της Πα­ ναγίας του Ελέους. Εκεί ζουν έξι μο­ ναχές που έχουν εγκαταλείψει τον κόσμο οικειοθελώς για να αφοσιωθούν στο Θεό, στην απομόνωση και στη σιωπή. Η ανακάλυψη, όμως, μιας βαλίτσας στην είσοδο της μο­ νής θα έχει ξαφνικές και απροσδό­ κητες επιπτώσεις στη ζωή των με­ λών της μικρής αυτής μοναστικής αδελφότητας. Η ζωή τους θα αλλάξει και η ηγουμένη Μαρία Ινές θα καταλάβει πως ακόμη και σε αυτό το απομακρυσμένο καταφύγιο είναι αδύνατο να ξεφύγει από τον έξω κόσμο και το παρελθόν της. Στο μυθιστόρημά του αυτό ο Πόνος Καρνέζης εξερευνά ενδιαφέρουσες και, ίσως, σκοτεινές πλευρές των ηρώων του, ηροκαλώντας τον αναγνώστη να διαβάζει τη μια σελίδα μετά την άλλη μέχρι να τελειώσει το βιβλίο.

Νικήτας Παρίσης κατάγεται από τη Σκιάθο. Σπούδασε φι­ λολογία στο Πανεπιστήμιο Αθη­ νών. Έχει δημοσιεύσει πολλές με­ λέτες, επιφυλλίδες και βιβλιοκρισίες σε περιοδικά και εφημερίδες. Στο θα ’ναι νύχτα και Αύγουστος περι­ λαμβάνονται δεκατέσσερις αφηγη­ ματικές γραφές που προσπαθούν, η καθεμία με τη δική της λογική, να δώσουν, κυρίως, αυτά που καταπί­ νουν το σύγχρονο άνθρωπο, αλλά και όλα εκείνα που ομορφαίνουν τη ζωή. Σε όλα σχεδόν τα κείμενα που περιλαμβάνονται στον μικρό αυτό τόμο το ατομικό συμπλέκεται με το συλλογικό. Μικρές ιστορίες αν­ θρώπων που ψάχνουν να βρουν τη θέση τους στον κόσμο, συνομι­ λώντας με τον εαυτό τους και τους άλλους. Μετέωρα βήματα, αμηχα­ νίες, αλλά και αποφάσεις που κα­ θορίζουν το παρόν και το μέλλον των ηρώων, συνομιλίες με το πα­ ρελθόν είναι τα νήματα που συνθέ­ τουν τον καμβά των ιστοριών αυ­ τών, η ανάγνωση των οποίων αφή­ νει μια γλυκόπικρη γεύση στον ανα­ γνώστη.

Πόνος Καρνέζης

Σ

----μg ο> ” ζ ο η

Μ

[Δ . Β. T.]

Κοντύλι, 2010 σ 230, €12

Ο

[Δ . Β. Τ.]

θοποιός, σκηνοθέτης κινημα­ τογράφου αλλά και συγγρα­ φέας, ο Ασήμης Αλεξίου καταπιά­ νεται στο βιβλίο του αυτό με τον μύθο του «καλού παιδιού», μια έν­ νοια, ένα χαρακτηρισμό και μια ταυ­ τότητα που διαπερνά σαν κόκκινο νήμα την αστική ζωή τις τελευταίες δεκαετίες. Με αυτογνωσία ο ίδιος ο συγγραφέας, μέσα από τον ήρωα του, ομολογεί πως δυσκολεύτηκε πολύ να αποτινάξει από πάνω του τη ρετσινιά του «καλού παιδιού» που τον ακολουθούσε παντού από τα μι­ κρά του χρόνια. Παραδέχεται, με λίγη πίκρα, είναι η αλήθεια, πως η ρε­ τσινιά αυτή ήταν καταστροφική για την ερωτική ζωή και πως το χειρό­ τερο απ’όλα ήταν πως άργησε πολύ να το καταλάβει και να αρχίσει να γεύεται κι αυτός τους καρπούς και τις χαρές του έρωτα. Τρυφερό βι­ βλίο, ανάγνωσμα που ξυπνάει μνή­ μες στον κάθε αναγνώστη χωρι­ στά, αφού διαπραγματεύεται ένα θέμα που είναι κοινό σε όλους όσοι γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στο αστικό περιβάλλον της νεότερης Ελλάδας.

Η

[Δ . Β. Τ.]

ΜΑΡΙΑ ΛΑΜΓΑΔΑΡΙΔΟΥ-ΠΟΘΟΥ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΠΗΡΑΝ ΤΗΝ... Ευάγγελος Μαυρουδής

Το μυθιστόρημα που μίλησε στις ψυχές των αναγνωστών του διανύει την 17η επανέκδοσή του, ζωντανό και άγρυπνο στα δεκατέσσερα χρόνια της κυκλοφορίας του. Ο θρήνος της Βασιλεύουσας, ο σπαραγμένος Μάης, τα σημάδια των θεών, ο ματωμένος αυτοκράτορας. Ο θρύλος και η ακοίμητη Μνήμη.

Επιστροφή στη Σμύρνη: Η θάλασσά μας Κέδρος, 2010 Ο. 790, € 25

ΤΟ ΞΥΛΙΝΟ ΤΕΙΧΟΣ Η σαγήνη του αρχαίου κόσμου και η εποποιία των αγώνων που διαμόρφωσαν το σημερινό πρόσωπο του Έλληνα.

ΥΓΡΟ ΦΕΓΓΑΡΟΦΩΤΟ Ένα μυθιστόρημα που αναζητά το κρυμμένο «ιερό» στους χαμένους δρόμους του θεού.

ο πρώτο μέρος της τριλογίας «Επι­ στροφή στη Σμύρνη». Η πλοκή διαδραματίζεται στα τέλη του 19ου αλλά και στα τέλη του 20ού αιώνα και αναφέρεται στην οδύσσεια δυο οικογενειών μέσα στο χρόνο. Οι ήρωες της τριλογίας αναζητούν την αλήθεια για την καταγω­ γής τους στα ταραγμένα χρόνια του ελ­ ληνοτουρκικού πολέμου του 1897 και της Καταστροφής του 1922, κυρίως όμως το μυστικό της ζωής και της εξαφάνισης του παππού τους, γιατρού Πλάτωνα Πειλίδη. Μέσα από τις σελίδες του μυθιστορή­ ματος παρελαύνουν μορφές όπως ο Ελευθέριος Βενιζέλος και ο Δημήτριος Γούναρης, οι βασιλείς Γεώργιος και Κων­ σταντίνος, ο Ιωάννης Μεταξάς, ο Παύλος Μελάς, ο Ίων Δραγούμης και ο Μανόλης Καλομοίρης. Ξετυλίγοντας το κουβάρι της μνήμης οι ήρωες αποκαλύπτουν αλήθειες και ίντριγκες, μίση και πάθη, φωτίζοντας έτσι το ταραγμένο παρελθόν των δύο λαών που η μοίρα έφερε να γει­ τονεύουν στο αρχιπέλαγος του Αιγαίου.

Τ

[Δ . Β. Τ.]

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ ♦ ΚΕΔΡΟΣ™..™,

6:ελληνική πεζογραφία Σπύρος Καρυδάκης

Παναγιώτης Χατζημωυσιάδης

Γιώργος Γλυκοφρύδης

Therion

Αστοχία υλικού

10 ώ ρες δυτικά

Εμπειρία Εκδοτική, 2010 σ. 583, € 21,70

Μεταίχμιο, 2010 σ. 219, € 14

Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ 415, €18,40

Σπύρος Καρυδάκης σε κάθε νέο του βιβλίο ασχολείται με ζητήματα που σοκάρουν την νωνία. Ετσι κι αυτή τη φορά, κατα­ πιάνεται με το ζήτημα της απαγωγής παιδιών και εφήβων με σκοπό την καταναγκαστική πορνεία ή την σε­ ξουαλική δουλεία, επίσης με σκοπό τη δολοφονία τους και την προ­ ώθηση οργάνων και υλικού των σωμάτων τους στον χώρο των με­ ταμοσχεύσεων και της βιομηχανίας φαρμάκων και καλλυντικών. Σοκαριστικό το θέμα, ειλικρινής η γλώσ—— σα, έντιμη η προηγηθείσα έρευνα ,® του συγγραφέα, ανθρώπινοι οι g 5 ήρωες με τις φωτεινές και σκοτεινές ° ί πλευρές του βίου τους, είναι τα χα” ρακτηριστικά - αρετές αυτού του βι$ βλίου, το οποίο δεν μπορεί να αφήο σει ασυγκίνητο κανέναν αναγνώστη, π Εκείνο όμως που το κάνει να ξεχωΜ ρίζει είναι το ιδιαίτερα βιωματικό στοιχείο που φαίνεται να έχει ο συγγραφέας με το υλικό του.

Ο

[Δ . Β. Τ.]

ο τέταρτο βιβλίο του συγγρα­ ολλοί της νεότερης γενιάς γνω­ φέα που γεννήθηκε το 1970 ρίζουν την περίοδο της Κατο­ κοι­ στα Γιαννιτσά και σήμερα εργάζεται χής μέσα από χρονογραφήματ στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. που διδάσκονται στα σχολεία ή από Στην Αστοχία υλικού ο ήρωάς του τις περιπέτειες του Γιώργου Θα­ καταβάλει ακριβό τίμημα για το λάσση. Ο Γιώργος Γλυκοφρύδης παρελθόν του, προκειμένου να απο­ μάς δίνει μια διαφορετική αφήγηση λαύσει το πολυπόθητο μικροαστικό της εποχής, εξιστορώντας τα δεινά του παρόν: καλή δουλειά, άνετο σπί­ που υπέφερε ο λαός μας, όχι από τι και ελεύθερο χρόνο να φροντίζει τους κατακτητές αλλά από έλληνες τον κήπο του. Για μια στιγμή όμως δωσίλογους. Ο Σταύρος Τσοχάς εί­ συνειδητοποιεί πως η γυναίκα του ναι καταδότης και πλουτίζει κυρίως έχει εξαφανιστεί από το προηγού­ εις βάρος των σεφαραδιτών κατά μενο βράδυ, ενώ ο ίδιος περιφέρε­ την κατοχή της Θεσσαλονίκης από ται δίχως σκοπό τους δρόμους τη τους Γερμανούς. Ο συγγραφέας στιγμή που μια υπηρεσία έρευνας σκιαγραφεί την προσωπικότητά του στρέφεται εναντίον του. Ερωτήμα­ με τρόπο τόσο γλαφυρό που εξαρ­ τα όπως ποιοι είναι αυτοί που τον κα­ χής ξυπνά σκοτεινά συναισθήματα, ταδιώκουν και ποια συνωμοσία εξυ- εναρμονισμένα με το έρεβος της φαίνεται εναντίον του ζητούν επεί­ απανθρωπιάς εκείνου του καιρού. Το γουσες απαντήσεις, μόνο που το παρελθόν όμως ποτέ δε μένει στα κενό μνήμης που παρουσιάζει κάθε παλιά και το σκοτάδι φτάνει ώς τις άλλο παρά τον βοηθάει προς αυτήν μέρες μας, οπόταν οι απόγονοι των την κατεύθυνση. θυμάτων του δωσίλογου αποζητούν δικαιοσύνη, ενώ παράλληλα η εγ[Δ . Β. Τ.] γονή του αναζητά ένα δρόμο να βα­ δίσει με αγάπη συντροφιά με έναν Εβραίο της Θεσσαλονίκης.

Τ

Π

[Δ . Κ.]

«Ο άνθρωπος ορχήστρα έχοντας για μπαγκέτα καλά ακονισμένες λέξεις, κινεί τα νήματα και ξεδιπλώνει με κυνισμό ιστορίες πέρα για πέρα αληθινές στα δύο του καινούργια βιβλία «Η βραχονησίδα» και «Εγώ ήμουν αντράκι». Ευάγγελος Παπαδάκης/ATHENS VOICE

εκδόσεις .

τετράγω νο

eyuήμουναντροχι |\

δ:ελληνική πεζογραφία Κώστας Δ. Κυριαζής

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη

Αγαπώ θα πει χάνομαι

Εσύ είσαι... και να το θυμάσαι

Ψυχογιός, 2010 σ. 525, € 17,70

Ζήτπ, 2010 σ. 424, € 18,90

μάνα έχει υμνηθεί από αμέ­ τρητους λογοτέχνες, ζωγρά­ φους, μουσικούς και από τη λαϊκή παράδοση που της προσδίδει μια απέραντη ικανότητα να αγαπάει και να δίνει. Κάθε φορά, όμως, που διαβάζουμε ένα κείμενο για τη μάνα, ειδικά από καταξιωμένους συγγρα­ φείς όπως τον Κώστα Κυριαζή, νέα συναισθήματα αναμοχλεάονται εν­ τός μας, αναδύοντας μοναδικά αρώ­ ματα. Αν και το παρόν βιβλίο κυ­ κλοφόρησε για πρώτη φορά το 1970 με τον τίτλο ΗΜανιάτισσα, σήμέρα διαβάζεται με μία διαφορετική ματιά. Ο συγγραφέας μάς αφηγείται την ιστορία μιας μικρομάνας έξι παιδιών που πασχίζει να τα αναθρέψει μόνη της, χώρια από τον άντρα της, που μετανάστευσε στην Αμερική. Παρόλο που η αφήγηση λαμβάνει χώρα σχεδόν έναν αιώνα πριν, η φιγούρα της μάνας είναι τόσο γνώριμη και οικεία που θα μπορού­ σε να είναι η γιαγιά των οικογενει­ ακών ιστοριών μας.

ίναι τελικά το παν τα χρήματα; Είσαι ευτυχισμένος όταν έχεις τα πάντα; Αυτά τα ερωτήματα αν­ τιμετωπίζουν τρεις γυναίκες, η Αλε­ ξάνδρα, η Μαρίνα και η Ελίνα. Με­ γαλώνουν σε μια οικογένεια που τους παρέχει όλα τα αγαθά, εκτός από το βασικότερο: την αγάπη. Ζουν έντονα, περίεργα, αλλά πάντα μοναχικά. Κανείς δεν τις αγάπησε και δεν τις έμαθε να αγαπούν. Προ­ σπαθούν όμως, κάνουν τα πάντα να ξεφύγουν από οτιδήποτε τους θυ­ μίζει τα παιδικά τους χρόνια και τους αδιάφορους γονείς τους. Ταξιδεύουν και ψάχνουν να βρουν αυτό που δεν είχαν ποτέ. Βρίσκει η κάθε μια το δρόμο της, όταν ξαφνικά εμφανί­ ζεται ο Δημήτρης και η Γεωργία και όλα τα δεδομένα της ζωής τους ανατρέπονται. Μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία με κεντρικό θέμα την αγά­ πη και τα όριά της... εάν υπάρ­ χουν...

υθιστόρημα του πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Εκτορα Ιωάννου, το οποίο αντλεί υλικό απ τον κόσμο του Διαδικτύου, έναν κό­ σμο διπλής όψεως, διάφανο μεν, μυ­ στήριο και επικίνδυνο, δε. Ο ήρωάς του, ο Πέτρος, θα συναντήσει στον εικονικό κόσμο του Facebook την Λίνα, για την οποία νιώθει μια δυ­ νατή έλξη. Η Λίνα θα τον βάλει σε ένα παιχνίδι με συνεχή αινίγματα, σα μια σύγχρονη Σφίγγα. Ο Πέτρος αποδέχεται το παιχνίδι, το οποίο εκτυλίσσεται σε πολλά πεδία και πολλούς χώρους εκτός Διαδικτύου. Οι δύο ήρωες, κυνηγός και θήραμα, μέσα από ένα μυθολογικό ταξίδι, θα οδηγήσουν με ένταση τα πράγματα προς μια τελική λύση. Λίγο πριν από αυτήν ο Πέτρος θα καταλάβει το εί­ δος του παιχνιδιού και τους κινδύ­ νους που κρύβει. Θα αντιληφθεί ότι είναι ένα κλικ πριν περάσει τα άγρα­ φα όρια του έρωτα και θα πάρει την μεγάλη απόφαση.

Η

——go ” ξ § π Μ

Έκτορας Ιωάννου

Η μάνα Εστία, 2010 σ. 292, €19

Ε

Μ

[Μ. Κ.] [Γ. Ν.]

[Δ. Κ.]

δ:ξένη πεζογραφία Ρίτσαρντ Φορντ

Elizabeth Strout

Christos Tsiolkas

Η χώρα, όπως είναι

Ο κόσμος της κυρίας Ό λ ιβ

Νεκρή Ευρώπη

Μετάφραση: Σπύρος Τσούγκος Πατάκης, 2010 σ. 734, € 25,60

Μετάφραση: Βίκη Δέμου Άγκυρα, 2010 σ. 421, € 20

Μετάφραση: Νίκη Προδρομιδου Printa, 2010 σ 444, € 21

το πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του με τίτλο Η χώρα, όπως εί­ ναι, ο Ρίτσαρντ Φορντ φαίνεται να αποχαιρετάει τον περίφημο ιίρωά του Φρανκ Μπάσκομπ, έναν σκληρό, μελαγχολικό, αεικίνητο λογοτεχνικό χαρακτήρα -τη σκοτεινή αλλά και αν­ θρώπινη απάντηση στον ανελέητο, κυνικό, σαρδόνιο Χάρρυ «Λαγό» Άνγκστρομ του Τζον Απντάικ. Λίγο πριν τον τελευταίο (;) ασπασμό με τον δημιουργό του, ο Μπάσκομπ προ­ σπαθεί να τακτοποιήσει τους ανεξό­ φλητους λογαριασμούς με τον ανερ­ μάτιστο γιο και τη σεξουαλικά αστα­ θή κόρη του, με τη νυν και με την πρώην γυναίκα του, με τον -χτυπη­ μένο από τον καρκίνο- απρόβλεπτο προστάτη του και τις ντροπιαστικές φάρσες που του σκαρώνει, με τις προσωπικές διαψεύσεις του αλλά και τις συλλογικές αυταπάτες της χώ­ ρας του «όπως ήταν» και «όπως δεν μπόρεσε να γίνει ποτέ». Η ιστο­ ρίατου Μπάσκομπ είναι η ιστορία της Αμερικής στην εποχή της μεταμον­ τέρνας αποκαθήλωσης του «αμερι­ κάνικου ονείρου». Ρέκβιεμ για τον θλιμμένα περήφανο αμερικάνο με­ σοαστό.

Κόσμος της κυρίας Όλιβ είναι ο μεγάλος και μικρός κόσμος μιας τυπικής αμερικάνικης μεσοδυτικής πόλης, είναι ένας κόσμος αλληλοεπικαλυπτόμενων τραυμάτων και συγχωνευμένων αναμνήσεων, τραγικών μυστικών με ημερομηνία λήξης και σιωπηρής συνενοχής με πί­ στωση χρόνου. Τα επάλληλα αφη­ γήματα που ανασυνθέτουν ψηφίδα - ψηφίδα τα έργα και τις ημέρες της απότομης και συνάμα μεγαλόψυχης καθηγήτριας στο ξεχασμένο επαρ­ χιώτικο Κρόσμπι, περιστρέφονται γύρω από ήρωες κάθε ηλικίας και κοινωνικής τάξης, θελκτικούς και απωθητικούς, συμπαθείς και εκνευριστικούς, μα ποτέ αδιάφορους στην κυρία Όλιβ. Πιο κοντά στη Λόρι Μουρ και στη Μέριλιν Ρόμπινσον αλλά και στον Ρίτσαρντ Φορντπαρά στην Aw Τάιλερ, η Ελίςαμπεθ Στράουτ εξέπληξε τους κριτικούς με την «αρρενωπή» ευθύτητα και ντομπροσύνη της γραφής της, κερδί­ ζοντας το ακριβοθώρητο Πούλιτζερ το 2008. Ενας πολύπλοκος μυθι­ στορηματικός κόσμος για αναγνώ­ στες με εκλεπτυσμένη συναισθημα­ τική νοημοσύνη.

Μ

ε αφορμή την αναζήτηση του οι­ κογενειακού του παρελθόντος, ο ελληνοαυστραλός φωτογράφος Ισαάκ, ακομπλεξάριστο μυθιστορηματικό al­ ter ego του βραβευμένου συγγραφέα Χρήστου Τσιόλκα, ξεκινάει μια περι­ πλάνηση στην Ευρώπη του σήμερα, που πολύ σύντομα θα εξελιχθεί σε «ζο­ φερό ταξίδι μιας μεγάλης μέρας μέσα σε μια ατέλειωτη νύχτα». Η καθησυχαστική πραγματικότητα που είχε πλά­ σει στη φαντασία του μέσα από τις αφηγήσεις του μετανάστη πατέρα του γίνεται συντρίμμια έπειτα από την τρο­ μοκρατική επίθεση της ωμής, αψιμυ­ θίωτης αλήθειας: η Ευρώπη που ορα­ ματίστηκε δεν υπήρξε ποτέ' η Ελλάδα που αγάπησε από απόσταση δεν ήταν ποτέ πραγματική. Κάτι ανάμεσα σε τα­ ξιδιωτικό χρονικό και μυθιστόρημα (όψιμης, βίαιης) μύησης, η Νεκρή Ευ­ ρώπη έδωσε την ευκαιρία στο συγ­ γραφέα της να αναρριχηθεί στις υψη­ λότερες θέσεις του σύγχρονου αυ­ στραλιανού λογοτεχνικού κανόνα, λίγο πριν κατακτήσει τον ευρύτερο αγγλοσαξωνικό κόσμο με την έκδοση του πιο πρόσφατου The Slap, που έχει δεχτεί μόνο επαινετικά σχόλια από το σύνο­ λο των κριτικών.

[Λ . Κ.]

[Λ . Κ.]

[Λ . Κ.]

Σ

Ο

δ:ξένη πεζογραφία Philip Roth

Τζ. Ντ. Σάλιντζερ

Sir Richard F. Burton

Η ταπείνωση

Ψηλή σηκώστε στέγη, ξ υ λ ο υ ρ γ ο ί/Σ ίμ ο ρ , συστατικά στοιχεία Μετάφραση: Αύγουστος Κορτώ

Ασβός, 2010 α 256, €12,50

Μετάφραση: Κατερίνα Σχινά Πόλις, 2010 σ. 170, €14

Ταξίδι στα ιερά τεμένη Μεδίνα, Μέκκα 1853

Καστανιώτης, 2010, σ. 196, € 14,70

Μ

διαφορά του Σάιμον Άξλερ, πορεί ο Φύλακας στη σίκαλη να του εξηντάχρονου ηθοποιού είναι το μεγάλο βιβλίο του Σά­ που αίφνης συνειδητοποιεί πως έχει λιντζερ, όμως τα έργα που έγραψε για απολέσει το ταλέντο του στην υπο­ την οικογένεια Γκλας είναι αυτά που κριτική τέχνη, από τους αντίστοιχους αποκαλύπτουν το μέγεθος και το εύ­ ήρωες του Φίλιπ Ροθ στις τελευταί­ ρος του συγγραφικού ταλέντου του. ες νουβέλες του, γύρω από τους Στις νουβέλες, τα διηγήματα και τα οποίους εκτυλίσσονται δράματα μι­ αφηγήματα που έγραψε για να περικρότερης ή μεγαλύτερης έντασης γράψει τη ζωή αυτής της τόσο ιδιόρ­ που σχεδόν πάντοτε πυροδοτούνται ρυθμης οικογένειας με τα επτά παιδιάαπό την οδυνηρή επίγνωση του βιο- θαύματα, ο Σάλιντζερ κάνει επίδειξη λογικού-σεξουαλικού εκφυλισμού (συγγραφικής) δύναμης. Ειδικά στις τους και τον συνεπαγόμενο φόβο του δυο συγκεκριμένες νουβέλες, στις θανάτου, είναι ότι ο Σάιμον εξακο­ οποίες πρωταγωνιστούν τα δυο πιο λουθεί να είναι σεξουαλικά ακμαίος, αγαπημένα μεταξύ τους αδέρφια της Ο πόθος που του ξυπνάει η Πεγκίην, οικογένειας, ο προικισμένος και τρα­ μια παλιά γνωστή του και κατά είκοσι γικός Σίμουρ Γκλας και ο αφοσιωμέχρόνια μικρότερή του -συνειδητο- νος «θαυμαστής» του Μπάντι Γκλας, ποιημένη λεσβία έως τη στιγμή της ο Σάλιντζερ κεντάει στο χαρτί με τέ­ επανασύνδεσής της με τον Άξλερ- τοια τόλμη, πρωτοτυπία, αυτοαναθα τον οδηγήσει σε ερωτικές ακρό- φορική και ταυτόχρονα παιγνιώδη διά­ τητες και παράτολμες αποφάσεις, θεση που, αν τα κείμενα είχαν γραφεί που μοιάζουν αταίριαστες με τον χα­ στα τέλη της δεκαετίας του ’60, λίγες ρακτήρα του. Η τελική συντριβή διαφορές θα τα χώριζαν από έργα σαν του ήρωα δεν είναι αποτέλεσμα της το Lost in the Funhouse του Τζον συνειδητοποίησης του βιολογικού Μπαρθ. Σπαρταριστή γλώσσα, διαμαρασμού του, αλλά της επίδρασης βρωτικό χιούμορ, εμμονή στη λε­ των πανίσχυρων δυνάμεων του πτομέρεια, αδιαφορία για τη συνοχή απρόβλεπτου που κυριαρχούν στη της πλοκής. Εντέλει, αποθέωση της ζωή. λογοτεχνίας.

Η

g 56

οδ °I . < ■< ο

[Λ . Κ.]

[Λ . Κ.]

εξομολόγηση για Μ ίατοσύντομη εγχείρημα του συγγραφέα να μεταμφιεστεί σε μουσουλμάνο και να τολμήσει όχι μόνο να ταξι­ δέψει στα βάθη του Ισλάμ αλλά να προσκυνήσει και το Ιερό Τέμενος. Η κοινωνία της βασίλισσας Βικτω­ ρίας μπορεί να είχε περιορισμένη ανοχή σε τέτοιου είδους πρωτο­ βουλίες, αλλά σήμερα, χάρη στον Sir Burton, υπάρχει η δυνατότητα της λεπτομερούς περιγραφής της καθημερινότητας των μουσουλ­ μάνων. Δεν περιορίζεται εκεί, δεν περιγράφει απλά· αναπαριστά όλη την κουλτούρα και μαζί τα διαφο­ ρετικά ήθη και έθιμα. Διηγείται καταστάσεις με απόλυτη ειλικρίνεια και καταδεικνύει τα λάθη που έκα­ νε, με ιδιαίτερη αναφορά στον κίν­ δυνο στον οποίο εξέθεσε τον εαυ­ τό του. Μπροστά στο αποτέλεσμα όμως, στην τελική περιγραφή του προσκυνήματος, της αγαλλίασης της προσευχής, ακόμα και όντας χριστιανός, η αξία των πράξεών του διπλασιάζεται και καταγράφεται στην λογοτεχνία με την μοναδικό­ τητα που διακρίνει το οδοιπορικό του. [Ε. Σ.]

Antonio Scurati

Δ άσκαλος και μαθητής Μετάφραση: Δήμητρα Λάτση Πόλις, 2010

σ. 394, € 19

νας έφηβος, που θα τον χαρακτηρίζαμε περιθωριακό, φρικάρει και -την ημέρα των απολυτήριων εξετάσεων- δολοφονεί έξι κα­ θηγητές του. Χαρίζεται μόνο σον καθηγητή του της ιστορίας και της φιλοσοφίας. Ο επιζών αισθάνεται τύψεις επειδή ο ίδιος και οι συνά­ δελφοί του δεν κατανόησαν έγκαιρα τα προβλήματα του νεαρού και δεν τον βοήθησαν να τα αντιμετωπίσει. Η ευθύνη για το φονικό βα­ ραίνει τον θύτη αλλά και τα θύματα. Συγχρόνως παρατηρεί τους συμ­ πολίτες του να φτάνουν στα όρια της ψύχωσης, αισθανόμενοι ότι απει­ λούνται από τα ίδια τους τα παιδιά. Στο παρόν μυθιστόρημα (από τα 4 που έχει εκδώσει έως τώρα) ο 41χρονος ιταλός συγγραφέας σκιαγραφεί μια νέα γενιά αποπροσανατολι­ σμένη, που ζει μέσα στο άγχος και την ανασφάλεια, αλλά συγχρόνως υπογραμμίζει την αδυναμία των μεγαλυτέρων, και εδικά των εκπαι­ δευτικών, να την κατανοήσουν και να επιτελέσουν την καθοδηγητική τους αποστολή. Με τη διεισδυτική ματιά του, ο Scurati αποφεύγει τις διδακτικές γενικεύσεις και σχηματοποιήσεις και αναδεικνύει λεπτές πλευρές του θέματος που πραγματεύεται. Η αφήγησή του έχει έναν αξιοζήλευτο ρυθμό, ενώ η γραφή του διακρίνεται από ακρίβεια στην επιλογή των κατάλληλων λέξεων.

Ε

[Θ. Μ.]

Χ ρ ισ τίν α Μ α τ α ρ ά ν κ α

Κομμάτια του παζλ ποο λείπουν Το απόλυτο καλοκαιρινό μυθιστόρημα. Η ιστορία και οι σκέψεις μιας γυναίκας που γνωρίζει δύο φίλους εμπλέκεται σ' ένα ερωτικό παιχνίδι μαζί τους και στην πορεία ανακαλύπτει ότι αυτοί οι δύο δεν είναι μόνο φίλοι, αλλά και εραστές. Και στην ιστορία εμπλέκεται και ένα τέταρτο πρόσωπο. Άντρας κι αυτός...

δ:ξένη πεζογραφία Τζέισον Κόουλι Το τελευτα ίο παιχνίδι: Αγάπη, θά να τος και ποδόσφαιρο Μετάφραση: Χρίστος Χαραλαμπόπουλος

g 58

οο ό ■ 3 3 ο

Ιζαμπέλ Αλιέντε Το νησί κάτω από την θάλασσα

Ενρίκε Βίλα-Μάτας Δόκτω ρ Πασαβέντο Μετάφραση: Νανά Παπανικολάου

Τόπος, 2010, σ. 302, € 15

Ωκεανίδα, 2010 σ. 620, € 24

Καστανιώτης, 2010 σ 349, €18,90

κρσύς στο Χίλσμπορο. Άνφιλντ Ρόουνπ Λίβερπουλ -Άρσεναλ. Ένα παιχνίδι που κρί­ νει τον τίτλο. Οι Λονδρέζοι χρειάζονται μόνο νίκη με διαφορά δύο τέρματα για να κλέψουν το πρωτάθλημα από τους αντι­ πάλους τους, στο σπίτι μάλιστα των τε­ λευταίων. Και το κατορθώνουν. Με ένα ανέλπιστο γκολ του Μίκι Τόμας (αλλά και χάρη στην γκάφα του Μπρους Γκρόμπελαρ) ακριβώς στο τελευταίο λεπτό της συ­ νάντησης. Ένα ματς που κάποια θα θέλαμε να το διαγράψουμε από τη μνήμη μας, έλα όμως που μας το θυμίζει το τελευταίο βιβλίο του άγγλου συγγραφέα και δημοσιοΥράφου, διευθυντή του New Statesman, Τζέισον Κόουλι. Γραμμένο σαν πολυσέλιδο δημοσιογραφικό ρεπορτάζ ή και σαν μακροσκελές χρονικό, το βιβλίο περιγράφει με ζωντάνια τόσο ο ίδιο το συμβάν και το παρασκήνιό του όσο και γενικά το αγγλικό ποδόσφαιρο της δεκαετίας του ’80. Υπό μια έννοια, εκείνο το ματς ήταν πράγματι το «τελευταίο παιχνίδι»που έκλεισε μιαολό­ κληρη εποχή: σηματοδότησε τη μετάβα­ ση από την εποχή του απομονωμένου και βίαιου αγγλικού πρωταθλήματος της δε­ καετίας του ’80 στη σύγχρονη εποχή της κοσμοπολίτικης και χρυσοπληρωμένης Premiership. [Θ. Μ.]

Σαριτέ είναι σκλάβα. Η ψυχή της όμως είναι ελεύθερη -όχι με τον επανα­ στατικό, μαχητικότρόπο. Είναι ελεύθερη γιατί ξέρει από πού πηγάζει η πραγματική ελευθε­ ρίακαι πώς ορίζεται. Άγιος Δο­ μίνικος, 1778: ο Τουλούζ Βαλμορέν άθελά του θα δέσει το «άστρο» του με αυτό της Σαριτέ, αγοράζοντάς την σαν δώρο γιατη σύζυγότου. Η σχέ­ ση πάθους - μίσους θα είναι το φόντο στο ζήτημα της ελευ­ θερίας που θίγει η Αλιέντε. Η δουλεία, α κοινωνικοπολιτικές αλλαγές και η προσωπικότητα της Σαριτέ είναι αλληλένδετα. Η πρωταγωνίστρια, από την αρχή σχεδόν, έχει κερδίσει την ελευθερία της. Αλλά είναι αυτή η ελευθερία που βροντοφωνάζει η συγγραφέας ότι δεν πηγάζει από πουθενά, παρά από τον ίδιο τον εαυτό. Η Αλιέντε δίνει απλόχερα την απόλαυση στην ανάγνωση, με έναν βαθύτερο τρόπο, μ’αυτόν που την καθιστά αυθεντική και, γιατί όχι, κλασική της λο­ γοτεχνίας. [Ε. Σ.]

ρωας του σπουδαίου καταλανού συγ­ γραφέα σε τούτο το πρωτότυπα σκαρ­ φισμένο βιβλίο είναι ένας επίσης συγγραφέας, ο οποίος σκηνοθετεί την εξαφάνισήτου, επει­ δή θαυμάζει τους δημιουργούς που μπορούν να ζουν απομονωμένοι και να περνούν απα­ ρατήρητοι. Επινοεί λοιπόν για τον εαυτό του την περσόνα του καθηγητή ψυχιατρικής δρα Πασαβέντο και ταξιδεύει incognito από τη Σεβίληατη Νάπαληκαι από εκεί στο Παρίσι Στη διαδρομή ακούει το Undergroundτου Tom Waits και στοχάζεται πάνω στο θέμα της πνευματικής δημιουργίας και της τέχνης της γραφής, ενώ τους στοχασμούς του διακό­ πτουν θραύσματα από σκέψεις που αφορούν τη νέα του ταυτότητα Ο ήρωάς μας δεν σκη­ νοθετεί απλώς, αλλά βιώνει την εξαφάνισή του με δραματικό τρόπο. Ο Βίλα-Μάτας παραδίδει ένα ιδιαιτέρως φιλοσοφημένο κεί­ μενο. Είναι ενδιαφέρον επίσης το γεγονός ότι το μυθιστόρημα είναι δομημένο πάνω σε δια­ δοχικές παρεκβάσεις, όπου ο καταλανός συγ­ γραφέας ανοίγει κουβέντα με άλλους ομότεχνούς του (απότον Γιόζεφ Ροτ έως τον Ρομπέρτο Μπολάνιο και από τον Ρολάν Μηαρτ έως τον Πέδρο Θαραλούκι). Είναι επίσης μά­ στορας στην ατάκα Σελ. 62, ο ήρωας στη ρε­ σεψιόν ενός ξενοδοχείου: «Ονομάζομαι Πα­ σαβέντο, αλλά θα απαντήσω επίσης στο τη­ λέφωνο σε όποιους ζητήσουν τον δόκτορα Πύντσον». [©. μ .]

Η

Η

Καλές διακοπές | | | | and tig εκδόσεις AN U BIS

JAMES CLAVELL SHOGUN ΣΕΛ. 1232 Το έπος-ορόσημο για την μεσαιωνική Ιαπωνία, που καθήλωσε εκατομμύρια αναγνώστες (και τηλεθεατές) σε ολόκληρο τον κόσμο.

JOE HALDEMAN ΑΙΩΝΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΕΛ. 320 Το αντιπολεμικό έργο ε.φ. του Haldeman, εμπνευσμένο από τις εμπειρίες του στον πόλεμο του Βιετνάμ, βραβεύτηκε με τα βραβεία Hugo, Nebula και Locus.

jN llh lC

4 IIU U I)

ΟΡΕΣΤΗΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΕΥΜΕΝΙΑ ΣΕΛ. 288 Η συναρπαστική ιστορία της Κρητικοπούλας Ευμενίας Βεργίτση, που από σκλάβα έμελλε να γίνει Σουλτάνα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία του 17ου αιώνα.

Το δεύτερο βιβλίο από τη σειρά στην οποία βασίζεται το ομότιτλο τηλεοπτικό σήριαλ, που γοήτευσε κοινό και κριτικούς, αποσπώντας μεταξύ άλλων δύο βραβεία Emmy και δύο Golden Globe.

Κ ε ν τ ρ ί διάθεση: Σουλιάνη 17,106 82 Αθήνα, τηίΐ.: 210-3801487, fax: 210-3841095 web site: www.anubis.gr, e-mail: anubis@compupress.gr

δ:ξένη πεζογραφία Άλι Σμιθ

Joseph Roth

Edward Whittemore

Κορίτσι συναντά αγόρι

Ο ιστός της αράχνης

Το πόκερ της Ιερουσαλήμ

Τόπος, 2010 σ. 180, € 12,60

Μετάφραση: Τούλα Σιέτη Κριτική, 2010 σ. 192, € 10

Μετάφραση: Άγγυ Βλαβιανού Γκοβόστης, 2010 σ. 701, € 29,50

Μ

g 60 οδ δ ■ 3 3 ο

ια από τις σημαντικότερες σύγχρονες φωνές της Βρετα­ νίας σε ένα τολμηρό μυθιστόρημα για την αγάπη και τις μεταμορφώσεις της. Το βιβλίο στηρίζεται σε μια ιστο­ ρία από τις Μεταμορφώσεις του Οβιδίου και συγκεκριμένα στον μύθο του/της Ίφι, που γεννιέται κο­ ρίτσι και ζει σαν αγόρι μέχρι που ερωτεύεται την Ιάνθη. Δυο νεαρές αδελφές, η Μιτζ (Ιμογένη) και η Άνθεια, εργάζονται σε μια πολυεθνική, την Pure, που ετοιμάζει ένα δήθεν νέο προϊόν με εμφιαλωμένο νερό για παγκόσμια κατανάλωση. Η Άνθεια συναντά και ερωτεύεται κεραυνοβόλα το δυναμικό αγοροκόριτσο, την Ρόμπιν, που γεμίζει την πόλη με γκράφιτι. Μαζί θα κλιμακώσουν πράξεις ακτιβισμού, στις οποίες θα προσχωρήσει και η Μιτζ, όταν καταλάβει το παιχνίδι της πολυεθνικής, Το τέλος του μυθιστορήματος είναι μια ονειροφαντασία (κάτι σαν το σαιξπηρικό Όνειρο καλοκαιρινής νύχτας), μια αποθέωση του έρωτα όπου το φύλο δεν παίζει κανέναν ρόλο. [Γ. Ν.]

νωριμία με το πρώτο έργο του Γιόζεφ Ροτ, μια πολυδιάστατη προσωπικότητα του μεσοπολέμου: Καθολικός γεννημένος από εβραίους γονείς, ανθρωπιστής και ορθολογιστής με διεθνιστικές αντιλήψεις σε μια εποχή εθνικιστικής έξαρσης. Ο ιστός της αράχνης είναι το πρώτο του μυθιστόρημα, αποκαλυπτικό ήδη του ταλέντου και της ιδιαιτερότητας του ύφους που κατατάσσει το συγγραφέα στους σημαντικότερους τεχνίτες του λόγου. Ήρωας του βιβλίου ένας ασή­ μαντος «μικρός άνθρωπος», ο Τέοντορ Λόζε: εθνικιστής, χαφιές, μέλος δολοφονικών παρακρατικών οργα­ νώσεων, υποχείριο κάθε ισχυρού, όχι από πεποίθηση αλλά από επιθυ­ μία να ανέλθει με κάθε τρόπο. Το βι­ βλίο γράφτηκε το 1923 και δημοσι­ εύτηκε σε συνέχειες στη σοσιαλιστι­ κή εφημερίδα της Βιέννης ArbeiterZeitungxov Οκτώβριο και Νοέμβριο του ίδιου έτους. Δύο μόλις μέρες αρ­ γότερα έγινε ακριβώς αυτό που ο Ροτ προφητικά ξορκίζει στο έργο: το πραξικόπημα Χίτλερ-Λούντεντορφ. Ένα κείμενο πέραν του ρομαντι­ σμού και του ορθολογικού ρεαλι­ σμού.

Γ

[Μ. Α.]

Edward Whittemore, σχετικά άγνωστος συγγραφέας στην Ελλάδα, έχοντας ζήσει ως πράκτο­ ρας της CIA στην Ιερουσαλήμ, δη­ μιουργεί ένα μυθιστόρημα με έντο­ να ιστορικά στοιχεία, χωρίς να πα­ ραλείπει και την αναγκαία δόση πε­ ριπέτειας που χρειάζεται ένα τέτοι­ ου είδους βιβλίο για να παραμείνει ενδιαφέρον. Ένα παιχνίδι πόκερ, που θα διαρκέσει δώδεκα ολόκληρα χρόνια, πρόκειται να καθορίσει την τύχη του κόσμου. Ο Μάρτυς του Κάι­ ρου, ο ΟΈάλιβαν Μπίαρ και ο Μουνκ Ζόντι ξεκινούν το παιχνίδι ποντά­ ροντας τον έλεγχο των περιοχών που κατείχε ο καθένας. Χριστιανική, εβραϊκή και μωαμεθανική συνοικία πέφτουν στο τραπέζι. Ολόκληρη η Ιερουσαλήμ κρίνεται από αυτό το εγ­ χείρημα. Παίκτες έρχονται και πα­ ρέρχονται όλα αυτά τα χρόνια στο μυστικό σημείο συνάντησης σε μια αντικερί στο κέντρο της πόλης. Το παιχνίδι φτάνει στο τέλος και στην παρέα των τριών πρωτεργατών προ­ στίθεται ο τυχοδιώκτης Νουμπάρ Βαλενστάιν. Τέσσερις διεκδικητές, μια παρτίδα...

Ο

[Μ. Κ.]

Selma Lagerloef

Γιασμίν Γκατά

Ουίλλιαμ Μόρρις

Ο αυτοκράτορας της Πορτογαλίας

Το μυστικό του πατέρα μου

Το πηγάδι στο τέλος του κόσμου. Βιβλίο III: Ο δ ρόμος προς το πηγάδι

Μετάφραση: π. Ευσέβιος Βίττης Ακρίτας, 2010, σ. 343, € 14,40

Μετάφραση: Κλαιρ Ν εβέ Μελάνι, 2010 σ. 128, € 12

Σέλμα Λάγκερλεφ, σουηδή συγγραφέας, έγινε γνωστή από το συγκινητικό παραμύθι της Το θαυμαστό ταξίδι του Νιλς Χόλγκερσον, το οποίο και της χάρισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1909. Ήταν η πρώτη γυναίκα που έλαβε αυτή τη διάκριση. Εζησε στη Σουηδία εργα­ ζόμενη ως παιδαγωγός. Αργότερα ταξίδεψε πολύ, εμπνεόμενη από τα ταξίδια της για να γράψει τα μυθιστορήματά της. Στον Αυτοκράτορα της Πορτογαλίας διηγείται τη ζωή ενός απλού, φτωχού ανθρώπου, του Γιαν Άντερσον από τη Σκρου Λίκα, της γυναίκας του Κατρίνας και της κόρης του Κλάρας. Ο ερχομός της Κλάρας είναι αυτός που θα κά­ νει τον Γιαν να οριοθετήσει τη ζωή του και να παλέψει να ζήσει με αξιοπρέπεια και αγάπη πάνω στη γη. Με το παράδειγμά του θα βοηθήσει την κόρη του να αποκτήσει αυτο­ πεποίθηση και αξίες ικανές να την οδηγήσουν στην μελλοντική της πορεία.

ινιμαλισπκή η γραφή της Γκα­ τά, η ιστορία δυο γιων ενός δεξιοτέχνη του ταρ στο Ιράν που μετά τον χαμό του πατέρα τους στοιχειώνονται από το όργανο και αποφασίζουν να το «σκοτώσουν» καίγοντας τις χορδές του. Μόνο που ακούνε τη φωνή του πατέρα μέσα στο κουφάρι του οργάνου και δεν έχουν επιλογή παρά να αποκαταστήσουν το λάθος τους. Στο ταξίδι τους φυλακίζονται και μα­ θαίνουν ότι ο πατέρας τους έκρυβε ένα μυστικό που καθόρισε όχι μόνο τη ζωή τους αλλά και ανθρώπων που δεν φαντάζονταν ποτέ. Με με­ λωδική γραφή σαν να είναι η ίδια οργανοπαίχτης και η πένα της μουσι­ κό όργανο, μας παραδίδει σε κό­ σμους μακρινούς και συνάμα οι­ κείους, σαν μια αγαπημένη μελωδία. Ακουσμα γεμάτο άρωμα Ανατο­ λής. Ένα άρωμα που καθιστά κάθε μυστικό σκοτεινότερο, βαρύτερο. Ένα άρωμα που αναδύεται με κάθε ανθρώπινο συναίσθημα ή πάθος.

Η

Μετάφραση: Νίκος Βλαντής Μαγικό Κουτί, 2010, σ. 432, € 12

Μ

ο τρίτο μέρος της τετραλο­ γίας που έμελε να εμπνεύσει τον J.R.R. Tolkien να γράψει την επο­ ποιία του Άρχοντα των δαχτυλιδιών. Ο πρίγκιπας Ραλφ θα ακολου­ θήσει τα πόδια του. Θα φύγει από το βασίλειο του πατέρα του και θα γνωρίσει τα μυστικά του κόσμου, τον έρωτα και τον ίδιο του τον εαυτό. Στον δρόμο για το Πηγάδι στο Τέλος του Κόσμου, με νερό που δίνει νιά­ τα και αθανασία, θα βρει και θα χά­ σει τον έρωτα, θα ζήσει περιπέτειες παράξενες και ονειρεμένες. Η Ούρσουλα, συντρόφισσά του μέχρι τέ­ λους, είναι η προσωποποίηση της αληθινής αγάπης· αυτή που θα τον μάθει ότι όλα, ακόμα κι η αγάπη, χρειάζονται σκληρή δουλειά. Με κοινό στόχο και όνειρα θα φτά­ σουν αποκαμωμένοι στο σημείο που δεν έχει επιστροφή. Τελικά τι ήταν το Πηγάδι στο Τέλος του Κό­ σμου; Ένα όνειρο; Μια Ιθάκη; Ή μια πλάνη απατηλή;

Τ

[Ε. Σ.] [Μ. Α.]

[Ε. Σ.]

δ:ξένη πεζογραφία Λάιονελ Σράιβερ

Emilia Pardo Bazan

Πρέπει να μιλήσουμε για τον Κέβιν

Η γοργόνα

Περιπλάνηση στην Αφρική

Μετάφραση: Θεώνη Καμηρά, Δώρα

Μετάφραση: Γωγώ Αρβανίτη Μεταίχμιο, 2010, σ. 579, C 22

Δημητρίου, Νάνπα Γιαννούλια Πάπυρος, 2010, σ. 121, € 10

Μετάφραση: Παναγιώτης Σκόνδρας Κέδρος, 2010 σ. 272, € 16

ύζυγος γράφει σε σύζυγο, μη­ τέρα διηγείται από την αρχή τι συνέβη με τον γιο της, με τον Κέβιν, στον πατέρα. Ο Κέβιν μια Πέμπτη σηκώθηκε από το κρεβάτι του και πήγε στο σχολείο του και σκότωσε έντεκα άτομα. Το μόνο που ξέρει η Ίβα, η μητέρα, είναι ότι ο Κέβιν από τη μέρα 1 δεν είναι φυσιολογικός, από την πρώτη συνάντησή τους στο μαιευτήριο κήρυξε πόλεμο. Δεν του αρέσει τίποτα, δεν έχει αγαπη­ μένο φαγητό ή χρώμα. Δεν έχει αγαπημένη σειρά στην τηλεόραση, ούτε είδος μουσικής. Η ειλικρίνεια με την οποία η συγγραφέας ανασυνθέτει τον χαρακτήρα του Κέβιν είναι οδυνηρή. Δεν φοβάται να παραδώσει και την παραμικρή λεπτομέρεια των γεγονότων. Μάλιστα, ορισμένες φορές γίνεται τόσο ωμή που κάνει τον αναγνώστη να θέλει να διαμαρτυρηθεί. Ο Κέβιν είναι μοναδική περίπτωση: θα αφήσει τη φήμη του στη σύγχρονη λογοτεχνία.

Emilia Pardo Bazan δεν συν­ θέτει μια απλή ιστορία, αλλά πλάθει με τον δικό της τρόπο έναν ξεχωριστό μύθο. Η ιστορία διαδρα­ ματίζεται στην Γαλικία, τον τόπο των μύθων και των θρύλων. Σε αυτήν τη χώρα, λοιπόν, η εύπορη οικογένεια των φημισμένων Απόντε, που από γενιά σε γενιά επέκτειναν τα πλούτη, τη γνώση και τη φήμη τους, εί­ χαν να αντιμετωπίσουν μια πρωτο­ φανή κατάρα. Η «Γοργόνα» στοι­ χειώνει όλες τις γενιές των αρσενι­ κών Απόντε, αφού όλοι, ο ένας μετά τον άλλον, μαγεύονται από το κάλεσμά της. Η θάλασσα, ως άλλο σαγηνευτικό στοιχείο, μαγνητίζει πατεράδες και γιούς, που περνούν όλη τους τη ζωή μέσα σε αυτήν, πα­ ραμελώντας συζύγους και οικογε­ νειακή ζωή, ενώ στο τέλος τους κρατάει μαζί της. Η Γοργόνα είναι από τα τελευταία έργα της συγγραφέως, η οποία άφησε πίσω της πλούσιο λο­ γοτεχνικό όγκο.

Σ

g 62

οο δ • η £ ο

Alberto Moravia

Η

[Ε. Σ.]

ίτλος «όνομα και πράγμα». Ο Alberto Moravia, αφού περι­ πλανύθηκε ο ίδιος για πάρα πολλά χρόνια στην Αφρική, γοητευμένος από την πολυμορφία της ηπείρου, θέλησε να μεταφέρει στους ανα­ γνώστες την ομορφιά αυτού του τό­ που. Ακριβώς όπως τα έγραψε στο ημερολόγιό του, δίνει παραστατικά στον αναγνώστη την ταξιδιάρικη αίσθηση που τον ακολουθεί, ώρα με την ώρα, μήνα με τον μήνα, σε όλη την έκταση της «μαύρης» ηπείρου. Ο συγγραφέας και η παρέα του δια­ σχίζουν με τα Land Rover αδιάβα­ τους χωματόδρομους και λασπω­ μένες εκτάσεις για να φτάσουν από την Τανζανία στη Ρουάντα και από το Ζαΐρ στο Μπουρούντι. Ακρως πε­ ριπετειώδες για κάθε είδους ανα­ γνωστικό κοινό που επιθυμεί να ζήσει τη μαγεία της Αφρικής από τον καναπέ του σπιτιού του. Ο Moravia βάζει την ιστορία και με μια δόση φαντασίας έχετε φτάσει στον προ­ ορισμό σας!

Τ

[Μ. Κ.] [Μ. Κ.]

υχάριστο, καλοκαιρινό αφήγημα που δεν χάνει την ουσία και τη λογοτεχνικότητά του. Είναι γνωστό, και ο Φενκινός το επιβεβαιώνει, ότι οι Γάλλοι είναι εξπέρ στη διερεύνηση των διαπροσωπικών σχέσεων μέσα από λεπτές πτυχές και αδιόρατες οπτικές γωνίες. Η ιστορία ξεκινάει με έναν απλό, «ζαχαρωμένο» έρωτα της Ναταλίας με τον Φρανσουά. Όλα μοιάζουν όμορφα και δείχνουν ότι η ζωή του ζευγαριού θα κυλήσει μέσα σε μια ευ­ τυχή όσο και τυποποιημένη σχέση. Ο ξαφνικός θάνατος του Φρανσουά θα φέρει τις ανατροπές. Η Ναταλία, μόλις χάσει τον αγαπημένο της άνδρα, «πα­ γώνει» συναισθηματικά, αρνείται να ξαναδεί τη ζωή της και να ανασχεδιάσει το μέλλον της. Ζει για τρία χρόνια μια ζωή «νεκρή», αφιερωμένη στη μνή­ μη του μεγάλου της έρωτα. Στη δουλειά της έχει έναν διευθυντή που την πολιορκεί με ευγένεια και πάθος, αλλά κι έναν άσημο, ασχημοϋλη νεαρό υφιστάμενό της που δεν του δίνει καμία σημασία μέχρι τη μέρα που με μια ανεξήγητη παρόρμηση θα τον βουτήξει και θα του σκάσει ένα φιλί. Το φιλί αυτό θα βάλει σε κίνηση τα συναισθήματα του τριγώνου διευθυντής - Να­ ταλία - νεαρός και θα πυροδοτήσει μικρές απανωτές εκρήξεις, αλλά και εκ­ πλήξεις ανάμεσα τους. Τελικά ο έρωτας -το έδειξε ο Σαίξπηρ στο 'Ονειρο θερινής νυκτός- είναι απρόβλεπτος και γι’ αυτό ακαταμάχητος. Σπανίως ακολουθεί τη λογική ή τα σχέδια και προτιμάει τις εκπλήξεις και τις αλλα­ γές. Μερικές φορές το σώμα και η καρδιά αποφασίζουν, ενώ ο νους έρ­ χεται καθυστερημένα να ανακαλύψει την πραγματικότητα. Ο Φενκινός παί­ ζει με τις μικρές πτυχές τπς καθημερινότητας. Ανιχνεύει αυτές τις ανε­ παίσθητες κινήσεις που λες και γίνονται αυτόματα και δεν υπακούουν πάν­ τα στον προγραμματισμό της σκέψης. Ο διευθυντής είναι άκαμπτος, ψυ­ χρός από την εργασιακή του θέση, αλλά θα αφεθεί να «σπάσει» μπροστά στον ανταγωνιστή του μέχρι του σημείου να γίνει ρεζίλι για τον έρωτά του. Ο νεαρός εραστής θα αποκτήσει την αυτοπεποίθηση που του προσφέρει ο αναπάντεχος έρωτας. Η Ναταλία θα ανακαλύψει ότι υπάρχει μια πορεία μέσα στη ζωή που δεν την προγραμματίζουμε. Τρυφερό, μικρό λογοτεχνικό ποίημα. [Γ. Ν. Μ.]

Ε

Νταβίντ Φενκινός

Η έκπληξη Μετάφραση: Γιώργος Ξενάριος Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 246, € 14,50

Λουκάς Μέξης

SHOEBOX

[μ ια κ α λ ο κ α ιρ ιν ή κομττίνα] Μυθιστόρημα

Το πιο έξυπνο καλοκαιρινό μυθιστόρημα. Οι προσπάθειες του αχαΐρευτου Νικόλα να βγάλει πολλά και γρήγορα λεφτά στήνοντας μία κομπίνα στην Αμοργό. Απολαυστικοί χαρακτήρες, ανατρεπτικό χιούμορ, μυστήριο, ευτράπελα, καταιγιστική πλοκή, γραφή έξω απ' τα συνηθισμένα. Πάρτε τώρα το Shoebox και ετοιμαστείτε για πολύ γέλιο.

δ:ξένη πεζογραφία Pedro Mairal

Joao Magueijo

Η χρονιά της ερήμου

Ο άνθρωπος νετρίνο

Η λογική των εραστών

Μετάφραση: Βασιλική Κνήτου Πόλις, 2010 σ. 353, € 18

Μετάφραση:

Μετάφραση: Τιτίνα Σπερελάκη Πατάκης, 2010 σελ. 317, € 17

ια ιστορία που εξελίσσεται θαρρείς εις βάρος του πολιτισμού της Αρ­ γεντινής. Το φάσμα της Κοσμοχαλασιάς, ενός ανεξήγητου φαινομένου, κυκλώνει το Μπουένος Άιρες, αχρηστεύοντας τις μηχανές και μετατρέποντας όλα τα κτί­ ριασε σωρούς από μπάζα συνοδευόμενο από ορδές του στρατού της ήδη ερη­ μωμένης Επαρχίας που συγκρούεται με την κυβέρνηση. Η ηρωίδα, η Μαρία Βαλντές Νέιλαν, ανακαλύπτει επώδυνα πως οι σύγχρονες ανέσεις, η ασφάλεια, ο έρωτας και η αξιοπρέπεια είναι περιτ­ τές πολυτέλειες. Από γραμματέας νο­ σοκόμα, πόρνη στο Μπάχο, άποικος που μαθαίνει να καλλιεργεί τη γη, σκλά­ βα μιας σκληρής φυλής ιθαγενών και προστατευόμενο μέλος μιας φιλήσυχης φυλής Ινδιάνων, η Μαρία διηγείται την ιστορία της, που την ακολουθεί χωρίς η ίδια να το ζητήσει, όπως το αδέσποτο σκυλί της, η Μαυρούλα. Εθιστικά κλιμα­ κούμενα εφιαλτικό, με απολαυστικά στοιχεία σουρεαλισμού που θα μπο­ ρούσαν να είναι ρεαλιστικά μέσα σε αυτή τη σαρωτική κατάρρευση των δε­ δομένων του πολιτισμού, η Χρονιά της ερήμου είναι η περιπέτεια μιας γυναίκας ή ίσως της ίδιας της Αργεντινής που πα­ λεύει να επιβιώσει όταν πια είναι αδύνα­ το να ανασυγκροτηθεί. [Α . Σ.]

Μ

Πάμπλο Σιμονέττι

Νικόλαος Αποστολόπουλος

Τραυλός, 2010, σ. 476, € 19

^ Β· βο πα,δ' θαύμα των Α μαθηματικών -ο τριαντάχρονος ιδιοφυής σικελός θεωρητικός φυσικός Έτορε Μαγιοράνα, το απίθα­ νο κράμα καταθλιπτικού και κοσμοπολίτη- ανακαλύπτει το κλειδί για την πραγματο­ ποίηση της πυρηνικής σχά­ σης. Την ίδια νύχτα, εγκατα­ λείπει την ελιτίστικη μαθη­ ματική παρέα του, μαζεύει τα συντρίμμια της ψυχής του και -με 70.000 δολάρια στην τσέπη και το διαβατήριο ανά χείρας- σαλπάρει από τη Νάπολη με προορισμό το Πα­ λέρμο της Ιταλίας. Δεν απο­ βιβάστηκε ποτέ και πουθενά. Ο άνθρωπος που ανακάλυψε το νετρίνο εξαφανίστηκε για πάντα». Από το εξώφυλλο του συναρπαστικού αυτού μυθιστορήματος, που αιχμα­ λωτίζει τον αναγνώστη από τις πρώτες κιόλας σελίδες. [Δ . Β. Τ.]

να βιβλίο που επιχειρεί να αναλύσει με τη νηφαλιότητα γεωμέτρη ένα ερωτικό τρίγωνο ανάμεσα σε ένα ζευγά­ ρι αστών, τον Μανουέλκοίτη Λάουρα, και έναν γοητευτικά ανηπαθητικό ιδιοκτήτη μιας διαδικτυακής εφημερίδας, τον Ντιέγο Λίρα, που μπαίνει στη ζωή τους όταν αναζητά χρηματοδότηση για την επιχεί­ ρησή του από την τράπεζα όπου εργά­ ζεται ο Μανουέλ Το θέμα του βιβλίου δεν είναι o f αλήθεια η ερωτική διεκδίκηση του Ντιέγο από τους δύο συζύγους, ούτε η ομοφυλοφιλική σχέση που αναπτύσ­ σεται τελικά ανάμεσα στους δύο άνδρες αλλά, όπως καταμαρτυρά και ο τίτλος, η αναζήτηση της λογικής των εραστών με (ρόντο τις πολιτικές εξελίξεις στην Χιλή στις αρχές του 21ου αιώνα Πρόκειται για σχεδόν θεωρητική άσκηση όπου πρω­ ταγωνιστούν όχι τόσο α ήρωες όσο τα αισθηματά και οι συμπεριφορές τους -το ύφος του βιβλίου προσεγγίζει με κοινω­ νιολογική, αποστασιοποιημένη ματιά τα πάθη και τις αγωνίες των πρωταγωνιστών. Με ανατροπές όντως προβλεπόμενες αλλά ίσως λόγω των εύστοχων περιγρα­ φών, είναι μια τραγικά παράλογη, πα­ θιασμένα αναλυτική, βαρετά ναρκισιστική ιστορία-όπως δηλαδή η κάθε μέση ερωτική ιστορία του σύγχρονου ανθρώ­ που. [Α. Σ.]

Ε

Βραβείο M esa-Selimovic 2 0 0 7 Βραβείο M itteleuropa 2 0 0 8 Βραβείο Ν ΙΝ 2 0 0 8

Α π ό τις Ε κδ ό σ εις Κ Ο Ν ΙΛ Α Ρ Η κ υ κ λ ο φ ο ρ εί γ ια π ρ ώ τη φ ο ρ ά σ τα ε λ λη ν ικά το βιβ λ ίο του β ρ α β ευ μ έν ο υ Σέρ β ο υ σ υ γγ ρ α φ έα Ν τρ ό γκ α ν Β έλικιτς

«Αποσιωπώ τη φράση που εμφανίζεται με το βάρος μιας διάγνωσης: “Είμαι τουρίστας στην ίδια μου τη ζωή”». Η ιστορία ενός άντρα μέσα από τον έρωτα και την αναζήτηση της εσωτερικής του ταυτότητας - ώς τη στιγμή που βρίσκει τη δύναμη ν ’ ακολουθήσει τον δρόμο του. Έ να μυθιστόρημα που αποτυπώνει με εκφραστική δύναμη την αντρική ψυχολογία, η οποία καθορίζεται σχεδόν πάντα από τις γυναικείες παρουσίες που τη σημάδεψαν...

Μετάφραση από τα σέρβικά: Μαρία Κεσίνη

ε κ δ ό σ ε ις

1

κ

ΚΟΝΙΔΑΡΗ

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Κ Ο Ν ΙΔ Α Ρ Η

w w w .k o n id a r is .g r

Τοσίτσα 1A · 10682 Αθήνα · Τηλ.: 210 8846570-2-4 · Fax: 210 8846571 · info@konidaris.gr

8:ξένη πεζογραφία James Clavell

Φραντσέσκο Ονγκάρο

Brian Herbert - Kevin J. Anderson

Σογκούν

Ο άνθρωπος που μέτρησε τον ουρανό Μετάφραση: Άλντα Μαντζουρίδου Ενάλιος, 2010, σ. 368, € 16,90

Μετάφραση: Θανάσης Βέμπος Anubis, 2010 σ. 509, € 21,50

Μετάφραση: Θανάσης Βέμπος Anubis, 2008 σ. 1231, €49,90

ο Σογκούν είναι το πρώτο βι­ βλίο της ασιατικής σάγκα του James Clavell, βάσει της εσωτερικής της χρονολογίας. Εκδόθηκε το 1975 και παρουσίασε την ιαπωνική κουλ­ τούρα σε πάνω από δέκα εκατομ­ μύρια αναγνώστες, καθώς οι χαρα­ κτήρες του βασίζονται σε ιστορικά πρόσωπα. Η μεταφορά του στην τη­ λεόραση γνώρισε μεγάλη επιτυχία, ενώ έγινε και ταινία, μιούζικαλ και παιχνίδι υπολογιστή. Στις αρχές του 17ου αιώνα ο άγγλος καπετάνιος Μπλάκθορν, επικεφαλής ενός ολλανδικού πλοίου, δοκιμάζει να σπάσει το εμπορικό μονοπώλιο της Πορτογαλίας στην Ιαπωνία. Σύντομα όμως αιχμαλωτίζεται και μετά την πρώτη επαφή του με τους ντόπιους, η οποία στιγματίζεται από το θάνατο ενός μέλους του πληρώματος του, γνωρίζει τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους, ενώ αναπόφευκτα μπλέκεται στα πολιτικά πράγματα της Ιαπωνίας. Ο συγγραφέας πρωτογνώρισε την Ιαπωνία ως αιχμά­ λωτος στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τ

----δ gο$ δ

μ

>. ο π Μ

ιταλός συγγραφέας και φυ­ σικός δημιουργεί μια ιστο­ ρία με κεντρικά πρόσωπα έναν δύ­ σμορφο και απόκοσμο νάνο και τον παγκοσμίου φήμης αστρονό­ μο Τύχο Μπραχέ. Στην Δανία, ο Γιεπ, παρά την εξωτερική του ιδι­ αιτερότητα, έχει το χάρισμα να γνωρίζει τις σκέψεις και το πα­ ρελθόν των ανθρώπων. Ο Μπρα­ χέ προθυμοποιείται να τον βοη­ θήσει και τον παίρνει υπό την προ­ στασία του. Εκεί, μακριά από τα σχόλια και το μίσος προς το πρό­ σωπό του, ο Γιεπ θα ανακαλύψει έναν καινούργιο κόσμο. Αρχίζει να γράφει και να διαβάζει, να μελετά και να μαθαίνει. Πλέον έχει βρει νόημα στη ζωή του και δεν τον πειράζει που κάποιες φορές κάνει το γελωτοποιό για να διασκεδάσει τους άλλους. Σταδιακά ανακαλύ­ πτουν την αξία του και διαδρα­ ματίζει σημαντικό ρόλο στις έρευ­ νες του Τύχο, ποτέ όμως δεν θα καταφέρει να είναι ολοκληρωμέ­ νος, αφού ο έρωτας είναι ένα πε­ δίο απροσπέλαστο γι’αυτόν...

Ο

Πωλ Μουαντ'Ντιμπ Ατρείδης

ο Ννουντου Φρανκ Χέρμπερτ εί­ ναι ένα από τα σημαντικότερα κείμενα του χώρου της επιστημονικής φαντασίας. Ο συγγραφέας έγραψε άλλα πέντε βιβλία στην ίδια σειρά, αλλά πέθανε πριν γράψει το έβδομο και τελευταίο. Κανένα από τα υπό­ λοιπα δεν είχε ομόφωνη αποδοχή, αλλά τα περισσότερα βρήκαν παθια­ σμένους υποστηρικτές. Μία δεκαετία μετά το θάνατο του πατέρα Χέρμπερτ, ο γιος του, Μπράιαν Χέρμπερτ, σε συ­ νεργασία με τον Κεβιν Τζ. Άντερσον, άρχισε να γράφει βιβλία στον κόσμο του Ντιουν, τα οποία είναι εν πολλοίς βασισμένα σε σημειώσεις του πατέρα του. Η υποδοχή τους από την κριτική ήταν αναμενόμενα αμφιλεγόμενη, αν και όλα ήταν εμπορικά επιτυχημένα. Το παρόν είναι το πρώτο βιβλίο μιας τετραλογίας που χρονολογείται μεταξύ των γεγονότων του πρώτου Ννουνκαι του δεύτερου βιβλίου της σειράς, Ο Μεσαίας του Ντιουν. Ο Πωλ, νικητής στο τέλος του πρώτου βιβλίου, πρέπει να διαχειριστεί τις συνέπειες της νίκης του και τα γεγονότα μοιάζουν να ξε­ φεύγουν από τον έλεγχό του.

Τ

[A . Β.] [Μ. Κ.]

[A . Β.]

δ : ποίηση Κική Δημουλά

Τζων Μπέρρυμαν

Γιώργος Κεντρωτής

Ποιήματα

Παρέλαση. Τρία αγήματα ποιημάτων

Ηριδανός, 2009 σ. 64, € 12,60

Τυπωθήτω, 2007 σ. 127, € 11

πιλογή από τα ποιήματα του Τςων Μπέρρυμαν (1914-1972), σε μετάφραση του Γιάννη Λειβαδά, που υπογράφει και σύντομη εισα­ γωγή. Ιδιαίτερη φυσιογνωμία στην αμερικανική ποίηση του εικοστού αι­ ώνα, ο Μπέρρυμαν «αφηγείται» μια διασπασμένη πραγματικότητα, διαβρώνοντάς την καταλυτικά με το κυκλοθυμικό ποιητικό εγώ και την ανατρεπτική έκφρασή του. Σφρα­ γίδα της δημιουργίας του και υπόγεια διακήρυξη της ποιητικής του είναι τα «Ονειρικά τραγούδια» («Dream Songs») που γράφονται, όπως λέει, «για να τρομάζουν μόνο και να πα­ ρηγορούν». Στίχοι-κανονιοβολισμοί, σαν σύντομες εκλάμψεις στο σκο­ τάδι, στην επικράτεια του ονείρου όπου κινείται ο Henry, το alter ego του ποιητή. Εδώ ο θάνατος, η ανη­ συχία, ο παροξυσμός, το ερωτικό πάθος και πένθος, η ασφυξία στην κοινωνική ζωή και στο λογοτεχνικό σινάφι αναπτύσσονται ως βασικά θέ­ ματα σε μια γραφή συνειρμική και πειραματική, μαρτυρώντας αδιά­ ψευστα μια ύπαρξη βασανισμένη, μια ενσυνείδητη ποιητική φωνή.

Γιώργος Κεντρωτής (γ. 1958), που διδάσκει Θεωρία της Με­ τάφρασης στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, έμπειρος μεταφραστής, εν γένει πολυγραφότατος -έχει ασχοληθεί με την ποίηση, την πεζογραφία και το δοκίμιο- παρουσιάζει εδώ μια ποιητική συλλογή που θα μπορού­ σε να θεωρηθεί και χαλαρή αλλη­ λουχία ασκήσεων ύφους. Το βι­ βλίο χωρίζεται σε τρία ισομεγέθη μέρη, «αγήματα ποιημάτων», όπως τα αποκαλεί ο ίδιος, με τίτλους «Στο γόνατο», «Στον κόκορα» και «Στην κόντρα» - το τελευταίο πε­ ριέχει μεταφράσεις ξένων ποιητών. Ο Κεντρωτής, γνώστης του λογο­ τεχνικού παρελθόντος, κινείται με άνεση στην έμμετρη στιχοπλοκή, καλλιεργώντας μεταξύ άλλων το σονέτο. Παιγνιώδης, σκωπτικός, σατιρικός, αλλά και αισθαντικός, γράφει για τον έρωτα και για την ίδια τη λογοτεχνία, υποτάσσεται όμως στην κυριαρχία της μορφής και της μπαρόκ έκφρασής της, με αποτέ­ λεσμα, ενώ αναζητά τη στιλπνότη­ τα του μετάλλου, να βρίσκει μόνο την αντήχησή του.

[Γ. Δ .]

[Γ. Δ.]

Ε

Ο

Τα εύρετρα Ίκαρος, 2010 Ο. 76, € 14,70

Κική Δημουλά, τρία χρόνια έπειτα από το Μεταφερθήκα­ με παραπλεύρως, επιστρέφει με τη νέα της ποιητική κατάθεση, Τα εύ­ ρετρα. Ελέγχοντας στο έπακρο τον «τρόπο» της, διαλέγεται με τη φι­ λοσοφία, στωική και πλατωνική, και μετατρέπει τις αφηρημένες έν­ νοιες σε ζωντανές, δρώσες υπάρξεις. Η ποίησή της είναι ο αναστοχασμός του ανθρώπου που αρνείται επίμονα να αποστρέψει το βλέμμα από τη ματαιότητα του κόσμου. Ταπεινή προσευχή, κραυγή από­ γνωσης, με το σαρδόνιο λογοπαί­ γνιο, την αιχμηρή ειρωνεία, την υπόγεια ένταση να σιγοκαίει κάτω από τις λέξεις. Διερευνώντας με «άγρια περιέργεια» τον αγώνα της ζωής και της γραφής, τον έρωτα τον θάνατο, την ανάγκη, τη μνήμη, τη θλίψη, την ελπίδα, κατοπτεύοντας τον κόσμο, προσδίδοντας στο ιδιω­ τικό οικουμενικές διαστάσεις, η ποί­ ηση της Δημουλά, άλλοτε σαν τοπίο του Turner, άλλοτε σαν φλαμανδική vanitas, εντυπώνει και εντυπώνεται βαθιά.

Η

[Γ. Δ .]

δ : ποίηση Γιάννης Ζαρκάδης

Αμπάς Κιαροστάμι

Αναστασία Μεταλλίδου

Ο λύκος και άλλα αντισώματα Τυπωθήτω, 2009 σ. 64, € 10

ποίηση του Γιάννη Ζαρκάδη (γ.

1957) -εδώ στην τέταρτη συλ­ λογή του- ανήκει στην περιοχή εκείνη όπου το επιστημονικό εργα­ στήριο συναντά και αντανακλάται στο φυσικό τοπίο, εκεί όπου η πραγ­ ματικότητα συμπλέκεται με τα στοι­ χεία του ονειρικού, του παράδοξου, του εφιαλτικού. Το αποτέλεσμα παίρνει τη μορφή μικρών καθημε­ ρινών παραλογών, με λεξιλόγιο και θέματα αντλημένα τόσο από την επαγγελματική του ιδιότητα ως κα­ θηγητή Μοριακής Βιολογίας όσο και από τον γενέθλιο τόπο της Ηπεί­ ρου. Ταπεινός παρατηρητής, ο Ζαρ­ κάδης μιλά για τη μνήμη, τον έρω­ τα, το πένθος, την ιστορία, την Αρι­ στερά, τον χρόνο. Η ανθρώπινη ανατομία, η αδάμαστη πανίδα απ’ όπου αντλούνται παρομοιώσεις και μεταφορές, η φύση ως λογοτεχνικός τόπος, ρομαντικός, γοτθικός ή ει­ δυλλιακός, υπηρετούν τη χαμηλή φωνή της αλληγορίας, τη συνομιλία με τη λαϊκή παράδοση και την εν­ δότερη αρχαιολογία του προσωπι­ κού.

Η

[Γ. Δ.]

Μαθήματα Σχεδίου

Πηγαίνοντας με τον άνεμο

Ζαχαράκης, 2010 σ. 62, € 8 ,4 0

Μετάφραση: Μαρία - Ηλιάνα Πραβίτα Ταξιδευτής, 2009, σ. 455, € 25,10

να μικρό βιβλιαράκι μόλις τεσσάρων τυπογραφικών, γεμάτο σχέδια με μολύβι και πολύ συναι­ σθηματισμό περικλείουν τα ποι­ ήματα της Αναστασίας Μεταλλί­ δου, στην, υποθέτω, πρώτη της συλλογή ποιημάτων. Τα περισσό­ τερα ποιήματα είναι ολιγόστιχα, με 3,4 ή 5 στροφές. Τα θέματά της αντ­ λούνται από την παιδική ηλικία, τους φίλους, τους έρωτες, τις αν­ θρώπινες σχέσεις. Αναπολούν συ­ χνά και αναζητούν ταυτόχρονα στο σήμερα μια ανθρώπινη κατάσταση που θα δικαιώνει τον άνθρωπο ως αυταξία. Άγγελοι, σκιές, αφηρημένες έννοιες, όπως η απειροσύνη, το πνεύμα του πυράς, ο κοσμικός μα­ γνήτης μαρτυρούν μια αναζήτηση σε ένα μεταφυσικό σύμπαν, σε έναν άλλο κόσμο αξιών, αναζητούν μια πί­ στη κι ένα θεό. Τα ποιήματα κο­ σμούνται με υπέροχα ασπρόμαυρα σχέδια (εξάλλου η συγγραφέας είναι εικαστικός), τα οποία κινούνται και υπογραμμίζουν το ποιητικό αεράκι που συνεπαίρνει τη γράφουσα.

ια ποιητική συλλογή που μας a r m δείχνει μια άλλη οπτική και εξί­ σου χαρακτηριστική πλευρά της καλλιτεχνικής έκφρασης του Αμπάς Κιαροστάμι, του πιο γνωστού, ίσως, πέρση σκηνοθέτη. Στα ποιήματα της συλλογής περιγράφονται με απλές εικόνες πράγματα και κατα­ στάσεις της ζωής. Όπως σημειώνει η μεταφράστριά του στον πρόλογό της, «σημαίνοντα ρόλο παίζουν οι ει­ κόνες και οι ήχοι, οι άνθρωποι, τα ζώα, τα λουλούδια, οι δυνάμεις της φύσης που ενίοτε προσωποποιούνται, ενώ θίγονται μέσα από λεπτές αποχρώσεις οι δυσκολίες της ζωής, ο ανθρώπινος πόνος και τα προ­ βλήματα των ανθρώπινων σχέσεων, όπως η έλλειψη επικοινωνίας και η μοναξιά». Τα 221 ποιήματα παρατί­ θενται σε επτά γλώσσες (ελληνικά, περσικά, αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, ιταλικά). Τα ποιήματα έχουν τη μορφή χαϊκού, είναι γεμά­ τα ευαισθησία και τρυφερότητα και θυμίζουν την αίσθηση των ταινιών του σκηνοθέτη Κιαροστάμι.

[Μ. Α.]

[Μ. Α.]

ΠΕΖΟ/ΠΟΙΗΣΗ

Σταύρος Σταυρόπουλος

ΑΚΡΙΤΑΣ

Ο έρω τας θα μας κάνει κομμάτια Απόπειρα, 2010 σ. 135, € 12,60

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

ΝΙΚΗ ΜΕΑΣΟΔΥΑ Κωνσταντίνας Μούτσιου Μια ιστορία για τις ζαριές που καθορί­ ζουν το πέρασμά μας στον κόσμο.

λογοτεχνικό πόνημα. Ο Υ βριδικό συγγραφέας θα το ήθελε μυ­ θιστόρημα, αλλά τον προδίδει ο ποιητικός του λόγος. Σε 111 σελίδες μικρά κομμάτια ποιητικής πρόζας εξιστορούν έναν έρωτα μέσα στον έρωτα. Έναν έρωτα στο πριν και το μετά. Έναν έρωτα που αναστοχάζεται και διακινδυνεύει, επιτίθεται, υποχωρεί, συνδιαλέγεται, αποχωρεί. Ο Σταυρόπουλος αφήνει τον πολύ ροκ εαυτό του, όπως τον γνωρίσα­ με στα προηγούμενα βιβλία του, και εγκύπτει στο μυστήριο του έρωτα και της σχέσης δύο ερωτευμένων. Στην ουσία εγκύπτει στις λέξεις, στη σχέση τους, στη συνάφεια εννοιών και λέξεων, νοήματος και ουσίας. Τα κείμενά του, μικρά σαν ποιήματα, ευθύβολα σαν αποφθέγματα, συν­ δέονται μεταξύ τους αλλά και όχι. Διαβάζεται το καθένα χωριστά, από το τέλος προς την αρχή αλλά και ανάκατα, σκόρπια. Είναι ένα μυθι­ στόρημα που μπορείς να το (ανα)συνθέσεις μόνος σου με οδη­ γό τον ποιητικό λόγο του Σ. Σταυρόηουλου. [Γ. Ν. Μ.]

Τιμή: 17,00 €

Ο ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑΣ Σέλμα Λάγκερλεφ Η απόλυτη αγάπη ενός τραγικού πατέ­ ρα που επιφέρει την κάθαρση με την αυτοθυσία του.

Π. ΚΤΡΙΑΚΙΔΗΣ - ΕΚΔΟΣΕΙΣΑΚΡΙΤΑΣ Α.Ε.

•Τηλ.: 210-5245 500,210-5242 010,210-9314 968, fax: 210-9404 950 • Στο κέντρο της Αθήνας: Στοά του Βιβλίου, Πεσμαζόγλου 5,105 64, τηλ.: 210-3247 678 • Στη Θεσσαλονίκη: Αγίας Σοφίας 40,546 22, τηλ.: 2310-241613 • E-mail: akritas@pkbooks.gr · www.akritas.net.gr

δ:αστυνομικά Αντρέα Καμιλέρι

Στιγκ Λάρσον

Αθηνά Μπασιούκα

Ίχνη στην άμμο

Το κορίτσι στη φωλιά της σ φήγκας

Άγιο έγκλημα στην Αθω νική Πολιτεία

Μετάφραση: Γιώργος Μαθόπουλος Ψυχογιός, 2010, σ. 800, € 22

Μοντέρνοι Καιροί, 2009 σ. 184, € 11,90

επιθεωρητής Μονταλμπάνο ξαναχτυπά σε μια εποχή που διαπιστώνει πως η μνήμη του εξα­ σθενεί, άρα έχει γεράσει, και το μυαλό του δεν λειτουργεί όπως παλιά. Ξαφνικά, μια μέρα, ενώ έχει δει έναν εφιάλτη με μια γυναίκαάλογο, πληροφορείται την ανεύ­ ρεση ενός σκοτωμένου αλόγου. Αυτό τον οδηγεί στην Ρακέλε Έστερμαν, την ιδιοκτήτρια του ζώου. Όταν σε λίγες μέρες βρί­ σκεται κι ένας νεκρός άντρας, ο αστυνόμος βλέπει πως στην υπό­ θεση είναι ανακατεμένη η Μαφία, οπότε παίρνει τα μέτρα του, ενώ οι προϊστάμενοί του επιχειρούν να φορτώσουν το έγκλημα στους άν­ τρες του. Στην ιστορία εμπλέκονται οι αστυνομικοί της δικαιοδοσίας του Μονταλμπάνο, η φίλη του, η Σουηδέζα Ίνγκριντ, ενώ αυτός δεν αρνείται να επωφεληθεί από μια ερωτική προσφορά που του γίνεται. Πάντως, η διαδικασία των ερευνών δείχνει πως ο εφιάλτης με το άλο­ γο ίσως αφορά τον ίδιο προσωπικά, οπότε οφείλει να προσέχει.

ο τρίτο μέρος της τριλογίας Millenium του σουηδού συγ­ γραφέα Στιγκ Λάρσον, ο οποίος χάρη σε αυτήν έγινε διάσημος σε όλο τον κόσμο, έχει τίτλο Το κορί­ τσι στη φωλιά της σφήγκας και έχει ως θέμα την εκδίκηση της Λίσμπετ Σαλάντερ, της νεαρής γυναί­ κας που ειδικεύεται στους ηλε­ κτρονικούς υπολογιστές και μπορεί να υποκλέπτει αρχεία. Εδώ, η Σα­ λάντερ, με τη βοήθεια του δημο­ σιογράφου Μίκαελ Μπλούμκβιστ, το alter ego του συγγραφέα, βγαίνει από το νοσοκομείο όπου νοση­ λευόταν με τραύμα στο κεφάλι από σφαίρα και προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητά της για τις κατηγορίες εγκληματικών ενεργειών που της αποδίδονται. Ταυτόχρονα, εκδικεί­ ται τον άνθρωπο που είναι υπεύθυ­ νος για τον θάνατο πολλών ανθρώ­ πων. Στα ενδιάμεσα κεφάλαια του μυθιστορήματος ο Λάρσον παρα­ θέτει κείμενα για τις Αμαζόνες, τις τρομερές πολεμίστριες των θρύ­ λων: η Σαλάντερ είναι μια σύγχρο­ νη Αμαζόνα σ’ έναν κόσμο διε­ φθαρμένων ανδρών.

ο βιβλίο αρχίζει με τον μοναχό Χρυσόστομο, ο οποίος ξεναγεί μερικούς επισκέπτες στα αξιοθέατα κειμήλια που φυλάσσονται σε μια μονή του Αγίου Όρους. Οταν ανα­ καλύπτεται η εξαφάνιση των Δώρων των Μάγων, ανυπολόγιστης αξίας, μια ομάδα αστυνομικών αναλαμβάνει να εξιχνιάσει την υπόθεση. Πρόκειται για τον Ηλία, τον Άγγελο, τον Σταύρο και την Αρτεμη. Λίγο αργότερα, ο Χρυ­ σόστομος βρίσκεται δολοφονημέ­ νος και ο Αγγελος, ο οποίος υποδύε­ ται τον μοναχό ώστε να φτάσει στο βάθος της σκοτεινής ιστορίας, δια­ πιστώνει πως το μοναστήρι, δηλαδή οι μοναχοί του, είναι χωρισμένο σε δύο στρατόπεδα. Άρα η λύση του αι­ νίγματος πρέπει να βρεθεί στους μό­ νιμους κατοίκους του Όρους και όχι σε κάποιον επισκέπτη. Η Αθηνά Μπασιούκα (Βόλος, 1982), συγγρα­ φέας του μυθιστορήματος Ο φόνος είναι μια εύκολη υπόθεση, στο παρόν βιβλίο επιχειρεί μια καταβύθιση στα μυστικά της αθωνικής πολιτείας, όπου καταφεύγουν άνδρες οι οποίοι αντιμετωπίζουν ποικίλα προβλήματα, κυρίως αισθηματικού χαρακτήρα.

[Φ. Φ.]

[Φ. Φ.]

[Φ. Φ.]

Μετάφραση: Φωτεινή Ζερβού Πατάκης, 2010 σ. 304, € 10,90

Ο

Τ

Τ

Λεονέλο Αβέγιο Μέσα

Λάκης Δόλγερας

Τοηϊηο Benacquista

Μαϊάμι και πάλι

Μια σκοτεινή υπόθεση

Μ ελιτζάνες alia Mafia

Μετάφραση: Καλλιόπη Πατούνα Σύγχρονη Εποχή, 2010 σ. 224, € 12

Γαβριηλίδης, 2010 σ. 176, € 12,60

Μετάφραση: Εύη Βαγγελάτου Μοντέρνοι Καιροί, 2010 σ. 302, € 18,90

συγγραφέας Λάκης Δόλγερας Αλεχάνδρο Ογιέβα Ασέμ, Κου­ (1945) δοκιμάζει τις δυνατόβανός που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ήταν μέλος τητές του στο αστυνομικό μυθιστό­ μιας εμπορικής κουβανικής αντι­ ρημα και τα καταφέρνει άριστα. Το προσωπείας, μα αυτομόλησε και ερ­ βιβλίο του, μολονότι δεν ανήκει στα γάζεται για τη CIA, στην οποία δίνει κλασικά δείγματα του είδους, έχει πληροφορίες για την κατάσταση αστυνομική πλοκή που συνδυάζεται στην Κούβα του Κάστρο. Ωστόσο, μα­ με κοινωνικές και ηθογραφικές επι­ θαίνουμε πως επειδή είναι πατριώτης σημάνσεις. Κεντρικός ήρωας και δουλεύει και για τις μυστικές υπηρε­ αφηγητής είναι ένας συγγραφέας ευσίες της χώρας του, δηλαδή παίζει το πώλητων αστυνομικών βιβλίων που ρόλο του διπλού πράκτορα. Η πλοκή αναλαμβάνει να γράψει την ιστορία του μυθιστορήματος του Αβέγιο του Βλάση Δεμερτζή, ο οποίος έχει Μέσα (Αβάνα, 1953) εκτυλίσσεται καταδικαστεί για τη δολοφονία της στη Νέα Υόρκη, στο Μαιαμι και άλ­ γυναίκας του, χωρίς να υπάρχουν λες περιοχές της Φλώριδας, καθώς ο ενοχοποιητικά στοιχεία εναντίον ήρωας προσπαθεί να αποτρέψει μια του. Οι δικαστές και οι ένορκοι, τρομοκρατική επίθεση στην Κούβα σχεδόν πεισμένοι για την ενοχή του, από αντικαστρικούς τυχοδιώκτες. Ο έχουν βασιστεί μόνο στο κίνητρό του συγγραφέας δεν μας δίνει πληροφο­ -που ενδεχομένως είναι η τιμωρία ρίες για τη ζωή στο νησί της Καραϊ- της- αφού εκείνη εκδιδόταν, καθό­ βικής, αλλά μας μεταφέρει στη Φλώ- τι όμορφη, ενώ αυτός είναι φτωχός, ριδα, όπου ζουν και εργάζονται πολ­ ηλικιωμένος και άσχημος. Οι επιση­ λοί Κουβανοί, οι οποίοι ονειρεύονται μάνσεις και τα σχόλια του Δόλγερα την πτώση του καθεστώτος και την εκστομίζονται μέσα από τις αφηγή­ επιστροφή τους εκεί. Το παρόν απο­ σεις των δευτερευόντων ηρώων, τελεί καλό δείγμα της σύγχρονης των ιατροδικαστών, του συνηγό­ κουβανικής αστυνομικής/κατασκο- ρου, συγγενών του θύματος, μα και του ανθρώπου που την εξώθησε πικής λογοτεχνίας. [Φ. Φ.] στην πορνεία. [Φ. Φ.]

Ο

Ο

Φρέντ Γουέιν και η οικογένειά του εδώ και 12 χρόνια ζουν υπό το καθεστώς του προγράμμα­ τος προστασίας μαρτύρων. Πρώην capo φατρίας της Νέας Υόρκης, παρακολουθείται επί εικοσιτετραώ­ ρου από πράκτορα του FBI που, πλέ­ ον, έχει γίνει αναπόσπαστο κομμά­ τι της καθημερινότητάς του. Μαφία. Ατόφια, νουάρ και επικίνδυνη. Η Μάγκι, η σύζυγός, αποφασίζει να κερδίσει την ανεξαρτησία της ανοίγοντας ένα μαγειρείο με μοναδικό πιάτο το φαγητό για το οποίο είχαν «σφαχτεί άντρες στην ποδιά της», τις περίφημες μελιτζάνες αλά παρ­ μεζάνα. Ώσπου μια πολυεθνική που χάνει εξαιτίας της 17% του τζίρου αποφασίζει να την χτυπήσει. Οι συγκυρίες αυτές θα βάλουν τον προσωπικό «Ιαβέρη» του Φρεντ να παραστήσει τον ίδιο, την κόρη του την πόρνη πολυτελείας και έναν ταπεινό πιτσαδόρο να πιστέψει σε φύλακες αγγέλους. Το συστατικό που θα τα δέσει όλα μεταξύ τους εί­ ναι οι περίφημες μελιτζάνες της Μάγκυ.

Ο

[Ε. Σ.]

δ:αστυνομικά Ντάγκλας Κάρλτον Έιμπραμς

I

3

Ρόμπερτ Χάρις

Η όψη του σκότους

Παρασκήνια εξουσίας

Μετάφραση: Γ. Μπαρουξής Ψυχογιός, 2010 σ. 488, €17,62

Μετάφραση:

ΜετάφρασηΓΕφη Φρυδά Ψυχογιός, 2010 σ. 352, €16,60

ικολογικό θρίλερ με πολλές προεκτάσεις. Η πρωίδα, Ελίςαμπεθ, είναι βιολόγος με ειδίκευσπ στις φάλαινες. Έχει αφιερώσει τα τε­ λευταία δέκα χρόνια της ζωής της στην προσπάθεια να αποκωδικοποιήσει τον τρόπο επικοινωνίας τους. Το «τραγούδι» τους, το πιο πε­ ρίπλοκο στη φύση, μπορεί να αποκαλύψει μυστικά για τον ζωικό κό­ σμο που δεν έχει φανταστεί ποτέ κα­ νένας. Όταν μια φάλαινα εγκλωβί­ ζεται στον ποταμό Σακραμέντο εκ πέμποντας περίεργους ήχους, η Ελίζαμπεθ πρέπει να τους αποκωδικοποιήσει για να καταφέρει να τη σώσει. Καθώς η προσπάθειά της προσελκύει το ενδιαφέρον των διε­ θνών μέσων ενπμέρωσης, κάποιες ισχυρές προσωπικότητες της παγ­ κόσμιας βιομηχανίας εμφανίζονται στο προσκήνιο με σκοπό να την εμ­ ποδίσουν με κάθε τίμημα. Η Ελί­ ζαμπεθ θα πρέπει να αποφασίσει αν θα θυσιάσει καριέρα και γάμο προκειμένου να υπερασπίσει τις ανα­ καλύψεις της. [?. ?■]

Ο

δ 72

Μάικλ Γκρεγκόριο

Το τραγούδι της φ άλαινας

Μαργαρίτα Ζαχαριάδου

Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 588, € 22,90

ιστορία εκτυλίσσεται το κα­ λοκαίρι του 1808. Στις ακτές της Βαλτικής ο Ναπολέων λεηλατεί τα αποθέματα από κεχριμπάρι της Πρωσίας, προκειμένου να χρημα­ τοδοτήσει την πολυδάπανη εκ­ στρατεία του κατά της Ισπανίας. Οταν όμως οι γυναίκες που μα­ ζεύουν το θησαυρό αυτό αρχίζουν η μία μετά την άλλη να εξαφανί­ ζονται ή να βρίσκονται δολοφονη­ μένες, οι Γάλλοι καλούν για άλλη μια φορά τον εισαγγελέα Χάνο Στιφένιις να διαλευκάνει την υπόθεση. Ένα συναρπαστικό θρίλερ, μας μετα­ φέρει σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη μεταμορφώνεται, σε μια εποχή επώδυνα μεταβατική, σε έναν κόσμο αστάθειας και ανα­ ζητήσεων, όπου τίποτα δεν είναι ό,τι δείχνει.

Η

[Δ. Β. T.]

ο βιβλίο επανεκδίδεται μετά την κινηματογραφική εκδοχή του από τον Πολάνσκι και είναι μια διακεκριμένη ευχάριστη πρόταση για το καλοκαίρι, καθώς συνδυάζει το θρίλερ, την πολιτική με την καλή γραφή του Ρόμπερτ Χάρις. Ο ήρωας είναι επαγγελματίας συγγραφέαςφάντασμα, δηλαδή πληρώνεται για να γράφει βιβλία, συνήθως αυτο­ βιογραφίες επωνύμων, στηριζόμενος στο υλικό που αυτοί του δίνουν και οι οποίοι, φυσικά, δεν διαθέτουν το ταλέντο για να γράψουν. Οταν του δίνεται η ευκαιρία να ασχοληθεί με τα απομνημονεύματα του πρώην πρωθυπουργού της Βρετανίας, την αρπάζει,-περίεργος και ενθουσια­ σμένος, πόσο μάλλον αφού πρέπει να ταξιδέψει στο αμερικανικό θέ­ ρετρο Μάρθας Βίνγιαρντ καταμεσής του χειμώνα. Δεν αργεί, όμως, να συ­ νειδητοποιήσει ότι έχει κάνει μεγά­ λο λάθος. Ο προκάτοχός του έχει ηεθάνει κάτω από ύποπτες συνθήκες και ο πρώην πρωθυπουργός αποδεικνύεται ένας άνθρωπος με πολ­ λά μυστικά που τον καταδιώκουν μυστικά που έχουν τη δύναμη να σκοτώσουν. [Γ. Ν.]

Τ

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΛΛΟΕΗ

!

δίφ ιλο σ ο φ ία - πολιτική ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

e go °| ” ζ ° 5

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Σωτήρης Φ. Γλυκοφρύδης

Ο Αριστοτέλης σήμερα

7 φ ανταστικοί διάλογοι

Σπουδή στον Παρμενίδη

Πτυχές της αριστοτελικής φυσικής φιλοσοφίας υπό το πρίσμα της σύγχρονης επιστήμης Ζήτη, 2010,σ.254, €18,90

Νέδα, 2010, σ. 285, €15

Εκάτη, 2010 σ. 204, €13,60

ανταστικές συναντήσεις διασήμων ανδρών και γυναικών που δεν συναντήθηκαν ποτέ, που γί­ νονται αφορμή για να διατυπωθούν σκέψεις και ιδέες χρήσιμες στο σή­ μερα. Έτσι, βλέπουμε να συναντώνται στη Φλωρεντία του 1463 ο βυ­ ζαντινός λόγιος Βησσαρίων, ο ιταλός γλύπτης Ντονατέλο, ο Πάπας Πίος Β' και με την διαμεσολάβηση της Αθηνάίδος, φανταστικό προσωπείο του συγγραφέα, να συζητούν για το σχί­ σμα των Εκκλησιών, τον κλήρο, τον ουρανισμό, τη σχέση αρχαίου πολι­ τισμού και χριστιανισμού. Μπορούμε να δούμε σε κάποια άλλη συνάντηση στο Παρίσι, το 1642, στο σαλόνι της μαρκησίας ντε Ραμπουγέ, να συζη­ τούν σχεδόν επί παντός επιστητού ο θεατρικός συγγραφέας Κορνέιγ, ο φυ­ σικός και φιλόσοφος Μπλεζ Πασκάλ, ο καρδινάλιος Ρισελιέ, ο πολιτικός επι­ στήμων Τόμας Χομπς, ο μαθηματικός και φιλόσοφος Ρενέ Ντεκάρ και ο επί­ σκοπος Ζακ Μποσυέ. Ο συγγραφέας, μέσα από τους διαλόγους, αναζητά την κουλτούρα του διαλόγου, της ήπιας αντιπαράθεσης, της διερεύνησης των αντιθέτων και της σύγκλισης απόψεων.

χόλιο πάνω στο έργο του Παρμενίδη Περί φύσεως, το οποίο θεωρείται ως ένα από τα πιο δυσνόητα αλλά και ορ­ θολογιστικά κείμενα της προσωκρατικής και όχι μόνο φιλο­ σοφίας. Το κείμενο του ελεάτη στοχαστή ερμηνεύεται από τον συγγραφέα με βάση τις γενικές κατευθύνσεις που χαρακτηρί­ ζουν τις πνευματικές ενασχολή­ σεις του αρχαίου διανοούμενου. Σε αντίθεση με το προηγούμενο βιβλίο του Το φως του Παρμε­ νίδη, που στόχευε στο ευρύ κοι­ νό, η Σπουδή στον Παρμενίδη απευθύνεται στον υποψιασμένο αναγνώστη. Εδώ ο Γλυκοφρύδης αναλύει λεπτομερώς το φιλο­ σοφικό κληροδότημα του αρ­ χαίου έλληνα στοχαστή, υπο­ στηρίζοντας την άποψη πως το κείμενο του περί φύσεως είναι μια νέα Βίβλος, οι αρχές της οποίας παρερμηνεύτηκαν από τους μελετητές, με αποτέλεσμα να οδηγηθεί ο σύγχρονος άν­ θρωπος σε μια διισταμένη, πολυιστάμενη και τελικά απόκεν­ τρη διανοητική πορεία.

φυσική φιλοσοφίατου Αριστοτέλη θεωρείται η πιο αποτυχημένη ανά­ μεσα στις θεωρίες του- η Δήμητρα Σφενδόνη-Μέντςου, καθηγήτρια της Φιλοσο­ φίας της Επιστήμης στο Αριστοτέλειο, ισχυρίζεται ότι είναι η πιο παρεξηγημένη. Ας πάρουμε για παράδειγμα την Κβαντική Φυσική. Ήταν ο ίδιος ο Wemer Heisenberg, ένας από τους θεμελιωτές της Κβαντικής Φυσικής, που συνέδεσε την εφήμερη, απροσδιόριστη ύπαρξη των υποατομικών σωματιδίων με τις αριστοτελικές έννοιες «εν δυνάμει» και «εν ενεργεία»· μάλιστα η ασταθέστατη φύση των σωματιδίων αυτών μπορεί εύστοχα να περιγράφει μέσα από το σχήμα της διαρκούς μετάβασης από την «εν δυνάμει» στην «εν ενεργεία» κατάσταση. Η σύνδεση της αριστοτελικής θεωρίας για την ύλη με τη σύγχρονη Φυσική, όπως και άλλων πτυχών της φυσικής φιλοσοφίας του σταγειρίτη φιλοσόφου με διάφορες θεωρίες των σύγχρονων επι­ στημών, δεν θα πρέπει να νοείται ως μια βεβιασμένη μεταφραστική διαδικασία άνευ νοήματος ανάμεσα σε ασύμβατα εννοιολογικά συστήματα, ισχυρίζεται η συγγραφέας. Ενδιαφέρον πόνημα, με εύ­ στοχες παρατηρήσεις αλλά και αμφιλε­ γόμενα συμπεράσματα.

Η

74

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Νάσος Χριστογιαννόπουλος

Δήμητρα Σφενδόνη-Μέντζου

[Λ . Κ.]

[Γ. Ν.]

Σ

[Δ . Β. Τ.]

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ John Locke

Δεύτερη πραγματεία περί κυβερνήσεως Μετάφραση: Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης Πόλις, 2010, σελ. 320, € 18

Alain Badiou

Μικρό φ ορητό πάνθεον Μετάφραση: Βαγγέλης Μπιτσώρης Άγρα, 2009 σ. 191, € 15

ΠΟΛΙΤΙΚΗ Γιώργος Μανίκας

Το χρονικό της μεταπολίτευσης 1974-2009 Παρακμή και προσδοκίες

Πύλη, 2010, σ. 373, € 22

αθώς διακυβεύεται το να κα­ ημοσιευμένο το 1690, αλλά γραμμέ­ τανοούμε φιλοσοφικούς νο μία περίπου δεκαετία πριν, το έργο αυτό αποτελεί το απόσταγμα της πολιτικήςόρους, ο Αλέν Μπαντιού αποτίνει εν­ δεικτικούς φόρους τιμής και μας εν­ σκέψης του Τζον Λοκ. Όπως πολύ εύστο­ θαρρύνει στην ανάγνωση. Αξιολο­ χα υπογραμμίζει στη μεστή εισαγωγή του γούνται 14 εκλεκτοί γάλλοι φιλόσο­ ο Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, με τις δύο φοι. Μαζί τους συνδέθηκε, με εμ­ πραγματείες του περί κυβερνήσεως, ο πειρίες ή σκέψεις. Συναρθρώνεται το Λοκ έμεινε στην ιστορία όχι μόνο ως ο κο­ νόημα ότι η σημασία της ζωής έγ­ ρυφαίος εμπειρικός φιλόσοφος και εκ­ κειται στο να προτάσσεται, πάντα, πρόσωπος του αγγλικού Διαφωτισμού μια αρχή για αγώνα ενάντια στην αλλά και ως ο κατεξοχήν πολιτικός ιδεο­ απονέκρωση. Συναντούμε πρώτα λόγος της Ένδοξης Επανάστασης του τον Λακάν για το διχασμένο υπο­ 1688 -ο οποίος άσκησε τεράστια επίδρα­ κείμενο, τους Κανγκιλέμ και Καβαση στη σκέψη ενός Μοντεσκιέ ή ενός Ρουσγιές για τη λογική αναγκαιότητα και σώ. Ο Λοκ σε τούτες τις σελίδες διατυπώ­ τον Σαρτρ για το ιστορικό μαρξιστι­ νει καταρχάς το φυσικό και αναφαίρετο δι­ κό υποκείμενο και το πολιτικό υπο­ καίωμα στην ανθρώπινη ελευθερία και κείμενο της οργάνωσης, ως απο­ κατόπιν αναζητά τη φύση της εξουσίας και κρυσταλλωμένης εξέγερσης. Επί­ αναλύει όλες τις μορφές που εξέλαβε αυτή σης, τον Υππολίτ, μια σπουδαία από τα πρώιμα χρόνια της πατριαρχίας έως προσωπικότητα πέραν του έργου, την εποχή του. Το κεφάλαιο στο οποίο ανααλλά και τους: Αλτουσέρ, Λυοτάρ, φέρεται στο δικαίωμα στην ιδιοκτησία ξε­ Ντελέζ, Φουκώ, Ντερριντά, Μπορνίζει ίσως σήμερα για τον συντηρητισμό των ρέιγ, Λακού-Λαμπάρτ, Σατελέ και μία θέσεών του. Στον αντίποδα, οι θέσεις του γυναίκα, την Φρανσουάζ Προυστ. «περί της εκτάσεως της νομοθετικής εξου­ Όλα τα κείμενα μαρτυρούν την αγά­ σίας» και ειδικά το σημείο όπου σημειώνει πη του Μπαντιού για το Είναι και το ότι «η νομοθετική ή ανώτατη εξουσία δεν Συμβάν. Ώστε, η φιλοσοφία δεν μπορεί να αναλάβει την άσκηση της κυ­ κλαδεύεται. Είναι ένας κορμός σκέ­ βερνήσεως με την έκδοση αυτοσχέδιων αυ­ ψης και δράσης. θαίρετων διαταγμάτων...» παραμένει ανα[A . Κ.] τριχιαστικά επίκαιρο. [Θ. Μ.]

Δ

Κ

συγγραφέας παρου­ σιάζει τα κυριότερα γε­ γονότα των τριάντα πέντε χρόνων της μεταπολίτευσης και υποστηρίζει ότι η αντί­ σταση στις επιδιώξεις της καπιταλιστικής παγκοσμιο­ ποίησης και του νεοφιλελευ­ θερισμού είναι δυνατή μέσα από τους αγώνες της κοινω­ νίας των πολιτών, με την κα­ θοδήγηση μιας αναγεννημένης Αριστερός. Μόνο τότε, κατά τη γνώμη του, θα επι­ κρατήσει η γνήσια, συμμε­ τοχική άμεση δημοκρατία, με αυτοδιαχειριζόμενη πα­ ραγωγή και οικονομία, χωρίς την παρέμβαση των εξουσιαστών και του κεφαλαίου. Ενδιαφέρουσα και επίκαιρη προσέγγιση του καπιταλιστι­ κού συστήματος μέσα από το «ελληνικό παράδειγμα». Μέ­ νει μόνο να αποδειχτεί η ορθότητά της και η δυνατότη­ τα εφαρμογής των προτάσε­ ων που καταθέτει ο συγγρα­ φέας.

Ο

[Δ . Β. Τ.]

δ:φ ιλοσ οφ ία - πολιτική ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Δημήτρης Ν. Σακκάς

Έντμουντ Κήλυ

Νίκος Κοτζιάς

Κωνσταντίνος Καραμανλής και το κράτος του της περιόδου 1955-1963 χωρίς εξιδανίκευση Gutenberg, 2010, σ. 504, € 25

Φ όνος στον Θερμαϊκό

Η εξω τερική πολιτική της Ελλάδας στον 21ο αιώνα

ιλοδοξία του συγγραφέα εί­ ναι να παρουσιάσει τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, η προ­ σωπικότητα του οποίου σφράγισε τις πολιτικές εξελίξεις στη μετα­ πολεμική ελληνική κοινωνία, δί­ χως τα φτιασίδια και τις εξιδανικεύσεις των «αγιογράφων» του. Ο Δημήτρης Ν. Σακκάς προσπαθεί και, εν πολλοίς, το καταφέρνει να δώσει μια αντικειμενική εικόνα της πολιτικής δράσης του Κωνσταν­ τίνου Καραμανλή στη μετά τον εμ­ φύλιο πόλεμο περίοδο μέχρι την αυτοεξορία του στο Παρίσι το 1963. Με επιμονή ο συγγραφέας σκύβει πάνω από το ιστορικό υλι­ κό και τις πηγές του και σκιαγρα­ φεί την προσωπικότητα του βιο­ γραφούμενου, δίνοντας παράλ­ ληλα ερμηνείες και επεξηγήσεις για τις επιπτώσεις που είχε η δρά­ ση του νεαρού εκ Σερρών πολιτι­ κού στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας. Βιβλίο αμερόληπτο, πολύτιμο βοή­ θημα για την κατανόηση της σύγ­ χρονης ιστορίας του τόπου μας. [Δ . Β. Τ.]

Μετάφραση: Μαριζέτα Γεωργουλέα Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 600, € 22

ηανέκδοση ενός βιβλίου που είχε εκδοθεί στην Ελλάδα το 1991 και το οποίο εξετάζει την πολύ­ κροτη υπόθεση Πολκ, τη δολοφονία δηλαδή του 35χρονου τεξανού δη­ μοσιογράφου του CBS Τζορτζ Πολκ στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1948. Μια κατεξοχήν πολιτική δολοφονία, μεσούντος του Εμφυλίου, για την οποία κατηγορήθηκαν γενικώς οι κομμουνιστές και ειδικότερα ο Γρή­ γορης Στακτόπουλος, ο οποίος και καταδικάστηκε -είναι χαρακτηριστι­ κό ότι η αθωωτική απόφαση της ελ­ ληνικής δικαιοσύνης για το εξιλα­ στήριο θύμα εκκρεμεί ακόμα. Ο γνω­ στός φιλέλληνας Έντμουντ Κήλυ ανατρέχει στα απόρρητα αρχεία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προκειμένου να καταδείξει την ποδηγέτηση της δικα­ στικής εξουσίας από την πολιτική και τη συνακόλουθη χειραγώγηση του τύ­ που. Αποτέλεσμα ενδελεχούς έρευ­ νας, το βιβλίο του Κήλυ, που είναι γραμμένο με ημι-μυθιστορηματικό τρόπο, φωτίζει άγνωστες πτυχές της βρώμικης αυτής υπόθεσης. Τη νέα έκ­ δοση συνοδεύει εισαγωγή του ιστο­ ρικού μελετητή John Iatrides.

Ε

[©. Μ.]

ΚαστανΓώτης, 2010 σ. 344, € 26,20

συγγραφέας είναι από τους διανοούμενους που καταφέρ­ νει να γίνεται εύκολα κατανοητός, να μην είναι μίζερος στις αναλύσεις του και να καταθέτει προτάσεις επίλυσης προβλημάτων. Λίγη σημασία έχει αν συμφωνείς ή διαφωνείς μαζί του. Ση­ μασία έχει ότι ξέρει τι γράφει. Μία τέ­ τοια περίπτωση είναι και το παρόν βι­ βλίο του, όπου καταθέτει σκέψεις για την ελληνική εξωτερική πολιτική στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, για τους πολιτικούς και οργανωτι­ κούς μετασχηματισμούς που απαι­ τούνται ώστε να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των καιρών με τρό­ πο δημιουργικό για την κοινωνία μας και όχι μόνο, για τις αλλαγές που γί­ νονται και τις επιλογές που η χώρα μας πρέπει να κάνει για να τις αντι­ μετωπίσει, ποια στρατηγική να ακο­ λουθήσει κ.ά. Για κάθε πρόβλημα υπάρχει πρόταση λύσης, εκτός της αδράνειας που είναι από μόνη της μέγιστο πρόβλημα. [Ξ. Δ. Μ.]

δ : ιστορία Γιάννης Κορδάτος

I. Στεφανίδης - Β. Γούναρης Στ. Καλύβας (επ.)

Α ρ θογρ αφ ίες στην Κομμουνιστική Επιθεώρηση 0 9 2 1 -2 4 )

Α νορθόδοξοι πόλεμοι:

Κατερίνα Τσέκου

Προσωρινώς διαμένοντες... Έλληνες πολιτικοί πρόσφυγες στη Λ.Δ. της Βουλγαρίας (1948-1982) Επίκεντρο, 2010, σ. 592, € 28

Συλλογή, 2010, σ. 175, € 15

Μ ακεδονία , Εμφύλιος, Κύπρος Πατάκης, 2010, σ. 472, € 29

ο πρώτο βιβλίο από μια σειρά ανέκδοτων έργων του ιστορι­ κού και επιφανούς στελέχους του ΚΚΕπου αποφάσισαν να εκδώσουν οι εκδόσεις Συλλογή ενόψει και του επερχόμενου εορτασμού των 50 χρόνων από τον θάνατο του ση­ μαντικού αυτού διανοούμενου. Ο Γ. Κορδάτος, ένας από τους σημαν­ τικότερους διανοούμενους του με­ σοπολέμου, είναι σήμερα αγνοη­ μένος και, κυρίως, όχι μελετημένος. Έχοντας μια σπάνια πλατιά κουλ­ τούρα, ανέπτυξε τη σκέψη του σε πολλά επιστημονικά πεδία. Στο βι­ βλίο αυτό έχουμε πολλά άρθρα που είναι σχεδόν ολόκληρες μελέ­ τες, όπως π.χ. για το αγροτικό ζή­ τημα και την αγροτική μεταρρύθ­ μιση, για το επαγγελματικό κίνημα, για την πορεία του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος σε κρισιακές συνθήκες που το αποδυνάμωσαν, για τον πολιτικό ανταγωνισμό των τάξεων στην Ελλάδα κ.λπ. Αντί προλόγου υπάρχει ένα σημαντικό ντοκουμέντο του Α. Στίνα για την προσωπικότητα του Γιάννη Κορδάτου, μια σύντομη αλλά ενδελεχής σκιαγράφησή του.

ο θέμα των προσφύγων του εμφυ­ υγκλίσεις και αποκλίσεις ανά­ λίου πολέμου στις ανατολικές χώ­ μεσα σε τρία «αντάρτικα», τρεις ρες, μολονότι υπήρξε μία από τις πλέον ανορθόδοξες συγκρούσεις που έπαι­ ξαν κομβικό ρόλο στον ελληνικό 20ό μακρόχρονες, σε συνέπειες, πτυχή του, αιώνα, αναζητούν μέσα από τα άρ­ δεν αποτέλεσε αντικείμενο επιστημονι­ θρα τους οι συγγραφείς του εξαιρε­ κής μελέτης παρά μόνο την τελευταίαδε­ τικά ενδιαφέροντος αυτού συλλογι­ καετία. Χρησιμοποιώντας συνδυαστικά κού έργου, καθώς στο επίκεντρο του γραπτές και προφορικές πηγές, η συγ­ προβληματισμού τους βρίσκεται η γραφέας επιχειρεί στη μελέτη της αυτή συγκριτική μελέτη της εσωτερικής να προσεγγίσει διεπιστημονικά τις τύχες δυναμικής, της κοινωνιολογικής διά­ εκείνων των μαχητών, εθελοντών και στασης και της στρατιωτικής λογικής στρατολογημένων, ανδρών και γυναικών, του Μακεδονικού Αγώνα, του Εμ­ του ΔΣΕαπό την Αν. Μακεδονίακαι Θρά­ φυλίου και του Αγώνα της ΕΟΚΑ. κη που αργότερα έφυγαν για τη Βουλ­ Χωρίς να παραγνωρίζουν τις ση­ γαρία. Παρακολουθεί τις αγωνιώδεις μαντικές διαφοροποιήσεις που προ­ προσπάθειες επιβίωσης και προσαρμο­ κύπτουν από το τελείως διαφορετι­ γής τους σε ένα περιβάλλον που όχι μο­ κό ιστορικό πλαίσιο των γεγονότων, νάχα είναι ξένο αλλά, επιπλέον, διέπεται οι συγγραφείς θέτουν σύνθετα ερω­ από ένα διπλό μηχανισμό ελέγχου: του τήματα, που σχετίζονται με την επι­ ολοκληρωτικού κράτους, αφενός, και, λογή του ανορθόδοξου πολέμου αφετέρου, του ΚΚΕ, που λειτουργούσε και την ερμηνεία της συχνότητάς ως «συμπληρωματικό κράτος» για τους του, την εμφύλια διάσταση που τον πρόσφυγες. Η συγγραφέας παρακο­ συνοδεύει, τη δυναμική της βίας που λουθεί τις στρατηγικές επιβίωσης που αναπτύσσεται στο πλαίσιό του, τις χρησιμοποιούν σε αυτές τις συνθήκες, συλλογικές ταυτότητες που τον τρο­ μέσα από τη συλλογική και την ατομική φοδοτούν αλλά και προκύπτουν μνήμη, την ενδογαμία, τη συλλογική από αυτόν, τις συνέπειες και επι­ ταυτότητα, με στόχο να διατηρήσουν πτώσεις του και, τέλος, το συμβολι­ ζωντανή την ελληνικότητά τους και την προσδοκία της επιστροφής. κό κεφάλαιο που παράγει.

Τ

[Γ. Ν.]

Τ

Σ

[Σ. Κ.]

[Σ. Κ.]

δ : ιστορία Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού Δ. Καλαμαριάς

Καρίνα Λάμψα - Ιακώβ Σιμπή

Ιωάννης Κολιόπουλος

Η ζωή απ’ την αρχή

Δυτικά της Εδέμ

Η μεταμόρφωση της Θεσσαλονίκης

Η μετανάστευση των Ελλήνων Εβραίων στην Παλαιστίνη (1945-1948) Αλεξάνδρεια, 2010, σ. 447, € 30

Επίκεντρο, 2010 σ. 264, € 21

Επίκεντρο, 2010, σ. 208, € 18

πορεί ο Γ. Ιωάννου να είχε Μ β ια παραγνωρισμένη πτυχή της ελληνιχαρακτηρίσει τη Θεσσαλο­ ■"■κής ιστορίας, που αφορά την τύχη νίκη «πρωτεύουσα των προσφύ­ των επιζησάντων Εβραίων που επέστρεψαν γων», όμως, όσο παράδοξο κι αν από τα γερμανικά στρατόπεδα εξόντωσης, ακούγεται, τα χαρακτηριστικά της εξετάζει η έρευνα των δύο συγγραφέων, που αστικής εγκατάστασης των προ­ αξιοποίησε ανέκδοτο αρχειακό υλικό και σφύγων του 1922, που άλλαξε ρι­ πληθώρα προφορικών συνεντεύξεων. Ταυ­ ζικά τη φυσιογνωμία της πόλης, τόχρονα, π μελέτη τους εξετάζει την «ελλη­ ελάχιστα έχουν μέχρι σήμερα απα­ νική πτυχή» της εβραϊκής μετανάστευσης σχολήσει τους μελετητές και τους στην Παλαιστίνη, που τότε βρισκόταν ακόμη ιστορικούς του προσφυγικού ελ­ υπό βρετανική εντολή, οργανωμένη συνω­ ληνισμού. Στην κατεύθυνση αυτή μοτικά από τις σιωνισηκές οργανώσεις που, επιχειρεί μια πρώτη προσέγγιση η ημερίδα που διοργάνωσε το Ιστο­ κές κοινότητες, δρούσαν και στην Ελλάδα ρικό Αρχείο Προσφυγικού Ελλη­ Φορτωμένοι σε καρυδότσουφλα, αποφασι­ νισμού της Καλαμαριάς, οι ειση­ σμένοι να αφήσουν πίσω τους μια Ευρώπη γήσεις στην οποία περιλαμβάνον­ όπου ακόμη κάπνιζαν τα απομεινάρια του ται στον ανά χείρας τόμο. Θέματα Ολοκαυτώματος, οι εβραίοι μετανάστες συγ­ όπως οι κοινωνικοί και πολεοδο- κρούονταν με το βρετανικό ναυτικό, συλμικοί μετασχηματισμοί που πυρο­ λαμβάνονταν και εγκλείονταν σε στρατόπε­ δότησε η προσφυγική εγκατά­ δα συγκέντρωσης στην Κύπρο -οι συγκρίσεις σταση, οι επαγγελματικές και συν­ ανάμεσαστην περιπέτειατου περίφημου πλοί­ δικαλιστικές πτυχές, αλλά και οι ου Exodus και του «Στόλου της Ελευθερίας» πολιτικές επιλογές του προσφυγι- που προσπάθησε να σηάσα τον αποκλεισμό κού πληθυσμού κατά τη διάρκεια της Γάζας έρχονται αυθόρμητα στο νου του του μεσοπολέμου αποτελούν τους αναγνώστη... Τέλος, μέσα από τη μελέτητων κύριους άξονες στους οποίους κι­ δύο συγγραφέων διαγράφεται ταυτόχρονα η νούνται οι προσεγγίσεις των ερευ­ πρώιμη ιστορία του Ισραήλ, καθώς και οι ρι­ νητών που συμμετείχαν στις ερ­ ζοσπαστικές κοινωνικές απόψεις που μοι­ γασίες της ενδιαφέρουσας αυτής ράζονταν οι ιδρυτές του. [Σ . Κ.] ημερίδας. [Σ . Κ.]

Μ

στορικά δοκίμια, με αφετη­ ρία τη 200ή επέτειο της Γαλλικής Επανάστασης και την πτώση του Τείχους του Βερο­ λίνου, αλλά και σχόλια πάνω σε διάφορα ιστορικά θέματα, με­ γάλα ή μικρά, καθώς και σε πο­ λιτικά ζητήματα, θησαυρίζον­ ται στον παρόντα τόμο. Πρό­ κειται για κατά βάσιν αδημο­ σίευτα «δημοσιολογικά» πά­ ρεργα ενός πανεπιστημιακού δασκάλου, γραμμένα με αιρε­ τική διάθεση, που όμως, δεν αφίστανται των ερευνητικών του ενδιαφερόντων, καθώς πραγματεύονται θέματα όπως η Μεγάλη Ιδέα και οι ελληνικοί εθνικοί προσανατολισμοί με­ ταξύ Δύσης και Ανατολής, το φαινόμενο της ληστείας, οι τύ­ χες του φιλελευθερισμού στην Ελλάδα, η νεοελληνική ιστο­ ριογραφία και η χρήση της στην εκπαίδευση ή η πολεμική δεκαετία 1940-1949.

Ι

[Σ . Κ.]

Βλάσης Αγτζίδης

Ο «Κόκινος Καπνάς» και ο ελληνισμός του Καύκασού Εναλλακτικές Εκδόσεις, 2010 σ. 504, € 30

εφημερίδα ΚόκινοςΚαπνάςαηοτελεί μια μοναδική περίπτωση στο χώρο του τύπου της ελληνικής διασποράς: τόσο λόγωτου άπ υπήρξε ένα καθεστωτικό έντυπο, που εξέδιδαν πόντιοι κομμουνιστές στη Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του 1930, όσο και, κυρίως, γιατί είχε ασπαστεί τις ριζο­ σπαστικότερες θέσεις του δημοτικι­ σμού, υιοθετώντας τη φωνητική γρα­ φή. Έτσι, μελετώντας το σώμα των τευχών του, που κατόρθωσε να δια­ σώσει φωτογραφίζοντάς τα λίγο προ­ τού χαθούν για πάντα στις φλόγες των εμφυλίων συγκρούσεων ανάμεσα στη Γεωργία και την Αμπχαζία, ο συγγρα­ φέας αναδεικνύει ένα άγνωστο σημείο συνάντησης του σοβιετικού κόσμου με τον ελληνικό. Μέσα από τις σελίδες του προβάλλει ένας άγνωστος ελλη­ νικός κόσμος, ο οποίος κλήθηκε να πειθαρχήσει στη νέα σοβιετική εξου­ σία Τα στοιχείακαι οι λεπτομέρειες για τις ελληνικές κοινότητες που δίνει η εφημερίδα έρχονται να καλύψουν μεγάλα κενά των γνώσεών μας γιατον τρόπο προσαρμογής τους στο κομ­ μουνιστικό περιβάλλον και οδικότερα στις νέες οικονομικές δομές της κο­ λεκτιβοποίησης.

Η

[Σ. Κ.]

ΕΚΔΟΣ€ΙΣ Κ .Μ .Ζ α χ α ρ α κ η ς Σπετσών 25, Κυψέλη, 11362 Αθήνα, Τηλ. κέντρο: 210 8834329, Fax. 210 8834329 w w w .za cha ra kis .gr e-m ail: info@ za cha ra kis .gr

δ : ιστορία Γ. Βούλγαρης, Η. Νικολακόπουλος, Σ. Ριζάς, Τ. Σακελλαρόπουλος, I. Στεφανίδης

Ελληνική πολιτική ιστορία 1 9 5 0 -2 0 0 4

Αριστοτελία Πελώνη

Γιώργος Θεοχάρης (επ.)

Ιδεολογία κατά ρεαλισμού

Δίστομο 10 Ιουνίου 1944: Το Ολοκαύτωμα

Η αμερικανική πολιτική απέναντι στην Ελλάδα 1963-1976 Πόλις, 2010, σ. 431, € 20

Σύγχρονη Έκφραση, 2010 σ. 536, € 33

Ελληνικά Γράμματα, 2009 σ. 152, €16,10

έσα από το ευσύνοπτο εξωτερική πολιτικήτων ΗΠΑσε να από τα οδεχθέσιερα εγκλήματα των αυτό εγχειρίδιο οι συγγρα­ μιακρίσιμηπερίοδο του Ψυχρού γερμανικών στρατευμάτων κατοχής φείς του, πολιτικοί επιστήμονες Πολέμου και ειδικότερα οι ελληνοα- στην Ελλάδα, τη σφαγή 223 κατοίκων, ανκαι ιστορικοί, παρουσιάζουν με μερικανικές σχέσεις κατά τη διάρκεια δρών, γυναικών και παιδιών αδιάκριτα, του τρόπο συστηματικό την πολιτική της δικτατορίας αποτελούν το αντι­ Διστόμου, τον Ιούνιο του 1944, τεκμηριώ­ ιστορία της χώρας από το τέλος κείμενο της μελέτης αυτής. Η πολιτι­ νει μέσα από τις σελίδες του βιβλίου του ο του εμφυλίου πολέμου μέχρι, κή της υπερδύναμης απέναντι στην συγγραφέας. Για το σκοπό αυτό αξιοποιεί σχεδόν, τις μέρες μας. Ηπυκνή σε Ελλάδα και το χουντικό καθεστώς εξε­ επίσημες καταγραφές των κατοχικών δυ­ γεγονότα και ιστορικές διεργασίες τάζεται από τη σκοπιά των διεθνών νάμεων αλλά και εκθέσεις του ΕΛΑΣ, των αυτή περίοδος, που χονδρικά σχέσεων, επιχειρώντας να αναλύσει το δωσιλογικών αρχών, εφημερίδες της επο­ ταυτίζεται με αυτήν του Ψυχρού «μείγμα» ρεαλισμού και ιδεολογίας χής αμέσως μετά την απελευθέρωση, λο­ Πολέμου, εξετάζεται με βάση που κυριάρχησε σε αυτήν κατά τη γοτεχνικές αναφορές, μαρτυρίες και ανα­ πέντε θεματικούς και χρονολογι­ λήψη κρίσιμων αποφάσεων. Όπως μνήσεις επίζησάντων της σφαγής, συγ­ κούς άξονες: τα χρόνια από το δείχνει η συγγραφέας, οι ΗΠΑ, επι­ κεντρώνοντας έτσι ένα πληρέστατο σώμα 1950 μέχρι τη δικτατορία, την διώκοντας να εμποδίσουν την άνοδο ιστορικών πληροφοριών για τη σφαγή του επταετία της χούντας, την αντι- στην εξουσία των δυνάμεων εκείνων Διστόμου. Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά δικτατορική αντίσταση, την ιστο­ που θα αμφισβητούσαν το εμφυλιο- γίνεται στις μεταπολεμικές τύχες των θυτών, ρίατου Κυπριακού (που αποτελεί πολεμικό πολιτικό σύστημα, στρα- οι οποίοι, μολονότι δεν ήσαν ανώνυμοι παξεχωριστό αντικείμενο διαπραγ­ τιωτικοποίησαν πλήρως τη σχέση ρέμειναν τελικά ατιμώρητοι (ο υπεύθυνος μάτευσης, η οποία ξεκινά από τα τους με την Αθήνα και υποστήριξαν της σφαγής Χανς Ζάμπελ παραδόθηκε τέλητου 1949 μέχρι την κρίσητου το δικτατορικό καθεστώς με αντάλ­ από τους Γάλλους στις ελληνικές αρχές, ομο­ 1974) και, τέλος, την περίοδο λαγμα μια απατηλή σταθερότητα, λόγησε και προφυλακίστηκε το 1949, όμως από τη μεταπολίτευση μέχρι το όπως απέδειξε η τουρκική εισβολή εκδόθηκε προσωρινά στη ΔυτικήΓερμανία 2004, την πτώση δηλαδή της στην Κύπρο το 1974. Και το αποτέ­ για να μην επιστρέφει ποτέ...). Ακόμη, ιδι­ κυβέρνησης Σημίτη -μολονότι λεσμα ήταν ακριβώς το αντίθετο από αίτερος λόγος γίνεται για την πολύχρονη η ακονομική κρίσηκαι α εκλογές το επιδιωκόμενο: η πτώση της χούν­ μάχη των κατοίκων του Διστόμου με τη γερ­ του 2009 αποτελούν ένα σαφώς τας έφερε στην εξουσίαεκείνες τις πο­ μανική δικαιοσύνη για την καταβολή απο­ πιο ξεκάθαρο ορόσημο, ολοκλη­ λιτικές δυνάμεις που θα ανέτρεπαν ζημιώσεων και την απόρριψη εκ μέρους της ρώνοντας τον κύκλο της μετα­ πλήρως το προδικτατορικό πολιτικό όλων των αιτημάτων τους. πολίτευσης... σύστημα. [Σ. Κ.]

Μ

δ 80

Η

[Σ. Κ.]

Ε

[Σ. Κ.]

Απόστολος Λυμπερίδης

Νικόλαος Π. Σοϊλεντάκης

Christopher Howgego

Η αρχαία ιστορία μέσα από τα νομίσματα ΜΙΕΤ, 2009 σ 387, € 25,12

•Υποδειγματικά επιμελημένο και Μ μεταφρασμένο, το βιβλίο του Κρίστοφερ Χαουτςίγκο, καθηγητή Νομισματικής στην Οξφόρδη, απο­ τελεί ιστορική επισκόπηση της νομι­ σματοκοπίας, αλλά και ερμηνευτική του νομίσματος ως ιστορικού τεκμη­ ρίου. Καλύπτοντας σχεδόν μιαχιλιετία ιστορίας, ο συγγραφέας κατανέμει το αντικείμενό του σε θεματικές ενό­ τητες. Καταρχάς, πραγματεύεται το κα­ θαυτό χρήμα και τη χρήση του. Συ­ νεχίζει με την υλικήπαράμετρο της πα­ ραγωγής των νομισμάτων. Τον απα­ σχολεί κατόπιν η πολιτική διάσταση του νομίσματος, όπως φαίνεται από τις ποικίλες χρήσεις της γλώσσας και της εικονογράφησής του και από την πολυσύνθετη λειτουργία του στη δι­ οίκηση των αρχαίων αυτοκρατοριών. Το βιβλίο ολοκληρώνεται με ζητήμα­ τα ακονομικής υφής, όπως είναι α πε­ ρίοδοι κρίσεων, τα οικονομικά μέτρα και ο πληθωρισμός. Εγχειρίδιο σύγ­ χρονο, εμπλουτισμένο με πολύπμο βι­ βλιογραφικό κατάλογο, χρηστικό γλωσσάρι και οκόνες, καλύπτει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ένα σημαν­ τικό κενό στην ελληνόφωνη βιβλιο­ γραφία. [Γ. Δ.]

Η αφ ελής Ελλάς

Χ αλκεύοντας την ιστορία

Αρμός, 2010 σ. 186, € 15

Ενάλιος, 2010 σ. 607, €19,60

νδιαφέρουσα ιστορική μελέτη ε την μυστηριώδη μορφή του του Απόστολου Λυμπερίδη σχε­ πατρός Δημητρίου ή κατά κόσμον Νταίηβιντ Μπαλφούρ, ασχο- τικά με την αποκαθήλωση της ελ­ λείται ο Νικόλαος Π. Σοϊλεντάκης ληνικής φιλοσοφίας κατά τους πρώ­ στο ιστορικό του πόνημα με τίτλο Η τους χριστιανικούς αιώνες. Ο συγ­ αφελής Ελλάς. Ο π. Δημήτριος, κα­ γραφέας περιγράφει τις διώξεις που τάσκοπος των Άγγλων στην Ελλά­ υπέστησαν οι εκπρόσωποι του ελ­ δα, «βαρύνεται» με την ανάμειξή του ληνικού πνεύματος από τις επίσημες τόσο στα ματωμένα Δεκεμβριανά αρχές, τα βασανιστήρια και τις θα­ όσο με τα Σεπτεμβριανά γεγονότα νατικές καταδίκες που επιβλήθηκαν της Κωνσταντινούπολης ως πρά­ εν ονόματι του Θεού, οι οποίες, κτορας των βρετανικών μυστικών ωστόσο, εκμηδένισαν και εξευτέλι­ υπηρεσιών. Η δράση του, βέβαια, σαν τον άνθρωπο. Αψύ σε χαρα­ είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, πολύ κτηρισμούς και γλώσσα το βιβλίο, πριν την έναρξη του Β' Παγκοσμίου παρουσιάζει μιαν άλλη εικόνα από Πολέμου. Προσωπικότητα «πολύ- εκείνη που προωθεί η επίσημη ιστο­ πλαγκτη», όπως τον χαρακτηρίζει ριογραφία. Ο συγγραφέας παραθέ­ στον πρόλογο του βιβλίου ο Σα- τει πλήθος μαρτυριών από πρωτο­ ράντος Καργάκος, ο Νταίηβιντ γενείς πηγές για να τεκμηριώσει τις Μπαλφούρ ανήκε στον μυστικό κό­ απόψεις του και περιγράφει πώς ρω­ σμο των κατασκόπων, η δράση μαίοι αυτοκράτορες, βυζαντινοί ιε­ των οποίων χανόταν στους μυστι­ ράρχες, πολιτικοί και άλλοι επίσημοι κούς δαιδάλους των διαφόρων υπη­ «έφτιαξαν τον κόσμο στα μέτρα ρεσιών. Το βιβλίο είναι ένα σπάνιο τους», στην προσπάθειά τους να επι­ πόνημα και εξαιρετικά ενδιαφέρον βάλουν το νέο, μεσαιωνικό μοντέλο ανάγνωσμα για μια σελίδα της νεό­ διακυβέρνησης. τερης ιστορίας η οποία παραμένει [Δ . Β. T.] μέχρι σήμερα άγνωστη στο ευρύ κοινό.

Ε

Μ

[Δ. Β. Τ.]

δ : ιστορία Andrew Nagorski

Μόσχα 1941 Η μεγαλύτερη μάχη Μετάφραση: Νικόλαος Λαζαρίδης

Γκοβόστης, 2010, σ. 476, € 25

Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Τ. C. W. Blanning

Δ. Κυρτάτας - Ση. Ράγκος

Ιστορία της σύγχρονης Ευρώπης Μετάφραση: Σπύρος Πλουμίδης Επιμέλεια: Μάριος Μπλέτας Τουρίκης, 2010, σ. 488, € 38

Η ελληνική αρχαιότητα: πόλεμος - πολιτική - πολιτισμός Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών, 2010, σ. 419, € 20

ξαιρετικό ιστορικό πόνημα για ιατί ο Βαν Γκογκ πούλησε εν ζωή τόχος του βιβλίου είναι να μια από τις μεγαλύτερες μάχες μόνο έναν πίνακα, αντίθετα με τον παρουσιάσει με τρόπο ωφέ­ του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, όπου πολυζήτητο Λέιτον; Γιατί ο Μότσαρτ λιμο και ερεθιστικό για τους δ στα περίχωρα της σοβιετικής πρω­ μοχθούσε για ένα κονσέρτο ενώ ο δάσκοντες και τους μαθητές της τεύουσας συγκρούστηκαν οι βασι­ Λιστ περιόδευε διαρκώς; Στόχος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης την κές δυνάμεις των αντιπάλων. Η καλογραμμένης και πλούσια εικονο­ ελληνική ιστορία από τον 8ο αι. μάχη ήταν μνημειώδης και πολυαί­ γραφημένης έκδοσης είναι να εντά­ π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ. Το τρίμακτη, και μαζί με τις διάσημες μά­ ξουμε τις σποραδικές πληροφορίες για ητυχο πόλεμος - πολιτική (έννοι­ χες του Κουρσκ και του Στάλινγ- τα γεγονότα σε ένα ιστορικό πλαίσιο, ες με τεράστιες ιδεολογικές και κραντ ήταν εκείνη που άλλαξε την ώστε να αποκτήσουμε ιστορική συ­ πρακτικές διαστάσεις στην ελλη­ ροή του πολέμου στο ανατολικό μέ­ νείδηση, άρτια σκέψη και αίσθηση των νική αρχαιότητα) - πολιτισμός (ως τωπο. Πρόκειται για μια συγκλονι­ πραγμάτων. Σε 11 κείμενα, καταξιω­ σύνολο αντιλήψεων που διαπότι­ στική αφήγηση του συγγραφέα αυ­ μένοι καθηγητές ιστορίας εξετάζουν ζαν τους σύγχρονους και επι­ τής της όχι και τόσο προβεβλημένης την αλληλεπιδραστική σύνθεση ευ­ τευγμάτων που σημάδεψαν τους μάχης. Ξεχωριστή αρετή του κειμέ- ρωπαϊκής πολιτικής και εκβιομηχανι- μεταγενέστερους) είναι ο οδηγός „ νου η συμπόνια που επιδεικνύει ο σμένης οικονομίας, το στρατιωτικό εκ­ αυτής της πορείας. Στα ξεχωριστά 8 2 συγγραφέας για τις προσωπικές συγχρονισμό από το 1789 έως το κεφάλαια και υποκεφάλαια εξε­ g ο πτυχές του πολέμου και την κατα- 1918, την ευρωπαϊκή κοινωνία του τάζονται τα πολεμικά, πολιτικά και ° | νόηση που δείχνει για τις δοκιμασίες 19ου και του 20ού αιώνα, τον πολιτι­ πολιτιστικά δρώμενα της κάθε 7 τόσο των νικητών όσο και των ητ- σμό σε αντιπαραβολή προς κάθε εμ- εποχής (αρχαϊκή, κλασική, ελλη­ ξ τημένων. πορευματοποίηση και εκλαΐκευση, νιστική, ελληνορωμαϊκή), όσα θε­ καθώς και τον πόλεμο ολοκληρωτικού ώρησαν οι δύο συγγραφείς εν­ 3 [Δ .Β .Τ .] χαρακτήρα. Επιπρόσθετα, ενδιαφέ­ δεικτικά, ώστε να δοθεί ανάγλυφα ρον ενέχει η ενότητα η αφιερωμένη η εικόνα της κάθε περιόδου, με τις στο μοντερνισμό, στον ασφαλή κόσμο φωτεινές και τις σκοτεινές πλευ­ της πρωτοπορίας και στο μεταμον- ρές της. Στο τέλος του βιβλίου πα­ τερνισμό. Η ανάγκη για μάθηση εκ­ ρατίθενται επιλεγόμενα, χρονοπληρώνεται, η αναφορά στη λεπτο­ λόγιο και ευρετήριο. μέρεια αφυπνίζει. Τι άλλο να ζητήσει [Μ .Α .] ένας αναγνώστης;

Ε

Γ

Σ

[A. Κ.]

9

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

< < CO

ζητη

CO

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ Δημοτικό | Γυμνάσιο | Λύκειο | ΕΠΑΛ(ΤΕΕ) | ΑΣΕΠ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ Τεχνικά | Θετικών και Θεωρητικών Επιστημών | ΑΕΙ-ΤΕΙ | ΙΕΚ Παιδικό Μυθιστόρημα | Λογοτεχνία | Μελέτες | Λευκώματα

£ ι< Μ ο η ές μ ίν α . SbSiUo

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

Νάνου Χατζή

Φ Υ ΛΑ Κ Ε Σ ΑΓΓΕΛΟ Ι

Σπόρος Γιακουμάκης

Έκτορας Ιωάννου

ΣΤΟΝ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ ΜΕ ΤΟ ΣΚΟΥΦΑΚΙ ΜΟΥ

ΕΣΥ ΕΙΣΑΙ... ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΘΥΜΑΣΑΙ

Μέσα στο θάλαμο των πρόωρων νεογέννητων η ευτυχία εναλλάσ­ σεται συχνά με την αγωνία. Τι θα συμβεί όταν τα νεογέννητα παλεύουν να μείνουν στη ζωή; Μόνο όπλο είναι το γέλιο. Γιατί το γέλιο είναι η πρώτη και η πιο σημαντική ανθρώπινη έκφραση που μαθαίνει ο άνθρωπος μόλις γεννιέται... ίσως μαζί με το κλάμα..

0 Πέτρος περιπλανώμενος στον εικονικό κόσμο του Facebook, «συναντά» μια άγνωστη κοπέλα, τη Λίνα. Το αίτημα φιλίας του γίνεται αποδεκτό και ένα περίεργο εγκεφαλικό παιχνίδι αρχίζει μεταξύ τους. Αν ήξερες ότι ένα απλό κλικ στην οθόνη του υπολο­ γιστή μπορεί να αλλάξει τη ζωή σου για πάντα, θα το τολμούσες

Γιώτα Κυριακή

Περιπέτεια Τρίτη:

ΕΤΣΙ ΜΙΛΩ ΓΙΑ ΣΕΝΑ

ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

«Κοίταξα για τελευταία φορά τη θέα από το παράθυρο του παιδικού μου δωματίου. Οι σκέψεις δεν μπορούσαν να απομακρυνθούν... Μία ερώτηση περιπλανιόταν συνεχώς στους διαδρόμους του μυαλού μου: άραγε η μοίρα ορίζει εμάς ή εμείς ορίζουμε τη μοίρα;»

Ηομάδα θα ζήσει μια νέα περιπέτεια. Ένας κρυμένος θησαυρός κομμάτια ενός χάρτη κι ένα κλειδί που θα ανοίξει το παλιό σκουριασμένο σεντούκι... μια περιπέτεια γεμάτη κινδύνους κι ένα μυστήριο ξεκινά. Περιπέτεια Δεύτερη: Σώστε τον Αϊ-Βασίλη Περιπέτεια Πρώτη: Αποστολή στο Κολέγιο Αφθονία

ΓΙΑ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΒΑΘΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ από καταξιωμένους συγγραφείς-εκπαιδευτικούς

www.ziti.gr δείτε στην ιστοσελίδα μας όλες τις εκδόσεις (πρόλογος, περιεχόμενα & δείγμα pdf) ΤΑ

ΒΙ Β Λ Ι Α

ΜΑΣ

ΘΑ

ΤΑ

ΒΡΕΙ ΤΕ

ΣΕ

ΟΛΑ

ΤΑ

Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ω Λ Ε Ι Α

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ- ΚΕΝΤΡΙΚΗΔΙΑΘΕΣΗ: Αρμενοπούλου 27,546 35 Θεσσαλονίκη·Τπλ.: 2310-203.720 · e-mail: sales@ziti.gr ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΑΘΗΝΩΝ- ΕΝΩΣΗ ΕΚΔΟΤΩΝΒΙΒΛΙΟΥΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ: Στοάτου Βιβλίου (Πεσμαζόγλου 5) -105 64 ΑΘΗΝΑ.Τηλ,-Fax: 210-3211.097 ΑΠΟΘΗΚΗΑΘΗΝΩΝ- ΠΩΛΗΣΗΧΟΝΔΡΙΚΗ: Ασκληπιού60,114 71, Αθήνα·Τηλ.-Ρβχ: 210-3816.650 · e-mail: athina@ziti.gr

δ : μαρτυρίες - βιογραφίες ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ Βασίλης Καρδάσης (επ.)

Πάνος Γεραμάνης: Σ ε δρόμους λαϊκούς Αγκυρα, 2010 σ. 245, € 18,90

«5

ο5 μ

ξ ο η

Μ

Ορέστης Μανούσος

Αντώνης Μπριλλάκης

Anubis, 2010 σ. 283, €14

Διαδρομές και αναζητήσεις της Αριστερός μετά τον Εμφύλιο A. Α. Λιβάνης, 2010, σ. 334, € 17,10

Ευμενία

καθηγητής Ορέστης Μα­ ιογραφία του Πάνου Γεραμάνη, ενός ια έκδοση φόρος τιμής σε ένα νούσος, αφού αποσύρ­ από τους σπουδαιότερους δημο­ σημαντικό στέλεχος της Αρι­ στερός, τον Αντώνη Μπριλλάκη, με θηκε από την ενεργό κλινική σιογράφους που διέσωσαν υλικό του ιατρική, κάνει μια δεύτερη καλαϊκού μουσικού πολιτισμού μέσα από τον βάση το αρχείο του που βρίσκεται τα­ έντυπο και ραδιοφωνικό λόγο. Ο Πάνος ξινομημένο στα Αρχεία Σύγχρονης ριέρα ως συγγραφέας ιστορι­ αγαπούσε το λαϊκό τραγούδι, όπως αγα­ Κοινωνικής Ιστορίας, επιχειρεί να κών βιβλίων και ιστορικών μυ­ πούσε την μπάλα, την αριστερά, το δη- αναδείξει την πορεία και την πολιτική θιστορημάτων. Στο νέο του βι­ μοσιογραφιλίκι, το τσιμπολόγημα με σκέψη ενός πολιτικού που ταυτίστη­ βλίο αναφέρεται στην αληθινή ποτό. Η ραδιοφωνική του εκπομπή «Λαϊ­ κε με την προδικτατορική δράση της ιστορία της απαχθείσας όμορ­ κοί βάρδοι», με συνεντεύξεις λαϊκών ΕΔΑ, αλλά και, πολύ περισσότερο, του φης Κρητικοηούλας Ευμενίας συνθετών, μουσικών και τραγουδιστών, Πατριωτικού Μετώπου (ΠΑΜ) κατά τα Βεργίτση, η οποία μέσα από αποτελεί ένα ανεξερεύνητο πεδίο με χρόνια της δικτατορίας, μιας και ο Α. απίστευτες συγκυρίες και πε­ σπάνιο υλικό. Όπως σπάνιο υλικό περιέ­ Μπριλλάκης υπήρξε κορυφαίος εκ­ ριπέτειες κατέληξε να γίνει η χουν οι ραδιοφωνικές εκπομπές του με πρόσωπός του στο εξωτερικό. Δύο γυναίκα του σουλτάνου Μεχτίτλο «Οι άσσοι των γηπέδων», απ’όπου διακριτές ενότητες συγκροτούν τον μέτ Δ'. Τα δύο παιδιά της, παρέλασαν παλιοί και σημαντικοί ποδο- παρόντα τόμο. Η πρώτη περιέχει ένα Μουσταφά Β' και Αχμέτ Γ, έγι­ σφαιριστές. Στο βιβλίο αυτό συνυπάρχουν σχεδίασμα βιογραφίας και σημει­ ναν σουλτάνοι της Οθωμανι­ ντοκουμέντα από τις αγάπες του Πάνου ώματα που γράφτηκαν για τον πολι­ κής Αυτοκρατορίας, ενώ η Γεραμάνη, φωτογραφίες με λαϊκούς καλ- τικό βίο του, ενώ η δεύτερη περιλαμ­ ίδια κυριάρχησε και επηρέασε λιτέχνες, ποδοσφαιριστές και καλούς δη- βάνει κείμενα δικά του, αδημοσίευτα τα πράγματα ως βαλιδέ σουλ­ μοσιογράφους. Οι λαϊκοί καλλιτέχνες και δημοσιευμένα άρθρα, κείμενα τάνα, δηλαδή «σουλτανομήτον αγαπούσαν, έκαναν παρέα μαζί του, ομιλιών, πολιτικών αναλύσεων και τωρ». Ο αναγνώστης μέσα εξάλλου ανήκε σε αυτούς τους λίγους, με­ παρεμβάσεων σε θέματα επικαιρό- από τις σελίδες του βιβλίου μα­ τρημένους στα δάκτυλα του ενός χεριού, τητας, από τη νεανική αντιστασιακή θαίνει την ιστορία της εποχής που τους έδινε σημασία σε μια εποχή που του δράση και την ΕΠΟΝ μέχρι τη με­ και αρκετές ενδιαφέρουσες οι περισσότεροι τους αγνοούσαν -όπως ταπολίτευση και το ΚΚΕ εσ. ή τη Δη­ ιδιαιτερότητες της Οθωμανι­ και σήμερα- ή τους χρησιμοποιούσαν. μοκρατική Συμπαράταξη, στην οποία κής Αυτοκρατορίας, καθώς Από αυτήν την άποψη ο Πάνος Γεραμά­ πρωταγωνίστησε μέχρι τον θάνατό και τον τρόπο ζωής των Κρη­ τικών κατά τον 17ο αιώνα. νης ίσως είναι ο Μπο Μποβί του λαϊκού του, το 1994. [Δ . Β. Τ.] [Σ. Κ.] μας τραγουδιού. [Γ. Ν. Μ.]

Β

——-

Ηλίας Νικολακόηουλος Ευδοκία Ολυμπίτου (επ.)

Μ

Ο

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

Ενημερωμένοι γονείς σημαίνει

Αθηνά Κακούρη

ευτυχισμένα παιδιά

Μ ε τα χέρια σταυρω μένα Πατάκης, 2010 σ. 228, € 14

ΟΔΗΓΟΣ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΠΑΙΔΙΩΝ G. Drews

ομίζω πως το βιβλίο αυτό της Αθηνάς Κακούρη είναι ένα από τα ενδιαφέ­ ροντα μέχρι στιγμής που μας έχει δώσει η σειρά «Η κουζίνα του συγγραφέα». Για δυο κυρίως λόγους: πρώτον, επειδή η μακρά πο­ ρεία της στα γράμματα (το πρώτο της βιβλίο εκδίδεται στα 1963) σηκώνει μια τέτοια (αυτο)ανασκόπηση σε βάθος. Κοινώς, υπάρ­ χει ψαχνό σε τούτες τις αράδες. Δεύτερον, επειδή η Κακούρη βρίσκεται στο στοιχείο της όταν περιγράφει σκηνές από την παλιά αστική Ελλάδα, στην περίπτωσή μας από την «καρναβαλίστικη» Πάτρα, στην οποία γεν­ νήθηκε και μεγάλωσε. Στη διαδρομή κατα­ θέτει τα βιώματά της από την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τα χρόνια του ’60 κ.λπ. και στέκε­ ται στους κυριότερους σταθμούς της επαγ­ γελματικής της σταδιοδρομίας -όπως είναι, ας πούμε, η μακρόχρονη συνεργασία της με τον Ταχυδρόμο, όπου δημοσιεύτηκαν τα πρώτα της αστυνομικά αφηγήματα, μεταξύ άλλων. Από την κουζίνα της δεν λείπουν βέ­ βαια τα αναγνώσματά της που την έστρεψαν στη λογοτεχνία, ενώ εστιάζει και στη βιω­ ματική σχέση της με τις βιβλιοθήκες, τις οποίες προσφωνεί τον «μοναδικό της δά­ σκαλο στην πολυετή μαθητεία της». Ένας εξομολογητικός μονόλογος, ολοζώντανος και πνευματώδης.

Ν

[©. Μ.]

Μέχρι πότε επιτρέπεται να μένει ξύπνιος ένας δεκάχρο­ νος; Μπορεί να βλέπει τέσσερις ώρες τηλεόραση καθημερινά; Πόσο είναι το συνηθισμένο χαρτζιλίκι για παιδιά και εφήβους; Τι είναι «κανονικό» σε κάθε περίπτω­ ση; Εδώ θα βρείτε απαντήσεις για θέματα χρόνου, χρήματος, παρακολούθησης τηλεόρασης, παιδικού δωματίου, βοήθειας στις δουλειές του σπιτιού, και πολλά άλλα. Κωδ. 61055, Σελ. 96, € 10,90

ΜΙΚΡΑ ΠΑΙ \ Ι Α, ΜΕΓΑΛΑ ΤΑΛΕΝΤΑ C. Nitsch Σε ποιους τομείς έχει ιδιαίτερες ικανότητες το παιδί σας; Συναισθηματική ευφυΐα, λογική σκέψη, αθλητικές ικανότητες, ταλέντο στις ξένες γλώσσες, μουσική κλίση, αγάπη για τις φυσικές επιστήμες και την τεχνολογία, ; καλλιτεχνικό ταλέντο; Αυτό το ! βιβλίο θα σας δείξει τρόπους διάγνωσης των έμφυτων j κλίσεων του παιδιού σας και | τη σωστή καλλιέργειά τους, 1 επειδή η ανάδειξη των ταλέντων του θα του προσφέρει επιτυχίες και σωστό επαγγελματικό προσανατολισμό. Κωδ. 61056, Σελ. 152, € 10,90

ε κ δ ό σ ε ις

Κ Λ Ε ΙΔ Α Ρ ΙΘ Μ Ο Σ

w w w .k lld a r ith m o s .g r θα τα βρείτε σε ενημερωμένα βιβλιοπωλεία και οτο βιβλιοπωλείο ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ, Πεαμαζόγλου S, ΠΟΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ, Τηλ. 210-3300104, Fax: 210-5237877, e-mail: saies<3>klidarithmos.gr

δ : μαρτυρίες - βιογραφίες ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΜΑΡΤΥΡΙΑ

ΜΑΡΤΥΡΙΑ

Ρέα Thonges-Στριγγάρη

Arturo Barea

Joseph Beuys: Η επανάσταση είμαστε εμείς

Ο αντάρτης - Η αρχή

Η γυναίκα του ζωγράφου

Μετάφραση: Δέσποινα Μάρκου Γκοβόστης, 2010 0.440, € 2 0

Μετάφραση:

Πατάκης, 2010 σ. 464, € 29,50

oseph Beuys (Γιόζεφ Μπόυς): δε δήλωνε καλλιτέχνης αλλά ένοχος έργων κοινωνικής γλυπτι­ κής. Σήμα κατατεθέν του; Ένα κα­ πέλο. Επίσης αναγνωρίσιμα, η εμ­ μονή στον κεσέ και στο λίπος. Κα­ θώς, από λίπος σώθηκε όταν Τάταροι νομάδες επούλωσαν τραύματά του, στον πόλεμο, στην Κριμαία. Μέσα απ’ τη ζωή και το έργο του, ο Μπόυς επιμένει στην αναγκαιότητα οι καλλιτέχνες να είναι κυρίως άν­ θρωποι. Η συγγραφέας Ρέα ThongesΣτριγγάρη φρόντισε, και με την κα­ λαίσθητη εικονογράφηση των εκο δόσεων Πατάκη, να αναδείξειτιςποg g λυδιάστατες πτυχές μιας μοναδικής go προσωπικότητας, ρίχνοντας φως ° 5 ακόμη και στις αρχαιοελληνικές επιρ7 ροές των «γλυπτών». Συνολικά, στο | βιβλίο, που δανείζεται αφυπνιστικά ° τον τίτλο από το έργο του 1972 ο (Broad Art Collection, Santa Monica), διακρίνουμε τις θέσεις του Μπόυς για: οικολογία, σοσιαλισμό, κόσμο, πο­ λιτική και τέχνη. Ενώ, Μπόυς, Μίκης Θεοδωράκης και Ρέα Thonges-Στριγγάρη συνομιλούν πραγματικά, χωρίς δοξασίες, μας δελεάζουν πίσω στο χρονοντούλαπο.

J

[A . Κ.]

πιο σημαντική περίοδος της ιστορίας της Ισπανίας, αυτή του εμφυλίου πολέμου, μέσα από τη ζωή ενός πρωταγωνιστή των πιο θερμών γεγονότων της, αποτελεί το επίκεντρο της αυτοβιογραφικής αυτής τριλογίας, που κυκλοφόρησε κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1940, όταν ο συγγραφέας εργαζόταν στο βρετανικό BBC, και για μεγάλο διάστημα κυκλοφορούσε παράνομα, από χέρι σε χέρι, την περίοδο του φρανκισμού. Στο πρώτο μέρος ο Α. Μπαρέα (1897-1957) διηγείται τα στερημένα παιδικά και νεανικά του χρόνια στη Μαδρίτη στις αρχές τού 20ού αιώνα. Από την ηλικία των δε­ κατριών ετών αναγκάστηκε να δου­ λέψει ως υπάλληλος σε μαγαζί και στη συνέχεια σε τράπεζα, ενώ ταυ­ τόχρονα α πρώτες πολιτικές του ανη­ συχίες τον στρέφουν προς τη συν­ δικαλιστική ένταξη και δράση. Οι δύο επόμενοι τόμοι που θα κυκλοφορή­ σουν αφορούν τη συμμετοχή του στον πόλεμο του Ριφ στο Μαρόκο, καθώς και τη συμμετοχή του στον εμφύλιο πόλεμο, μέχρι το 1938, όταν οι διαφωνίες του με το Κ.Κ. τον οδήγησαν στην αυτοεξορία στη Γαλλία. [Σ . Κ.]

Η

Μαρία Πιερράκου

Ευδοξία Δελλή - Μίρκα Σκάρα

Βιβλιοηωλείοντης Εστίας, 2010, σ. 84, € 11

να μικρό διαμάντι, ένα σύντομο μα περιεκτικό κείμενο, γραμ­ μένο μετά λόγου γνώσεως, αγάπη και μεράκι, από μια «ποθούσα». Παράλληλα, το μικρό αυτό βιβλίο με το χιούμορ, την ευαισθησία της συγγραφέως του, της Μαρίας Πιερράκου, παρουσιάζει ένα θέμα που έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον για όλες τις γυναίκες, αλλά, γιατί όχι, και τους άντρες. Η ίδια δηλώνει «χιλιάδες γυ­ ναίκες σε όλο τον κόσμο αφιερώ­ νουν τη ζωή τους σε έναν καλλιτέ­ χνη -και πέρα από τα συνηθισμένα καθήκοντά τους γίνονται η κάθε μια γι’αυτόν μούσα, γκέισα, μαικήνας, οικονόμος, γραμματέας, καλλιτε­ χνικός πράκτορας, διαχειρίστρια περιουσίας, μαγικός καθρέφτης (εί­ σαι ο καλύτερος), τείχος των δα­ κρύων, σάκος πυγμαχίας και, αρ­ κετά συχνά, εκτελεστής διαθήκης, ύστατος ρόλος, τόσο μελαγχολικός και συχνά βαρυφορτωμένος με ενοχές».

Ε

[Δ . Β. T.]

δ:δοκίμια - μελέτες ΔΟΚΙΜΙΟ

ΔΟΚΙΜΙΟ

ΔΟΚΙΜΙΟ

X. Λ. Μπόρχες - Ε. Σαμπάτο

Αμίν Μααλούφ

Δημήτρης Καλοκύρης

Ποικίλη ιστορία

Η απορρύθμιση του κόσμου

Διάλογοι

Άγρα, 2010 σ. 201, € 16

Όταν οι πολιτισμοί μας εξαντλούνται Μετάφραση: Χριστιάννα Σαμαρά

Δήμητρα Παπαβασιλείου

Ωκεανίδα, 2010, σ. 373, € 16

Printa, 2010, σ. 255, € 16,80

χουν ενδιαφέρον τα βιβλία που ξεκινούν περιγράφοντας το ζο­ φερό κόσμο μας έτσι όπως τον κα­ ταντήσαμε με την αδυναμία μας να εηιλέξουμε το ουσιώδες από το επουσιώδες για να καταλήξουν πως, παρόλα αυτά, το μέλλον μπορεί να είναι φωτεινό! Γιατί αυτό; Γιατί, π.χ., δεν υφίοταται το τέλος τπς ιστορίας, γιατί το αίσθημα της επιβίωσης του ανθρώπου μπορεί να είναι, τελικά, πιο δυνατό και από τη μεγαλύτερη καταστροφή και γιατί, όπως γράφει ο συγγραφέας, στο σημερινό παγκοσμιοποιημένο διαταραγμένο κό­ σμο μπορεί να είναι αυτή η διατα­ ραχή η «ιδρυτική πράξη» της αφύ­ πνισης της συνείδησης και της σκέ­ ψης μας που θα οδηγήσει στη δια­ μόρφωση μιας ώριμης θεώρησης για τις υπαγωγές μας, τις πεποιθή­ σεις μας και τις διαφορές μας στο «κοινό σπίτι» μας, που δεν είναι άλλο από τον πλανήτη που μοιραζόμαστε.

ι Διάλογοι είναι μια καταγρα­ φή επτά συνομιλιών μεταξύ του X. Λ. Μπόρχες και του Ερνέστο Σάμπατο, οι οποίες έλαβαν χώρα από το Δεκέμβρπ του 1974 έως το Μάρτπ του 1975. Η ιδέα για την πραγματοποίηση των συζητήσεων και την έκδοσή τους ανήκε στον, τότε νέο και ελπιδοφόρο, συγγρα­ φέα Ορλάντο Μπαρόνε, ο οποίος και τις κατέγραψε. Η δομή των συ­ ζητήσεων δεν είναι προκαθορι­ σμένη: Ανάμεσα στα θέματα των συζητήσεων περιλαμβάνεται η λο­ γοτεχνία, η γλώσσα, τα όνειρα, η σχέση της φαντασίας με το ρεαλι­ σμό και την πραγματικότητα, η ποίηση και το τραγούδι, η μετά­ φραση, η αυτοκτονία και ο θάνατος. Ο λόγος του Ερνέστο Σαμπάτο εί­ ναι συνεκτικός και οι απόψεις του σχεδόν πάντα συγκροτημένες, ενώ είναι χαρακτηριστικό του εύρους της σκέψης του Μπόρχες ότι αν και έχουν μεταφραστεί στα ελληνικά εκατοντάδες σελίδες δοκιμιακού λόγου από το έργο του, η συνει­ σφορά του στους διαλόγους πα­ ραμένει ενδιαφέρουσα.

τρίτη έκδοση αυτού του άκρως ενδιαφέροντος βι­ βλίου του χαλκέντερου Δημήτρπ Καλοκύρη. Ουσιαστικά πρόκειται για μια συλλογή κειμένων του συγγραφέα, στα οποία αποτυπώνεται η πολυσχιδής πνευματική δραστηριότητα αλλά και η ευρυ­ μάθειά του. Κύριο χαρακτηριστικό του βιβλίου αυτού είναι η επινοη­ τικότητα του Δημήτρη Καλοκύρη, ο οποίος, ασχολούμενος με την ιστορία, καταγράφει και παρου­ σιάζει τις μεταμορφώσεις μιας άπειρης ποικιλίας προσώπων, γε­ γονότων και βιβλίων, φανταστικών ή όχι, που περιπλέκονται αενάως. Ο αναγνώστης του βιβλίου συνει­ δητοποιεί ότι το Σύμπαν αλλοι­ ώνεται διαρκώς και μετατρέπεται σε μυθολογία, η οποία όμως, πα­ ρόλα αυτά, διατηρεί πειστικά το ύφος της πραγματικότητας. Επι­ τυχημένη σπουδή του Δημήτρη Καλοκύρη πάνω στην παρωδία, στην οποία εντρυφεί με κομψό­ τητα, πάθος και καλλιέπεια.

Η

[Δ . Β. Τ.]

Ε

[Ξ. Δ. Μ.]

Μετάφραση:

Ο

[A. Β.]

δίδοκίμια - μελέτες ΔΟΚΙΜΙΟ

ΜΕΛΕΤΗ

ΜΕΛΕΤΗ

Μίλαν Κούντερα

Χάρης Μπαμπούνης

Βλάσης Βλασίδης

Η συνάντηση

Όψεις της τοπικής αυτοδιοίκησης στο ελληνικό κράτος Παπαζήσης, 2010 σ. 266, €16

Στη μεθόριο Ελλάδας FYROM

Μετάφραση: Γιάννης Η. Χάρης Εστία, 2010 σ. 218, € 17

ι σκέψεις του συγγραφέα δο­ σμένες σαν συναρπαστικό μυ­ θιστόρημα, όπου ο μεγάλος συγ­ γραφέας χτίζει το δικό του Πάνθεον από αυτούς που αγάπησε και υπήρξαν σε όλη του τη ζωή συμπα­ ραστάτες. Είναι σα να συναντάει τους παλιούς του έρωτες, τον Ραμπελαί, τον Γιάνατσεκ, τον Φελλίνι, τον Μαλαηάρτε κ.ά. Μερικά από τα θέματα που θίγει είναι: Ο μοντερνι­ σμός του Φράνσις Μπέικον και του Σάμουελ Μηέκετ κόντρα στον μον­ τερνισμό τον οποίο ρίχνει στην αγο­ ρά το μάρκετινγκ της τέχνης. Τα κλασικά υπαρξιακά μυθιστορήματα του Ντοστογιέφσκι ή του Μαρκές. Ποιος είναι ο ρόλος του καλλιτεχνι­ κού φιλμ και πώς έχει καταντήσει σήμερα. Το ιστορικό μυθιστόρημα και η αισθητική επιταγή του πρώτου μεγάλου επικού ποιητή, του Ομή­ ρου. Ο Μάης του ’68, το Γιουγκοσλαβικό και η Ελλάδα. Θέματα αι­ σθητικής, πολιτικής και τέχνης που ανοίγουν διαλόγους σε όσους θέ­ λουν να συμμετάσχουν σε αυτούς

Ο

[Μ. Α.]

συγγραφέας Χάρης Μπαμ­ πούνης δεν είναι η πρώτη φορά που ασχολείται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αυτό είναι το δεύ­ τερο βιβλίο που εκδίδει σχετικά με αυτήν τη θεματολογία. Μέσα από οκτώ ουσιαστικά ξεχωριστές μελέ­ τες ιστορίας της Τοπικής Αυτοδιοί­ κησης επιχειρεί να γνωστοποιήσει στο αναγνωστικό κοινό τη σημασία της ως κοινωνικοπολιτικό θεσμό αλλά και την τεράστια συμβολή της στον εκδημοκρατισμό της κοινω­ νίας, όπως αναφέρεται χαρακτηρι­ στικά και στο οπισθόφυλλο του συγγράμματος. Λαμβάνοντας λοι­ πόν υπ’ όψιν τις ιστορικές και κοι­ νωνικές εξελίξεις από τις αρχές του 19ου αιώνα, αλλά και όλους αυτούς τους παράγοντες που συνετέλεσαν στη λειτουργία της Τ.Α. παραθέτει όλα τα στοιχεία σχετικά με τη νομι­ κή διάσταση του εδάφους, τον πλη­ θυσμό και την άσκηση αρμοδιοτή­ των. Όλες αυτές οι πληροφορίες κα­ ταγράφονται με απόλυτη ακρίβεια και αναλυτικά, συμπεριλαμβανομέ­ νων όλων των αριθμητικών στοι­ χείων.

Ο

[Μ. Κ.]

Επίκεντρο, 2010, σ. 280, € 24

συγγραφέας, επιχειρεί, μέσα από την επιτόπια έρευνα των τοπικών ΜΜΕ, να διερευνήσει κατά πόσον κοινωνίες, που ζουν σε έναν κοινό γεωγραφικό χώρο, με διαφο­ ρετική εθνική και κρατική ένταξη και πολιτικό παρελθόν, μπορούν να επικοινωνήσουν και να αναζητή­ σουν κοινά σημεία παρά διαφορές. Παρά τα ευχολόγια δεκάδων ΜΚΟ που συρρέουν στην περιοχή, τα συμπεράσματα στα οποία καταλή­ γει η έρευνα του συγγραφέα είναι μάλλον αηογοητευτικά. Μολονότι, όπως παρατηρεί μετά τη λεπτομερή καταγραφή τους, τα τοπικά μέσα ενημέρωσης λειτουργούν υπό πα­ ρόμοιες συνθήκες και έχουν παρό­ μοια απεύθυνση (τοπικές ειδήσεις για το τοπικό κοινό), η μεθοριακή γραμμή συνεχίζει να ορίζει κοινωνίες διαφορετικές, με συμπεριφορές δια­ φορετικές, που δεν επιδεικνύουν ιδι­ αίτερη διάθεση να έρθουν πιο κον­ τά, παρά τις κατά καιρούς μεγαλό­ στομες διακηρύξεις...

Ο

[Σ. Κ.]

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ

r*

Βενετία Αποστολίδου Τραύμα και μνήμη Η πεζογραφία των πολιτικών προσφύγων Πόλις, 2010, σ 164, €15

εστό, μεταδοτικό, άκρως ενδιαφέρον. Η Βενετία Αποστολίδου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νεοελληνικής ΛογοτεχνίαςΑογοτεχνικής Εκπαίδευσης στο ΑΠΘ, εκ­ πόνησε μια μελέτη συγκριτικής πεζογραφίας σε βάθος. Διερεύνησε πεζογραφήματα, της περιόδου 1959-2009, ανέτρεξε σε αρχεία και συνεδριακές εκδόσεις. Καθώς το ζήτημα των συγγραφέων πολιτικών προσφύγων του Εμ­ φυλίου εμφιλοχωρεί στο πεδίο συγκρότησης της ελληνικής λογοτεχνικής ταυτότητας, ενέχει ενδιαφέρον να ενσκήψουμε στην ιδι­ αίτερη, ελάσσονα λογοτεχνία του τραύματος, καταξιωμένης στην υπαρξιακή συνθήκη αναγκαιότητας, οι πρόσφυγες να συναρ­ θρώσουν μνημονικές κοινότητες. Ώστε, η γραπτή διαχείριση ανασύρει αισθήματα οδύ­ νης, διχασμού ή κενού στο φως. Το πολιτι­ κό ενσωματώνεται στο ανθρώπινο, το αν­ θρώπινο στο λογοτεχνικό. Διερευνώνται η υπερορία, ο επαναπατρισμός και ποσοτικά στοιχεία για προσφυγικά αναγνώσματα. Κρίνονται, μεταξύ άλλων, συγγραφικές δρα­ στηριότητες των: Θεοδόση Πιερίδη, Ελλης Αλεξίου, Μήτσου Αλεξανδρόπουλου, Κώστα Μπόση, Γιώργου Γρίβα. Ούτε η «πολεμίτιδα» του Αντρέα Φραγκιά ούτε η Ορθοκωοτά του Βαλτινού μένουν ανεξιχνίαστες. Το τυπο­ γραφικό, στα περιεχόμενα, αμελητέο.

Μ

[A. κ.]

Ποιος είπε όη χρειάζονται χρήματα για να περνάμε καλά! Γιατί να παραμένουμε δέσμιοι των οικονομικών περιορισμών; Το βιβλίο αυτό αποκαλύπτει μια πρωτοπο­ ριακή προσέγγιση της ζωής, που μας επιτρέπει να περνάμε πολύ πιο δημιουρ­ γικά και ευχάριστα το χρόνο μας, με... λιγότερα χρήματα. Ουσιαστικά, ο συγγραφέας παραθέτει με πολύ χιούμορ μικρά και μεγάλα μυστικά που μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο ζωής μας και να ανακουφίσουν παράλληλα την τσέπη μας! Κωδ. 63107, Σελ. 240, € 1 5 ,0 0

Γεμάτο πρακτικές συμβουλές, αρχές και κανόνες, και διανθισμένο με διασκεδαστικά ανέκδοτα και περιστατικά από τη ζωή του συγγραφέα, το βιβλίο παρουσιάζει στους αναγνώστες την πραγματική εικόνα για τις διαφορές μεταξύ των δύο φύλων και τους δείχνει πώς οι διαφορές αυτές μπορούν να γεφυρωθούν και να οδηγήσουν σε αμοιβαία ικανοποιητικές σχέσεις. Κωδ. 63126, Σελ. 248, € 16,50

γ Ο ^Γ)

J K

ε κ δ ό σ ε ις Κ Λ Ε ΙΔ Α Ρ ΙΘ Μ Ο Σ

θα τα βρείτε σε ενημερωμένα βιβλιοπωλεία και στο βιβλιοπωλείο ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ, Πεσμαζόγλου 5, ΣΤΟΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ, Τπλ. 210-3300104, Fax: 210-5237877, e-mail: sales@klidarithmos.gr

δ:δοκίμια - μελέτες ΜΕΛΕΤΗ

qq

gδ °| 7 ζ 3 3

ΜΕΛΕΤΗ

David Wiles

Αρχαία επιβιώματα στα νεοελληνικά δημοτικά τραγούδια Παπαζήσης, 2010, σ. 360, €19,10

Το αρχαίο ελληνικό δράμα ως παράσταση

Η μεγάλη ιδέα: Μεταμορφώσεις ενός εθνικού ιδεολογήματος

Μια εισαγωγή

Τυπωθήτω, 2010 σ. Π6, € 10

Βασίλης Κρεμμυδάς

ΜΙΕΤ, 2009, σ. 402, € 25,12

δρ Χαρά Κοσεγιάν ανιχνεύει κδοση προσεγμένη και καλαί­ με τη μελέτη αυτή το πόσο σθητη, όπως μας έχει συνηθίσει μακριά στο χρόνο, αλλά και πόσο το ΜΙΕΤ, η μελέτη του Ντέιβιντ πλατιά στους τόπους μπορεί να τα­ Ουάιλς προσεγγίζει διεπιστημονικά το ξιδέψει ένας μύθος έως ότου κα- αρχαίο δράμα, περιστρεφόμενη γύρω ταλήξει στη μορφή που τον βλέ­ από την κομβική έννοια της «επιτέ­ πουμε εμείς σήμερα. Με κριτήρια λεσης». «Ο αρχαίος κόσμος», παρα­ συγκριτικής μυθολογίας και φιλο­ τηρεί, «δεν έχει αλλάξει. Ωστόσο, λογίας εξετάζει και επιχειρεί να ερ­ έχουμε αλλάξει εμείς». Γι’αυτό και εί­ μηνεύσει τις κοινές συνδέσεις και ναι απαραίτητη μια ανανεωμένη ει­ τις αναφορές που εντοπίζουμε σαγωγή στο αντικείμενο, ένας διά­ στην αρχαία και τη σύγχρονη ποι­ λογος της θεατρολογίας με τις per­ ητική παραγωγή, όχι μόνο στον ελ­ formance studies αλλά και με τις κλα­ ληνικό χώρο αλλά σε ολόκληρη τη σικές σπουδές. Ο Ουάιλς πραγμα­ λεκάνη της Μεσογείου. Η συγ- τεύεται τον μύθο, τη θρησκευτική τε­ γραφέας μελετάει τα δημοτικά λετουργία, την πολιτική και το φύλο, τραγούδια της Ολύμπου Καρπά- τους τρόπους επιτέλεσης δηλαδή θου, ενός τόπου που μέχρι σήμε- που διαμόρφωσαν τη μορφή και το ρα διασώζει πάνω από 270 δημο- περιεχόμενο του δράματος στην τικά τραγούδια χωρίς τις παραλ- κλασική Αθήνα. Αναλύει κατόπιν το λαγές τους. Στα 14 κεφάλαια του θέατρο ως χώρο τέλεσης, τον ρόλο βιβλίου εξετάζονται τα θέματα 42 του τελεστή -χορού, αυλητή και τραγουδιών, που ταξινομούνται ηθοποιού- και του συγγραφέα και τη σε 31 θεματικά μοτίβα, με μια σύγχρονη πρόσληψη του δράματος. πλούσια βιβλιογραφία από 160 βι­ Αναμφίβολα σημαντική κατάθεση, βλία. Μια μελέτη μεγάλης σημα­ που επισκοπεί το θέμα, κεντρίζει το σίας για τον λαϊκό πολιτισμό μας. ενδιαφέρον και ενημερώνει το θεω­ ρητικό πεδίο.

γνωστός ιστορικός Β. Κρεμ­ μυδάς ανιχνεύει την προ­ έλευση της Μεγάλης Ιδέας από την εποχή της ιστορικής αγόρευσης του I. Κωλέτη στην Εθνοσυνέλευση (1844) μέχρι τον θάνατό της, το 1880 περίπου. Στο πλαίσιο αυτό, ο συγγραφέας μελετάει και συσχετί­ ζει τις νέες πραγματικότητες, τον Κριμαϊκό πόλεμο, τη φάση ανά­ πτυξης της εμπορικής ναυτιλίας, τις απαρχές της εκβιομηχάνισης, τα πρώτα δημόσια έργα, την εμφάνι­ ση του αντισλαβισμού και το ρόλο της ορθόδοξης Εκκλησίας μέχρι την παραχώρηση της Θεσσαλίας και της περιοχής της Αρτας στην Ελ­ λάδα, οπότε και έχουμε τον πλήρη εκφυλισμό της Μεγάλης Ιδέας ως πολιτικής στρατηγικής. Η Μεγάλη Ιδέα, καταλήγει ο συγγραφέας, ήταν εργαλείο κάποιων ισχυρών ελίτ, στο επίπεδο κυρίως των αντι­ παραθέσεων και της διανόησης, η οποία έσβηνε όσο προχωρούσε η αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Ευσύνοπτο, δημιουργικό και οξύτατο μελέτημα.

[Γ. Δ.]

[Γ. Ν. Μ.]

Η

*—ΪΓ

ΜΕΛΕΤΗ

Χαρά Κοσεγιάν

Ε

Ο

ΜΕΛΕΤΗ

ΜΕΛΕΤΗ

ΜΕΛΕΤΗ

Marc Apgenot, Jean Bessiere, Douve Fokkema, Eva Kushner (επιμ.)

Κοσμάς Ψυχοπαίδης

Γεωργία Γκότση

Εισαγωγή στην πολιτική επιστήμη

Η διεθνοποίησις της φαντασίας

Θ εω ρία της λογοτεχνίας

Επιμέλεια-πρόλογος:

Gutenberg, 2010, σ. 288, € 18

Μετάφραση: Τιτίκα Δημητρούλια Gutenberg, 2010, σ. 633, € 37

νδιαφέρουσα μελέτη για την αλληλεπίδραση της ελ­ ληνικής λογοτεχνίας του 19ου αι­ ώνα με τις λογοτεχνίες της αλ­ λοδαπής και, κυρίως, της Δύσης, σε μια προσπάθεια προσέγγισης της αέναης διαδικασίας της διαπολιτισμικής ανταλλαγής. Κατά τη συγγραφέα, «η περιφερειακή θέση της ελληνικής λογοτεχνίας δεν επέτρεπε την ισότιμη αν­ ταλλαγή ιδεών. Παρόλα αυτά η αθρόα εισροή ξένου λογοτεχνι­ κού υλικού στον ελληνικό χώρο του 19ου αιώνα, δεν οδήγησε απαρεγκλίτως στην εύκολη μί­ μηση ή την άγονη ευθυγράμμι­ ση μαζί του... Αρκετές φορές η ενέργεια του “λαβείν” αποδείχ­ θηκε γόνιμη αφομοίωση του ξένου υλικού, η οποία εμπλού­ τισε το σώμα της γηγενούς λο­ γοτεχνίας και συνέβαλε στην ανάπτυξη μιας δυναμικής συν­ διαλλαγής με τα ξένα πρότυπα».

νας απολογισμός, όπως τον χαρα­ κτηρίζουν οι τέσσερις επιμελητές του έργου, των πραγματοποιήσεων της λογοτεχνικής θεωρίας σε διεθνές επί­ πεδο. Σε αυτές δεσπόζει η συγκριτική φιλολογική μέθοδος και οι επιλογές της, όπως να συνδιαλέγεται με την κοινωνιοκριτική ή την ιστορική προσέγγιση της λογοτεχνίας. Παίρνουν μέρος με άρ­ θρα τους δεκάδες επιστήμονες που προέρχονται από διαφορετικές επι­ στημονικές παραδόσεις και θεωρητικές κατευθύνσεις, δίνοντας μια καλειδο­ σκοπική θεώρηση της σύγχρονης θε­ ωρίας της λογοτεχνίας. Τα βασικά μέρη στα οποία χωρίζονται οι διάφορες ερ­ γασίες κατανέμονται ως εξής: Ταυτο­ ποίηση και ταυτότητες του λογοτεχνι­ κού γεγονότος, το λογοτεχνικό σύστη­ μα, κείμενο και λογοτεχνική επικοινω­ νία, δρόμοι και τρόποι κριτικής. Αν και μοιάζει να είναι ένα απόλυτο θεωρητι­ κό εγχείρημα, εντούτοις ενδιαφέρει όλους όσοι ασχολούνται με τη λογοτε­ χνία και προβληματίζονται σε γενικό­ τερα ζητήματα που την αφορούν, όπως ποιος είναι ο ρόλος της σήμερα, αν μπο­ ρεί να αυτονομηθεί σε σχέση με το λο­ γοτέχνημα, ποιος ο ρόλος του κριτικού κ.λπ.

Βασίλης Μαγκλάρας

Ποταμός, 2010, α 144, €18

ρόκειται για την έκδοση των πανεπιστημιακών σημειώσε­ ων Πολιτικής Επιστήμης του Κ. Ψυχοπαίδη (1944-2004), που συμβάλ­ λει στο να γίνει γνωστή και στο ανα­ γνωστικό κοινό η αντίληψη του πα­ νεπιστημιακού καθηγητή για την πρακτική έννοια της διδασκαλίας και της σύνδεσης της επιστήμης με τη ζωή. Ετσι, ενώ ο συγγραφέας απο­ δέχεται από την αρχή ότι δεν υπάρ­ χει ενιαία αντίληψη για τον χαρα­ κτήρα της πολιτικής, για το γνωστι­ κό αντικείμενό της και για τους τρόπους πρόσβασης σ’αυτό, με την μελέτη, ανά τους αιώνες, της έννοι­ ας της πολιτικής, των πολιτικών θε­ σμών και των κοινωνικών συμφε­ ρόντων που επιβάλλονται μέσω των θεσμών αυτών στην κοινωνία, οδη­ γείται σε μία ουσιώδη διαπίστωση που είχε διατυπώσει και ο Πρωτα­ γόρας, πως η πολιτική αρετή συν­ δέεται με το ήθος, τη δίκη και την αιδώ των ενεργών από τη συμμε­ τοχή τους στα κοινά πολιτών.

Π

Ε

[Δ. Β. Τ.] [=. Δ. Μ.]

Ε

[Γ. Ν. Μ.]

δ:διά φ ορα ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ Γιάννης Η. Παππάς (επιμ.)

Αρχίζει το ματς Μεταίχμιο, 2010 σ. 304, € 18

g g2 go °5 7 5 § ο

και της λογοτεχνίας. Ο Γιάννης Η. Παπ­ πάς συνέλεξε τα κείμενα λογοτεχνίας που αναφέρονται στο ποδόσφαιρο, κυ­ ρίως από έλληνες λογοτέχνες (α ξένα είναι λιγότερα και από αυτούς λείπουν κάποιοι εμβληματικοί, όπως ο Γκαλεάνο, ο Ντεριντά, ο Καμύ, ο Χόρνμπυ...). Οι συμμετέχοντες Ελληνες είναι πολ­ λοί και διαφορετικοί μεταξύ τους, αυτό προσδίδει μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς βλέπεις ότι το ποδόσφαιρο δεν είναι το ίδιο για όλους. Αλλος το συν­ δέει με τον έρωτα, άλλος το ανιιμετωπίζει με νοσταλγία, άλλοι το χρησιμοποιούν συμβολιστικά, ενώ κάποιοι άλλοι το αποθεώνουν ως άθλημα ή αποθεώνουν παλιούς παίκτες συντηρώντας τη μυθολογία του ποδοσφαίρου. Ανάμεσα στους συγγραφείς θα βρείτε το καταπληκτικό κείμενο του Μανόλη Αναγνωστάκη «Άγιαξ για πάντα», το «απειλητικό» ποίημα του Νίκου Εγγονόπουλου «Ταγκολπόστ» και το ειρωνικό του Ανδρέα Εμπειρι­ κού «Ηχώ». Ακόμα, κείμενα πολύ ωραία του Μένη Κουμανταρέα, του ΚώσταΜαυρουδή, του ΓιώργουΣκαμπαρδώνη και πολλών άλλων. Βιβλίο απολαυστικό! [Γ. Ν.]

ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ Τζόσουα Νέλμαν Ρόζαλιντ Πόρτερ (επιμ.)

Ρίτσαρντ Ράνγκεμ

Αγάπης γράμματα

Μετάφραση: Γιάννης Δήμας Αβγό, 2010 σ 273, €17

Παίρνοντας φωτιά

Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 336, € 18

ιβλίο γλυκόπικρο, σαν καμπάρι που το πίνεις επτά το απόγευμα, λίγο-λίγο. Μη φανταστείτε πραγματι­ κά ερωτικά γράμματα διάσημων συγ­ γραφέων. Είναι λογοτεχνικά κείμενα αγάπης σε διάφορες περιστάσεις. Ο Τςόναθεν Λεμ στέλνει ερωτικό γράμ­ μα στη Γη. Η Τςάνετ Ουίντερσον σχολιάζει τις φωτογραφίες ενός έρω­ τα από ένα ταξίδι στη Βενετία, σε ένα γράμμα αποχαιρετισμού. Ο συνθέτης Λέσναρντ Κοένγράφει ένα «ιδιαίτερο» γράμμα αποχαιρετισμού σε κάποιαν που αποφασίζει να εγκαταλείψει. ΟΜισέλ Φέιμπερ γράφει ένα κομμάτι για την Ουκρανή Σβετλάνα που στέλνει γράμμα αγάπης σε έναν Αμερικανό, τον οποίον γνώρισε μέσω του Ίντερ­ νετ, και εντέχνως του απομυζά χρή­ ματα με διάφορες δικαιολογίες. Ο Ισραηλινός Έντγκαρ Κέρετ στέλνει ένα συγκινητικό ευχετήριο γράμμα για τα γενέθλιά της, στην πρώην του. Ο Τζεφ Πάρκερ σε ένα από τα πιο έξυ­ πνα κείμενα παραθέτει την ιντερνετική αλληλογραφία ενός τύπου που επι­ κοινωνεί με παλιές του ερωμένες στην προσπάθειά του να μάθει αν πάν­ τα ήταν σεξουαλικά γόνιμος κ.λπ.

ολλοί είναι οι ανθρωπολόγοι που υποστηρίζουν ότι η εφεύ­ ρεση της φωτιάς υπήρξε η απαρχή του ανθρώπινου γένους. Ο καθηγη­ τής βιολογικής ανθρωπολογίας του Χάρβαρντ Ρίτσαρντ Ράνγκεμ πιστεύει ότι η χρήση της φωτιάς συγκεκριμένα για την παρασκευή φαγητού είναι εκείνη που μας έδωσε ανθρώπινη υπόσταση. Για παράδειγμα, παρου­ σιάζονται τα αποτελέσματα μελε­ τών για τα ενεργειακά επίπεδα των ωμοφάγων, τα οποία φανερώνουν ότι η κατανάλωση ωμής τροφής δίνει στον οργανισμό χαμηλότερα ποσά ενέργειας. Έτσι, οι πρόγονοί μας που μαγείρευαν την τροφή τους ήταν εξελικτικά πιο ικανοί να επι­ βιώσουν, καθώς διέθεταν μεγαλύτε­ ρη αντοχή στο κυνήγι και στις μετα­ κινήσεις προς αναζήτηση τροφής. Το βιβλίο είναι γραμμένο με τρόπο απο­ λαυστικό, ενώ εκτός από τις αναφο­ ρές στους διακεκριμένους συναδέλ­ φους του, ο συγγραφέας παραθέτει συχνά τις θέσεις γνωστών και κατα­ ξιωμένων γαστρονόμων, προσφέρσντας μιασφαιρική θεώρηση της θέ­ σης του, ότι δηλαδή η μαγειρική μας έκανε ανθρώπους.

[Γ. Ν. Μ.]

[Δ . Κ.]

Β

Π

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Κυριακή Τσουκαλά - Μαρία Δανιήλ Χαρίκλεια Παντελίδου (επ.)

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ

Λάουρα Μανθανέρα

Allan - Cecilia Wynne

Τα ρεκόρ της αρχαιότητας

Μετανεω τερικές επόψεις

Η τελευτα ία φ ράση 5 0 0 διάσημων ανθρώπων

Επίκεντρο, 2010 σ. 423, € 25

Μετάφραση: Άδωνις Σαμψών Ενάλιος, 2010, σ. 234, € 14

γλώσσα της αρχιτεκτονικής ρυθ­ μίζει προσωπικές αντιδράσεις, διαθέσεις, εμπνεύσεις. Έντεκα επι­ στημονικά τεκμηριωμένα δοκίμια δεί­ χνουν το «δρόμο», να παρατηρούμε τη σχέση διασύνδεσης με χώρο, τόπο, συμβάν. Οι Μετανεωτερικές επόψεις αφορούν τη διάχυση του κατοίκου στην πόλη, στην αυτοβιογραφική και μνημειακή μνήμη, καθώς και στη μνή­ μη της λήθης. Δείγματα αρχιτεκτονικής συνδιαλέγονται με ένα αόρατο ψυχο­ λογικό δίκτυο. Οπότε στο συγκεν­ τρωτικό έργο των εκδόσεων Επίκεν­ τρο, για το παρόν και το μέλλον της κα­ τοίκησης, καθίσταται ορατό πώς ψηλά κτίρια, υβριδικοί χώροι, αλλά και κενοί διαλογικοί τόποι, συνθέτουν το σύγ­ χρονο προφίλ της αποδόμησης έναν­ τι μιας πρώην νεωτερικής, έλλογης κοι­ νωνίας. Ποτέ η πλάνη δεν γοήτευσε τόσο, αλλά και ποτέ διάφορες θυρόκλειστες κοινότητες δεν καταδίκασαν το χώρο στη στεγανοποίηση, αποκόπτοντάς τον από το περιβάλλον, όσο σήμερα. Τσουκαλά, Κοτιώνης, Ζαμενόπουλος, Αλεξίου, Παντελίδου, Δα­ νιήλ, Παπαϊωάννου, Ζαφειρόπουλος, Παντελιάδου, Μαρσέλος και Τερζόγλου: όλων τα κείμενα δένουν εξαιρε­ τικά.

[A. Κ.]

Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές Μεσσαλίνα, κατά 34 χρόνια νε­ ότερη σύζυγος του αυτοκράτοείχε πει ότι κανείς δεν θα ρα Κλαύδιου, προκάλεσε την πιο μας θυμάται για τις κρυφές μας σκέψεις. Πολλές διάσημες ή και γνωσιή πόρνη της εποχής σε ένα δια­ διαβόητες προσωπικότητες ανά γωνισμό συνεχόμενων συνουσιών, τους αιώνες, θέλοντας να ξορκί­ τον οποίον κέρδισε στους 25 γύρους σουν το φάσμα της λήθης λίγο μέσα σε 24 ώρες. Μπορεί να μη σας πριν το θάνατό τους, είπαν φρά­ λέει τίποτα αυτό το ρεκόρ αλλά υπάρ­ σεις που έμειναν στην ιστορία. Η χουν εκατοντάδες ρεκόρ και περίερ­ Λάουρα Μανθανέρα, Ισπανίδα γα που έχουν να κάνουν με την αρ­ δημοσιογράφος, σταχυολόγησε χαιότητα Στο βιβλίο αυτό μπορείτε να τις τελευταίες φράσεις 500 διά­ διαβάσετε: Τι τιμή «έπιανε» στην σημων ανθρώπων και τις συγ­ αγορά ο ακριβότερος σκλάβος; Ποι­ κέντρωσε στο παρόν βιβλίο, επι­ ος ήταν ο πιο ματαιόδοξος αυτοκράδεικνύοντας πότε την υποταγή τορας; Πώς λεγόταν ο πρώτος ολυμτους στη μοίρα, την προσήλωση ηιονίκης της αρχαιότητας; Πού έζηστις εμμονές τους ή την ειρωνεία σε η πιο σπάταλη γυναίκα; Πόσο κό­ του θανάτου τους και πότε πα­ στισε το πιο ακριβό άρωμα του κό­ ρουσιάζοντας την προσταγή, την σμου; Πού εξευτελίστηκε το χειρό­ παράκληση ή τη διδαχή των μαρ­ τερο ιππικό; Ποια γυναίκα ήταν το πιο τύρων των τελευταίων τους στιγ­ όμορφο μοντέλο; Ποια ήταν η πιο πα­ μών. Για την καλύτερη αξιολόγη­ λιά πόλη; Ποιος ήταν ο ψηλότερος άν­ ση και εκτίμηση των ρήσεων θρωπος; Πού βρισκόταν το παλαιπου παρατίθενται, η συγγραφέας ότερο δένδρο στον κόσμο; Ποιος παρουσιάζει τις συνθήκες θανά­ πραγματοποίησε τη μεγαλύτερη κλο­ του των 500 διάσημων. Οι ύστα­ πή έργων τέχνης; Σε ποιον ανήκαν τα τες ρήσεις φωτίζουν με τρόπο μο­ ακριβότερα ανάκτορα; Αστεία και εν­ ναδικό αφανείς πτυχές ξεχωρι­ διαφέροντα γεγονότα από την αρ­ στών προσώπων που γίνονται χαιότητα, που όμως μας δίνουν το μέ­ οικεία μπροστά στην κοινή τελι­ τρο της κοινωνίας αλλά και τις εξαι­ ρέσεις της. [Μ. Α.] κά μοίρα όλων μας. [Δ. Κ.]

Η

Ο

Μετάφραση: Ευαγγελία Τόμπορη Κλειδάριθμος, 2010 σ. 312, € 16

Η

θ ίδιά φ ο ρ α Χρήστος Τουρτούρας

Σεφ... στο παρά πέντε

Σχολική αποτυχία και αποκλεισμός

Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 267, €19

g g4 οδ °I 7 5 § ο

Χρίστου =. Κρικώνη

Ο ο ρ θόδ οξο ς μοναχισμός Αποστολική Διακονία, 2010 σ. 90, € 7

Επίκεντρο, 2010 σ. 600, € 28

έλλειψη χρόνου είναι μια από τις βασικότερες δικαιολογίες που επικαλούμαστε κάθε φορά που καταφεύγουμε στο πρόχειρο φα­ γητό, το οποίο κατά κανόνα είναι χα­ μηλής διατροφικής αξίας. Ο διατροφολόγος Ευάγγελος Ζουμπανέ­ ας δέχεται τη δικαιολογία αυτή και μάς προτείνει εύκολες και γρήγορες συνταγές για ισορροπημένα δια­ τροφικά πιάτα. Η ειδοποιός διαφο­ ρά του παρόντος βιβλίου όμως από την πληθώρα παρόμοιων βιβλίων που βρίσκονται στα ράφια αισιόδο­ ξων εργαζόμενων ή εργένηδων είναι ότι ένα μεγάλο μέρος του βιβλίου είναι αφιερωμένο στον τρόπο που μπορεί κάποιος να οργανώσει τις διατροφικές του συνήθειες, ώστε να τρέφεται σωστά ανεξαρτήτως των ωραρίων εργασίας του. Μικρά μυστικά της διατροφής παρουσιάζονται με απλό και κατανοητό λόγο και μας αποκαλύπτουν ότι πολλές «αθώες» συνήθειες άθελά μας βλά­ πτουν την υγεία μας, ενώ ένας πί­ νακας δίαιτας διευκολύνει την ορ­ γάνωση και τον προγραμματισμό μιας ισορροπημένης διατροφής.

Η

[Δ. Κ.]

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ Ευάγγελος Ζουμπανέας

(αν)ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση των παιδιών που μετανάστευσαν στην Ελλάδα από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ κατά τη δε­ καετία του ’90 εξετάζεται στην πα­ ρούσα μελέτη και, ειδικότερα, οι συνθήκες εκπαίδευσης που συνάν­ τησαν τα παιδιά αυτά στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην περιοχή της Θεσσαλονίκης. Μέσα από την κα­ ταγραφή των επιδόσεων του συνό­ λου του πληθυσμού τους σε όλα τα σχολεία του νομού, παρουσιάζεται η πλήρης σχολική τους πορεία σε επίπεδο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα μας και η σύγκρισή της με αυτήν των «ντόπιων» μαθητών. Απώτερο στόχο της έρευνας του συγγραφέα αποτελεί η αποκάλυψη της αληθινής εκπαιδευτικής τους κα­ τάστασης, που οδηγεί στη φτώ­ χεια και τον κοινωνικό αποκλει­ σμό, και η διερεύνηση μιας σειράς παιδαγωγικών ζητημάτων, που δια­ στρεβλώνονται εσκεμμένα ή ακού­ σια κι ενισχύουν, αναπαράγοντας, το μύθο της κυρίαρχης ρητορικής περί «ισότητας ευκαιριών» στην εκπαί­ δευση.

Η

[Σ. Κ.]

ομότιμος καθηγητής του Πα­ νεπιστημίου Θεσσαλονίκης Χρίστος Θ. Κρικώνης στο πόνημά του αυτό ασχολείται με τον ορθό­ δοξο μοναχισμό, προσπαθώντας να απαντήσει στο ερώτημα αν πρόκει­ ται για φορέα πνευματικότητας, κοι­ νωνικής προσφοράς και παράγοντα πολιτισμού ή είναι απλά μια άρνηση της ζωής. Ο συγγραφέας υποστη­ ρίζει πως ο ορθόδοξος μοναχισμός είναι πολυδιάστατη πνευματική ενό­ τητα στη μακραίωνη ιστορία του, απετέλεσε μεγάλης σημασίας πραγ­ ματικότητα, ανέδειξε τα καλύτερα πνευματικά επιτεύγματα, παρου­ σίασε τα ευγενέστερα πολιτιστικά δημιουργήματα της ανθρώπινης σο­ φίας και γενικά υπήρξε φορέας πνευματικότητας, παράγων πολιτι­ σμού και κοινωνικής προσφοράς. Σε όλα αυτά, άλλωστε, εδράζεται και το ενδιαφέρον ολόκληρου του πνευ­ ματικού και μη κόσμου προς αυτήν την μορφή θρησκευτικής συμπερι­ φοράς.

Ο

[Δ. Β. Τ.]

ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ Christian Berndt

Σειρά: Φ τιάχνω μόνος μου Ψύχαλος, 2010 σ. 96 €11,50 (έκαστο)

ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ

α μαστορέματα στο σπίτι συχνά στη­ ρίζονται στη φιλοδοξία και τον αυτοσχεδιασμό, παρά στην εμπειρία και τη γνώ­ ση. Η σειρά «Φτιάχνω μόνος μου» προ­ σφέρει στους επίδοξους μάστορες τις απα­ ραίτητες γνώσεις, ώστε οι επισκευές στο σπί­ τι να ολοκληρώνονται με τρόπο αποτελε­ σματικό και ασφαλή. Η σειρά απστελείται από έξι βιβλία που αφορούν ποικίλες κατα­ σκευές, από τζάκια, ξύλινες στέγες και μπά­ νια ώς σιδηροκατασκευές, πλακάκια και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, ενώ κάθε τόμος είναι γραμμένος από έναν έμπειρο οδικό στο συγκεκριμένο θέμα Στην αρχή κάθε βιβλί­ ου παρουσιάζονται οι τεχνικοί όροι, οι προ­ ετοιμασίες για κάθε εργασία, αλλά και τα ερ­ γαλεία που θα χρησιμοποιηθούν. Κάθε κα­ τασκευή αξιολογείται βάσει του κόστους της, αλλά και της σωματικής ικανότητας που απαιτείται για την ολοκλήρωσήτης, ενώ σχε­ διαγράμματα και πίνακες βοηθούν το κείμενο να γίνει πιο κατανοητό. Ο προσεκτικός σχεδιασμός του βιβλίου είναι προφανής και από τα μικρά πλαίσια που δίνουν στον αναγνώστη επαγγελματικές συμβουλές ή τσ νίζουν σημεία ασφάλειας που χρήζουν προ­ σοχής. Τέλος, όπως αναμένεται από πρα­ κτικούς οδηγούς του είδους, όλοι α τόμοι της σειράς είναι γεμάτοι επεξηγηματικές φωτο­ γραφίες και σχέδια.

ο

Τ

[Δ . Κ.]

Φ αντασ τικές σ υζητήσεις ιστορικώ ν προσώπων, όπως ο Βησσαρίων, ο Ελ Γκρέκο, ο Ρισελιέ, ο Ντεκάρτ, ο Ν τοστογιέφσκι, ο Πατριάρχης Α θηναγόρας, ο Μ πέρτραντ Ράσελ, κ.ά., οι οποίες γίνοντα ι σε επτά πόλεις της Ευρώπης. Οι στόχοι του σ υγγρ αφ έα α φ ορούν τη ν α νεκτικότητα, την καταδίκη της μισ αλλοδοξίας και των πολέμων (ιδίω ς τω ν θρησκευτικώ ν), μια φ ιλοσ οφ ική αναζήτηση περί Θεού, την αναγνώ ριση της επιρροής του ελληνικού πολιτισμού στα ευρωπαϊκά δρώμενα, την αυτονομία της βούλησης, τη ν ελευ θ ερ ία επιλογής.

V

εκδόσεις νέδα

Μ Ο Λ Ι Σ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: 210 38 39 020

Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Η Σ Ε

δίδιά ψ ορα ΟΙΚΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κ. Λαπαβίτσας κ.ά.

Πωλ Κλωντέλ

Συμβουλές της Αργυρώς

2010: Κρίση της Ευρωζώνης

Ψύχαλος, 2010 σ 127, € 16,50

Νόβολι, 2010 σ. 104, € 14

Η κρίση. Αμερική 1927-1932

Αργυρώ Σαουλίδου

Μετάφραση: Φωτεινή Βλαχοπούλου - Τάσος Μπετζέλος

Ολκός, 2010 σ. 364, €23

ι σύγχρονοι νοικοκύρηδες, όταν έρθουν αντιμέτωποι με μια πρωτόγνωρη οικιακή εργασία, καταφεύγουν σε δυο πηγές πλη­ ροφοριών: τη μητέρα και το Δια­ δίκτυο. Σε κάποιες περιπτώσεις η πρώτη δεν μπορεί να προσφέρει λύση, ενώ το δεύτερο προσφέρει τόσες εναλλακτικές που είναι δύ­ σκολο να διακρίνεις τη σωστή. Η Αργυρώ Σαουλίδου, για να μας δι­ ευκολύνει και να μας καθοδηγή­ σει, συγκέντρωσε συμβουλές οι­ κιακής διαχείρισης από παλιές νοικοκυρές, αφέντρες των σπιτικών τους. Εκτός από τρόπους καθαρισμού επίπλων και σκευών, απομάκρυνσης λεκέδων και ενοχλητικών εντόμων, στο βιβλίο αυτό βρίσκει κανείς και πολύ πρακτικές οδηγίες σχετικά με το σιδέρωμα, το δέσιμο της γραβάτας, ακόμη και την παρασκευή πλαστελίνης για τα παιδιά. Γενικά, οι Συμβουλές της Αργυρώς απο­ τελούν μια σταχυολόγηση χρήσι­ μων οδηγιών όπου μπορούμε να ανατρέξουμε και να βασιστούμε σε μία στιγμή οικιακού συναγερ­ μού.

Ο

g gg οο °| 7 $ < ο

[Δ . Κ.]

υλλογικό έργο οικονομολόγων που διαφωνούν με την τρέχουσα οικονο­ μική πολιτικήτων μέτρων και διαρθρώνουν μια άλλη πρόταση. Οι συντελεστές της με­ λέτης, που ανήκουν στην ομάδα Ερευνα για το χρήμα και τον χρηματοπιστωτικό τομέα (Research on Money and Finance, RMF) του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (SOAS) και συντονίζονται από τον καθηγητή Κ. Λαπαβίτσα, δημοσιοποίησαν πρόσφατα μια με­ λέτη που συζητήθηκε. Σύμφωνα με αυτήν, η στρεβλή φύση της Ευρωπαϊκής Νομι­ σματικής Ένωσης επέτρεψε στη Γερμανία να βελτιώσει την ανταγωνιστικάτητά της κατά την περίοδο πριν την κρίση του 20079, με αντιστάθμισμα τα ελλείμματα στα ισο­ ζύγια της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Πορ­ τογαλίας και άλλων χωρών της περιφέρει­ ας. Υπάρχουν λοιπόν δύο στρατηγικές εναλλακτικές προτάσεις - λύσεις για τις χώ­ ρες της περιφέρειας: Η πρώτη είναι η με­ ταρρύθμιση της Ευρωζώνης που θα περι­ λαμβάνει δπμοσιονομική χαλάρωση, διεύ­ ρυνση του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, εγ­ γυημένο ελάχιστο μισθό και ασφαλιστική κά­ λυψη της ανεργίας. Η δεύτερη είναι η έξο­ δος από την Ευρωζώνη με υποτίμηση των εθνικών νομισμάτων και αναδιάρθρωση του χρέους.

Σ

[Γ. Ν.]

γνωστός ποιητής και δρα­ ματουργός Πωλ Κλωντέλ, πρέσβης της Γαλλίας στην Ουάσιγκτον από το 1927 έως το 1933, ενημερώνοντας τον υπουρ­ γό Εξωτερικών της πατρίδας του, Αριστίντ Μπριάν, αναρω­ τιέται για τις προϋποθέσεις και τα αίτια της αμερικανικής ευημε­ ρίας, ενώ παράλληλα προαναγ­ γέλλει τις συνθήκες μιας κρίσης που δεν θα αργήσει να ξεσπάσει. Παρόλο που το βιβλίο αυτό γρά­ φτηκε πριν από πολλές δεκαε­ τίες, λόγω της σημερινής συγ­ κυρίας διατηρεί τον επίκαιρο χα­ ρακτήρα του, κυρίως όσον αφο­ ρά τη διατύπωση ερωτημάτων και την αναζήτηση απαντήσεων σχετικά με το αναπόφευκτο ή μη των οικονομικών κρίσεων του καπιταλιστικού συστήματος.

Ο

[Δ . Β. Τ.]

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΔΙΑΦΟΡΑ

Weir Stephen

Θάνος Μικρούτσικος

Οι χειρότερες αποφάσεις της ιστορίας

Επτά. Με 7 πίνακες του Γιώργου Λαζόγκα και 7 ποιήματα του ΓΊώργου Κακουλίδη Γαβριηλίδης, 2010 σ 48, € 18

Μετάφραση: Χριστίνα Σωτηροπούλου

Κλειδάριθμος, 2010 σ. 256, € 22

■ V οιος στη χάρη της εταιΜ Μ ρείας Enron να συνυ­ πάρχει θεματολογικά σ’ένα βι­ βλίο με τον Αδάμ και την Εϋα και ας μην είναι για καλό! Γιατί σ’ αυτό το βιβλίο δεν υπάρ­ χει καταγεγραμμένο κανένα γεγονός που να αξίζει επι­ βράβευση, αφού ο συγγρα­ φέας του συγκεντρώνει εδώ τις πιο καταστροφικές ενέρ­ γειες που έχουν γίνει από τους πρωτόπλαστους έως τις ημέ­ ρες μας, αξιολογώντας και τα κίνητρα που προκάλεσαν αυ­ τές τις ενέργειες. Είναι πράγ­ ματι πολύ ενδιαφέρον αυτό το βιβλίο που συνοδεύεται από φωτογραφικό υλικό, πίνακες και σχέδια, διαβάζεται εύκολα και πείθει πως πολλά λάθη δεν έγιναν μόνο από ανοησία ή απληστία αλλά και από πί­ στη, ελπίδα, ευσπλαχνία, ενίο­ τε και ερωτικό πόθο! [Ξ. Δ. Μ.]

ε τον σημαδιακό αριθμό 7 που είναι, κατά τους πυθαγόρει­ ους, το σύμβολο της τελειότητας γιατί είναι το άθροισμα του τρία και του τέσσερα που εκφράζουν τα δύο τέλεια σχήματα, το ισόπλευρο τρίγωνο και το τετράγωνο, κυκλο­ φορεί αυτό το βιβλιαράκι με 7 ποι­ ήματα του Γ. Κακουλίδη, 7 πίνακες του Γ. Λαζόγκα και ένα CD με 7 αυτοσχεδιαστικά κομμάτια του Θάνου Μικρούτσικου. Οι τρεις συντελε­ στές του πονήματος όμως είναι αρ­ κετά μινιμαλιστές και αποβλέπουν στην οξύτατη στιγμή της ποιότητας παρά στην απεραντοσύνη της ανα­ πτυγμένης ποσότητας. Ο Θ. Μικρούτσικος αυτοσχεδιάζει με τους παλιούς του φίλους (Τουλιάτος, Φακανάς, Λιντς, Φαραζής) σε κομμά­ τια μικρά, νυχτερινής περίσκεψης. Ο Γ. Κακουλίδης γράφει ποιήματα λαϊκά με λόγιο τρόπο ή λόγια με λαϊ­ κό τρόπο. Τέλος, ο Γ. Λαζόγκας σκιτσάρει ανεπαίσθητα αισθήματα ερ­ χόμενος να συμπληρώσει ένα πό­ νημα που απευθύνεται σε όλες τις αι­ σθήσεις.

Μ

[Γ. Ν. Μ.]

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Έλενα Μαραγκού Θεοδώρα Τσιμπούκη (επ.)

Η δική μας Αμερική. Η αμερικάνικη κουλτούρα στην Ελλάδα

Μεταίχμιο, 2010, σ. 616, € 25,50

νεξάρτητα από ξεροκέφαλες υπο­ κειμενικές απόψεις και πάγιες ιδεο­ λογικοπολιτικές αγκυλώσεις, υπάρχουν συγκεκριμένες όψεις της αμερικάνικης κουλτούρας που είναι κάθε άλλο παρά απωθητικές για ένα υπολογίσιμο κομμά­ τι του ελληνικού πληθυσμού. Δεν αναφέρομαι φυσικά στην Αμερική της αφασικής τηλοψίας ή του νεοφιλελεύθερου σχετι­ κισμού, στην Αμερική της μεταφυσικής υπεραπλούστευσης και της συναισθημα­ τικής εκζήτησης. Αναφέρομαι στη λόγια Αμερική του πολιτικού και φιλοσοφικού πραγματισμού, τη σαγηνευτική Αμερική του ονειρικού φιλμ νουάρ, την πολύχρω­ μη, γοητευτικά σαματατζίδικη Αμερική των απρόβλεπτων γκραφιτάδων και της καταιγιστικής τζαζ. Οι επιμελήτριες της έκ­ δοσης ανθολόγησαν μια σειρά από κεί­ μενα για την επίδραση της αμερικάνικης κουλτούρας στην ελληνική πραγματικό­ τητα που τους προσέφεραν διαπρεπείς έλληνες συγγραφείς και λόγιοι -κάποια εξ αυ­ τών είναι πράγματι λαμπρά και άκρως δι­ εισδυτικά. Μολαταύτα, τα όποια καλά κείμενα δεν κατάφεραν από μόνα τους να θεραπεύσουν το αδιαμφισβήτητο δομικό πρόβλημα της έλλειψης προσανατολι­ σμού, συνοχής και ταυτότητας που τα­ λανίζει το όλο εγχείρημα

Α

[Λ . Κ.]

δ:διάψ ορα Deathnote: Έ ρωτας

Σενάριο - σχέδιο: Masashi Kishimoto Μετάφραση: Kasahara Akemi,

Σενάριο: Tsugumi Ohba Σχέδιο: Takeshi Obata Μετάφραση: Kasahara Akemi,

Ορέστης Μανούσος

Ορέστης Μανούσος

Anubis, 2010, σ. 192, €9,90

Anubis, 2010, σ. 208, € 9,90

o Naruto είναι αδιαμφισβήτη­ τα ένας από τους πιο δημοφι­ λείς τίτλους manga ηαγκοσμίως. Ο Ουςουμάκι Ναρούτο είναι ένα δω­ δεκάχρονο ορφανό αγόρι, στο σώμα του οποίου έχει εγκλειστεί ένας δαίμονας-αλεπού με εννιά ουρές. Σκαν­ ταλιάρης, αλλά εργατικός και φιλό­ τιμος, ο Naruto είναι ένας εκπαι­ δευόμενος νίντζα, που έχει βάλει στόχο να γίνει ο σπουδαιότερος νίντζα του χωριού Κονόχα. Στον 12ο τόμο της σειράς που κυκλοφορεί από την Anubis Manga παρακολουθούμε τους τελικούς της τρίτης φάσης των εξετάσεων για την επιλογήτσούνιν. Ο Ναρούτο βρίσκεται αντιμέτωπος με τον Νέτζι, έναν από τους πιο ταλαντούχους νίντζα. Ποιος θα επικρατήσει άραγε;

Π

T

___ S 9§ §§ 8 ^ 3

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

ΚΟΜΙΚΣ

ΚΟΜΙΚΣ

Naruto: Η μεγάλη σύγκρουση

Richard Bandler

Μ εταμορφ ώ στε τη ζωή σας με NLP και ύπνωση Μετάφραση: Γιώργος Μπαρουξής Αλκυών, 2010 σ. 364, € 25

ρόκειται για την ιστορία του Λάιτ Γιαγκάμι, ενός μαθητή λυ­ κείου που ανακαλύπτει ένα τετράδιο με το οποίο μπορεί να σκοτώσει οποιονδήποτε, απλά γράφοντας το όνομά του και σκεπτόμενος το πρό­ σωπό του. Η πλοκή παρακολουθεί τις προσπάθειές του να καθαρίσει από τους εγκληματίες μία «κοινωνία που σαπίζει» και να γίνει ο ίδιος κρι­ τής και «θεός ενός νέου κόσμου», οδηγούμενος σταδιακά στην παρά­ νοια. Εμπόδιο στα σχέδιά του στέ­ κεται η αστυνομία με την πολύτιμη βοήθεια του καλύτερου ντετέκτιβ του κόσμου, του Ελ. Στον 4ο τόμο που κυκλοφορεί παρακολουθούμε τη συνέχεια των προσπαθειών του πρωταγωνιστή να απαλλάξει τον κόσμο από το κακό. [Λ . Τ.]

Richard Bandler είναι ένας εκ των συνιδρυτών του Νευρογλωσσικού Προγραμματισμού (NLP), μιας μορφής ψυχοθεραπείας και μεθόδου οργανωτικής αλλαγής που αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1970 σε συνεργασία με το γλωσσολόγο John Grinder. Η βασική αρχή του NLP είναι ότι η συμπεριφορά μπορεί να αλλάξει, αρκεί να παρατηρήσου­ με και στη συνέχεια να τροποποι­ ήσουμε την υποκειμενική αντίληψη της πραγματικότητας, ενισχύοντας με τον τρόπο αυτόν την αυτογνωσία, καθώς και τη διαπροσωπική επικοι­ νωνία. Στο παρόν βιβλίο ο Bandler δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα και στην ύπνωση ή, αλλιώς, στα διάφορα επίπεδα συνειδητότητας. Οι καθη­ μερινές μας πράξεις συχνά είναι αποτέλεσμα αυτοματοποίησης ή βαθιά ριζωμένων πεποιθήσεων. Αν όμως γίνουν πιο συνειδητές, με άλλα λόγια αν εμείς οι ίδιοι είμαστε η κινητήρια δύναμη, τότε θα ανα­ λάβουμε εμείς την ευθύνη της ζωής μας, που θα αλλάξει σαρωτικά.

Ο

[Δ . Κ.]

ΜΑΘΗΣΗ / ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ - ΥΓΕΙΑ - ΑΥΤΟΒΕΛΤΙΩΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ - ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ

NJitS ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΕΣ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΣΑΣ Ζήστε ευτυχισμένοι ανακαλύπτοντας τις απεριόριστες πνευματικές σας δυνάμεις. Γνωρίστε το δρόμο προς την επιτυχία και την οικονομική σας ανέλιξη.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ -AAlrtUlIllSl-

Μαυρομιχάλη 44» 106 8ο Αθήνα, τηλ.: 2ΐο 3627170, 3605667, 3605871 Fax.: 2103645667, www.allcyonp.gr, e-mail: info@alkyonp.gr

δ:παιδική & εφηβική λογοτεχνία ΤΗΣ ΜΑΡΙΖΑΣ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

Α νοίγοντας δρόμους

στο λαβύρινθο των βιβλίων Οι προτάσεις που ακολουθούν δεν είναι αντικειμενικές και δεν βασίζονται μόνο στον επαγγελματικά γνώσπ του χώρου. Α ποτελούν μια προσωπικά επιλογά από βιβλία που μου άρεσαν όταν τα διάβασα και αντανακλούν τις προτιμάσεις μιας καλάς αναγνώστριας. Καθένα, ανάλογα με τπν πλικία τω ν αναγνωστών στους οποίους απευθύνεται, ξεχωρίζει για τον τρόπο ανάπτυξπς του θέματος, τπν εικονογράφπσπ, τπ λογοτεχνικά πλπρότπτα, τα νοάματα, τπν ά ποψ π για τπν κοινωνία. Είναι βιβλία που αξίζει να διαβαστούν!

Ό τ α ν ο έ φ η β ο ς διαβάζει για το ν κ ό σμο... ...προβλπματίζεται και κρίνει

Βόλφγκανγκ Κορν

Πώς ένα κόκκινο γιλέκο έκανε το γύρο του κόσμου Μετάφραση: Πελαγία Τσινάρη Κέδρος, 2009 σ. 211, € 10

δ

100

ιβλίο μυθοπλασίας και γνώσεων. Το θέμα του είναι πολιτικό και αναφέρεται στον αμφιλεγόμενο όσο και ιδεολογικά φορτισμένο όρο-μπαμπούλα, τπν «παγκοσμιοποίηση». Ας μπν εθελοτυφλούμε: τπν παγκοσμιοποίπσπ τπ βιώνουμε καθπμερινά, είναι κάτι εντελώς απτό, είτε αφορά τπ διακίνπσπ προϊόντων είτε ανθρώ­ πων. Καλό είναι λοιπόν να αντιλπφθοϋν οι νέοι τι είναι. Ο συγγραφέας τπν κατέβασε στπν καθπμερινότπτά μας κι έδειξε με συναρπαστικό τρόπο τα πώς και τα γιατί του παγκοσμίου εμπορίου, μέσα από μια οικονομικά διαδικασία που θα μπορούσε να είναι αλπθινή: αφπγούμενος τπν περιπλάνπσπ του κόκκινου γιλέκου στα μήκη και στα πλάτπ του πλανήτη δίνει στοιχεία για το πώς οργανώνεται η αλυσίδα παραγω­ γής, πώς ένα προϊόν αλλάζει, πώς δουλεύουν οι φτωχοί και πώς σκέφτονται οι πλού­ σιοι, τι σημαίνει ανακύκλωση στην πράξη, τι είναι οι οικονομικοί μετανάστες... Γιατί όλοι, προϊόντα και άνθρωποι, είμαστε συνδεδεμένοι με μια κοινή μοίρα και όσα δια­ δραματίζονται στον κόσμο μας αφορούν. Στο μυθιστόρημα ξεδιπλώνονται όλα τα δεδομένα, βοηθώντας τους αναγνώστες να καταλάβουν αυτούς τους μηχανισμούς και να διαμορφώσουν άποψπ. Επίσης: Βασίλης Παπαθεοδώρου, Το μεγάλο ταξίδι της κινέζικης πάπιας, Καστανιώτης Νικολάους Πίπερ, Ο Μίδας, τα κέρματα και οι μετοχές, Ψυχογιός

Β

...ενημερώνεται για να ξέρει ο Κρυμμένο εργοστάσιο παιχνιδιών μοιάζει να συνδέεται στενά με το κόκκινο γιλέκο, καθώς παρουσιάζει μια από τις επιμέρους τπυχές της οργάνωσης της παραγωγής και των συνθηκών εργασίας μιας ειδικής τάξης εργαζομένων. Πρόκει-

Τ

ται για τη μαύρη παιδική εργασία, η οποία, παρόλο που τοποθετείται από τη συγ­ γραφέα στην Κίνα, έχει γρανάζια και στις δυτικές αναπτυγμένες κοινωνίες, όπως η Βησσαρία Ζορμπάελληνική. Τι σημαίνει παιδική εργασία; Στέρηση της παιδικότητας, αμορφωσιά, Ραμμοπούλου κακή υγεία, άγχος δυσβάστακτο, οικονομική εκμετάλλευση, απάνθρωπη σκλαβιά. Το κρυμμένο Στο μυθιστόρημα περιγράφεται με μελανά χρώματα η ζωή των παιδιών εργατών εργοστάσιο και παράλληλα η δύναμη και η δράση ανθρώπων που δεν διστάζουν να καταγγεί­ παιχνιδιών Ελληνικά Γράμματα, 2009 λουν αυτήν την κατάσταση. σ. 140, € 8,90 Κάθε φορά λοιπόν που μας θαμπώνουν τα πολύχρωμα ηλεκτρονικά ή άλλα παιχνίδια και τα βιβλία με τις κινούμενες εικόνες, ας ρίχνουμε μια ματιά για να δούμε πού παρήχθησαν. Όλα αναγράφουν χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και για όλα έχουν δουλέψει τα μικρά επιδέξια παιδικά δάχτυλα. Επίσης με θέμα την κακοποίηση του παιδιού: Μαρσέλ Παζ, Το πολύχρωμο αγόρι, Ελληνικά Γράμματα Τζάκλιν Ουίλσον, Τα κακά κορίτσια, Ψυχογιός

...αναςητά και βρίσκει την ταυτότητά του το Junk που μας βυθίζει στον κόσμο των ναρκωτικών, το Μπίλυ Έλιοτ Μ ετά (Πατάκης), όπου συζητιέται η ομοφοβία στα στρώματα της αγγλικής, και όχι μόνον, εργατικής τάξης και το Το κάνουμε, με θέμα τη σεξουαλική ζωή των αγοριών (Μίνωας), ο τολμηρός Μέλβιν Μπέρτζες σφυροκοπά τα στερεότυπα που εν­ στερνίζονται οι νεαρές κοπέλες επιδιώκοντας να γίνουν κούκλες κι εφήμερα είδωλα, χωρίς να υπολογίζουν το τίμημα που πρέπει να πληρώσουν. Σ’ ένα πλαίσιο που δεν απέχει πολύ από τα μυθιστορήματα φαντασίας, σ’ ένα ασφυκτικό περιβάλλον, πα­ ρακολουθούμε την ηρωίδα να εκπαιδεύεται κατάλληλα και να θυσιάζει τη νεανική της φρεσκάδα κάνοντας αμφίβολες πλαστικές εγχειρίσεις που θα την μετατρέψουν σε ένα αφύσικο πλάσμα. Δυνατό ψυχολογικό θρίλερ, που επιτίθεται και θέτει σε αμφισβήτηση πολλές μικροαστικές αξίες, σαρώνοντας τα δεκάδες ροζ μυθιστο­ ρήματα που είναι, δυστυχώς, της μόδας στην Ελλάδα και αλλού. Επίσης: Μυρτώ Πιταούλη, Το ημερολόγιο μιας ανορεξικής, Κέδρος Σκοτ Γουέστερφελντ, Uglies, Pretties, Μεταίχμιο

Μέλβιν Μπέρτζες

Το πρόσωπο της Σάρα Μετάφραση: Γιάννης Παπαδημητρίου

Πατάκης, 2009 σ. 291, €14,10

...μαθαίνει και υποστηρίξει ν στα προηγούμενα βιβλία ο αναγνώστης πρέπει επιτακτικά να κουβεντιάσει με τον εαυτό του για να τοποθετηθεί απέναντι σε κοινωνικά ζητήματα, στο βι­ βλίο του Πασκάλ Πικ δεν θα διαβάσει απλά ένα δοκίμιο γραμμένο με κατανοητό τρόπο, ώστε να κατατοπιστεί για τα θέματα που άπτονται της θεωρίας της εξέλι­ ξης. Θα πάρει μέρος σε μια ανοιχτή συζήτηση όπου όλα τίθενται υπό αμφισβήτηση, ανταλλάσσονται και στοιχειοθετούνται επιχειρήματα. Στο βιβλίο του ο επιστήμο­ νας συγγραφέας εκλαϊκεύει την επιστημονική θεωρία εξηγώντας με απλά λόγια πώς χτίστηκε, ενώ παράλληλα γράφει ένα κείμενο με πολιτικές αιχμές, αναλύοντας τα γιατί των αντιδράσεων και υποστηρίζοντας, εν κατακλείδι, ότι η επιστήμη έχει τη

Α

Πασκάλ Πικ

Εξηγώντας στα παιδιά τη θεω ρία της εξέλ ιξης Μετάφραση: Αριστέα Κομνηνέλλη

Μεταίχμιο, 2009 σ. 128, € 8

6 :παιδική & εφηβική λογοτεχνία ΤΗΣ ΜΑΡΙΖΑΣ ΝΤΕΚΑΣΤΡΟ

δύναμη να απομυθοποιήσει τον κόσμο, ότι είναι μια άσκηση διανοητικής ελευθε­ ρίας, ανακάλυψης και συζήτησης, η οποία παραμερίζει τα στερεότυπα και το σκο­ ταδισμό. Επίσης: Φερνάντο Σαβατέρ, Μιλώντας στο γιο μου για την ηθική και την ελευθερία, Πατάκης

Και τέσ σ ερ α ό μ ο ρ φ α βιβλία γ ια μ ικρά παιδιά

Λιλή Λαμπρέλλη

Το κρυμμένο νερό Πατάκης, 2010 α 32, €14,60

Chen Jiang Hong

Το μαγικό άλογο του Χ αν Γκ αν ___ §

Μετάφραση: Κατερίνα Φράγκου

102 Αερόστατο, 2009 ο 5 σ. 38, €14,50

Τζέιμς Μάθιου Μπάρι

Πίτερ Παν Διασκευή: Μαρία Αγγελίδου

Παπαδόπουλος, 2009 σ. 80, € 16,60

α ήταν στεγνό, όπως η γη που περιγράφεται στο Κρυμμένο νερό, να βάλουμε ταμπέλα και να κατατάξουμε αυτό το παραμύθι στα οικολογικά βιβλία. Όχι ότι δεν είναι! Είναι και αποπνέει έντονα και με φυσικότητα τη λαϊκή σοφία των απλών ανθρώπων που γνώριζαν και μαγεύονταν από τη φύση και δημιουργούσαν πλάσματα της φαντασίας, ξωτικά και νεράιδες, για να καλυτερέψουν τη ζωή τους. Παραμύθι γραμμένο με τέχνη από μια συγγραφέα που έχει μαθητεύσει κοντά σε μεγάλους αφηγητές παραμυθιών, που μελέτησε παραδοσιακά παραμύθια απ’ όλο τον κόσμο και συνέθεσε ένα διαπολιτισμικό δικό της, παίρνοντας στοιχεία από πολλές παρα­ δόσεις και κάνοντάς το να μιλάει ελληνικά. Το πιο καλογραμμένο και εικονογρα­ φημένο (από τη Φωτεινή Στεφανίδη), αν όχι το καλύτερο, βιβλίο της χρονιάς! Επίσης για την εικονογράφηση: Τζον Λάιτ, Το λουλούδι, Ελληνικά Γράμματα, εικονογράφηση του ίδιου Πιερ Λορί, Το βιβλίο που πετάει, Μεταίχμιο, εικονογράφηση: Ρεμπέκα Ντοτρεμέρ

Θ

απλή ιστορία για τη δύναμη της τέχνης και του πάθους των καλλιτεχνών Μ ιααφηγείται και εικονογραφεί ο Κινέζος δημιουργός. Με την πένα του ανοίγει ένα παράθυρο στα μικρά παιδιά για να γνωρίσουν τη λεπτεπίλεπτη κινέζικη παρα­ δοσιακή ζωγραφική. Πρόκειται λοιπόν για μια σπουδή που αποδίδει μέσα από την τέχνη κρυμμένα νοήματα, καθώς παρουσιάζει το περήφανο ζώο να ζωντανεύει από το πινέλο του ζωγράφου και να επιστρέφει πίσω στον πίνακά του τρομαγμένο από την ασκήμια του πολέμου. Επίσης για τον πόλεμο: Αντώνης Παπαθεοδούλου - Μυρτώ Δεληβοριά, Η πόλη που έδιωξε τον πόλεμο, Πα­ τάκης Πάουλ Φέιρεπτ, Ο μικρός στρατιώτης, Σύγχρονοι Ορίζοντες

νας Πίτερ Παν που είναι και δεν είναι αυτός που ξέρουμε. Μια διασκευή που δεν παραφράζει ούτε κάνει περίληψη του έργου. Πρόκειται για μια εντελώς καινούργια προσέγγιση, στην οποία η Μαρία Αγγελίδου γράφει ένα δικό της βιβλίο, καθώς επε­ ξεργάζεται δημιουργικά το πρωτότυπο έργο. Συνομιλεί με το συγγραφέα του αλλά και με τους αναγνώστες και οργανώνει την ιστορία γύρω από πιθανές ερωτήσεις που θα είχαν οι μικροί αναγνώστες, ενώ αντλεί τις απαντήσεις από το κλασικό κείμενο. Αυτός ο Πίτερ Παν μόνο δυνητικά εκφράζει τον αρχικό του δημιουργό, όμως αυτό

Ε

δεν έχει καμιά σημασία γιατί το καινούργιο βιβλίο είναι εξίσου όμορφο με το κλα­ σικό. Ο Σβετλίν, στην εικονογράφηση, διατηρεί την ιστορικότητα του έργου. Επίσης: Τ. Τ. Sutherland, Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, Ελληνικά Γράμματα (διασκευή για τον κινηματογράφο) Laurence Gillot, Το χαμίνι, Ερευνητές (πώς μια κινηματογραφική ταινία έγινε βιβλίο)

ν επιθυμούμε να διευρύνουμε το πεδίο γνώσης της μυθολογίας και μαζί να δια­ βάσουμε καλή λογοτεχνία, προτείνουμε αυτό το έργο του κλασικού συγγρα­ φέα βιβλίων για παιδιά. Μυθολογία δεν είναι μόνον οι θεοί και οι ήρωες, οι πόλε­ μοι και τα ηρωικά κατορθώματα. Είναι και η μαγεία του φυσικού περιβάλλοντος, για το οποίο οι αρχαίοι Ελληνες έπλασαν γοητευτικούς μύθους επειδή το αισθά­ νονταν σαν κάτι ζωντανό πλάι τους. Το βιβλίο, εικονογραφημένο από τη ζωγράφο Ελένη Μιχαήλου, μοιάζει με ένα φυτολόγιο, όπου καρποφόρα και άλλα δέντρα, βό­ τανα, λουλούδια, θάμνοι, όλα διηγούνται ιστορίες για θεούς και θνητούς, για έρω­ τες και μεταμορφώσεις σ’ αυτούς που ακούνε το θρόισμά τους. Επίσης: Ζωή Βαλάση, Ο κήπος των μεταμορφώσεων, Κέδρος

Α

Χάρης Σακελλαρίου Μ ύθοι και περίεργα από τον κόσμο των φ υτώ ν Εστία, 2009 ο. 287, € 22,10

ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΠΑΠΟΛΥΒΙΟΥ, ΑΝΑΖΗΤΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ...γραπτές μαρτυρίες ενός Κύπριου στρατιώτη εθελοντή στο Βρετανικό στρατό στην κατοχική Θεσσαλονίκη και Χαλκιδική, 1941-1942... ε κ δ ό σ ε ι ς ^

€ H lK e V T p O

Αθήνα: Κιάφας 5 - ΤΚ 10678 · τηλ.: 210 3811077 j Θεσσαλονίκη: Καμβουνίων 9 - ΤΚ 54621 ·τη λ .: 2310 256146 www.epikentro.gr

·

e-mail: books@epikentro.gr

δ:παιδική & εφηβική λογοτεχνία Τάκης Κρεμμυδιώτης

Ελένη Σβορώνου

Ανίσχυρος άγγελος

Η πικρή μπριζόλα

Από το στάρι στο ψωμί

Πατάκης, 2010 ο. 134, € 8

Σοκόλης - Κουλεδάκης, 2010 α 112, € 8

Επιμέλεια εικονογράφησης:

Μάνος Κοντολέων

Μαρίνα Ρούσσου

Ερευνητές, 2010, ο. 48, € 14,50

εαλιστικό μυθιστόρημα, αξιοπρόσεχτο και πρωτοπόρο, τόσο για το θέμα του όσο και για τη γραφή του. Το υλικό «στη­ ρίχτηκε» στα γεγονότα του Δεκέμβρη του 2008, όταν η νεότητα ψηλάφησε δραματι­ κά το καινούργιο, η Αθήνα κάηκε και το ση­ μαίνον τραγικό: ένα παιδί δολοφονήθηκε από αστυνομικό. Ο συγγραφέας, έχοντας υπόψη τους κινδύνους που εμφιλοχωρούν και για να μη διολισθήσει σε ετπκαιρότητες, αλλά μόνο να διεισδύσει στον πυρήνα της αλήθειας, έδωσε ένα μυθιστόρημα με τε­ λείως φανταστικά πρόσωπα. Οι διαφορε­ τικές εστιάσεις στο θέμα και το εύρημα του πανταχού παρόντος (ανίσχυρου) αγγέλουως συνδετικού κρίκου και δείκτη της ανθρώ­ πινης περιπέτειας, αναδεικνύουν την κεν­ τρική ηρωίδα -κόρη του αστυνομικού- ως «εκπρόσωπο» της νέας γενιάς που προ­ σπαθεί με αντικειμενικά αποσπασματικές αλλά βαθιά ανθρώπινες κινήσεις, εν μέσω δύσκολων συνθηκών, να εξηγήσει το γε­ γονός και βέβαια να ανιχνεύσει τα ατομικά της όρια Ηπλευρά της αφήγησης με τα επι­ πλέον διακειμενικά και εξωκειμενικά σπα­ ράγματα εξηγεί, προσθέτει, ανατρέπει, πάντα προσφέροντας δημιουργικά κενά στον αναγνώστη, ενέχοντας στον πυρήνα της στοιχεία για πολλαπλές αναγνώσεις. (Για εφήβους και ενήλικες)

Ρ

[Γ. Σ. Π.]

ιβλίο εφηβικό με ήρωες τέσσερα ανήσυχα παιδιά που μπλέκουν σε μια μεγάλη περιπέτεια. Εν αρχή είναι μια αι­ νιγματική πρό(σ)κληση την οποία αποδέχονται οι τέσσερις μικροί, δύο αγόρια και δύο κο­ ρίτσια, που πρέπει να ανακαλύψουν έναν καλά κρυμμένο θησαυρό. Για να τον βρουν, όμως, πρέπει να λύσουν μερι­ κούς δυσνόητους γρίφους ενός παλιού σημειωματάριου, που απαγορεύεται να αγγίξουν. Στην κατεύθυνση αυτή θα προ­ σπαθήσουν να ενώσουν τις δυνάμεις τους για να μπορέ­ σουν να φτάσουν στο θησαυ­ ρό πριν από τους άλλους συ­ νομήλικους «χρυσοθήρες» της περιοχής, που παρακολουθούν στενά κάθε τους κίνηση. Η «πικρή μπριζόλα» δεν είναι παρά ο συμβολισμός της παι­ δικής φιλίας, της νοσταλγίας, της άδολης μάχης για κάτι καλό.

Β

[Μ. Α.]

μεγάλη κατανάλωση του ψωμιού από ένα λαό σαν το δικό μας, ιδίως σε άλλες εποχές ανέχειας, καταδεικνύει τη σχέση που έχουμε με αυτό το προϊόν. Αλλωστε είναι τόσο βαθιά ριζω­ μένο στη μνήμη, αρκεί να ερευ­ νήσει κάποιος για να διαπιστώσει την πολυσύχναστη ύπαρξή του στους μύθους, στα παραμύθια και γενικά στη λογοτεχνία. Το συγκεκριμένο βιβλίο γνώσεων εί­ ναι εντυπωσιακό και ουσιαστικό για τα κείμενά του, τις εικόνες του και γενικά για την αντικειμενικότητά του, την οργάνωση και την κατάταξη της ύλης του. Ο διαθεματικός τρόπος παρουσίασής του (οικονομία, φυσιολογία, σημα­ σία, κύκλος του ψωμιού, λαϊκός πολιτισμός, θρησκεία, ιστορία, διάφοροι πολιτισμοί, διατροφή, επιστήμη, ζωγραφική κ.ά.) το κά­ νουν θελκτικό και πολύτιμο για τους μικρούς αναγνώστες και ιδι­ αίτερα για όσους μαθητές προ­ σεγγίζουν το θέμα μέσα από διά­ φορα προγράμματα του σχολείου της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Η

[Γ. Σ. Π.]

Μάνια Δούκα Ο Φίλιππος και τα μαγικά κρόταλα Εικονογράφηση: Μάρια Μπαχά Στίχοι-μουσική: Τατιάνα Ζωγράφου

Κώστας Μάγος Το μακρύ ταξίδι του Αιμίλιου Εικονογράφηση: Μαρία Μπαχά Πατάκης, 2010 σ. 54, € 5,90

ε εποχές πολιτισμικής στέγνιας είναι πρόσφορο να εντρυφούμε σ’έναν πολιτισμό που (ραί­ νεται ότι ποτέ δεν έχασε τη ζωογό­ να δυναμική του. Καιρός είναι να αρ­ χίσουμε να τον προσλαμβάνουμε όχι μόνο μουσειακά, αποσπασματικά ή με τη ματιά άλλων αλλά δημιουργι­ κά, λειτουργικά, και πάνω από όλα: με δημιουργικό και ζωντανό τρόπο ήδη από τις μικρές ηλικίες. Τούτο το βιβλίο γνώσεων μας παρουσιάζει με έναν πολύμορφο τρόπο την πομπή των Μεγάλων Παναθηναίων που αποτυπώνεται ανάγλυφα στη ζω­ φόρο του Παρθενώνα, που βρίσκε­ ται στο Βρετανικό Μουσείο, και μια φανταστική περιδιάβαση σ’ αυτήν ενός μικρού νεοέλληνα, ύστερα από το κάλεσμα και την ξενάγηση μιας φανταστικής αρχαίας χορεύτριας. Το βιβλίο περιέχει ιστορικά στοιχεία, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και μια εικονογράφηση που διακριτικά συμμετέχει στην κίνηση ζώων, αν­ θρώπων και θεών της ζωφόρου. Χρήσιμο ανάγνωσμα και βοήθημα για το σχολείο. [Γ. Σ. Π.]

Εικονογράφηση: Χρήστος Κεχαγιόγλου, στίχοι-μουσική: Τατιάνα Ζωγράφου Εν πλω, 2010, σ. 58, € 15

Μπίρης, 2010, ο. 48, € 16,60

Σ

Φίλια Δενδρινού Το σπίτι

ήρωας του βιβλίου Κ εντρικός ένα παλιό και έρημο σπίτι που

συγγραφέας, νέος σχετικά στην παιδική λογοτεχνία, έχει δώσει αξιόλογα δείγματα γραφής. Οι ήρωές του, ζώα κυρίως, είναι «σύγχρονα» και κινούνται σε μια «λογοτεχνική πολι­ τεία» όπου η διαπολιτισμικότητα, η αποδοχή του διαφορετικού, η οικο­ λογική σκέψη είναι οι ζητούμενες αξίες της. Στο πρόσφατο βιβλίο του, μέσα από ένα περιπετειώδες ταξίδι ενός σαλίγκαρου εξερευνητή, στην ου­ σία κυνηγού ονείρων, του Αιμίλιου, που ξεπερνάει τα όριά του, προβάλλονται με έμμεσο τρόπο αξίες που συμπλη­ ρώνουν την προαναφερόμενη πολι­ τεία Ο σαλίγκαρος, ατο μεγάλο του τα­ ξίδι, για να μάθει από πού έρχεται το ποτάμι, γνώρισε τον κίνδυνο αλλά και τη φιλία και τη συντροφικότητα από μια χελώνα. Άνοιξε δρόμους, δη­ λαδή, ανίχνευσης οραμάτων μέσα από το άγνωστο πλην θελκτικό ταξί­ δι. Συναρπαστικό βέβαια και το ανα­ γνωστικό ταξίδι για τους αναγνώστες, μέσα από μια στρωτή και ενίοτε ποι­ ητική αφήγηση. Η εικονογράφηση είναι ζωντανή. Μακάρι να ήταν και έγ­ χρωμη! Εννοείται ότι περιμένουμε και δεύτερο βιβλίο με τον συμπαθητικό πλέον Αιμίλιο...

θυμάται τις ευτυχισμένες του ημέ­ ρες και που το ζωντάνεψαν χελι­ δόνια και τότε το πρόσεξαν οι άν­ θρωποι. Είναι ένα βιβλίο ύμνος για ό,τι βλέπουμε, δυστυχώς, να προ­ σμένει την αναπόφευκτη κατεδά­ φιση από ένα σύγχρονο πολιτισμό ο οποίος στην ουσία αρνείται τον εαυτό του και συνάμα το μέλλον του, κατεδαφίζοντας ό,τι άρτια αισθητικό στο διάβα των χρόνων έχει δημιουργηθεί. Κι είναι ένα αληθινό οικολογικό βιβλίο που με το ποιητικό κείμενό του, τα τρα­ γούδια του και τη μουσική του σε ψηφιακό δίσκο, τις ζωγραφιές και τις ασπρόμαυρες φωτογραφίες του θα μπορούσε, τουλάχιστον στον ενήλικο, να φαντάζει σαν ένα νοσταλγικό μιούζικαλ μνήμης εικόνων που πέρασαν ανεπιστρε­ πτί και στο μικρό αναγνώστη ένα μετείκασμα του παρελθόντος που δεν το έχει ζήσει, όμως φαντάζει ζωντανό μπροστά του να σημα­ τοδοτεί μια ζώσα ομορφιά, παρα­ καταθήκη για ένα οικολογικότερο μέλλον.

[Γ. Σ. Π.]

[Γ. Σ. Π.]

Ο

δ :παιδική & εφηβική λογοτεχνία Μυρτώ Πιταούλη

Λώρη Κέζα

Το ημερολόγιο μιας ανορεξικής

Η ώρα είναι εκατό

Πινάκιο

Εικονογράφηση:

Κέδρος, 2010, σ. 208, € 9

Ντανιέλα Σταματιάδη

Εικονογράφηση: Λουτσία Σαλέμι Διασκευή: Ρομηέρτο Πιουμίνι Απόδοση: Ρένα Ρώσση-Ζαίρη Μεταίχμιο, 2010, σ. 32, € 4

Κάρλο Κολόντι

Παπαδόπουλος, 2010 σ. 40, €4,40

νευρική ανορεξία, μιααπό τις νό­ σους της εποχής μας, έχει αίτια βιολογικά αλλά κυρίως ψυχολογικάκαι κοινωνικά. Το άτομο ζει σε ψευδαισθησιακές καταστάσεις και είναι ευ­ νόητο ότι χρήςει απαραίτητης βοή­ θειας. Η λογοτεχνία και στο ποσοστό που της αναλογεί είναι δυνατόν να συν­ δράμει προς μία τέτοια κατεύθυνση. Στο βιβλίο μας η πρωταγωνίστρια εί­ ναι η ποθούσα. Αναδεικνύει μέσα από το ημερολόγιό της την πορείατης, από τα πρώτα ψυχολογικά συμπτώ­ ματα (πρόβλημα με το σώμα της) και κοινωνικά (συνήθης αντιπαλότητα στο σπίτι, συμπεριφορά συνομηλίκων τπζκ-ά.), την κυριολεκτική βύθισή της σ’ένα δίχως τελειωμό σκοτάδι ενοχών, μεταπτώσεων, ψευδαισθήσεων ώς την τελική θεραπεία της και τον ερχομό της στην πραγματικότητα. Q σημειώσεις στο ημερολόγιο αργότερα ως μητέρας, αλλά και οι εκτός ημερολο­ γίου, φωτίζουν ουσιαστικά την υπό­ θεση της νευρικής ανορεξίας. Μιασυγ­ κλονιστική ψυχογραφική μαρτυρία, γραμμένη με απλότητα αλήθεια, αι­ σιοδοξία για τη ζωή και δίχως μελο­ δραματισμούς, που διαβάζεται απνευ­ στί. (Για εφήβου^)

ια μικρή βαρέθηκε να ...χα­ ραμίζει τη ζωή της ανάμε­ σα στα ασφυκτικά όρια του χρό­ νου, των αναγκαίων και πιεστι­ κών υποχρεώσεων. Έτσι, δρώντας ουσιαστικά ως επικρίτρια του πολιτισμού της ταχύτητας, επινόησε για ημέρα την ...Δετάρτη, για μήνα τον ...Διακοπέμβριο και την Ώρα Ελλάδας ...Εκατό! Όλα αυτά τα έβαζε όπου τη βόλευε και βέβαια έπραττε ανάλογα. Κι όταν κάλεσε τους φίλους και τις φίλες της για τα γενέθλιά της, όπως είναι φυσικό κάποια Δετάρτη, ώρα Εκατό κ.λπ., δεν την τίμησε κα­ νένας! Ένα μικρό χιουμοριστικό βιβλίο που διαβάζεται ευχάριστα από τους μικρούς αλλά και από τους ενήλικους. Κι είναι βέβαιο ότι μας βάζει σε σκέψεις για την καθημερινότητά μας και γενικά για τη ζωή μας και τον εγκλωβι­ σμό της στα στενά περιθώρια εκείνου του χρόνου που έχουμε «εφεύρει» ή μάλλον διαιρέσει σε κομμάτια και βέβαια προσαρ­ μόσει στις θνησιγενείς μας κι­ νήσεις.

[Γ. Σ. Π.]

[Γ. Σ. Π.]

Η

g 106 οδ °5 ?

5 5 ο

Μ

ίναι βέβαιο ότι στις μέρες μας ένα ξαναδιάβασμα ορισμένων κλασικών παραμυθιών είναι απα­ ραίτητο. Κι όχι τόσο για να ξαναθυμηθούμε μουσειακά τα παραμύθια αλλά μήπως επιτέλους τα χρησιμο­ ποιήσουμε σαν καθρέφτη για να δούμε, πρωτίστως οι πολιτικοί αλλά και άλλοι, τον εαυτό μας να μας κοι­ τάζει, ακόμη και να μας ελέγχει. Για τον Πινάκιο εννοώ. Ο Ιταλός φιλό­ σοφος Κρότσε είχε πει ότι το ξύλο από το οποίο έγινε ο Πινάκιο είναι η ίδια η ανθρωπότητα και πρέπει να τον διαβάσει μόνο όποιος θέλει να θεωρεί τον εαυτό του βαθιά καλ­ λιεργημένο άνθρωπο. Και λέω πρω­ τίστως οι πολιτικοί, γιατί οι βαθιά καλλιεργημένοι άνθρωποι (αν είναι) δεν λένε κι ούτε ποιούν ...ψέματα! Έτσι δεν είναι; Κατά τα άλλα πρό­ κειται για μια καλή διασκευή του διά­ σημου παραμυθιού ανάμεσα σε εξί­ σου καλές εικόνες. Στην ίδια σειρά κυκλοφορούν το παραδοσιακό αγ­ γλικό παραμύθι Τα τρία γουρουνάκια, το Χάνσελ και Γκρέτελ των αδελφών Γκριμ και Το τζπζίκι και το μυρμήγκι του Αισώπου.

Ε

[Γ. Σ. Π.]

Γιάννης Πανουτσόπουλος

Χριστίνα-Ντανιέλα Ρίμερ

Αργυρώ Πιπίνη

Τη νύχτα που ξυπνούσε η Αγνωστούπολη

Κανείς δ εν είναι τέλειος Εικονογράφηση:

Ο Ευγένιος και ο ιερός πάπυρος

Εικονογράφηση: Μαρία Ρήγα Ταξιδευτής, 2010, σ. 50, € 11

Ντανιέλα Σταμσπάδη

Μίνωας, 2010, σ. 40, € 6

ν αυτό το βιβλίο «υπάρχουν» δύο ιβλίο με τα βασικά χαρα­ πόλεις της φαντασίας: η Αγνωκτηριστικά του διηγήματος στούπολη και η Λεξούπολη. Η πρώτη μιας συγγραφέως πρωτοπαρουαποτελεί οικτρό καθρέφτισμα της επο­ σιαςόμενης στην παιδική λογο­ χής μας κι η δεύτερη μια πόλη της θε­ τεχνία, που απ’ ό,τι δείχνει είναι τικής ουτοπίας με ελεύθερους ανθρώ­ αυτό που συνήθως λέμε: πολλά πους. Όμως όλα άλλαξαν στην Αγνω- υποσχόμενη. Και το λέω αυτό στούπολη όταν άνθρωποί της από ανάγ­ επειδή το διήγημα είναι ένα δύ­ κη ταξίδεψαν στη Λεξούπολη. Ανέτρε­ σκολο είδος. Άλλωστε η ελάχιστη ψαν την προηγούμενη δυστοπία και τα παραγωγή του στα καθ’ημάς το παιδιά ξαναβρήκαν τα παραμύθια. Ευ­ αποδεικνύει. Και η γραφή της εί­ χάριστη έκπληξη αποτελεί το συγκε­ ναι αξιοπρόσεχτη. Λιτά, εύστοχα, κριμένο καλαίσθητο βιβλίο. Η πολυεπί- δίχως πλατειασμούς και άσκοπες πεδη αφήγηση είναι ευρηματική, η πλο­ συναισθηματικές ψυχογραφή­ κή του δένει δημιουργικά αρκετές δια- σεις, αναδύεται μια ρεαλιστική κείμενες εικόνες, η γλώσσα του λιτή, εί­ όσο και ευαίσθητη ιστορία, όπου ναι φορές που απογειώνεται ποιητικά η αποδοχή του διαφορετικού ιδωμένη από την πλευρά της σοφίας της αποτελεί το βασικό ιδεολογικό παιδικότητας με μια γενέθλια ματιά την της πρόταγμα. Ένας ευγενής οποία μόνο οι αληθινές λέξεις μπορούν μαθητής είναι ανάπηρος. Δέχεται να προσφέρουν. Αλλωστε «...μια γυάλινη στωικά τις κοροϊδίες των συμ­ σφαίρα, που λέγεται ότι είναι το πιο με­ μαθητών του. Στο σχολείο έκανε γάλο λεξικό του κόσμου, έδινε απαντή­ φιλικές σχέσεις με μια μαθήτρια, σεις... Ένα ολόκληρο σύμπαν σε λέξεις την αφηγήτρια της ιστορίας, την και γραμματάκια στρογγυλά...» Η εικο­ οποία βοήθησε ώστε κι εκείνη να νογράφηση είναι παιδικότροπη, με χρώ­ ξεπεράσει τα προβλήματα που ματα που η εποχή μας έχει ανάγκη. Ικα­ είχε λόγω της εμφάνισής της. νοποιώντας τα γούστα παιδιών και ενη­ Ανάγνωσμα που μπορεί να δώσει λίκων και βέβαια βάζοντάς τους σε πολλά στο σύγχρονο πολυπολιπροβληματισμό, διαβάζεται ευχάριστα. τισμικό σχολείο.

Β

Σ

[Γ. Σ. Π.]

[Γ. Σ. Π.]

Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Μεταίχμιο, 2010, σ. 64, € 6

ι γάτες μπορεί και να είναι τα πλέον αγαπημένα ζώα στη λογοτεχνία και ιδιαίτερα στα παιδικά βιβλία. Νάτες και στο βι­ βλίο μας που πρωταγωνιστούν, δύο, παρακαλώ. Είχαν βρεθεί μό­ νες και τις υιοθέτησαν σε ένα αρ­ χαιολογικό μουσείο. Η μία, ο Ευ­ γένιος, πιο αριστοκρατική, σκέτο αστυνομικό δαιμόνιο, κι η άλλη, ο Μήτσουλας, χαρακτηριστικός αλήτης. Κι όταν χάθηκε ένας πο­ λύτιμος πάπυρος ο Ευγένιος, βοή­ θησε λίγο κι ένα όνειρο που είδε, εξίχνιασε το μυστήριο. Ένας αι­ γυπτιολόγος είχε χρησιμοποιήσει τον αδερφό του για την κλοπή του πάπυρου. Ο Ευγένιος πάντως, γε­ μάτος αγάπη για όλους, κατάκτη­ σε και το μυστικό της μακροζωίας! Ο καλός χειρισμός της γλώσσας και η κλιμάκωση της πλοκής, παρά τη μικρή έκταση του κειμέ­ νου, επιτείνει την αγωνία για την εξιχνίαση του μυστηρίου. Και βέ­ βαια δημιουργεί μια απορία για τον αναγνώστη: τι να έγινε η, παρά την πράξη της φευγαλέα μεν συμπα­ θητική δε, φιγούρα του Μήτσουλα;

Ο

[Γ. Σ. Π.]

δ :παιδική & εφηβική λογοτεχνία Holger Luhmann

Καρλ Νορά - Ρεμπέκα Ντοτρεμέρ

Χρηστός Μηουλώτης

Το κορυφ αίο βιβλίο μόνο για αγόρια

Ο Χτυποκάρδης

Τα πολύτιμα σκουπίδια του κυρίου Νο

Μετάφραση: Ευαγγελία Τόμπορη Κλειδάριθμος, 2010, σ. 101, € 13,90

Μετάφραση: Μαρίζα Ντεκάστρο Μεταίχμιο, 2010 σ. 36, € 11

άθε που τα σχολεία κλείνουν οι γονείς αγωνίζονται να κρατή­ σουν τα παιδιά τους μακριά από τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και τις κονσόλες παιχνιδιών, με την ελπίδα ότι τα βλαστάρια τους θα βγουν έξω να αθληθούν ή θα δια­ βάσουν κάποιο βιβλίο. Το ανά χείρας βιβλίο αποτελεί μια πολύ καλή αρχή, καθώς είναι άκρως διασκεδαστικό και ευανάγνωστο, με πολ­ λές ιδέες για παιχνίδια, συζητήσεις και πλάκες. Μεταξύ των άλλων, το βιβλίο περιέχει ανέκδοτα και γρί­ φους, οδηγίες για εξερευνητικές αποστολές, ακόμη και απλές συνταΥέ<ί Υΐα τις ανάπαυλες του παιχνιδιού. Καθότι όμως τα παιδιά είναι πρώτιστος παιδιά, το μεγαλύτερο μέρος του βιβλίου είναι αφιερωμένο σε παιχνίδια είτε κλασικά, όπως ο δρόμος μετ’ εμποδίων και τα μήλα, είτε πρωτότυπα, όπως η σκυ­ ταλοδρομία ρούχων. Φυσικά ο συγ­ γραφέας δεν παραλείπει να παρέχει εναλλακτικά παιχνίδια εσωτερικού χώρου, ώστε οι καλοκαιρινές μπά­ ρες να μη μειώσουν στο ελάχιστο την απόλαυση ενός ελεύθερου κα­ λοκαιριού.

ια ιστορία από εκείνες που ξε­ χωρίζουν αναδύεται από το συγκεκριμένο βιβλίο. Ένας κατα­ σκευαστής μαριονετών που ζωντα­ νεύουν επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ομοίωμα του εαυτού του. Δηλα­ δή ένα ανδρείκελο. Πριν το ολοκλη­ ρώσει, εκείνο ζωντανεύει. Δεν ταυ­ τίζεται απόλυτα με κάποια «ενήλικα» διακείμενα από το χώρο της επιστη­ μονικής φαντασίας, γιατί ο Χτυποκάρδπς, όπως αυτοονομάστηκε, διαρκώς επιζητούσε την αγάπη, την κατανόηση και την εμπιστοσύνη. Όμως όλοι, αρχής γενομένης από το δημιουργό του, τον απόδιωχναν με οικτρό τρόπο, ώσπου μοναχός πια, έρημος και κυνηγημένος στο χιόνι, άρχισε να διαλύεται. Το σάλι του περιπλανώμενο στον αέρα το πήρε μια μικρή μάγισσα, το μόνο άτομο που είχε δείξει εμπιστοσύνη στον Χτυποκάρδη. Τρυφερή ιστορία για την αγάπη που δε χάνεται, αλλά γί­ νεται ενέργεια για όσους τη χρει­ άζονται και την εκτιμούν, αλλά και που επίσης καταδεικνύει ότι πολλές φορές ο κόσμος δεν είναι έτοιμος να την αποδεχτεί. Αξιοπρόσεχτες οι ζωγραφιές.

το βιβλίο αυτό αποτυπώνεται μια έσχατη φανταστική πόλη του ισχύοντος τύπου ανάπτυξης. Οι άνθρωποί της καταναλώνουν αλό­ γιστα. Ο ηγεμόνας της πόλης τούς αντιμετωπίζει αυταρχικά και με την απειλή, την τρομοκρατία και τη βία καταφέρνει να επιβάλλεται. Ένας ζωγράφος όμως, (νο)σταλγός του οικολογικού παρελθόντος, με τη συνεργασία ενός κοριτσιού και με αποκλειστικό όπλο τη ζωγραφι­ κή θα καταφέρει ώστε όλοι να ξε­ σηκωθούν, να καταλάβουν τον πύρ­ γο του ηγεμόνα, αυτός φοβισμένος και αμαχητί να κρυφτεί σε μια σή­ ραγγα κι η πόλη να επανέλθει στην πρότερη κατάστασή της, αλλά με τους ανθρώπους της πλέον να έχουν διαφορετική στάση απέναν­ τι στην καθημερινότητα. Φανερά τα διακείμενα, αλλά μακάρι να ήταν όλα τόσο εύκολα. Βέβαια μιλάμε για παραμύθια και για τη δύναμη της τέ­ χνης, που δεν έχουν τη δύναμη να αλλάξουν τον κόσμο, αν είναι όμως καλά μπορεί να συνεισφέρουν στην αλλαγή της στάσης του αναγνώστη απέναντι στη φύση και στον κόσμο.

[Δ . Κ.]

[Γ. Σ. Π.]

[Γ. Σ. Π.]

Κ

g 108 οσ °5 ι | < ο

Μ

Εικονογράφηση: Βασίλης Παπατσαρούχας

Ελληνικά Γράμματα, 2010 σ. 38, €21,50

Σ

«Ιεραποστολή, στά ίχνη τοϋ Χρίστου» Σχ.: 15X22 Σελ.: 376 Τιμή.: 17€

«Στήν Αφρική» Σχ.: 15X22 Σελ.: 480 Τιμή.: 20€

«Έως εσχάτου τής γής» Σχ.: 15X22 Σελ.: 388 Τιμή.: 186

«Ιεραποστολική τριλογία» 'Ολοκληρώθηκε ή αφιερωμένη στην ιεραποστολική δράση καί συγγραφή τριλογία τοΰ Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Τιράνων καί πάσης Αλβανίας κ, Αναστασίου (Γιαννουλάτου) πού άποτελεΐται από τά έργα: «Ιεραποστολή, στά ίχνη τοϋ Χριστού », «'Έως εσχάτου τής γής» καί «Στήν Αφρική». Στήν Ιεραποστολική τριλογία παρουσιάζονται μελέτες καί ομιλίες πού άποτελοϋν κατάθεση προσωπικής θεολογικής Ανησυχίας, ιστορικά μελετήματα, άρθρα, μελέτες καί οδοιπορικά όπου ό πολιός συγγραφέας καταθέτει μέ γλαφυρό τρόπο τήν πολυετή καίγόνιμη διακονία του. ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: ΙΑΣΙΟΥ 1,115 21 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 210 7272381, FAX: 210 7272380 w w w .a p o sto lik i-d ia k on ia.gr

δ :βιβλία στον κόσμο

Α νέκδο τες (ρωπογραφίες Οι συγγραφείς που αγαπήσαμε είναι λέξεις, κόσμοι χάρτινοι, ονόματα που το καθένα συνδέθπκε με διαφορετικά ταξίδια τπς γλώσσας και του νου. Οι συγ­ γραφείς που αγαπήσαμε είχανε βλέμμα σκοτεινό, ζωές που αχνοφαίνονταν πίσω από τα γραπτά τους, και γραπτά το αντιφέγγισμα των οποίων μαντεύα­ με σ’ εκείνα τα πρόσωπα που προσπαθούσαμε να «διαβάσουμε» στις φωτο­ γραφίες. Για τον καθένα υπάρχουν κάποιες κλασικές πόζες, με τις οποίες τον ή τπν έχουμε ταυτίσει. Κάποια πλικία με τπν οποία πέρασε στπν αιωνιότπτα. Ελένη Καρρά

Αρθούρος Ρεμπώ, από τα Β πλέον κλασικά παραδείγματα, είναι εκείνο το σχεδόν παιδικό πρόσωπο, ο αιώνιος έφηβος που στήνει αενάως χρυσές καδένες από αστέρι σε αστέρι και χορεύει. Κι εκείνος που συνομιλούσε με τα αστέρια, μέχρι που χάθηκε, πετώντας ανάμεσά τους, ο Αντουάν ντε Σεντ Εξυπερί, κοιτάζει πάντα, συχνά ντυμένος με τη στολή του πιλότου, ένα μαυρόασπρο αλλού. Ετσι, για τον συγγραφέα του Μικρού πρίγκι­ πα, και της Νυχταρινής πτήσης, το πιο σημαντικό που έχουν να προσφέρουν οι ανέκδοτες φωτογραφίες που δόθηκαν τώρα για πρώτη φορά στη δημοσιότητα είναι το γεγο­ νός ότι είναι μεταγενέστε­ ρες όσων γνωρίζαμε, και μπορεί μάλιστα να τραβή­ χτηκαν ακριβώς πριν από το τελευταίο του ταξίδι, εκείνο από το οποίο ουδέ­ ποτε επέστρεψε. Τέσσερις φωτογραφίες, τραβηγμένες όπως φαίνεται στην Κορσι­ κή τον Ιούλιο του 1944, και πιο πρόσφατες από εκείνες που είχε τραβήξει ο Τζον ■

λίγο πριν φύγει για την τελευταία του πτήση

Φίλιπς τον Μάιο του 1944. Στη μία τον βλέπουμε καθισμένο μπροστά σ’ ένα τραπέζι, να καπνίζει, ίσως, όπως επισημαίνει ο Nouvel Obs, το τελευ­ ταίο του τσιγάρο. Ήταν 31 Ιουλίου όταν, σε ηλικία 44 ετών, έφυγε για την τελευταία του πτήση. Ήταν 17 χρόνων ο Αρθούρος Ρεμπώ όταν πετούσε στην Κόλαση. Ο θρύλος ακινητοποίησε τη μορφή του σ’ αυτήν την ηλικία, για πάντα. Και όμως, η ανέκδοτη φωτογραφία που βρέθη­ κε, πρόσφατα, τυχαία, μας δείχνει τον «πρώην» (μπορεί άραγε ένας ποιητής να είναι ποτέ πρώην;) ποι­ ητή στο Άντεν, ενήλικα και έμπορο. Εδώ, οι «ρεμπωλόγοι» έχουν πέσει με τα μούτρα στη μελέτη της φωτο­ γραφίας, αφού είναι η πρώτη στην οποία βλέπουμε τον Ρεμπώ μεγάλο -ήδη, κατάφεραν να την χρονολο­ γήσουν (Αύγουστος του 1880), αλλά και να αναγνωρίσουν σχεδόν όλα τα πρόσωπα της παρέας που βλέπουμε να φιγουράρει στη βεράντα του L’Hotel de l’Univers. Βλέμματα συγ­ γραφέων που αγαπήσαμε διαπερ­ νούν το χρόνο. Από ένα univers (σύμπαν) δικό τους, τόσο μακρινό αλλά και τόσο, χάρη στο έργο τους, οικείο. ■

Maurizio De Rosa

Ιταλία

Παράταιρα πρόσωπα περισσότερους από 300 χι­ Μελιάδες επισκέπτες και πολλές καινοτομίες για τη διοργάνωση του 2011 έκλεισε η 23η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου του Τορίνου, με τιμώμενη χώρα την Ινδία. Του χρόνου, σύμφωνα με τους διοργα­ νωτές, τιμώμενες χώρες θα είναι η Ρωσία (μετά την άρνηση της Κίνας να συμμετάσχει) και η ίδια η Ιτα­ λία, η οποία το 2011 συμπληρώνει 150 χρόνια από την ενοποίησή της. Στόχος είναι η καλλιέργεια της ιστορικής μνήμης (που ήταν άλλωστε και ο φετινός θεματικός άξονας) και η προσπάθεια να αναπροσδιοριστεί η έννοια της «πολι­ κότητας» σε μια χώρα όπου όλο και δυσκολότερη καθίσταται η ανεύρεση κοινών, εθνικών παρο­ νομαστών. Επίσης φέτος η έκθεση διερεύνησε τις δυνατότητες της πολιτιστικής χορηγίας, ανακοίνω­ σε τη θέσπιση του μεγάλου βρα­ βείου λογοτεχνίας, που από τον επόμενο Σεπτέμβρη θα απονέμεται κάθε χρόνο σε καταξιωμένους ξένους και ιταλούς συγγραφείς, και εγκαινίασε την «Θερμοκοιτί­ δα», αφιερωμένη αποκλειστικά στις νέες εκδοτικές πρωτοβου­ λίες. Κατά τα άλλα, η διοργάνωση παρέμεινε πιστή στο m ix’n ’match χαρακτήρα της, με τον Ουμπέρτο Έκο να συζητάει δίπλα στην... Ιτα­ λίδα Μενεγάκη -που έσπασε όλα τα ρεκόρ με την έκδοση της αυ-

ΡΟΥΛΑ ΚΑΚΛΑΜΑΝΑΚΗ

Από λέξη σε λέξη ΤΟΠΟΙ

Ένα βιβλίο μικρού μ εγέθους και λιγοστού βάρους για να μην κουράζει. Κείμενα συναρπαστικά αλλά και σύντομα, για να μη μένουν στη μέση. Μ ικρές ισ τορ ίες με νόημα και γνώση από τα ξίδια εντό ς και εκτό ς Ελλάδας. Έ νας διάλογο ς διάρ κεια ς με τη φύση, το ν πολιτισμό, τα κρυφά α ξιοθ έατα τω ν πόλεων και τις α ν ά λ ο γ ες προεκτάσεις τους στην αίσθηση και στην αισθητική τω ν πραγμάτων.

V

εκδόσεις νέδα

Μ Ο Λ Ι Σ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: 210 38 39 020

Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Η Σ Ε

δ :βιβλία στον κόσμο

τοβιογραφίας τη ς- και τον Yves Bonnefoy να διαβάζει τα ποιήματά του δίπλα στις μαρτυρίες και στα ανέκδοτα ποδοσφαιριστών-ιεραπόστολων και άλλων αστέρων της showbiz, τα πονήματα των οποίων βρίσκουν συνήθως καταφύγιο στις

Δημήιρης Β. Τριανταψυλλίδης

αγκάλες του καναλάρχη, πρωθυ­ πουργού, υπουργού Ανάπτυξης, κα­ θώς και μεγαλοεκδότη Σίλβιο Μπερλουσκόνι. «Οικονομίες κλίμακος» εξηγούν οι μεν, «σύγκρουση συμ­ φερόντων» επικρίνουν οι δε. Και στη μέση οι τύχες του βιβλίου. ■

Ρωσία Μπρόντσκι - Πούσκιν ν ζούσε θα ήταν σήμερα εβδο­ μήντα ετών. Πέθανε όμως ένα μόλις χρόνο μετά την απονομή του βραβείου Νόμπελ. Ο λόγος για την εκπληκτική μορφή της ρωσικής ποίησης Ιωσήφ Μπρόντσκι, τα γε­ νέθλια του οποίου γιορτάστηκαν στη Ρωσία με πλήθος δημοσιευμά­ των, εκδηλώσεων μνήμης και απαγ­ γελίες ποιημάτων του. Σε ανταπό­ κρισή του από τις ΗΠΑ, ο γνωστός κοσμοπολίτης ποιητής Αλεξάντρ Γκένις αναφέρθηκε στην άποψη του Μπρόντσκι ότι οι «λέξεις των ποι­ ημάτων είναι οι ουλές που αφήνει η πένα πάνω στο χαρτί». Σήμερα, πε­ ρισσότερο από ποτέ άλλοτε, εντυ­ πωσιάζει αλλά και δίνει κουράγιο σ’ εμάς τους υπόλοιπους ο διάλογος που είχε ο ποιητής με τη δικαστίνα Σαβέλιεβα, στη δίκη του με την κα­ τηγορία του «παρασιτικού τρόπου ζωής», όπου στην ερώτησή της «γιατί δεν δουλεύετε» εκείνος απάν­ τησε «δουλεύω, γράφω ποιήματα». Ξεχωριστή θέση στις εκδηλώσεις που έγιναν προς τιμήν του ποιητή ήταν και η τοποθέτηση αναμνηστι-

Α

δ

112

°9

Ο νομπελίστας ρώσος ποιητής Ιωσήφ Μπρόντσκι

κής πλάκας στην παρόχθια περιοχή του Νέβα, περιοχή στην οποία ο ποι­ ητής περνούσε περπατώντας τον ελεύθερο χρόνο του. Άγνωστα ντοκουμέντα, τα οποία φωτίζουν λεπτομέρειες από τη ζωή του Αλεξάντρ Πούσκιν, ανακαλύ­ φθηκαν στο Γενικό Αρχείο του Κρά­ τους της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Πρόκειται για πιστοποιητικά διέλευ­ σης από διάφορες πόλεις της αυτο­ κρατορίας, με ιδιόχειρες υπογραφές του πατέρα της ρωσικής ποίησης. Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που με σκεπτικισμό δέχτηκαν αυτήν την εί­ δηση, σημειώνοντας πως η υπογρα­ φή αυτή διαφέρει σημαντικά από εκείνη που συνήθως έβαζε ο ποι­ ητής και την αποδίδουν στον αδελ­ φό του Λέοντα. 1

Οι Εκδόσεις Παπαζήση προτείνουν. τά ξ η

.

Αναρχία Τρομο κρατια

Τάξη-Αναρχία-Τ ρομοκρατία

Συμβουλευτική και θεραπεία Οικογένειας

ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ

ΚΑΛΛΙΟΠΗ Ε. ΚΟ ΥΝΕΝ Ο Υ

Ερμηνεύονται τα φυσικά και βιολογικά αίτια που οδηγούν στη διαμόρφωση της Τάξης και της Αταξίας που εξαιτίας των κοινωνικών αιτίων επεκτείνονται στην αλληλεπίδραση της Τάξης και της Αναρχίας.

Απευθύνεται σε όσους θέλουν να κατανοήσουν τον τρόπο που λειτουργεί η ομάδα που καθορίζει όλες μας τις σχέσεις, τη συμπεριφορά και τις επιλογές μας, δηλαδή η οικογένεια.

Π.Ε.ΠΕΤΡΛΚΗΣ

Αμερικανικός

φονταιιενταϋισΜός

Η Ελληνική Οικονομία: Προκλήσεις

Αμερικανικός Φονταμενταλισμός

ΓΙ.Ε. ΠΕΤΡΑΚΗΣ

Μ ΑΝΟΥΣΟΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ

Παρέχεται μία ολοκληρωμένη αναπτυξιακή προβληματική, η οποία παρακολουθεί όλη τη διαδικασία της οικονομικής ανάπτυξης στην Ελληνική οικονομία μέχρι το Μάιο του 2010.

Εξετάζονται οι γενεαλογίες του αμερικανικού φονταμενταλισμού, τα εσχατολογικά, προχιλιαστικά και κοινωνικά οράματά του, καθώς και τις επιστήμες που ανέπτυξε.

G E Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Π Α Π Α Ζ Η Σ Η

Νικηταρά 2 & Εμμ. Μπενάκη, 106 78 Αθήνα Τηλ.: 2103838020, 2103822496, Fax: 2103809150 site: www.papazisi.gr ♦ email: papazisi@otenet.gr

δ:βιβλιοθήκες ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΑΣΟ ΧΡΙΣΤΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟ

Έ να «φιλελλπνικόν βιβλιοπω λείον» εσσαλονίκη. Τσιμισκή και Παύλου Μελά, στη Διαγώνιο, δίπλα στο Λευκό Πύργο, Πα­ ρασκευή απόγευμα. Εργάτες αντικαθιστούν τους υαλοπί­ νακες του υποκαταστήματος της Εθνικής. Άγνωστο ποιος τους θρυμ­ μάτισε. Ήσαν οι εργαζόμενοι που δια­ μαρτύρονταν για τις μειώσεις των απολαβών τους; Ήσαν οι οπαδοί του Ηρακλή που διατράνωναν την αντί­ θεσή τους στην απόφαση που κατα­ δίκαζε σε υποβιβασμό την ομάδα τους; Άγνωστον. Το σίγουρο ήταν πως στο πεζοδρόμιο δεν μπορούσες να βαδίσεις. Όμως, δέκα μέτρα πιο πέρα υπάρχει ένας μικρός πεζόδρομος, η οδός Ισαύρων. Την ώρα αυτή, η κίνηση εί­ ναι ελάχιστη και π πρόσβαση ευχε­ ρής. Αμέσως προσελκύει το βλέμμα σου η περίεργη ονομασία: «Λοξίας». Έρχεται στο μυαλό ο Απόλλων, το δελφικό μαντείο, η μουσική. Ωστόσο, δεν γίνεται εύκολα η σύνδεση με βι­ βλιοπωλείο και καφεστιατόριο! Η περιέργεια μπορεί να θεωρείται ελάττωμα, αλλά στη συγκεκριμένη

Θ

δ

114 2S ο>

Η είσοδος στον "Λοξία"

περίπτωση βγήκε σε καλό. Ανεβαί­ νεις μερικά σκαλιά και βρίσκεσαι σε ένα χώρο με μαρμάρινα τραπέζια, ξύ­ λινες βιεννέζικες καρέκλες, φωτι­ στικά με σφυρήλατη βάση, ένα παλιό σκρίνιο, βαρελάκια, ένα προπολε­ μικό ραδιόφωνο και τοίχους γεμά­ τους φωτογραφίες προσωπικοτήτων της ελληνικής μουσικής, της φιλοσο­ φίας και της τέχνης, Σκαλκώτας, Καστοριάδης Τσαρούχης, Σικελιανός, Καβάφης· καλοδουλεμένες γκραβούρες· παλιές φωτογραφίες από τη Μι­ κρά Ασία που θυμίζουν το προγονικό παρελθόν του ιδιοκτήτη· δυο χαρι­ τωμένες αφίσες, που η μια παρου­ σιάζει τον «Ελληνα Ολυμπιονίκη Τόφαλο» με τους εντυπωσιακά ανε­ πτυγμένους μυώνες του κι η άλλη διαφημίζει αγγλιστί τον «Hercules Coutalianos, the Original Terrible Greek», που δαμάζει με... απλό κε­ φαλοκλείδωμα ένα θηριώδη ταύρο «in Lima, Peru, South America» το 1878! «Αφίσες αγορασμένες από παλια­ τζή», σε ενημερώνει η φωνή του ιδιο­ κτήτη. «Γιάννης Κυπριανίδης ονομά­ ζομαι. Καθίστε, να πάρετε κάτι». Προτείνει το μοναδικό τραπέζι του μι­ κρού εξώστη, στο πίσω μέρος του καταστήματος. Όπως κάθεσαι, αφε­ νός σε χτυπάει ευωδιά γλυκάνισου από το ποτηράκι εμπρός σου και αφετέρου απορροφά τη ματιά σου ο αρχαιολογικός χώρος που απλώνεται από κάτω. «Πρόκειται για την οκταγωνική αί­ θουσα υποδοχής των ανακτόρων του ρωμαίου αυτοκράτορα Γαλέριου»,

συνεχίζει ο ιδιοκτήτης. «Του ίδιου εκείνου που έχτισε την αψίδα του θριάμβου, τη σημερινή Καμάρα, κα­ θώς και τη Ροτόντα. Του αγροτόπαι­ δου που έγινε πρώτα χιλίαρχος, μετά τετράρχης του θέματος της Μακεδο­ νίας κι έφτασε μέχρι το ανώτατο αξίωμα. Τα ανάκτορα εκτείνονταν από τη Ροτόντα έως τη θάλασσα. Μην κοιτάτε που τώρα έχει απομείνει μόνο αυτό το κομμάτι. Τα υπόλοιπα βρίσκονται κάτω από εκείνες τις πο­ λυκατοικίες. Πάλι καλά που σώθηκε κι αυτό. Κινδύνεψε να ταφεί την πε­ ρίοδο της χούντας». Ακούγοντάς τον, κινδυνεύεις εσύ πια να παρασυρθείς από τη διήγηση για το παρελθόν και να λησμονήσεις το παρόν. Τον επαναφέρεις, λοιπόν, και

τον ρωτάς για το ιδιότυπο μαγαζί του. «Ξέρετε, είχε γράψει κάποτε η Ελένη Βλάχου πως, για να πετύχει ο επιχει­ ρηματίας, πρέπει να είναι ή ο καλύ­ τερος ή ο φτηνότερος ή διαφορετι­ κός. Αυτό το τελευταίο επιδίωξα. Σπούδασα φαρμακοποιός στην Ιτα­ λία, όπου πρωτοσυνάντησα τον συν­ δυασμό βιβλίου με το φαγητό. Ήμουν, βέβαια, βιβλιοπόντικας από πιτσιρικάς, αλλά κάποια στιγμή δια­ πίστωσα ότι η πόλη μας είχε φτάσει να διαθέτει βιβλιοπωλεία, μα όχι βι­ βλιοπώλες. Γνώριζαν το βιβλίο ως εμ­ πόρευμα, όχι ως περιεχόμενο. Σαν τους φαρμακοποιούς, οι οποίοι είχαν πάψει να είναι οι παλιοί φαρμακοτρί­ φτες. Ετσι, αποφάσισα να ασχοληθώ με

Μ ε σταθερέβ αξίε5, συνεχίζουμε μαζί σε Suoko Xous xaipousi Στην A&G PAPER, oas νοιώθουμε συνεργάτες.

Η βιτρίνα και το εσωτερικό του καφεστιατόριου - βιβλιοπωλείου

την παλαιοβιβλιοπωλική. Άνοιξα, στον αριθμό 7, το παλαιοβιβλιοπω­ λείο μου το 1987, προσφέροντας φυ­ σικά και σύγχρονα βιβλία, αλλά έχον­ τας πάντοτε κατά νου την ανάγκη γνώσης του περιεχομένου τους και, το 2004, τόλμησα να επεκτείνω τη δραστηριότητά μου. Άλλαξα στέκι, ήρθα στο 5 της οδού Ισαύρων και πρόσθεσα το καφενείο. Το πρώτο στην πόλη, το οποίο έχει πια εξελιχ­ θεί σε μικρό ταβερνάκι». «Πέτυχε το εγχείρημα;» «Στην αρχή, ναι. Άίγο αργότερα, έκανα μερικά βήματα πίσω. Θέλεις η βαθύτατη κρίση του βιβλίου στη Θεσσαλονίκη, θέλεις η χάρη κι η ομορφιά που σου παρέχει η διάσταση της ταβέρνας με τη συντροφιά και τη συζήτηση, το βιβλίο υποχώρησε κά­

πως. Τώρα, όμως, επανέρχομαι δριμύτερος. Τους μήνες Ιούλιο και Αύ­ γουστο τακτοποιώ τις στοίβες που έχουν μαζευτεί στο υπόγειο και, τον Σεπτέμβριο, θα πλέω πάλι πλησίστιος και στους δυο τομείς». «Και με παλιά κομμάτια, υποθέτω». «Αλίμονο. Το βιβλίο χάνει το έρεισμά του, αν δεν υπάρχει στοκ. Άρα, τα νέα γίνονται παλιά, προστίθενται στα ακραιφνώς παλιά και να ’μαστέ». «Μπορείτε να μου φέρετε παραδείγ­ ματα... ακραιφνώς παλιών βιβλίων; Για να μην αποστώ από τη συνήθεια αναφοράς τους;» Ο ιδιοκτήτης χάνεται στο υπόγειο και επανέρχεται κρατώντας με ευλάβεια πέν^ε-έξι τομίδια. Ο εθνικός πλούτος, έκδοση του Συλ­ λόγου προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βι­ βλίων, 1902. Τα ελληνικά γράμματα, του ίδιου εκ­ δοτικού φορέα, 1914. Εγκόλπιον των νέων, (σημ.: αυτών που ανήκαν στην τότε φασιστική νε­ ολαία), σε μετάφραση από το ιταλικό πρωτότυπο, 1924. Αναγράφεται και η αρχική τιμή του: Δρχ. 3,20. Η βοσκοπούλα Γκόλφω, 1930. Μέθοδος προς εκμάθησιν της γαλλι­ κής γλώσσης εν διαστήματι έξι μη­ νών, 1870. «Δεν βλέπω τη σημερινή αποτίμησή τους». «Θα τη δείτε τον Σεπτέμβριο. Πρέπει να συνεκτιμηθούν και οι νέες οικο­ νομικές παράμετροι, όχι;» Δεν είναι δυνατόν να διαφωνήσεις. Αρκείσαι στην απόλαυση των εδε­ σμάτων, κάνεις μια βόλτα στο υπό­ γειο, για να ικανοποιήσεις την όσφρηση με τη βιβλιομυρουδιά και εύχεσαι κάθε επιτυχία στο καινούρ­ γιο ξεκίνημα στον ιδιοκτήτη του βιβλιο-καφε-εστιατορίου «Λοξίας». Β

Η ζωή μας είναι ένα μεγάλο σχολείο. Σ' εμάς όμως αρέσουν τα Σαββατοκύριακα.

www.ododeiktes.gr

8:comics ΤΗΣ ΛΗΔΑΣ ΤΣΕΝΕ

Άρω μα γυναίκας!

Nancy Goldstein Jackie Ormes: The First African Am erican W om an C artoonist Εκδόσεις The University o f Michigan Press

go °>

J ac k ie Orm es: To να είσαι γυναίκα δημιουργός co­ mics στη δεκαετία του ’30 ήταν πράγ­ ματι κάτι πολύ σπάνιο. Το να είσαι γυ­ ναίκα δημιουργός comics και μάλιστα αφροαμερικανή στη δεκαετία του ’30 και να δημοσιεύεις τα strips σου σε εφημερίδες ήταν κάτι ακόμα πιο σπά­ νιο. Η Jackie Ormes ήταν λοιπόν μια σπάνια περίπτωση. Γεννημένη το 1911 στην Πενσυλβάνια, ξεκίνησε την καριέρα της ως επιμελήτρια κειμένων στην Pittsburgh Cou­ rier, ενώ το 1937 δημοσίευσε στο ίδιο έντυπο το πρώτο της comic strip με ηρωίδα την Torchy Brown, σπάζον­ τας τα στερεότυπα για την απεικόνιση των αφροαμερικανίδων γυναικών μέ­ χρι τότε. Το 1940 μετακομίζει στο Σι­ κάγο, όπου αρθρογραφεί στη Chicago Defender, μια από τις ισχυρότερες εφημερίδες της αφροαμερικανικής κοινότητας εκείνης της εποχής. Στις σελίδες της κάνει την εμφάνισή της για πρώτη φορά η Candy, μια ιδιαί­ τερα ελκυστική και έξυπνη νοικο­

κυρά, ενώ το 1945 επιστρέφει στην Pittsburgh Courier για να δημιουργή­ σει, ίσως την πιο γνωστή δουλειά της, με τίτλο «Patty-Jo ’η’ Ginger». Οι φαι­ νομενικά χαριτωμένες, αλλά άκρως πολιτικοποιημένες ιστορίες της PattyJo και της αδερφής της Ginger εξι­ στορούνται, σε ένα πάνελ τη φορά, για έντεκα ολόκληρα χρόνια. Σε αντίθεση με το πώς παρουσιάζον­ ταν άλλοι αφροαμερικανοί χαρακτή­ ρες σε strips, εικονογραφήσεις, ακόμα και ταινίες, η Ormes κατατάσ­ σει τις ηρωίδες της σε ανώτερη κοι­ νωνική τάξη, ντύνοντάς τις με υηέρκομψα ρούχα και «χαρίζοντάς» τους πανάκριβα, για την εποχή, αποκτήματα (όπως π.χ. τηλεόραση). Η Patty-Jo όμως δεν γίνεται διάσημη μόνο για τον πολύ εύστοχο σχολια­ σμό της επικαιρότητας. Το 1947, η εταιρεία παιχνιδιών Terri Lee κατα­ σκευάζει τις, συλλεκτικές πλέον, κού­ κλες Patty-Jo. Το 1950, η δημιουργός αναβιώνει την Torchy Brown ως μια έξυπνη και

άκρως περιπετειώδη γυναίκα, η οποία αναζητά την πραγματική αγάπη. Το τελευταίο strip της σειράς, το 1954, εμφανίζει την Torchy να σχολιάζει το θέμα του ρατσισμού, αλλά και της πε­ ριβαλλοντικής μόλυνσης. Το 2008, η Nancie Goldstein έγραψε το Jackie Ormes: The First African American Woman Cartoonist, μια λε­ πτομερή βιογραφία της Ormes, δίνον­ τας έμφαση στην ιστορική της σημα­ σία και καταγράφοντας αρκετά γλα­ φυρά το κλίμα της εποχής.

T he S upergirls Συνεχίζοντας την κάπως φεμινιστική διάθεση που με έχει καταλάβει, δεν μπορώ παρά να μοιραστώ μαζί σας ένα βιβλίο στο οποίο σκόνταψα πρό­ σφατα, έναν χορταστικό τόμο 334 σε­ λίδων, μια απολαυστική ξενάγηση στη «θηλυκή» πλευρά των comics με τίτλο The Supergirls: Fashion, Feminism, Fantasy and the History o f Comic Book Heroines. Ο συγγραφέας δίνει μια ολοκληρω­ μένη εικόνα της εξέλιξης της ιστορίας των γυναικείων χαρακτήρων από το 1930 μέχρι και τις μέρες μας, ενώ πα­ ράλληλα περιγράφει και σχολιάζει πολύ εύστοχα την ανάπτυξη του φε­ μινισμού στην αμερικανική κοινωνία και τη διαρκή συζήτηση για τη σχέση των δύο φύλων. «Όταν ήμουν παιδί, στη δεκαετία του ’60, σε πολλούς άντρες δεν άρεσαν οι γυναίκες στα comics, επειδή τις θεω­ ρούσαν άχρηστες και ενοχλητικές. Οι γυναίκες ήταν εκεί για να κλιμακώ­ σουν τον κίνδυνο. Υποτίθεται ότι ήταν μέλη της ομάδας, αλλά τις περισσό­ τερες φορές προκαλούσαν επιπλέον δουλειά, αφού οι άντρες έπρεπε να τις σώσουν», αναφέρει ο Madrid, ο οποί­ ος αφιέρωσε ένα πολύ μεγάλο μέρος

του βιβλίου στην έρευνα προκειμένου να παρουσιάσει με όσο το δυνατόν πιο ολοκληρωμένο τρόπο την ιστορία των supergirls και όχι μόνο. Πώς εξελίχθηκε όμως αυτό; Πώς πε­ ράσαμε από τις γυναίκες «διακοσμητικά» στην Wonder Woman; Πώς απεικονίστηκε και πώς χρησιμοποι­ ήθηκε η σεξουαλικότητα των γυναι­ κείων χαρακτήρων στα comics; Γιατί ξαφνικά τα καλά κορίτσια έγιναν κακά; Τι κοινωνικούς συμβολισμούς είχαν όλα τα παραπάνω; Πράγματι, το The Supergirls... αποτε­ λεί ένα πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα, όχι μόνο για τους λάτρεις των comics και των υπέροχων αυτών ηρωίδων αλλά και για όσους θα ήθελαν να δουν μια διαφορετική ιστορική και κοινω­ νιολογική μελέτη του γυναικείου φύ­ λου, όχι μέσα από βαρύγδουπες ακα­ δημαϊκές έρευνες αλλά υπό το πρίσμα των comics, που πάντοτε λειτουργού­ σαν ως καθρέφτης της κοινωνίας. Και επειδή το βιβλίο συνοδεύεται από ικανοποιητικό οπτικό υλικό, μην πα­ ραλείψετε να επισκεφτείτε το visual guide του βιβλίου στη διεύθυνση: http://www.heaven4heroes.com/hea ven4heroes/Heaven4Heroes_SUPERGIRLS_Visual_Guide.html Go girls! ■

Mike Madrid The Supergirls: Fashion, Feminism, Fantasy and the History of Comic Book Heroines Εκδόσεις Exterm inating A ngel Press

δ:περιοδεύω ν ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗ

«γι’ αυτόνα το σκοπό όλη μας τη ζωή / χωρίς φειδώ / την κατασπαταλήσαμε / με πάθος / / δίχως ουδέ στιγμή να πάη ο νους μας / πως όλες τούτες μας τις μούτες / . . . / τις κάναμε ασάλευτοι στο χείλος / της μαύρης τρούπας»

— 120 8ο δ| μ

$ Sj 3

γές όλες κι όλες, η μία μάλιστα μεταθανάτια. Δεινός μεταφραστής, άγνωστων συνήθως στο ευρύ κοινό λογοτεχνών, τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο για τις μεταφράσεις και όχι για το κυρίως λογοτεχνικό του έργο. Εραστής της τύπογραφίας, επιμελούνταν ο ίδιος την έκδοση των βιβλίων του, γι’ αυτό συνεργαζόταν με τεχνίτες που έχουν γράψει ιστορία στο χώρο: τους Ταρουσσόηουλους, τον Φιλιππόβλαχο, τον Καλιακάτσο. Το έργο του, ακροβατώντας μεταξύ πρόζας και ποίησης, επιχειρώντας την εισβολή του ανοίκειου στο χώρο της καθημερινότητας, όπως επέτασσαν οι ρομαντικές και υπερρεαλιστΐΚ^<*καταβ°λές του, του έδωσε τον χαρακτηρισμό του «συγγραφέα του παράδοξου». Απομονωμένος στο σπίτι του στην Κηφισιά για πολλά χρόνια μετά το θάνατο της συζύγου του, συνετέλεσε κα με αυτόν τον τρόπο στη δηΡιουΡΥία του μύθου που περιβάλλει το όνομά του: σε αυτόν τον μύθο, στον Επαμεινώνδα X. Γόνατά, είναι αφιερωμένοτο μεγαλύτερο μέρος του 41ου τεύχους του Τριμηνιαίου περιοδικού για την τέχνη και τη ζωή ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ. Αναζητήστε το...

επίδοξο Αναμφίβολα οι αναγνώστες OTOUgοποίους απευθύνεται η Τριμηνιaia ^parm ιστορίας του βιβλίου, εικονογραφίας, αναδρομικής βιβλιογραφ,αςΒΕΑΙΟΦΙΛΙΑαπσιελούναιπόπου ονομάζουμε «ειδικό κοινό». Πρόκειται γιατους βιβλιόφιλους εκείνουςπου απσ λαμβάνουν τις ανασκαφές στους πάγκους των παλαιοβιβλιοπωλείων, λατρεύουν την ανάμικτη μυρωδιά κλεισούρας και παλιωμένου χαρπού,αναςητούν μετά μανίας τίτλους που κυκλοφόρησαν προ τριακονταετίας και βάλε ή απλώς γνώστες που καραδοκούν να «χτυπήσουν» κάποιαευκαιρία., Όποιο κα να είναι όμως το κοινό στο οποίο στοχεύει, το περιοδικό το οποίο εκδίδει ο Κώστας Σπανός επιτελείκα ^ διαφορετικό ρόλο. Μέσα από τα 128 έως τώρα τεύχη του συμβάλλει στη σταδιακή συγκρότηση ενός καταλόγου της πρόσφατης (αλλά και παλιότερης) ελληνικής βιβλιογραφίας. Κι αυτό, όπως κα να το δει κανείς, δεν είνα μι,φή προσφορά, έστω κι αν απσιυπώνει την κίνηση του παλαιοβιβλιοπώλη κού ενδιαφέροντος εντύπου... [ΒΙΒΛΙΟΦΙΛΙΑ, Μαυρομιχάλη 7, 106 79, Αθήνα, τηλ: 210 3614332,

[ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ, Θεμιστοκλέους biblioph@ otenet.gr, www. book100,106 81, Αθήνα, τηλ: 210 8220294, sauction.gr] mandragoras_magazine@yahoo.gr]

είχε διοργανώσει η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων, φτάνει στα χέρια των αναγνωστών η Τριμηνιαία περιοδική έκδοση ενημέρωσης και ηροβλημανσμούΦΙΛΟΛΟΠΚΗ, nou ^δίδει η ΠΕΦ και αισίως αριθμεί ήδη 110τεύχη. Στην εκπνοή του Έτους Ρήσου διοργανωμένη η ημεΡίδα>φιλοξένησε ενδιαφέρουσες εισηΥήσεις για την ποίηση και την ποιητική του Ρίτσου και τη σχέση του με τους αρχαιοελληνικούς μύθους, μία μονάχα ΟΡΟ* Via την παρουσία του έργου του στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μια «διδακτική προσέγγιση ενός πολιτικού ποιήματος», του «Ανυπόταχτη πολιτεία’Π». Το κενό επιχειρεί να καλύψει το εισαγωγικό κείμενο του Α. Στέφου, όπου διαγράφετα η διαδρομή του από <<τι^ απαγορευτικές υπουργικές αποφάσεις που έθεταν τον ποιητή κα την ποίησή του εκτός εθνικού κανόνα» {rmv ανθολόγηση αγωνιστικών ποιημάτωνκατάτηνπρώιμημεταπολίτευση έως τη σημερινή πληθωρική παΡοπσία έργων με «περισσότερο λυρικό χαρακτήρα». Αναμφίβολα μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση, που σηματοδοτεί την κατεύθυνση για περατέρω γόνιμες προσεγγίσεις. [ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ, Πολυτεχνείου 6,104 33, Αθήνα, τηλ: 210 5243434, p-e-f @ otenet.gr]

y .U \A

www.ellinikagrammata.gr

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

2010

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

K c o o ia s Μ ο υ ρ σ ε λ ά ε

Γ ιώ ρ γ ο ε Γ λ υ κ ο φ ρ ύ δ η ε

K c o o ia s Κ α ισ ο υ λ ά ρ η ε

Κλειστόν λόγω μελαγχολίαε

10 ώρεε δυτικά

Μια σύγχρονη μικρή πόλη,

αμερικανίδα τρίτηε γενιάε,

0 άντραε που αγαπούσε ιπ γυναίκα μου

Η Αριάδνη, Ελληνο-

πολλέε ανθρώπινεε ιστορίεε

και ο Μωυσήε,Έ λληναε

που, σελίδα τη σελίδα,

Εβραίοε τηε θεσσαλονίκηε,

«γράφουν» το μυθιστόρημα

θα βιώσουν την «άλλη ζωή»

«Ο δρόμοε για την κόδαση των αντρών είναι στρωμένοε μ ε ήογικέε σκέψειε».

του μεγάλου έρωτα

Έναε άντραε πείθεται ολοένα

τηε ζωήε. Οι ήρωεε του βιβλίου

στη συμπρωτεύουσα.

και περισσότερο ότι έναε

επιχειρούν να αποδράσουν

Αλλά η σχέση τουε θα βρεθεί,

άλλοε έχει κερδίσει

από το σπίτι τουε, από την

ερήμην τουε, αντιμέτωπη με το

το κορμί και την καρδιά

πλήξη τουε, από κάθε λογήε

παρελθόν· η Ιστορία έχει

τηε γυναίκαε του.

μιζέρια, αλλά προσκρούουν

εγγράφει στο DNA τουε...

Μια ιστορία για τη ζήλια,

στη φθορά τηε καθημερινότηταε.

Έναε δωσίλογοε θα κληθεί να

από την αντρική σκοπιά.

Για να κλειστούν εντέλει,

λογοδοτήσει για τα εγκλήματά

Μια νουβέλα για το πώε

ανικανοποίητοι, ματαιωμένοι,

του. Μην τυχόν και ξεφύγει

η έμμονη ιδέα τηε απιστίαε

στον εαυτό τουε:

ο εφιάλτηε χωρίε να

μπορεί να μεταμορφώσει

Κλειστόν Γΐόγω μεήαγχοΑίαε.

πληρώσει το λογαριασμό...

έναν άνθρωπο...

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

• ΝΟΥΒΕΛΑ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

H dw ns Ξανθούληε

Γ ιώ ρ γ ο ε Σ κ α μ π α ρ δ ώ ν η ε

Η εκδίκηση in s ΣιΑάναε

Μεταξύ σφύραε και ΑΑιάκμονοε

Γ ιώ ρ γ ο ε Μ α ν ιώ ιη ε

Μίξερ Ιστορίεε ατιε οποίεε

Η μνήμη, η υπέρβαση

εναλλάσσονται αριστοτεχνικά

και τρυφερότητα, παρουσιάζει

τηε αντοχήε, η απώλεια.

το κωμικό με το τραγικό,

ανάγλυφα την επώδυνη

Οι εμμονέε, η ειρωνεία

η σοβαρότητα με το

μετάβαση από την παιδική

τηε ζωήε, το παίγνιο.

σαρκασμό, ο παραλογισμόε

Το μυθιστόρημα, με χιούμορ

στην εφηβική ηλικία -όπου

Οι δύσκολεε σχέσειε,

τηε καθημερινότηταε με τα

επέρχεται το «τέλοε τηε

η φθορά, η μοναχικότητα,

σπουδαία ζητήματα τηε ζωήε.

επιείκειαε»- και την παντόε

τα ζώα. Ο φόβοε,

Ιστορίεε στο μίξερ τηε

είδουε «κακή εκπαίδευση»

η ματαιότητα, το αναπάντεχο,

σύγχρονηε πραγματικότηταε.

στην ελληνική επαρχία κατά

το τυχαίο.

τα τέλη του '5 0 και τιε αρχέε

Τα μεγάλα κατορθώματα,

Άνθρωποι, κατοικίδια ζώα

του ’60.

που γλυκαίνουν παλιέε

και ηβεκτρικέε σ υσκευέε

μαχαιριέε.

2 7 διηγήματα μετα ξύ σφύραε

στη γραφή προκειμένου

και Α διάκμονοβ...

να επιβιώ σει...

• ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

παίρνουν το ήόγο και διηγούνται την ιστορία t o u s .

«Η εκδίκηση ins Σιήάναε» ή πώε ένα παιδί στρέφεται

• ΙΣΤΟΡΙΕΣ

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

2010

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Ισ μ α ή λ Κ α ν ια ρ έ

Ν ια β ίν τ Φ ε ν κ ιν ό ε

Το ατύχημα

Η έκπληξη

Η όψη ίου okoious

Ένα ταξί ξεφεύγει από την

Με χιούμορ και τρυφερότητα,

Στην υπό γαλλική κατοχή

Μ ά ικ λ Γ κ ρ ε γ κ ό ρ ιο

πορεία του και πέφτει στον

το μυθιστόρημα αφηγείται μια

γκρεμό. Οι επιβάτεε του,

γοητευτική ιστορία αγάπηε,

δολοφονούνται -η μία μετά

δύο εραστέε, ανασύρονται

που ξεκινά ενιελώ ε

την ά λ λ η - γυναίκεε που

απροσδόκητα και συνεχίζεται

μαζεύουν το θησαυρό-

νεκροί...

Πρωσία του 19ου αιώνα,

Πρόκειται για μια σαγηνευτική

με εκπλήξειε. Επιχειρώνταε

ερωτική ιστορία ή για ένα

να απαντήσει στο ερώτημα:

Ποιοε κρύβεται πίσω από

αριστοτεχνικό αστυνομικό

«Πώε διαλέγουμε τον ερωτικό

τα εγκλήματα; Οι Πρώσοι

κεχριμπάρι.

μυθιστόρημα;

μαε σύντροφο;» αποφαίνεται:

εθνικιστέε; Οι ίδιοι οι Γάλλοι;

Ο Ισμαήλ Κανταρέ, πάνιωε,

«Το ρολόι του κορμιού μαε

Ή μήπωε η μανία που γεννά

φαίνεται σίγουροε για το εξήε:

δεν λειτουργεί ορθολογιστικά».

το πολύτιμο κεχριμπάρι;

«Καμία σχέση πάθουε δεν επιβιώνει χωρίε το φόβο τηεαπώδειαε».

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ • ΥΠΟΨΗΦΙΟ ΓΙΑ ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΓΑΛΛΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ 2009 • ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ

Ο εισαγγελέαε Στιφένιιε θα αναλάβει την υπόθεση και θα βρεθεί αντιμέτωποε με έναν παράφρονα επιστήμονα...

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

• ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΑΛΒΑΝΙΚΑ: ΤΗΛΕΜΑΧΟΣ ΚΟΤΣΙΑΣ

• ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΖΑΧΑΡΙΑΔΟΥ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Λεμονο δάσος

Ayanns γράμματα

Κ ο σ μ ά ε Π ο λ ίτη ε

Γοάμματα για τον έρωτα και

ΛεμονοδάσοΒ

την αγάπη στον 2 1 ο αιώνα

35 σημαντικοί σύγχρονοι ouyYpatpeis (Μάργκαρετ

Άχγουντ, Ντάγκλαε Κόπλαντ, Πάνοε Kapvezns, Μισέλ Φέιμπερ, Α. Λ. Κένενιι, Λέοναρντ Κοέν, Τζάνετ Ουίντερσον, ΤζόναθανΛέθεμ,

Το Λεμονοδάσοε, το πρώτο

Η Άρρωστη ποήιτεία είναι μια

μυθιστόρημα του Κοσμά

νουβέλα για τη Σπιναλόγκα,

Πολίτη, διαβάζεται και

το νησί των λεπρών.

ξαναδιαβάζεται σαν μια

Όμορφη νεαρή γυναίκα, με τα

γοητευτική ερωτική ιστορία,

Άνταμ θορπ, Χισάμ Ματάρ, Όντρεϊ Νιφενέγκερ, Ούρσουλα Κ. Λε Γκεν, Χάρι Κούνζρου κ.ά.), σε μια εμπνευσμένη ανθολογία.

• ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΡΟΤΙΚΟΝ (ΚΑΙ ΑΛΛΟΝ) ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ

πρώτα σημάδια ms αρρώστιαε,

ανάμεσα στον Παύλο, νεαρό

οδηγείται αναγκαστικά στο

επιτυχημένο Αθηναίο, και

νησιωτικό γκέτο. Η Άρρωστη

τη Βίργκω, που ενσαρκώνει

ποδιτεία αφηγείται τα έργα και

τον απόλυτο έρωτα.

tis

Έτγκαρ Κέρετ, Γκαουιάμ Μαλκάνι, Ντάμον Γκαλγκούτ,

Γ α λ ά τεια Κ α ζ α ν ιζ ά κ η

Η άρρωστη πολιτεία

ημέρεε των λεπρών, και

τα οδυνηρά διλήμματα των Η Αγγέλα Καστρινάκη

ξεχωριστών ηρώων ms.

αναλύει βήμα npos βήμα το περίπλοκο συμβολικό δίχτυ

Η Κέλη Δασκαλά προβαίνει στην

του έργου, φέρνονταε στην

εξέταση ms μυθολογίαε που

επιφάνεια τα απόκρυφα

αναπτύχθηκε για τη μυστηριώδη

νοήματά του, την κυριολεκτική

αυτή ασθένεια, από τη Βίβδο έωε

και μεταφορική του αλχημεία.

το Ν η σί ins Βικτόρια Χίσλοπ.

• ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

• ΝΟΥΒΕΛΑ

• ΕΠΙΜΕΤΡΟ: ΑΓΓΕΛΑ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ

• ΕΠΙΜΕΤΡΟ: ΚΕΛΗ ΔΑΣΚΑΛΑ

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

2010

NON FICTION

Ε λ έ ν η Γ λ ύ κ α ιζ η -Α ρ β ε λ έ ρ

Έ ν τμ ο υ ν ι Κ ή λ υ

Δ η μ ο ο θ έ ν η ε Κ ο ύ ρ ιο β ικ

Γιατί ίο Βυζάντιο

(Dovos στον Θερμαϊκό

Ένα μαχητικό κείμενο, που

ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΛΚ

Η εξέλιξη ins ανθρώπινηε σεξουαλικόιηιαε

διδάσκει άμα και τέρπει τον

Μελέτη του γνωστού

αναγνώστη και αποκαθιστά

μεταφραστή νεοελληνικήε

μια ιστορική αδικία, τον

noinons, μυθιστοριογράφου

εξοβελισμό του Βυζαντίου

και δοκιμιογράφου, για την υπόθεση Πολκ, η οποία

άνθρωπο είχε φύλο: ήταν

παραμένει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντοε καθώε

το πιο παράξενο σεξουαλικό

από την ευρωπαϊκή ιστορία, φωτίζονταε παράλληλα πολλαπλά τη συγκρότηση τns νεοελληνικήε εθνικήε

εκκρεμεί η απόφαση τηε

συνείδησηε.

ελληνικήε δικαιοσύνηε.

Γ f' αυτό και αξίζει να διαβαστεί από όλο υ ε μαε.

Τιτίκα Δημητρούλια, Καθημερινή, 13/12/2009

«Το μαγικό άγγιγμα που μεταμόρφωσε τον πίθηκο σε θηλυκό... Ο άνθρωποε είναι πλάσμα...». Μια σύγχρονη μελέτη,

Η μελέτη βασίζεται στα μέχρι

η οποία δίνει μια ερμηνεία

πρόσφατα απόρρητα αρχεία

των διαφόρων πτυχών τηε

του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

ανθρώπινηε σεξουαλικότηταε, τόσο των «φυσιολογικών» όσο και των ανορθόδοξων, με έναν τρόπο που συναντά αναπάντεχα την ποίηση!

NON FICTION

H d v v n s M u flo n o u fio s

Παιδεία... μαχών Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέα3 σχολιάζει με καίριο τρόπο τα πλέον επίκαιρα και «καυτά»

Γ. Β ο ύ λ γ α ρ έ , Η . NiKoflaKonourlos, Σ . P iza s, Τ . Ia K e rlfla p 0 n o u flo s , I. Σ τ ε φ α ν ίδ η ε

παιδεία pas και ειδικά το

Ελληνική Πολιτική Ιστορία 1950-2004

εκπαιδευτικό pas σύστημα:

θέματα που αφορούν την

Τ ρ ύ φ ω ν Ζ α χ α ρ ιά δ η ε

Hoios εκπαιδεύει ποιον ΜΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΩΝ nebs αλληλεπιδρούν μεταξύ tous

γονείε και παιδιά και nebs

η οικογενειακή αυτή

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον

αλληλόδραση επηρεάζει

ο νόμοε-πλαίσιο, η αναθεώρηση

βιβλίο, γραμμένο από

τη ζωή των μελλοντικών

του άρθρου 16, η βάση του

έγκριτουε επιστήμονεε, όπου

ενηλίκων; Με αφορμή το

10 για την εισαγωγή στην

ο αναγνώστηε μπορεί να

κυρίαρχο αυτό ερώτημα,

τριτοβάθμια εκπαίδευση,

γνωρίσει σύντομα και απλά

οι ρ υ θ μ ίσ ει για τα Κέντρα

την πολιτική ιστορία Tns

το βιβλίο προσφέρει διεισδυτικέε προσεγγίσει και

Ελευθέρων Σπουδών, το θέμα

xebpas μέσα από πέντε

μια πρωτότυπη ψυχαναλυτική

του ασύλου, ο ξυλοδαρμόε

περιόδουε: από το τέλοε του

του Κύπριου σπουδαστή

Εμφυλίου μέχρι τη δικτατορία,

εκπαίδευση που υφίσταται

Α. Δημητρίου και η δολοφονία

κατά την περίοδο Tns

το βρέφοε, Ka0ebs και στη

του Αλ. Γρηγορόπουλου. Μια

δικτατορία , με ειδικό κεφάλαιο για την Αντίσταση

Tns στην ενήλικη ζωή.

κατά τα χρόνια αυτά, το

• ΠΡΟΛΟΓΟΣ: ΜΑΤΘΑΙΟΣ ΓΙΠΣΑΦΑΤ

αρκετά κριτική και επικριτική ματιά στη νεοφιλελεύθερη πολιτική που στέρησε την

Κυπριακό (ayebvas για την

Παιδεία από tis αξίεε Tns

Ένωση, Ανεξαρτησία,

πνευματικήε και Tns ψυχικήε

τουρκική εισβολή) και τη

καλλιέργειαε, npoo6i6ovras

δημοκρατική περίοδο Tns

Tns έναν ισοπεδωτικό υλιστικό

Ελλάδαε (1974-2004).

χαρακτήρα.

• ΠΡΟΛΟΓΟΣ: ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΣΟΛΑΚΗΣ

ματιά στη συναισθηματική

συμπεριφορά αναπαραγωγήε

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

2010

ΠΑΙΔΙΚΟ - ΕΦΗΒΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

\\ ΙΙ1ΜΙ W*

Β ε α τρ ίκ η Κ ά ν τζ ο λ α -Σ α μ π α τά κ ο υ

Β η σ σ α ρ ία Ζ ο ρ μ π ά -Ρ α μ μ ο π ο ύ λ ο υ

Και οι prmpnafies ξέρουν παραμύθια

Το Κρυμμένο Εργοστάσιο Παιχνιδιών

Τι σχέση έχει η μακαρονάδα

Πενήντα παιδιά, κρυμμένα σε

ίου Μεγάλου Δούκα,

ένα εργοστάσιο-φάντασμα,

το ρατατούιγ, η παέγια

δουλεύουν ασταμάτητα στα βάθη τηε Ανατολήε για να έχει

ή το σνίτσελ με την

Μ α ρ ιέ ν Π α ζ

Το πολύχρωμο αγόρι Η Κλεμάνε ονειρεύεται τη μέρα που θα εγκαταλείψει τη μονότονη ζωή του σχολείου. Ώσπου τα πάντα αλλάζουν με την άφιξη του Σιμόν, του νέου συμμαθητή τηε· το πρόσωπο

Κοκκινοσκουφίτσα, τη

έγκαιρα στα χέρια του

και το σώμα του καλύπτονται

Χιονάτη, τη Σταχτοπούτα και

ο Αϊ-Βασίληε τα δώρα που

από πολύχρωμεε κηλίδεε

τον Κοντορεβιθούλη; Είναι

θα μοιράσει στα παιδιά του

λεε και τιε έχει σχεδιάσει

απλό: όταν έναε μπαμπάε

κόσμου τηε Δύσηε... Κι άλλα

ζωγράφοε! Η Κλεμάνε είναι

αποφασίζει να μπει

είκοσι παιδιά, στριμωγμένα

αποφασισμένη να μάθει από

στην κουζίνα, πειραματίζεται

από την ανέχεια σε ένα

πού προέρχονται τα χρώματά

με τα πιάτα... μαγειρεύονταε

ταπεινό σχολείο, ελπίζουν

του. Όταν, όμωε, αποκαλύπτει

πωε ο Αϊ-Βασίληε μπορεί

το μυστικό του πολύχρωμου

απίστευτεε ιστορίεε. Μια χιουμοριστική ιστορία

να διαβεί τα σύνορα Δύσηε-

αγοριού που μεταμόρφωνε

για τιε σχέσειε των φύλων,

Ανατολήε και να περάσει

τον πόνο σε ομορφιά, η ζωή

την αγάπη, τη συνεργασία

φέτοε από το χωριό τουε.

τηε δε θα είναι πια η ίδια...

μέσα στην οικογένεια

Ένα σύγχρονο μυθιστόρημα

Ο ταλανιούχοε συγγραφέαε

και την ισότητα.

που θίγει τα ζητήματα

Μαρτέν Παζ χειρίζεται με

• ΒΡΑΒΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΕΣΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 2009 ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

τηε παιδικήε εργασίαε

ιδιαίτερη ευαισθησία το θέμα

και τηε μαθητικήε διαρροήε.

τηε ενδοοικογενειακήε βίαε,

• ΒΡΑΒΕΙΟ ΒΙΒΛΙΟΥ ΝΕΑΝΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ 2009 ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ενήλικεε για τη στάσηε μαε απέναντι σε αυτή.

προβληματίζονταε παιδιά και

ΧΡΗΣΤΟΙ ΜΤΤΟΥΛΟΤΗΣ Η «υλίσια ζωή tou ydiou Τζον Αφβνιουλη Ζωγραφιές: Φωτεινή Σΐ,βφανίδη

Μια θαυμαστή φιλία γεννιέται ανάμεσα στο γάτο Τζον Αφεντούλη κι ένα αδέσποτο λυκόσκυλο, τον Ουίσκι. Όμωε, πού ξανακούστηκε φιλία γάτου με σκύλο; Μια όμορφη ιστορία για τη δύναμη τηε φιλίαε και ιην αποδοχή

Βραβείο Εικονογραφημένου Παιδικού Βιβλίου περιοδικού Δ ΙΑ Β Α Ζ Ω ,

y^afA.fA.ara w w w . e 11i n i k a g r a m m a t a . g r

2010

Στα έργα του Μένα Κουμανταρέα πρωταγωνιστεί η Αθήνα. 0 συγγραφέας αντιπαραθέτει το ευάλωτο άτομο στην Ιστορία και τη μοίρα, μιλάει για την ατομική και τη συλλογική διάψευση, μέσα από ιστορίες στις οποίες ο καθένας αναγνωρίζει τον εαυτό του. Ακούραστος παρατηρητής της καθημερινότητας, αφουγκράζεται το ρυθμό και τα προβλήματα της εποχής και τα αποδίδει μ ε φρέσκια και ανεπιτήδευτη γραφή. Τρία εμβληματικά έργα της νεοελληνικής πεζογραφίας σε νέα έκδοση.

ε κ δ ό σ ε ι ς

ΚΕΔΡΟΣ