Τεύχος 328

Ν έες

Ε κ δ ό σ εις

"& $ * * * * * Jtfi. itO ^0 N \^°' ε-ταφΡ*

V-, ..^r,(K'°S Τ ίτος o ^ p '"

απο τον

ΟΛΚΟ

Μετάφραση: Αλέξανδρος Ίσαρης Εισαγωγή-Σχόλια Μ.Ζ. Κοπιδάκης

ν ε ο ν ό ν ^ λ ο χ

\ ΐ Α

^ νΤ ε'σ

κ α ιΤ α , ο ν

Βουκουρεστίου 3 - 105 64 Αθήνα Τηλ.: 3254538 - Τηλ./FAX: 3253172

1993 · ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΚ ΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ Η ΣΪΓ Χ Ρ Ο Ν Η ΕΚΔΟΤΙΚΗ Π Α Ρ Ο ΪΣΙΑ ΣΤ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΖΩΟΔΟΧΟΤ ΠΗΓΗΣ 3,106 78 ΑΘΗΝΑ · ΤΗΛ. 360.32.34 - 360.13.31

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΙΗΣΗ ΔΟΚΙΜΙΑ

Ερώτων Ασπασμών a

K ( X L

/

λαμπρόν απάνθισμα 52+ 1 ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΓΡΑΜΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΑ ΓΙΑ TO PLAYBOY ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

Π αναγιώτης Ευαγγελιδης

Το χέρι κάτω απ το ρούχο Μυθιστόρημα ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

Ν ε ν η Ε τ θ τ μ ια δ η

Οι πολίτες της σιωπής Μυθιστόρημα ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

f

Ζυ ρ α ν ν α Ζατεαη

Καί μέ τό φως του λύκου επανέρχονται Μυθιστόρημα σε δέκα Ιστορίες Εκ δ ό σ ε ι ς Κ α ς τ α ν ιω τ η

10

Τατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέζ

.,·**£) X

i . .Λ A JL *

i

*>

v"

*

»«* ***

.^

^

/ *

.* * % & ■

,

,.. I

Τό αλώνι της Εκάτης

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

12

S

... ,.^ - J r *

Ημερολόγιο ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΚΔΟΣΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

14

Πολιτεία Ποιητικό αφήγημα ι

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

15

Α. ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

[Τό λάβαρον] Νέα, ολοκληρωμένη έκδοση Φιλολογική έπιμέλεια ΦΩΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΤΛΟΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

Φ α ίδ ω ν Π α τ ρ ι κ α λ ά χ ι ς

Θεράπευαν με τψ μουσική mmmmmmm Μυθιστόρημα w—mmmmmι

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

19

Γ ιώργος Σ κοτρτης

Το συμπόσιο της Σελήνης Μυθιστόρημα Ε κ δ ό σ ε ι ς Κ α ς τ α ν ιω τ η

20

Περικλής

Σφυρίδης

Τ ίμψ α χωρίς αντίκρισμα ι Διηγήματα ι

ΕΚ ΔΟ ΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

21

Α ρης Φακινος

Το κάστρο της μνημης Μυθιστόρημα ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

22

23

:e k X X e k X £ b k ‘ Ε Κ ε ε Ε Κ ε ε ΕΚ^

:εκ“ εκ“ ε κ ^ ε κ ^ ί

^ Ε Κ ^ Ε Κ εΚ Ε Κ SK Ε Κ ^ ε Κ Ε Κ ε Κ 1* ε Κ Ε Κ ε Κ Ε Κ ε Κ ^ εΚ H t iK Ε Κ εΚ Ε Κ 8

ΪΕΚΧΧΕΚΧΧΒΚ^«εκ^εκ^εκ^εκ^εκΞϊεκ;:ΕΚΧΧεκΧ*ΕΚ( ΈΚ^ΕΚρ^ΕΚ^ΕΚ' ^ΕΚ^ΕΚ^ΕκΧΧβΚ^ΕκΧΧβΙ ΧΧεΚγΧΕκΧΧεκΧΧβκΧ* :'έκ^ εκ_ εκ_ εκ_ εκ_ εκ_ εκ_ εκ:!;εκ„!;εκ_ εκ„ εκ_ εκ„ ^ΕΚΧΧΕΚΧΧΕΚϊΧΕΚρ £ΒΚ£ΒΚ£ΒΚΧΓ

εκ

ΜίΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ *ΒΕ*ΒΚ®ΒΚ®ΒΚ® ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚε*ΕκΧΧ g“ g“ «gg«^ χ < « « ^ Ε Κ L‘Ek“ bK*

Μαύρα Λιθάρια Ποίηση

:εκ__.εκ„εκ: εκ ΧΧεκγ Χει

εκ

;

ΕΚ^ΒΚΧΧΕΚΧΧΕΚΧΧΕΚ; ΕκΧΧΕΚ?*ΕκΧΧΕκΧ*ΕΚρ Ε Κ X X Ε Κ X X Ε Κ X * Ε Κ X X Ε Κ Ϊ:

EK^EK^EKppEKp'jEKj ΕΚίίΚρ^ΕΚρ^ΕΚρεΕΚ ΕΚ^ΕκΧΧβϊ ™ Β Κ ® Β Κ * Ε Ι £ΕΚΧΧΒΚ "£*«5 “ εκ "ε κ "

SRPK'ΕΚΧΧΕκΧΧΕΚΧ*ΕΚρ

^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΙ .ΕΚ

εκ

„ £χ „ ε κ ζΚεκΕΚεκΕΚε :„εκ__.εκ__ί ΧρΕ ΚρρΕΚΓρΕΚ;

ε κ „ ε κ ΕΚ^ΕΚ^ „ ε κ ekCek^ ei

>

“ έ κ '■ ' ε κ

X ΕΚ

E K fE K ^

_

ΕΚ

ΕΚ

^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ _ΚεεΕ·τεΚ1

S * S S■ΕΚΧΧΕΚΧΧΕΚ

^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΙ ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΙ ^EKr”EKr;EK^EK^Ei ΓρΕκΧΧεκΧΧεκΧΧεκΧΧεΙ ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ εκ“ εκ“ εκ“ ι

ΕΚΪ'ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ" Ε Κ XX Ε Κ X X Ε Κ X X Ε Κ X X Ε Κ ~

ΕΚ^ΕΚ?<ΕΚ^ΕΚ^ΕΚε ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚρ^ΕΚρ ΕΚ^ΕΚρ^ΕΚΧεΕΚρ^ΕΚρ Ε Κ XX Ε Κ XX Ε Κ XX Ε Κ XX Ε Κ X

^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΙ ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^

ΕΚΧ;ΕΚεεΕΚρμΕΚρ^ΕΚρ

ΕΚ^ΕκΧΧεκΧΧεκΧΧεκΧ

ΧΧεκΧΧεκΧΧεκΧΧεκΧΧ

ΕΚ^ΕΚρ^ΕΚρ^ΕΚΧΧΕΚρ

^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕκΧ* Χ Μ εκΧΧεΚ^ΒΚ^ ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΙ™

=Κ**ΕκΧ«1:EK"pEKr;EKp *^ΕΚ^ί ΕΚρ^ΕΚ^ΕκΧΧΕΚρ

S |S E |S l! Ε κ δ ό σ ε ι ς Κ α ς τ α ν ιω τ η

ΕΚ^ΕΚ^ΕΚΓρΕΚΧΧΕΚρ ΕκΧΧεκΧΧεκΧΧεκΧΧεκΧ ΕΚ^ΕκΧΧεκΧΧεκΧΧεΚρ

«5«S«S«^.

^ εκ^ εκΧΧεκ^ εκΧ ΛΕΚ^ΕΚεΚΕΚΓ<ΕΚεΛΗ ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΪ. “ εκE ~K εκ ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ΕΚ^ XX;EKXX : £ ε κ Χ Χ ε κ Χ Χ ε κ Χ ” ε κ ΧΧ :εκ“"εκΧ”εκΧ”εκΧ:εκ^ εκ?<εκ“:εκ* :εκ„εκΐ2εκ„εκ„ε :εκ^ εκΧ*εκΧΧεκ .0 1 /Ε Κ ρ Ε Κ Ε Κ ρ Ε Κ ΕΚ^ΕΚεεΕΚεεΕΚ· Κρ^ΕΚρ^ΕΚΧΧΕΚρ εκ^εκ“ εκ“ εκ^εκ!?εκ!: ε κ γ ; ε κ " ; ε κ ^ ε κ ; :εκ :^ΕΚεεΕΚ^ΕΚ^ΕΚ; ι«<“ εκ**ρκ**«<^εκ ΕΚΡ ^ ^ ^ ^ ΧΧ * εκ“ εκ“ εκ„εκ“„εκ“ &κ“ « s ^ s ^ s « ^ : ^ εκΧΧεκΧΧεκ^ εκ^ εκ^ η kk KKC_ EK._ EKp

< _ . ε κ _ . { ; κ Ε κ | * 1_ . ( εκ εκ εκ βκ εκ Κ ρ ^ Ε Κ ^ Ε Κ Χ Ο Ε κ Χ ρ Ε Κ ρ ΕΚ.. ΕΚ..ΕΚ. ΕΚ. *ε κ * * ε κ Χ *ε κ ΧΧε κ * ®^ΕΚ^ΕκΧΧεκΧΧΕκΧ Xε κ XX ε κ XX ε κ XX ε κ : * £ “£ρρ““ ρρ" ® £ " Ε Κ “ ρκ“ ρρ“ ρκ“ ρκ“ ρκ“ ρκ“ ρ*“ &ρκ“ ρκ “ ρκ“ ρ*“ ρ*“ ρ*“ ρ :ek^ ek^ ek^ ekXxekXXekXXekXXekXxekXxekXXekXX

^ΕΚΧΧΕΚΧΧΕΚϊ 'ΕΚ' :X e k X X e k XX τ.εκ_„εκ“ α<„ε kxXe k k XXe k

X |; e k “ XXe k „

2κ“ εκ“ εκ“ εκ“ εκ; k^ ek^ ek®

24

^EK^EK^EK^ ΐΕΚΧΧΕΚ^ΕκΧΧ EKXXekX

EKX“EKXXEKX"EKX”EK!:£EKX";EKX^

ekXXekXXekXXekXXekXXekXXekXXekXXekXX

ΕΚ^ΕΚΧ

25

Α Ν Τ Ι Τ Η Σ Σ ΙΩ Π Η Σ · ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΟΥΑΙΟΣ « Π Ο Ι Η Σ Η ΤΑΣΟΣ ΜΑΝΤΖΑΒΙΝΟΣ · ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ · ΑΘΗΝΑ 26

1993

Ε λ ε ϊθ ε ρ ια Σ α π ο τ ν τ ζη

Ή Κλινήρης Αευτέρα Ποίηση

Α λ εξ η ς Σ ταματης

Αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων Ποιήματα

Ε κδόσεις Καςτανιωτη

28

33333333333333333333333333333333333333333333 8

Mary R. Lelkowitz ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΥΟΟ Μετάφραση: Αμαλία Μεγαπάνον ΕΚ ΔΟ ΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

29

31

1993 · ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΚ ΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ Η ΣΊΤΧΡΟ Ν Η ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΠΑΡΟ ΥΣΙΑ ΣΤ Α ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΖΩΟΔΟΧΟΪ ΠΗΓΗΣ 3,106 78 ΑΘΗΝΑ · ΤΗΛ. 360.32.34 - 360.13.31

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΠΟΙΗΣΗ ΔΟΚΙΜΙΑ

Έ να από τά σπουδαιότερα μυθιστορήματα τής αγγλικής γλώσσας στην πρώτη του έλληνική μετάφραση (2 τόμοι, 1.270 σελίδες):

Θ Ο Τ Ε ΙΜ ϋ ^ ί!

©BEDS L D T E B ^

υγχρονί] ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ Η ΑΝΤΙΠΑΡΟΧΗ ΝΟΥΒΕΛΕΣ

ιστορίες· ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΤΡΙΒΙΖΑΣ Ο ΕΡΩΤΕΥΜΕΝΟΣ ΠΥΡΟΣΒΕΣΤΗΣ ΔΙΗΓΉΜΑΤΑ

ΠΠΠ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΝΙΩΤΗΣ • ΟΙ ΣΥΖΥΓΟΙ · ΑΣΠΡΗ ΜΕΡΑ • ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΘΑΝΑΤΟΥ

εκδόσεις ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΠΑΤΑΚΗ

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΙΟΤΣΟΣ ΤΑ ΓΟΥΡΟΥΝΙΑ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ /

ΡΟΥΛΑ ΚΑΚΜΜΑΝΑΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Γεχνια

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΖΑΝΗΣ ΕΓΟ, 0 ΠΕΤΡΟΣ

Μ · ΑΝΤΡΙΑΝμ .., ΜγΘΙΣΤ0ΡΗΜΑ

ατακη ΓΕΝ ΤΡΙΚΗ Δ ΙΑ Θ Ε Σ Η :

]. ΠΑΤΑΚΗΣ Α.Ε. Εμμ. Μ π ενά κ η 16, 106 78 Α θ ή να Γηλ.: 36.38.362, Fax: 36.28.950

ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΕΣΥΛΛΑΣ Η ΚΡΥΠΤΗ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Τα βιβλία της «γνώσης» ΜΙ ΚΡΗ

SlTil ΣΕΙΡΑ

ΒΟΚΑΚΙΟΣ

17 ΙΣΤΟ ΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ Δ Ε Κ Α Η Μ Ε Ρ Ο Μετάφραση ΖΩΗ ΒΑΛΑΣΗ

εκδόσεις «γνώση» Ιπποκράτους 31, 106 80 Αθήνα - τηλ. 36 20 941, 36 21 194

\

εκδόσεις «γνώση» Ιπποκράτους 31, 106 80 Αθήνα - τηλ. 36 20 941, 36 21 194

τα βιβλία της «γνώσης»

ΜΑΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ Ενθύμιον Σύρου Φωτογραφίες και καρτ ποστάλ από το 1860 έως το 1950

εκδόσεις «γνώση» Ιπποκράτους 31, 106 80 Αθήνα - τηλ. 36 20 941, 36 21 194

ΜΙΚΡΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ *

Μ

GUTENBERG

Edgar Allan

^

Εύρηκα ΕΙΣΑΓΩΓΗ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ-ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ: ΣΠΥΡΟΣ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ

Ό πρώτος σταϋμός σ ’ ένα μακρύ ταξίδι αναψυχής. Χωρίς συστάσεις.

GUTENBERG

*

ΜΙΚΡΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Ε ξαντας Ε κδοτική ΕΞΑΝΤΑΣ / ΝΗΜΑΤΑ Κυκλοφορούν

1. ΡΕΝΕ ΖΙΡΑΡ Σαίξπηρ, οι φλόγες της ζηλοτυπίας 2. ΓΙΑΝ ΚΟΤ Θεοφαγία 3. ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΝΙΤΣΕ Φιλοσοφικάαποσπάσματα

Ετοιμάζονται

4.

ΜΩΡΙΣ ΜΠΛΑΝΣΩ

Οχώρος τηςλογοτεχνίας 5. Ε.Μ. ΣΙΟΡΑΝ Ο κακός δημιουργός 6.

ΜΕΡΑΜΠ ΜΑΜΑΡΝΤΑΣΒΙΛΙ Το φαινόμενο της συνείδησης 7.

ΖΑΝ ΜΠΟΝΤΡΙΓΙΑΡ Η διαφάνεια του κακού

ΔΙΔΟΤΟΥ 59,106 81 ΑΘΗΝΑ -ΤΗΛ.: 3622064,3604885 - FAX: 3613065

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

I

Η

Ijp M ΠΑΤΑΚΗ I

ΝΤΕΡΚ ΜΠΟΓΚΑΡΝΤ ΤΖΕΡΙΚΟ Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές Πρόκειται για το τέταρτο μυθιστόρημα του γνωστούΆγγλουηθοποιού, το οποίο απέσπασε ευνοϊκές κριτικές έγκυρων επιθεωρήσεων και κριτικών της λογοτε­ χνίας της Βρετανίας και ολόκληρου του κόσμου. Στο καινούριο του μυθιοτόρημα ο Μπόγκαρντ θίγει τα βαθιά υπαρξιακά προβλήματα των ανθρώπων της τέχνης και των γραμμάτων.

ΜΑΓΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ ΞΕΡΩ ΓΙΑΤΙ ΚΕΛΑΗΔΑΕΙ ΤΟ ΠΟΥΛΙ ΣΤΟ ΚΛΟΥΒΙ Μετάφραση: Ιωάννα Καρατζαφέρη Η Μάγια Αγγέλου θεωρείται ως μια από τις ιδιότυπεςφυσιογνωμίεςστοχώροτων αμερικάνικωνγραμμάτων,όχι μόνογιατην τόλμη των βιβλίων της αλλά και γιατί υπήρξε από τα δυναμικά στελέχη του αμερικάνικουφεμινιστικούκινήματος.Στο βιβλίο της αυτό αφηγείται τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η μαύρη ηρωίδα στο κλειστό κοινωνικό περιβάλλον μιας μκρής αμερικάνικης επαρχιακής πόλης. Μυθιστόρημα360σελίδες. ΤΖΟΝ ΓΚΡΙΣΑΜ Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ (THE FIRM) Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές Ο Τζον Γκρίσαμ στο γεμάτο νεύρο και δυναμισμό μυθιστόρημά του σκιαγραφεί εντελώςαπογυμνωμένοτο φαινόμενοτου γιαπισμού, που άνθησε στις ΗΠΑ κατάτη δεκαετία του ’80. Το μυθιστόρημα του νέου αυτού συγγραφέα κατέκτησε μέσα σε μικρόχρονικόδιάστηματο αμερικάνικο και ευρωπαϊκό κοινό και γυρίστηκε ταινία από τον Σίντνεϋ Πόλλακ με πρωταγωνι­ στές τον Τομ Κρουζ και τον Τζιν Χάκμαν. Μυθιστόρημα532σελίδες.

ΣΥΡΙΛ ΚΟΛΛΑΡ ΑΓΡΙΕΣ ΝΥΧΤΕΣ Μετάφραση: Ντορέτα Πέππα Τον χαρακτήρισαν «Τζέιμς Ντιν της δε­ καετίαςτου ’90». Μετά το θάνατότου από AIDS την περασμένη άνοιξη, στα 35 του χρόνια, ο Συρίλ Κολλάρ άφησε πίσωτου ένα μυθιστόρημα-σοκ, τις «Άγριες νύ­ χτες», μέσα στο οποίο ο συγγραφέας καταθέτει τηνπορείατου προς τοθάνατο. Οι «Άγριες νύχτες» γυρίστηκανταινίαμε σκηνοθέτη και πρωταγωνιστή τον ίδιο. Κέρδισαν το βραβείο Σεζάρ και τον τίτλο της καλύτερης ταινίας του 1993 στη Γαλλία Αφήγημα248σελίδες.

Σ ύ γ χ ρ ο ν η Ξ ένη Λ ο γ ο τ ε χ ν ία

ΜΑΓΙΑ ΑΓΓΒΑΟΥ Ξέρω γιατί κελαηδάει ΤΟ ΙΐΟυϋί οτο κΒουβί

ΔΙΑΒΑΖΩ: Α. Μεταξά 26, Αθήνα -10 6 81 Σύνταξη: 33.01.239 Λογιστήριο: 33.01.241 Διαφημίσεις: 33.01.313 Συνδρομές: 33.01.315

Χ Ρ Ο Ν ΙΚ Α

44

Δ ελ τίο

Τεύχος 328 2 Φεβρουάριον 1994 Τιμή: Λρχ. 1000

Η ΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

47 52

Βιβλιογραφικό Δελτίο Κριτικογραφία

Ιδρυτής: Περικλής Αθανασόπουλος Διευθυντής: Γιώργος Γαλάντης Αρχισυντάκτης: Ηρακλής Παπαλέξης Σύνταξη: Κατερίνα Γρυπόνησιώτου, Βασίλης Καλαμαράς, Ηρακλής Παπαλέξης, Βάσω Σπάθή, Καίτη Τοπάλη Οικονομικός υπεύθυνος: Βάσω Σπάθή Συνδρομές: Κατερίνα Γρυπονησιώτου Διαφημίσεις: Ηρακλής Παπαλέξης Καλλιτεχνική επιμέλεια: Νένη Ράις Γλωσσική επιμέλεια-Διορθιδσεις: Βίκυ Κωτσοβέλου Στοιχειοθεσία-Ηλεκτρονικη ΣελιδοποίησηΦαμς-Μοντάζ: LEGATO Ε.Π.Ε., Χαλκοκονδύλη 9 (πλ. Κάνιγγος), τηλ.: 33.02.055-56 Fax: 36.48.223 Εκτύπωση: Αφοί Τσαλδάρη Ο.Ε., Φυλής 35, Καματερό, τηλ.: 23.18.444 Βιβλιοδεσία: Νικ. Κατριβάνος και Σία Ο.Ε., Στ. Γόνατά 48, τηλ. 57.49.951 Διανομή: Νέο Πρακτορείο Τύπου Ιδιοκτητης-Εκδότης: Γιώργος Γαβαλάς & ΣΙΑ Ε.Ε. Κεντρική διάθεση: Αθήνα: «Διαβάζω» Θεσσαλονίκη: Βιβλιοπωλείο «Κέντρο του βιβλίου» Λασσάντη 9 Εξώφυλλο: Γ. Σταθόπουλος

Α φ ιέ ρω μ α

62 80 108 112 113 117 125 127 129 130 133 135 139 141 143 146 147

Ελληνική Πεζογραφία Ξένη Πεζογραφία Ποίηση Ανθολογίες Μελέτες Δοκίμια Πολιτική Τέχνες Γλυπτική - Χαρακτική Ζωγραφική Μουσική Θέατρο Φωτογραφία Κινηματογράφος ΜΜΕ - Φιλοσοφία Αποκρυφισμός Ψυχολογία - ψαχανάλυση ψυχιατρική

148

149 151 152 156

Ενασχολήσεις - Θρησκεία

158 160 162 163 165 167 169 170 171 172 173 175 189 190

Μαρτυρίες Δίκαιο Βιογραφίες - αυτοβιογραφίες Κοινωνικές Επιστήμες Κοινωνιολογία Κοινωνική ανθρωπολογία Λαογραφία - Οικονομία Στατιστική - Αρχαιολογία Ιστορία Ταξίδια - Ανακαλύψεις Ημερολόγια Αλληλογραφία - Γλώσσα Οικολογία - Ανθολογίες Επιστήμες Χιούμορ Εκπαίδευση - Παιδαγωγική Παιδικά - Εφηβικά Σχολικά βοηθήματα Λεξικά

-

ο Q

^ '

Αριστοτέλης - Αθ. Βαγιονάκης - Αθ. Δωδώνη - Αθ. Ελευθερουδάκης - Αθ. Ενδοχώρα - Αθ. Εστία - Αθ. 'Ηλιος - Δράμα. Ιανός - Θεσσ. Καραβία - Ρουσσόπουλος. Κεντρί - Λαμία. Κρομμΰδας - Χίος. Λέσχη του Βιβλίου - Αθ. Λοξίας - Θεσσ. Μεθενίτης - Πάτρα. Παράμετρος - Χολαργός. Πιτσιλάς - Αθ. Πλέθρον - Αθ. Πρίσμα - Πειραιάς. Φιλιππότης - Αθ. Χνάρι - Αθ.

Ο Ζ Α Τ Ε Λ Η Ζ .: Και με το φως του λύκου επανέρχονται Κ Α Σ Τ Α Ν ΙΩ Τ Η Σ Το Αλφαβητάρι

Ν Ε Α ΣΥΝΟ ΡΑ

Αλφαβητάριο: Τα καλά παιδιά

ΤΟ ΥΜ Π Η Σ

Γ Ε Ρ Μ Α Ν Ο Σ Φ.: Η εκτέλεση Κ Α Κ Τ Ο Σ Κ Ο Υ Μ Α Ν Τ Α Ρ Ε Α Σ Μ .: Η συμμορία της άρπας

ΚΕΔΡΟ Σ

Χ Ω Μ Ε Ν ΙΔ Η Σ X .: Το σοφό παιδί Ε Σ Τ Ι Α Β Α Μ Β Ο Υ Ν Α Κ Η Μ.: Λουλούδι της κανέλας Φ ΙΛ ΙΠ Π Ο Τ Η Σ Ζ Α Φ Ε ΙΡ Η Σ Σ.: Ο έρως σκέπει την πόλη ΕΞΑΝΤΑΣ Μ Ο Υ Ρ Σ Ε Λ Α Σ Κ.: Βαμμένα κόκκινα μαλλιά ΚΕΔΡΟ Σ Κ Α Ρ Ε Ζ Η Τ Ζ .: Τετράδια μιας ζωής

Κ Α Σ Τ Α Ν ΙΩ Τ Η Σ

Εικόνες Κρητικής Τέχνης Β ΙΚ Ε Λ Α Ι Α Β ΙΒ Λ ΙΟ Θ Η Κ Η Σ Τ Ρ ΙΓ Α Σ Δ.: Παγκόσμιοι εντολοδόχοι Ν Ε Α Θ ΕΣΙΣ Γ ΙΑ Ν Ν Α Κ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ N T.: Πρόβα νυφικού Κ Α Σ Τ Α Ν ΙΩ Τ Η Σ

Νέες

Εκδ

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ «ΕΣΤΙΑΣ» ΕΛ Λ Η Ν ΙΚ Η Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ ΙΑ ΕΥΤΕΡΠΗ ΑΡΑΟΥΖΟΥ. Αιχμάλωτος χρηστός βακαλοπουλος. 'Υπόθεση μπέστ σέλλερ μαρία γαβαλα, Ή υπηρέτρια των αγγέλων

ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ, Ή σπορά τοϋ άνεμου Μ. καραγατςης, ’Ανέκδοτα νεανικά κείμενα ΑΓΓΕΛΑ ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗ, Εκδρομές μέ τις φίλες Ν. Κ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ,Ό ξένος μου ό Θεμιστοκλής Ν. Κ. ΚΥΡΙΑΖΗΣ. Άρτάβαζος ό Πέρσης ι ν παιχαδακης. Ιστορία μιας άνοχύρωτης νιότης ΚΩΣΤΑΣΣΑΡΔΕΛΗΣ, Ό ασάλευτος ταξιδιώτης: Τά παιδικά χρόνια τοΰ Κωστή Παλαμά ΠΕΤΡΟΣΤΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ, Ή πρώτη έμφάνιση ΠΕΤΡΟΣχαρτοκολλης. Οιδιπόδειο ’46 -’47 ΚΩΣΤΑΣ χατζηαργυρης, Ό τρόμος τοΰ υπαλλήλου ΞΕΝ Η Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν ΙΑ μαργκαρετ ατγουντ. Μάτι γάτας (μτφ. Ν.Κ.) φραντς βερφελ, Οί σαράντα μέρες τοΰ Μουζά Ντάγκ (γ τόμος, μτφ. Ά γγ. Παρθένης) αλλεν γκινςμπεργκ. Ημερολόγια (μτφ. Σπ.

Μεϊμάρης) ΧΕΡΜΑΝμεαβιλ, Μπίλλυ Μπαντ, καί άλλες ιστορίες (μτφ. Ν. Παπαγιάννη) ΤΟΜΑΣμπερνχαρτ. Μπετόν (μτφ. ’Αλέξανδρος Ίσαρης) ΕΡΡΙΚΟΣMYPZE, Σκηνές μποέμικης ζωής (μτφ. Κ.©. Παπαλεξάνδρου) ΝΤΟΝΝΤΕΛΙΛΛΟ, ’Ονόματα (μτφ, Ν. Παπαγιάννη) μιλοραντ ΠΑΒΓΓΣ, Ή εσωτερική πλευρά τοϋ ανέμου (μτφ. Γκάγκα Ρόσιτς) ΣΑΣΑ ςοκολωφ. Σχολή ήλιθίων (μτφ. Τατιάνα Ντίκο) γκραχαμ ςουϊφτ, Ό καταστηματάρχης (μτφ. Ερρίκος Μπελιές) ΣΤΑΝΤΑΛ, Οι Τσέντσι (μτφ. Πέτρος Χάρης) βιντοςαβ ςτεβανοβιτς, Ή νήσος των Βαλκανίων (μτφ. Γκάγκα Ρόσιτς) αντονιο ταμπουκι, Ό μαΰρος άγγελος (μτφ. Τότα Κονδερτίνο) ΛΕΩΝτολςτοϊ, Τά παιδικά καί έφηδικά χρόνια (μτφ. Βασίλης Ντινόπουλος) μιςελ ΤΟΥΡΝΙΕ, Ή χρυσή σταγόνα (μτφ. Λή δα Παλλαντίου) πατρικ λη φερμορ, Τά βιολιά τοΰ Σαίν Ζάκ (μτφ. Μαίρη Βοσταντζή) ΟΥΓΟΦΟΝ χοφμλνΣΤαλ. Τό παραμύθι τής 672η ς νύχτας (μτφ. Άλ. Σινιόσογλου)

Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ω Λ Ε Ι Ο Ν

μιςμαγια: ’Ανθολόγιο φαναριώτικης ποίησης, (έπιμ. Άντεια Φραντζή) ΚΩΣΤΑΣ ουρανης, Ποιήματα, (έπιμ. ’Αλόη Σιδέρη) ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΜΕΛΑΧΡΙΝΟΣ, Τά ποιήματα, (έπιμ. Άγορή Γκρέκου)

ΤΑΣΟΣαθαναςιαδης, ’Από τόν έαυτό μας στους άλλους γρήγορης ΒΛΑΣΤΟΣ, Σωκράτης: Είρωνευτής καί ήθικός φιλόσοφος, (μτφ. Παΰλος Καλλιγάς) ΡΟΜΑΝΓΙΑΚΟΜΠΣΟΝ, Κείμενα γιά τήν ποιητική, τή λογοτεχνία, τή μετάφραση (μτφ. Άρης Μπερλής) ΧΑΝΣ- ΡΟΜΠΕΡΤΓΙΑΟΥΣ, Ή ιστορία τής λογοτεχνίας ώς πρόκληση γιά τίς γραμματολογικές σπουδές (μτφ. Μ. Πεχλιδάνος) ΜΙΣΕΛ ΓΚΕΡΕΝ, Τί είναι έργο; (μτφ. Βαγγέλης Μπιτσώρης) F.M. CORNFORD,’Ακαδημαϊκή μικροκοσμογραφία (μτφ. Παΰλος Καλλιγάς) ΖΑΝ- ΡΕΝΕΛΑΝΤΜΙΡΑΛ, Μεταφράζοντας: Θεωρή ματα γιά τήν μετάφραση (μτφ. Α. Καραδασίλης) ανρι μεςοννικ, Ποιητική τής μετάφρασης (μτφ. Λίζυ Τσιριμώκσυ) ζωρζ ΜΟΥΝΕΝ, Οί ωραίες άπιστες (μτφ. ”Αντα Κλαμπατσέα) ετιεν μπαλιμπαρ, Ό Σπινόζα καί ή πολιτική (έπιμ. Γ. Βώκος) NTENIΝΤΙΝΤΕΡΟ, Δοκίμια γιά τήν τέχνη καί τήν αισθητική (μτφ. Κλαίρη Μιτσοτάκη) c. piault, Μ. μαροπουλου (έπιμ.), Οικογένεια καί αγαθά στήν Ελλάδα καί στήν Κύπρο (συλλογικό έργο) βελιμιρ χλεμπνικωφ, Ζαούμ: Διακηρύξεις, στοχασμοί, οράματα (μτφ. Μίλτος Φραγκόπουλος) λαιρντ αρτςερ. Βαλκανικό ήμερολόγιο, 1934 -1941

(μτφ. Β. καί Άλ. Κωνσταντίνου) ζαν ζιγκλερ, Ή Έλδετία ξεπλένει καλύτερα (μτφ. Ριχάρδος Σωμερίτης) ΚΟΡΙΝΝΑκανουτα, Τρία χρόνια στή Βιέννη: Απομνημονεύματα Έλληνίδος φοιτήτριας ΦΑΤΙΜΑ MEEP, Πιό ψηλά άπό τήν έλπίδα: Ή βιογραφία τοΰ Νέλσον Μαντέλα (μτφ. Άλ. Παπαθανασοπούλου) παντελής ΠΡΙΝΙΩΤΑΚΙΣ, Ατομικόν ήμερολόγιον: Μικρασία, 1919 -1922 (έπιμ. Ν.Α. Καδδαδίας) ΓΕΩΡΓΙΟΣχορτον, Ή μάστιγα τής Ασίας (έπιμ., μτφ. Βάνα Σολομωνίδου)

Η Σ

« Ε Σ Τ Ι Α Σ

ΑΘΗΝΑ

ΛΕΥΚΩΣΙΑ

ΣΟΛΩΝΟΣ 60 -106 72 Τηλ.: 361.5077,363.7324

ΚΩΝ. ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΟ Υ 14 - Τ Τ 101 Τηλ.: (003572) 467.558

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ « Δ Ω Δ Ω Ν Η » Α Σ Κ Λ Η Π ΙΟ Υ 3, Α Θ Η Ν Α Τ Η Λ . 0 1/ 3 6 .3 7 .9 7 3

106 79

Β ΙΒ Λ ΙΟ Π Ω Λ Ε Ι Α Α Θ Η Ν Α : Α Σ Κ Λ Η Π ΙΟ Υ 3, 106 79 ΤΗΛ. 36.41.787, F A X 36.30.312

Γ ΙΑ Ν Ν ΙΝ Α : M IX . Α Γ Γ Ε Λ Ο Υ 27, 455 32 ΤΗΛ. 35.026, F A X 38.011

ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΟΥΝ ΜΕΧΡΙ 31/1/1994 Α) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ 1) Ε. Π. ΠΑΠΑΝΟΥΤΣΟΥ: ΗΘΙΚΗ, τόμοι 2 2) ΓΚΕΟΡΓΚ ΧΕΓΚΕΑ: Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, μετάφρ. Δημ. Τζωρτζόπουλου 3) ΓΚΕΟΡΓΚ ΧΕΓΚΕΑ: ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, μετάφρ. Γιάννη Τζαβάρα 4) ΓΙΑΝΝΗ ΤΖΑΒΑΡΑ: ΕΡΩΤΑΣ - ΠΟΛΕΜΟΣ 5) ΟΤΤΟ ΦΡ. ΜΠΟΛΝΟΟΥ: ΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ, μετάφρ. Ιωάν. Θεοδωρόπουλος Β) ΙΣΤΟΡΙΑ & ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 1)

ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΕΛΟΥΔΗ: ΓΡΑΜΜΑΤΟΛΟΓΙΑ, ΘΕΩΡΙΑ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

Γ) ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 1) ΤΑΣΟΥ ΓΚΑΓΚΑ: ΠΑΡΑΘΥΡΑ ΔΙΧΩΣ ΟΥΡΑΝΟ, νουβέλα 2) ΓΙΑΝΝΗ ΜΑΓΙΑΤΗ: ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΧΑΛΙ ΜΑΣ, διηγήματα 3) ΝΙΚΟΥ ΣΙΔΕΡΩΜΕΝΟΥ: ΤΟ ΚΑΪΚΙ ΠΟΥ ’ ’ΚΛΑΨΕ, διηγήματα Α) ΠΟΙΗΣΗ 1) ΤΑΚΗ ΑΝΤΩΝΙΟΥ: ΤΡΙΤΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ 2) ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΡΑΤΖΑ: ΤΑ ΔΟΝΤΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 3) ΣΠΥΡΟΥ ΤΟΥΠΟΓΙΑΝΝΗ: ΠΛΑΝΟΔΙΟ ΦΩΣ 4) ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΑΥΡΙΔΗ: ΘΕΡΙΝΟ ΗΛΙΟΣΤΑΣΙΟ 5) ΑΛΕΞΗ ΖΑΚΥΘΗΝΟΥ: Ο ΞΕΝΟΣ ΚΗΠΟΣ 6) ΕΛΕΝΗΣ ΤΣΟΛΑΚΙΔΟΥ: ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΞΗ­ ΜΕΡΩΣΕΙ Ε) ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ 1)

ΜΠΕΡΝΑΡ ΣΩ: Η ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΡΡΕΝΙΣΜΟΥ, μετάφρ. Γιώργου Χριστογιάννη

ΣΤ) ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΘΕΑΤΡΟ 1 3 2 1) ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ: ΤΡΙΚΥΜΙΑ, μετάφρ. Τάσου Ρούσσου 2) ΚΑΡΛΟ ΓΚΟΛΝΤΟΝΙ: Η ΒΕΝΤΑΛΙΑ, μετά­ φρ. Αλίκης Αλεξανδράκη 3) ΙΒΑΝ ΤΟΥΡΓΚΕΝΙΕΦ: ΕΝΑΣ ΜΗΝΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΟΧΗ, μετάφρ. Αλέξη Σολομού

4)

ΜΟΛΙΕΡΟΥ: ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΕΙΣΜΑΤΑ, μετάφρ. Νικολάου Ποριώτη

Ζ) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ 1) ΜΑΝΩΛΗ ΚΟΡΡΕ: ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΜΟΣ Γ', Ο ΜΙΔΑΣ ΕΧΕΙ ΑΥΤΙΑ ΓΑΙΔΑΡΟΥ & ΠΑΤΑΡΙ 2) ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΒΑΒΛΙΔΑ: Ο ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, Ο ΑΣΤΡΟΝΑΥΤΗΣ ΚΑΙ Η ΚΟΜΗΣΣΑ 3) ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΑΚΗ: ΟΙ ΚΕΡΚΕΜΕΖΟΙ - ΡΕΒΕΚΑ ΚΑΙ ΜΑΡΚΟΣ - ΚΑΛΑΜΠΑΚΟΣ Η) ΙΣΤΟΡΙΑ 1) ΚΙΜΩΝΟΣ ΚΟΕΜΤΖΟΠΟΥΛΟΥ: ΟΙ ΛΑΖΑΙΟΙ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ Θ) ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ 1) ΗΒΗΣ ΜΕΛΕΑΓΡΟΥ: ΠΡΟΣΩΠΟ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΩΝΥΜΗ ΚΥΠΡΙΑ 2) ΘΑΝΑΣΗ ΠΑΝΤΟΥΛΑ: ΜΙΑ ΖΩΗ ΠΕΡΙΠΕ­ ΤΕΙΕΣ 3) ΝΙΚΟΥ ΚΟΣΜΑ: ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΟΤΖΙΟΥΛΑ 4) ΚΩΝ/ΝΟΥ ΔΟΥΚΑ: ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΜΥΣΤΙ­ ΚΟ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ I) ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ 1) ΚΩΣΤΑ ΚΥΡΙΑΚΟΥ: ΕΣΠΕΡΑΝΤΟ, Ο ΔΡΟ­ ΜΟΣ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ ΙΑ) ΙΣΤΟΡΙΚΗ & ΑΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 1) ΚΑΝΕΛΛΑΣ ΛΑΓΑΚΟΥ: Η ΕΝΔΥΜΑΣΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ 2) ΙΑΣΩΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ: ΠΥΡΟΒΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΕΝΑΡΗΔΕΣ 3) ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΑΝΤΟΥΛΑ: ΣΙΩΠΟΤΟΣ 1Β) ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ1 1) ΖΑΦΕΙΡΗ ΒΑΟΥ & ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΝΟΜΙ­ ΚΟΥ: Ο ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ ΣΤΙΣ ΚΥΚΛΑΔΕΣ (ΛΕΥΚΩΜΑ)

Η ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ των βιβλίω ν γίνεται μ ε βάση το γνω στό Δ εκα δικό Σύστημα Ταξινόμησης, π ροσαρμ οσμ ένο στην ελλη νικ ό βιβλιογρα­ φία. Σ ΤΗ Ν ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ των π εριοδικώ ν δ ε ν π εριλαμβάνονται εβ δ ο μ α ­ διαία έντυπα. ΤΟ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Δελτίο συντάσσεται μ ε την πολύτιμη σ υνεργα ­ σία του βιβλιοπωλείου της «Εστίας».

J1ενικά

έργα

Αρ. 328 8 Δεκεμβρίου 21 Δεκεμβρίου 1993 Επιμέλεια: Έφη Απάκη

Αρχαία φιλοσοφία ΠΗΛΙΛΗΣ I. Η φιλοσοφία των αρχαίων Ελλήνων. Αθήνα, Παπαδήμας, 1993. Σελ. 433. Δρχ. 5200.

Βιβλιογραφία ΚΟΤΖΑΓΈΩΡΓΉ Ξ. - ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ Α. Νεότερη και σύγχρονη Ιστορία της Θράκης. Βιβλιογραφικός οδηγός. Θεσ­ σαλονίκη, ΙΜΧΑ, 1993. Σελ. 292. Δρχ. 4160.

Τύπος ΦΥΣΣΑΣ Δ. Η «Γενιά του Πολυτεχνείου» 1973-1981. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 157. Δρχ. 2080.

φ ιλοσοφία Γενικά BERKELEY G. Τρεις διάλογοι μεταξύ Ύλα και Φιλόνου. Μετ. Σ. Δημόπουλος. Θεσσαλονίκη, Βάνιας, 1993. Σελ. 158. Δρχ.

1245. ΧΕΓΚΕΛ Γ. Η φιλοσοφία του πνεύματος. Τόμος Α' Εισ.-μει.σχόλ. Γ. Τζαβάρας. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 290. Δρχ.

4160. ΧΕΓΚΕΛ Γ. Φαινομενολογία του πνεύματος. Τόμος Α' Εισ.μει.-σχόλ. Δ. Τζωρτζόπουλος. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ.

387. Δρχ. 5200.

ψ υχοΑογία________________ Εφαρμοσμένη ψυχολογία ΠΑΖΙΝΙ Ο. Μάθε ν ’ αγαπάς το σύντροφό σου. Μετ. Λ. Ταχμαζίδου - Τ. Μπονάνος. Αθήνα, Οδυσσέας, 1993. Σελ. 294. Δρχ. 3120.

0 ρησκεία Γενικά ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΠΟΥΛΟΣ Β. Θέματα χριστιανικής κοσμοθεω­ ρίας και βιοθεωρίας. Αθήνα, Ιερά Μητρόπολις Αττικής, 1993. Σελ. 144. Δρχ. 1040.

οινωνικές επιστήμες Κοινωνιολογία ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ Κ. Ο Max Weber και η κατασκευή εννοιών στις

48

δελτίο ------------------------------------

κοινωνικές επιστήμες. Αθήνα, Κένταυρος, 1993. Σελ. 111. Δρχ. 1350.

ρ ?\ώσσα__________________

Πολιτική Γενικά ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΣ-ΑΝΕΣΤΗΣ Γ.Γ. Πολιτικά κείμενα. Αθήνα, Convoy, 1993. Σελ. 82. Δρχ. 1560. ΚΑΡΑΦΩΤΙΑΣ Π.Ι. Ο.Η.Ε. Ο μέγας παρεξηγημένος. Αθήνα, Γκοβόστης. Σελ. 158. Δρχ. 2080. ΚΟΥΒΑΛΑΚΗΣ Π. Παγκόσμιο σύστημα και παρασύστημα, Αθήνα, 1993. Σελ. 63. Δρχ. 1040. ΜΗΛΙΟΣ Γ. Εκπαίδευση και εξουσία. Δ' έκδοση. Αθήνα, Κριτι­ κή, 1993. Σελ. 204. Δρχ. 2600.

CARR W.G. Η εωσφορική συνωμοσία. Μετ. Α. Δερβέρης. Αθήνα, Στερέωμα. Σελ. 281. Δρχ. 2080. ΜΑΚΙΑΒΕΛΛ1Ν. Ο ηγεμόνας. Μετ. Μ. Κασωτάκη. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 147. Δρχ. 1400.

FELIX Τ. Η Λέσχη Μπίλντερμπεργκ. Μετ. Κ. Γεωργόπουλσς. Αθήνα, Στερέωμα. Σελ. 232. Δρχ. 2080.

Οικονομία Οδηγός επενδυτών. Ετήσια έκδοση. Αθήνα, Globus / Invest, 1993. Σελ. 280. Δρχ. 10000.

ΚΟΝΕΜΜΕΝΟΣ Ν.Σ. Το ζήτημα της γλώσσας. Λόγος έργου σκιά. Επιλ.-εισ.-σχόλ. Ρ. Παπατσαρούχα-Μίσσιου. Αθήνα, Φιλόμυθος, 1993. Σελ. 274. Δρχ. 3120.

Ελληνική γλώσσα ΠΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π.Ε. Λεξικό ρημάτων της αρχαίας ελλη­ νικής γλώσσας. Αθήνα, Πελεκάνος. Σελ. 1366. Δρχ. 4160.

0 ετικές επιστήμες Αστρονομία ΠΛΑΚΙΔΗΣ Σ.Μ. Η μυθολογία, η ονοματολογία και τα αξιο­ παρατήρητα των αστερισμών. Αθήνα, Σύλλογος Προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων, 1992. Σελ. 976. Δρχ. 6240.

Ζωολογία

Επικοινωνίες

ΑΠΑΛΟΔΗΜΟΣ Ν. Περιγραφικό λεξικό των πουλιών της Ελλάδας. Αθήνα, Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας 1993. Σελ. 415. Δρχ. 6240.

ΛΓΓΣ Ε.Ρ. Πολιτισμός και επικοινωνία. Μετ. Ε. Σουρράπα. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 151.

£ φαρμοσμένες επιστήμες

Λαογραφία Ιατρική Οι Μικροί Λαογράφοι. Βιβλία 14. Αθήνα, 1993. Η τέχνη του καπνίζειν εξιστορούμενη από δύο Τούρκους τσελέπηδες. Μετ. Α. Δούκουρη. Αθήνα, Λεβιάθαν, 1993. Σελ. 96. Δρχ. 1040.

ΔΙΓΕΝΗΣ Γ.Ε. Τεχνητή εξωνεφρική κάθαρση και μεταμόσχευ­ ση νεφρού. Αθήνα, 1993. Σελ. 98. Δρχ. 1455. ΡΩΤΑΣ Ρ.-Π. «Ιατρικά». Αθήνα, 1993. Σελ. 113.

ΚΑΒΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Π. Καθιστικά της Σωζόπολης, χορευτικά της Θράκης. Θεσσαλονίκη, ΙΜΧΑ, 1993. Σελ. 410. Δρχ. 5720.

DURVILLE G. Η φύση θεραπεύει. Μει. Δ. Π. Κωσιελένος. Αθήνα, Βασδέκης, 1993. Σελ. 502. Δρχ. 4160.

ΜΑΣΤΡΟΚΩΣΤΑΣ Β.Σ. - ΜΗΤΡΟΠΕΤΡΟΣ Χ.Κ. Συλλογή δη­ μοτικών τραγουδιών στη νότια Εύβοια. Αθήνα, Πνευματικό Κέντρο Κάφαλων Εύβοιας, 1993. Σελ. 323. Δρχ. 3200.

Τεχνολογία

ΧΟΥΠΗΣ Δ.Γ. Μαλεβίσια και Τσακώνικα. Έμμετρα ποιήματα και πεζά στην τσακωνική διάλεκτο με μετάφραση. Αθήνα, 1993. Σελ. 59. Δρχ. 1040.

ΚΟΥΤΟΥΦΑΡΗΣ Β. Οικολογία και οικιακές συσκευές. Αθήνα, Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ., 1993. Σελ. 83.

Ηλεκτρονική Λεξικό για νέα ορολογία δικτύων και οπτοηλεκτρονικής. Αθή­ να, 1993. Σελ. 45. Δρχ. 1040.

£ κπαίδευση - παιδαγωγική

J έχνες___________________

Εκπαίδευση ΜΑΡΚΟΥ Σ.Ν. Δυσλεξία. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1993. Σελ. 239. Δρχ. 2600.

Ζωγραφική ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥΛΗΣ. Αθήνα, Ηρίννα, 1993. Δρχ. 8500.

------------------------------------ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ Γ. Αγγελικό και μαύρο φως. 27 εικόνες πάνω σιην ποίηση του Σεφέρη. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ. 79. Δρχ.

6240.

Ghika. Με ίο φακό του Ιράκ. Fra^ois Bonhomme. Αθήνα, Artigraf / Bastas-Plessas, 1993. Σελ. 141. Δρχ. 9360.

Κινημ αιογράφος Κινηματογράφος ’93. Ετήσιος οδηγός. Αθήνα, 1993. Σελ. 221. Δρχ. 2600.

Μουσική ΣΤΑΘΗΣ Γ.Θ. Τα χειρόγραφα βυζαντινής μουσικής. Αγιον Όρος. Τόμος Γ Αθήναι, 1993. Σελ. 992. Δρχ 15600.

KENNEDY Μ. Λεξικό μουσικής της Οξφόρδης. Τόμοι Α'+Β'+ Γ. Μετ. Μ. Φιλίππου. Επιμ. Τ. Καλογερόπουλος. Αθήνα, Γιαλλελής. Σελ. 1641. Δρχ. 28080 (οι τρεις τόμοι). Χ ιούμ ορ ΛΟΓΟ. Όπου φτωχός κι’ η μπύρα του!... Αθήνα, Tubis. Σελ.

130. Δρχ. 1040.

£ νασχολήσεις Γενικά Το βιβλίο των ρεκόρ Guinness 1994. Αθήνα, Χρυσή Πε'ννα, 1993. Σελ. 301. Δρχ. 6240.

Οικιακή οικονομία ΔΟΣΙΘΕΟΣ (ΑΡΧΙΜ.). Οψοποιών μαγγανείαι ήγουν καλογηρική μαγειρική. Αθήνα, Ιερά Μονή Τατάρνης. Σελ. 123. Δρχ.

2080.

λασική φιλολογία

δελτίο

49

Β' έκδοση. Επιμ. Δ. Σέρρας. Αθήνα, Περίπλους, 1993. Σελ.

71. Δρχ. 1040. ΓΚΟΝΗΣ Θ. Ένα τραγούδι για τον Νίκο Γκάτσο. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 13. Δρχ. 520. ΡΓΓΣΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ. Ποιήματα. Τόμος ΙΑ'. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ. 433. Δρχ. 5000. ΤΣΕΦΟΣ Κ. Αλφάβητο. Αθήνα, Πεμπτουσία, 1993. Σελ. 53.

Πεζογραφία ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ Ρ. Στον κυνηγημένο καιρό. Αθήνα, Κάκτος, 1993. Σελ. 113. Δρχ. 1560. ΚΑΚΛΑΜΑΝΑΚΗ Ρ. Αναδρομικός θάνατος. Μυθιστόρημα. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 352. Δρχ. 2500. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ Γ. Το σπίτι πάνω από τις κατακόμβες. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1993. Σελ. 235. Δρχ. 1870. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ Μ. Ο γυρισμός του Γενίτσαρου. Αθήνα, 1992. Σελ. 176. Δρχ. 1245. ΣΟΛΩΜΟΣ Δ. Η γυναίκα της Ζάκυθος. Αθήνα, Ωκεανίδα, 1993. Σελ. 91. Δρχ. 18720. ΣΦΑΕΛΛΟΥ Κ Ο ολυμπιονίκης Μακεδόνας. Αθήνα, Άγκυρα, 1993. Σελ. 149. Δρχ. 1080. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ Κ.Ν. «Επιστροφή μέσω Πατρών». Και άλλα διηγήματα. Πάτρα, 1993. Σελ. 148. Δρχ. 1560. ΧΟΝΔΡΟΣ Κ.Μ. Η γυναίκα με τη σημαία. Ρόδος, 1993. Σελ.

118. Δρχ. 1560. ΑΝΤΡΙΤΣ I. ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ. Μια ματιά στο Σαράγεβο. Μετ. Β. Γε­ ωργίου. Αθήνα, Αλεα, 1993. Σελ. 125. Δρχ. 1245.

GRECE Μ. DE. Η Μαχαρανή. Μετ. Ν. Κυριαζόπουλος. Αθήνα, Κάκτος, 1993. Σελ. 366. Δρχ. 2600.

CARPENTIER Α. Τα χαμένα βήματα. Εισ.-μετ. Μ. Παναγιωτίδου. Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ. 332. Δρχ. 3120.

CASCANDER D. Οι πωλητές. Αθήνα, Ηχολόγος, 1993. Σελ.

310. Δρχ. 2080.

Αρχαίοι συγγράφεις

ΚΟΛΛΑΡ Σ. Άγριες νύχτες. Μετ. Ν. Πέππα. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 254. Δρχ. 2100.

Άμασις ή τα τόξα. Ιστορίες από τον Ηρόδοτο. Μετ. Β. Ραπτόπουλος. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 32. Δρχ. 1040.

LIGHTMAN Α. Τα όνειρα του Αϊνστάιν. Μετ. Β. Νικολαίδου. Αθήνα, Κάτοπτρο, 1993. Σελ. 158. Δρχ. 1870.

Ο σκοτεινός λόγος. Αποσπάσματα από τον Ηράκλειτο. Μετ. Β. Ραπτόπουλος. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 30. Δρχ.

1040.

Modem greek short stories. Trans by N. Kostis. Athens, Odysseas, 1993. Pag. 285. Drs. 4160. ΜΠΟΓΚΑΡΝΤ Ν. Τζέρικο. Μετ. E. Μπελιές. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 359. Δρχ. 2500.

^ ογοτεχνία

FIELDING Η. Η ιστορία του Τομ Τζόουνς ενός έκθετου. Ειαμετ.-ημ. Ε. Καλλιφατίδη. Τόμοι Α'+Β' Αθήνα, Gutenberg, 1993. Σελ. 624+609. Δρχ. 7280 (οι δύο τόμοι).

Ποίηση

CHAGALL Μ. Αραβικές νύχτες. Μετ. δοκιμίου Θ. Λουπασάκης. Μετ. λεζαντών X. Τούτουνα. Αθήνα, Σμίλη, 1993. Σελ.

57. Δρχ. 1455.

Ζάκυνθος και Πολυτεχνείο 1973-1983. Ποιητικό ανθολόγιο.

50

δελτίο

Μελέτες Η Μεσοπολεμική πεζογραφία. Από τον Πρώτο ως τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1939). Τόμος Η'. Αθήνα, Σοκόλης, 1993. Σελ. 461. Δρχ. 9360. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Γ.Σ. Η χειρόγραφη παράδοση του Σπανέα. Αθήνα, Σύλλογος Προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βι­ βλίων, 1993. Σελ. 269. Δρχ. 1870. ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ Κ. Κωνσταντίνος Θεοτόκης. Ο τραγικός τού έρωτα και της ουτοπίας. Αθήνα, Ειρμός, 1993. Σελ. 270. Δρχ.

2495. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΔΗΣ Φ.Κ. Νίκος Παπακωνσταντίνου. Λογοτέ­ χνης - συγγραφέας - ηθοποιός. Αθήνα. Σελ. 27. Δρχ. 1040. ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ Λ. Παναΐτ Ιστράτι. Ένας συγγραφέας. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 153. Δρχ. 1245. Κολωνέζικη συμφωνία. Λογοτέχνες της Κολωνίας. Δείγμα γρα­ φής. Θεσσαλονίκη, Παρατηρητής. Σελ. 341. Δρχ. 2700.

GINESTIER Ρ. Η ζωή και η σκέψη του Καμύ. Μετ. Α. Βέλιος. Αθήνα, Απειρον. Σελ. 253. Δρχ. 2080.

Δοκίμια ΑΣΔΡΑΧΑΣ Σ.Ι. Σχόλια. Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1993. Σελ.

217. Δρχ. 2080. ΔΗΜΟΥ Ν. Τα πρόσωπα της ποίησης. Δοκίμια II. Αθήνα, Νε­ φέλη, 1993. Σελ. 180. Δρχ. 2080. ΜΑΛΑΜΑΣ Λ. Χριστιανισμός, θρησκείες και θεοί στο φως της αλήθειας. Αθήνα, Ελεύθερο Πνεύμα, 1993. Σελ. 110. Δρχ.

1350. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ Κ.Π. Η ποίηση - η γλώσσα, η κριτική συνείδη­ ση. Δοκίμια. Αθήνα, Οι Εκδόσεις των Φίλων, 1993. Σελ. 206. Δρχ. 1660. ΜΙΧΑΛΟΣ Η.Ν. Σχόλια στον εικοστό αιώνα. Αθήνα, Καλέντης, 1993. Σελ. 173. Δρχ. 1870. ΜΠΑΛΖΑΚ Ο. ΝΤΕ. Πραγματεία περί των νεωτέρων διεγερτι­ κών. Πρόλ.-μετ.-σημ. Τ. Πατρίκιος. Αθήνα, Ολκός, 1993. Σελ.

104. Δρχ. 1455.

BLOCH R. Η μαντεία. Μετ. Α. Παρίση. Αθήνα, Ολκός, 1993. Σελ. 162. Δρχ. 2285.

Ω έαιρο___________________

| σιορία Αρχαιολογία ΓΚΡΕΚΑΣ Β. Προκατακλυσμιαίοι πολιτισμοί. Αθήνα, Πιτσιλάς, 1993. Σελ. 159. Δρχ. 1245. ΚΟΚΚΙΝΙΔΟΥ Δ. - ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ Μ. Η αρχαιολογία και η κοι­ νωνική ταυτότητα του φύλου: προσεγγίσεις στην αιγιακή προϊ­ στορία. Θεσσαλονίκη, Βάνιας, 1993. Σελ. 163. Δρχ. 1870.

Μαρτυρίες Εκ των υστέρων. 19+1. Επιμ. Δ. Παπαχρήστος. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1993. Σελ. 263. Δρχ. 2080. ΠΑΡΑΡΑ-ΕΥΤΎΧΙΔΟΥ Ν. Στα Βουρλά μας πριν καούν. Μι­ κρασιατικό. Τόμος Β'. Αθήνα, Πιτσιλάς, 1993. Σελ. 333. Δρχ.

3120. ΣΤΡΑΤΟΥ Ν.Α. Ο Ανδρέας Στράτος και η πολιτική. Αθήνα, 1993. Σελ. 541. Δρχ. 6760. ΧΑΤΖΗ Τ. Πουτάνα. Δεκατρία χρόνια μετά. Αθήνα, Οδυσσέας, 1993. Σελ. 317. Δρχ. 3120.

DACKMAN L. Διαφορά στήθους. Το σεξ και η γυναίκα μετά τη μαστεκτομή. Μετ. Ε. Κεσίσογλου. Αθήνα, Λύχνος, 1993. Σελ.

124. Δρχ. 1660.

Ελληνική ιστορία Αρχαία Μακεδονία. Πέμπτο Διεθνές Συμπόσιο. Τόμος Β'. Θεσσαλονίκη, ΙΜΧΑ, 1993. Σελ. 1327. Δρχ. 5720. Η Ελλάδα των Βαλκανικών Πολέμων 1910-1914. Αθήνα, Εταιρία Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, 1993. Σελ. 468. Δρχ. 4160. ΚΑΡΤΑΛΑΜΑΚΗΣ Η.Δ. Πετώντας σε ξένους ουρανούς (19411944). Αθήνα, 1993. Σελ. 592. Δρχ. 6240. ΛΟΥΠΉΣ Τ. Η ιδεολογία της βυζαντινής ιστοριογραφίας. Αθήνα, Ηρόδοτος, 1993. Σελ. 216. Δρχ. 3015. ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ Θ. Εβραίοι ο Δούρειος Ίππος για τον ελληνι­ σμό. Αθήνα, Σμυρνιωτάκης. Σελ. 360. Δρχ. 2600. ΝΤΑΒΑΝΕΛΟΣ Α. 20 χρόνια από το Πολυτεχνείο. Νοέμβρης 1973 η εξέγερση. Αθήνα, Εργατική Δημοκρατία, 1993. Σελ.

56. Δρχ. 620. ΣΑΜΑΡΑ-ΓΚΑΓΓΛΙΧ Ν. Ιχνογραφία Πατησίων. (Τα Πατήσια κάποτε...). Αθήνα, 1993. Σελ. 84. Δρχ. 1350.

Έ ργα MARIVAUX Ρ. Ο θρίαμβος του έρωτα - Η κληρονομιά - Οι ψευδοεξομολογήσεις - Οι καλόπιστοι θεατρίνοι. Μετ. Α. Στάϊκος. Αθήνα, Αγρα, 1993. Σελ. 370. Δρχ. 3640. ΟΡΓΟΥΕΛ Τ. Η φάρμα των ζώων. Απόδ. Ε. Μπελιές. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1993. Σελ. 117. Δρχ. 1870.

SHELLEY Ρ.Β. Οι Τσέντσι. Μετ. Κ. Κύρου. Αθήνα, Αγρα, 1993. Σελ. 247. Δρχ. 2080.

ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Η λεηλασία και καταστροφή των ελληνικών αρχαιοτήτων. Αθήνα, 1993. Σελ. 540.

BURKERT W. Αρχαία ελληνική θρησκεία. Αρχαϊκή και κλασι­ κή εποχή. Μετ. Ν.Π. Μπεζαντάκος - Α. Αβαγιανού. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1993. Σελ. 694. Δρχ. 8840.

NICOL D.M. Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Ο αθάνατος αυτοκράτορας. Αθήνα, Ελληνική Ευρωεκδοτική, 1993. Σελ. 230. Δρχ. 2910.

δελτίο 51 RUFI Q.C. Η ιστορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Εισ.-απόδ.σημ. X. Μίκογλου. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, 1993. Σελ. 430. Δρχ. 3070.

ΙΑΤΡΙΚΗ. Μηνιαία έκδοση Εταιρείας Ιατρικών Σπουδών. Τό­ μος 64. Τεύχος 6.

Παγκόσμια ιστορία

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΗ. Τετραμηνιαίο περιοδικό. Τεύχος 5. Δρχ. 1200.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΗ. Τεύχος 306. Δρχ. 600.

ΓΙΑΤΡΟΙ ΧΩΡΙΣ ΣΥΝΟΡΑ. Πληθυσμοί σε κίνδυνο. Μετ. Π. Φακίνου. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1993. Σελ. 231. Δρχ. 2080.

ΛΕΒΑΘΙΑΝ. Τριμηνιαία έκδοση. Τεύχος 14. Δρχ. 1870.

ΔΟΥΒΗΣ Χ.Β. Προανάκρουσμα Γ' Βαλκανικού Πολέμου; Αθήνα, 1993. Σελ. 92. Δρχ. 2600.

Η ΛΕΞΗ. Ελληνική και ξένη λογοτεχνία. Τεύχος 118. Δρχ.

1500.

ETIENNE R. Η καθημερινή ζωή στην Πομπηία. Μετ. Σ. Βλονιάκης. Αθήνα, Παπαδήμας, 1994. Σελ. 567. Δρχ. 4160.

|"| αιδικά

ΜΑΖΙ TOGETHER. Τεύχος 54. Δρχ. 30. Η ΜΥΚΟΝΙΑΤΙΚΗ. Μηνιαία εφημερίδα από τη Μύκονο. Φύλ­ λο 57. ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ. Τεύχος 1597. Δρχ. 650. ΝΕΑ ΕΣΤΙΑ. Αφιέρωμα στον Κωστή Παλαμά. Δρχ. 4500.

Ελεύθερα αναγνώσματα ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Π. Το λουλούδι ίου χρόνου και άλλα παραμύθια. Αθήνα, Κέδρος, 1992. Σελ. 75. ΚΡΟΝΤΗΡΑ Λ. Πρώτη γνωριμία με την Αθήνα του Περικλή. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1993. Σελ. 142. Δρχ. 2500.

ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ. Κείμενα παιδευτικού προβληματισμού. Τεύχος 68. Δρχ. 935. ΝΕΑ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ. 15θήμερη επαναστατική εφημερίδα. Φύλ­ λα 89, 90,91. Δρχ. 100. Ο ΠΟΛΙΤΗΣ. Μηνιαία επιθεώρηση. Τεύχος 124. Δρχ. 500.

Ιουράσιο Πάρκο. Διασκευή για παιδιά. Μετ. Α. Γεωργίου. Αθή­ να, Κέδρος, 1993. Σελ. 87. Δρχ. 800.

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ. Τριμηνιαία έκδοση. Τεύχος 15. Δρχ.

700.

ΝΕΣΤΑΙΝΓΚΕΡ Κ. Ο παγωμένος πρίγκιπας. Μετ. Δ. Μάρκου. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 109. Δρχ. 1560.

ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΟΓΟΥ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙ­ ΚΗΣ. Τεύχος 34. Δρχ. 700.

|"| εριοδικά

ΤΟΤΕ. Περιοδικό για την Ελληνική ιστορία. Τεύχος 46. Δρχ.

550. ΥΓΕΙΑ ΚΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. Δρχ. 500.

ΑΛΛΑ. Πολιτικό περιοδικό. Τεύχος 4. Δρχ. 500. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ. Τεύχος 313. Δρχ. 200. ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ. Μηνιαίο περιοδικό χριστιανικού προβληματισμού. Τεύχος 908. Δρχ. 120. ΑΝΤΙ. Δεκαπενθήμερη πολιτική και πολιτιστική επιθεώρηση. Τεύχος 541. Δρχ. 300. Η ΑΠΟΠΕΙΡΑ. Μηνιαία εφημερίδα της πρωτοβουλίας δημο­ τών Ναυπλίου. Τεύχος 72-73-74. Δρχ. 100. ΑΠΟΠΛΟΥΣ. Σαμιακών γραμμάτων και τεχνών περιήγηση. Τεύχος 10-11. Δρχ. 1000. Ο ΑΡΑΜΠΑΣ ΤΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ. Φύλλο 27. Δρχ. 200.

ΧΡΟΝΙΚΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ. Τόμος 29-30, 1990-1991. Δρχ.

1500. ΧΡΟΝΙΚΑ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ. Τόμος 31-32, 1992-1993. Δρχ.

1500.

INFORMATION. Το περιοδικό του 'Ελληνα manager Τεύχος 86. Δρχ. 700.

ΘΑΝΑΣΗΣ Μ Α Κ ΡΗ Σ

ζ ω γ ρ α φ ικ ή

ΓΡΑΦΗ. Τρίμηνη έκδοση. Τεύχος 23-24. Δρχ. 1000. ΔΕΛΤΙΟ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΝΑΥΠΛΙΟΥ. Τεύχος 58. Δρχ. 300. ΔΙΑΒΑΖΩ. Δεκαπενθήμερη επιθεώρηση του βιβλίου. Τεύχος 326. Δρχ. 700. Η ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΤΟΥ 2000. Φύλλο 54.

1-26 Φ εβρουάριου 1994

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. Τεύχος 10. ΕΞΟΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ. Τεύχος 11 (15). Δρχ. 700.

Αίθουσα Τέχνης Αθηνών Γλύκωνος 4, Δεξαμενή ® 7213928

Αρ. 328 Στην Κριτικογραφία περιλαμβάνονται ό λ ες οι επώ νυμες βιβλιοκριτι­ κές και βιβλιοπαρουσιάοεις των ελληνικώ ν εκδόσεω ν π ο υ δημοσι­ εύονται στον ημερήσιο αθηναϊκό τύπο. Περιλαμβάνονται, επίσης, και κριτικές δ ημοσιευμένες στον π εριοδικό και επαρχιακό τύπο, όσες ήταν δυνατόν να εξασφαλίσουμε ή μα ς απέστειλαν οι συντά­ κτες τους.

17 Δεκεμβρίου 30 Δεκεμβρίου1993 Επιμέλεια: Μαρία Τρουπάκη

Γ ενικά

Γλώ σσα

Σιμόπουλος Κ.: Η λεηλασία και καταστροφή των ελληνικών αρχαιοτήτων. (Π. Κάζιος, Νέα, 28/12).

Αγκέζ Κ.: Η πνοή της γλώσσας. (Κ. Τσαούσης, Έθνος, 19/12).

Ποίηση Ψ υχολογία Πσταμιάνου Α.: Ψυχική Οικονομία και δυναμική στις οριακές καταστάσεις. (Δ. Παυλάκου, Αυγή, 26/12).

Κοινωνιολογία Vermevleu Η., κ.ά.: Έλληνες στην Ολλανδία. (Θ. Διαμαντόπουλος, Οικονομικός Ταχυδρόμος, 23/12).

Ασίκης Θ.: Σημεία φυγής. (Γ. Καραβίδας, Ριζοσπάστης, 30/12). Κωσταβάρας Θ.: Στο βάθος του χρώματος. (Γ. Κουβαράς, Κα­ θημερινή, 28/12). Λαθύρης Γ.: Αστραπόσιγμα. (Γ. Παπαπάνος, Πολιτικά θέματα, 24/12). Λεβίδης Α.: Της θαλασσινής γης. (Κ. Παπαπάνος, Πολιτικά Θέματα, 24/12). Παπαγεωργίου Ν.Ρ.: Του Λιναριού τα πάθη. Ο Μέγας μυρμηγκοφάγος. (Ε. Αρανίτσης, Ελευθεροτυπία, 29/12).

Πολιτική Μαρίνος Γ.: Κοινός νους. (Ε. Παραγιουδάκη, Νίκη, 29/12).

Bobbio Ν.: Το μέλλον της δημοκρατίας. (Σ. Ντάλης, Αυγή, 29/12).

Επιστημολογία Αυγελής Ν.: Φιλοσοφία και Ιστορία της επιστήμης. (Β. Κάλφας, Αντί 24/12).

Παρασκευόπουλος Δ.: Ρέουσα μάζα. (Ε. Χωρεάνθη, Ριζοσπά­ στης, 30/12). Σεβαστάκης Ν.: Βέβηλες σκέψεις. (Γ. Πετρόπουλος, Διαβάζω, 325). Σκιαθάς Α.: Θερινό Ανεμούριο. (Κ. Παπαπάνος, Πολπικά Θέ­ ματα, 17/12). Τουτάκος Π.: Τώρα. (Ε. Χωρεάνθη, Ριζοσπάστης, 23/12). Φωκάς Ν.: Ένα σημείο προσήλωσης. (Θ. Δ. Φραγκόπουλος, Μεσημβρινή, 30/12).

Τέχνες

Πεζογραφία

Βαλκανική παραδοσιακή Αρχιτεκτονική. (Δ. Σταμέλος, Ελευ­ θεροτυπία, 22/12). Ζακυνθηνός Α.: Δισκογραφία Ελληνικής Κλασικής Μουσικής. (Γ.Π. Σαββίδης, Νέα, 28/12).

Ανιωνόπουλος Π.: Θρήνος Κύκνων. (Ε. Παραγιουδάκη, Νίκη, 29/12). Γαϊτάνος Γ.: Το τελευταίο πέρασμα. (Τ..

325).

-------------------------------------- δελτίο Γαλανάκη Ρ.: Θα υπογράφω Δουΐ. (Φ.Δ. Δρακουιαειδής, Δια­ βάζω, 325). Δεληγιώργη Α.: Φωνές. (Ε. Παραγιουδάκη, Νίκη, 28/12). Δημητρίου Σ.: Ν’ ακούω καλά ίο όνομά σου. (Β. Χατζηβασιλείου, Ελευθεροτυπία, 22/12). Ευαγγελίδης Π.: Χέρι κάτω από το ρούχο. (Ε. Παραγιουδάκη, Νίκη, 29/12). Κοκκινάκη Ν.: Μια πολυθρόνα στο σαλόνι. (Κ. Παπαπάνος, Πολιτικά Θέματα, 17/12). Λογαράς Κ.: Παλιές αμαρτίες. (Γ. Παππάς, Ημέρα Πατρών, 20/10). Μπράμος Γ.: Βρεγμένο ρούχο. (Δ. Τσατσούλης, Αντί, 24/12). Εανθάκη Α.: Ο γαλάζιος γάτος. (Δ. Τσατσούλης, Αντί, 24/12). Ξανθούλης Γ.: Η εποχή των καφέδων. (Μ. Δερμιτζάκης, Δια­ βάζω, 325). Ο Παπαδιαμάντης μεταφράζει. (Μ. Θεοδοσοπούλου, Εποχή, 19/12). ΠαπαδάκηΑ.: Σκισμένο ψαθάκι. (Ε. Παραγιουδάκη, Νίκη, 28/12). Παπαδιαμάντης Α.: 'Ονειρο στο κύμα. (Ε. Σαραντίτη, Ελευθε­ ροτυπία, 29/12). Ραπτόπουλος Β.: Ο εργένης. (Δ. Τσατσούλης, Διαβάζω, 325). Τσιαμπούσης Β.: Εκτός έδρας. (X. Παπαγεωργίου, Αυγή, 26/12). Μισίμα Γ.: Ο ναυτικός που αρνήθηκε τη θάλασσα. (Ν. Κώτσιου, Αυγή, 22/12). Μόχσεν Ζ. - Κροφτς Α.: Πουλημένες. (Ε.. Παραγιουδάκη, Νί­ κη, 29/12). Νοοτεμπόουμ Κ.: Η ακόλουθη ιστορία. (Β. Αθανασόπουλος, Καθημερινή, 21/12). Τογκάουα Μ.: Κυνηγός γυναικών. (Γ. Βουγιούκας, Penthouse, Ιαν. ’94).

Μ αρτυρίες Ντινόπουλος A.: nav je ονο Serajevo? (Κ.Ι. Τσαούσης, Έθνος, 26/12). Πανσέληνος Α.: Φύλλα ημερολογίου. (Δ: Δασκαλόπουλος, Νέα, 21/12). Τσιρκινίδης X.: Επιτέλους τους ξεριζώσαμε. (Σ. Καργάκος, Οι­ κονομικός Ταχυδρόμος, 23/12). Πέρσον Λ.: Άκου λευκέ! (Ε. Ζωγράφου, Ριζοσπάστης, 23/12).

Α *

ΑΝΤΡΕΑΣ ΜΗΤΣΟΤ 0 Χ αρτοπαίκτης έχει φοβηθεί

Α *

Μελέτες Γρηγοριάδης Ν .: Αναγνώσεις λογοτεχνικών κειμένων. (Α. Βουγιούκα, Διαβάζω, 325). Παρίσης Ν.: Μελέτες - Αναγνώσεις. (Α. Κάλφας, Διαβάζω, 325).

(ΔΙΗΓΗΜ ΑΤΑ)

Π αιδικά Μπουλιώτης X.: Τρεις ιστορίες για δύο. Πολιτείες κι ένα χρυσό αυγό. (Ε. Τράιου, Καθημερινή, 28/12).

Αλληλογραφία Εγγονόπουλος Ν.: ...και σ’ αγαπώ παράφορα. (Ε. Αρανίτσης, Ελευθεροτυπία, 22/12).

Ιστορία Έθερτ Λ.: κ.ά. Συρία. (Ε. Παραγιουδάκη, Νίκη, 28/12). Λιναρδάτος Σ.: Ο Ιωάννης Μεταξάς και οι μεγάλες δυνάμεις 1936-1940. (Σ. Ευσταθιάδης, Βήμα, 19/12). (Ν. Αλεξίου, Νέα, 21112). Σιωρής Γ.: Ένας Έλληνας πρωτοσύμθουλος στο Σιάμ. (X. Λά­ ζος, Διαβάζω, 325).

53

1931-1944. Φάκελλος Ελλάς. (Σ. Καργάκος, Οικονομικός Τα­ χυδρόμος, 30/12). Φερό Μ.: Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος. (Ε. Παραγιουδάκη, Νί­ κη, 28/12).

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Ν Ε Φ Ε Λ Η

V

V

ΝΤΕ ΣΕΒΙΝΙΕ Γράμματα από το Βισύ

ΕΜΙΑ ΖΟ ΑΑ Το στομάχι του Παρισιού

Δύο χρόνια Δ Ε Λ Φ ΙΝ Ι ΒΙΛΛΙΕ ΝΤΕ Λ ΊΛ ΑΝΤΑΜ Σκληρές Ιστορίες

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ Ιχώρ - Ο Μαμμούθ

ΑΝΤΡΕ ΖΙΝΤ Τέλματα

Μια δυναμική παρουσία στο χώρο του βιβλίου ΑΝΤΡΕ ΖΙΝΤ Τέλματα

ΑΙΟΝΑΡΝΤ ΓΚΑΡΝΤΝΕΡ Βρώμικη Πόλη

ΕΡΝΕΣΤ ΧΕΜΙΝΓΟΥΕΪ Άντρες χωρίς γυναίκες

ΧΑΪΝΡΙΧ M AN Η μικρή πόλη

Φ. ΣΚΟΤΤ ΦΙΤΖΕΡΑΑΝΤ 'Εξη διηγήματα από την εποχή της τζαζ

ΕΚ Δ Ο Σ ΕΙΣ Δ ΕΛ Φ ΙΝ Ι - Θεμιστοκλέους 23-25, 106 78 Αθήνα, τηλ.: 3630955, fax; 6450764

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Κ Α Ρ Δ Α Μ ΙΤ Σ Α Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Από τους εγκυρότερους διεθνώς συγγραφείς ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ

BURY-MEIGGS Ιστορία της Αρχαίας Ελλάδας

ΑΣΛΑΝΗΣ Νεολιθική Μακεδονία Ο COOK Ελληνική Αγγειογραφία Ο SINCLAIR HOOD Η τέχνη στην Προϊστορική Ελλάδα

MOSES FINLEY Οικονομία και Κοινωνία στην Αρχ. Ελλάδα

CH. STARR Η γέννηση της Αθηναϊκής Δημοκρατίας

JACQUELINE DE ROMILLY Προβλήματα της Αθηναϊκής Δημοκρατίας

J.P. VERNANT Οι απαρχές της ελληνικής σκέψης

E.D. DODDS Οι Έλληνες και το παράλογο

ΤΑ

ΔΥΟ

ΚΑΛΥΤΕΡΑ

ΚΛΑΣΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ BALDRY Το τραγικό θέατρο στην αρχαία Ελλάδα Ο J. de ROMILLY Αρχαία Ελληνική Γραμματολογία Ο J. de ROMILLY Αρχαία Ελληνική Τραγωδία Ο J. de ROMILLY Σημερινές προοπτικές για το Ομηρικό Έπος

ΒΙΒΛΙΑ

ΤΟΥ

1993

A RNO LD TOYNBEE

ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΕΣ ΤΟΥΣ

WALTER BYRKERT

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

ΙΠ Π Ο Κ Ρ Α Τ Ο Υ Σ

8 - Α Θ Η Ν Α

106 79

- ΤΗΛ.:

3615156

Σύγχρονη 'Ελληνική Πεζογραφία ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ

ΝΙΚΟΣ ΔΗΜΟΥ

Δοκίμια II

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ Στο βιβλίο αυτό έχουν συ­ γκεντρωθεί κείμενα που αναφέρονται στη λογοτεχνία και ιδιαίτερα στην ποίηση. Κείμενα για πρόσωπα: τον Σεφέρη, την Δημουλά, τον Έλιοτ, τον Σκυθίνο, τον Όργουελ, τον Βιζυηνό, τον Ταχτση, αλλά και για τα είδη: το παραμύθι, το χρονογράφημα κ.ά.,.λι­ τά, άμεσα και οξυδερκή και που δικαίως κατατάσσουν τον Ν. Δ Η Μ Ο Τ σαν έναν α­ πό τους καλλίτερους νεοέλ­ ληνες κριτικούς. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ 6 ΑΘΗΝΑ 106 80 ΤΗΛ. 3639962 - 3607744

ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ ΝΑΝΟΣ Ά π ’ τά κόκκαλα β γα λμένη ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ ΝΑΝΟΣ Ή ζω ή μου μ ετά θάνατον εγγυη μένη ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΝΙΚΟΣ Ά γά θ ο ς ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ ΝΙΚΟΣ Ά γη μ α τιμώ ν ΔΑΛΑΚΟΥΡΑ ΒΕΡΟΝΙΚΗ 7ο πα ιγνίδι το ϋ τέλο υς ΔΗΜΟΥ ΝΙΚΟΣ Τολμηρές ισ το ρίες ΔΗΜΟΥ ΝΙΚΟΣ Π αρ ’ όλα. α υτά ΔΗΜΟΥ ΝΙΚΟΣ Μ ικρά β ή μα τα ΔΗΜΟΥ ΝΙΚΟΣ Η μερολόγιο το ϋ καύσωνα ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΝΕΣΤΗΣ 7ο ξενοδοχείο κ α ί τό σ π ίτι κ α ί άλλα π εζά ΖΑΡΟΚΩΣΤΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Τόμεκ ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ ΤΟΛΗΣ 7ο τελευτα ίο καταφύγιο ΚΑΡΑΛΗ ΜΑΛΒΙΝΑ Κ ορίτσια σ τη Σαβάνα ΚΑΡΥΠΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Π ρω ταθλητής καταδύσεω ν ΚΑΨΑΣΚΗΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ Π ίσω ά πό τό χα μό γελο ΚΑΨΑΣΚΗΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ Π αντοκράτορας χω ρίο ·τσή Ζάκυνθος ΚΕΣΜΕΤΗ ΝΑΤΑΣΑ 7ο αιώ νιο ρολόι ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ ΗΛΙΑΣ Κ αλύτερα νά νικούσαν ο ί κόκκινοι ΛΑΔΑΣ ΝΙΚΟΣ Η μερο λο για κές σημειώ σεις ΜΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΘΩΜΑΣ Ή Π άολα το ϋ Ρ ίο ΜΑΝΟΠΟΥΛΟΣ ΘΩΜΑΣ 7ο Κ αραμοσάλι ΝΟΛΛΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ν εράιδα τη ς Α θήνα ς ΝΟΛΛΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Π ολυξένη ΞΕΝΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ Π οϋ κοΰκος; Π οΰ άνεμος; ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ Κυράνου ΠΕΛΛΑΣ ΟΜΗΡΟΣ Σ τά λα γκ V IC ΠΕΤΣΕΤΙΔΗΣ Τό παιχνίδι ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΕΡΣΗ Έ ο ρτα σ τικό τριήμερο στά Γιάννενα ΤΣΙΑΜΠΟΥΣΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ Ή Β έσπα και άλλα επαρχιακά διη γήμα τα ΧΑΡΤΟΜΑΤΣΙΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ 7ο πα λιό κτίριο ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ Ζω ή, τήν ά λλη φορά ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ Ό Λ ούσιας ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ Τό άλλο μ ισ ό ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ Μ πακακόκ ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ ΝΙΚΟΣ Μ ιά ιστορία το ϋ μακρύ χειμώ να Μ όλ ις κυκ λο φ ό ρη σε

ΑΝΤΡΕΑΣ ΜΗΤΣΟΥ Ό χαρτοπαίκτης έχει φοβηθεί (ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ)

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ...

Προωθούν τό ελληνικό βιβλίο

ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ 6, ΑΘΗΝΑ 106 80 - ΤΗΛ.: 3607744 - FAX: 3639962

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ (1972-1974) ΤΟΜΟΣ ΙΑ' Επιμέλεια: Α ικ α τερ ίν η Μ α κρυνικό λα ί τόν ένδέκατο τόμο των Ποιημάτων b Κέδρος συνεχίζει τήν έκδοση τών 'Απάντων τοΰ Γιάννη Ρίτσου πού ξεκίνησε τό 1962. Ό τόμος αυτός, πού συμπίπτει μέ τήν τρίτη έπέτειο άπό τό θάνατό του, έρχεται νά τιμήσει τή μνήμη τοΰ ποιητή, παραδίδοντας ένα άκόμα μεγάλο τμήμα τής ποιητικής του παραγωγής. Στό βιβλίο περιλαμβάνονται τέσσερις έκδεδομένες συλλογές ( Υπόκωφα, Γραφή τυφλού, Χάρτινα, *Ύμνος καί θρήνος γιά τήν Κύπρο) καί πέντε άνέκδοτες (Προσωπίδες, Προθάλαμος, ’Οχτώ όχτάστιχα γιά τόν Μιρό, Ρωγμή, ’Ακροκέραμος), γραμμένες άπό τόν Μάρτιο τοΰ 1972 ως τόν Νοέμβριο τοΰ 1974.

Μ

εκ δ ό σ εις

ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ

Κι ακόμη

Στ. Καραμολέγκου Ο λαός του ήλιου ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ

Μοντεσκιέ Επιλογή από το έργο του

Ε. Μιχαηλίδου - Βλαδιμήρου Το τελευταίο αστέρι Ζωγραφισμένο από τη Λιάνα Δενεζάχη

Μ. ΚαραλάζουΚαραμπουρνή Π αίζω - Ζωγραφίζω Ζωγραφισμένο από την Ενα Μελά Δ. Ραβάνης - Ρεντής Π αραμυθέατρο 2 Ζωγραφισμένο από την Ενη Κοντόρα

Ηλιος Λεφοΰσης Νήσος Τρίκερι τη...

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ Σόλωνος 130, 106 81 Αθήνα, τηλ.: 3620 835, fax: 3613354 ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ Σ.Ε. Μ αυροκορδάτου 3, Αθήνα, τηλ.: 3629835, 3629814 28ης Οκτωβρίου 19, Γιάννενα, τηλ.: 38 090

ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ Σ. ΚΑΝΕΛΛΑΚΗ

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΑΚΡΟΖΩΙΑ Β α σ ικοί κ α ν ό ν ε ς υ γ ιε ιν ή ς δια β ίω σ η ς κα ι δ ια τ ρ ο φ ή ς

ΥΓΕΙΑ* ΜΑΚΡΟΖΩΙΑ

Το βιβλίο αυτό βασίζεται σε στοιχεία που περιέχονται σ ε περισσότερα από 3.000 από τα καλύτερα επιστημονικά συγγράμματα για την επίδραση της διατροφής στην ανάπτυξη του ανθρώπινου σώματος. Σ κοπός του είναι να μας βοηθήσει να καταλάβουμε την αξία της σωστής διατροφής. Ό τα ν καταλάβουμε το ρόλο π ου παίζει η σωστή διατροφή στην υγεία και τη μακροζωία, τότε θα συνειδητοποιήσουμε την αξία της και θα πειστούμε να ακολουθήσουμε τους κ α νόνες της υγιεινής διατροφής.

Από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΕΛΗΘΑΝΑΣΗ στη σειρά ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ κυκλοφόρησε ένα μεγάλο βιβλίο

ΓΡΑΦΗ, Η ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ του Ζωρζ Ζαν

Μετάφραση και ελληνικά ντοκουμέντα

του Θωμά Γκόρπα Έ να μεγάλο θέμα: η γραφή και η ιστορία της που είναι η ιστορία της ανθρωπότητας και του πολιτισμού της 6 0 0 0 χρόνια.Γ. Η ιστορία της γραφής είναι πάνω απ’ όλα η ιστορία του ελληνικού πολιτισμού |

272 σελίδες·χαρτι ιλουστρασιόν·300 εικόνες «μαρτυρίες και ντοκουμέντα παλιά και καινούργια •

Στην ίδια σειρά έχουν κυκλοφορήσει ΜΟΤΣΑΡΤ, ο ΑΓΑΠΗΜΕΝΟΣ ΤΩΝ ΘΕΩΝ Το «παιδί-θαΰμα» της κλασικής μουσικής στα τριάντα πέντε χρόνια της ξωής του θα γνωρίσει μεγάλη δόξα αλλά και δυστυχία.

Έ νας μυθικός λαός. Οι Βίκινγκς διασχίζουν τις θάλασσες, ανακαλύπτουν τη Γροιλανδία, φτάνουν ως την Αμερική, κατακτούν την Ιρλανδία...

Η εκστρατεία θα διαρκέσει πάνω από δέκα χρόνια. Μέχρι το 323 π.Χ. που ο Αλέξανδρος πεθαίνει στο απόγειο της δόξας του στη Βαβυλώνα.

Κάτι μυθικό: η συνάντηση των Αμαζόνων και η ανακάλυψη του μεγαλύτερου ποταμού του κόσμου, που οι Ισπανοί του δίνουν το όνομα των άγριων πολεμιστριών.

Ασιέρης Δελπθανάσπς εκδότης Έδρα: Χαριλάου Τρικούπη 106 και Σμολένσκι, 114 72, Αθήνα Κεντρική διάθεση: Ζωοδόχου Πηγής 34, 106 81, Αθήνα Τηλ. 364 23 25, 363 90 62. Fax 364 23 25

600 βιβλία 100 εκδοτικών οίκων (Β'εξάμηνο 1993) Τ ις παρουσιάσεις υπογράφουν δη, τον Ιούλιο ίου 1992, το ΔΙΑΒΑΖΩ ξεκίνησε μ ε τα αρ χικά τους οι κρ ιτικο ί μια προσπάθεια να παρουσιάζει, δύο φορές το δημοσιογράφοι: χρόνο, σε ειδικά διπλά τεύχη, εκατοντάδες Βι­ (Κ.Α.) Κώσιας Ακριβός (Β.Γ.) Βασίλης Γλάρος βλία με ευσύνοπτα κριτικά σημειώματα καλύ­ (Τ.Δ.) Τιτίκα Δημητρούλια πτοντας έτσι σφαιρικά την ετήσια εκδοτική δρα­ (Λ.Ε.) Λίλυ Εξαρχοπουλου στηριότητα. Τότε, στο πρώτο μας τεύχος (Α' (Β.Κ.Κ.) Βασίλης Καλαμαράς (Κ.Κ.) Κώσιας Καλημέρης εξάμηνο του ’92) παρουσιάστηκαν 300 ΒιΒλία από 70 εκδοτικούς οίκους, στο δεύτερο (Β' εξάμηνο(Β.Κ.) του Βρασίδας Καραλάς (Γ.Κ.) Γιώργος Κενιρωιής ’92) 500 ΒιΒλία από 85 εκδοτικούς οίκους, στο τρίτο(Α.Κ.) (Α' Αγγελική Κώτιη (Ν.Φ.Μ.) Νίνος Φενέκ Μικελίδης εξάμηνο του ’93) 600 ΒιΒλία από 90 εκδοτικούς οίκους. (Γ.Μ.) Γιάννης Μπασκόζος Σήμερα, καθώς η προσπάθειά μας έχει επεκταθεί σ’ όλο (Σ.Ν.) Σωτήρης Ντάλης το εκδοτικό φάσμα - συμπεριλαμΒάνονται και Βιβλία (Ν.Γ.Ξ) Νίκος Ξυδάκης (Χ.Π.) Χρίστος Παπαγεωργίου που εκδίδουν ιδρύματα, εταιρείες, τράπεζες, οργανι­ (Γ.Σ.Π.) Γιάννης Παπαδάτος σμοί, θέατρα, δήμοι κ.ά. - επιλέξαμε να παρουσιάσουμε (Σ.Π.) Σταυρούλα Παπασπύρου (Θ.Π.) Θοδωρής Πέρσης 600 ΒιΒλία από 100 εκδοτικούς οίκους (εντυπωσιακή σε (Γ.Π.) Γιώργος Πετρόπουλος αριθμό και ποιότητα η εκδοτική παραγωγή του Β' εξαμή­ (Σ.Τ.) Σώτη Τριανταφύλλου νου του 1993). (Δ.Τσ.) Δημήτρης Τσατσούλης (Μ.Φ.)ΜισέλΦάις Αυτό το ειδικό αφιέρωμα, που τείνει να γίνει θεσμός, κα ι από το Δ ΙΑ Β Α Ζ Ω οι: με τις 600 προτάσεις για διάβασμα ισάριθμων ΒιΒλίων, (Γ.Γ.) Γιώργος Γαλάντης ελπίζουμε ότι συνιστά αποτελεσματικό αντίδοτο στην ει(Κ.Γ.) Κατερίνα Γρυπονησιώτου κονοποιημένη εποχή μας. (Η.Π.) Ηρακλής Παπαλέξης

Η

Επιμέλεια αφιερώματος: Ηρακλής Παπαλέξης

62

ελληνική πεζογραφία-

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

σματα χαρακτηριστική και το «αεράκι του επιταφίου» προ­ σπαθεί να λειτουργήσει ως δι­ κλείδα ασφαλείας και νο­ σταλγίας. Θ.Π.

Φυγή στο μέλλον Αυτοβιογραφική μυθιστορία ΜΑΓΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ. Ξέρω γιατί κε­ λαηδάει το πουλί στο κλουβί. Μτφρ.: Ιωάννα Καραιζαφέρπ. Αθήνα, Παιάκης, 1993. Σελ.

360. Δρχ. 2300.

Τ

λύ καιρό μετά), μεταφέρει την ατμόσφαιρα του Σαιντ Λούις του Μισούρι και ανακαλύπτει την ανθρώπινη πλευρά των Μαύρων της περιοχής. Νευρώδης γραφή, γλαφυροί διάλογοι, σφιχτή αφηγηματική δομή, κι ένας άγνωστός μας κόσμος, παρουσιάζεται ολο­ ζώντανος μπροστά μας. Σ.Π.

ο «Ξέρω γιατί κελαηδάει το πουλί στο κλουβί» μαζί με τα Το ημερολόγιο υπόλοιπα βιβλία της τε­ τραλογίας που φέρει την υπο­ ενός ταξιδιού γραφή της, την ανέδειξαν κι ως μια πετυχημένη κι αγαπητή ΜΑΡΩ ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ. Λου­ στους φίλους τής λογοτεχνίας λούδι της κανέλας. Αθήνα, συγγραφέα. Το συγκεκριμένο Φιλιππότης, 1993. Σελ. 178. Δρχ. 2.000. ΜΑΓΙΑ ΑΓΓΕΛΟΥ Ξέρω γιατί κεϋαηδάει το πουΒί οτο κΒουβί

ig|sss;

βιβλίο αποτελεί αυτοβιογραφική μυθιστορία. Η Μάγια Αγγέ­ λου περιγράφει τα άγρια περι­ στατικά της παιδικής της ηλι­ κίας (χωρισμός των δικών της, άρνησή της να μιλήσει για πο­

να ταξίδι, το χρονικό μιας περιπλάνησης, όχι στη μυστηριώδη ανατολή, αλλά στη μυστηριακή δύση. Flor de la canella. Στο αυστηρό-μεσαιωνικό Τολέδο. Στα χνάρια του Θεοτοκόπουλου. Εκεί που περπάτησε, οραματίστηκε, αναμετρήθηκε, δημιούργησε, έζησε ο Ελ Γκρέκο. Σε ατμό­ σφαιρα προσωπικού ημερολο­ γίου, η συγγραφέας, αντιπαραθέτει το ψάξιμο στα μονο­ πάτια της αυτογνωσίας, στις πολύχρωμες εντυπώσεις από τα μουντά σοκάκια του Τολέ­ δο. Έτσι κι ο ταξιδιωτικός, πε­ ζός λό γο ς διακόπτεται και συμπληρώνεται από θεα­ τρικούς ενδοσκοπικούς μο­ νολόγους. Το εγχείρημα δύ­ σκολο. Η ευκολία στα περά­

Ε

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΤΖΙΑΣ. Λέατρις, φυγή ατο μέλλον. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 240. Δρχ.

2 . 000.

Η

Λέατρις, σπουδάστρια σχε­ δίου και φωτογραφίας, βρί­ σκει έναν παλιό φίλο της στη Νάξο, ο οποίος τη βάζει σε σκέψεις. Αρχίζει, λοιπόν, ένα ταξίδι στην ενδοχώ ρα συμμε­ τέχοντας σε μια οργάνωση εθελοντών κατά της συνωμο­ σίας φανατικών. Η ανέμελη ζωή της διακόπτεται απότομα για να αρχίσει η μεγάλη περι­ πέτεια σε Αθήνα, Τουρκία, Ιτα­ λία, Γαλλία, Ολλανδία, με ταυτόχρονα περάσματα από τον ενεστώτα χρόνο στο χρό­ νο του μέλλοντος στα 2027. Ένα παιχνίδι μεταξύ φανταστι­ κού και πραγματικού. Γ.ΝΙ.

Οι αγωνίες μιας ψυχής και μιας εποχής ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ. Θα υπογράφω Λουΐ. Αθήνα, Αγρα, 1993. Σελ.

300. Δρχ. 2600. Ρέα Γαλανάκη επιβεβαιώνει την έλξη που ασκεί πάνω της η ιστορία ως αφορμή για λογοτεχνικές διαδρομές. Η ζωή του Ανδρέα Ρηγόπουλου, πολιτικού, ποιητή, ρήτορα, ενός ρομαντικού του 19ου αι., ο οποίος βρισκόταν σε επαφή με όλα τα προοδευτικά κινή­ ματα της εποχής του, αποτε-

Η

— ελληνική ηεζογραφια λεί τον άξονα του βιβλίου. Μέ­ σα από ένα γράμμα ανεπίδοτο στην ερωμένη του, Λουΐζα, στη θηλυκή του πλευρά που επι­ βιώνει της αυτοκτονίας του, παρακολουθούμε τις αγωνίες μιας ψυχής αλλά και μιας ολό­ κληρης εποχής. Ακόμη περισ­ σότερο, εμπλεκόμαστε άμεσα σε θεμελιακές πολιτικές και υπαρξιακές αναζητήσεις σχε­ τικά με το ρόλο της τέχνης, την εμβέλεια και τα όρια των επαναστάσεων, τον έρωτα ως

63

προς τη μυθοπλασία και ως προς τους χαρακτήρες, και καταφέρνει να διατηρήσει αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη με την απλή, αλλά συγκινητική εξιστόρηση και τη γεμάτη συναίσθημα γραφή. Α .Κ .

Η χρονιά με τα μεγάλα ταξίδια ΣΠΥΡΟΣ ΓΚΡΙΝΤΖΟΣ. Χ ε ρ ε ν α λ ίφ τ ε λ ε υ τ α ί ο ς . Αθήνα, Δ ελ ­ φίνι, 1993. Σελ. 40. Δρχ. 600. ο

επιβεβαίωση ή ως κατάργηση της ύπαρξης. Ένα χρονικό των μεταβατικών περιόδων και των αντηχήσεών τους στην ανθρώ­ πινη ψυχή.

στική, και ορισμένως ρεαλιστι­ κή, τεχνοτροπία μάς πα­ ρουσιάζει ανάγλυφα τα δρώ­ μενα. Σίγουρα, παρά την αλη­ θοφάνεια του μύθου, στερεί­ ται το βιβλίο πρωτοτυπίας· όχι, όμως και έμπνευσης, ενώ το κυριότερό του στοιχείο είναι η συγκίνηση που μεταδίδει στον αναγνώστη. Βέβαια, η Ντάρα Γ ιαννακοπούλου αρέσκεται περισσότερο στις περιγραφές των προσώπων και των χώρων παρά στις ψυχολογικές εμβα­ θύνσεις, αλλά δεν πρέπει να λησμονούμε ότι είναι το πρώτο της βιβλίο. Και σαν αρχή προ­ δικάζει μια ακόμα καλύτερη συνέχεια. Γ.Π .

Τ .Δ .

Αληθοφανές αλλά όχι πρωτότυπο ΝΤΟΡΑ

ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ. Η ν υ φ ικ ο ύ . Αθήνα, Κασχανιώτης, 1993. Σελ. 320. Δρχ. 3.000. πρόβα

του

Ο έρωτας είναι πάντα μια ανατολή ΓΙΟΒΑΝΝΑ. Β α μ μ έ ν ο ς ή λ ιο ς Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ.

275. Δρχ. 2500.

Γιοβάννα, στην πιο ώριμη στιγμή της, ανατέμνει με τρυφερότητα και με συμπά­ ρόκειται για μυθιστόρημα θεια τις σχέσεις των ανθρώ­ εποχής, όπου με άξονες αναφοράς τα ιστορικά γεγονό­πων, ιδίως των ανθρώπων κά­ πως προχωρημένης ηλικίας. τα της περιόδου 1939-1944 και Στήνει το μυθιστόρημά της τα πάθη μιας οικογένειας η αυτό σε γερά θεμέλια, και ως συγγραφέας με νατουραλι-

Π

Η

ις μέρες που ο Κολόμβος και οι καραβέλες του ανα­ καλύπτουν τον νέο κόσμο, στη χερσόνησο των τριών θρησκει­ ών ο τελευταίος Άραβας χαλί­ φης της -Χερεναλίφ στ’ όνομα και ανεκλάλητος ως προς την ομορφιά- ζει το δράμα της συζυγικής απιστίας και, αυτοτιμωρούμενος, νηστεύει από κόσμο και χαρά. 'Οταν το σπα­ θί θα αποδειχθεί μέσο ατελέ­ σφορο και μάταιο, τότε θα καταφύγει στη σκηνοθεσία του τρομερού διλήμματος προκειμένου να δοκιμάσει την αντο­ χή του πειρασμού της Ματζίτ και να εισχωρήσει στα ενδότε­ ρα αισθήματα της καρδιάς

Τ

64

ελληνική πεζογραφία—

της. Συναρπαστικό αφήγημα, όπου η πλοκή αμιλλάται την εικονοποΰα, ενώ τα όρια του αμοιβαίου έρωτα αποδεικνύεται πως τις περισσότερες φο­ ρές είναι γραμμή τεθλασμένη. Εξαίσια η εμβολή του διαλογικού στοιχείου -μία και μόνη φορά- που φωτίζει τα πρόσω­ πα με φωνή απελπισμένου πά­ θους και επίγνωση του αδιέξο­ δου της τραγικότητάς τους. Κ .Α .

Ένας μεγάλος παραγνωρισμένος

Η γλώσσα ως ιστορική μνημη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ιχ ώ ρ - 0 Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 280. Δρχ. 3000.

ΣΩΤΗΡΗΣ

Μ αμούθ.

ακούω

Αθήνα, 1500.

ΔΗΜΗΤΡΙ0Υ.

καλά

τ ’ όνομά

Κέδρος,

Ν' σου.

1993. Δρχ.

Κεφαλονίτης συγγραφέας Γ. Δενδρινός αποτελεί μια ξεχωριστή και άκρως ενδιαφέ­ ρουσα περίπτωση στα χρονικά της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Τυπικά αμόρφωτος αλλά ουσιαστικά καλλιεργημένος, ο

Ο

Ποιητική πρόζα ΤΑΣΟΣ ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Π ρ ω ιν ή ε π ί ­ σ κ ε ψ η . Αθήνα, Ερατώ, 1993. Σελ. 103. Δρχ. 1660. Π ρ ω ιν ή ε π ίσ κ ε ψ η είναι η δεύτερη συλλογή διηγη­ μάτων του Τάσου Γουδέλη. Στην πραγματικότητα, ο συγ­ γραφέας αποφεύγει τη «διή­ γηση», υιοθετώντας τη γλώσ­ σα και το ύφος μιας ποιητικής πρόζας: μια επιλογή που για πολλούς από εμάς αποτελεί τον μοναδικό τρόπο έκφρασης σε μια εποχή οριστικής παρακ­ μής της μυθοπλασίας. Η κατα­ κερματισμένη φόρμα του ανα­ γνώσματος καθρεφτίζει τον σύγχρονο κόσμο: οι ήρωες πα­ ρατηρούν ένα περιβάλλον ασταθές και απειλητικό, που εκρήγνυται αθόρυβα μπροστά στο απορημένο τους βλέμμα. Αντίθετα από τις κουρασμένες προσπάθειες των σύγχρονων Ελλήνων πεζογράφων, που επιμένουν στην υφολογία του 19ου αιώνα, με ήρωες ανάλο­ γα οπισθοδρομικούς, ο Τάσος Γουδέλης καταγράφει το σή­ μερα με σύντομες, μετέωρες φράσεις, όπως περίπου είναι η κατάσταση των πραγμάτων. Σ.Τ.

Η

ρόκειται για την ιστορία μιας ηπειρώτικης οικογέ­ νειας από το 1943 ως σήμερα και συγχρόνως είναι ένα οδοι­ πορικό στη Νότια και Βόρεια Ήπειρο, την Αλβανία, και στη σύγχρονη Ελλάδα με αναφο­ ρές στον πόλεμο, στην ομηρία, στην απελευθέρωση. Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη, όπου εναλλάσσονται ισάριθμοι αφηγητές. Βασισμένος στη λογοτεχνική παράδοση του λαϊκού προφορικού λόγου, ο Δημητρίου αν και χρησιμοποιεί την ιδιωματική γλώσσα των βορειοηπειρωτών, δημιουργεί στον αναγνώστη το αίσθημα ότι η έκφραση είναι βασική βιωματική συνθήκη. Και όχι φυσικά λαογραφικού ή ηθο­ γραφικού τύπου εικονογρα­ φία. Μ.Φ.

Π

Δενδρινός άφησε πίσω του ένα μικρό αλλά σημαντικό έρ­ γο, ελάχιστα όμως γνωστό στο ευρύτερο κοινό, παρόλες τις ευνοϊκές κριτικές που είχε δε­ χτεί στην εποχή του. Η έκδοση του “Δελφινιού” συνεχίζει την προσπάθεια του Φ. Βλάχου των “Κειμένων” για έκδοση των απάντων του, με τα δύο σημαντικότερα κείμενα του συγγραφέα. Η πρόζα του Δενδρινού, αιχμηρή, καυστική, θυμίζει Βάρναλη. Προφητική, περιγράφει το μακελειό του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, στιγμα­ τίζει τα κακώς κείμενα της εποχής του, με λόγο πλούσιο κι ανεπιτήδευτα λαϊκό. Τ.Δ.

— ελληνική πεζογραφία

Εικονογραφώντας τις εσωτερικές μας μυθολογίες ΝΙΚΗ-ΡΕΒΕΚΚΑ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Του λ ι ν α ρ ι ο ύ τ α π ά θ η - 0 μ έ γ α ς μ υ ρ μ η γ κ ο φ ά γ ο ς . Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 117. Δρχ.

1600.

τις αδυναμίες, βαφτίζει λέξεις, φωτίζει χαμένα νοήματα. Οι εποχές που έχουν μπλεχτεί, η έμφαση στη λεπτομέρεια και στα πράγματα της καθημερι­ νότητας, ο κόσμος των υλικών, των εργαλείων που ανθρωποποιούνται, όπως στο παρα­ μύθι, ντύνουν τις ιστορίες τους με συναίσθημα που σήμερα θεωρείται είδος εν ανεπάρ­ κεια. Κυκλοφορεί εκτός εμπο­ ρίου σε καλαίσθητη έκδοση.

Ν.-Ρ. Παπαγεωργίου δεν διατείνεται ότι επινοεί νέες Κ.Κ . φόρμες ή τεχνοτροπίες με τα μικρά πεζά της: μας εκπλήσσει, Εμμονη στο αυτονόητο όμως, με το ταλέντο της όταν εκμεταλλεύεται τρόπους πολυχρησιμοποιημένους, σαν την ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΔΗΣ. Το ποιητική πρόζα, και απελευθε­ χ έ ρ ι κ ά τ ω α π ' τ ο ρ ο ύ χ ο . Αθή­ ρώνει τις εκρηκτικές τους να, Καστανιώτης, 1993. Σελ. δυνατότητες. Μια παλιά και μια 336. Δρχ. 2.500. νέα συλλογή μικρών πεζών συνθέτουν μια διαδρομή: ο ο μυθιστόρημα του Πανα­ έρωτας ως ανάλωση και γιώτη Ευαγγελίδη, «Το χέρι προσφορά, η γυναίκα η οποία κάτω απ’ το ρούχο», δεν είναι παρατηρεί τις ελεύθερες πτώ­ απ’ αυτά που διαβάζονται εύ­ σεις της, διαχέεται στο πε­ κολα. Ο μάλλον άχαρος αφη­ ριβάλλον των αρσενικών απαι­ γηματικός του τόνος, οι ψυχο­ τήσεων, η δράση και οι απο­ λογικές του προεκτάσεις, η δράσεις στα πλαίσια σχέσεων κάποια του επιμονή στο αυτα­ ερωτικών και αιρετικών, μέσα από συνειρμικές εικόνες στιγμιότυπα/πινελιές. Η Ν.-Ρ. Παπαγεωργίου, χωρίς να κα­ ταφεύγει στην ευκολία της πα­ ραδοξολογίας, εικονογραφεί τις εσωτερικές μας μυθολογίες.

Η

Τ

Τ .Δ .

Ευαισθησίες επίγειες ΚΩΣΤΑΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θεσσα­ λονίκη, Ερωδός, 1993. Σελ. 64.

Ο κ τ ώ μ ια ι κ α ι τ έ τ α ρ τ ο .

υγγραφέας από τη Θεσσα­ λονίκη ο Κ.Ε. φτιάχνει διη­ γήματα ...«για όσους κρατούν ευαισθησίες επίγειες, ενώ η φαντασία τους απογειώνεται». Γράφει για το καλό γούστο, κάνει χιούμορ με τα πάθη και

Σ

πόδεικτο, η χωρίς λόγο πο­ λυλογία και η χαλαρή σύνδεση των ενοτήτων, που το αποτε­ λούν, συνηγορούν σ’ αυτή μας την άποψη. Στατικό και χωρίς

65

εναλλαγή των δρώμενων, με μακροσκελείς φράσεις και με προσπάθεια ποιητικής έκ­ φρασης αντενδείκνυται στον σύγχρονο αναγνώστη, ο οποί­ ος νομίζω ότι θα κουραστεί από τις σχοινοτενείς πε­ ριγραφές και τους εσωτερι­ κούς μονόλογους. Γ.Π .

Το γεγονός της χρονιάς ΖΥΡΑΝΝΑ ΖΑΤΕΛΗ.

Και μ ε

φως

επανέρχο­

του

λύκου

τΟ

Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 672. Δρχ. 4500.

ν τα ι.

πάνια σύσσωμη η κριτική εγκωμιάζει απερίφραστα ένα μυθιστόρημα. Δικαίως. Το μυθιστόρημα της Ζ.Ζ., σε δέκα ιστορίες, ποταμός και χείμαρ­ ρος, βάζει αινίγματα, αναβιώ­ νει μύθους, δοξασίες, εξυφαί­ νει το παράδοξα οικείο1 δεν λύνει τα μάγια, τα άλας του κόσμου, ούτε το επιχειρεί. Από υπόγειες διαβάσεις μιλάει για τις σιωπές της ζωής και του έρωτα και το φυσικό συνακό­ λουθό τους, το θάνατο. Παρα­ μύθι και όχι μόνο, έξοχα ιστορημένο, όπου ο χρόνος δε λειτουργεί συμβατικά, με υπο­ δόριο χιούμορ ή η άλλη όψη

Σ

66

ελληνική πεζογραφία—

της ιστορίας ιδωμένη, στη στροφή του περασμένου αιώ­ να, μέσα από δεκάδες πρό­ σωπα αληθινά και μυθικά μαζί, μιας εκτεταμένης οικογένειας στη Μακεδονία. Η Ζ.Ζ. γράφει ότι «η μόνη ηδονή που μένει ατιμώρητη είναι το διάβασμα». Κι αν ακόμη - λέμε εμείς - η ανάγνωση αυτού του μυθιστο­ ρήματος συνιστούσε αδίκημα, τότε όλοι θα ’πρεπε να το διαπράξουμε.

Μια γυναίκα με πυγμή ΒΑΣΙΛΗΣ

ΖΙΩΓΑΣ.

Όπως τ α Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 308. Δρχ. 3000.

κ ο ύ ρ ν τ ισ ε ς , Θ ε ' μ ο υ .

χρονα επιτυχημένη και απο­ τυχημένη, μόνη και διαυγής, αποφασισμένη να εξερευνήσει εκ των προτέρων ακόμα και τη «μελλοντική της ζωή», για να εκμεταλλευτεί τη συντροφιά των ψυχών. Ένα έργο ενδια­ φέρον, χωρίς όμως αυτό το κάτι άλλο των θεατρικών έρ­ γων του Β. Ζιώγα.

Μεταφυσική και πολιτική

είναι καλογραμμένο, ο λόγος είναι μεστός και διακρίνεται για τους εξομολογητικούς και αυτοεξομολογητικούς του τό­ νους, την αφηγηματική πλη­ ρότητα και την εσωτερική ανα­ ζήτηση των βαθύτερων αιτίων. Τέλος, οι ονειρικές καταστά­ σεις φυγής από την πραγματι­ κότητα, φανερώνουν ως ένα σημείο, την προσωπική ανα­ σφάλεια της ηρωΐδος, που ορισμένως γίνονται ψύχωση. Αξιο­ πρόσεκτο έργο, λοιπόν, της σύχρονης πεζογραφίας μας ο «Αναδρομικός Θάνατος».

ΡΟΥΛΑ ΚΑΚΛΑΜΑΝΑΚΗ. Α ν α ­ Μυθιστό­ ρημα. Αθήνα, Πατάκης 1993. Σελ. 356. Δρχ. 2.500.

Γ.Π .

δ ρ ο μ ικ ό ς Θ ά ν α τ ο ς .

Η Ελλάδα του ’90

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΜΠΟΥΡΑΚΗΣ. Η «Αναδρομικός Θάνατος» σ ιω π ή τ η ς Α φ ρ ο δ ίτ η ς . Αθήνα, της Ρούλας Κακλαμανάκη Β. Ζιώγας επιστρέφει στο είναι μυθιστόρημα προ­ Μέδουσα, 1993. Σελ. 204. χώρο της πρόζας με ένα Δρχ. 2.000. βληματισμού, στο οποίο η με­ ογκώδες σχετικά μυθι­ ταφυσική αναζήτηση και η ποστόρημα. Ένας μακρύς μονόλιτικο-κοινωνική ζωή της σύγ­ λογος-διάλογος της ηρωΐδας χρονης Ελλάδος συμπλέ­ με το Θεό χρησιμεύει ως πε­ κονται αξεδιάλυτα. Παράλλη­ ρίγραμμα για ένα φλας-μπακ λα δε, το μυθιστόρημα αυτό που διατρέχει τα τελευταία πε­ νήντα χρόνια της ιστορίας μας. Μια γυναίκα που το λέει η ψυχή της, αντιπροσωπευτικό δείγμα των γυναικών που f! σφυρηλάτησε η ίδια η εποχή, επαναφέρει, μόνη πια, στη μνήμη και σχολιάζει την πο­ λυτάραχη ζωή της. Η Ζωή επι­ βιώνει, σε πείσμα όλων, ταυτό­

Ο

0

Καχλαμανακη

αναδρομικός· θάναιος

αποτελεί το δοξαστικό της αντίστασης αλλά και την απο­ μυθοποίηση της μετεμφυλιοπολεμικής αριστερός. Γενικά

ο δεύτερο βιβλίο ενός οι­ κονομολόγου που ζει από τη δημοσιογραφία. Πέντε τρι­ αντάρηδες - ένας γιάπις, ένας δημοσιογράφος, ένας φιλόλο­ γος, ένας υπάλληλος κι ένας αλήτης - συναντιώνται απρό­ σμενα με την... Αφροδίτη της Μήλου. Όχι στο Μουσείο του Λούβρου, αλλά στην έπαυλη ενός ηλικιωμένου, στις ρυτί-

Τ

— ελληνική πεζογραφία δες του οποίου αποτυπώνεται ολόκληρη η ελληνική ιστορία των τελευταίων ογδόντα χρό­ νων. Η αυτοκτονία του ανθρώ­ που αυτού και η παρανοϊκή του διαθήκη θ’ αποτελόσουν το δόλωμα που θ’ αναγκάσει τους παραπάνω ήρωες ν’ ανα­ μετρηθούν με την ιστορία, τη γνώση, την εξουσία, το χρήμα, την τέχνη και τον έρωτα, όπως αυτά εκδηλώνονται στην Ελλάδα των χρόνων του ’90. Σ.Π.

Μια σχέση στη δίνη του σήμερα ΝΕΝΑ

ΚΟΚΚΙΝΑΚΗ. Μ ι α π ο ­ λ υ θ ρ ό ν α στο σ α λ ό ν ι. Αθήνα, Δόμος, 1993. Σελ. 108. Δρχ.

1400.

οποίο συμπληρώνεται και με παράλληλη εξιστόρηση μιας φίλης της ηρωΐδας που για πα­ ρόμοια προβλήματα ακο­ λουθεί άλλες λύσεις. Βιβλίο γραμμένο με γυναικεία ευαι­ σθησία και δυναμικό λόγο. Το Μ ια

Πολυθρόνα

στο

Σαλόνι

διαθέτει πρόλογο του Φρέντυ Γερμανού, ο οποίος με εύστο­ χο τρόπο τοποθετεί το έργο της συγγραφέως μέσα στη σύγχρονη λογοτεχνική πραγ­ ματικότητα. Γ.Γ.

Τρία κλασικά κείμενα νεοελληνικής γραμματείας ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΝΔΥΛΑΚΗΣ.

67

Η τελευταία νουβέλα του Α. Κοτζιά ΑΛΕΞ. ΚΟΤΖΙΑΣ. Αθήνα, Κέδρος, 128. Δρχ. 1500.

Το

σ ο κ ά κ ι.

1993. Σελ.

ο σοκάκι είναι η τελευταία νουβέλα του Α. Κοτζιά, την οποία τελείωσε λίγο πριν από τον πρόωρο θάνατό του. Μέσα στο κλίμα του «ελληνικού τρια­ κονταετούς», όπως ο ίδιος ονό­ μαζε την περίοδο 1944-1974, την εποχή του πραξικοπήμα­ τος, ένας μεσήλικας αξιωματι­ κός κάνει το ταξίδι του μέλιτος με τη νεαρότατη και όμορφη γυναίκα του στην Ιταλία. Ένας

Τ

Ο Πα­

τούχας - Ό ταν ή μ ο υ ν δ άσ κ α­

ΕπιμέΝένα Κοκκινάκη είναι μια άεια-εισαγωγή: Μ. Μερακλής. συγγραφέας που μπήκε Αθήνα, Νεοελληνική Βιβλιοδυναμικά στο χώρο της λογο­ θήκη/Ίδρυμα Κ. και Ε. Ουράτεχνίας μας με τρία πεζογρα­ νη, 1993. Σελ. 376. Δρχ. φήματα. Θέματα, πρόσωπα, 2.600. συμβολισμοί, γραφή, θα μπο­ ρούσαμε να πούμε ότι είναι α τρία αυτά διηγήματα, τα κοινά και στα τρία βιβλία. Η πιο σημαντικά έργα του Κονγυναίκα και η προβληματική δυλάκη, η κριτική τα έχει αντι­ επικοινωνία με τον άντρα, η μετωπίσει ως μια ενότητα, της προσπάθειά της να εξελιχθεί κρητικής ζωής του συγγρα­ και, παράλληλα, να δώσει τη φέα. Ο Παλαμάς τα θεωρούσε μάχη για να κρατήσει μια σχέ­ ως τα έργα με τα οποία ξεπερ­ ση που βυθίζεται, είναι το βα­ νά ο συγγραφέας τους την σικό μοτίβο της αφήγησής της ιδιότητα του χρονογράφου. Το σε αυτό το βιβλίο. Μοτίβο το Ίδρυμα Ουράνη εκδίδει τα τρία κείμενα, όπως πάντα σύμ­ φωνα με την πρώτη τους έκδο­ ση, μ’ ένα κατατοπιστικότατο πρόλογο του Μ. Μερακλή, με Μια πολυθρόνα εκτενείς σημειώσεις και ενδει­ στο σαλόνι κτική βιβλιογραφία. Έργα ηθο­ γραφικά που όμως σατιρίζουν και ασκούν κριτική στα ήθη, γραμμένα με χιούμορ και με έντονο το κωμικοτραγικό στοι­ χείο, διαβάζονται μέχρι σήμε­ ρα ευχάριστα. λ ο ς - Η πρ ώ τη αγάπη.

Η

Τ

γάμος βασισμένος στο αμοι­ βαίο συμφέρον, μια καριέρα θεμελιωμένη στην αξιοπρέπεια και γι’ αυτό επισφαλής, πρόσωπα-σκιές και φαντάσματα, η στοιχειωμένη πόλη της λάβας και η αίσθηση του τέλους του κόσμου: μέσα σε ένα αεροπλά­ νο, από τις έξι και είκοσι ως τις επτά και κάτι, ο Α. Κοτζιάς, πε­ ριγράφει πραγματικά το τέλος ενός κόσμου που όμως διαρ­ κώς επαναλαμβάνεται. Με ένα ρεαλισμό ζωντανό, άσχετο με τις επίπεδες ιστορίες που μας κατακλύζουν. Τ.Δ.

68

ε λ λ η ν ικ ή π ε ζ ο γρ α φ ία

—

Μην εμπλακείτε στη διαμάχη ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ. Η Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ. 208. Δρχ.

2000 .

σ υ μ μ ο ρ ία τ η ς ά ρ π α ς.

νας υπάλληλος συμβο­ λαιογραφείου, ένας αινιγ­ ματικός καθηγητής άρπας, ένα παράξενο κορίτσι και ένας ερμαφρόδιτος υπηρέτης είναι τα πρόσωπα του νέου, ενδέκα­ του, βιβλίου του Μ.Κ. με φόντο τις γειτονιές της Αθήνας, που χάθηκαν στη δεκαετία που διανύουμε. Πρωταγωνιστής η μουσική και η αγωνία των παρακμιακών χαρακτήρων, οι οποίοι αδυνατούν να εναρ­ μονιστούν με τις κοινωνικές αντιξοότητες. Ή δη η κριτική για τη «Συμμορία της Άρπας» έχει διατυπώσει τις ενστάσεις της, ο Β. Βασιλικός εμπλέκεται στο έργο της κριτικής, υπε­ ρασπιζόμενος με υπερβάλλοντα ζήλο το μυθιστόρημα και το αναγνωστικό κοινό μένει να αποφασίσει.

Ε

Η .Π .

Εμίσεψες και μ’ άφηκες...

πτή - αλλά μυστική - έκφραση των βιωμάτων του και, στη συνέχεια, στην απώλεια της ψυχικής του ισορροπίας, η οποία θα αποφευχθεί εντέλει μόνο με τον επαναπατρισμό. Η ψυχολογική φόρτιση του αφη­ γητή αποδίδεται με γλώσσα αντίστοιχου ρυθμού και ο λό­ γος, που το συνηθέστερο δεν είναι υποτακτικός, καταφέρνει να σκιαγραφήσει την επικίν­ δυνη ευαισθησία του φορέα του. Ο Ν. Λ. κατακτά έναν κό­ σμο που γνωρίζει καλά και αφηγείται προσωπικούς δρό­ μους που έχουν σημαδέψει μία ολόκληρη εποχή και έχουν εξαναγκάσει πολλές γενιές σε κοινωνική - αλλά και ατομική σχιζοφρένεια.

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΖΑΝΗΣ. Εγ ώ , Ο Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 288. Δρχ. 2.200.

Άνισα διηγήματα

Π έτρο ς.

ΚΩΣΤΑΣ

ΛΟΓΑΡΑΣ. ’ Π α λ ι έ ς ο τέταρτο έργο του Ν. Λ. εια μ α ρ τ ίε ς . Αθήνα, Καστανιώκονοποιεί τη μορφή του με­ της, 1993. Σελ. 110. Δρχ. τανάστη Πέτρου, απεικονίζο­ 1300. ντας ταυτόχρονα τον ταραγ­ μένο ψυχισμό του και τη σχέ­ ι «Παλιές αμαρτίες» πε­ ση του με τη χώρα υποσχέσε­ ριλαμβάνουν δύο διηγή­ ων (Γερμανία). Το μαρτύριο ματα άνισα, τόσο σε μέγεθος του βιοπορισμού και η αντίλη­ όσο και σε επίπεδο αισθητικού ψη του χώρου και των ανθρώ­ αποτελέσματος. Ο συγγρα­ πων ως ενός πλαισίου καθημε­ φέας τους κινείται με άνεση ρινής αλλοτρίωσης, οδηγούν στους χαμηλούς τόνους του τον Πέτρο καταρχάς στη γρα­

Τ

Ο

πρώτου διηγήματος, όπου μέ­ σα σε ένα περίγραμμα υφασμένο από φόβους, αποσιωπή­ σεις, ταμπού και φαρι­ σαϊσμούς, ο τρομοκρατημένος έφηβος ήρωας καταφεύγει σε ένα -λεξι;- λάγνο ιερωμένο για να εξομολογηθεί τις ερωτικές του ατασθαλίες και να ζητήσει συνδρομή στο πρόβλημά του. Η υπόθεση αιωρείται πάνω σε ένα πλέγμα υπαινιγμών, προσκαλώντας τον αναγνώστη να διαβάσει κάτω και ανάμεσα στις λέξεις το άλλο μισό της αλήθειας - ή του ψεύδους. Αντίθετα, στο δεύτερο διήγημα απουσιάζει η προσωπική σφραγίδα του συγγραφέα και η προσπάθεια παραμένει ημι­ τελής - όσο και ενδιαφέρουσα. Τ .Δ .

Έτοιμα σενάρια ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΝΙΩΤΗΣ. Το ρ ε ­ Τόμος Α'. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ.

472. Δρχ. 3500.

π ε ρ τ ό ρ ιο τ ο υ χ ε ιμ ώ ν α .

πολυγράφος Γ.Ν. Μανιώτης στο «ρεπερτόριο του χειμώνα» αφηγείται ιστορίες μυστηρίου, έρωτα και φρίκης, οκτώ νουβέλες θρίλερ. Απαγωγείς, δολοφόνοι, εκδικητές

Ο

— ελληνική πεζογραφία από τη μια, και άνθρωποι του καθημερινού μας βίου από την άλλη, εμπλέκονται σε ένα κρεσέντο που οδηγεί στην κάθαρ­ ση (;) Ιστορίες αγωνίας που διαβάζονται με τη σειρά όπως ο συγγραφέας τις προτείνει, γιατί έτσι ολοκληρώνεται ο στόχος του· να εμπλέξει δηλ. τον αναγνώστη στην περιπέ­ τεια του τρόμου και της κορύ­ φωσής του ή ιστορίες που δια­ βάζονται αυτόνομα και ανε­ ξάρτητα. Οι Ιστορίες που θεω­ ρητικά συμβαίνουν στους άλ­ λους θέτουν, αδιατύπωτα ωστόσο υπαινικτικά, ερωτήμα­ τα στους αναγνώστες. Οι νουβέλες του Γ.Μ. είναι έτοιμα σενάρια για αυτοτελή επεισό­ δια στην τηλεόραση.

Κλασική αφηγηοη ΘΩΜΑΣ ΜΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Γο Καραμοσάλι. Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ. 160. Δρχ. 1.400.

Γ .Π .

Είκοσι πέντε χρόνια πεζογραφίας

λασσας, της φαντασίας, της αλμυρής μνήμης. Δείγμα Γρα­ φής: «Φουντάραμε καραμοσά­ λι πρύμα-πλώρα κι ακινητοποιήσαμε τη ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ, στη μέση του ποταμού. Ορί­ στηκαν οι βάρδιες και μας έπιασε η κατασκότεινη νύχτα ακολουθούμενη από μια ομί­ χλη σαν ψιλή βροχή» Κ .Α.

Δέκα διηγήματα

έσα απο την εξομολόγησηπολλές φορές παραλη­ ΑΜΑΛΙΑ ΜΕΓΑΠΑΝΟΥ. Η Διαφα­ ρηματικό μονόλογο - αλλά και νής Αμπούλα. Αθήνα, Libro, τους τρόπους της κλασικής 1993. Σελ. 132. Δρχ. 2.080. αφήγησης, ο ήρωας του μυθι­ στορήματος αγωνίζεται να έκα Ιστορίες μοναχικών αν­ ανασυνθέσει τις μέρες και τις θρώπων συγκροτούν τη πράξεις της ζωής του. Η πο­ συλλογή αυτή των διηγημάτων ρεία του παλινδρομεί συνεχώς ανάμεσα στα βάσανα της στε­ της Αμαλίας Μεγαπάνου. Αν και στις περισσότερες απ’ ριάς και στην ενέργεια της θά­ αυτές η γυναίκα, ο ψυχισμός λασσας. Το Κόμμα, οι γυναί­ και τα προβλήματά της αποτε­ κες και οι φίλοι γρήγορα αναλούν τους βασικούς άξονες δεικνύονται προσωρινοί, της αναφοράς, εντούτοις τα διη­ απάτης, και έτσι το μόνο μέ­ γήματα αυτά μας εγγίζουν, κα­ ρος που απομένει για να ζητή­ θώς απευθύνονται στον καθό­ σει και να στεγάσει τη Γαλήνη λου άνθρωπο. Οι ήρωες της του είναι το χαρτί και οι λέξεις. Αμαλίας Μεγαπάνου, απλοί «Το Καραμοσάλι» είναι η και καθημερινοί, και κάτω από μυθιστορηματική συνέχεια του τις πιο αντίξοες και τραγικές πρώτου βιβλίου «Πάολα του συνθήκες γνωρίζουν να διατη­ Ρίο» του Θ. Μανόπουλου, που ρούν την ανθρωπιά και την γνωρίζει να στήνει επιδέξια αξιοπρέπειά τους δίνοντας ιστορίες και «ήρωες» της θά­

Μ

69

έτσι το στίγμα της προσφοράς και της μεγαλοσύνης. Το βι­ βλίο διακρίνεται για την αληθοφάνεια των δρώμενων, τους, πειστικούς διαλόγους, την ένταση των αισθημάτων και τον συγκινησιακό του χαρακτήρα.

ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΙΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑ­ ΦΙΑ. Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, 1914-1939. Αθήνα, Σοκόλης, 1993. Σελ. 3300. Δρχ. 65.000. τον πρώτο τόμο προτάσ­ σεται η εκτενής (400 σελ.) και διεξοδική εισαγωγή του Παναγιώτη Μουλλά. Ο καθη­ γητής του ΑΠΘ επιχειρεί μια εποπτική προσέγγιση της μεσοπολεμικής μας πεζογραφί­ ας φωτίζοντας με νηφαλιότη­ τα τα ιστορικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, τις ιδεολογι­ κές προσλαμβάνουσες και τα ευρύτερα καλλιτεχνικά αιτή­ ματα τόσο της «μικροαστικής γενιάς του ’20» όσο και της «μεγαλοαστικής γενιάς του ’30». Στους υπόλοιπους επτά τόμους 24 κριτικοί παρουσιά­ ζουν με αλφαβητική σειρά τους επιλεγμένους πεζογράφους (53 από τους 90 που διεκδίκησαν μια θέση). Η δομή είναι κοινή σε κάθε συγ­ γραφέα: πριν από την πλούσια ανθολόγηση των κειμένων του, προτάσσεται πλήρης βιογρα­ φία, εμπεριστατωμένη κριτική παρουσίαση του έργου του, επιλογή βιβλιογραφίας και αποσπάσματα παλαιότερης κριτικογραφίας (θετική και αρ­ νητική). Η έγκυρη και παράλ­ ληλα χρηστική αυτή έκδοση διανθίζεται από δυσεύρετο οπτικό υλικό: φωτογραφίες,

Σ

70

ελληνική πεζογραφία—

χειρόγραφα, εξώφυλλα περιο­ δικών και εφημερίδων, κ.ά.

Η ψυχή των χώρων και των λέξεων

Μ .Φ .

Η διάχυση του πάθους

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΣ. Πεζά κείμενα με τίτλο αρ­ χαιολογικοί μελέται. Αθήνα Άγρα, 1993. Σελ. 188. Δρχ.

2000.

ΚΩΣΤΟΥΛΑ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ. Το λούνα παρκ ήταν κλειστό. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ.

132. Δρχ. 1300. ια ακόμη νουβέλα της πολυγραφότατης Κωστούλας Μητροπούλου, μιας συγγραφέως που διατηρεί μια ιδιάζουσα θέση στην ελληνική λο­ γοτεχνία, κινούμενη στο με­ ταίχμιο μεταξύ υπερρεαλιστι­ κής γραφής και «νέου μυθι­ στορήματος». Το λούνα παρκ Καλή λογοτεχνία αυτής της αφήγησης είναι ο χώρος, φαντασιακός ή πραγ­ ΑΝΤΡΕΑΣ ΜΗΤΣΟΥ. 0 χαρτο­ ματικός αδιάφορο, όπου υλο­ παίκτης έχει φοβηθεί. Αθήνα, ποιείται το πάθος, πάθος λε­ Νεφέλη, 1993. Σελ. 208. Δρχ. κτικό και αναμνησιακό, πάθος 1.500. που συνοψίζει τον ανακυκλούμενο χρόνο μέσω μιας πολύ μοναδικής αφήγησης δη με τις «Ιστορίες συσυγχέοντας πρόσωπα και εί­ μπτωματικού ρεαλισμού», ο δωλα προσώπων κάτω από τη Α. Μήτσου κατοχυρώθηκε ως σταθερή οπτική της Γυναίκας. μια από τις σημαντικότερες Μια σχέση που αναδιπλασιάζεπαρουσίες, πολλά υποσχόμε­ ται για να μπορεί να υπάρξει, νη, στο χώρο της λογοτεχνίας. οι δυο άντρες με τα πολλαπλά Αυτό το βάρος της υπόσχεσης ονόματα αλλά πάντοτε ανώ­ σήκωσε επάξια ο συγγραφέας νυμοι, σύμβολα ενός έρωτα με και μας παρέδωσε το νέο τόμο δύο πρόσωπα που συνεχώς διηγημάτων με τίτλο «Ο γλιστρά έξω από τα πλαίσια χαρτοπαίκτης έχει φοβηθεί». του υπαρκτού βιώματος και Οι έξι ιστορίες του Α.Μ. όλες ανάγεται σε μια ατελεύτητη αληθινές, μετουσιωμένες σε αναμονή. Και το πρόσωπο της μητέρας, εκτός τόπου και χρό­ λόγο αναδεικνύουν περίτρανα ότι η γλώσσα και ο ρυθμός της νου, δέκτης ενός μονόλογου αφήγησης μπορούν να ανατης Γυναίκας, μονόλογου που ίσως δεν είναι από τα δυνατό­ χθούν σε αυτόνομη τέχνη, το νόημα δηλ. της καλής λογοτε­ τερα σημεία του έργου, αφού χνίας. Αν δε συνυπολογιστεί προδίδει την απογείωση της και ο πλούτος της θεματογρα­ αρχής και την αμφισημία των φίας του, τότε δίκαια ο «χαρ­ υπολοίπων μερών. Ένα παιχνί­ τοπαίκτης» πρέπει να θεωρη­ δι με μαριονέτες ή, αλλιώς, το μαρτύριο της οριστικής πα­ θεί ως μία από τις καλύτερες ρουσίας των αναμνήσεων. λογοτεχνικές καταθέσεις της Δ .Τ σ . χρονιάς. Η.Π.

Μ

Η

πως και στην α' έκδοσή τους, το 1978, τα κείμενα του X. Μπακιρτζή, παλιότερα και νεότερα, ορμώνται από αρ­ χαιολογικά ευρήματα, από άλ­ λα κείμενα, προσπαθούν να αποκαταστήσουν μια πρωταρ­ χική ενότητα ανάμεσα στα πράγματα, τις λέξεις και τον άνθρωπο, ιχνηλατούν την αν­ θρώπινη ψυχή μέσα από τις παροδικές της εκφράσεις, ιχνηλατούν την ίδια την ψυχή του χώρου στη διαδρομή της στο χρόνο. Μια διαδρομή που

Ο

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΣ ΠΕΖΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΕ ΤΙΤΛΟ

ενώνει συστηματικά τον άν­ θρωπο με τον κόσμο και την οποία ο ειδικός προσπαθεί να αποκαλύψει μέσ’ από την κα­ τάθεση της εμπειρίας σε λογο­ τεχνικό κείμενο. Γεγονός είναι ότι τα κείμενα του X. Μπακιρ­ τζή, διαθέτουν ένα είδος μα­ γείας που αντισταθμίζει την όποια δυσκολία τους. Τ.Δ.

— ελληνική πεζογραφία

“Και” κλασικά “και” εικονογραφημένα

και το επίπεδο των επιλεχθέντων κειμένων: Γ. Βιζυηνού «Το αμάρτημα της μητρός μου», Κ.Π. Καβάφη «Εις το Η Νεοελληνική Λογοτεχνία φως της ημέρας», Α. Καρκαβίτσα «Η θάλασσα», Α. ΠαπαδιαΕικονογραφημένη. 6 τομίδια. μάντη «Όνειρο στο κύμα», Ε. Επιμέλεια: Βαγγέλης ΡαπτόΡόίδη «Ψυχολογία Συριανού πουλος. Αθήνα, Κέδρος, συζύγου» και Δ. Σολωμού «Η 1993. Δρχ. 650. γυναίκα της Ζάκυθος». Η σει­ ρά φιλοδοξεί να μην εξαντλη­ θεί στην παρούσα επιλογή, αλ­ αρά τις όποιες σοβαρές και λά να επεκταθεί και στη νεότε­ σεβαστές ασφαλώς επι­ φυλάξεις που προκύπτουν ρη πεζογραφία καθώς και στην ξένη. Εν κατακλείδι: από τη σύζευξη Λόγου και Ει­ Εκδοτική πρόκληση για καλο­ κόνας, θα ήταν ίσως ματαιοπροαίρετη συζήτηση περί «νέ­ πονία να αναλωθεί κανείς σε ας μορφής κόμικς» και ταυτό­ αντιρρήσεις που σχετίζονται χρονη ποιοτική πρόσκληση τόσο με την επιλογή των κει­ στο Υπ. παιδείας για μεσολά­ μένων - υπεύθυνος ο πεζοβηση και ανάλογη διανομή των γράφος Β. Ραπτόπουλος -, συγκεκριμένων έργων σε μία όσο και με την εικαστική συ­ από τις σχολικές βιβλιοθήκες. μπλήρωση και «επέκταση» που Κ .Α . επιχειρεί ο ζωγράφος Μ. Ζαχαρουδάκης. Καθοδηγού­ μενος από την προτίμησή του Το γραφικό προς το κλασικό, ο Β.Ρ. προ­ περιθώριο τείνει την ανάγνωση έξι δοκι­ μασμένων κειμένων, τα οποία είναι δυνατόν να προσφέρουν ΑΛΚΥΟΝΗ ΠΑΠΑΔΑΚΗ. Σκι­ στον αναγνώστη την «ανάσα σμένο ψαθάκι. Αθήνα, Καλέκαι τροφοδοσία» που χρειάζε­ νχης, 1993, Σελ. 242. Δρχ. ται μέσα στον σημερινό εκδο­ 2.000. τικό κυκεώνα. Πρόκειται για μία φιλόδοξη κίνηση που έχει συγγραφέας αφηγείται την το προηγούμενό της σε ανά­ ιστορία μιας γιαγιάς, της λογες ευρωπαϊκές και ως άμε­ Ροζαλίας, και της εγγονής της, σο στόχο την προσέγγιση Ρόζυ. Πρόκειται για δύο ενός κοινού που εκτείνεται ανυπόταχτες γυναίκες που σε από τους νέους σε ηλικία ανα­ δύο διαφορετικές εποχές, κά­ γνώστες έως αυτούς που θέ­ που μεταξύ των δεκαετιών ’50 λουν χωρίς χρονοτριβή να και ’80, βιώνουν έναν δικό «επιστρέφουν» και ν’ αντλούν τους, ιδιόμορφο, ανεξάρτητο από τα κλασικά κείμενα. Η σο­ τρόπο ζωής. Η πρώτη κερδίζει βαρότερη προσωπική ένσταση την ανεξαρτησία της, όντας εγείρεται κατά της επιλογής πλήρως δεσμευμένη με σύ­ του μονοτονικού συστήματος ζυγο και διάφορα κουτσούβε­ - επιλογή που αφενός αφυδα­ λα, σε μια παράγκα στις πα­ τώνει τα κείμενα από την πρώ­ ρυφές της Αθήνας. Κουλαντρί­ τη, εικαστική τους εικόνα και, ζει συγγενείς, άτακτα παιδιά κατά δεύτερο, δεν προσφέρει και «φευγάτο» σύζυγο, κάνο­ καμία αναγνωστική ευκολία. ντας πάντα το δικό της, ακόμα Θα ήταν περιττό (ίσως και και όταν όλα δείχνουν ότι χά­ ασεβές) να κριθεί η ποιότητα νει το παιχνίδι. Η δεύτερη, η

Π

71

εγγονή, ένας freak τύπος, κερ­ δίζει την αυτονομία της ζώντας μια ελευθεριάζουσα ζωή. Το βιβλίο είναι γραμμένο «σπινταριστά», σε κεντρίζει. Αλλά από κει και πέρα δεν είναι πα­ ρά μια παραλλαγή του «Βαμ­ μένα κόκκινα μαλλιά», όπου η γοητεία του περιθώριου και της αλάνας γίνεται το άλλοθι για ένα ακόμη γραφικό μυθι­ στόρημα. Γ .Μ .

Ένας άγνωστος Παπαδιαμάντης ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Το Λάβαρον. Μυθιστό­ ρημα. Αθήνα, Καστανιώτης, 1992. Σελ. 88. Δρχ. 1.200. ο άγνωστο, και κατά συ­ νέπειαν αθησαύριστο, αυτό ιστορικό μυθιστόρημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη εί­ ναι έργο του όψιμου ρομα­

Τ

Η

ντισμού. Αν και ανολοκλήρωτο αποπνέει όλη τη γοητεία του ύφους του συγγραφέως, που διακρίνεται για τη γλωσσική του ιδιαιτερότητα, τις συναρ­ παστικές περιγραφές και, την, όπως πάντα, εξαντλητική σκιά-

72

ελληνική πεζογραφία—

γράφηοη των ηρώων του. Βέ­ βαια, απέχει κατά πολύ από τα έργα που καθιέρωσαν τον Παπαδιαμάντη. Όμως, η ανα­ κάλυψη και η ανάπλασή του από το Φώτη Δημητρακόπουλο (στον οποίον ανήκουν και τα εκτενή σχόλια) μάς αποκαλύπτουν μιαν άλλη, άγνωστη, διάσταση του συγ­ γραφικού έργου του «άγιου της λογοτεχνίας» μας. Γ .Π .

Ιστορία αντικατοπτρισμών ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εί­ δωλα. Αθήνα, Μ έδουσα, 1993. Σελ. 178. Δρχ. 1600.

ζει με την έκπληξη που δοκιμά­ ζουν οι βασικρί συντελεστές του, όταν συνειδητοποιούν πως αυτοί οι ίδιοι βιώνουν και «παίζουν» στην εκτός σκηνής ζωή τους ρόλους του θεατρι­ κού έργου. Στο τέλος ο σκη­ νοθέτης θα ανακαλύψει τον ιστό που πλέχτηκε γύρω του από τον αυτόχειρα συγγρα­ φέα, ενώ ο αναγνώστης θα πι­ στοποιήσει τη μυθιστορική σημαντικότητα, αλλά και δεξιοτεχνία, του Γ. Παπαδόπουλου στη δημιουργία και εμ­ φάνιση των προσωπικών του «Ειδώλων». Μια πρωτότυπη συνάντηση και ενδιαφέρουσα «σύγχυση» ανάμεσα στον κό­ σμο της αντικειμενικής ζωής και αυτής των κειμένων. Κ .Α .

νας φημισμένος σαιξπηΜελομανία ρολόγος, λίγο προτού αυτοκτονήσει στη Βενετία, κλη­ ροδοτεί το θεατρικό του αρι­ ΦΑΙΔΩΝ ΠΑΤΡΙΚΑΛΑΚΙΣ. Θε­ στούργημα στον διάσημο σκη­ ράπευαν με τη μουσική. Αθή­ νοθέτη Φράνκο Κόντι με τον να, Καστανιώτης, 1993. Σελ. απαράβατο όρο η ζωή του έρ­ 184. Δρχ. 1800.

Ε

όπερας που λειτουργούν ως μέσα ίασης των βασιλέων της Ισπανίας. Το μυθιστόρημα κλείνει με τις γνώμες του Αϊνστάιν και του Μπαρμπιέ, οι οποίοι κατατάσσουν τον Φαρινέλλι κορυφαίο του 18ου αι. και πρόσωπο «μυθικό» - αντί­ στοιχου μουσικού μεγέθους της Μαλιμπράν και της Κόλ­ λας των επόμενων αιώνων. Κ .Α.

Η γλώσσα και ο χρόνος

α μουσικά δρώμενα της Ευρώπης του 18ου αι. ζω­ ΤΑΣΟΣ ΡΟΥΣΟΣ. 0 καιρός της ντανεύουν μέσα από τις εξο­ Λίζε. Νουβέλα. Αθήνα, Καστα­ μολογήσεις του καστράτου νιώτης, 1993. Σελ. 178. Δρχ. Φαρινέλλι και του μουσουργού 1800. Ντομένικο Σκαρλάτι, οι οποίες εξομολογήσεις παρατίθενται νας καθηγητής της γλωσ­ με τη μορφή επιστολών και, σολογίας, σε μια εξόρμησή κυρίως, ημερολογίων. Ο Φ.Π. του ανακαλύπτει ένα μέρος - διάκονος πιστός και ακριβός ξεχασμένο από το χρόνο, πολλών μορφών της Τέχνης όπου οι κάτοικοί του κατέχουν (ζωγραφική, σκηνογραφία, λο­ μια ιδιότυπη διάλεκτο, η οποία γοτεχνία) - μέσα από τη φα­ χρησιμοποιεί τα ρήματα μόνο νταστική κατάθεση της ζωής στον ενεστώτα. Ο καθηγητής και της σκέψης αυτών των δύο προσπαθεί να ανανεώσει τα καλλιτεχνών, βρίσκει το χώρο εκφραστικά μέσα των ντόπιων και ανακαλύπτει το βήμα για με καταστροφικά αποτελέσμα­ να απευθύνει εγκώμιο προς τη τα γι’ αυτούς και για τον ίδιο. Μουσική. Ο θαυμασμός εναλ­ Έξυπνο εύρημα που προσφέ­ λάσσεται με την κατανόηση ρει τη δυνατότητα να θιγεί η και η λύπη για τα δεινά της ζω­ σχέση του χρόνου με τη γλωσ­ ής επισκιάζεται από την εξύ­ σική συνείδηση. μνηση του τραγουδιού και της Γ.Μ .

Τ

Ε

γου να διαρκέσει όσο και η σκηνική του παρουσίαση και ύστερα να καταστραφεί. Ο εν­ θουσιασμός του σκηνοθέτη για την ποιότητα του έργου, το οποίο θα ανεβεί σε κεντρική σκηνή του Λονδίνου, συμβαδί­

— ελληνική πεζογραφία

Αλλόκοτα πράγματα

νεαρός μετά από ένα ατύχημα στο στρατό, μένει κλινικά νε­ κρός. Ο ίδιος όμως δεν έχει ΓΙΩΤΑ ΣΕΧΙΔΟΥ. Η Καλάμιτυ πεθάνει - σκέφτεται και έχει που μισούσε τ' Άλογα. Μυ­ συναισθήματα. Ζει μια δεύτε­ θιστόρημα. Αθήνα, Καστανιώρη ζωή μέσα από τις αναμνή­ της, 1993. Σελ. 224. Δρχ. σεις. Η καθημερινότητα με τις 2000. μικρές χάρες της επανέρχεται σαν νοσταλγία και επανατοποια αλλόκοτη παρέα με την θετείται σαν ένας «Ζωντανός Καλάμιτυ Τζέην, την Κρίτόπος αναμνήσεων». Γ ραφή στα, τη Βρομιάρα, τη Δούλου δουλεμένη, γλώσσα χωρίς και την Παλαβή ζουν μια περι­ ακρότητες και ένας επαρκώς θωριακή ζωή. Φεμινισμός και σκιαγραφημένος ήρωας, κα­ αντιφεμινισμός, εξουσία και λύτερος από δεκάδες άλλους έρωτας, πλάκες και αισθήματα που τρέχουν και δεν φτάνουν. δοκιμάζονται σε ένα κοκτέιλ Όμορφη η σχέση συγγραφέα πράξεων και λόγων ατάκτως - ήρωα όπως καταγράφεται ριγμένα στο χαρτί. Η συγγρα­ στο τέλος. φέας ίσως θέλει να καταπλήΓ.Μ . ξει, ίσως να πρωτοτυπήσει, αλ­ Στην αναζήτηση του λά δεν καταφέρνει να μεαπόλυτου έρωτα τουσιώσει σε λογοτεχνία το κείμενό της. ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΚ0ΥΡΤΗΣ. Το συ­ Γ.Μ . μπόσιο της Σελήνης. Μυθι­ στόρημα. Αθήνα, ΚαστανιώΑναμνήσεις της, 1993. Σελ. 176. Δρχ. Ουσία ζωής 2 000.

Μ

73

αυτά των ξένων λογοτεχνιών, αλλά είναι σαφώς προσγειω­ μένο στην αθηναϊκή πραγματι­ κότητα των Εξαρχείων και στις εμμονές των δικών μας διανο­ ούμενων. Έτσι, του λείπει η σκληρότητα και η αμεσότητα που προκύπτει από τη βιωμένη εμπειρία. Ίσως γι’ αυτό, το «σκληρό» τέλος του μυθι­ στορήματος μένει αδικαίωτο. Γ.Μ .

Χαμηλόφωνος εξπρεσιονισμός ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ. Γυναίκα της Ζάκυθος. Πρόλογος: Ελέ­ νης Τσαντσάνογλου. Εικόνες: Χρόνης Μπότσογλου. Αθήνα, Ωκεανίδα, 1993. Σελ. 91. Δρχ. (χαλκογραφία) 28.000, (απλό) 18.000.

ε ένα κριτικό δοκίμιο του 1937 ο Σεφέρης θεωρεί τη «Γυναίκα της Ζάκυθος» ως ένα «από τα πιο διαφωτιστικά κεί­ μενα της μοναδικής προσωπι­ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΣΙΜΟΣ. 0 ζωντανός κότητας του Σολωμού». Στον τόπος των αναμνήσεων. Αθή­ παρόντα τόμο, η ομότιμη κανα, Πατάκης, 1993. Σελ. 128. θηγήτρια νεοελληνικής φιλο­ Δρχ. 1.300. λογίας του ΑΠΘ, Ελένη Τσαντσάνογλου, σχολιάζοντας και ο πρώτο μυθιστόρημα του τα τρία σχεδιάσματα του χει­ Γ. Σίμου και ένας ικανός ρογράφου, προτείνει, με μερι­ συγγραφέας ανατέλλει. Ένας κές τροποποιήσεις, ως πιο ολοκληρωμένο το δεύτερο. Στο τέλος του τόμου, παρατί­ θεται γλωσσάρι του κειμένου. Ο Μπότσογλου έκανε την προ­ σωπική του εικαστική ανά­ γνωση της μοναδικής πεζογραφικής σύνθεσης του Σο­ λωμού (μέσα από δώδεκα ει­ κόνες καμωμένες με σινική με­ ύο άνδρες αναζητούν ένα λάνι), προσπαθώντας να φωτί­ βράδυ, γυρίζοντας από σει, με έναν χαμηλόφωνο εξ­ μπαρ σε μπαρ, το απόλυτο θη­ πρεσιονισμό, τα σύγχρονα αι­ λυκό, τον απόλυτο έρωτα. Ο Γ. τήματα του έργου. Ιδιαίτερη Σκούρτης δοκιμάζει τις δυνά­ μνεία πρέπει να γίνει στην μεις του σε ένα ερωτογράποιότητα της έκδοσης. φημα που θυμίζει κάτι από

Σ

Τ

Δ

Μ .Φ .

74

ελληνική πεζογραφία—

Η σκυτάλη στους νέους

Νόσος ιάσιμη; ΑΡΗΣ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗΣ. Η νόσος των κινέζικων εστιατορίων. Αθήνα, Κέδρος, 1995. Σελ.

176. Δρχ. 1600. εκατρία διηγήματα, το προ­ σφιλές λογοτεχνικό είδος μέσω του οποίου ο συγγραφέ­ ας εκφράζεται με αποτελε­ σματικό τρόπο, συνιστούν τη συλλογή με τον εντυπωσιακό τίτλο: «Η νόσος των κινέζικων εστιατορίων». Τόπος όπου δια­ δραματίζονται τα γεγονότα η Αθήνα, θέμα του ο έρωτας και τα παραλειπόμενά του, φορείς του οι γυναίκες, σαρκία απρό­ σωπα, αντικείμενα ηδονής. Κι ο αφηγητής πρωταγωνιστής των γεγονότων, υπεράνω κεί­ μενος, λάγνος κι ερωτομανής. Το ύφος του Α.Σ., σχεδόν ορ­ γίλο και επιτηδευμένο, πλην όμως καίριο, συμβάλλει στη δημιουργία εντατικού κλίμα­ τος έστω κι αν ο αναγνώστης,

Δ

σε αρκετά σημεία της διήγη­ σης, δυσανασχετεί με τον επαρμένο αφηγητή. Ο Α.Σ., ο αιρετικός της γενιάς του, ξέρει να διηγείται σύντομες ιστορίες εντάσσοντας στη λογοτεχνία το κοινώς ομολογούμενο με τρόπο εύστοχο. Η.Π.

Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΓΡΑΦΕΙΝ. 12 νέοι πεζογράφοι. Αθήνα, Κασιανιώτης - Ρεύματα, 1993. Σελ.

152. Δρχ. 2500. «Τέχνη του γράφειν» με διη­ γήματα 12 νέων πεζογράφων είναι αποτέλεσμα του Διαγωνισμού Διηγήματος που προκήρυξε το περιοδικό Ρ ε ύ ­ μ α τ α , με επιτροπή τούς: Μ. Πρωταγωνιστής: η ζωη Κουμανταρέα, Δ. Νόλλα, Α. Ζήρα, Ε. Κοτζιά, Δ. Ποταμιάνο, Κ. Ζαρόκωστα, Σ. ΠαπαΑΓΓΕΛΟΣ ΣΥΡΙΝΙΩΤΗΣ. Στη θα­ σπύρου και Ν. Σιώτη, με σκο­ λασσινή γυναίκα. Αθήνα, πό να επιλέξουν από τα 831 Άγρα, 1993. Σελ. 136. Δρχ. διηγήματα που στάλθηκαν στα 1800. γραφεία του περιοδικού, τα 12 καλύτερα. Το πρώτο βραβείο δρή νωπογραφία της εσω­ δόθηκε στο διήγημα «Έξω η τερικής ζωής με τον τρόπο ζωή είναι χαρούμενη» της δη­ και τα ρίσκα του μο­ μοσιογράφου Αμάντας Μιχαντερνισμού. Τα πολλά πρό­ λοπούλου. Τα υπόλοιπα έντε­ σωπα μιας οικογένειας, πα­ κα υπογράφουν οι: Ν. Αλεξάν­ ράλληλες αφηγήσεις, διαπλεδρου, Κ. Βαζαίου, Σ. Βέργου, κόμενες ζωές - η ζωή: νά ο Σ. Γκανάς, Μ. Ιερομνήμονος, πρωταγωνιστής και αυτού του Μ. Κουμπαρέλη, Κ. Λουκοπούμυθιστορήματος. Ο συγγραλου, Θ. Παγιαλά, Κ. Παπαδόφέας-αφηγητής εξιστορεί σε πουλου, Θ. Ράπτη και Α. πρώτο πρόσωπο τη φανερή Ρουσοχατζάκη. και κρυφή ζωή της οικογένειάς Η .Π . του, μικρά ποτάμια που σμί­ γουν, χωρίζουν και ύστερα εκβάλλουν στο κενό του μέλ­ Ένα διαφορετικό λοντος ή στο θάνατο. Οι πα­ βιβλίο ράλληλοι μονόλογοι δεν συνα­ ντιούνται πουθενά - έτσι φαί­ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ. Η νεται. Ωστόσο, έχουν κοινό παρονομαστή: τον έρωτα, πα­ γυναίκα με τ' αγκάθια στο ρόντα ή απάντα, και τη διά­ λαιμό. Αθήνα, Άγρωστις, ψευση, πώς πέρασε, πώς περ­ 1993. Σελ. 173. Δρχ. 2.200. νάει η ζωή μέσα από τα χέρια μας. Το σπίτι με τις μυρωδιές άνοντας μια βαθιά, ιδιό­ στους πρόποδες λόφου αττι­ τροπη και παράδοξα αυ­ κού, η μεταπολεμική Ελλάδα τοτελή τομή, κάτω από το βά­ και η αστική ζωή η σιωπηλή, η ρος σύγχρονών του αλλά και εσωτερική, είναι το θέμα του παλαιότερων γενιών, συγ­ πρώτου βιβλίου του Α.Σ. Καλογραφέων, ο πεζογράφος Δηδουλεμένη πρόζα, θαμπός μήτρης Τζουμάκας, γράφει λυρισμός και τυρβώδης αφη­ ένα βιβλίο υπερβατικό αλλά γηματική ροή, οι κυριότερες και ρεαλιστικό, αναρχικό και αρετές του. προσφιλές, έτσι που να δια-

Η

Α

Κ

ελληνική πεζογραφία

75

Σκαρίμπα, ο συγγραφέας προ­ σπαθεί να στήσει ένα δαιμονι­ κό σκηνικό, χωρίς όμως μεγά­ λη επιτυχία. Αφού ο λόγος του, πέραν από τις παραδοξο­ λογίες, κουράζει τον αναγνώ­ στη με τις χωρίς ειρμό ιστο­ ρίες του, τις μεγάλες προτά­ σεις και τις παρεκβάσεις. Μάλ­ λον, εδώ, έχουμε ένα Ποετικό κακέκτυπο, για το οποίο δεν θα αισθανόταν (αν ζούσε) ιδιαίτερα ευτυχής ο Αμερικα­ νός ποιητής. Τελικά, ο Σαιξπηρικός τίτλος «Πολύ κα­ βάζεται, παρά τις υπερβολές του, σαν πεζογράφημα, δια­ φορετικό από εκείνα που έχουμε συνηθίσει. Το βιβλίο βρίσκεται πολύ μακριά για να το πλησιάσει κανείς. Είναι μια προσωπική επιλογή, που δεν διαπραγματεύεται αλλά και δεν παρέχει, που δεν επιζητά την κατανόηση και τη λογική αλλά το πέταγμά του πάνω από ιδέες που τείνουν να γί­ νουν βίωμα, και σε όσους ακό­ μα ανθίστανται. Το βιβλίο είναι μια αποθησαυρισμένη περιο­ χή, η οποία έχοντας ως σύμ­ μαχο τη θαυμάσια μακέτα του Αλέξανδρου Ίσαρη, δεν τείνει να υπακούσει στους πραγματι­ κούς σκοπέλους της εμπορι­ κότητας.

κό για το τίποτε» ταιριάζει απόλυτα στο εγχείρημα αυτό του συγγραφέα. Γ .Π .

Χ.Π .

Υπερβατικές εικόνες Ν.Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λιμενάρχης Ευρίπου. Διηγή­ ματα. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ. 208.

Η αβάσταχτη εποποιία του καθημερινού ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΑΜΠΟΥΣΗΣ. «Εκτός έδρας». Αθήνα, κέδρος, 1993. Σελ. 192. Δρχ. 1.500.

«Εκτός έδρας». Δεν πρόκειται ακριβώς για μυθιστόρημα, αλ­ λά περισσότερο για μια προέ­ κταση διηγημάτων με ιστορίες ανθρώπων, οι οποίες στη σύν­ δεσή τους καταλήγουν να δώ­ σουν την τοιχογραφία από τη ζωή μιας επαρχιακής πόλης, της Δράμας. Ο κόσμος της επαρχίας (μήπως επαρχία δεν είναι όλη η χώρα;) μοιάζει ακί­ νητος αν δεν προσέξεις τις ατομικές περιπτώσεις που τον διαμορφώνουν. Και όταν η καθημερινή ζωή των ηρώων εκτραπεί, σε μια στιγμή μέσα θα φωτιστούν όλα, τα πάθη μιας ζωής θα βρουν την εξή­ γησή τους, άνθρωποι θα βά­ λουν φωτοστέφανο και άλλοι θα γκρεμιστούν από το βάθρο τους. Γ.Μ .

Λογοτεχνική έκπληξη ΛΙΖΑ ΧΑΛΛΟΦ. Για χάρη της αρκούδας Αθήνα, Opera, 1993. Σελ. 207. Δρχ. 2000.

κφραστής μιας νέας ρεα­ ια σειρά από παράξενα και εννημένη στη Σουηδία η λιστικής πεζογραφίας, με υπερβατικά διηγήματα Λ.Χ. έμαθε την ελληνική συγκροτούν το σώμα του βι­ εκπροσώπους κυρίως από τη γλώσσα μιλώντας με Έλληνες βόρειο Ελλάδα, ο Β. Τσιαβλίου του Ν.Δ. Τριανταμετανάστες στη χώρα της και μπούσης μετά το «Η βέσπα και φυλλόπουλου «Λιμενάρχης με απλούς ανθρώπους στην άλλα επαρχιακά διηγήματα» Ευρίπου». Με άξονες αναφο­ Ελλάδα. Το 1980 εγκαταστά(Νεφέλη), επανέρχεται με το ράς τη Χαλκίδα και το Γιάννη

Μ

Ε

Γ

76

ελληνική πεζογραφία-

Τοπία της ψυχής ΝΑΤΑΣΑ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ. Ξ έ ν ο ι σ τ η ν π ό λ η . Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ. 272. Δρχ. 2.800. κόσμος που εγκαταβιώνει στην ψυχή και στη σκέψη ενός ποιητή, για να μπορέσει να εμφανισθεί στο φως και να αποκτήσει υπόσταση αναγνω­ ρίσιμη, πρέπει να υπερνικήσει πολύ σκοτάδι και να ζωοποιη­ θεί με τα κατάλληλα εκφραστι­ κά μέσα. Η Ν.Χ. έχει - χρόνια είκοσι περίπου - θητεύσει σε μορφή λόγου που τις ενορά­ σεις της τις μεταποιεί σε μορ­ φή και σχήμα της ποίησης. Επειδή, όμως, αισθάνεται να υπάρχουν εικόνες και εσώτε­ ρα φαινόμενα που απαιτούν

0

θηκε οριστικά στη χώρα μας και απέκτησε την ελληνική υπηκοότητα. Το πρώτο της μυθιστόρημα είναι γραμμένο στα ελληνικά. Πρόκειται για την ιστορία μιας παρέας σύγ­ χρονων προβληματισμένων Ελλήνων, οι οποίοι μέσα από τα ιστορικά γεγονότα, τις ανη­ συχίες, τις απογοητεύσεις, κα­ ταγράφουν την κοινωνικο-πολιτική πραγματικότητα και ιδρύουν - στην προσπάθειά τους να αντιδράσουν - τη μυστική εταιρία «Για χάρη της Αρκούδας». Έργο ολοκληρω­ μένο, με έντονο κοινωνικό προβληματισμό, γραμμένο στην αληθινή νεοελληνική γλώσσα και με καταπληκτική λεπτομερειακή ανάλυση τό­ πων, ηρώων και καταστάσεων, θα προβληματίσει πολλούς από τους νεότερους πεζογράφους μας και θα χαρίσει ανα­ γνωστική απόλαυση στο κοινό. Το βιβλίο προλογίζει-καλωσορίζει ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός. Χ.Π .

την έκταση και τη λεπτομερει­ ακή κατάθεση, επιτυχώς όλα αυτά τα χρόνια τούς έχει προ­ σφέρει τη διέξοδο και ανάσα του διηγήματος. Δεκάξι, λοι­ πόν, πεζογραφικές της κατα­ θέσεις ενοποιούνται και στε­ γάζονται κάτω από τίτλο που δηλοί και το στίγμα της ψυχής της. Όλα τα διατρέχει μία και βασική ιδέα - συναίσθημα: Ότι δηλαδή η χειρότερη αιμορρα­ γία είναι η εσωτερική, της

ψυχής. Της ψυχής, που όταν σχέσεις μακελεύονται, αυτή καθημαγμένη μες στον χειμώ­ να της ζητά συντροφιά στον «αμνό που χόρτο κόβει και χόρτο βρίσκει» αλλά και στο «μαύρο φίδι στην πληγή να μην θυμάται». Κ .Α .

Όταν η επιστήμη «λογοτεχνεί» ΘΩΜΑΣ ΨΥΡΡΑΣ. Π υ κ ν ό ς κ α ι ­ Αθήνα, Κανάκης, 1993. Σεή. 196. Δρχ. 2.000.

ρ ός.

νας αφηγητής-πρωταγωνιστής αναζητεί το «φάρ­ μακο» της προσωπικής του δυστυχίας στη φυγή και μια κοπέλα ξεχνά μέσα σ’ ένα τρέ­ νο την τσάντα της, για να αποδειχθεί εκ των υστέρων πως αυτή έχει αυτοκτονήσει πριν από 12 μέρες. Πάνω απ’ όλα, όμως, ίσταται ένα μήνυμα που πρέπει να εξιχνιασθεί μέσα από ένα σχέδιο γραφών. Πρω­ τότυπο και συναρπαστικό κειμενικό θρίλερ -αλλά και υπαρ­ ξιακό συνάμα και γλωσσολογικό- του Θ.Ψ., ο οποίος διδά­ σκει φιλολογία διατρίβοντας ταυτοχρόνως σε θέματα αποδόμησης και Νέας Κριτικής. Το παρόν μυθιστόρημα αναδεικνύει βασικό πρωταγωνιστή την ανθρώπινη διάνοια και αποτελεί τη συνισταμένη θεω­ ριών που αρχίζουν από τους προσωκρατικούς και φτάνουν ως τον Ντεριντά. Μύθος που θα σχολιασθεί ευρέως και θέ­ σεις που θα προκαλέσουν την Κριτική. Τολμηρός συγκε­ ρασμός υπαρξιακών αγωνιών και ακόμα πιο πρωτοποριακή η μυθιστορική στάση και πρότα­ ση του συγγραφέα.

Ε

Κ .Α .

-ελληνική πεζογραφία

77

εν συντομία ΑΡΒΑΝΙΤΗ-ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΑ. Στη Σοφία της Αγνοιας Δόξα. Αθήνα, Γ κ ο β ό σ τ η ς , 1993. Σελ. 50.

ΣΤΑΜΑΤΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ. Χάρτινοι Μύθοι. Αθήνα, Α ιγ ό κ ε ρ ω ς , 1993. Σελ. 110.

Παραλλαγές στο θέμα της ερωτικής επιθυμίας.

Ητρίτη συλλογή διηγημάτων του Σ. Σταμάτη.

ΚΑΚΟΛΥΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ. Ο Άγγελος του χρόνου. Αθή­ να, Ιά μ β λ ι χ ο ς , 1993. Σελ. 345.

ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ-ΚΟΚΚΙΝΟΥ ΒΑΝΙΑ. Αθήνα, L ib r o , 1993. Σελ. 200.

Μ ια μυθιστορηματική ιστορία κάποιων περιόδων της ανθρώπινης εξέλιξης.

Μ ια αλληλουχία από σκόρπια κείμενα - προϊόντα συζητήσεων, σκέψεων και αναμνήσεων.

ΚΑΛΠΑΔΑΚΗΣ ΜΑΝΟΣ. Στις ίδιες ρόγες. Ο δ υ σ σ έ α ς , 1993. Σελ. 126.

ΧΡΥΣΟΧΟΟΥΙΦΙΓΕΝΕΙΑ. Η μάνα. Αθήνα, Ε σ τ ία , 1993. Σελ. 112.

Αθήνα,

Σκόρπια Λόγια

Συλλογή πενηντατεσσάρων σύντομων διηγημάτων.

Μ υθιστόρημα σε μητριαρχικά χρόνια.

ΚΟΝΤΟΑΕΩΝ ΜΑΝΟΣ. Αποφάσισα να σκοτώσω ro v Ερμόλαο. Αθήνα, Δ ε λ φ ίν ι, 1993. Σελ. 90. Δρχ.

1.000.

WELLS G.H. Ο άνθρωπος που έκανε θαύματα. Μετ. Γ. Κουσουνέλος. Αθήνα, Ρ ο έ ς , 1993. Σελ. 236.

Μ υθιστόρημα στο οποίο διαπλέκεται ο έρωτας, ο θά­ νατος, η ηδονή και η θλίψη. ΚΟΡΔΟΣΗ ΑΚΑΚΙΑ. Οι Γερανοί. π ό τ η ς, 1993. Σελ. 110.

Αθήνα,

Φ ιλ ι π -

Νουβέλες. Η συγγραφέας έχει τιμηθεί με το μέγα βραβείο γαλλικής ακαδημίας. ΛΕΦΟΥΣΗΣ ΗΑΙΑΣ. Νήσος Τρίκερι r (i... Αθήνα, Σ. Ε π ο χ ή , 1993. Μ ια εποχή δεινών ιστορημένη χωρίς προκαταλήψεις. ΜΑΥΡΟΪΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ. Μέσα ποταμός. Αθήνα, Κ ασ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 118. Ολιγόλογες διηγήσεις γεμάτες ποίηση ΝΤΟΥΠΑΣ ΑΝΔΡΕΑΣ. Οι Μάγισσες του Σύμπαντος Αθήνα, Α ί ο λ ο ς , 1993. Σελ. 138. Εξι διηγήματα Επιστημονικής Φαντασίας. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ. Μελάμπους. Αθήνα, Ο δ ό ς π α ν ό ς , 1993. Σελ. 273. Δρχ. 2400. Μελάμπους σημαίνει μαύρο πόδι. ΡΑΖΕΛΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. Delenda Carthago. Στους δρό­ μους της ερωτικής εξορίας. Αθήνα, Ά γ ρ α , 1993. Σελ. 46. Ταξιδιωτικές εντυπώσεις μεταξύ πεζού και ποίησης.

M

K J I W

L

----------- M

K J I V

J L --------------

Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν ΙΑ

Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν ΙΑ

Φ Α Ν Τ Α Σ ΙΑ Σ Κ Α Ι Τ Ρ Ο Μ Ο Υ

Φ Α Ν Τ Α Σ ΙΑ Σ Κ Α Ι Τ Ρ Ο Μ Ο Υ

ΛΟΡΔΟΣ ΝΤΑΝΣΑΝΙ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΕΙΡΑΣ: ΜΑΚΗΣ ΠΑΝΩΡΙΟΣ

Η Κ ό ρ η τ ου Β α σ ιλ ιά τ η ς Χ ώ ρ α ς τω ν ζ ω τ ικ ώ ν

Μετάφραση: Βασ. Καλλιττολίτης

ΜΠΡΑΪΑΝ ΑΛΝΤΙΣ Φ ρ α νκ ε ν σ τ ά ιν Λ υ ό μ ε ν ο ς

Μετάφραση: Θάνος Σακκέτας

ΛΟΡΔΟΣ ΝΤΑΝΣΑΝΙ Ο ι π ε ρ ιπ έ τ ε ιε ς του δ ο ν Ρ ο δ ρ ίγ κ ε θ σ τ η ν Κ ο ιλ ά δ α τ ω ν Σ κ ιώ ν

Μετάφραση: Βασ. Καλλιπολίτης

ΤΖΟΡΤΖ ΜΑΚ ΝΤΟΝΑΛΝΤ Λ ίλ ιθ

Μετάφραση: Φώντας Κονδύλης

ΡΟΤΖΕΡ ΖΕΛΑΖΝΙ 0 Κ ύ ρ ιο ς τ ο υ Φ ω τός

Μετάφραση: Χρήστος Παπάίωάνου

ΤΖΕΪΜΣ ΓΚΡΑΧΑΜ ΜΠΑΛΑΡΝΤ Π λημμύρα

Μετάφραση: Βασίλης Καλλιπολίτης

ΤΖΕΪΜΣ ΓΚΡΑΧΑΜ ΜΠΑΛΑΡΝΤ Καμένο ς Κ όσμος

ΜΠΡΑΪΑΝ ΑΛΝΤΙΣ Δράκουλας Λυόμενος

Μετάφραση: Τατιάνα Κωνσταντινίδου

ΜΠΡΑΪΑΝ ΑΛΝΤΙΣ Τ α ξίδι χ ω ρ ίς τ έ λ ο ς

Μετάφραση: Βασίλης Καλλιπολίτης

ΡΕΪ ΜΠΡΑΝΤΜΠΕΡΙ Κ ά τ ι κ ο λ α σ μ έ ν ο έ ρ χ ε τα ι π ρ ο ς τ α δω

Μετάφραση: Βασίλης Καλλιπολίτης

ΟΥΙΛΙΑΜ ΧΟΝΤΖΣΟΝ Ο ι β ά ρ κ ες τ ου Γ κ λ ε ν Κ ά ρ ιγ κ

Μετάφραση: Θωμάς Μαστακούρης

ΣΑΜΙΟΥΕΛ ΜΠΑΤΛΕΡ Έρεβον Μετάφραση: Χρήστος Παπαϊωάνου

X. Φ. ΛΑΒΚΡΑΦΤ Υ π ερ φ υ σ ικ ό ς τ ρ ό μ ο ς σ τη λ ο γ ο τ ε χ ν ία

Μετάφραση: Χρήστος Παπαϊωάνου

ΟΛΑΦ ΣΤΑΠΛΕΝΤΟΝ 0 Κ α τ α σ κ ε υ α σ τ ή ς τω ν Ά σ τ ρ ω ν

Μετάφραση: Βασίλης Καλλιπολίτης

X. Φ. ΛΑΒΚΡΑΦΤ Ε π ισ τ ο λ έ ς

ΟΛΑΦ ΣΤΑΠΛΕΝΤΟΝ 0 α λ λ ό κ ο τ ο ς Τ ζω ν

Μετάφραση: Γιώργος Γερασάκης

Μάνης 5, 106 81 Αθήνα - τηλ.-φαξ: 3301553

Μάνης 5, 106 81 Αθήνα - τηλ.-φαξ: 3301553

Ένα ταξίδι στη φαντασία μέσα από πρωτότυπα έργασενάρια πάνω στις σύγχρονες αξίες και προβληματισμούς της ζωής. Οι κούκλες-σύντροφοι της παιδικής ηλικίας ζωντανεύουν και γίνονται σύμμαχοι και βοηθοί στην ανάπτυξη της δημι­ ουργικότητας, της ευρηματικότητας και της αυτοέκφρα­ σης του παιδιού τιμή 1.600

Ένα πολύτιμο «εγχειρίδιο μουσικής» που φέρνει σε επαφή μαθητές, δασκάλους και γονείς με τη θεωρία και την ιστορία της μουσικής· ταυτόχρονα, οι ασκήσεις και τα παιχνίδια που παρουσιάζονται προτρέπουν τον αναγνώστη να «παίξει με τη μουσική» τιμή 2.500

n o i z o v t f l s

κ α ι

(βιβλίο-κάρτες-κασέτα) τιμή 3.000

Ένα συναρπαστικό παιχνίδι με τη γλώσ­ σα μας. Τα θέματα και οι λέξεις που περιλαμβάνονται καλύπτουν τον πλούτο και την πολυμορφία της ελληνικής γλώσ­ σας και στοχεύ­ ουν στη γλωσσι­ κή εξέλιξη και ανάπτυξη της δημιουργικότη­ τας των παιδιών τιμή 2.000

Η αρμονική συνύπαρξη του παιχνιδιού και της μουσικής συνεχίζεται και ολοκληρώνε­ ται στο δεύτερο βιβλίο της σειράς “Μουσικά Παιχνίδια”. Ένα παιδαγωγικό βοήθημα για την ολόπλευρη ανάπτυξη των ικανοτήτων των παιδιών, (βιβλίο-κάρτες-κασέτα) υπό έκδοση

Πανεπιστημίου 34, 106 79 - Αθήνα, Τηλ. 3610064, 3606661

Εκδόσεις « ΕΛ Λ Η Ν ΙΚ Α ΓΡΑΜ Μ ΑΤΑ):* Ακαδημίας 88,106 78 - Αθήνα, Τηλ. 3302415, Fax: 3636658

80

ξένη πεζογραφία

ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΜΑΡΣΕΛ ΑΙΜΕ

ΗΜΥΣΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΜΠΕΡΤΟ

Χύμα και χσουβαλάτα PEDRO ALMADOVAR. Πάτχυ Χύμα και άλλα κείμενα. Μτφρ.: Β. Φωχοπούλου. Αθή­ να, Βαβέλ Σέλας, 1993. Σελ.

152. Δρχ. 1600.

τρόπο διαφυγής. Ιστορίες φυγής από το παρελθόν, το παρόν, τη μιζέρια, την κα­ ταπίεση, την κοινωνική ανι­ σοι βρίσκουν απολαυστικές σότητα και αδικία, το τέλμα. τις ταινίες του Αλμοδοβάρ, Έ ξι διάδρομοι, προς την θα βρουν, απολαυστικότερη ελευθερία, όπου η φυγή γίνε­ ίσως την «Πάττυ Χύμα» του. Μικροαστική ται αυτοσκοπός, λόγος ζωής, Μια ηρωίδα που δεν αποτυπώυποκρισία ύστατος λόγος ύπαρξης. Και η νεται στο σελιλόιντ αλλά στο Ζανζιβάρη του τίτλου, μαγική δέρμα, σαν τατουάζ. Που σαρ­ εικόνα, ένα άγνωστο σημείο ΜΑΡΣΕΛ ΑΙΜΕ. Η μυστική ζωή κάζει, παρωδεί, ανατρέπει, στο χάρτη, μια μυθική, εξωτική του κυρίου Μπερτό. Μτφ. Ν. βρίζει, σε κάνει και γελάς, σε αναζήτηση στις «θολές γραμ­ κάνει και τη λυπάσαι, σε κάνει Ζαγκούρογλου. Αθήνα, Καμές των οριζόντων». και τη χαίρεσαι. Ένα κορίτσι στανιώτης, 1993. Σελ. 172. Θ.Π. που, παρότι δεν είναι από σπίτι Δρχ. 2500. (μια πορνοστάρ είναι, αλλά μη Σερβοι, Σλοβενοι καν σταματήσετε σ’ αυτό), μπορεί ο μυθιστόρημα του Μ. Αιμέ Κροάχες να μπει σε όλα τα σπίτια, γιατί εντρυφεί διεισδυτικότατα είναι εξαιρετικά διασκεδαστη μικροαστική ψυχολογία. στική, φίνα, ξηγημένη και ΙΒΟ ΑΝΤΡΙΤΣ, NT. ΤΣΟΤΣΙΤΣ, Α. Ήρωάς του ένας άνθρωπος, ο ντερμπεντέρισσα. ΧΕΝΓΚ, Μ. ΚΑΡΛΕΖΑ. Μια ματιά οποίος, σύμφωνα με τα λόγια στο Σαράγεβο και άλλα διη­ του συγγραφέα, «δε θα μπο­ γήματα από την πρώην Γιου­ ρούσε να εμπνεύσει ούτε αγά­ "Ενα σημείο σχο χάρχη γκοσλαβία. Μετ. Βασίλης Γε­ πη ούτε μίσος ούτε οίκτο». Έ νας άνθρωπος που προσπα­ ωργίου. Αθήνα, Αλέα, 1993. ΑΛΦΡΕΝΤ ΑΝΤΕΡΣ. Ζανζιβάρη θώντας να διατηρήσει ακέραι­ Σελ. 125. ή ο ύστατος λόγος. Μτφρ.: ες τις συμβάσεις που τον στη­ Μαρία Αγγελίδου. Αθήνα, ρίζουν κοινωνικά, ηθικά και έσσερα διηγήματα που αν ψυχολογικά, θέλει να γευτεί Ψυχογιός, 1993. Σελ. 167. και δεν ανήκουν στην πρό­ ως γνήσιος Φαρισαίος τον Δρχ. 1700. σφατη γιουγκοσλαβική λογο­ απαγορευμένο καρπό με το μι­ τεχνική παραγωγή, φωτίζουν κρότερο δυνατό τίμημα. Πράγ­ κάποιες εμπειρίες που είναι ο παιδί, ο παπάς, ο καθο­ μα που δεν αναιρεί, αλλά τονί­ αποφασιστικές για την κατα­ δηγητής, ο ναυτικός, η ζει την ανηθικότητά του. Το κυνηγημένη κοπέλα, ο νεαρός νόηση των όσων συμβαίνουν πορτρέτο ενός ανθρώπου γί­ αυτή την εποχή στη γειτονική μοναχός που διαβάζει. Έξι νεται ο καθρέφτης μιας επο­ πρόσωπα, έξι ιστορίες παράλ­ μας χώρα. Θέμα όλων, τα πο­ λεμικά βιώματα Σέρβων, Σλοχής. ληλες και επάλληλες. Πρόσω­ Τ .Δ . βένων και Κροατών. Στο διήγη­ πα που αναζητούν διέξοδο,

Ο

Τ

Τ

Τ

-----μα που έδωσε και τον τίτλο στον τόμο, ο βραβευμένος με Νόμπελ Ίβο Άντριτς τονίζει την ιδιαιτερότητα του Σαράγεβο και της Βοσνίας Ερζεγοβί­ νης. Η «Μοιρασιά» του πρώην προέδρου της Νέας Γιουγκο­ σλαβίας είναι απόσπασμα από το ομώνυμο μυθιστόρημά του κι αναφέρεται στη συνειδητοποίηση των διαφορών που ανέκυψαν κατά τον Β' Παγκό­ σμιο. Στον «Τάφο», ο Αντρέι Χενγκ καταπιάνεται με τις πλη­ γές που αφήνουν οι εμφύλιες συγκρούσεις. Κι ο Μιροσλάβ Κρλέζα στο «Παράπηγμα 5β» υψώνει την κραυγή του ενά­ ντια στον παραλογισμό του πολέμου. Σ .Π .

Η απόλαυση της ανάγνωσης ΜΠΕΡΝΑΝΤΟ ΑΤΣΑΓΑ.

Ομπα-

μ π α κ ό α κ : 0 μ υ θ ικ ό ς κ ό σ μ ο ς

Μιφρ.: Σιράτος Ιωαννίδπς. Αθήνα, Εκκρεμές, 1993. Σελ. 400. Δρχ. 3900.

τη ς Ομπάμπα.

να από τα ελάχιστα βιβλία που έχουν γραφτεί στη βασκική γλώσσα. «Σε εμάς τους Βάσκους συγγραφείς», γράφει ο Ατσάγα, «δεν μας λείπει η παράδοση. Μας λείπει το πα­ ρελθόν, μας λείπουν τα βιβλία από όπου θα μάθουμε να γρά­ φουμε τη γλώσσα μας»... Χά­ ρη στα 26 διηγήματα του τό­ μου, φωτίζονται οι άνθρωποι και οι συνήθειες μιας μικρής περιοχής της Ευρώπης και παραδίδεται στον αναγνώστη μια συνολική εικόνα της κουλτού­ ρας της. Πέρα από τις άμεσες αναφορές σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο, ο Ατσάγα αφηγείται την ιστορία των κα­ τοίκων της φανταστικής Ομπά­ μπα, του ιδανικού τόπου για να ξανακερδίσει κανείς τη χα­

μένη του αθωότητα. Περνώ­ ντας δε επιδέξια από τον κό­ σμο του φανταστικού στις αληθινές περιπέτειες, χαρίζει σε όλους μας ξανά την από­ λαυση της ανάγνωσης. Σ .Π .

Έρωτες «Δεκαημέρου» ΒΟΚΑΚΙΟΣ. 17 ι σ τ ο ρ ί ε ς α π ό τ ο Μτφρ.: Ζωή Βαλάση. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ. 220. Δρχ. 1.300.

Δ εκαήμερο.

ξένη πεζογραφία

81

την εκκλησία και εν μέσω του θανατικού που σκότωσε πάνω από εκατό χιλιάδες συμπολί­ τες τους, καταφεύγουν στην εξοχή όπου επιδίδονται στο άθλημα των ερωτικών διηγήσε­ ων επί ένα δεκαήμερο. Προφο­ ρικές λαϊκές αφηγήσεις και αρ­ χαία ρητορική συνυπάρχουν στη γραφή τους με κοινό γνώρισμα, όπως σημειώνει η μεταφράστρια, τη ζωντάνια και το ρεαλισμό. Στοιχεία που δεν πρόδωσε η μεταφορά τους στα ελληνικά διατηρώντας την ελκυσπκότητατου πηγαίου αλ­ λά και την πολυμορφία του πρωτότυπου κειμένου.

πό τη συλλογή των εκατό ιστοριών που συναποτελούν Δ . Τσ. το σύνολο του «Δεκαημέρου», 17 χαρακτηριστικές του ύφους αλλά και του ποικίλου περιεχο­ Η αγάπη μένου του παρατίθενται στον ως καταλυτης εύχρηστο και καλαίσθητο αυτό τόμο, δείχνοντας όχι μόνο τη ΜΠΑΝΑΝΑ ΓΙ0ΣΙΜ0Τ0. K it ­ σκαμπρόζικη αλλά και τη c h e n . Μτφρ.: Άμπυ Ράικου. στοχαστική πλευρά του έργου. Στον Πρόλογό του, ο ΒοκάκιΑθήνα, Καστανιώτης, 1993. ος, απευθυνόμενος στις αναΣελ. 168. Δρχ. 2000.

Α

ρεις απλές, γεμάτες αν­ θρωπιά και κατανόηση για τον ανθρώπινο πόνο, νουβέλες περιλαμβάνει το K itchen. Η πρώτη περιγράφει τις συν­ θήκες κάτω από τις οποίες ένας τραβεστί προσπαθεί, πα­ ρά τις προκαταλήψεις, να με­ γαλώσει το γιο του προσφέροντάς του μητρική στορ­ γή, χωρίς να αλλοιώσει το χα­ ρακτήρα του. Η δεύτερη, συνέχεια της πρώτης, μιλάει για τη βαθιά αγάπη, η οποία λειτουργεί ως καταλύτης στις ανθρώπινες σχέσεις και η τρί­ τη για την αισιοδοξία με την οποία μπορεί κανείς ν’ αντιμε­ τωπίσει το θάνατο αρκεί να μάθει να ζει και ν’ αγαπά. Ο τίτλος της συλλογής, δά­ νειος από τις δύο πρώτες νουβέλες, λειτουργεί και αλληγορικά, παραπέμποντας

Τ

Ε

γνώστριές του, προσδιορίζει το έτος (1348) και τον τόπο (Φλωρεντία) όπου λαμβάνουν χώρα όχι οι ιστορίες του αλλά οι αφηγήσεις τους. Εκείνη τη χρονιά της πανούκλας, επτά κοπέλες και τρεις νέοι, μετά

82

ξένη πεζογραφία ------

στην έλλειψη επιτήδευσης των ανθρώπων σ’ ένα χώρο, όπως η κουζίνα, που ο πραγματικός μας εαυτός βρίσκει τη δικαίω­ σή του μακριά από τις κοινωνι­ κές συμβάσεις. Η γραφή της Γ ιασιμότο χωρίς ακροβατι­ σμούς και ωραιοποιήσεις κερ­ δίζει τον αναγνώστη με την αμεσότητάτης. ΗΠ

ξετυλίγεται η ζωή της ασιατικής τάξης της Νέας Υόρκης στα χρόνια 1870-80, ή μια απομίμηση ζω­ ής όπου ο πουριτανισμός και ο σνομπισμός δημιουργούν μιαν άκαμπτη ιεραρχία. Η Γουόρ­ τον είναι, μαζί με τον Χένρυ Τζέιμς, η κατ’ εξοχήν μητροπολιτική συγγραφέας των αρ­

■UROPfeNNKS

της αθω ότητας

Λ Ο Υ Ε MATEO ΔΙΕΘ

Η ΜΑΓΙΚΗ ΠΗΓΗ ____ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ___ _

Τα μυστικά των θεοσεβών ΤΖΕΪΝ ΓΚΑΡΝΤΑΜ. 0 Θεός ναυ­ άγησε στις ξέρες. .Μτφρ.: Μ. Κιτσικοπούλου. Αθήνα, Κασχανιώτης, 1993. Σελ. 245. Δρχ. 3000. ε μια θεοσεβέστατη οικο­ γένεια, ο πειρασμός ενδύεται τη μορφή της οικιακής βοηθού - ως συνήθως - μόνο που το δράμα παίρνει απρό­ βλεπτες διαστάσεις και ο αμαρτήσας - νοερώς, σχεδόν - πατέρας σκοτώνεται. Χαρα­ κτήρες δυνατοί και πειστικοί όσο και παράξενοι, ρυθμός, μια γνησιότατη παιδική θέαση των πραγμάτων που παραχω­ ρεί τη θέση της στην ωριμότη­ τα δώδεκα χρόνια μετά και ένα πόλεμο μετά. Η μετάφραση σε ορισμένα σημεία δείχνει κά­ πως πρόχειρη, σε γενικές γραμμές, όμως, παρακολουθεί το ύφος του κειμένου.

ώνια νιότη σε όποιον πιει από τα νερά της. Καταγράφεται το οδοιπορικό τους μέσα από δύ­ σκολους δρόμους, γεμάτο εκ­ πλήξεις και αλλόκοτα περι­ στατικά, αλλά στην ουσία κα­ ταγράφεται η χίμαιρα ως λύ­ τρωση από την πεζή πραγμα­ τικότητα. Στη σειρά «Les Europeennes». ΓΜ

Σ

Βιβλίο και ταινία ΙΝΤΙΘ ΓΟΥΟΡΤΟΝ. Τα χρόνια της αθωότητας. Μετ.: Γιούρι/ Κοβαλένκο. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 391. Δρχ.

2.000

Για τα νέα τείχη χών του 20ού αιώνα, που πα­ ρατηρεί το θερμοκήπιο των αστικών παραδόσεων με κά­ ποια απόσταση αν και όχι με ολοκληρωτική εχθρότητα. Το βιβλίο κέρδισε το βραβείο Πούλιτζερ το 1921 και έγινε ταινία από τον Σκορτσέζε. Σ.Τ .

Η χίμαιρα ως λύτρωση ΛΟΥΪΣ ΜΑΤΕ0 ΔΙΕΘ. Η μαγική πηγή της νιότης Μτφρ.: Αγγελική Αλεξοηούλου. Αθή­ να, Καστανιώτης, 1993. Σελ.

434. Δρχ. 5000.

ε μια επαρχιακή πόλη της Ισπανίας, στη διάρκεια της δεκαετίας του ’50, μια παρέα φίλων, έξι άντρες και μια γυ­ ο μυθιστόρημα αυτό είναι ναίκα, είναι μέλη μιας Αδελ­ μαζί με το T he H o u s e o f M irth το καλύτερο έργο της φότητας, που αναζητεί τη μα­ γική πηγή που χαρίζει την αιΊντιθ Γουόρτον. Στα Χ ρ ό ν ια

Τ

Σ

ΠΕΤΡΑ ΕΛΣΝΕΡ. Σακατεμένη γενιά. Μτφρ.: Κατερίνα Μαυροκεφαλίδου. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 136. Δρχ. 1500. ο βιβλίο της Π. Έλσνερ κυκλοφορεί στην Ελλάδα

Τ

-----προτού να εκδοθεί στη Γερ­ μανία, η οποία αρνείται πει­ σματικά να δει τα νέα τείχη που ήδη έχουν υψωθεί στο έδαφος της. Θα πρέπει να δι­ ευκρινίσουμε εξαρχής πως η Έλσνερ είναι δημοσιογράφος και η γραφή της φέρει εμφανή σημεία της ιδιότητάς της: το κείμενο ελκύει τον αναγνώστη κυρίως με το θέμα του και όχι με το ύφος ή την αφηγηματική του τεχνική. Η Έλσνερ περι­ γράφει εν θερμώ τις ζυμώσεις στην κοινωνία της πρώην Ανα­ τολικής Γερμανίας, όπου οι κάτοικοι και κυρίως οι νέοι αναζητούν εναγωνίως την ταυτότητά τους, στα συντρίμ­ μια του σοσιαλισμού και στα θεμέλια μιας κοινωνίας που οικοδομείται ερήμην τους. Πο­ λιτικό ντοκουμέντο για τις συνέπειες, βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες, που έχει πυροδοτήσει η βίαιη ενοποίη­ ση της Γερμανίας. Τ.Δ.

Εξομολογητικό οδοιπορικό μιας αναχωρητριας ΙΖΑΜΠΕΛ ΕΜΠΕΡΧΑΡΝΤ. Ανα­ ζητώντας τη λήθη. Μετά­ φραση - επιμέλεια: Σώτη Τριανιαφύλλου. Αθήνα, Από­ πειρα, 1993. Σελ. 118. συγγραφέας γεννήθηκε το 1887 στην Γενεύη και πέθανε σε ηλικία μόλις 26 χρόνων σε κάποια έρημο της Αλγε­ ρίας. Ανατράφηκε σε ένα οικο­ γενειακό περιβάλλον εστετικού αναρχισμού και από τα δε­ καεπτά της χρόνια προσηλυτί­ στηκε στη μουσουλμανική θρησκεία. Δύο χρόνια μετά το θάνατο της μητέρας της, κατέ­ φυγε στη Β. Αφρική, όπου έζησε ως νομάδας, ντυμένη μάλι­

στα σαν άντρας. Στην Ευρώ­ πη, τα νέα που έφταναν, σκαν­ δάλιζαν τα καλλιτεχνικά σαλό­ νια. Το έργο της έκανε ευρύτε­ ρα γνωστό ένας άλλος αναχωρητής του δυτικού πολιτισμού, ο Πολ Μπόουλς, ο οποίος γρά­ φει για την Έμπερχαρντ: «Η ζωή της φαίνεται αφημένη στο τυχαίο, στο έλεος των παρορμήσεων, κι ωστόσο τα γραπτά της αποδεικνύουν το αντίθετο [...] Η σοφία της έγκειτο στη γνώση ότι αυτό που έψαχνε ήταν απρόσιτο». Μ.Φ.

Τραγική φιγούρα της ιστορίας CATHERINE HERMARY-VIEILLE. Ένας τρελός έρωτας. Μτφρ.: Ντίνα Σιδέρη. Αθήνα, Χατζηνικολή, 1993. Σελ. 417. Δρχ.

4.000. Κατρίν Ερμαρί-Βιέιγ γεν­ νήθηκε στο Παρίσι. Με­ λέτησε αραβικά και εβραϊκά κείμενα καθώς και αμερικανική λογοτεχνία. Έχει δημοσιεύσει δύο μυθιστορήματα («L’epiphanie des dieux» και τον «Με­ γάλο Βεζύρη της Νύχτας», που το 1981 απέσπασε το

Η

ξένη πεζογραφία

83

βραβείο «Femina»). Η συγ­ γραφέας αντιμετώπισε διττά σαν συγγραφέας και ιστορι­ κός - το τραγικό πεπρωμένο της βασίλισσας της Ισπανίας των αρχών του 16ου αιώνα, της Ιωάννας της Τρελής. Με ιστορική επάρκεια και λογο­ τεχνικές αξιώσεις, η Γαλλίδα συγγραφέας φωτίζει τη ζωή της πραγματικής ηρωΐδας της, που την εγκατέλειψε ο πατέ­ ρας της, την απάτησε ο άντρας της, την πρόδωσε ο γιος της. Μ.Φ.

Το μοναχικό πλήθος ΑΝΤΡΕ ΖΙΝΤ. Τέλματα. Μετ. Γ. Ζακοπούλου. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 137. Δρχ. 1500. Αντρέ Ζιντ έγραψε τα Τέλ­ μ α τ α το 1894 - σε ηλικία 25 ετών - μόλις είχε επιστρέψει από τα αποκαλυπτικά του ταξί­

Ο

Η

δια στην Ισπανία και τη Βόρεια Αφρική. Στο σύντομο αυτό μυθιστόρημα, ο Ζιντ περιγρά­ φει τον κόσμο των διανοουμέ­ νων του Παρισιού, που ο Κλωντέλ χαρακτήριζε «πνιγηρό και λιμνάζοντα»: παρακολουθώ­ ντας πέντε μέρες από τη ζωή

84

ξένη πεζογραφία ------

ενός συγγραφέα, που είναι ο αφηγητής, ο Ζιντ εξεγείρεται στην πλήξη και τη στασιμότη­ τα με τρόπο ασυνήθιστα κωμι­ κό που επιτίθεται στο mal du vivre. Τα Τ έ λ μ α τ α γεννήθηκαν από τη συνάντηση τριών στοι­ χείων: της αποξένωσής του μέσα στο ψεύτικο περιβάλλον των σαλονιών, κάποιων στίχων από τα Β ο υ κ ο λ ικ ά του Βιργίλιου και ενός χαρακτικού του Γκόγια. Το χαρακτικό απεικονί­ ζει ένα «κακομοίρη διανοούμε­ νο» να κρατά το κεφάλι του απελπισμένος μέσα στα χέρια του: τα πλήθη που συνω­ στίζονται γύρω .του βυθίζονται στην αδιαφορία. Ανάλογη είναι και η εικονοποιία του μυθιστο­ ρήματος, όπου ο ήρωας κινεί­ ται απελπισμένος μέσα στο μοναχικό, το «τελματωμένο» πλήθος. ΣΤ

η βρετανικότητα είναι άλλω­ στε το θεμελιακό στοιχείο του κινηματογράφου του Τζέιμς Αιβορυ, σκηνοθέτη της ομώ­ νυμης ταινίας. Τ' α π ο μ ε ιν ά ρ ια μ ια ς μ έ ρ α ς είναι ένα ταξίδι κι ένας απολογισμός, ,ο απολογι­ σμός της ζωής του ηλικιωμέ­ νου μπάτλερ Στήβενς που πέρασε τα καλύτερό του χρό­ νια υπηρετώντας ένα λόρδο. Ο Ισιγκούρο διηγείται αυτό το εσωτερικό ταξίδι μελαγχολικά κι αστεία, όπως μελαγχολική κι αστεία είναι συνήθως η ζωή του μέσου ανθρώπου. Σ .Τ .

νει χωρίς ίχνος ηθικής, πουλώ­ ντας το κορμί του, ανεξαρτή­ τως αν άντρας ή γυναίκα είναι αυτός που θα του δώσει το αντάλλαγμα. Στα 35 του ο (αντί) ήρωας είναι ένα αμφιλε­ γόμενο λογοτεχνικό ταλέντο μέσα από το οποίο προσπαθεί να δικαιώσει την ύπαρξή του. Γ.Μ .

Ένας στυλίστας της μικρής φόρμας ΡΕΪΜΟΝΤ ΚΑΡΒΕΡ. Για τι πράγ­ μα μιλάμε όταν μιλάμε για αγάπη. Μτφρ.: Γιάννης Τζώρτζης. Αθήνα, Απόπειρα, 1995. Σελ. 175. Δρχ. 1870.

παρούσα συλλογή αποτελείται από 18 σύντομα δι­ ηγήματα. Ο Κάρβερ (19381988) άσκησε διάφορα ευκαι­ ριακά επαγγέλματα που του επέτρεψαν να έρθει σε άμεση Τυπικά αγγλικό επαφή με πολλούς ήρωες των μυθιστόρημα ιστοριών του. Με άλλα λόγια, οι ήρωες του Κάρβερ είναι άν­ θρωποι που πάνω από όλα βά­ ΚΑΖΟΥΟ ΙΣΙΓΚΟΥΡΟ. Τ' αποζουν τη βιοτική μέριμνα. Ωστό­ μεινάρια μιας μέρας, Αθήνα, σο ο Κάρβερ δεν μένει στην Καστανιώτης, 1995. Σελ. 266. απλή αποτύπωση των προβλη­ Δρχ. 2.500. μάτων ενός συγκεκριμένου κοινωνικού χώρου. Με ανεπαί­ ν και Ιάπωνας, ο Καζούο Ισισθητες κινήσεις αποκαλύπτει "Ενας αντι-ηρωας γκούρο υπογράφει εδώ ένα - χωρίς, παρ’ όλα αυτά να τυπικά αγγλικό μυθιστόρημα: ΤΡΟΥΜΑΝ ΚΑΠΟΤΕ. Όταν οι διαρρηγνύει το ρεαλιστικό πλαίσιο - τη βαθύτερη υπαρ­ προσευχές εισακούονται. ξιακή περιπέτεια αυτών των Ένα ημιτελές μυθιστόρημα. «ασήμαντων» πρωταγωνιστών Μτφρ.: Γιούρι Κοβαλένκο. της καθημερινότητας. Ο Αθήνα, Καστανιώτης, 1995. συγγραφέας μέσα από τις Σελ. 200. Δρχ. 2200. τετριμμένες και ελλειμματικές κουβέντες, κατορθώνει να λλο ένα βιβλίο, που όμως μεταδώσει στον αναγνώστη το δεν τελείωσε ποτέ, από τον συγγραφέα τού «Εν ψυχρώ». αίσθημα του πανικού και της φθοράς. Και, παράλληλα, μέ­ Η φράση της αγίας Θηρεσίας σα από την «προβληματικό­ «Περισσότερα δάκρυα χύ­ νουμε όταν οι προσευχές εισα­ τητα» της καθημερινής ομιλίας - επαναλήψεις, λάθη, σιωπές, κούονται, παρά όταν δεν εισα­ μονόλογοι - αξιοποιεί με μονα­ κούονται», ήταν η αφορμή για ΚΑΖΟΥΟ ΙΣΙΓΚΟΥΡΟ δικό τρόπο τη μουσικότητα τον τίτλο. Το θέμα του είναι η Τ' απομεινάρια Μ Φ ζωή ενός νεαρού που μεγαλώ­ της πρόζας. μιας μέρας

Η

Α

Α

------

Φανταστική λογοτεχνία ADOLFO ΒΙΟΥ CASARES. Το όνειρο των ηρώων. Μτφρ.: Νίκος Πρατσίνης. Αθήνα, Opera, 1993. Σελ. 265. Δρχ.

2500. Αργεντινός συγγραφέας Α.Β. Casares, μαζί με τον Μπόρχες αποτελούν τους κυριότερους εκπροσώπους του φανταστικού στο χώρο της σύγχρονης λογοτεχνίας. Στο «Όνειρο των ηρώων», «οι παραμυθένιοι κόσμοι του Κασάρες προσεγγίζουν πλέον τα “ανθρώπινα”, τα φανταστικά

0

Μια υποκειμενική διήγηση

ξένη ηεζογραφια

85

Διαφορετική ματιά

GIACOMO CASANOVA. Η μονο­ μαχία. Μτφρ.: Αλόη Σιδέρη. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σεή. 144. Δρχ. 1800. Καζανόβας είναι γνωστός για τις κατακτήσεις του, την απόδρασή του και τα Α π ο ­ μνημονεύματά του. Μέρος των Απομνημονευμάτων, από τα σημαντικότερα ίσως κομμάτια τους, αποτελεί και η Μ ονομα­ χία, με τον Πολωνό ευγενή Μπρανίσκι για χάρη μιας Ιταλί­ οικοδομήματα, εμπλέκονται δας θεατρίνας. Το γεγονός πεστις αθλιότητες και τις προσ­ ριγράφεται υποκειμενικά αλλά δοκίες των ατόμων που ζουν με μεγάλη προσοχή, εφόσον σε ένα τρομερό κόσμο. Το διε­ απώτερος στόχος του πόμενο από το λόγο φανταστι­ συγγραφέα είναι να πείσει κό στοιχείο και η αντίληψη του τους συγχρόνους του για το έρωτα ως προνομιακής κατά­ ποιόν του. Η μετάφραση της στασης ενσωματώνονται στην Α. Σιδέρη είναι πολύ καλή, το καθημερινότητα...». Η μετά­ κείμενο, ακριβώς λόγω της φραση του Ν.Π. αποδίδει εξαι­ λειτουργίας του, πολύ πιο ζω­ ρετικά καλά το μύθο και το ντανό από άλλα σημεία των ύφος του μυθιστορήματος και Απομνημονευμάτων, ενώ στο η εργο(αυτο)βιογραφία στις βάθος της σκηνής σχηματίζε­ τελευταίες σελίδες του βιβλί­ ται η εικόνα της ιταλικής ου αποτελεί χρήσιμο υλικό για κοινωνίας της εποχής. τη γνωριμία του συγγραφέα Τ .Δ . με τον αναγνώστη.

Ο

Χ .Π .

ΠΗΤΕΡ ΚΑΡΕΫ. Ο χοντρός στην Ιστορία. Μτφρ.: Αιμιλία Μανούση. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ. 343. Δρχ. 1500. υλλογή διηγημάτων, χα­ ρακτηριστικό των οποίων εί­ ναι η πρωτότυπη, η διαφο­ ρετική ματιά, που ο συγγρα­ φέας βλέπει και καταγράφει^ τα πράγματα. Εξονυχιστικά λε­ πτομερειακός και παρατη­ ρητικός όχι μόνο σε ό,τι βλέπει αλλά και σε ό,τι αισθάνεται, ο Πήτερ Κάρεϋ θεωρείται ένας απ’ τους σημαντικότερους λο­ γοτέχνες της Αυστραλίας. Πρόκειται για ένα νέο εντυπω­ σιακό, ήδη διαμορφωμένο και, πολλά υποσχόμενο, ταλέντο στο χώρο της λογοτεχνίας. Το βιβλίο κυκλοφορεί στη «Μικρή Σειρά», ιδιαίτερα ενδιαφέ­ ρουσα προσπάθεια, των εκδό­ σεων «Γνώση».

Σ

Χ.Π .

Γενιά του ’68 και Λογοτεχνία ΑΝΤΡΕΑ ΝΤΕ ΚΑΡΛ0. Δύο από δύο. Μτφρ.: Λένα Ταχμαζίδου - Τάκης Μπονάνος. Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ. 373. Δρχ.

2800. ο μυθιστόρημα του Ιταλού Αντρέα ντε Κάρλο - πρωτοεμφανιζόμενου στη χώρα μας - έχει για ήρωές του δύο πα­ ραδειγματικές φιγούρες της γενιάς του ’68. Συμμαθητές στο γυμνάσιο οι δύο νέοι του μυθιστορήματος αλλά και αρ­ γότερα μαζί στην πολιτική στράτευση, θα ακολουθήσουν διαφορετικές πορείες στη ζωή τους, ψάχνοντας μέσα από αυτές ο καθένας την ύπαρξή

Τ

86

ξένη πεζογραφία τη διεύρυνση και των εμπει­ ριών της. Ένα χιουμοριστικό «δοκίμιο» για την ανακάλυψη του κόσμου μέσω της γλώσ-

Ένας εφηβικός έρωτας ΕΝΤΜΟΥΝΤ ΚΙΛΙ. κ α λ ο κ α ίρ ι

της

να έχει ιδιαίτερες φιλοδοξίες διαβάζεται ευχάριστα. ΤΔ

Φόνοι και εξιχνιασιές στην Αρχαία Κίνα ROBERT VAN GULIK. Τ ο κ ό κ κ ιν ο Μει. Τάκης Κίρκης. Αθήνα, Θεμέλιο, 1993. Σελ.

240. Δρχ. 1700.

ROBERT VAN GULIK. Το π ε ρ ι ­ π ε ρ ίπ τ ε ρ ο .

Το τ ε λ ε υ τ α ί ο αθω ότητας.

Μιφρ.: X. Τσαλικίδου. Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ. 284. Δρχ.

2500.

δ έ ρ α ιο

της

Π ρ ιγ κ ίπ ισ σ α ς .

Μει.: Τάκης Κίρκης. Αθήνα, Θεμέλιο, 1993. Σελ. 224. Δρχ.

1600.

ο τελευταίο καλοκαίρι της αθω ότητας φιλοδοξεί να εί­ ναι μια περιήγηση στην Ελ­ ον δικαστή Τι έχει επιλέξει ο λάδα, στον έρωτα και στη γνώ­ Ρόμπερτ Βαν Γκούλικ για ση της ψυχής και των πραγμά­ μόνιμο εξιχνιαστή εγκλημάτων των. Ένα νεαρό ζευγάρι, ο στα μυθιστορήματά του που Αμερικανός έφηβος Χαλ και η διαδραματίζονται στην Κίνα Μάγδα, η Ελληνοεβραία δα­ των περασμένων εποχών. Στο «Κόκκινο Περίπτερο » ο Τι, με τη βοήθεια του πυγμάχου Μ. Γιουνγκ, καλείται να φέρει στο φως το μυστικό, το οποίο θα Εκρηκτικό χιούμορ είναι και το κλειδί τριών μυ­ στηριωδών θανάτων. Η ατμό­ RAYMOND QUENEAU. Το α π ό ­ σφαιρα γοητείας και μυστηρί­ κ ρ υ φ ο η μ ε ρ ο λ ό γ ιο τ η ς Σ ά λ ου που καλύπτει το ακόλαστο λυ Μ όρα. Μει.: Αχιλλέας Νησί του Παραδείσου και οι «βασίλισσές» του σαγηνεύουν Κυριακίδπς. Αθήνα, Όπερα, τον Τι, το Γιουνγκ, αλλά παρα­ 1993. Σελ. 240. Δρχ. 2.400 σύρουν και τη φαντασία του αναγνώστη. Στο «Περιδέραιο ε το όνομα Σάλλυ Μάρα δη­ της Πριγκίπισσας », ο Τι εμπλέ­ μοσίευσε ο συγγραφέας, το κεται σε μια δολοφονία ενώ 1947, το «Φταίμε εμείς που εί­ έχει επισκεφθεί μια περιοχή, μαστε καλοί με τις γυναίκες» σκάλα του των γερμανικών, εδώ την ήρεμη Ποταμούπολη, (Εκδ. Opera). Στο «απόκρυφο προσπαθεί διά της φυγής, μέ­ για λίγες μέρες ανάπαυσης ημερολόγιο» διηγείται την σα σε μια Ελλάδα σε αναβρα­ και ψαρέματος. Ένα πτώμα ιστορία μιας οικογένειας με σμό πριν από το Β ' Παγκόσμιο που αποκαλύπτεται στο ποτά­ απίστευτα εξω-λογικά πολλές Πόλεμο, να διασώσει τον έρω­ μι, ένας αινιγματικός ταοϊστής, φορές χαρακτηριστικά, τα τά του. Η προσπάθειά τους αλλά και μια θλιμμένη πριγκίοποία η Σάλλυ καταγράφει σφραγίζεται από αποτυχία πισσα από το Ανάκτορο των στο ημερολόγιό της. Ο R. όπως και η προσπάθεια του Νεκρών, που διοικείται από το Queneau ακολουθεί τη λογική συγγραφέα να ζωντανέψει την στρατό, είναι αρκετά στοιχεία του Βιτγκενστάιν, σύμφωνα με Ελλάδα ως διάκοσμο στο έργο για να προκαλέσουν τους την οποία η γλώσσα οροθετεί του. Όμως το χιούμορ και η συλλογισμούς τού Τι, αλλά και και τον προσωπικό μας κόσμο. αποδραματοποίηση των κατα­ του αναγνώστη μέχρι να Η ηρωΐδα παίζει με τις λέξεις, στάσεων λειτουργούν υπέρ λυθούν τα μυστήρια. των οποίων ο συνδυασμός την του βιβλίου, το οποίο, χωρίς Γ.Γ. οδηγεί στη διερεύνηση, αλλά

την καταγραφή και την εξε­ ρεύνηση μιας φιλίας, αλλά για μια αγωνιώδη προσπάθεια να γίνουν πράξη τα όνειρα και να κρατηθούν οι αξίες που απο­ κτήθηκαν. Τα βιβλία του Α. ντε Κάρλο έχουν μεταφραστεί σε δεκαπέντε γλώσσες. Χ.Π.

Μ

Τ

Τ

------

Τ Α ΤΡΟΜ ΕΡΑ Π Α ΙΔ ΙΑ

έδωσε ο J.C., αυτός ο Ποιητής της ζωής και εραστής της τέ­ χνης, λίγες μέρες πριν από την 11η Οκτωβρίου 1963, κοινή μέρα του δικού του θανάτου και της Εντίθ Πιαφ.

Oh quel scandale!

COLETTE. Ο αγαπημένος (Cheri). Μετ.: Τ. Τσιάτσικα. Αθήνα, Printa, 1993. Σελ. 192. Δρχ. άδετο 900, δεμένο 1.800.

ξένη πεζογραφία

87

θέατρο και τον κινηματογρά­ φο και διατηρεί και σήμερα την ελαφράδα, τη συγκίνηση και τη ζωντάνια του.

Εξορία στη Δύση Ζ.Μ.Ζ. ΛΕ ΚΛΕΖΙΟ. Έρημος. Μυθιστόρημα. Μτφρ. Γιώργος Ξενάριος. Αθήνα, Καστανιώτης 1993. Σελ. 425. Δρχ. 3500.

οιος είπε, ότι η Αφρική δεν παραμένει για τον δυτικό εζογράφημα ηθών που το συγγραφέα, ακόμη και σήμε­ 1920 προξένησε σκάνδαλο ρα, μια ήπειρος προς εξερεύ­ στο γαλλικό γερασμένο σύ­ νηση; Όποιος το υποστηρίζει, JEAN COCTEAU. Τα τρομερά στημα ηθών, θεματική υπόθε­ αγνοεί ότι η μυθολογία της παιδιά. Μτφρ.: Τίνα Τσιάτσικα. ση απλή, αλλά γραμμένη για μαύρης ηπείρου εξακολουθεί Αθήνα, Printa, 1993. Σελ. 192. να ανατρέψει την κυρίαρχη τό­ να αποτελεί πηγή έμπνευσης Δρχ. 1.800 (δεμένο), 1000 τε άποψη για τις ερωτικές σχέ­ και δημιουργίας. (άδετο). Ο Κλεζιό σκύβει με κατανόηση στη Λάλα, σ’ ένα κοριτσάκι Πωλ -όντας στην ηλικία από τις φυλές της Σαχάρας, της ύστατης εφηβείας - δέ­ και παρακολουθεί εκ του σύ­ χεται ένα χτύπημα από τον νεγγυς την ενηληκίωσή της και αγαπημένο του Νταρζελός, την εξορία της στη Μασσαλία. απολαμβάνει με ουδέτερη δι­ Για τους Γάλλους η Αφρική άθεση τη φιλία του Ζεράρ, αλ­ δεν έφερε μόνο στη μητρόπο­ λά προπάντων βιώνει την αντι­ λη πλούτο, αλλά και μύθους. Η παλότητα και τον μεταλ­ εξωτική έρημος θα πάψει να λαγμένο έρωτα της αδελφής υπάρχει, όταν δεν θα ξανα­ του Ελιζαμπέτ. Η ζωή της νεό­ γράψει κανείς γι’ αυτήν. Αλ­ τητάς του κυλά μες την πολιώτικα θα είναι ένας κόσμος λυπλοκότητα του ιδιότυπου απρόσιτος, πάντα προς αναζήκοινοβουλίου και μέσα στην ένταση που πυροδοτεί αυτή η σχέση τους, καθώς ακροβατεί ανάμεσα στην πεισματικά άρ­ σεις και το ρόλο των δύο φύ­ ρητη τρυφερότητα και στην λων. Η Λεά, μια κοσμική ανεκτέλεστη αιμομιξία. Το πά­ ελευθέρων ηθών, ερωτεύεται θος καταδιώκει το παράλογο το γιο της φίλης της Σαρλότ, και η ομορφιά λυγίζει μπρος Φρεντ, τον επονομαζόμενο και στη, μεταμορφωμένη σε θάνα­ «αγαπημένο» (cheri). Η μητέρά το, απαγορευτική αμαρτία. αντιδρά και τον πείθει να πα­ Έργο που εκδόθηκε το 1929 ντρευτεί. Φευ, ο έρως χρόνια και το οποίο κατατάσσεται στα δεν κοιτά και ο cheri επιστρέ­ κλασικά δείγματα της Αβανφει στη Λεά. Το σκάνδαλο γκάρντ. Η έκδοση συνοδεύε­ έγκειτο στον έρωτα μιας μεγά­ ται από κατατοπιστικό εργολης με έναν μικρότερο της. Το βιογραφικό φυλλάδιο και προ­ έργο γράφτηκε, και παίχτηκε λογίζεται από συνέντευξη που με μεγάλη επιτυχία, και για το

Όμαιμος έρωτας

Ο

Π

Π

88

ξένη πεζογραφία ------

έρωτα, μαθαίνει τα όριά του, συγκρούεται με τον παραλογισμό της ψυχροπολεμικής ΑΛΜΠΕΡ ΚΟΣΕΡΙ. Οι τεμπέ­ πολιτικής. Ο ΜακΓιούαν, με ληδες στην εύφορη κοιλάδα εξαντλητικές περιγραφές και Μεχ: Δημιίιρης Ζορμπαλάς. τεχνική ντοκυμενταρίστα, χτί­ Χωρίς λογοκρισία Αθήνα, Χαχζηνικολή, 1993. ζει έναν ψυχρό, εχθρικό κόσμο και ακολουθεί τον ήρωά του Σελ. 179. Δρχ. 1900.

NT. X. ΛΩΡΕΝΣ. Γιοι και Ερα­ μέχρι την κόλαση και την κά­ στές. Μετάφραση: Γιούρι Κοθαρση. Σελίδες ψυχογραφικές ο καταλυτικό χιούμορ του βαλένκο. Αθήνα, Καστανιώπου θυμίζουν Γκράχαμ Γκρην Κοσερί διατρέχει κι αυτό το και Λε Καρέ και σελίδες δρά­ μυθιστόρημα, ίσως το πιο γνω­ της, 1993. Σελ. 504. Δρχ. σης που κόβουν την ανάσα. Η 4000. στό του. Μέσα σ’ ένα κλίμα νο­ εξιστόρηση τελειώνει λίγο σηρότητας και νωθρότητας, η πριν από την Πτώση του Τεί­ πατριαρχική οικογένεια του υγκαταλέγεται στα αρι­ τυραννικού γερο-Χάβεζ μοιά­ στουργήματα του 20ού αιώ­ χους. Ν.Γ.Ξ. ζει ανίκανη να συγκλονιστεί να και ειδικότερα στα ομορφό­ τερα δείγματα ερωτικής λογο­ τεχνίας. Το 1913 κυκλοφό­ Το χρώμα ρησε λογοκριμένο, αλλά μόνο του χρήματος 80 χρόνια μετά παραδίνεται στα χέρια μας χωρίς περικο­ ΧΑΪΝΡΙΧ MAN. Τελικός σταθ­ πές. Διαβάζοντάς το σήμερα, μός: μπαρ το χαρέμι. Μτφρ.: βλέπεις πόσο μπροστά από την εποχή του ήταν ο Λώρενς. Δέσποινα Μάρκου. Αθήνα, ΚαΕίναι η ιστορία του Ουίλιαμ στανιώτης, 1993. Σελ. 316. Μορέλ και του αδελφού του Δρχ. 4000. Πωλ, αξεδιάλυτα μπλεγμένη με τις ιστορίες των γονιών εξιοτέχνης της ρεαλιστικής, τους. Η σχέση μητέρας - γιου αντισυμβατικής γραφής, ο αποτελεί τον άξονα που κερδί­ X. Μαν, μας παραδίνει το χρο­ ζει το σημερινό ενδιαφέρον. νικό της ζωής μιας φτωχής κο­ Γ.Μ. πέλας, η οποία περνάει από τη

Αβάσταχτη τεμπελιά

ρεί μια θαυμαστή ισορροπία ανάμεσα στην συμπόνια και την καυστικότητα. Λ.Ε.

Τ

Σ

Δ

απ’ οτιδήποτε. Ο μεγάλος γιος κοιμάται με τις μέρες, ο δεύτε­ ρος θεωρεί τον κόσμο εξα­ θλιωμένο, ο τρίτος καταδικάζει τη νωθρότητα αλλά μοιάζει ανίκανος να ξεφύγει από αυτήν. Κάθε έννοια εργασίας ή δράσης τούς είναι άγνωστη και ακόμη και ο μικρός γιός, που ο αφηγητής παρακολουθεί από πιο κοντά, ονειρεύεται τις «πραγματικές» δουλειές στις φάμπρικες, ίσως επειδή αυτές ακριβώς είναι πιο μακριά από τη νοοτροπία της οικογένειάς του. Ο Κοσερί περιγράφει απολαυστικά τους ήρωές του και τον κόσμο τους και διατη­

Υπαρξιακό θρίλερ ΙΑΝ ΜΑΚΓΙΟΥΑΝ. 0 αθώος. Μτφρ.: Δάφνη Καψαμπέλη. Αθήνα, Σέλας, 1993. Σελ. 272. Δρχ. 2400. «Αθώος» είναι ένα υπαρ­ ξιακό θρίλερ που ανασυνθέτει το βαρύ κλίμα του ψυχροπολεμικού Βερολίνου του ’55, βασισμένο σε ένα αληθινό επεισόδιο κατασκο­ πείας. Ο 25χρονος Λέναρντ, βρετανός τεχνικός τηλεπι­ κοινωνιών, φτάνει στην ερει­ πωμένη πόλη και χάνει την αθωότητά του. Γνωρίζει τον

0

φτώχεια και τη δυστυχία στον πλούτο και στην ανηθικότητα και τανάπαλιν. Είναι η ιστορία LESL!:ROm.NNE,S Χ α ϊν ρ ιχ M an

ΤΕΛΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ: _ μ π α ρ το Χ α ρ έ μ ι_

-----μιας κοινωνίας των δύο τρίτων πάντα, όπου όλα επιτρέπονται και όλα απαγορεύονται, αναλόγως με την όχθη του ποτα­ μού στην οποία βρίσκεται κα­ νείς. Το καλό και το κακό έχουν το χρώμα του χρήματος και ο στόχος είναι να δια­ τηρήσει κανείς την ανθρωπιά του. Ο Μαν δε δίνει απαντή­ σεις, ξετυλίγει όμως το κου­ βάρι για να μπορέσουμε να τις βρούμε μόνοι μας. Τ.Δ.

τους μεγαλύτερους Αμερικα­ νούς υπηρέτες της λογοτε­ χνίας. Εμπνευσμένες από την περιπλάνησή του στις θάλασ­ σες τα χρόνια της νιότης του, αλλά και από τη θλίψη και τη μονοτονία των επόμενων μο­ ναχικών του χρόνων, οι νου­ βέλες του Μέλβιλ καταπιάνο­ νται με την αγωνία του απο­ μονωμένου ανθρώπου και τα συναισθήματα αποτυχίας που γεννά η συμβατική γνώση. Σ.Π.

Έξι σημαντικές νουβέλες ΧΕΡΜΑΝ Μ παντ

και

ΜΕΛΒΙΛ.

Μ η ίλ λ υ

άλλες

ισ τ ο ρ ίε ς .

σο υπάρχει η αγγλική γλώσσα, θα υπάρχει και ο Χέρμαν Μέλβιλ. Ο τόμος περι­ λαμβάνει τις έξι σημαντικές

Ο

Το μαϊμού χέλει μπανάνα; PAT MURPHY. Η Ρ έ ιτ σ ε λ ε ρ ω ­ Μτφρ.: Α. Παπαευσταθοπούλου. Αθήνα, Μέδουσα, 1993. Σελ. 59. Δρχ.

900.

τευμένη.

επιστημονική φαντασία, όπως και η κάθε φαντασία δεν έχει όρια. Αλλά όλα τα πράγματα πρέπει να έχουν μέ­ τρο. Η ιστορία αυτή, είναι μεν πρωτότυπη και συναισθημα­ τική και τρυφερή, μέτρο όμως δεν έχει, ακριβώς διότι, άντε και να το πιστέψεις ότι μπορεί ένας γορίλας να «πάρει» το μυαλό μιας κοπέλας που έχει πεθάνει. Να φτάσεις όμως μέ­

Η

νουβέλες που άφησε ο συγγραφέας του «Μόμπι Ντικ», ένας αθόρυβος τελω­ νειακός υπάλληλος στο λιμάνι της Νέας Υόρκης που θεω­ ρείται σήμερα ως ένας από

89

Παλιό αλλά καλό ΕΡΡΙΚΟΣ ΜΥΡΖΕ. Σ κ η ν έ ς μ π ο ­ έ μ ι κ α ς ζ ω ή ς . Μτφρ.: Κ.Θ. Παπαήεξάνδρου. Αθήνα, Εστία. Σελ. 336. Δρχ. 3.000. νας «μικρός» συγγραφέας γράφει για τους περι­ θωριακούς της ζωής. Όχι από κάποια βολεμένη θέση, αλλά από τη σκοπιά αυτού που ζει ό,τι γράφει και γράφει ό,τι ζει. Γραμμένες με γέλια αντί για κλάματα, με ειρωνεία που κα­ λύπτει τη μεγάλη δυστυχία οι ιστορίες της μποέμικης ζωής μας αφηγούνται τις αληθινές περιπέτειες των μικρών ανέ­ ντακτων της παρισινής κοι­ νωνίας, όχι των περιθωριακών με τη σημερινή έννοια, αλλά εναντίον των πνευματικών ψυχών που σε πείσμα των κοι­ νών ανθρώπων πάλεψαν για το όνειρο, χωρίς να αναγνωρι­ στούν ποτέ. Γ.Μ.

Ε

Μτφρ.: Νινίλα Παπαγιάννπ. Αθήνα, Εστία, 1993. Σελ. 408. Δρχ. 3.500.

ξένη πεζογραφία

χρι και το γεγονός της από­ δρασης, λόγω έρωτα, λίγο παρατραβηγμένο δεν είναι; Ωστόσο, ρίξτε του μια ματιά. Άνθρωποι είμαστε και μπορεί να κάνουμε σφάλμα. Α.Κ.

90

ξένη πεζογραφία ------

Ανθρώπινης κωμωδίας συνέχεια

τπς. Πρόλ.: Μ. Πανώριος. Αθήνα, Αίολος, 1993. Σελ.

216. Δρχ. 2000.

H0N0RE DE BALZAC. Χ α μ έ ν ε ς ψ ε υ δ α ισ θ ή σ ε ις . Μτφ.: Μπ. Λυκούδης. Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ. 774. Δρχ. 5000.

γη έχει καλυφθεί από λά­ σπη και τροπική βλάστηση, η θερμοκρασία ανεβαίνει συνεχώς, στους εύκρατους πόλους έχουν αποσυρθεί οι τελευταίοι άνθρωποι, κυριαρ­ χούν τα ερπετά. Εδώ κι εκεί μες στο απέραντο έλος, ξε­ φυτρώνουν οι κορυφές παλιών κτιρίων, απομεινάρια αν­ θρώπινου πολιτισμού, νησίδες για βαριεστημένους ερευνη­ τές, βαρεμένους ερημίτες, συμμορίες πλιατσικολόγων. Το ανθρώπινο είδος υποχωρεί, υπακούει στην αρχαιοψυχική μνήμη, το Εγώ και το Υπερεγώ εξατμίζονται, το αρχαίο Id κυριεύει τα όνειρα και τη σκέ­

Ο

Η

ι Χ α μ έ ν ε ς ψ ε υ δ α ισ θ ή σ ε ις αποτελούν μέρος των Σ κ η ­

νώ ν τ η ς ε π α ρ χ ια κ ή ς ζ ω ή ς και αφηγούνται το βίο και την πο­ λιτεία ενός φιλόδοξου νεαρού δημοσιογράφου, μέσα σ’ ένα κόσμο διεφθαρμένο από το χωρίς να λείπουν στιγμές χρήμα και την αρχομανία. Ο αντάξιες του μεγάλου λογοτέ­ Μπαλζάκ βγάζει τα απωθημένα του με τον Τύπο και τις εκ­ χνη αλλά και καίριες κοινωνιο­ δόσεις. Ανατίθεται δια στόμα­ λογικές, πριν από την εμφάνι­ ση της επιστήμης, παρατηρή­ τος Λισιέν στον Σκοτ σεις, έστω κι αν αυτές διέποπροτάσσοντας τη δράση ως νται από τις ξεπερασμένες σή­ άξονα ενός μυθιστορήματος. μερα αντιλήψεις περί αναλο­ Μυθιστόρημα πολύ ενδιαφέ­ γιών ανθρώπινου και κοινωνι­ ρον ως προς τη δομή του, μιας κού οργανισμού. Η «Πραγμα­ και ο συγγραφέας παρακο­ λουθεί και κλείνει δυο παράλ­ τεία για τα διεγερτικά» συνο­ δεύεται από δύο «φυσιολο­ ληλες όσο και ξένες μεταξύ τους πορείες, συναντάει πρό­ γίες» που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά της εποχής: μία πε­ σωπα γνωστά από προγενέ­ ρί ενδυμασίας και μία περί γα­ στερα έργα, όπως ο περίφη­ στρονομίας, αρκετά, η δεύτε­ μος Βοτρέν και, τέλος, ψυχο­ ρη, ατελής και με μικρή προ­ γραφεί την αστική τάξη στα σπάθεια τεκμηρίωσης εκ μέ­ πρώτα της βήματα. Κλασική ρους του συγγραφέα της. Η λογοτεχνία. σωστή μεταφορά στη γλώσσα Τ .Δ . μας από τον Τ. Πατρίκιο υπο­ δεικνύει αναμφίβολα το ανα­ Διεγερτικά, ενδυμασία τρεπτικό, διάχυτο από χιού­ μορ, ύφος του Μπαλζάκ που και γαστρονομία χαρακτηρίζει αυτές τις σελί­ δες και μόνο κάτω από την ΟΝΟΡΕ ΝΤΕ ΜΠΑΛΖΑΚ. Π ρ α γ ­ οπτική του διαβρωτικού των μ α τ ε ία π ε ρ ί τ ω ν ν εω τ έρ ω ν πάντων χαρακτήρα του, το έρ­ δ ιε γ ε ρ τ ικ ώ ν . Μτφρ.: Πρόλο­ γο δικαιώνει την απόλαυση γος, Σχόλια: Τίτος Πατρίκιος. της ανάγνωσής του. Αθήνα, Ολκός, 1993. Σελ. 112 Δ .Τ σ . με 10 εικόνες. Δρχ. 1.400.

Όταν η φύση ινόπνευμα, καφές, καπνός εκδικείται μαζί με τη ζάχαρη και το τσάι βρίσκονται στο στόχα­ ΤΖ. ΓΚ. ΜΠΑΛΑΡΝΤ. Η π λ η μ ­ στρο της δημοσιογραφικής, μ ύ ρ α . Μιφρ.: Β. Καλλιπολίμάλλον, πένας του Μπαλζάκ,

Ο

ψη, οι άνθρωποι ακολουθούν το πανίσχυρο κάλεσμα της πρωταρχικής λίμνης - εκεί όπου πρωτοεμφανίστηκε η ζωή. Ο Μπάλαρντ αντλώντας υλικό από τον Γιουνγκ και τον Δάντη, από τον Μπόρχες και τον Μπάροουζ, από τον Μπέκετ και τον Μπράντμπερι, δια­ λύει τα όρια μεταξύ πραγματι­ κού και φανταστικού, φαντα­ σίωσης και εφιάλτη, για να φτάσει στο άβατο: «Τα γήινα και τα ψυχικά τοπία ήταν τώρα

-----αξεχώριστα, όπως στη Χιρο­ σίμα και στο Άουσβιτς, στον Γολγοθά και στα Γόμορρα». Ν.Γ.Ξ.

Ο κόσμος της παρανομίας ANTONIO ΜΟΥΝΙΟΘ ΜΟΛΙΝΑ.

Beltenebros. 0 πρίγκιπας του σκότους. Μτφρ.: Β. Φωτοπούλου. Αθήνα, Σέλας, 1993. Σεή.

206. Δρχ. 1800. νας άντρας έρχεται από το Μπράιτον στη Μαδρίτη, για να σκοτώσει κάποιον που δεν έχει δει ποτέ. Στην πορεία των αναζητήσεών του θα μάθει πολλά και θα ανακαλύψει μια διπλή προδοσία που αναφέρεται σε δύο παράλληλα γεγονό­ τα, τα οποία όμως απέχουν με­ ταξύ τους μερικές δεκαετίες. Μυθιστόρημα με έντονο σα­ σπένς και κινηματογραφικό ρυθμό από έναν Ανδαλουσιανό πολυγραφότατο και βρα­ βευμένο, με σημαντικότερο, μέχρι στιγμής, έργο το: «Ο χει­ μώνας στη Λισσαβώνα» (Εθνι­ κό Βραβείο Λογοτεχνίας). Κ.Α.

Ε

Ο Λαβύρινθος της ιστορικής μνημης ΜΑΝΟΥΕΛ ΒΑΘΚΕΘ Μ0ΝΤΑΑΜΠΑΝ. Γκαλίντεθ. Μετ.: Κική Καψάμπελη. Αθήνα, Δελ­ φίνι, 1993. Σελ. 582. Δρχ.

5.000.

τερικής αναζήτησης. Σε πρώ­ το επίπεδο, ο Γκαλίντεθ, Βά­ σκος εθνικιστής εξόριστος, αρχικά στη Δομινικανή Δημο­ κρατία και αργότερα στις Η ΠΑ, εξαφανίζεται, και μια Αμερικανίδα φοιτήτρια, η Μύριελ, ακολουθεί πιστά τα ίχνη του προσπαθώντας να τελειώ­ σει τη διατριβή της περί της Ηθικής της Αντίστασης. Ο αναγνώστης παρακολουθεί την πορεία της μέσα από την αφήγησή της, σε δεύτερο πρόσωπο, που την κάνει να παίρνει κάποια απόσταση από τα γεγονότα, παρατηρώντας τα γύρω της συμβάντα, αλλά

και τον ίδιο της τον εαυτό. Η τριτοπρόσωπη αφήγηση άλ­ λων κεφαλαίων δίνει την εξέλι­ ξη της πλοκής και διακόπτεται από την επίσης δευτεροπρόσωπη αφήγηση του Γκαλίντεθ που προϊδεάζει τον αναγνώ­ στη για την τύχη της ίδιας της Μύριελ. Πολυεπίπεδο και ατμοσφαιρικό το μυθιστόρημα του Μονταλμπάν ικανοποιεί και τον πλέον απαιτητικό ανα­ γνώστη.

ο εξαιρετικό αυτό μυθι­ στόρημα του Μονταλμπάν, που απέσπασε το Βραβείο Ευρωπαϊκού μυθιστορήματος το 1992, μας μεταφέρει στα Άλμα της φαντασίας μυστικά μονοπάτια της έρευνας για την υπόθεση ΓκαΧΑΡΟΥΚΙ ΜΟΥΡΑΚΑΜΙ. Το κυνή­ λίντεθ αλλά και της εσω­

Τ

ξένη πεζογραφία

91

γι του αγριοπρόβατου, Αθή­ να, Καστανιώχης, 1993. Μχφ.: Στέλιος Παηαζαφειρόπουλος. Σελ. 328. Δρχ. 3000. έσα από τα στενά του ση­ μερινού Τόκιο ξεκινά ένα παράξενο κυνήγι μιας αλλόκο­ της - ως προς τη σύνθεση ομάδας με θηρευτικό σκοπό ένα ονειρικό πρόβατο, σε κυνηγητό που συνεχίζεται σ’ ένα εντυπωσιακό αγρόκτημα και κορυφώνεται στα χιο­ νισμένα βουνά. Γεμάτη μαγεία και μυστήριο η γραφή του Χ.Μ. καθηλώνει με τη φαντα­ σία και προπάντων με το συμβολισμό του μύθου, καθώς το πρόβατο ενσαρκώνει τον πόθο - σχεδόν νιτσεϊκό - για την απόλυτη δύναμη. Τα έργα του Χ.Μ., ο οποίος σπούδασε αρχαίο ελληνικό δράμα και ζει σήμερα στη Ρώμη, έχουν σπά­ σει κάθε φράγμα όχι μόνο ως προς την ποικιλία της υπόθε­ σης, αλλά και ως προς τα εκατομμύρια των αντιτύπων, μεταφρασμένων σε πάμπολλες γλώσσες. Κ.Α.

Μ

92

ξένη πεζογραφία ------

Ολίσθημα στο σκοτάδι ΝΤΕΡΚ ΜΠΟΓΚΑΡΝΤ. Τ ζέ ρ ικ ο . Μεχ. Ερ. Μπελιές. Αθήνα, Παχάκης, 1993. Σελ. 356. Δρχ.

2500.

τητάς τους. Ανάγνωσμα που κατέχει την αρετή της άρτιας αφήγησης και εφιαλτικός κό­ σμος που την ύπαρξη μόνο η εκ των έσω κατάθεση είναι δυνατόν να αποδώσει και φα­ νερώσει. Κ.Α.

αλήθεια που θα ανακαλύψει ένας συγγραφέας για την Ο θρίαμβος ιδιωτική ζωή του ζωγράφου της αθωότητας αδερφού του, θα συγκλονίσει την ήδη ταραγμένη του ζωή ΚΑΡΕΝ ΜΠΛΙΞΕΝ. Α γ γ ε λ ι κ ο ί και θα τον οδηγήσει σε μια πε­ ριπέτεια, όπου οι προσωπικές ε κ δ ικ η τ έ ς . Μχφρ.: Κ. Πατέρα. ενοχές συγκρούονται με τα Αθήνα, Αστάρτη, 1993. Σελ. αναπάντητα ερωτήματα για 336. Δρχ. 3000. την ψυχή του ανθρώπου. Σκη­ νικό η Προβηγκία του φωτός ο ζεύγος του αιδεσιμότατου και «δράστες» άνθρωποι με Πένχαλοου με προθυμία πα­ ρέχει καταφύγιο και θαλπωρή στις άπορες και μοναχικές κο­ πέλες Λούκαν και Ζοζίν. Μέρα με τη μέρα τα δύο κορίτσια θα ανακαλύπτουν πίσω από το προπέτασμα και την επίφαση της καλοσύνης να ελλοχεύει μία κατάσταση της Φρίκης, του Κακού και του Άρχοντα του Σκότους (θέμα επίκαιρο των ημερών και της δικής μας διεφθαρμένης κοινωνίας). Με τη γνωστή πλέον μυθοπλαστι­ κή της μαστοριά και εμβαθύνοντας στη σύγκρουση και κατάδειξη των βίαιων πα­ θών, η Κ.Μ. «χτίζει» έναν κό­ σμο τρομακτικό, ενώ ταυτό­ χρονα ανατέμνει κοινωνικές ερεβώδη ψυχή που τη ζωή αξίες με χειρουργική λεπτότη­ τους την έπαιξαν στα ζάρια τα και φροντίδα. Ό,τι ανώτερο της τέχνης, του έρωτα και της απορρέει από το μυθιστόρημα -συνεπακόλουθηςσυντρι­ σχετίζεται με τη νίκη που κάθε βής. Με κυρίαρχο ύφος και φορά κατάγει το Καλό και η ρυθμό όμοιο της κινηματογρα­ Αθωότητα πάνω στη σαπίλα φικής γραφής, ο εξαίρετος του Κακού και, κατά δεύτερο ηθοποιός Ν.Μ. εγκαθιδρύει λόγο, με την αριστοτεχνική και την προσωπική του Ιεριχώ και υποβλητική συγγραφική ικανό­ εμφυσά ζωή σε πρόσωπα που τητα της Κάρεν Μπλίξεν. κουβαλούν την αγωνία της Κ.Α. καλλιτεχνικής έκφρασης, αλλά και που υφίστανται τα δεινά και την τυραννία της ιδιαιτερό-

Η

Τ

Παραμυθένια αχλυ ΛΟΡΔΟΣ ΝΤΑΝΣΑΝΙ. π έ τ ε ιε ς οτην

του

Δον

κ ο ιλ ά δ α

Οι

π ε ρ ι­

Ρ ο δ ρ ίγ κ ε θ

τω ν

σ κιώ ν.

Μιφρ.: Β. Καλλιπολίτπς. Αθή­ να, Αίολος, 1993. Σελ. 272. Δρχ. 3000. τη σειρά «Λογοτεχνία Φα­ ντασίας και Τρόμου», που με τόση επιτυχία διευθύνει ο Μάκης Πανώριος, προστίθεται και το παρόν γοητευτικό μυθιστό­ ρημα του Λόρδου Ντάνσανι αυτού του μεγαλύτερου συγγραφέα «φάνταζι» του αιώ­ να μας. Ο μύθος αφηγείται τις περιπέτειες του ιδαλγού δον Ροδρίγκεθ που σαν νέος Δον Κιχώτης ορμά με πάθος να κατακτήσει τον έρωτα, την εμπειρία και τη ζωή. Οι περιπέ­ τειες εκτυλίσσονται σε χώρο και ατμόσφαιρα, όπου τα σύ­ νορα μεταξύ πραγματικότητας και παραμυθιού δεν είναι, σκοπίμως, διακριτά. Επόμενο είναι τα αναπάντεχα και απροσδόκητα γεγονότα να προκαλούν την ευχάριστη κα­ τάπληξη που συναντά κανείς πλέον μόνο στη λησμονημένη και παρεξηγημένη χώρα των παραμυθιών και της λογοτεχνί­ ας του φανταστικού.

Σ

ξένη πεζογραφία

Ο εξωτικός εραστής No 2

Η ζωη, ο θάνατος και η αγάπη

ΜΑΡΓΚΕΡΙΤ ν τ υ ρ α ς . 0 εραστής της Βόρειας Κίνας. Μει.: Στέλ­ λα Μανέ. Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ. 242. Δρχ. 2.000.

ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ. Το μοντέλο εκατομμυριούχος. Μτφρ. Δ. Ανδρέου. Αθήνα, Στοχαστής, 1992. Σελ. 80. Δρχ. 600.

Μαργκερίτ Ντυράς έχει ο στοιχείο του απροσδό­ υπερεκτιμηθεί, όπως συμ­ κητου και του παράξενου βαίνει με τα πρόσωπα που δι­ κυριαρχεί στα τρία διηγήματα ασχίζουν τον αιώνα πυρπο­ που περιλαμβάνει το εν λόγω λώντας τον εαυτό τους. Πρό­ βιβλίο. Η φιλοδωρία σ’ έναν ζητιάνο αποδεικνύεται ανα­ κειται για μια μεγάλη ανθρώπάντεχα κερδοφόρα («Το μο­ ντέλο εκατομμυριούχος»), το πάθος για μυστικότητα χαρα­ ΜΑΡΓΚΕΡΙΤ ΝΤΥΡΑΣ κτηρίζει την παράξενη γυναίκα στη «Σφίγγα χωρίς το αί­ νιγμα», και στο «Φάντασμα του Κάντερβιλ» μια μικρή Αμερικα­ νίδα προσεύχεται στον Άγγελο του Θανάτου για να δείξει ευσπλαχνία σε μια πεθαμένη ο Ε ραςΤη γ εδώ και αιώνες ύπαρξη. Διηγή­ ΤΗΣ ματα όπου το ενδιαφέρον .Β ό ρ ε ια ς Χ ιν α ς κυκλοφορεί αβίαστο στην πλο­ κή και στο μύθο, ενώ η ατμό­ σφαιρα και οι ήρωες αποπνέ­ ουν την ανάσα του «παρα­ μυθά» Όσκαρ Ουάιλντ. πινη μορφή αλλά για μια ήσΚ.Α. σονα συγγραφέα: έτσι (ο ερα­ στής της Βόρειας Κίνας) «συνέχεια» και ανασκευή του (Εραστή), είναι ένα ευχάριστο ανάγνωσμα όταν δεν είναι εκνευριστικό. Η κατάχρηση των σύντομων προτάσεων υπερφαλαγγίζει συχνά τις αρετές της γραφής και κάνει το μυθιστόρημα κατάλληλο για το νεανικό κοινό, το εθι­ σμένο στις εικόνες. Η παράλ­ ληλη κινηματογραφική ιδιό­ τητα της Ντυράς βλάπτει τη συγγραφική της -όπως και το αντίστροφο: αυτό που τη σώ­ ζει είναι πως παραμένει άσο­ φη, πως παραμένει στο όριο των πραγμάτων. Σ.Τ.

Η

93

Τ

Ο χειρομάντης ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ. Το έγκλημα του Λόρδου Άρθουρ Σάβιλ. Αθήνα, Στοχαστής, 1993. Σελ.

56. Δρχ. 600. ταν ο χειρομάντης Πότζερς «διαβάζει» στην παλάμη του Λόρδου Α. Σάβιλ το φονι­ κό, δεν μπορεί να συνει­ δητοποιήσει την ταραχή που θα προκαλέσει στην ψυχή του και - κυρίως - την έμμονη ιδέα που θα σφηνωθεί στο μυαλό του Λόρδου. Αποδέκτης του μεταφυσικού μηνύματος η ζωή του Α.Σ. θα δρομολογηθεί στην εκτέλεση αυτής της προ­ σταγής του πεπρωμένου, δί­ χως όμως να καταφέρει να διαγνώσει ποιος θα είναι τελι­ κά το θύμα. Μία ακόμη συγγραφική απόδειξη της ευφυΐας αυτού που τα­ λαιπωρήθηκε από τη ζωή και που δοξάστηκε από τον θά­ νατο: του Όσκαρ Ουάιλντ, που δάμασε τις τεχνικές κάθε μορ­ φής λόγου και που το πνεύμα του συνεχίζει να γοητεύει με τη λεπτότητα και την οξυδέρ­ κεια. Κ.Α.

Ο

94

ξένη ττεζογραφια ------

Γένεσις έως Ρουθ ΖΑΝΕΤ ΟΥΪΝΤΕΡΣΟΝ. Έχει κι αλλού πορτοκαλιές... Μιφρ.: Βαγγέλης Νικολόπουλος. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ.

279. Δρχ. 1300. αγγλική λογοτεχνική φα­ ντασία πολλές φορές ξε­ περνά τα όρια του εφικτού και παρουσιάζεται, ακόμη και από τους νεότερους πεζογράφους, ως απλή διακλάδωση της κα­ θημερινότητας, που εμπεριέχει εικόνες, ήχους, σήματα πάντα

Η

σα από την ίδια. Ένα βιβλίο της «μικρής σειράς» των εκδό­ σεων Γνώ σ η, με τη γνωστή φροντισμένη επιμέλεια και εμ­ φάνιση. Χ.Π.

Ο «Όμηρος» της Καραϊβικης

Η αρρώστια και η δυναμική της ΤΖΟΡΤΖΙΟ ΠΡΕΣΜΠΟΥΡΓΚΕΡ. Ο νόμος των λευκών δια­ στημάτων. Μτφρ.: Κούλα Καδετζή. Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1993. Σελ. 158. Δρχ. 1600.

το «νόμο των λευκών δια­ στημάτων», ο συγγραφέας χειρίζεται ένα θέμα πάρα πολύ λεπτό, όπως είναι η αρρώστια και η δυναμική της: Τι είναι η αρρώστια, λοιπόν; Ένά σύ­ μπτωμα της ανθρώπινης ύπαρ­ ξης ή κάτι το μεταφυσικό, το ρόκειται για ένα μεγάλο παράλογο, το ανεξιχνίαστο. Κι αφηγηματικό ποίημα που ακόμα: Μπορεί κανείς να νική­ απαρτίζεται από 64 κεφάλαια. σει τόσο την επιστήμη, όσο και Οι βασικοί πρωταγωνιστές του την έρευνα; Ο Πρέσμπουρ«Ομήρου» είναι δύο ψαράδες γκερ, που καταφεύγει στην (ο Αχιλλέας και ο Φιλοκτήτης) Ιταλία, μετά τα γεγονότα του των Δυτ. Ινδιών, οι οποίοι απο­ 1956 και γράφει δύο συλλογές φασίζουν να επιστρέψουν στις διηγημάτων με τον αδελφό γενέθλιες ακτές της Δυτ. του, που πεθαίνει το 1985, Αφρικής. Ο 63χρονος νομπελί­ άγνωστος στην Ελλάδα, έχει στας ποιητής (αλλά και θεα­ το ταλέντο αλλά και την τέχνη τρικός συγγραφέας, πεζογράνα γίνει συνεχιστής αυτής της φος, δημοσιογράφος, ζωγρά­ παράδοσης, έστω και μακριά φος και πανεπιστημιακός) Ντέαπό τη γενέτειρά του. ρεκ Ουόλτερ, δανείζεται από Χ.Π. τον ομηρικό κόσμο κυρίως το μοτίβο της νοσταλγίας και το Το καλύτερο, ίσως, προσαρμόζει στα πραγματο­ έργο του Ρίλκε λογικά και μυθολογικά του συμφραζόμενα. Η φαντασμα­ γορία της τροπικής πανίδας ρ.Μ. ΡΙΛΚΕ. Μάλτε Λάουριντς και χλωρίδας και, κυρίως, η Μπριγκε. Μτφρ.: Δ. Στ. Δήμου. εξακολουθητική παρουσία της Αθήνα, Το Ροδακιό, 1993. θάλασσας - σύμβολο εξορίας Σελ. 190. Δρχ. 3600. και λύτρωσης - δεν κρύβει την DEREK WALK0TT. Όμηρος. Μτψρ.: Ελένη Κεκροηούλου. Πρόλογος - Επιμέλεια: Τηλέ­ μαχος Χυτήρης. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1993. Σελ. 388. Δρχ.

2500.

Π

όμως ιδιόρρυθμα. Το ίδιο συμβαίνει και με τη νεαρή Ζανέτ Ούίντερσον, από την άπο­ ψη ότι καθετί το φανταστικό για όλους, γίνεται για εκείνη και την τέχνη της, ένα ένστι­ κτο, απ’ το οποίο συνάγει κα­ νείς τόσο ανθρωπιστικά όσο και απάνθρωπα συμπεράσμα­ τα. Μέσα από τα κεφάλαια της ιστορίας της που τιτλοφορού­ νται με ονόματα της Παλαιός και της Καινής Διαθήκης, δημι­ ουργεί ένα απροσπέλαστο προσωπικό ημερολόγιο, με άλ­ λα λόγια μια ψυχαναλυτική ερ­ μηνεία του ατόμου της, αλλά και του ανθρώπινου γένους μέ­

πολυτροπία του κειμένου στον επαρκή αναγνώστη, εν ολίγοις: τις διαπλεκόμενες αφρι­ κανικές, ευρωπαϊκές και κεντροαμερικανικές καταβο­ λές του. Μ.Φ.

ταν ο Ρίλκε έγραφε, γύρω στα 1904, το Μ ά λ τ ε το θεω­ ρούσε το καλύτερο έργο του, με το οποίο προσπαθούσε «να επιτελέσει γι’ άλλη μια φορά την παιδική του ηλικία». Έργο γραμμένο υπό μορφή σημειώ­ σεων, κλειστό και απαιτητικό, εμπεριέχει μετουσιωμένα πολ-

Ο

-----λά αυτοβιογραφικά στοιχεία αλλά και πάμπολλες ιστορικές αναφορές. Η πρόζα του Ρίλκε μπολιασμένη με ποιητική διά­ θεση και τη νοσταλγία μιας αθωότητας, η οποία ουδέποτε υπήρξε, γοητεύει τον ανα­ γνώστη - πράγμα στο οποίο συντελεί και η αψεγάδιαστη μετάφραση. Ένας παράξενος θίασος, μια ζεστή ζωή και οδυνηρά υπαρξιακά ερωτή­ ματα.

των κοινωνικών συμβάσεων, αλλά και της λογοτεχνικής γλώσσας. Μ .Φ .

ξένη πεζογραφία

95

έστω και καθυστερημένη εξέ­ γερσή του. Προφητικός, τότε αλλά και σήμερα, ο συγγραφέ­ ας κρούει τον κώδωνα κινδύ­ νου μέσα από ένα κείμενο με­ στό και στιβαρό. Τ .Δ .

Η κατάρρευση ενός κόσμου Σαραμάγκο και Πεσσόα

ΓΙΟΖΕΦ ΡΟΤ. Η εξέγερση. Μτφρ.: Δέσποινα Μάρκου. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Δρχ. 2500.

ΖΟΖΕ ΣΑΡΑΜΑΓΚΟ. Η χρονιά που πέθανε ο Ρικάρντο Ρέις.

Max. Α. Σπυράκου. Αθήνα, Γιόζεφ Ροτ, είναι ένας από τους γερμανόφω νους δια­ Αλεξάνδρεια, 1993. Σελ. 502. νοούμενους που από πολύ νω­ Δρχ. 4.000. ρίς είχαν διείδει την επικείμενη FIUPH ROTH. Η απάτη. Μτφρ.: άνοδο του φασισμού και προ­ ρχισε τη λογοτεχνική του Μαρία Αγγελίδου. Αθήνα, Χασπάθησε να περιγράφει τις εμ­ δραστηριότητα μετά τα 50, τζηνικολή, 1993. Σελ. 78. φανείς αλλά και κυρίως τις και γρήγορα αναδείχτηκε αφανείς αιτίες που την υπέστους κορυφαίους της πορ­ Δρχ. 1850. θαλπαν. Στην Εξέγερση, ο πρωταγωνιστής Αντρέας Πουτ την «Απάτη» (1990) ο ανα­ ηττάται όχι ως στρατιώτης, γνώστης παρακολουθεί την παράνομη σχέση δύο πα­ στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, οπότε μένει ανάπηρος, ούτε ντρεμένων στο Λονδίνο. Ενός ως πολίτης, από τη γραφειο­ Αμερικανοεβραίου συγγραφέα κρατική μηχανή ενός τερατώ­ (Φίλιπ) και μιας Αγγλίδας μεδ ους κρατικού μηχανισμού. γαλοαστής. Μέσα στο ερωτικό Ηττάται ως άτομο, λόγω των καταφύγιο ο Ροθ στήνει με δεψευδαισθήσεων και της άγνοιξιοτεχνία ένα παιχνίδι αντικα­ άς του και κυρίως λόγω της τοπτρισμών. Όπου αναδεικνύέλευσης της κυριαρχίας της ει σε κορυφαίο πάθος του μάζας που δεν ανέχεται την άντρα την ηδονοακουστική του τάση. Εξ ου και οι μοιχοί 1.ESEl.'ROPEENNES πρωταγωνιστές αυτού του σύ­ ντομου μυθιστορήματος κατα­ ΓΙΟΖΕΦ ΡΟΤ ναλώνονται σε δαιδαλώδεις διαλόγους ή ερήμην μονολό­ .Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ .... τογαλικής λογοτεχνίας. Ο Σα­ γους. Μέσα σε αυτό το ραμάγκο αποτίει φ όρο τιμής σ ’ κλειστοφοβικό κλίμα ο Ροθ με έναν άλλο μεγάλο συ­ γλώ σσα καθημερινή - τεχνηέ­ μπατριώτη του, τον Φερνάντο ντως τετριμμένη - σαρκάζει τα Πεσσόα. Ο ήρωας του βιβλίου σύνδρομα του Ευρωπαίου σε του είναι ένα από τα φανταστι­ σχέση με την Αμερική, τον κα­ κά προσωπεία που έχει επιλέλυμμένο αντισημιτισμό, τον ξει ο Πεσσόα. Ο γιατρός και έρωτα ώς μέσο κοινωνικής εν­ ποιητής Ρικάρντο Ρέις επι­ σωμάτωσης. Κατά μία έννοια, στρέφει από τη Βραζιλία και περιπλανιέται στην καταο δημιουργός της «Νόσου του κλυσμένη από τα μηνύματα Πορτνόι» μας δείχνει την απά­ του γειτονικού εμφυλίου, Λιτη των ανθρώπινων παθών, Τ .Δ .

Οι συμβάσεις του έρωτα και της γλώσσας

Ο

Α

Σ

96

ξένη πεζογραφία ------

σαβώνα. 1936, φασιστικός θρίαμβος, και στον ορίζοντα πόλεμος... Ο Ρέις περιφέρεται σ ’ ένα «πραγματικό», αναγνω­ ρίσιμο σκηνικό, ερωτεύεται, παρατηρεί, και παράλληλα συναντιέται με το φάντασμα του Πεσσόα κι ανταλλάσσει μαζί του σκέψεις για την τέχνη της μυθοπλασίας και της ζω­ ήςΣ.Π.

Κομψοτέχνημα 200 ετών ΣΑΤΩΜΠΡΙΑΝ. Ρενέ. Μτφρ.: Θ. Χατζόπουλος. Αθήνα, Ροδακιό, 1993. Σελ. 52. Δρχ.

1500.

Οι κλασικοί CHATEAUBRIAND. Αταλά - Ρε­ νέ. Αθήνα, Printa, 1993. Σελ.

184. Δρχ. 900 άδετο, 1800 δε­ μένο.

ι δύο ιστορίες «Αταλά και Ρενέ» είναι διαφορετικές, πό τα αντιπροσωπευτικό­ ως προς το ύφος της αφήγη­ τερα μικρής έκτασης κεί­ σης και ως προς το μήνυμα μενα του μεγάλου συγγραφέα που θέλουν να δώσουν. Η «Αταλά» είναι μια γοητευτική Εφιαλτική ερωτική ιστορία που θέμα της, τοιχογραφία σύμφωνα με το συγγραφέα, της Νέας Υόρκης είναι «η αρμονική σύζευξη της χριστιανικής θρησκείας με τις εικόνες της φύσης και με τα JEROME CHARYN. 0 Γαλαπάθη της ανθρώπινης καρ­ νομάτης. Μτφρ.: Ανδρέας διάς». Ο «Ρενέ», που αποτέλεΑποστολίδης. Αθήνα, Άγρα, σε σταθμό για τη μετέπειτα 1993. Σεη. 338. Δρχ. 2400. ρομαντική λογοτεχνία, θεωρεί­ ται έργο αυτοβιογραφικό και ζωή του Γαλανομάτη μοι­ έχει θέμα του τον έρωτα που ράζεται ανάμεσα στα φα­ τρέφει για τον Ρενέ η αδελφή ντάσματα του παρελθόντος του, καθώς και το ταξίδι του και τα ανθρώπινα ράκη που ήρωα στον κυκεώνα των συ­ συναντάει στις νυχτερινές πε­ ναισθημάτων και των ανησυ­ ριπολίες του. Ο «Γαλανοχιών, ταξίδι με σκοπό την ανα­ μάτης» (1975) είναι το δεύτε­ ζήτηση του ιδεώδους που θα ρο μέρος της τετραλογίας του του χάριζε τη λύτρωση. Η έκ­ της γαλλικής πεζογραφίας ΣαΙσαάκ Σάιντελ, το οποίο όμως δοση συνοδεύεται από το τωμπριάν, ο «Ρενέ» όταν πρωμπορεί να διαβαστεί και αυτό­ φυλλάδιο «Πορτραίτα», που τοδημοσιεύτηκε στα 1805 έγι­ νομο. Με μπαρόκ, παρα­ μας πληροφορεί αναλυτικά για ληρηματικό χιούμορ ο 56χρονε συνώνυμο του σκανδάλου. τη ζωή και το έργο του νος συγγραφέας (εβραϊκής Ο αφηγητής διηγείται το νεα­ συγγραφέα. νικό του πάθος για μια γυναί­ καταγωγής από γονείς εμικα, την αδερφή του, σε δυο γκρέδες) εμπλέκει τον ήρωά γέροντες φίλους του. του σε απίθανες περιπέτειες. Το κομψοτέχνημα αυτό, ηλι­ Με φόντο την ασφυκτική παν­ σπερμία της Νέας Υόρκης κίας 200 ετών, διατηρεί ως τις CHATEAUBRIAND (που θυμίζει στον αναγνώστη μέρες μας τη φρεσκάδα του, όπως συνήθως συμβαίνει στα πίνακες του Μπρίγκελ ή του Σαγκάλ) ο Τζέρομ Τσάριν, κλασικά κείμενα. Πολύ καλή η υποβάλλει έναν ασθματικό μετάφραση του Θανάση Χαρυθμό στον αναγνώστη. Θα τζόπουλου. μπορούσε να πει κάποιος ότι Το εξώφυλλο κοσμεί ένα έργο της Ευανθίας Σούτογλου. ενώ ο συγγραφέας υπερβαίνει τα όρια της αστυνομικής λογο­ Η.Π. τεχνίας, δεν ακυρώνει τις κα­ ταστατικές αρχές του είδους.

Α

Ο

Η

ΑΤΑΛΑ-ΡΕΝΕ

Μ.φ.

------

Πάθος, βία και σκληρότητα ΠΕΡΣΥ ΜΠΥΣ ΣΕΛΛΕΫ: Οι Τσέντσι. Μιφρ.: ΚΠείτος Κύρου, Αθήνα, Άγρα, 1993. Σεή. 250. Δρχ. 2200.

Η έκδοση συνοδεύεται από πρόλογο του ποιητή, ένα ση­ μείωμα της συζύγου του, Μαίρης Σέλλεϋ (συγγραφέα του «Φράνκεστάίν»), ένα μελέτημα για το έργο, χρονολόγιο και δυο κείμενα που περιγράφουν τις τελευταίες ημέρες του Σέλ­ λεϋ. Σ.Π.

ξένη πεζογραφία

97

ζει η μεγάλη περιπέτεια, Μό­ σχα - επανάσταση 1905, Αμε­ ρική, επιστροφή στο Παρίσι, Πόλεμος... Η ζωή του Μοραβαζίν δεν είναι παρά η βιωμένη εμπειρία του συγγραφέα που έζησε και ο ίδιος μια περιπλανώμενη ζωή θέλοντας να αιχ­ μαλωτίσει στο έργο του την ένταση, το παρόν, τη δράση. Γ.Μ.

ραμμένο το 1819 στην Ιτα­ λία, το έργο αυτό του Σέλλεϋ ενέπνευσε στη συνέχεια Ο τελευταίος απόγονος Νέο συγγραφικό αίμα τον Στεντάλ και τον Μοράβια, ενώ στον 20ό αιώνα έγινε γνω­ της Χιλής BLAISE CENDRARS. Μοραβαζίν, βίος και πολιτεία. Μιφρ.. Γ. Σπανός. Αθήνα, Opera, ’ LUIS SEPULVEDA. Ένας γέρος 1993. Σεη. 288. Δρχ. 2.500. που διάβαζε ιστορίες αγάπης. Μιφρ.: ΑχιήΠέας Κυριακίδης.

B. Cendrars διηγείται την Αθήνα, Opera, 1993. Σελ. 118. ιστορία του τελευταίου Δρχ. 1600. απόγονου μιας ισχυρής οικο­ γένειας της Ουγγαρίας. Ο Μοραβαζίν είναι ο μόνος κληρο­ νόμ ος του βασιλιά της Ουγγα­ ρίας. Μεγαλώνει χωρίς γονείς μέσα σε ίντριγκες των πραιτωριανών της βασιλικής αυλής, όπου οι πάντες του φέρονται σαν σκουπίδι. Ερωτεύεται μια θχρονη μικρή με την οποία τον στό χάρη στον Αντονέν Αρτό, παντρεύουν και μετά την απο­ ο οποίος το παρουσίασε με το μακρύνουν από αυτόν. Ο έρω­ «Θέατρο της σκληρότητας». τας θα τον οδηγήσει στη δοΣτους «Τσέντσι» κυριαρχεί το λοφορία της. Φυλακίζεται, άγριο θέμα της αιμομιξίας, της δραπετεύει και από εκεί αρχίσυζυγοκτονίας και της πατρο­ κτονίας. Ο Σέλλεϋ εμπνέεται από μια πραγματική ιστορία: ενός γέρου που, έχοντας π ε­ ράσει τη ζωή του μέσα στη διαφθορά και την κακία, νιώθει πια ένα αδυσώπητο μίσος απέ­ ναντι στα παιδιά του. Το αιμο­ ι εκδόσεις Opera σε με­ μικτικό πάθος πρ ο ς την κόρη τάφραση του Αχιλλέα του, η βία και η σκληρότητα με Κυριακίδη παρουσιάζουν για την οποία αυτό θα συνοδευτεί, πρώτη φορά στην ελληνική θα αποβούν μοιραία και για γλώ σσα έναν Χιλιανό συγ­ τον ίδιο... Η παραπάνω φρικιαγραφ έα που θεωρείται νέο αί­ στική ιστορία παρουσιάζεται μα στη χώρα του. Ο αγωνι­ από τον Σέλλεϋ χωρίς ηθικές στής Χιλιανός συγγραφέας κρίσεις, με τέτοιο τρόπο όμως Luis Sepiilveda γεννήθηκε το ώστε αποκαλύπτεται το πάθος 1949 και αφού απελάθηκε απ’ της τρέλας, η αγριότητα και τα το δικτατορικό καθεστώς, γύ­ βάθη της ανθρώπινης ψυχής. ρισε ολόκληρο τον κόσμο, έγι­

Γ

O

Ο

98

ξένη πεζογραφία ------

νε μέλος της Greenpeace και γνώρισε τους Ινδιάνους της ζούγκλας στην περιοχή του Ισημερινού. Ο συγγραφέας αναγνωρίζει και τη ματαιότητα αλλά και την αισιοδοξία των πολιτισμικών παραμέτρων των ιθαγενών και της προσφοράς τους στο παγκόσμιο πολιτιστι­ κό γίγνεσθαι. Στο «Ένας γ έ ­ ρος που διάβαζε ιστορίες αγά­ πης» ο Sepulveda περιγράφει ιστορίες σχεδόν πρωτόγνω­ ρες, οικείες όμως για κείνους που κατά καιρούς εντρύφησαν στους μεγάλους συγγραφείς της Λατινοαμερικάνικης λογο­ τεχνίας. Χ.Π.

τότε ως ένα εγχείρημα εξίσου δύσκολο όσο και ενδιαφέρον. Ο Ζ. Ζεσέ ανεβάζει επί σκηνής τον πάστορα Μπυργκ, ένα φλογερό προτεστάντη, ο οποί­ ος υποπίπτει σε θανάσιμα αμαρτήματα: της ύβρεως, της πονηριάς, της ακολασίας και στο έσχατο των αμαρτημάτων όταν αποφασίζει να αυτοκτονήσει. Η πορεία μιας ακλόνη­ της βεβαιότητας προς την άρ­ ση και τον καταποντισμό της μέσα από ένα δύσκολο ψυχο­ γράφημα. Ένα κείμενο βαρύ, για την ενοχή και την τιμωρία, αυστηρό όσο και το θέμα του. Τ.Δ.

Περί αμαρτημάτων

Γερμανική πρωτοπορία

ΖΑΚ ΣΕΣΕ. Η εξομολόγηση του πάστορα Μηυργκ. Μτφρ.: Φώντας Κονδύλης. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 112. Δρχ. 2000.

ARNO SCHMIDT. Λεβιάθαν Μχφρ.: Γ. Κοίλης. Αθήνα, Οδυσσέας, 1993. Σελ. 112. Δρχ. 1.200.

ρωτόλειο, αλλά σημαντικό άν ο προτεσταντισμός απο­ το έργο του πρωτοπόρου Α. τελεί σε σχέση με τον καθο­ Schmidt, εν πολλοίς αγνώστου λικισμό την αυστηρή όψη της στη γλώσσα μας. Τρεις ιστο­ Δυτικής εκκλησίας, η εξιστόρίες με τη μορφή ημερολογί­ ου. Τρία διηγήματα σκληρότη­ U&UmortKNNES τας όπου όλες οι ιστορίες κα­ ταλήγουν στο θάνατο του ΖΑΚ ΣΕΣΕ ήρωα αφήνοντας πίσω τους Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ έναν κόσμο έρημο, εγκατα­ ΤΟΥ ΠΑΣΤΟΡΑ ΜΠΥΡΓΚ λειμμένο στον κακό δαίμονα Λεβιάθαν. Ένας συγγραφέας που μίσησε τον κόσμο, γι’ αυτό και του επιτίθεται με τέ­ τοια ορμητικότητα. Έ νας οραματιστής ποιητής που συνομί­ λησε με την πρωτοπορία της Ευρώπης. Γ.Μ.

Ε

ρηση του διχασμού και των αμαρτημάτων ενός προτεστάντη ιερωμένου αναδεικνύεται

Π

Άνθρωποι και υπεράνθρωποι ΟΛΑΦ ΣΤΑΜΠΛΕΝΤΟΝ. Ο πα­ ράξενος Τζων. Μτφρ.: Γιώρ­ γος Γερασάκος. Αθήνα, Αίο­ λος, 1993. Σελ. 216. Δρχ. 830. ίποτα δεν καταμαρτυρά στην εξωτερική εμφάνιση του Τζων την ιδιαιτερότητά του, όμως, όλα τα στοιχεία που συνθέτουν την προσωπι­ κότητά του υπερβαίνουν το σύνηθες μέτρο. Η προσπάθειά του να ξεφύγει από τη μοναξιά του υπερανθρώπου αποδίδει καρπούς όταν συναντά και άλ­ λα άτομα με τις δικές του υπερικανότητες σε ένα κοινόβιο που το απαρτίζουν, πρόσωπα με ισχυρές διανοητικές και πνευματικές επιδόσεις. Όμως αυτή η άμετρη αναζήτηση του τέλειου από αυτούς τους αν­ θρώπους πού οδηγεί; Ο Στάμπλεντον με πολύ γρήγορο ρυθμό και απλή γλώσσα, σχε­ δόν σαν να γράφει ντοκουμέ­ ντο, παρακολουθεί τις εξωτε­ ρικές και εσωτερικές διαδρο­ μές του ήρωά του. Παράξενο βιβλίο και από τα πρώτα στη νεότερη λογοτεχνία - που ο ήρωας έχει διαστάσεις υπερήρωα. ΓΓ

Τ

ξένη πεζογραφία

99

Γνωριμία μ’ ένα λαό

Η

ΒΙΝΤΟΣΑΒ ΣΤΕΒΑΝΟΒΙΤΣ. Η νή­ σος των Βαλκανίων. Μετ. Γκάγκα Ρόσιτς. Αθήνα, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1993. Σελ.

177. Δρχ. 1700. δεύτερος τόμ ος της τρι­ λογίας «Το χιόνι και τα σκυλιά», γραμμένος στην Αθή­ να. Γεννημένος στη Σερβία πριν από 50 χρόνια, ο συγγρα­ φέας ζει αυτοοεξόριστος σή­ μερα ανάμεσα στην Αθήνα και

0

το Παρίσι. Έχει τιμηθεί με τα σημαντικότερα λογοτεχνικά βραβεία της πατρίδας του και τα έργα του έχουν μεταφρα­ στεί στις περισσότερες ευρω­ παϊκές γλώ σσες. Γνωριμία μ’ ένα λαό και μια χώρα, «το μέλ­ λον της οποίας δε διαγράφε­ ται καλό, ούτε φωτεινό». Σ.Π.

ιστορία του έρωτα δύο γυναικών στην Ιαπωνία του 1920, οι οποίες μπλέκουν σε μια απίστευτη ιστορία, στην οποία συμμετέχουν και δύο άνδρες. Η Σβάστικα είναι ένα παιχνίδι ανάμεσα στην αλή­ θεια και το ψέμα, τον έρωτα και την εξουσία, τη ζωή και το θάνατο. Οι καταστάσεις δεν εί­ ναι ποτέ δεδομένες, αφού η ανατροπή είναι πάντα η φυσιο­ λογική εξέλιξη. Ο θύτης και το θύμα, το πάθος και η εκδίκη­ ση, ο έρωτας και η ίντριγκα μπλέκουν αξεδιάλυτα σε ένα μαγικό παζλ καταστάσεων. Γ.Μ.

υο ηλικιωμένοι και κου­ ρασμένοι Γιαπωνέζοι, που μοιράστηκαν τα συζυγικά βά­ ρη για πολλά χρόνια, επι­ κοινωνούν πια μέσω των ημε­ ρολογίων που κρατούν ο κα­ θένας χωριστά. Ανταλλαγή πυρών, ένταση και αισθησια­ σμός, φλόγες του έρωτα που αναζωογονούν, παγιδεύουν και καταστρέφουν. Λάτρης της δυτικής λογοτεχνίας, ο Τανιζάκι τη μελέτησε σε βάθος και τη μετέφερε και στη μητρι­ κή του γλώσσα. Τα δικά του έργα καλύπτουν μια πολύ με­ γάλη στυλιστική και θεματική γκάμα. Μέσα από αυτά, αναδεικνύεται ο ίδιος ως εκφρα­ στής μιας εμμονής πάνω στα διεστραμμένα ερωτικά παιχνί­ δια, εκφραστής παθών που οδηγούν τους ήρωες στο ψέ­ μα και την αυτοκαταστροφή. Το «Κλειδί» γράφτηκε το 1956, μεταφέρθηκε στον κινηματο­ γράφο και το 1960 βραβεύτη­ κε στο Φεστιβάλ των Καννών. Σ.Π.

Ερωτικά παιχνίδια

Έρωτας και ίντριγκα

ΤΖΟΥΝΙΤΣΙΡΟ ΤΑΝΙΖΑΚΙ. Το κλειδί. Μιφρ. Π. Ευαγγελίδης. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 237. Δρχ. 2200.

ΤΑΝΙΖΑΚΙ. Σβάατικα. Μτφρ.: X. Φακίνου. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 208. Δρχ.

2500.

Πνευματικές πειρατείες ΜΠΡ0ΥΣ ΤΣΑΤΟΥΙΝ. Στην Πατανωνία. Μιφρ.: Τάκης Κίρκης, Αθήνα, Χατζηνικολή, 1993. Σελ. 289. Δρχ. 2.600. ο πρώτο έργο που δημο­ σίευσε ο πρόωρα χαμένος Άγγλος πεζογράφ ος το 1977. Πρόκειται για κάτι ανάμεσα στην ταξιδιωτική περιγραφή' το προσωπικό απομνημόνευμα, τη δημοσιογραφική αντα-

Τ

100

ξένη πεζογραφία------

πόκριση και τη γεωγραφική εξερεύνηση που, όλα μαζί, βοηθούν το συγγραφέα του να εισχωρήσει στην καρδιά και στο πνεύμα μιας άγνωστης άκρης της γης, να συναντήσει και να κατανοήσει το ήθος των ανθρώπων της, να βυθιστεί και να χαθεί στο παρελθόν της. Ο Τσάτουιν είναι αριστουργηματικός στις περιγραφές του, διαυγής στην ψυχογράφηση των ανθρώπων και αποδεικνύεται επιπλέον μοναδικός τοπιογράφος στην απεικόνιση ενός χώρου σχεδόν εξωτικού, όπου το παράλογο της ανθρώ­ πινης συμπεριφοράς επεμβαί­ νει με ένα τρόπο καταλυτικό, διαλύοντας τις δομές και τους δεσμούς των παλιότερων κοι­ νωνιών και τις σχέσεις των αν­ θρώπων μεταξύ τους. Τα ταξί­ δια και τα βιβλία - αυτά υπήρ­ ξαν οι μεγάλοι έρωτες της ζω­ ής του Τσάτουιν: οι πνευματι­ κές του πειρατείες, όπως έλε­ γ ε και ο Ν. Καζαντάκης, στον χώρο της τέχνης και της ζωής. Β.Κ.

159 έκαστος τόμος. Δρχ. 1100 το ένα. ύο ακόμα τόμοι στην πολύ ενδιαφέρουσα σειρά των διηγημάτων από την πα­ γκόσμια φανταστική λογοτε­ χνία. Στον 7ο τόμο, με θέμα τα παράξενα και αλλόκοτα (κι όχι μόνο σε φαντασιώσεις) που συμβαίνουν στον άνθρωπο, περιλαμβάνονται διηγήματα συγγραφέω ν όπως ο γνω στός από το κλασικό «Το πόδι της μαϊμούς», Γούίλιαμ Γουάιμαρκ Τζέικομπς, ο X. Τζ. Γουέλς, ο Έντγκαρ Άλαν Πόε, ο Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, ενώ στον 8ο τόμο, με θέμα τα αλλόκοτα ζώα, διαβάζουμε διηγήματα της Δάφνης Ντι Μοριέ, του συγγραφέα του «Δράκουλα», Μπραμ Στόουκερ, του Γκι ντε Μοπασάν, του Άλαν Πόε, του Ναθαναήλ Χόθορν κ.ά. Και, όπω ς και στο παρελθόν, οι δύο τόμοι συμπληρώνονται με διηγήματα Ελλήνων συγγρα­ φέων: Νάνου Βαλαωρίτη, Αργύρη Χιόνη, Στέφανου Σταμάτη και Δημήτρη Πουλικά-

ΜΙΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ____ ΙΣΤΟΡΙΑ____

Δ

Ιστορίες μεγάλων συγγραφέων ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ 7 και 8. Φαντασίωση - Παραίσθηση (7) και Αλλόκοτα ζώα (8). Αθήνα, Αιγόκερως, 1993. Σελ.

ΜΓΙΕΠΕ ΦΕΝΟΛΙΟ

Για την αντίσταση, για τον άνθρωπο

Ίταλ Καλβίνο «είναι ένα βιβλίο γρήγορων και ζωντανών μορ­ φών, αληθινών και ακριβών λέ­ ξεων». Ο συγγραφέας καταθέ­ τει πολλές από τις εμπειρίες του και σε όλες δεσπόζει ο π α­ ράγων άνθρωπος. Γ.Μ.

Κλασικά μυθιστόρημα ΧΕΝΡΙ ΦΙΛΝΤΙΝΓΚ. Η ιστορία του Top Τζόουνς, (τόμος Α', τόμος Β'). Μετ.: Έφπ Καλλιφατίδπ. Αθήνα, . Γκούντεμπεργκ, 1993. Σελ. 624 και 605. Δρχ. 7.000

ραμμένο πριν από 250 π ε­ ρίπου χρόνια, το ογκώδες έργο του Άγγλου μυθιστοριογράφου επηρέασε όσο ελάχιστα άλλα έργα του και­ ρού του το αγγλικό μυθιστό­ ρημα. Στην εποχή του θεω­ ρήθηκε βιβλίο διεστραμμένο, τη σειρά «Les Europeenμέχρι και υπεύθυνο για τους nes» κάνουμε γνωριμία με σεισμούς του Λονδίνου το τον Μπέμπε Φενόλιο και το έρ­ 1749! Ο έκλυτος λαός που διά­ γο του «Μια προσωπική ιστο­ βαζε τέτοια αισχρά βιβλία ρία». Πρόκειται για μια ιστορία έπρεπε να τιμωρηθεί! Διαβά­ από την αντίσταση με ό,τι ζοντας την «Ιστορία του Τομ αυτό σημαίνει: μνήμη, βαθιά Τζόουνς» ο σημερινός ανα­ συναισθήματα, συγκίνηση και γνώστης ανακαλύπτει μια κω­ οργή. Αλλά ταυτόχρονα είναι μική ανάπλαση της εγγλέζικης και κάτι άλλο ή όπως λέει ο ΜΠΕΜΠΕ ΦΕΝΟΛΙΟ. Μια προ­ σωπική ιστορία. Μτφρ.: Έφπ Καλλιφατίδπ. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 178. Δρχ.

2500.

Σ

Γ

-------ξένη ηεζογραφια κοινωνίας του 18ου αιώνα, μια καταδίκη του φαρισαϊσμού και της υποκριτικής ηθικολογίας, μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος που καταλήγει σ ’ ένα ευτυχισμένο φινάλε. Κατ’ εξο­ χήν πολιτικός συγγραφέας, ο Φίλντινγκ μιλά για τα προβλή­ ματα της εποχής του, χωρίς ωστόσο να επικρίνει το κοινω­ νικό σύστημα- επικρίνει απλώς τις εκδηλώσεις του διατηρώ­ ντας την πεποίθηση ότι η αρε­ τή κι η καλοσύνη του ανθρώ­ που πάντοτε ανταμείβονται. ο Φ.Φ. μάς ξεναγεί στα ανέμε­ λα χρόνια της τζαζ, στη «χαμέ­ νη του πόλη», στους απόντες φίλους και στην πρώτη του συγγραφική επιτυχία. Οι νου­ βέλες διακρίνονται από το γνωστό, προσωπικό ύφος όπου το όνειρο ταξιδεύει στη χώρα της νοσταλγίας και της πολυτέλειας, για να συντρίβει στη συνέχεια από την πρόωρη απελπισία και την ασθένεια της ματαιοδοξίας. Στο ένθετο ΠΟΡΤΡΑΙΤΟ η αναφορά στο έρ γο του Φ.Φ. συνοδεύεται από φωτογραφίες της «τρυφε­ ρής» μα και «καταραμένης» ζωής του. Κ.Α.

101

μιας τάξης αργόσχολης, όπως την περιέγραφε ο Θορνστάιν Βέμπλεν, ήδη, από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Φιτζέραλντ, μά­ γο ς της γραφ ής και αρχετυπική μορφή του αμερικανικού μύθου, κρατάει σ ’ αυτά εδώ τα διηγήματα -όπ ω ς και στα Έ ξ ι Διηγήματα από την εποχή της τζα ζ (εκδ. Δελφίνι) -έν α καθρέ­ φτη μπροστά στα πρόσωπα του σύγχρονου κόσμου: με το έξαλλο πνεύμα του σατιρίζει μιαν υπέροχη εποχή, θορυ­ βώδη και μάταιη, μια εποχή κα­ θηλωμένη σε αιώνια εφηβεία. Σ.Τ.

Στη χρυσή Λίμνη ΧΕΝΡΥ ΝΤΕΙΒΙΝΤ ΘΟΡΩ. Ουόλντεν. Μετ.: Ιω. Ζαχαράκη, Αθήνα, Ελεύθερος τύπος, 1993. Σελ. 272. Δρχ. 1.800.

Θορώ έζησε σε μια καλύβα στις όχθες της λίμνης Ουόλντεν, κοντά στο Κόνκορντ της Μασαχουσέτης, από το 1845 ως το 1847. Το βι­ Το «τολμηρό» μυθιστόρημα βλίο του, Ουόλντεν, αποτελεί αποδεικνύεται μάλλον ηθικο­ την καταγραφή της ζωής του πλαστικό, αλλά η ζωντάνια των κοντά στη φύση και μαζί ένα χαρακτήρων του, οι έξυπνοι ντοκουμέντο της αμερικανικής διάλογοί του, η θετική στάση σκέψης του 19ου αιώνα. Ο ΘοΔιαμάντια του Φίλντινγκ απέναντι στη ρώ γράφει σε ύφος ημερολο­ (και στάχτες) ζωή, το καθιστούν κλασικό. γίου, με τη φυσικότητα του αν­ Σ.Π. θρώπου που αναζητεί τις θε­ ΦΡΑΝΣΙΣ ΣΚΟΤ ΦΙΤΖΕΡΑΛΝΤ. μελιακές αλήθειες της ζωής, Τρυφερή είναι η ντότη Ένα διαμάντι μεγάλο όσο το αλλά και με την παρατηρητικό­ τητα του στοχαστή που Ριτζ. Mat. Έλενα Σκαρπίδπ. εξεγείρεται κατά της οργανω­ Αθήνα, Γαβριηλίδης/Άρκτος, Φ. ΦΙΤΖΕΡΑΛΝΤ. Η εποχή των μένης κοινωνίας: το Ουόλντεν 1993. Σελ. 400. θαυμάτων. Μιφ.: Γ. Λάμψας. είναι, όπω ς τα ποιήματα του Αθήνα, Printa, 1993. Σελ. 224. Έ μερσον και του Γουίτμαν, το συλλογή αυτή διηγημάτων Δρχ. 900. απόλυτο δείγμα του αμερικα­ του Φ. Σ. Φιτζέραλντ είναι νικού μυστικισμού. Παράλλη­ σαν ένα κομμάτι τούρτα: κατα­ ο έργο του Φ.Φ. αποτελείται λα, εκφράζει το αναπόφευκτο ναλώνεται φιλήδονα, όπω ς φι­ από πέντε αυτοβιογραφικά πρακτικό πνεύμα που ενέ­ κείμενα, ισάριθμες νουβέλες λήδονα καταναλώνει τις μέρες πνευσε το μεγαλείο και την της η (δήθεν) χαμένη γενιά. Ο και εκτενή πρόλογο του G. αθλιότητα των Ηνωμένων Πο­ Φιτζέραλντ συλλαμβάνει -αλλά Westcott όπου παραστατικά λιτειών. y Τ και κατασκευάζει- το πνεύμα ανατέμνεται ο δημιουργός και μιας εποχής και μιας τάξης, η εποχή του. Στο πρώτο μέρος

Τ

Η

Ο

102

ξένη πεζογραφία------

Ο καθρέπτης μιας εποχής

Στα βάθη χης φωκνερικης γραφής WILLIAM FAULKNER. Άδυτο Μτφρ.: Τάσος Δαρβέρης - Κώ­ στας Νικολάίδης. Αθήνα, Μέ­ δουσα. 1993. Σελ. 372. Δρχ.

3500. ο «Άδυτο» αποτελεί μια το­ μή του αμερικανικού νότου, αλλά και μια τομή στον τρόπο γραφής, που αιφνιδίασε στην εποχή του τόσο ώστε κάποιοι κριτικοί να το απορρίψουν ως καθαρά χρηματοθηρικό δημι­ ούργημα. Οι περιθωριακοί τύ­ ποι δημιουργούν μια πινακο­ θήκη εγκληματικότητας και διαφθοράς, ενώ η γλώσσα με­ τεωρίζεται μεταξύ της ρεαλι­ στικής αληθοφάνειας και της υπέρβασης της περιγραφόμενης πραγματικότητας. Μια προσεκτική όσο και επίπονη δουλειά στην ελληνική μετά­ φραση κάνει το έργο απο­ λαυστικό, ενώ η επιμελημένη και ιδιαίτερα καλαίσθητη έκδο­ ση, κάνει το ίδιο το βιβλίο πε­ ρισσότερο από ελκυστικό. Μια έκδοση της «Μέδουσας» αντά­ ξια του αριστουργήματος ενός από του ς μεγαλύτερους και πλέον πρω τοπόρους συγγρα­ φείς του αιώνα μας.

Τ

WILLIAM FAULKNER

Μ Ώ Μ

ΜΥΣΤΗΡΙΑ

ΑΛΝΤΟΥΣ ΧΑΞΛΕΪ. Κολασμένος χορός. Αθήνα, Αστάρτη, 1993. Μτφρ.: Τζένη Γαβαλάκη. Σελ. 288. Δρχ. 3000.

ο σκηνικό που προβάλλει με τη λήξη του Πρώτου Παγκο­ σμίου Πολέμου παρουσιάζει έναν ερειπωμένο παλιό κόσμο και - όπως συμβαίνει πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις - την ελ­ πίδα για έναν νέο, καλύτερης Ο υπερ-ηρωας ηθικής και αξιών. Μέσα στον «Κολασμένο Χορό» τα πρόσω ­ πα κινούνται αναζητώντας τον KNUT HAMSUN. Μυστήρια. εαυτό τους και επιδιώκοντας Μετ.: Γιάννης Λάμψας. Πρόλο­ την παραδοχή των άλλων, σε γος: Χένρυ Μίλερ. Αθήνα, μια διαδικασία και τακτική που Printa, 1993. Σελ. 304. Δρχ. πολλές φ ορές έχει απόληξη 1.100 άδετο, 1.800 δεμένο. τον κυνισμό και την ηδονο­ θηρία. Το ύφος του μυθιστο­ K. Hamsun αφού γνώρισε ρήματος εμποτίζεται από το τη μεγάλη επιτυχία στις σκληρό χιούμορ του Α.Χ. και ο πρώτες δεκαετίες του αιώνα, χαρακτηρισμός του ως σα­ στη χώρα μας, επηρεάζοντας τιρικού αριστουργήματος αντι­ τους πρώτους Έλληνες ρεαλι­ κατοπτρίζει την αλήθεια και τα στές, επανεκδίδεται σ ε καινού­ τεκταινόμενα του μύθου του. ριες μεταφράσεις. «Τα μυστή­ Κ.Α. ρια» γράφτηκαν στο τέλος του 19ου αιώνα (1892) και αφορά Τί θα γινόταν αν... στα παράδοξα γεγονότα που διαδραματίζονται σε μια μικρή νορβηγική πόλη. Ο αινιγματι­ ΡΟΜΠΕΡΤ ΧΑΡΙΣ: Fatherland. κός Νάγκελ, που ερωτεύεται Μτφ.: Ξ. Λεκαισά-Τσομπανάαπελπισμένα την κόρη ενός κη, Αθήνα, Ψυχογιός, 1993. πάστορα, είναι ένα απρόβλε­ Σελ.

430. Δρχ. 3500. πτο ον, το οποίο καθορίζουν οι

Τ

O

αντιφάσεις του. Είναι, όπω ς θα γράψει ο X. Μίλερ, η πρώτη εμφάνιση του συμπαθητικού αντι-ήρωα και περιφρονεί τους μικροαστούς και τη μιζέρια τους. Οι εμμονές του Νάγκελ θα ταράξουν την ηρεμία του μικροαστικού τοπίου, θα ανα­ δείξουν την οξυδερκή παρατή­ ρηση ενός αμφισβητία και, ταυτόχρονα, ενό ς μεγάλου ρομαντικού. Γ.Μ.

ί θα γινόταν άραγε αν η ναζιστική Γερμανία ήταν η νική­ τρια του Β' παγκόσμιου πολέ­ μου και το παρόν μυθιστόρημα του Ρ.Χ. δεν ήταν ένα φαντα­ στικό πολιτικό θρίλερ, αλλά η καταγραφή αληθινών γεγονό­ των και μηχανορραφιών που θα είχαν σκηνικό ένα χιτλερικό Βερολίνο του 1964; Καθώς στις μέρες μας η νεκρανάστα­ ση αυτής της νεκροφόρας ιδε-

Τ

ΧΑΝΜΠΟΥΡΥ ΜΠΡΑΟΥΝ ολογίας γοητεύει αυξητικώς προσωπικότητες αδύναμες και αποπλανά με ευκολία ψυχές κενές, ο προβληματισμένος δημοσιογράφος Ρ.Χ. μετουσιώνει σε μυθιστορηματικό λό­ γο τις ανησυχίες του και τις μοιράζεται με αναγνώστες όλου του κόσμου, μια και το έργο του έχει μεταφραστεί ήδη σε 15 γλώ σσες. Η γραφή ακολουθεί τους αφηγηματι­ κούς κανόνες μιας περιπέτει­ ας, όπου ο ζόφος του ναζι­ σμού χρωματίζει και εντέλει καταβροχθίζει τα πρόσωπα που ενστερνίσθηκαν αυτή την απάνθρωπη ιδεολογία, σ ’ ένα Βερολίνο φανταστικό -όπω ς σχεδίαζε να χτίσει ο Άλμπερτ Σπέερ. Κ.Α.

σοαστικής αμερικανικής οικο­ γένειας. Π.χ. στο βιβλίο της αυτό θέτει επί σκηνής το πρό­ βλημα του θρησκευτικού φα­ νατισμού που πηγάζει όχι από κάποιο μουσουλμανικό σχίσμα αλλά από τον ίδιο το χριστιανι­ σμό. Οι ανατροπές και οι οικο­ γενειακές συγκρούσεις οδη­ γούν αναπόφευκτα στην τελι­ κή τραγωδία. Ένα μυθιστόρη­ μα χορταστικό για όσους επι­ θυμούν να αφήνονται στις ρεαλιστικές αφηγήσεις με την περιγραφή της λεπτομέρειας της καθημερινής ζωής και τη δημιουργία της αληθοφανούς ιστορίας. Δ.Τσ.

Τραγωδία σχέσεων ρεαλισμού

ΕΡΝΕΣΤ ΧΕΜΙΝΓΟΥΕΪ. Άντρες χωρίς γυναίκες. Μτφρ.: Γ.Ι. Μπαμπασάκης. Αθήνα, Δ ελ ­ φίνι, 1993. Σελ. 204. Δρχ.

2000 .

ΠΑΤΡΙΤΣΙΑ ΧΑΪΣΜΙΘ. Οι απρό­ σκλητοι... Μετ. Σταύρος Παπασταύρου. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ. 588. Δρχ. 2000. έμνοντας, για άλλη μια φο­ ρά, την ψυχολογία της με-

Τ

Άντρες πριν το τέλος

τη συλλογή αυτή διηγη­ μάτων, μια σειρά από άντρες, εξ ορισμού και a priori ηττημένοι, περιμένουν το τέ­ λο ς με απελπισμένη βεβαι­ ότητα και χωνεμένη αξιοπρέ­ πεια. Η βούλησή τους να αντι­ μετωπίσουν το τέλος, που πα­ ρουσιάζεται συχνά ως δυνατόν να αποφευχθεί, αντιστρέφει τους όρους του παιχνιδιού. Η απουσία της γυναικείας πα­ ρουσίας διευκολύνει την ανα­ μέτρηση και επιτείνει την κα­ τάρρευση, απλώνεται ως το ύφος του κειμένου, αδρό, λιτό, κοφτό, άγριο ή, τουλάχιστον, σκληρό - το οποίο, σημειωτέον, ο Γ.Ι. Μπαμπασάκης αποδί­ δει εξαιρετικά. Μια από τις καλύτερες στιγμές του Χέμινγουε'ί. Τ.Δ.

Σ

ΗΗ ΣΧΕΣΗΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜ ΗΣ ΤΗΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΚΑΙ ΤΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

ΖΟΥΜΕ Σ’ ΕΝΑΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Ο οποίος, αν και εξαρτά την υλική του ευ­ μάρεια από την επιστήμη, αγνοεί σε πολύ μεγάλο βαθμό τις νέες, και συχνά συναρπαστικές, αντιλήψεις και προοπτικές στις οποίες στηρί­ ζεται η τελευταία. Η κοινωνία μας γνωρίζει τόσα λίγα για την επιστή­ μη, ώστε, εκτός από την ανησυχία για το πόσο κοστίζει, να μην τίθε­ ται άλλο ερώτημα για την επιστη­ μονική έρευνα εκτός από το σε τι χρησιμεύει. Πρόκειται για μια εύ­ λογη, αν κι επιφανειακή, ερώτηση, στην οποία πιστεύω πως οι επιστή­ μονες θα έπρεπε να μπορούν να α­ παντήσουν, όχι μόνο ο καθένας για το δικό του συγκεκριμένο κλάδο, αλλά και για την επιστήμη γενικά. Στο παρόν έργο προσπάθησα να δώσω μια τέτοια απάντηση, η ο ­ ποία, όμως, να φτάνει πολύ βαθύ­ τερα από το ερώτημα που στάθηκε η αφορμή της. Σκιαγράφησα αυτές που θεωρώ ότι είναι οι σωστές «χρήσεις» της επιστήμης και ονό­ μασα την άποψη που καταθέτω Σοφία της Επιστήμης, μιας και πι­ στεύω πως η πολυτιμότερη προ­ σφορά της τελευταίας θα είναι το ν ’ αποκτήσουμε, κάποτε, τη Σοφία

Χάνμπουρυ Μπράουν

ΕΚΔ ΟΣΕΙ Σ

Δ Ι Α Υ Λ ΟΣ

Βαλτετσίου 10 & Ιπποκράτους Αθήνα 106 80, Τηλ. & Fax: 36.17.473

104

ξένη πεζογραφία

εν συντομία ANDERSON POUL. Οι Ανυποχώρητοι. Μετ.: Μ. Αντω­ νίου. Αθήνα, Μ έ δ ο υ σ α ,..1993. Σελ. 100.

KOLTES Β.-Μ. Η νύχτα μόλις πριν από τα δάση. Μετ. Μ. Λυμπεροπούλου. Αθήνα, Ά γ ρ α , 1993. Σελ. 88.

Επιστημονική Φαντασία. Από τα καλά του είδους.

Η. Miiller: «Ο Koltes ήταν ο μόνος στη νέα δραμα­ τουργία που κίνησε το ενδιαφέρον μου».

ANDERSON POUL. Το παιχνίδι του Κρόνου. Μετ. X. Λιθάρης. Αθήνα, Μ έ δ ο υ σ α , 1993. Σελ. 79. Βραβείο Hugo - Βραβείο Nebula. ΑΡΑΓΚΟΝ ΛΟΥΪ. Οι Κομμουνιστές. Μάρτης - Μάης 1940. Μετ.: Τ. Δημητρούλια. Αθήνα, Σ. Ε π ο χ ή , 1993. Σελ. 400. Δρχ. 3500. Ο 4ος τόμος από το πολύ σημαντικό έργο του Λουΐ Αραγκόν. ΠΟΥAN IAN ΜΑΚ. 0 αθώος. Μετ.: Δ. Καψαμπέλη. Αθή­ να, Σ έ λ α ς , 1993. Σελ. 268. Τ ο πιο προσιτό στο μέσο αναγνώστη από τα μυθι­ στορήματα του Μακ Γιουάν. ΓΚΡΕΝΒΙΑ ΠΑΤΡΙΚ. Τα μαύρα Φρούρια. Μετ.: Κ. Κριτσίνης. Αθήνα, Ζ α χ α ρ ό π ο υ λ ο ς , 1993. Σελ. 368. Μ ια αληθινή και φανταστική ιστορία στους πύργους της Ντεφάνς.

CONDON RICHARD. Ο Αυτοκράτορας της Αμερικής. Μετ. X. Τσαλικίδου. Αθήνα, Ε ξ ά ν τ α ς , 1993. Σελ.

375. Ενα ξεκαρδιστικό'χρονικό των έργων και ημερών του πρώτου Αυτοκράτορα της Αμερικής. ΚΟΥΛΕΝΤΙΑΝΟΥ ΤΖΟΫ. Main. Μετ. Π. Ισμυρίδου. Αθή­ να, Ά γ ρ α , 1993. Σελ. 200. Μ ια «ιστορία φαντασμάτων» σε αντικατοπτρισμό.

LEE LILIAN. Αντίο, παλλακίδα μου. Μετ. Π. Αντωνόπουλος. Αθήνα, Το κ λ ε ιδ ί , 1993. Σελ. 272. Το μυθιστόρημα που μεταφέρθηκε αριστουργηματικά στον κινηματογράφο.

LEIBER FRITZ. Το πλοίο των οκοταδιών. Μετ. Μ. Αντωνίου. Αθήνα, Μέδουσα, 1993. Σελ. 65. Α π ό τη σειρά Επιστημονικής Φαντασίας της Μέ­ δουσας.

ΕΝΓΚΕΑΜΑΝ ΜΠΕΡΝΤ. Ξενοδοχείο Μπι'λντερμπεργκ. Μετ.: Δ. Μάρκου. Αθήνα, Σ. Ε π ο χ ή , 1993. Σελ.

200. Δρχ. 2500.

MAN ΧΑΪΝΡΙΧ. Στη χώρα των κηφήνων. Μετ. Μ. Χατζηγιάννη. Αθήνα, Ζαχαρόπουλος, 1993. Σελ. 490.

Μυθιστόρημα βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα.

Προσωπικές εμπειρίες του Μαν από την πρώτη πε­ ρίοδο της διαμονής του στο Βερολίνο.

CARD ORSON SCOTT. Οφθαλμός αντί οφθαλμού. Μετ. Β. Μοντέλα. Αθήνα, Μ έ δ ο υ σ α , 1993. Σελ.

90.

ΜΠΑΡΝΣ ΤΖΟΥΛΙΑΝ. Ο Σκατζόχοιρος. Μετ. Δ. Κούρτοβικ. Αθήνα, Ψ υ χ ο γ ιό ς , 1993. Σελ. 144. Δρχ. 1700.

Α πό τη σειρά Επιστημονικής Φαντασίας της Μέ­ δουσας. ΚΙΝΓΚΣΛΕί ΕΪΜΙΣ. Ένα ς χοντρός Εγγλέζος. Μετ. Γ. Κοβαλένκο. Αθήνα, Κ α ο τ α ν ι ώ τ η ς , 1993. Σελ. 224. Ο Ρ. Μισελντίν και τα προβλήματα που θα αντιμε­ τωπίσει στο ταξίδι του στο Νέο Κόσμο. ΚΙΣ ΝΤΑΝΙΛΟ. Εγκυκλοπαίδεια των Νεκρών. Μετ. X. Αρβανιτίδης. Αθήνα, Ε ξ ά ν τ α ς , 1993. Σελ. 200. Διήγημα του Σέρβου συγγραφέα, ο οποίος θεωρείται ο Μπόρχες των Βαλκανίων.

Για τα προβλήματα στις χώρες του τέως «υπαρκτού σοσιαλισμού».

DICK Κ. PHILIP. Οι παίκτες του Τιτάνα. Μετ. Μ. Λώμη. Αθήνα, Μ έ δ ο υ σ α , 1993. Σελ. 196.

Για τους φίλους της επιστημονικής φαντασίας.

DICK Κ. PHILIP. Οι φυλές του Αλφανού Φεγγαριού. Μετ. X. Λίθαρης. Αθήνα, Μ έ δ ο υ σ α , 1993. Σελ.

227. Διαπλανητική συνομωσία πάνω στο Αλφανό Φεγ­ γάρι...

------------------- ξ έ ν η π ε ζ ο γρ α φ ία 105 ΝΟΟΤΕΜΠΟΟΥΜ ΚΕΕΣ. Η ακόλουθη ιστορία. Μετ. Μ. Αγγελίδου. Αθήνα, Κ α ο τ α ν ι ώ τ η ς , 1993. Σελ.

107.

TENANT ΕΜΑ. Το παραμύθι της Εύας. Μετ. Ρένα Χάτχουτ. Αθήνα, Κ α ο τ α ν ι ώ τ η ς , 1993. Σελ. 180.

Μυθιστόρημα που πρωταγωνιστεί η ποίηση. ΠΕΡΟΥΤΣΟ ΧΟΥΑΝ. Οι φυσικές ιστορίες. Μετ. Μ. Παπαδολαμπάκης. Αθήνα, Κ α ο τ α ν ι ώ τ η ς , 1993. Σελ. 232.

Καταδίωξη ενός βρικόλακα με τα όπλα της Προόδου, της Επιστήμης και του Φιλελευθερισμού. ΠΙΤΕΡΣ ΕΛΙΣ Ριγμένος στο λάκκο. Μετ. Α. Μανωλί-

Ο ΤΟΥ Π Η ΓΑ Δ ΙΟ Υ PLh Η

< <

δης. Αθήνα, Ά γ ρ ω σ τ ι ς , 1993. Σελ. 492. Δρχ. 2000.

Ενα πολύ καλό αστυνομικό μυθιστόρημα.

Ηθοπλαστική ιστορία. ΦΡΑΝΣ ΑΝΑΤΟΑ. Θαΐς η εταίρα. Μετ. Λ. Αβαγιανού. Αθήνα, Αστάρτη, 1993. Σελ. 190.

Η γοητευτική ιστορία μιας διάσημης εταίρας, με πλαίσιο την ελληνιστική Αλεξάνδρεια.

ΓΙΩ ΡΓΟ Σ Μ Π ΡΟΥ ΝΙΑΣ Μ

>ηΣΥΝΓΚ ϋ ϋ ΖΩ ΡΖ Μ Π Α Τ Α ΪΓ Η Α ΓΙΟ ΣΥ Ο τ' Γ Κ Ε Ο ΡΓΚ ΤΡΑ ■ ■ Η Ε Ν Τ Σ Μ Π ΡΙΓ Κ Ε

M

Ο

>

<

ffl

<

ο

W

5Μ3

Η <

< Η

Η

X X ο

X

g Μ “D

Ξ

■Μ

ffl M

id E> H M

s

ffl

o

M >

X

w

2

VId VI d v n d3N IVd » ΥΙΞΥΝΟΙΑΙ M ^0 UIA[ *3 * 3N 3d NVIdUMOXYZ ^ O IJO YO

ω (-Η

< ΥΥΥΑ Φ

ZH d O JH d J 3 0 m 3 Y d 3 J

To Ρ οΔλ Κ ιο ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΩΝ · ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ 35 · ΠΛΑΚΑ · Τ.Κ. 105 56 · ΤΗΛ. 3221700

SM I Ν Ω Α Σ Η διεθνής επιτυχία του Ευγένιου Τριθιζά

Τα τρία μικρά ?\υκάκια με εικονογράφηση της Hellen Oxenbury ★ "Η ιδιοφυής αντιστροφή ενός κλασικού παραμυθιού με ξεκαρδιστικά αποτελέσματα" Publishers Weekly ★ Επιλέχτηκε ως το καλύτερο Βιβλίο του 19 9 3 από την "US School Library journal" (επίσημο όργανο των αμερικανικών σχολικών Βιβλιοθηκών). ★ Βραβεύτηκε με το βραβείο πρωτοφανούς επιτεύγματος "Amazing Accomplicement Award" από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Parent’s Choise Foundation. ★ Έφτασε στην κορυφή του καταλόγου των αμερικανικών παιδικών best sellers... και η ανοδική του πορεία συνεχίζεται. ★ Μεταφράστηκε σε επτά γλώσσες και κυκλοφορεί ταυτόχρονα σ’ όλο τον κόσμο. ★ Τώρα κυκλοφορεί και στα ελληνικά σε απόδοση του ίδιου ίου συγγραφέα, στη σειρά: "Το Σύγχρονο Παραμύθι" (για παιδιά 4 - 1 0 ετών).

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: Η Λ ΙΑ Σ Κ Ω Ν Σ Τ Α Ν Τ Α Ρ Ο Π Ο Υ Λ Ο Σ & ΣΙΑ Ο.Ε. ΑΔΡΙΑΝΟΥ 28 · 141 21 Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ · ΑΘΗΝΑ · ΤΗΛ.:27 97 946 · FAX: 28 71 056

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΤΗΝ ΑΣΥΓΚΡΙΤΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΟΝ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ!

• Ε γκυρες Μ εταφράσεις . Σ ύ γχ ρο νη Γ λ ω σ σ ά . Σ εβασμό ς το υ Π ρωτ ό τυπ ο υ • ΚΑΘΕ ΕΡΓΟ ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΣΕ ΔΥΟ ΕΚΔΟΣΕΙΣ: Α π λ ή Β ιβ λ ι ο δ ε σ ί α κ αι . Π ο λ υ τ ε λ ή ς Β ιβ λ ιο δ ε σ ί α για συλλέκτες Π Ρ Ο Σ Φ Ο Ρ Α , ΜΑΖΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΒΙΒΛΙΟ Η ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ, ΠΟΥ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ ΒΙΟΓΡ/ TpY ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ, ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΚΑΙ ΣΠΑΝΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ,

ΧΤΙΣΤΕ | ι δίκη ςας Κ λ α σ σ ικ ή Β ι β λ ι ο θ ή κ η . >ΣΑΣ ΘΗΣΑΥΡΟ ΓΝΩΣΕΩΝ'

®

WW***0*

Printa Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΣΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ!

108

ποίηση

ΠΟΙΗΣΗ Ο γύρος του κόσμου σε 46 σελίδες

κή» κλίμακα των λέξεων, το ρυθμό' ιδιαιτέρως ο τελευταί­ ο ς ισορροπεί ανάμεσα σε δύο άκρα: στη δραματική εκφορά ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΑΡΒΕΡΗΣ. 0 κύριος του λόγου και στη λυρική συμπύκνωση των αισθημάτων. Φογκ. Αθήνα, Ύψιλον, 1993. Στη «Σκοτεινή διάρκεια των Σελ. 46. Δρχ. 1000. ημερών» ο αναγνώστης θ’ ανα­ γνωρίσει τα στοιχεία που προποιητής, με στίλβοντα λό­ αναφέραμε και θα «γευτεί» την γο, κάνει το γύ ρο του ποιη­ τικού του κόσμου σ ε 46 σελί­ καρποφορία μιας μεστής ποίη­ σης. δες. Ό σα μπόρεσε και όσα δεν Β.Κ.Κ. μπόρεσε να κάνει ο κ. Φογκ μέσα σε ογδόντα μέρες, τα έκανε ο Γ.Β. σε τεσαράκοντα Ποιητικός παρά ένα ποιήματα. Που πλουραλισμός έχουν το δικό τους, ξεχωριστό ύφος, αλλά και ομοιογένεια, ΜΙΧΑΛΗΣ ΓΚΑΝΑΣ. Μαύρα Λι­ και, κυρίως, ποιητική τόλμη. Μια από τις ευτυχέστερες και θάρια Αθήνα, Κασιανιώτης, πιο ολοκληρωμένες προτάσεις 1993. Σελ. 56. Δρχ. 1.000. του Γιάννη Βαρβέρη, ένα έργο της ωριμότητάς του. ποιητική αυτή συλλογή του Α.Κ. Μιχάλη Γκανά, που επιγρά­

ρα, Βήματα πίσω, Ακαριαία και Μονόξυλα και καλύπτει ένα ευρύ ποιητικό φάσμα: υπερρε­ αλιστική τάση, "ελεύθερη ποίη­ ση και παραδοσιακή. Τα σονέ­ τα του, όσο και αν έχουν την επίδραση των «Σατίρων» του Κώστα Καρυωτάκη, εν τούτοις έχουν τη σφραγίδα της προσωπικότητας του ποιητή, που, για άλλη μια φορά, μας δίνει ένα σημαντικό δείγμα γραφής: Πρωτοτυπία έκφρα­ σης, γνήσιος ποιητικός λόγος και μια ιδιαίτερη θεματική δυναμική. Γ.Π.

0

Για μια νύχτα αλλιώτικη από τις άλλες Μ. ΓΚΑΝΑΣ, Δ. ΚΑΨΑΛΗΣ, Γ. Κ0Ρ0Π0ΥΛΗΣ, Η. ΛΑΓΙΟΣ. Ανθο­ δέσμη. Ποιήματα και τρα­ γούδια για μια νύχτα. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 110. Δρχ.

1600.

του ς τρεις ποιητές του Τριωδίου προστίθεται ως τέ­ ταρτος ο Μ. Γκανάς στην φεται «Μαύρα Λιθάρια» διαι­ «Ανθοδέσμη». Ο κάθε ποιητής Εξομολογήσεις ρείται στις ενότητες: Μαύρα καταθέτει του ς στίχους του, Λιθάρια, τα Άγρια και τα Ή με­ για μια βραδιά και όχι σε μια ΜΑΡΙΑ ΚΕΝΤΡΟΥ - ΑΓΑΘΟβραδιά σίγουρα, στίχους κυρίως γι’ αγά πες κι αγαπη­ ΠΟΥΛΟΥ. Η σκοτεινή διάρκεια μένους, όλους έμμετρους. Κά­ των ημερών. Ποιήματα. Θεσ­ ποιοι από τους ποιητές κι­ σαλονίκη, Διαγώνιος, 1993. νούνται με μεγαλύτερη άνεση Σελ. 51. μες σ ’ αυτό το παιχνίδι και κά­ ποιοι με μικρότερη, ορισμένοι ποιος έχει παρακολουθήσει στίχοι είναι υποδειγματικοί κι την έω ς τώρα παρουσία άλλοι τουλάχιστον άκομψοι. Η της Μαρίας Κέντρου - Αγαθοσυλλογή θέτει εκ νέου φυσικά πούλου στα ελληνικά γράμμα­ το μείζον ζήτημα της ανανέω­ τα, δεν μπορεί παρά να έχει σης του ποιητικού λόγου δια επισημάνει τις αρετές τής ποί­ της επαναδραστηριοποίησης ησής της: την εξομολόγηση της παραδοσιακής φόρμας. που δε λιγοστεύει την ποιητική Ασχέτως με το κατά πόσο ουσία, τον υγιή σαρκασμό, την συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς ερωτική διάθεση, τη «χρωματι­ με την πρόταση αυτή, δεν θα

Η

Ο

Σ

----------------- ποίηση τη νοσταλγία, την ποίηση και τη μουσική τους «σαν ήχος βιολιού ραγισμένος και από­ μακρος...» Κ.Α.

Π ρ ο ε π α ν α σ τ α τ ικ ή π ο ίη σ η

πρέπει να παραγνωρίσει τη συλλογή αφεαυτή, η οποία πα­ ρά τις αδυναμίες της γοητεύει με τη μουσικότητά της. Τ.Δ.

ΜΙΣΜΑΓΙΑ. Ανθολόγιο Φαναριωτικής ποίησης κατά την έκδοση Ζήση Δαούτη (1818). Επιμ.: Α. Φραντζή. Αθήνα, Εστία, 1993. Σελ. 306. Δρχ.

3000.

109

δόν, των στιχουργημάτων της «Μισμαγιάς» είναι άτεχνα και ορισμένα αδικαιολόγητα φλύαρα. Όμως, ο σκοπός του ανώνυμου ποιητή δεν είναι να κάνει τέχνη αλλά να διδάξει ή να εκφράσει γνήσια συναισθή­ ματα. Στα συν του βιβλίου εγγράφονται η όντως κατα­ τοπιστική εισαγωγή και οι απα­ ραίτητες σημειώσεις της Άντειας Φραντζή και η σύντο­ μη αλλά περιεκτική εργασία του μουσικολόγου Μάρκου Δραγούμη για το μεταβυζα­ ντινό τραγούδι που οπωσδή­ ποτε κάνουν πιο προσιτό το πρω τογενές ποιητικό υλικό. Γ.Π.

Σ π ο υ δ ή σ τη ν α ισ θ α ν χ ικ ό τ η τα

Π ο ιη τ ικ ή α γ ω γ ή ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΩΣΤΑΒΑΡΑΣ. Στο βάθος του χρώματος. Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ. 56. Δρχ.

ΚΩΣΤΑΣ ΟΥΡΑΝΗΣ. Ποιήματα. Επιλογή. Επιμέλεια: Αλόη Σιδέρη. Αθήνα, Εστία. 1993. Σελ. 202. Δρχ. 2300.

1200. ε τον γνωστό, αριστοτε­ χνικό του τρόπο ο Θ.Κ. μάς οδηγεί στο ποιητικό του στε­ ρέωμα με συνταξιδιώτες το χρόνο και τη μνήμη. Διαγράφει τρεις τροχιές ποιημάτων («Δώ­ δεκα απόπειρες χρωματικής απόδοσης του σκοτεινού», «Οι μεταμορφώσεις μέσα στον κα­ να σημαντικό κενό στη με­ θρέφτη» και «Εικονογραφή­ λέτη της λόγιας προε­ σεις βιβλίων με ποιήματα»). παναστατικής ποίησης έρχεται Μέσα απ’ αυτές επιχειρεί ονει­ να καλύψει η έκδοση της «Μιρικές διαδρομές που φτάνουν σμαγιάς» του Ζήση Δαούτη. να γίνουν κάποτε μικρές νέΌ σο κι αν οι αισθητικές προτι­ κυιες. Καταγράφει ερωτικές μήσεις στην ποίηση έχουν με­ μεταμορφώσεις και αρθρώνει ταβληθεί άρδην από τη μακά­ την ποιητική του αγωγή παραρια εκείνη εποχή, η «Μισμασέρνοντάς μας με το ρυθμό γιά» είναι ένα πολύτιμο βοήθη­ και «μέγα ποιμένα των στίχων» μα για τον κάθε ερευνητή που του «πέρα από τα σκοτεινά τα του επιτρέπει να παρακο­ χρόνια» «στους ξεχασμένους λουθεί τις κοινωνικές εκείνες κήπους της αθωότητας». διεργασίες που οδηγούν από Αποκαλύπτονται έτσι γοη­ τη χριστιανική διδασκαλία στη τευτικά τα αξιώματά του για το διαμόρφωση μιας νέας αστι­ θάνατο, τον έρωτα, το όνειρο, κής ηθικής. Το σύνολο, σχε­

Μ

Ε

έκδοση της επιλογής των ποιημάτων αυτών του Κώ­ στα Ουράνη είναι μια σπουδή στην αισθαντικότητα, τον γνή­ σιο λυρισμό και στην καλή πα­ ραδοσιακή ποίηση, έτσι όπως εκφράζεται εδώ με τον συμβο­ λισμό. Η μαγεία της εικόνας,

Η

ΚΩΣΤΑΣ ΟΤΡΑΝΗΣ ΠΟΙΗΜΑΤΑ

110

π ο ίηση -----------------

οι απαλοί τόνοι, η αίσθηση της φθοράς και η ρέμβη είναι τα κύρια γνωρίσματα της ποίη­ σής του που του επιτρέπουν να συνοδοιπορεί με άλλους σημαντικούς ομότεχνούς του, όπως ο Τέλλος Άγρας ή ο Μήτσος Παπανικολάου, ισότιμα. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι η παρούσα έκδοση, που συνοδεύεται από την αξιο­ πρόσεκτη ανάλυση του έργου, τη σύντομη βιογραφία και εργογραφία του ποιητή από την Αλόη Σιδέρη, είναι μια προ­ σφορά στους φίλους της αλη­ θινής ποίησης. Γ.Π.

Συνέχεια των απάντων του Ρίτσου

κή φροντίδα στο έργο του ποι­ ητή. Ο παρών τόμ ος των Απάντων καλύπτει την περίοδο: Μάρτιος 1972 - Νοέμβριος 1974. Περιέ­ χει τις ποιητικές συλλογές «Υπόκωφα», «Γραφή Τυφλού», «Χάρτινα», «Ύμνος και θρήνος για την Κύπρο» που έχουν ήδη κυκλοφορήσει. Οι συλλογές «Προσωπίδες», «Οχτώ οχτάστιχα για τον Μιρό», «Προθά­ λαμος», «Ρωγμή», «Ακροκέραυνος» αποτελούν ανέκδοτες συλλογές δημοσιευμένες για πρώτη φορά. Ζωντανός, λοι­ πόν, ο ποιητής της Ρωμιο­ σύνης, ανασαίνει ανάμεσα σε μας με τα βιβλία του προσκαλώντας μας σ ’ έναν περίπατο στους δ ρόμους της ζωής. Χ.Π.

Η προέκταση της αγάπης

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ. Ποιήματα ΙΑ' Αθήνα, Κέδρος, 1993. Δρχ.

5000.

ΝΤΙΝΟΣ ΣΙΩΤΗΣ. Η μηχανή των ετά το θάνατο του Γιάννη μυστικών. Αθήνα, ΚαΡίτσου - 11 Νοεμβρίου του στανιώχης, 1993. ΣεΠ. 48.

1990 - οι εκδόσεις «Κέδρος» Δρχ. 800.

Μ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΟΙ ΗΜΑΤΑ ΙΑ'

συνεχίζουν, σύμφωνα με την επιθυμία του ποιητή, την έκδο­ ση των απάντων του. Ψυχή αυτής της υπόθεσης η Αικατε­ ρίνη Μακρυνικόλα, η οποία έχει την επιμέλεια και τη γενι­

Νύχτα και η Παιδική ηλικία. Το σκοτάδι της πρώτης τού επι­ τρέπει τις καλύτερες ανάσες και τα ομορφότερα όνειρα, ενώ η υγεία του νόστου τον συνεπαίρνει μαζί με «τα παιδι­ κά χρόνια που τραβήχτηκαν πρ ος τις Κυκλάδες», εκεί όπου η φωνή του θα τραγουδήσει το: «Ας είναι ευλογημένος ο καιρός / που όλο σε φέρνει

α τριάντα δύο ποιήματα που αποστάζουν από τη μυστική μηχανή του Ντ.Σ. είναι η εκ­ δρομή που επιχειρεί στους χρόνους και τους τόπους της προσωπικής του αλήθειας. Ό λο το οικοδόμημα στηρίζεται στην τριαξονική βάση: Αμερι­ κή - Αθήνα - Τήνος, ή πιο ξε­ κάθαρα: Περιπέτεια - Αμφι­ σβήτηση - Νοσταλγία. Ο ποιη­ τής περνά ημέρες της ζωής του στη χώρα όπου βλέπει «τον Άδη ντυμένο περιστέρι» και γι’ αυτό «οι τένοντες της μνήμης» τον προστάζουν την επιστροφή στη γενέθλια γη, όπου όμως θα διαπιστώσει τη λαμπερή ρηχότητα, καθώς εδώ «Ευκαιρίας δοθείσης / πά­ σα αχρωμία ξυλεύεται». Κατα­ φύγιο και σωτηρία γίνονται η

Τ

στο νου μου, χθες». Ποιητική συλλογή της σμιλεμένης ευαισθησίας και της άτεγκτης κοινωνικής καταγγελίας. ^ ^

Ένα στεφάνι από σονέτα ΑΝΤΕΙΑ ΦΡΑΝΤΖΗ. Στεφάνι. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σεή). 20. Δρχ. 900. ξι χρόνια μετά το Σχεδόν αί­ νιγμα και ενώ αυτό το διά­ στημα μας έχει δώσει δείγματα δοκιμιακού λόγου, η Α. Φραντζή εκδίδει μια νέα ποιητική συλλογή, το Στεφάνι, αποτελούμενη από 11 σονέτα. Τα 11 αυτά σονέτα σχηματίζουν πραγματικά ένα στεφάνι, κα­ θώς ο τελευταίος στίχος κάθε σονέτου γίνεται ο πρώτος του επόμενου, ένα στεφάνι πλεγμέ-

Ε

----------------- ποίηση φωτο το σώμα μου σ ’ αυτούς ανήκει / χωνεμένο μες στην ψί­ χα της αφής τους»). Στίχος βέ­ βαιος και τρυφερός, στοχαστι­ κή κατάθεση των απωλειών, των ουλών και των δωρεών συνάμα. Χωρίς αμφιβολία πρό­ κειται για ώριμη προσφ ορά με προδιαγραμμένη τη συγκίνηση και τη μέθεξη. Κ.Α.

νο με τις αποχρώσεις της οδύ­ νης, η οποία κρατιέται μονίμως σε χαμηλούς τόνους. Με τη βο­ ήθεια της στίξης και του δια­ σκελισμού, η ροή των στίχων αυτονομείται από τη στροφή και η ομοιοκαταληξία διαχέεται στο σώμα του σονέτου. Τα 11 σονέτα διαβάζονται σαν μια ενότητα, όπου η οδύνη αποκτά λυτρωτικές διαστάσεις. ΤΔ

Η αφη των ανδρών ΕΔΕΝΑ ΧΟΥΖΟΥΡΗ. Τρυφεροί άντρες. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ. 32. Δρχ. 1.000. πέμπτη ποιητική συλλογή της Ε.Χ. προσανατολίζεται από την πρόθεσή της να τρα­ γουδήσει τα ίχνη της τρυ­ φερότητας και τα «κρυφά πλούτη» που της κληροδότησε η αφή των ανδρών. Μια τρυφε­ ρότητα που σχηματίζει τα δικά της «εικονίσματα», αφού προηγουμένως «άφησε τις χα­ ρακιές» και το αίμα της. Η διαρκής αίσθηση της απου­ σίας χωνεμένη μέσα στην εκ­ δικητική παρουσία της νο­ σταλγίας αναδεικνύουν την ερωτική ένδεια και απελπισία ταυτόχρονα με τη λάμψη -αντίτιμο του σώματος («ολό­

Η

Όταν η non αγγίζει την ποίηση ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΠΙΤΣΑΣΚΙ. Η ποίηση του ροκ. Μιφρ.: Σώχπ Τρια­ ντάφυλλου. Αθήνα, Πρίσμα. Σελ. 256. Δρχ. 2000.

111

Ντ. Πιτσάσκι διαχωρίζει τους σπουδαίους δημι­ ουργούς τής ποπ από τη βιο­ μηχανική παραγωγή και ασχολείται με τους ελάχιστους που μπήκαν, κατά τη γνώμη του, στο Πάνθεον των ποιητών: Ντύλαν, Μπητλς, Στόουνς, Μόρισον, Χου, Τζέιρερσον, Τζόνι Μίτσελ, Φιλ Οκς, Πωλ Σάιμον, Τσακ Μπέρυ. Ανιχνεύει: αφενός, πώ ς αίρεται ο δια­ χωρισμός τραγούδι/ποίημα στην ποπ, αφετέρου πώς επη­ ρεάζει η λογοτεχνία τους ποπ τραγουδοποιούς. Ο Τζέιμς Τζόις επηρέασε τους Τζέφερσον, ο Ουίλιαμ Μπλέικ τον Τζιμ Μόρισον, ο Έλιοτ και ο Ρεμπώ τον μπητ Ντύλαν, ο Γέιτς τον Οκς. Ο Πιτσάσκι ερευνά, συ­ σχετίζει, διαβάζει εκ του σύ­ νεγγυς, ακούει. Αυτό προπα­ ντός: ακούει τους στίχους σε σχέση με τη μουσική, την ενορχήστρωση, τους αυτοσχεδιασμούς. Και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ναι, η ποπ άγγιξε την ποίηση, το ροκ, άλλαξε συνειδήσεις. Και μίλη­ σε σε απίστευτα πολύ κόσμο: σχεδόν σε όλο. Σμίγοντας το Λαϊκό με το Λόγιο και το Υψη­ λό με το Μαζικό. Ψ όγος ουδείς. Ν.Γ.Ξ.

Ο

εν συντομία ΖΑΚΥΝΘΗΝΟΣΆΛΕΞΗΣ. Ο ξένος κήκος. Αθήνα. Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 41. ΚΑΡΑΤΖΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ. Τα δόντια του χρόνου. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 72. ΚΑΤΕΛΑΝΗ-ΚΟΥΛΕΫ ΒΑΝΙΑ. Η γυναίκα του άλλου λόγου. Αθήνα, Γ κ ο -

β ό σ τ η ς , 1993. Σελ. 132. ΚΡΙΤΑ ΑΑΙΝΑ. Ασκήσεις Αναπνοής. Αθήνα, Ε σ τ ία , 1993. Σελ. 104. ΜΟΣΧΟΣ. Ευρώπη. Εισαγωγικά - Μετάφραση: Γ. Γιατρομανωλάκης. Αθή­ να, Κ α ρ δ α μ ίτ σ α ς , 1993. Σελ. 44.

112

ποίηση - ανθολογίες

ΜΥΤΑΡΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ. Η Νύχτα. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σεή. 54.

ΠΙΝΤΕΡΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ. Ανάποδα στο Χρόνο. Αθήνα, Θ υ μ ά ρ ι, 1993.

ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΑΘΗΝΑ. Τα προσφιλή. Αθήνα, Ο δ υ σ σ έ α ς , 1993. Σελ.

70.

ΤΣΑΡΝΑ ΘΑΛΕΙΑ. Από τις Βορεινές Πολιτείες. Αθήνα, Φι λ ιπ π ό τ η ς , 1993. Σελ. 76.

ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΗΛΙΑΣ. Ποτέ και τί­ ποτα. Αθήνα, Ν ε φ έ λ η , 1993. Σελ. 116.

ΤΣΟΛΑΚΙΔΟΥ Γ. ΕΛΕΝΗ. Λίγο πριν ξημερώσει. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 56.

ΙΚΑΡΟΣ. Τα πρώτα πενήντα χρό­ νια. Αθήνα, Ί κ α ρ ο ς , 1993. Σελ.

170.

MODERN GREEK SHORT STORIES. Μετ.

N. Κωστής. Αθήνα, Ο δ υ σ σ έ α ς , 1993. Σελ. 286. Δρχ. 4000.

Σελ. 80.

ΦΑΦΟΥΤΗΣ X. ΔΗΜ. Παραβολές. Αθήνα, Φ ι λ ιπ π ό τ η ς , 1993. Σελ. 77. ΦΙΑΙΝΗ Α. Ζωγραφίζοντας τον Οδυσσέα. Αθήνα, Ά γ ρ ω σ τ ι ς , 1993. Σελ. 54. Δεκαπέντε εικόνες με κείμενα και ποιήματα.

ΑΝΘΟΛΟΓΙΕΣ

Γενέθλιο βιβλίο για τα πενήντα χρόνια της εκδοτικής δραστηριό­ τητας των εκδόσεων ΙΚΑΡΟΣ.

Δείγματα από την πορεία της ελ­ ληνικής πεζογραφίας από τα μέσα του 19ου αιώνα έως σήμερα.

Δύο μεγάλες εκδοτικές επιτυχίες των ΕΚΔΟΣΕΩΝ Ψ ΥΧΟΓΙΟΣ Απρίλιος ’93 — Ιανουάριος ’94. Σταθερά μέσα στα 5 πρώτα σε πωλήσεις στην Ελλάδα.

Έ να διεθνές μπεστ-σέλερ. Μεταφράστηκε σε 16 γλώσσες 5ο σε πωλήσεις στην αγγλική γλώσσα μέσα στο 1993. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

τηΓ^0 2535ΛΗ^ ^ 79ΑΘΗΝΑ Telefax: 01 - 3640683

^ια αναγνώστες με απαιτήσεις _____________________________________________

---------------

Μ ΕΛΕΤΕΣ Ερμηνευτική έκδοση Αριστοφάνη ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ. Βάτραχοι. Κρι­ τική και ερμηνευτική έκδοση W.B. Stanford. Μτφρ.: Μάριος Μπλέιας. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1993. Σελ. 345. Δρχ.

2800.

μωδίας (που είναι και το πιο σημαντικό τμήμα του βιβλίου) και που καλύπτουν περισσότε­ ρες από τις 200 σελίδες του. Ν.Φ.Μ.

Διαπλάθοντας Παίδας

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΙΑΚΟΣ. Ιστορία τη ς Ε λ λη νικ ή ς παιδικής λ ο ­ ια πολύ χρήσιμη κριτική και γοτεχνίας του /Θ' και του Κ' ερμηνευτική έκδοση της αιώνα. Έκδοση I'. Αθήνα, Πακωμωδίας του Αριστοφάνη παδήμας, 1993. Σελ. 200. Δρχ. 2200.

Μ

113

Τόποι και πρόσωπα PENA ΖΑΜΑΡΟΥ. Ο π οιητής Νί­ κ ο ς Ε γγονόπ ου λος, Επίσκεψη Τόπων και Προσώπων. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1993. Σεή. 140. Δρχ. 1500.

μελέτη της Ρένας Ζαμάρου αποτελεί μια πρώτη συστη­ ματική προσπάθεια να αναδειια περιδιάβαση στην ελ­ χτεί η ζωντανή σχέση που ληνική παιδική λογοτεχνία, υπάρχει ανάμεσα στην παρά­ πρωτότυπη ή μεταφρασμένη, δοση και τον ποιητή Ν. Εγγοκατά τους δύο τελευταίους αι­ νόπουλο και να καταγραφούν ώνες. Η «Διάπλαση των Παίταυτόχρονα οι «όψεις» ενός δων» έχει την τιμητική της τό­ και του αυτού προσώπου. Εξε­ σο από άποψη ενασχόλησης τάζεται η σχέση του ποιητή με μαζί της όσο και εικονογρα­ τους πραγματικούς ή μυθι­ φίας του βιβλίου, ενώ οι αξιο­ κούς τόπους που επισκέπτεται λογικές κρίσεις για παλαιότεκατά καιρούς για να συναντή­ ρους και νεότερους συγγρα­ σει τις μορφές που θα τον φείς δεν λείπουν από το εμπνεύσουν, η σχέση του με διάφορες αρχαιοελληνικές ποιητικές φιγούρες κι ακόμα, οι επιρροές του από άλλους ποιητές και καλλιτέχνες όπως ο Σολωμός, ο Καβάφης, ο Καρυωτάκης ή ο Θεόφιλος. Τέ­ λος, γίνεται λόγος για τη στά­ ση της κριτικής απέναντι στους πρω τοπόρους ποιητές και την επικράτηση των τε­ λευταίων παρά τις επιθέσεις και την καχυποψία που υπέ­ στησαν. Σ.Π.

Μ

από ένα διακεκριμένο κα­ θηγητή του κολλεγίου Τρίντιτι του Δουβλίνου. Ιδιαίτερα χρή­ σιμη μελέτη όχι μόνο για τους φοιτητές, αλλά και του ς φιλό­ λογους. Εκτός από το αρχαίο κείμενο (58 σελίδες), η έκδοση περιλαμβάνει μια εισαγωγή 43 σελίδων (που αναλύει το ιστο­ ρικό, πολιτικό και θρησκευτικό φόντο, τους χαρακτήρες, τη γλώσσα και τη δομή του έρ­ γου) καθώς και σχόλια πάνω σχεδόν σε κάθε στίχο της κω­

μελετες

συγγραφέα, βραβευμένο γι’ αυτή του τη μελέτη από την Ακαδημία Αθηνών το 1976. Επικεντρωμένο κυρίως στη θε­ ματογραφία, το βιβλίο αποτε­ λεί μια όσο γίνεται πλη­ ρέστερη εικόνα της παιδικής λογοτεχνικής παραγωγής και, επομένως, σημείο αναφοράς για επόμενες μελέτες πάνω στο αντικείμενο αυτό. Δ.Τσ.

Η

114

μελετες ---------------

Στον αστερισμό της απομυθοποίησης

παγκόσμιός παραδοχής, χα­ ρακτηρίζεται και από την ελλη­ νικότητα του πνεύματος και της ψυχής του. Το Εγκώμιο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑΣ. Από το του Τ.Π. εκφωνείται το 1970, κατά τον πανηγυρισμό των μέγιστο στο ελάχιστο. Αθήνα, 200 χρόνων από τη γέννηση Αίγαίον, 1993. Σελ. 174. Δρχ. του Φ.Χ., ενώ συνοδεύεται από 1.800. τρία σχόλια και αντίστοιχες ποιητικές παρακαταθήκες τι η Ελλάδα αποτελεί μια αυτής της μη αντιγράψιμης ιδιαιτερότητα μέσα στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη ποιητικής μορφής. Ο μελετη­ τής - αλλά και «εραστής» και ότι η κοινωνία της διακρίτου έργου του Φ.Χ. αποκαλύ­ νεται από τον ατομοκεντρικό πτει με δ έος τις στιγμές του και πολιτικό της χαρακτήρα, εί­ βίου της ποίησής του και με ναι τα δύο βασικά στοιχεία πά­ γλώσσα δοκιμασμένη στο κα­ νω στα οποία ο Γ. Καραμίνι της δικής του ποιητικής μπελιάς οικοδομεί την άποψή πυροτεχνουργίας, προσπαθεί του περί λογοτεχνίας και, πιο να αποδώσει τις ενοράσεις συγκεκριμένα, για το χώρο του της διάνοιας που συνταίριαζε μυθιστορήματος. Η κοινωνιο­ την προσωκρατική αγωνία με λογική του ματιά τού επέτρεψε τη διονυσιακή μανία, που να ανατάμει επιτυχώς τα πο­ εκστασιάσθηκε από τη λα­ λυσχιδή φαινόμενα και να κατρεία του Χριστού, αλλά και ταλήξει στο συμπέρασμα πως που έζησε τα τελευταία 28 το μυθιστόρημα στις μέρες χρόνια της ζωής του μέσα στο μας σχετίζεται με την τέχνη της απολύτως ιδιωτικό σκοτάδι απομυθοποίησης. Άποψη που της διανοητικής του αναπη­ αφορμάται από «Το τέλος του ρίας. Ο Ποταμός και το Ό ρος. Χρυσού Φεγγαριού» της Αλ. Ο ατέρμονος Λ όγος. Η προδο­ Δεληγιώργη και υποστηρίζεται σία της σκέψης από τα όρια από πέντε δοκίμια, τα οποία της ανθρώνης φύσης: Ο ποιη­ αντικείμενο έχουν έργα αλλά τής και άνθρωπος Φρ. Χαίλκαι σημεία της σύγχρονης ελ­ ντερλιν. ληνικής πεζογραφίας. Λόγος Κ.Α. που κερδίζει με το βάθος του στοχασμού του και έκδοση που Πανόραμα φιλοκαλεί και τέρπει. πολιτιστικής ζωής Κ.Α.

Ο

Ο ενθεος της ποίησης Τ.Κ. ΠΑΠΑΤΣΩΝΗΣ. Φρ. Χαίλντερλιν 1770, 1843, 1970. Αθήνα, Ίκαρος, 1993. Σελ.

126. Δρχ. 1.800. κατάθεση του θαυμασμού ενός μεγάλου Έλληνα ποι­ ητή για το μεγαλείο της σκέ­ ψης ενός ομολόγου του, που, εκτός από το γνώρισμα της

Η

ΓΙΟΛΑΝΤΑ ΤΕΡΕΝΤΣΙΟ. Ο κό­ σμος χθες, σήμερα, αύριο. Πνευματικοί άνθρωποι. Αθή­ να, Μίνωας, 1993. Σελ. 222. Δρχ. 2600.

θρώπους σε ένα χρονικό ανά­ πτυγμα 45 ετών. Έχοντας συνομιλήσει με το Δροσίνη, το Βενέζη, τον Ξενόπουλο, τον Καραγάτση, το Μυριβήλη, τον Καζαντζάκη, την Κακούρη, τον Κακριδή και άλλες 23 προσωπικότητες των γραμμάτων δεν φωτίζει μόνο πτυχές της προσφ οράς τους ή του ιδιωτικού τους μικρόκοσμου. Παράλληλα, ανασυνθέτει ένα μωσαϊκό της πολιτιστι­ κής ζωής του τόπου και μάλι­ στα και περιοχές ζοφερές ή έκρυθμες. Μ.Φ.

Ο Βειν στην Ελλάδα ΠΟΑ ΒΕΪΝ. Ελληνικός ευεργετισμός. Μχφρ.: Ν.Μ. Τσάγκας. Αθήνα, Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1993. Σελ. 394. Δρχ.

2000. ΠΟΑ ΒΕΪΝ. Οι Έλληνες πί­ στευαν οτους μύθους τους. Μτφρ.: Ν.Μ. Τσάγκας. Αθήνα, Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1993. Σελ. 288. Δρχ. 1800.

δημοσιογράφος Γιολάντα Τερέντσιο (μια μυθική ρα­ διοφωνική φωνή για τον γράα δύο βιβλία του καθηγητή φοντα όπως και η Σοφία ΣπαΒέιν είναι γραμμένα έτσι, νούδη) παραθέτει στο βιβλίο ώστε να μην ενδιαφέρουν μό­ της μια σειρά από συνε­ νο τον κύκλο των ειδικών περί ντεύξεις με πνευματικούς αν­

Η

Τ

---------------- μελετες την αρχαιογνωσία αλλά και κά­ θε αναγνώστη, που αρέσκεται στις ακριβείς κοινωνιολογικές προβολές της ιστορίας στην κοινωνία και στη σύγχρονη σκέψη και εντρυφεί στις ανα­ ζητήσεις της αλήθειας σε όλους τους τομείς του επιστη­ τού. Γ.Κ.

Η επικαιρότητα της θωμιστικης σκέψης

λευταίο κεφάλαιο, ξαναγραμ­ μένο εξ ολοκλήρου, κλείνει το θέμα από την πλευρά της σύγχρονης άποψης πια του συγγραφέα. Ολόκληρο το βι­ βλίο, πάντως, αποπνέει τη γνωστή - όσο και ύποπτη πολ­ λές φορές! - γοητεία των κει­ μένων του Έκο, που σε παγι­ δεύουν με τις λέξεις τους π ρο­ τού σε καθηλώσουν με τις στρουκτουραλιστικές τους αναλύσεις. Τ.Δ.

ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ. Ζητήμα τα αι­ σθητικής σ το ν Θωμά Ακινάτη. Μχφρ.: Τούλα Σιετή. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 378. Δρχ.

3600.

Από χο πρίσμα της ζήλιας

RENE GIRARD. Σαίξπηρ. Οι φ λ ό γε ς τη ς ζη λοτυ π ία ς Μτφρ.: Κωσχής Παπαγιώργης. διδακτορική διατριβή του Έκο πιστοποιεί την οξύτητα Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ. και τη διαύγεια της σκέψης 544. Δρχ. 4000. του, από τα πρώτα του κιόλας βήματα. Διορθωμένη από τον ίδιο, όσον αφορά τους φοιτη­ τικούς βερμπαλισμούς και τα εκφραστικά τερτίπια, εξακο­ λουθεί ακόμα και σήμερα να είναι μια πρωτοποριακή μελέ­ τη για την αισθητική στο μεσαίωνα, επίκαιρη και μεθοδο­ λογικά σύγχρονη, όπως και η ίδια η θωμιστική σκέψη. Το τε­

115

ταστάσεις μέσα από το πρί­ σμα της μιμητικής επιθυμίας, όπως ο ίδιος ονόμασε τη μέ­ θοδο που επέλεξε να αναλύσει το έργο του Βάρδου της αγ­ γλικής λογοτεχνίας. Ο ίδιος ο Ζιράρ μας πληροφορεί στην εισαγωγή του βιβλίου του ότι την ίδια μέθοδο έχει εφαρμό­ σει και στο έργο πέντε Ευρω­ παίων μυθιστοριογράφων. Τη μιμητική επιθυμία θα μπορού­ σαμε να μεταφράσουμε σε ζη­ λοτυπία. Μια ζηλοτυπία, όμως, που ο Ζιράρ την επεκτείνει σε πολλά επίπεδα και καταστά­ σεις της καθημερινής ζωής αλ­ λά και στη μεταφορά τους στο χώρο της θεατρικής δημι­ ουργίας. Γ.Γ.

Η

«Λαϊκή» μελέτη για τον Αισχύλο GILBERT MURRAY. Α ισ χύ λο ς ο δημ ιουργός τη ς τραγωδίας. Μτφρ.: Βασ. Μανδηλαράς. Αθήνα, Καρδαμίτσα, Β' έκδο­ ση, 1993. Σελ. 233. Δρχ. 2000.

εύτερη, διορθωμένη έκ­ δοση (η πρώτη έγινε το 1989), σε μια πολύ στρωτή με­ τάφραση από τον επίκουρο κα­ θηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, κ. Β. Μανδηλαρά, μιας από τις κλασικές μελέτες για τον Αισχύλο, γραμμένη το 1939 από έναν από τους πιο σοβαρούς και αφοσιωμένους μελετητές του έργου του με­ Ρενέ Ζιράρ, καθηγητής γάλου τραγωδού, που μέχρι γαλλικής φιλολογίας, επι­ σήμερα παραμένει το ίδιο εν­ χειρεί με την ογκώδη μελέτη διαφέρουσα και διαφωτιστική. του να εξετάσει το μεγαλύτε­ Αναλύοντας έργα όπως ο ρο μέρος των έργων του Σαίξ­ «Προμηθέας Δεσμώτης», η πηρ (αφήνοντας κατά μέρος «Ορέστεια», ή τα «πολεμικά τα ιστορικά του) μέσα από μια έργα» του ποιητή («Πέρσες» οπτική πολύ ιδιότυπη και όχι και «Επτά επί Θήβας»), ο μόνο φιλολογική. Διατρέχει, συγγραφέας δεν περιορίζεται λοιπόν, πρόσωπα, σχέσεις, κα­ σε μια φιλολογική μελέτη της

Ο

Δ

116

μελετες ---------------

προσφ οράς του Αισχύλου, αλ­ λά δημιουργεί, όπως αναφέρει ο ίδιος, μια «λαϊκή» μελέτη, για την κατανόηση των τραγωδιών «ως μεγάλης λογοτεχνίας και σπουδαίου δράματος». Ν.Φ.Μ.

Ο κήπος με τις λέξεις JEREMY HAWTHORN. Ξεκλει­ δώνοντας το κείμενο. Μτφρ.: Μ. Αθανασοπούλου. Αθήνα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1993. Δρχ. 3.300.

ργο κλασικό και απαραίτητο βοήθημα κάθε προσπά­ θειας για την ανάγνωση του λογοτεχνικού κειμένου. Τα προβλήματα που θέτει η λογο­ τεχνία - η δεύτερη φύση της μετά την τέρψη - απαιτούν τη γνώση στοιχειωδών όρων και κανόνων, καθώς επίσης και του γενικότερου περιγράμμα­ τος της κριτικής και της θεω­ ρίας. Έννοιες αποκαλύπτο­ νται, παρεξηγημένοι όροι ανα­ βαθμίζονται, τάσεις διευκρινί­ ζονται και γενικότερα η ανά­ γνωση καθίσταται το σημείο αναφοράς και το βασικό κέ­

Ε

ντρο της λογοτεχνίας. Σημα­ ντικότερο - κατά προσωπική εκτίμηση - το κεφάλαιο, όπου γίνεται προσέγγιση του όρου της Πρόσληψης, μια και ο όρος αυτός σχετίζεται με την επαφή που διαμορφώνει και αναπτύσσει το κείμενο με τον εκάστοτε αναγνώστη του. Εκτός από τις παραπομπές, το έργο κλείνει με οδηγό για πε­ ραιτέρω μελέτη - εργαλείο χρήσιμο για όσους επιθυμούν αναλυτικότερη διείσδυση στο θέμα της ερμηνευτικής απο­ κάλυψης ενός κειμένου. Κ.Α.

εν συντομία ΔΟΥΚΑΣ ΚΩΣΤΑΣ. Το μεγάλο μυστικό του Ομήρου. Τόμοι Α' και 3 . Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 332, τόμος Α’. Σελ. 636, τόμος 3 .

Μερικά άγνωστα χειρόγραφα του Στράτη Μυριβήλη.

ΚΑΡΑΠΑΝΝΗΣ Α.Β. Ανέκδοτα σημειώματα και γράμ­ ματα του Στράτη Μυριβήλη κ.λπ.-κ.λπ. Αθήνα, Φιλ ιπ π ό τ η ς , 1993. Σελ. 96.

48.

VERNANT J.P. Η Ελληνική σκέψη. Μετ. Σ. Αναγνωστοπούλου. Αθήνα, Ε λ λ . Γ ρ ά μ μ α τ α , 1993. Σελ.

Για τις εικόνες και τα κείμενα του ελληνικού και αρ­ χαϊκού κλασικού κόσμου.

ΔΙΑΒΑΖΩ

Λ

ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

■ JS J·

Παρακαταθήκη

X

παλαιών τευχών ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ W A 9 A / ΣΟΛΩΝΟΣ 116 - ΑΘΗΝΑ 106 81 - ΤΗΛ.: 3 6.10.366, FAX: 36.2 8 .9 3 8

-----------------δοκίμια

ΔΟΚΙΜΙΑ

Μελέτες για τον πολιτισμό μας ΜΑΝΩΛΗΣ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ. Ελ­ ληνικός θησαυρός. Αθήνα, Καοιανιώτης, 1993. Σελ. 232. Δρχ. 3000. είμενα του Μ. Ανδρόνικου, δημοσιευμένα στο ΒΗΜΑ

Κ

ενδιαφέρουσα θεματολογία να διαμορφώνουν στο σύνολο τους ένα corpus μελετών για τον ελληνικό πολιτισμό. Γ.Μ.

Προβλήματα ιστοριογραφίας ΣΠΥΡΟΣ I. ΑΣΔΡΑΧΑΣ. Σχόλια Αθήνα, Αλεξάνδρεια, 1993. Σελ. 217. Δρχ. 2000.

Δ.Τσ.

Αστός ιωνικού ρυθμου ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ. Η ζωή μου μετά θάνατον εγγυη­ μένη. Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ. 206. Δρχ. 1.600.

είμενα μιας δεκαετίας (1983-1993) τα «Σχόλια» του Σ.Α., στοχεύουν στο σύ­ νολό του ς να σχολιάσουν θέ­ ’ αυτό το βιβλίο που δεν π ε­ ριέχει ακριβώς ποιήματα ματα ιστορικής έρευνας και αλλά ούτε ακριβώς πεζά ή δο­ παιδείας. Νοώντας την ιστορία κίμια, ο Νάνος Βαλαωρίτης εν­ ως την ανασυγκρότηση της σωματώνει μια σειρά από κεί­ ανθρώπινης μνήμης με υλικό μενα που είχαν κατά καιρούς τις ανθρώπινες πράξεις, τα δημοσιευτεί στον ημερήσιο πάθη και τά παθήματα μέσα και περιοδικό τύπο. Οι αναμνή­ σεις της παιδικής ηλικίας ή παλαιοτέρων ετών επισκέπτονται συχνά το σήμερα του αφηγητή-ποιητή και αφήνουν μια γλυκόπικρη γεύση στον ανα­ γνώστη. Κάποια άλλα κείμενα, καθαρά ποιητικά, παίζουν με τον λόγο και ερωτοτροπούν με τους στοχασμούς και τα απο­ φθέγματα. Άλλα πάλι εμπεριέ­ χουν απόψεις για την αισθητι­ κή, την τέχνη, την ποίηση, τον έρωτα, την ώριμη ηλικία. Όλα πάντως, φανερώνουν άμεσα ή έμμεσα το καταλυτικό του πνεύμα και μια δεικτική αντί-

Κ

Σ

από το 1982 έω ς το 1991. Πολ­ λά από αυτά με ένα επι­ στημονικό όσο και βαθιά συ­ ναισθηματικό λόγο απαντούν σε βασανιστικά ερωτήματα ή σε απρόβλεπτες επιθέσεις γύ­ ρω από τα εθνικά μας θέματα. Όμως, τα κείμενα πάνε παρα­ πέρα από το να θίγουν επίκαι­ ρα ζητήματα (όπως στην περί­ πτωση της Ιστορίας του Ντυροζέλ), ώστε μέσα από μια

117

στον αντικειμενικό και υποκει­ μενικό χωροχρόνο, ο Σ.Α. θα παρατηρήσει ότι η ελληνική ιστοριογραφία δεν έχει αναχθεί σε πολιτισμική πράξη, θα καυτηριάσει την έλλειψη πραγματικής ιστορικής έρ ευ­ νας, θα θίξει το θέμα ανάγκης ευρύτερης ένταξης των ιστο­ ρικών σπουδών μέσα στις αν­ θρωπιστικές επιστήμες, ενώ δεν θα παραλείψει την ανάγκη δημιουργίας μιας διαλεκτικής σχέσης μεταξύ ιστορικού και θεσμών. Κείμενα ενδιαφέρο­ ντα τόσο στη θεωρητική τους τοποθέτηση όσο και στην επικαιρική τομή που προκαλούν.

118

δο κ ιμ ια ΝΑΝΟΣ ΒΑΛΑΩΡΙΤΗΣ Ή ζω>ί μου μετά θάνχτον έγγυημ&εη

μετώπιση τόσο της ζωής, όσο και του θανάτου. Λ.Ε.

Πρόσωπα που μας σημάδεψαν ΚΩΣΤΑΣ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θίασος ποικιλιών. Αθήνα, 1993. Σελ. 208.

Καστανιώτης, 1993. ΣεΠ. 217. Δρχ. 3000. τη σειρά “Σκέψη, χρόνος και δημιουργοί” έρχεται κι ο X. Λιοντάκης να προσφέρει στο κοινό μια σειρά από κεί­ μενα ποικίλα και πολύχρωμα, σαν τη μνήμη που πραγμα­ τεύονται και τα φώτα των πό­ λεων που περιηγείται. Κείμενα σύντομα και εκτενέστερα, φό­ ρ ος τιμής σε τόπους, χρόνους κι ανθρώπους, λογοτεχνικές προτιμήσεις κι αγάπες, ανα­ μνήσεις προσωπικές και μη, ιδού το μωσαϊκό του Νυχτερι­ νού γυμναστηρίου. Ένα βλέμ­ μα που μόλις αγγίζει, θωπευτι­ κά, περιπλανώμενο, λέξεις, πρόσωπα, πόλεις. Γραφή πολύ προσωπική ακόμα κι όταν άπτεται συγκεκριμένων θεμά­ των που απαιτούν τεκμηρίωση, ποιητική, αφαιρετική. Δημι­ ουργών εξομολογήσεις. Τ.Δ.

Σ

ρόκειται για επιλογή δη­ μοσιευμάτων από ποικίλες πηγές στην περίοδο 19721993 με άξονα «την κυριαρχία των ανθρώπων και των προσώ ­ πων». Τα κείμενα αφορούν σε ανθρώπους που έπαιξαν ση­ μαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του σύγχρονου ελληνικού π ο ­ λιτισμού. Έτσι ακόμα και αν ο Γεωργουσόπουλος τονίζει τον υποκειμενικό χαρακτήρα τους, οι κρίσεις για δημόσια πρόσω ­ πα και μάλλον πολυσυζητημέ­ να εκφεύγουν μιας απλής προ­ σωπικής κατάθεσης, αφού ταυτοχρόνως κρίνουν τον κρι­ τή, αλλά και την εποχή τους. Γ.Μ.

ρών μας. Αθήνα - Γιάννινα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 342. Δρχ.

3.500. υναγωγή κειμένων του δι­ ακεκριμένου δοκιμιογρά­ φου δημοσιευμένων σε εβδο­ μαδιαία στήλη της εφημερίδας Η Καθημερινή. Σχόλια, κρίσεις και ερωτήματα που αποτελούν ουσιαστικές παρεμβάσεις στο ήθος και το ύφος της κοινωνι­ κής, πολιτικής και πνευματικής μας ζωής, αποβλέποντας σε μια διαυγέστερη γνώση του προσώπου μας, σε μια καθα-

Σ

Δοκίμια Ιδεών

Π

Μνήμες κι αγάπες ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΛΙΟΝΤΑΚΗΣ. Νυ­ χτερινό γυμναστήριο. Αθήνα,

Εγχειρίδιον ήθους ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΛΕΒΙΤΣΗΣ. ΔΟΚΙ­ ΜΙΑ ΙΔΕΩΝ. Εκατό μικρά δο­ κίμια για το πνεύμα των και­

ρότερη ερμηνεία των οντολογικών μας καταθέσεων. Ο Μαλεβίτσης άλλοτε νομιμόφρων και άλλοτε αιρετικός, άλλοτε ρηξικέλευθος και άλλοτε φι­ λήσυχος αστός, επιχειρεί να συλλάβει την ουσία των προ­ βλημάτων που απασχολούν την κοινωνία μας και να ερ ­ μηνεύσει τις φάσεις του ιστο­ ρικού γίγνεσθαι εντός του οποίου βρίσκεται ο πολιτισμός μας -α ν δεχθούμε βεβαίως ότι υπάρχει πολιτισμός αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα. Ο φιλό­ σοφ ος βλέπει με τον σκεπτικι­ σμό, τη νοσταλγία και την αγά­ πη που εμπνέουν τον άνθρωπο της δράσης και τον πολιτικό -έτσι τα τόσο αφαιρετικά και

-----------------δοκίμια βαθυστόχαστα κείμενά του μετατρέπονται σε πολιτικές παρεμβάσεις και νουθεσίες. Θα λέγαμε, συνοπτικά, ένα εγχειρίδιο ή θους για τους σ ύγ­ χρονους πολιτικούς. Β.Κ.

Μια ερμηνευτική δοκιμή

Μαρτυρία υπερεθνικού προβληματισμού Κ. Σ. ΣΟΚΟΛΗΣ. Αυτοκρατορία. Αθήνα, Ροές, 1993. Σελ. 139. Δρχ. 1.500.

119

κύκλου του; Πέρα από τις οποιεσδήποτε ιδεολογικές χρήσεις που θα μπορούσε να έχει σήμερα το βιβλίο, απο­ τελεί αναμφίβολα μια μαρτυ­ ρία υπερεθνικού προβληματι­ σμού μέσα σε μια εποχή που βασανίζεται από το φανατισμό και τη μισαλλοδοξία.

ια σημαντική ανατύπωση που έρχεται να θίξει προ­ βλήματα και απορίες που τα­ Άνιση ανθολόγηση λανίζουν τον εθνικό, ή εθνικι­ στικό, προβληματισμό μας κα­ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΧΡΗΣΤΑΚΗΣ. ΠΑΝΑΙΤ τά του ς δύο τελευταίους αιώ­ ΙΣΤΡΑΤΙ Ένας συγγραφέας. νες. Ο Κ. Σ. Σοκόλης (1872Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ.

1920) τύπωσε το σύντομο 153. Δρχ. 1.200. αυτό δοκίμιο το 1916, λίγο με­ τά τους νικηφόρους βαλκανι­ ρόκειται για μια άνιση ανθο­ να ενδιαφέρον εκτενές δο­ λόγηση κειμένων που ανακίμιο που προσπαθεί να φέρονται στον παραγνωρι­ αναλύσει και να ερμηνεύσει τα σμένο Ρουμάνο συγγραφέα. γεγονότα που σημάδεψαν τον Μερικά από αυτά είναι πραγ­ Εικοστό αιώνα και στη συνέ­ ματικά ενδιαφέροντα έω ς ση­ χεια να προσφέρει ένα γενικό­ μαντικά, μα άλλα προσπαθούν τερο πρότυπο κατανόησης με έναν καθαρά παρωχημένο της ιστορικής εξέλιξης. Όπως τρόπο σχεδόν να αγιογραφήκαι κάθε παρόμοιο εγχείρημα, σουν τον άνθρωπο που αφιέ­ χαρακτηρίζεται από μια έντο­ ρωσε τη ζωή του στο κομ­ νη επιθυμία να ειπωθούν τα μουνιστικό κίνημα χωρίς ωστό­ πάντα μέσα σε λίγες γραμμές, σο να είναι και ο ίδιος απόλυτα γεγονός που ουσιαστικά αδυ­ πεπεισμένος για την ορθότητά νατίζει τη συνολική του θέση. του. Ο συγγραφέας πολύ συχνά υποπίπτει στον πειρασμό της ηθικολογίας και ακόμα συ­ χνότερα αποφθέγγεται από κούς πολέμους και λίγο πριν καθέδρας. Επιπλέον, πολλές την Ελλάδα των δύο Ηπείρων φορές το ύφος του κειμένου και των Πέντε Θαλασσών. Εκεί προδίδει το περιεχόμενό του, διατύπωσε την ιδέα μιας Ανα­ εφ όσον ο δοκιμιογράφος αδυ­ τολικής Αυτοκρατορίας, η νατεί να αρθρώσει μια συ­ οποία πέρα από εθνικούς και γκροτημένη και πολυεπίπεδη θρησκευτικούς περιορισμούς, πρόταση ως απόρροια της θα περιελάμβανε κάθε λαό και πολιτιστική παράδοση που θα προσέγγισής του. Ένα βιβλίο μπορούσαν να συμβάλλουν που θα πρέπει να διαβαστεί με δημιουργικά στην ευημερία πολλές επιφυλάξεις -ιδιαίτερα όπου ο συγγραφέας επαινεί και την ορθή διοίκηση της κρατικής μηχανής. Ένα ουτο­ την Ελλάδα με τα εγκώμια πικό όραμα; Μια προσωπική ενός μάλλον αθεμελίωτου εν­ αυταπάτη; Έ νας αντίλαλος θουσιασμού. Β.Κ. του Ίωνος Δραγούμη και του ΗΛΙΑΣ Ν. ΜΙΧΑΛΟΣ. Σχόλια στον εικοστό αιώνα. Και ίσως και σε κάθε αιώνα, περασμέ­ νο ή μελλοντικό. Αθήνα. Καλένχης, 1993. Σελ. 173. Δρχ.

1.800.

Ε

Μ

Π

120

δοκίμια-----------------

Περίεργα τα ερμηνευτικά σχόλια του επιμελητή, ακόμα πιο περίεργες ορισμένες με­ ταφραστικές του επιλογές. Μολοντούτο, το μικρό βιβλίο καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία για τον Ιστράτι, τα έργα του οποίου θα πρέπει να κυκλο­ φορήσουν επιτέλους και σε ευπρεπείς μεταφράσεις. Β.Κ.

Η ζωη των αγαλμάτων ΜΑΡΓΚΕΡΙΤ ΓΙΟΥΡΣΕΝΑΡ. Η σμί­ λη του χρόνου. Μετ.: Ν. Δομαζάκης - I. Χατζηνικολή. Αθήνα, Χατζηνικολή, 1993. Σελ. 246. Δρχ. 2.900.

νει πνοή στο Μιχαήλ Άγγελο και στα μοντέλα των τοιχογρα­ φιών του, μας ξεναγεί στην τεχνική της συγγραφής των έργων της και υποκλίνεται στην έννοια του χρόνου που μέσω της βίας, της φύσης και των ανθρώπων αποτυπώνεται σε κάθε μορφή της οργανικής ζωής. Ό λα τα δοκίμια είναι γοητευτικά ταξίδια μέσα στο χώρο και στο χρόνο, που γίνο­ νται ακόμη πιο συναρπαστικά από τη γλώσσα της μετάφρα­ σης που τα φιλοξενεί και τα ζωο-γονεί. Κ.Α.

Τα άρια της ανάγνωσης UMBERTO ECO. Ερμηνεία και Υπερερμηνεία. Μτφρ. Α. Παπακωνοταντίνου. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1993. Σελ. 198. Δρχ. 2.200.

ώρο στους αποξηραμένους από φαντασία και στοχα­ σμό καιρούς μας είναι τα δ ε­ καοχτώ κείμενα, με τα οποία η Μ.Γ. αναλογίζεται ονειρευόμενη και διαμαρτύρεται «αυτοπυρπολούμενη». Η ευαισθησία της σπάνιας ψυχής της επιτρέ­ πει στη διάνοιά της να εκδρά­ μει σε ζητήματα που ποικίλ­ λουν ως προ ς το θέμα και που κερδίζουν εξαιτίας του προσωπικού ύφους και της ιδι­ αίτερης οπτικής γωνίας. Η μα­ τιά της διατρέχει την άποψη περί ζωής κατά τον 7ο αι., δί­ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΓΙΟΥΡΣΕΝΑΡ Η Σ Μ ΙΛ Η ΤΟ Υ Χ ΡΟ Ν Ο Υ

τ

την περίφημη πρότασή του π ε­ ρί «ανοικτού» έργου, αλλά και επανατοποθετείται απέναντι στις παρερμηνείες που γνώρι­ σε έκτοτε η θέση του αυτή. Το βιβλίο απολαυστικό, ευνοείται στην ελληνική μεταφορά του από την πολύ καλή μετά­ φραση της Μ. Κονδύλη, και δείχνει, σε όσους αρέσκονται στις σύντομες αποκαθηλώσεις θεωριών, ότι οι σημειολογική προσέγγιση όχι μόνο ανθεί ακόμη στη δυτική σκέψη αλλά και εξακολουθεί να αποτελεί το πλέον έγκυρο εργαλείο προσέγγισης της λογοτεχνίας. Δ.Τσ.

ιβλίο με μορφή κειμενικού διαλόγου ανάμεσα σε ση­ μαντικούς διανοητές και το οποίο αφορά στην επιστήμη του καιρού μας: την Ερμηνεία των Κειμένων. Ό σο περισσότε­ ρες και αντιθετικές απόψεις κατατίθενται, τόσο η προβλη-

Β

Η ανάγνωση του κειμένου 0ΥΜΠΕΡΤ0 ΕΚΟ. Τα όρια της ερμηνείας. Μετ. Μαριάννα Κονδύλη. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ. 421. Δρχ. 3400. . οκίμια που γράφτηκαν κατά το δεύτερο μισό της δεκαε­ τίας του ’80 και εκδόθηκαν στην Ιταλία το 1990. Ο Έκο, με το έργο του αυτό, όχι μόνο επαναπροσδιορίζει τις σχέσεις συγγραφέα-κειμένου-αναγνώστη/ερμηνευτή με βάση τα όσα διατυπώθηκαν κατά το με­ σοδιάστημα που ακολούθησε

Δ

------------- δοκίμια ματική για τη μεθοδολογία και το σκοπό της κειμενικής ερμη­ νείας διευρύνεται, ενώ νέα π ε­ δία διανοίγονται προ ς συζήτη­ ση και ανάλυση. Στο παρόν έρ­ γο ο U.E. ως ο βασικός ομιλη­ τής ενός κύκλου διαλέξεων στο Cambridge, συντονισμέ­ νων από τον St. Collini, αντιπαραθέτει τη γνώμη του σ ’ αυτές των τριών άλλων συνομιλητών του και καταλήγει στην εδραι­ ωμένη άποψη πως «η πρόθεση του έργου» είναι δυνατόν να οριοθετεί και την ερμηνεία του κειμένου. Βιβλίο που γονιμοποιεί απορίες και καθιστά πρωταρχικό πρόβλημα τον πε­ ριορισμένο ή μή ερμηνευτικό χαρακτήρα κάθε κειμένου ως διαδικασία νοηματικής ανί­ χνευσης και υφολογικής ανά­ λυσης.

τα πιο ενδιαφέροντα κείμενα της ιταλικής δοκιμιογραφίας. Τυπωμένοι το 1845, οι Στοχα ­ σμοί τ ου Leopardi, αναβιώνουν το αρχαίο είδος των γνωμικών αποφθεγμάτων και των συλλο­ γών με ηθικά παραγγέλματα με ένα μοναδικό και οξυδερκή τρόπο, που άνοιξε αργότερα το δρόμο σε ρηξικέλευθους φιλοσόφους, όπως ο Νίτσε, να προχωρήσουν σε μια εκ βά­ θρων αμφισβήτηση των κοινω­ νικών συμβάσεων μέσω των δυνατοτήτων του νέου είδους. Ο Λεοπάρντι ξεχωρίζει για την εμβρίθεια και την πυκνότητα της σκέψης του, για έναν πε­ ριφρονητικό σαρκασμό απέ­ ναντι στο μυστήριο της ζωής και τέλος για τη λεπτότατη ει­ ρωνεία απέναντι στον ίδιο του τον εαυτό. Ένα ασύγκριτο κεί­ μενο - πρόδρομος των πλέον ριζοσπαστικών κριτικών του αιώνα μας, σε μια θαυμάσια μετάφραση. Β.Κ.

Από τις Αμαζόνες στην Υπατία MARY R. LEFK0WITZ. Γυναίκες στον Ελληνικό Μύθο. Μτφρ.: Α. Μεγαπάνου. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 256. Δρχ.

3.000.

Φιλοσοφικό και αισθητικό μανιφέστο ΧΕΝΡΙ ΜΙΛΕΡ. Η αισχρότητα στη λογοτεχνία και στην τέ­ χνη και οι νόμοι της αντι­ μετώπισης. Μτφρ.: Μ. Κουκουλέ. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 45. Δρχ. 600. Χένρι Μίλερ είναι ο κατεξοχήν αρμόδιος για να μι­ λήσει για την αισχρότητα στη λογοτεχνία. Στο σύντομο κεί­ μενό του για την αισχρότητα, διέρχεται το θέμα του με την άνεση του ειδήμονος. Από τις δυσκολίες που συναντά κά­ ποιος προκειμένου να ορίσει την αισχρότητα στην κοινωνι­ κή της διάσταση, το περιεχό­ μενό της και τη σχέση της με την πορνογραφία - από την οποία διαφοροποιείται σε επί­ πεδο στόχων - ως τη σχέση

Ο

Κείμενο - Πρόδρομος ΤΖΙΑΚΟΜΟ ΛΕΟΠΑΡΝΤΙ. Στο­ χασμοί. Μτφρ. - Εισαγωγή: Κατερίνα Βασιλικού. Αθήνα, Printa, 1993. Σελ. 128. Δρχ.

1.200. εταφράστηκε επιτέλους στη γλώσσα μας ένα από

Μ

121

ξιο παντός επαίνου το βι­ βλίο της Mary R. Lefkowitz «Γυναίκες στον Ελληνικό Μύ­ θο» που από μόνο του καταρ­ ρίπτει τους υστερικούς μύ­ θους του φεμινισμού των άκρων. Πλούσιο σε πηγές και παρεχόμενες γνώσεις, επι­ στημονικό και συνάμα εύλη­ πτο στον απλό αναγνώστη και γραμμένο κατά τον πιο γλα­ φυρό τρόπο εξετάζει με τη δ έ­ ουσα προσοχή και συνέπεια τη θέση της γυναίκας από τις απαρχές του μύθου μέχρι και τους πρώτους Χριστιανικούς αιώνες. Με οξυδέρκεια, πνευματική πειθαρχία, αλλά και σημαντική βιβλιογραφία καταρρίπτει τα επιχειρήματα περί της «πάλης των φύλων» και μας παρουσιάζει την αν­ θρώπινη υπόσταση γυμνή μέ­ σα στην τραγικότητά της. Γ.Π.

122

δοκίμια----------------

της με την πραγματικότητα, ο Μίλερ αναλύει σ ε βάθος και ει­ λικρινούς αυτοαναλύεται. Οι αναφορές στον πόλεμο και στη λειτουργία του δίνουν άλ­ λη μια ενδιαφέρουσα διάστα­ ση στο κείμενο. Ένα φιλοσοφι­ κό και αισθητικό μανιφέστο. Τ.Δ.

Η Αισχρότητα στη Λογοτεχνία και στηνΤέχνη και οι Νόμοι

Χαρακτηριστικό της αξίας του συγγραφέα του «Ερωτι­ σμού» είναι ότι ο Μ. ΧάιντεΥκερ δήλωνε την ίδια χρονιά: «Ο Ζωρζ Μπατάιγ είναι σήμε­ ρα το μεγαλύτερο μυαλό στοχαστή που έχει η Γαλλία». Ως παραπλήρωμα του γαλ­ λικού δοκιμίου επισυνάφθηκε η κινέζικη «Ιστορία της Πηγής με τα Ροδακινάνθια» του Τάο Γιουάν Μινγκ (372-427 μ.Χ.) με κοινό σημείο αναφοράς την αναζήτηση της αλήθειας. Το εξώφυλλο κοσμεί έργο της Πελαγίας Κυριαζή.

εν συντομία ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ ΤΑΣΟΣ. Από τον εαυτό μας στους άλλους. Αθήνα, Ε σ τία , 1993. Σελ. 290. Δρχ. 2200.

Είκοσι δύο δοκιμιακά κείμενα στο χώρο της ψυχής και στα φαινόμενα της κοινωνίας. ΔΗΜΟΣ ΝΙΚΟΣ. Τα πρόσωπα της ποίησης. Δοκίμια II. Αθήνα, Ν ε φ έ λ η , 1993. Σελ. 184. Δρχ. 2000.

0 δεύτερος τόμος με κείμενα που αναφέρονται στη λογοτεχνία και ιδιαί­ τερα στην ποίηση.

Το σύστημα ιδεών του Μπατάιγ ΖΩΡΖ ΜΠΑΤΑΪΓ. Η αγιοσύνη, ο ερ ω τισμός και η μοναξιά. Μτφ. Λ. Τσιριμώκου. Αθήνα, Ροδακιό, 1993. Σελ. 40. Δρχ.

1500.

U αγιοσύνη,

ο ερωτισμός και η μοναξιά υπήρξαν οι άξο­ νες γύρω από τους οποίους ο Ζωρζ Μπατάιγ έστησε το έργο του. Αυτό το σύστημα ιδεών του εξέθεσε ο συγγραφέας σε μια διάλεξη στο φιλοσοφικό κολλέγιο της Γαλλίας, στα 1955, για να προσδιορίσει τη θέση του έναντι της φιλοσοφι­ κής μεθόδου και γλώσσας.

II

Ε.Κ.Ε.Μ. Ελληνική πολιτισμική ταυτότητα και ευρωπαϊκή ενοποίηση. Αθήνα, Ε σ τ ία , 1993. Σελ. 142. Δρχ. 1500.

Γράφουν οι: Φωκάς, Ζήρας, Πλάκα, Φιλιππίδης, Γεωργουσόπουλος, Βαροπούλου, Αντωνίου, Garcia. ΚΑΡΑΜΟΑΕΓΚΟΥ ΠΕΛΛΑ. Ο λαός του ήλιου. Αθήνα, Σ. Ε π ο χ ή , 1993. Σελ. 152. Δρχ. 1700.

Ιδέες και σκέψεις μέσα από διαφορετικά είδη λόγου. ΜΗΤΣΑΚΗΣ κ. Τα δοκίμια της Βοστώνης. Αθήνα, Κ α ρ δ α μ ίτ σ α , 1993. Σελ. 150.

Δοκίμια για τη νεοελληνική ποίηση και πεζογραφία. ΤΖΑΒΑΡΑΣΓ. Έρωτας - Πόλεμος. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 172.

Για την αλήθεια του έρωτα και του πολέμου. ΣΟΥ ΚΟΥΪ ΑΟΥΓΚ ΣΑΝ. Απελευθέρωση από το Φόβο και άλλα κείμενα. Μετ. Ν. Σιδέρη. Αθήνα, Χ α τ ζ η ν ι κ ο λ ή , 1993. Σελ. 384. Δρχ. 3600.

Βιογραφικό πορτρέτο, δοκίμια και ντοκουμέντα της Αούγκ Σαν Σου Κουί.

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ

ΑΓΡΑ 1 β 7 θ ·1 9 9 3

ΙΤΑΛΟ ΚΑΛΒΙΝΟ (μετ. Μαρία Σπυριδοπούλου): Ή λαϊκή παράδοση ατά παραμύθια Κ ΤΡ. Ν ΤΕΛΟΠΟΤΛΟΣ: Παιδικά καί νεανικά βιβλία * Βιβλιογραφία γιά τό παιδικό βιβλίο ΜΑΡΩ Δ Ο ΪΚ Α : Λευκό κουρελάκι φτερωτό ΞΕΝ ΙΑ Κ Α Λ Ο Γ ΕΡ Ο Π Ο ΐΛ Ο Τ: Θέατρο γιά μικρούς καί γιά μεγάλους Μ Α ΡΙΝ Α ΛΑΜΠΡΑΚΗ-ΠΛΑΚΑ: «Καί πάει λέοντας...» ΕΥ ΓΕ Ν ΙΟ Σ Τ ΡΙΒ ΙΖ Α Σ: Τό χιούμορ καί τό παράλογο στην παιδική λογοτεχνία Μ Α ΡΓ Α Ρ ΙΤΑ ΚΑΡΑΠΑΝΟΥ

ΑΜΑΛΙΑ Μ ΕΓΑΠΑΝΟΥ

ΤΗΛΕΜ . Μ Ο Υ ΔΑΤΣΑΚΙΣ

Α ΓΓΕΛ Ο Σ Δ Ε Λ Η Β Ο Ρ ΡΙΑ Σ

Κ Α ΤΕ ΡΙΝ Α ΚΑΡΙΖΩΝ Η

Μ. Γ. Μ ΕΡΑ Κ Λ Η Σ

Μ ΑΡΚ ΣΟΡΙΑ Ν Ο

ΑΛΕΚΟΣ ΦΑ ΣΙΑΝΟΣ

(μετ. I. Ν. Βασιλαράκης)

Φ. Δ. ΔΡΑ Κ Ο Ν Τ Α Ε ΙΔ Η Σ

ΒΙΚΥ ΠΑ ΤΣΙΟΥ

ΒΙΤΩ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ

ΡΑ Μ Ε Ρ ΓΚ ΟΝΤΕΝ

ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ

(μετ. Μαρία Φωστιέρη)

I. Ν. ΒΑ ΣΙΛ Α ΡΑΚ Η Σ

Μ Α ΙΡΗ Κ ΙΝ ΓΚ ΣΜ Π ΕΡΥ

ΜΑΡΘΑ ΚΑΡΠΟΖΗΛΟΥ

(μετ. Γιάννης Κολοκοτρώνης)

Δ Η Μ Η Τ ΡΗ Σ Π Ο ΤΑ Μ ΙΤΗ Σ

Ao v o u : \ v h i

ιη ιιο ικ η

u φ ιί; μ ω ;κ ι Α ΝΤΩΝΗΣ Φ Ω ΣΤ ΙΕ ΡΗ Σ : Τό παιδί καί τό βιβλίο. Μικρή ερωτική ιστορία ΖΩΗ Β ΑΛΑΣ Η: Το παιδί καί τό παιδικό βιβλίο μέσα στις αντιθέσεις των πολιτιστικών προτύπων Θ Α ΝΑ ΣΗΣ ΤΖΟΥΛΗΣ: Παιδική λογοτεχνία καί ψυχανάλυση ΛΟ ΤΗ Π Ε Τ ΡΟ ΒΙΤΣ-Α ΝΔ ΡΟ Υ ΤΣΟ Π Ο ΥΛ Ο Υ : Σκέψεις γιά τά χαρακτηριστικά καί τήν άξια της παιδικής λογοτεχνίας ΑΘΗΝΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ: Λογοτεχνία γιά παιδιά, ένας αδόκιμος όρος. Υπονομεύστε τον ή

κλεψύδρα

’Αναλυτικά περιεχόμενα τοϋ Ι Γ ' τόμου (τεύχη 113-118) Ελληνική ζωγραφική μέ θέμα τό παιδί

νοεμβρηςδεκεμβρης’93

118

ειδικό τεΰχος: δρχ. 1500

--------------- πολίτικη

ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Προστασία των μειονοτήτων

Δεύτερη ελληνική προεδρία του ΣΕΚ

μάζονται σε Ευρωπαϊκή Κοι­ νότητα. β) Στο θεσμικό σύ­ στημα της Κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ΓΙΑΝΝΟΣ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ. Η εξέ­ ασφάλειας, γ) Στο αντίστοιχο λιξη της Ελληνικής Πολιτικής σύστημα δικαιοσύνης και εσω­ στη Δεύτερη Ελληνική Προε­ τερικών υποθέσεων. Στην πο­ δρία του Συμβουλίου της λύ χρήσιμη μελέτη του ο ΚραΕυρωπαϊκής Κοινότητας. Αθή­ τερός Ιωάννου εξετάζει την να, Σάκκουλας, 1993. Σελ. κοινή εξωτερική πολιτική ασφάλειας και την ευρωπαϊκή 175. ιθαγένεια, δύο θεσμούς, οι οποίοι αν και εντάσσονται ο ρήσιμη έκδοση, η οποία καθένας σε διαφορετικό από αναλύει στο πρώτο μέρος της την Ελληνική Πολιτική τα τρία συστήματα της Ευρω­ παϊκής Ένωσης, ωστόσο στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και έχουν ένα κοινό σημείο: ότι το έργο της δεύτερης Ελ­ από την επιτυχή λειτουργία ληνικής Προεδρίας (1 Ιουλίου τους εξαρτάται σε μεγάλο - 31 Δεκεμβρίου 1988), ενώ βαθμό η περαιτέρω πορεία στο δεύτερο μέρος συγκε­ της ευρωπαϊκής ολοκλήρω­ ντρώνει τα πιο σημαντικά κεί­ σης. μενα που κυκλοφόρησαν κατά Σ.Ν. τη διάρκεια της Ελληνικής Προεδρίας.

Χ

Σ.Ν.

Πολιτική και Ευρωπαϊκή ιθαγένεια ΚΡΑΤΕΡΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ. Κοινή εξωτερική Πολιτική. Ευρω­ παϊκή Ιθαγένεια. Δύο νέοι θε­ σμοί της ευρωπαϊκής ολο­ κλήρωσης Αθήνα, Σάκκου­ λας, 1993. Σελίδες 154.

ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΕΡΡΑΚΗΣ (επιμέ­ λεια). Τα δικαιώματα των λα­ ών και των μειονοτήτων. Μια προβληματική σε εξέλιξη. Αθήνα, Σάκκουλας, 1993. Σελ. 392. ο ζήτημα της προστασίας των μειονοτήτων στα πλαί­ σια της διαδικασίας της ΔΑΣΕ, του Συμβουλίου της Ευρώπης, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, όσο και της Επιτροπής των Δι­ καιωμάτων του Ανθρώπου του ΟΗΕ, απασχολεί τους συγγρα­ φείς αυτού του συλλογικού τό­ μου που συμβάλλει στον επι­ στημονικό προβληματισμό.

Τ

Σ.Ν.

Ον επιπχώσενς του Μάαστριχτ ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δη ­ μοκρατία και Ευρωπαϊκή Ολο­ κλήρωση. Αθήνα, Σάκκουλας, 1993. Σελ. 55.

125

πραγματεύονται τις επιπτώ­ σεις της συνθήκης του Μάα­ στριχτ, στη συνταγματική μας τάξη, το έλλειμμα δημοκρα­ τίας και την αναγνώριση των πολιτικών δικαιωμάτων στην Κοινότητα. Σ.Ν.

Περί πολιτικών δικαιωμάτων ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥ (Επιμέλεια). Τα Δικαιώματα του Πολίτη στην Κοινοτική Έννομη Τάξη, Θεσ/νίκπ, Πα­ ρατηρητής, 1993, Σελ. 208. Δρχ. 2600.

κυοφόρηση της Συνθήκης του Μάαστριχτ για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνο­ δεύτηκε από μια απρόσμενη τόμος αυτός είναι καρπός πράγματι δυστοκία. Στην αρχή του Α' Συνεδρίου της Ελλη­ η προσοχή στράφηκε προς νικής Πανεπιστημιακής Ένω­ ο οικοδόμημα του Μάατην αναζήτηση των αναγκαίων σης Ευρωπαϊκών Σπουδών. στριχτ, αυτός ο ασαφής θε­ συμβιβασμών για την επίλυση Μέχρι πρόσφατα η συζήτηση σμός της Ευρωπαϊκής Ένω­ των κρίσιμων θεμάτων που για το δημοκρατικό έλλειμμα σης στηρίζεται σε τρεις πυ­ επρόκειτο να τάμει η Συνθήκη. της Κοινότητας εστιαζόταν λώνες: α) Στις τρεις ευρωπαϊ­ Τα κείμενα του τόμου αυτού στη θεσμική της διάρθρωση κές Κοινότητες που μετονο­

Τ

Η

0

126

πολίτικη---------------

και ειδικότερα στην έλλειψη δημοκρατικής νομιμοποίησης της Επιτροπής και τις περιορι­ σμένες εξουσίες του Ευρω­ παϊκού Κοινοβουλίου. Στην πραγματικότητα, το δημοκρατικό έλλειμμα δεν ήταν μόνο θεσμικό: αφορούσε εξίσου, αν όχι περισσότερο, τα δικαιώματα του πολίτη. Μερι­ κά από τα θέματα που εξετά­ ζονται είναι: το δικαίωμα δια­ μονής στην Κοινοτική έννομη τάξη, τα Πολιτικά δικαιώματα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, η Προστασία των εργαζομένων κατά τον Κοινοτικό Χάρτη Θε­ μελιωδών Κοινωνικών Δικαιω­ μάτων και η Προστασία των καταναλωτών στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Σ.Ν.

κοινωνική δικαιοσύνη, καθώς θα οικοδομούνται αυθεντικοί και σταθεροί δημοκρατικοί θε­ σμοί. Σ.Ν.

Το άτομο και οι αρετές του ΝΙΚΟΛΟ ΜΑΚΙΑΒΕΛΙ. Ο ηγεμό­ νας. Μτφρ. Μ. Κασωτάκη. Αθήνα Πατάκης, 1993. Σελ.

148. Δρχ. 1400.

Αντιφατικά σχόλια FRANCIS FUKUYAMA. ΤΟ τέλος της ιστορίας και ο Τελευταίος Άνθρωπος. Μτφρ.: Αχιλλέας Φακατσέλης. Αθήνα, Νέα Σύ­ νορα - Λιβάνης, 1993. Σελ.

453. Δρχ. 3000.

ο 1989, ο υποδιευθυντής του Γραφείου Σχεδιασμού Πολιτικής του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, Φράνσις Φουκουγιάμα, δίνει μια σει­ ρόκειται για το έργο που ρά διαλέξεων στο Πανεπιστή­ διαμόρφωσε πολιτικές μιο του Σικάγου. Ο πυρήνας συνειδήσεις και που ο παρά- της σκέψης του είναι ο εξής: FI γω γος ό ρος «μακιαβελισμός» διαλεκτική που εξέθρεψε τους δέχτηκε πληθώρα ερ­ πολέμους και τις επανα­ μηνευτικών εκδοχών. Αποτεστάσεις είναι ξεπερασμένη ελ­ λείται από 26 κεφάλαια και εί­ λείψει αντίπαλου δέους. Το φι­ ναι αφιερωμένο στον Λαυ­ λελεύθερο δημοκρατικό μο­ Οικονομική ανάπτυξη ρέντιο των Μεδίκων. Πρόθεση ντέλο επικράτησε πλήρως. Η - κοινωνική δικαιοσύνη του Μακιαβέλι την εποχή που ιστορία τελείωσε. Ο μο­ γράφτηκε -1 5 1 3 - ήταν να κα­ ντέρνος άνθρωπος και τα αιθορίσει έναν ορισμένο τρόπο τήματά του εκπνέουν. Ανα­ RALF DAHRENDORF. Σκέψεις πολιτικής συμπεριφοράς επτυγμένη αυτή η προβλημα­ για την επανάσταση στην ντάσσοντάς την μέσα στα τική σε ένα άρθρο τριάντα σε­ Ευρώπη, Εισαγωγή: Π. Κοζά­ ευρύτερα πλαίσια της ανθρώ­ λίδων της επιθεώρησης κος - Μ. Τσινισιζέλης, Μιφρ.: πινης, και όλα αυτά σε μια κοι­ National Interest κάνει τον γύ­ Π. Κελάνδριας, Αθήνα, Ελλη­ νωνία που χαρακτηρίζεται ως ρο του κόσμου, προκαλώντας νικές Πανεπιστημιακές Εκδό­ πρωτοαστική και απέχει πόραντιφατικά σχόλια, καθώς άλ­ σεις, 1993, Σελ. 220. Δρχ. ρω από τη σημερινή. FI μετα­ λοι τον θεωρούν ως πρωτό­ 2500. φραστική γραμμή ακολούθησε τυπο αναγνώστη του Χέγκελ κι την απλότητα της σκέψης του άλλοι ως απλό φερέφωνο της νας από τους πιο διακε­ συγγραφέα, ενώ δεν διστάζει αμερικανικής διπλωματίας. να καταφύγει -ότα ν χρειάζε­ κριμένους μελετητές της Τρία χρόνια αργότερα ο Ευρώπης ο Ralph Dahrendorf ται- και στην ελεύθερη μετά­ συγγραφέας εκδίδει σε βιβλίο στο δοκίμιο αυτό μελετάει όλα φραση. Κείμενο κλασικό και, μια εμπλουτισμένη μορφή όσα συνέβησαν τα τελευταία σύμφωνα με τον Α. Γκράμσι, εκείνου του άρθρου. χρόνια στην Κεντρική και Ανα­ σύμβολο των λειτουργιών Μ.Φ. τολική Ευρώπη. Θεωρεί τα ενός σύγχρονου επαναστατι­ πρόσφατα γεγονότα ως μια κού κόμματος. ψήφο υπέρ μιας ανοιχτής κοι­ Κ.Α. νωνίας και εναντίον μιας κλει­ στής. Υποστηρίζει ότι το διαρ­ κώς παρόν αίνιγμα, που θα βα­ σανίσει τους ανθρώπους σε όλα τα μέρη του κόσμου, θα ΚΑΡΑΦΩΤΙΑΣ Π. Ο.Η.Ε. Ο μέγας παρεξηγημένος. Αθήνα, Γ κ ο β ό ο τ η ς , είναι το πώς θα ισορροπήσει η 1993. Σελ. 158. ανάγκη για οικονομική ανά­ πτυξη με την επιθυμία για Για το ιστορικό και θεσμικό πλαίσιο του Ο.Η.Ε.

Τ

Π

Ε

εν συντομία

----------------

τεχνες

127

νεται απαραίτητο για όλους τους καθ’ οιονδήποτε τρόπο και από οποιαδήποτε θέση ασχολούμενους με την Τέχνη. Γ.Κ.

ΤΕΧΝΕΣ Ο καλλιτέχνης σιοχαζόμενος

Ταξιδεύοντας με τον Μανουσάκι] στο χώρο της διαφήμισής Ταξιδεύοντας σ τη ν Ελλά δα μ ε το ν Γιώ ργο Μανουσάκη. Αθήνα, Εμπορική Τράπεζα της Ελλάδας, 1993. Σελ. 146. ε αυτό το πολύ σημαντικό άρθρο βρίσκει κανείς συ­ γκεντρωμένες μακέτες και γε­ νικά ζωγραφικές συνθέσεις για ταξιδιωτικά έντυπα και αφίσ ες που φιλοτέχνησε ο μεγά­ λος μας ζωγράφος Γιώργος Μανουσάκης. Τα έργα αυτά δημιουργήθηκαν την περίοδο 1962-1966 και σε συνεργασία του Ελληνικού Οργανισμού Τουρισμού. Μετά από ένα ει­ σαγωγικό σημείωμα του ζω­ γράφου, ο οποίος εξιστορεί τον τρόπο που συνεργάστηκε με τον EOT και πώς παράχθηκαν οι πιο πάνω συνεργασίες, δημοσιεύονται δύο διεισδυτι­ κές αναλύσεις του έργου και των συγκεκριμένων δημι­ ουργημάτων από τον Νίκο Ζήκα και την Αγγελική Κούκα. Το κυρίως μέρος καταλαμβάνει η δημοσίευση των μακετών από τις αφίσες και τα ταξιδιωτικά έντυπα. Χρώματα, ιδέες και μια βαθιά ελληνικότητα διακρί­ νουν όλες τις εκδοχές του Μανουσάκη και το εύρημα στη διατύπωση του μηνύματος εί­

ναι φανερό σε όλα του τα έρ­ γα. Η εκτύπωση του άλμπουμ είναι άριστη, διαφυλάττει τον ζωγραφικό παλμό της δημι­ ουργίας του καλλιτέχνη. Γ.Γ.

ΚΕΙΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ. ΕΠΙλογή-Μτφρ.: Γιάννης Παππάς. Αθήνα, Ν εφέλη, 1993. Σελ.

248. Δρχ. 2.800. γλύπτης και ακαδημαϊκός, ωθούμενος από την επι­ θυμία οι σπουδαστές του ερ­

0

Ανάλυση έργου τέχνης ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Τα π ρολεγόμενα τη ς α νά­ λ υ σ η ς ■ συστήματα τη ς σ ύ γ­ χρ ο ν η ς τέχνης. Θεσσαλονίκη, Παρατηρητής, 1993. Σελ.

531. Δρχ. 8000. καθηγητής Ε. Μαυρομμάτης προσεγγίζει με επο­ πτική μέθοδο προβλήματα που γεννήθηκαν από την καλλιτε­ χνική έρευνα πέντε αιώνων και αφορούν την εμπράγματη και συγκεκριμένη ανάλυση του έργου τέχνης (στους χώρους της ζωγραφικής και της γλυπτικής), ασχέτως αν πρό­ κειται περί «κλασικού» ή «μο­ ντέρνου». Η ανάλυση γίνεται πάντα από τη σκοπιά του πα­ ρατηρητή και έχει βάση ανα­ φοράς τη σχέση του με το «ει­ καστικό» γεγο νό ς και την υλι­ κή πραγματικότητα της εικό­ νας. Το βιβλίο, που περιέχει πί­ νακες, ευρετήρια ονομάτων και έργων, σχεδιαγράμματα και βιβλιογραφικό οδηγό, κρί-

0

γαστηρίου του στην Α.Σ.Κ.Τ. να κοινωνήσουν της σκέψης μεγάλων καλλιτεχνών, επέλεξε και μετέφρασε κείμενα που ο ίδιος τα έκρινε αξεπέραστα και σταθμούς της καλλιτεχνι­ κής - αλλά και στοχαστικής δημιουργίας. Τα ονόματα των: Ροντέν, Νίτσε, Πικάσσο, Μπωντλαίρ, Νταλί και Λωτρεαμόν είναι μερικά, αλλά και ενδεικτι­ κά της ποιότητας των κριτη­ ρίων του ανθολόγου και, ιδίως, της πολυσχιδούς του καλλι­ τεχνικής προτίμησης. Τα προ-

128

τεχνες -----------------

βλήματα της έκφρασης και της αυθεντικότητας, ο μόχθος και η αναζήτηση της τελειότη­ τας, η συστηματοποίηση των ιδεών, η «οικονομία» του ενστί­ κτου, ο συγκερασμός δημι­ ουργίας και στοχασμού, η σύγχυση των σκοπών της ση­ μερινής τέχνης και πολλά άλ­ λα ακόμη κεφαλαιώδη ζητήμα­ τα διατρέχουν και μάλλον ενο­ ποιούν τα ανθολογημένα κεί­ μενα σε μια προσπάθεια του Γ.Π. να προσεγγίσει διά του λόγου την αιτία και τα μέσα της Τέχνης. Έ ργο σημαντικό αλλά και εκδοτική πρόθεση αξιέπαινη και παραδειγματική. Κ.Α.

Καλές τέχνες LAURA Η. CHAPMAN. Διδακτική τ η ς τέχνης. Προσεγγίσεις

την εμπειρία, όπως διαμορφώ­ θηκε ιστορικά στις ΗΠΑ, συνδυάζοντας τρεις στόχους: Την προσωπική πλήρωση του παιδιού μέσω της τέχνης, τη διαμόρφωση κριτηρίων για την εκτίμηση της καλλιτεχνικής κληρονομιάς και, τέλος, την επίγνωση του κοινωνικού ρό­ έλλειψη βιβλίων για τη διδα­ λου της τέχνης. Η γενική φιλο­ σκαλία της τέχνης, αλλά και σοφία του έργου. τα ελάχιστα βήματα που Γ.Μ. συντελούνται πολύ αργά και βασανιστικά στον τόπο μας καθιστούν ιδιαίτερα χρήσιμο Από την προϊστορία το βιβλίο της L. Chapman. ως τον 20ό αιώνα Αναφέρεται στις καλές τέχνες με τη σημασία που δίνουν ΕΛΙ ΦΟΡ. Ιστορία τη ς Τέχνης. στον όρο οι αγγλοσάξωνες (ει­ καστικά, αρχιτεκτονική, κινη­ Η Τέχνη τη ς Α να γέννησης. ματογράφος, φωτογραφία, τη­ Μιφρ.: Β. Τομανάς. Αθήνα, λεόραση, γραφικός και βιομη­ Εξάντας, 1993. Σελ. 416. Δρχ. χανικός σχεδιασμός). Κυρίαρ­ 2500. χ ο ς άξονας της διδακτικής αντίληψης της συγγραφέω ς πό την προϊστορία ώς τα είναι τα συμπεράσματα από πρώτα χρόνια του 20ού αι­

σ τη ν κα λλιτεχνική αγωγή. Μτψρ.: Α. Λαπούργα.ς, Γ. Χαραλαμπίδπς, Ε. Κυπραίου, Α. Βαρδάλου. Επιμέλεια Π. Χριστοδουλίδης, Αθήνα, Νε­ φέλη, 1993. Σελ. 448. Δρχ.

4.500.

Η

Τ Τ Τ Ύ Ύ Τ ’Τ Τ Ψ Τ Ψ Ψ Ψ Ψ ^ Ψ Ψ Τ Ψ Ψ Ψ Ψ

ι

ΝΙΚΟΣ ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ 0 ι λεπτομέρειες του μαύρου (ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ)

...

Προωθούν

τό

ελληνικό βιβλίο

ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ 6 - ΑΘΗΝΑ 106 80 - ΤΗΛ.: 3607744

Α

ώνα εκτείνεται η μελέτη του Ελί Φορ «Ιστορία της Τέχνης», η οποία θα ολοκληρωθεί σε πέντε τόμους. Πρόκειται για ένα καινοτόμο εγχείρημα που άρχισε το 1909, τελείωσε το 1927 και αναθεωρήθηκε αρκε­ τές φορές. Ήδη έχουν κυκλο­ φορήσει στα ελληνικά οι δύο πρώτοι τόμοι της σειράς, αφιε­ ρωμένοι στην «Αρχαία Τέχνη» και στην «Τέχνη της Αναγέννη­ σης», από τη Φλωρεντία του Ντα Βίντσι, τη Ρώμη του Ρα­ φαήλ και του Μιχαήλ Αγγέλου, τη Βενετία του Τισιανού μέχρι τη γαλλοφλαμανδική σχολή και τη μεταρρυθμιστική Γερ­ μανία του Ντύρερ και του Χόλμπάίν. Η «Ιστορία της Τέχνης», συμπληρώνεται με πλούσιο φωτογραφικό υλικό. Η.Π.

ΙΒΑΡ ΕΚΕΛΑΝΤ

ΤΑ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ι Κ Α ΚΑΙ ΤΟ Α Π Ρ Ο Σ Δ Ο Κ Η Τ Ο

ΓΛΥΠΤΙΚΗ ειδικότερα για τα αίτια και την ακμή (18ος αι.) στην Τήνο, τους μαστόρους και την κατά­ ΑΛΕΚΟΣ Ε. ΦΛΩΡΑΚΗΣ. Σχέδιο σταση σήμερα. Στη συνέχεια Τηνιακής Μ αρμαρογλυπτικής παρουσιάζονται εκπληκτικά (19ος και 2 0ός αιώνας). Αθή­ σχέδια για τέμπλα, εικονοστά­ να, Φιλιππότης, 1993. Σελ. σια, προσκυνητάρια, άμβωνες, 314. Δρχ. 7000. δεσποτικούς θρόνους, κα­ μπαναριά, αλτάρια, βαπτιστήρια, κρήνες, ηρώα και επιτύμ­ αογράφος και εθνολόγος ο βια. Έ ργα όλα των σημαντικό­ συγγραφέας, μας χαρίζει έναν πολύτιμο τόμο με πληρο­ τερων Τηνιακών μαστόρων. Την έκδοση συμπληρώνουν ει­ φορίες και σχέδια για την Μαρ­ δική βιβλιογραφία, γλωσσάρι, μαρογλυπτική στην Τήνο τον ευρετήριο και εμπεριστα­ 19ο και 20ό αιώνα. Το εισαγω­ τωμένα εκτεταμένα βιογραγικό σημείωμα μας πληροφο­ φικά σημειώματα με όλους ρεί για τη μαρμαρογλυπτική τους μεγάλους τεχνίτες. στην αρχαιότητα, το Βυζάντιο, Θ.Π. τους νεότερους χρόνους και

Λαογραφία της Τήνου

Λ

Το όχι ελάχιστα απροσδόκητο σχε­ τικά με τα Μαθηματικά και το Απροσδόκητο είναι το γεγονός ότι έ­ νας μαθηματικός μπορεί να έχει όχι μόνο επιστημονική, αλλά και λογο­ τεχνική γραφή.

Ian Stewart

ΧΑΡΑΚΤΙΚΗ

New Scientist

Καββαδία, κ.ά.) καθώς επίσης και οι προμετωπίδες του (κυρίως στις πρώτες εκδόσεις ποιητικών συλλογών του ΕλύΓΙΑΝΝΗΣ Μ0ΡΑΛΗΣ. Τα χ α ­ τη), θα προσδώ σουν μια αι­ ρακτικά. Πρόλογος: Ειρήνη σθητική τελειότητα σε διάφο­ ρες εκδόσεις. Ο πολύτροπος Οράτη. Αθήνα, Βέργος, 1993. ζωγράφος δεν διστάζει να Σελ. 90. Δρχ. 10000. μεταφέρει θεματικές εμμονές του καθαυτού εικαστικού του αθητής του Γιάννη Κεέργου ή ακόμη και να δίνει φαλληνού, ενό ς εκ των θε­ μελιωτών της χαρακτικής στον πρωτότυπες πλαστικές λύσεις στο χαρακτικό του έργο. Η τόπο μας, ο Γιάννης Μόραλης επιμελήτρια της Εθνικής Πινα­ διδάσκεται από τα πρώιμα φοι­ κοθήκης, Ειρήνη Οράτη, στον τητικά του χρόνια τα μυστικά ευσύνοπτο πρόλογό της σκια­ της ξυλογραφίας, της χαλκο­ γραφεί, με καίριο τρόπο, αφε­ γραφίας και της λιθογραφίας. νός το ευρύτερο καλλιτεχνικό Τα έργα που θα χαράξει πάνω πλαίσιο της εποχής και αφετέ­ στην «πλάκα» θα κοσμήσουν ρου τα δεσπόζοντα χαρακτη­ εξώφυλλα βιβλίων («Μαθήμα­ ριστικά της πορείας του Μότα Τέχνης», «Παγανά», κ.ά.). ραλη ως χαράκτη. Ενώ βινιέτες και πρωτογράμ-

Το χαρακτηριστικό έργο ενός ζωγράφου

Μ

ματά του («Μυστικός δείπνος» του Κόντογλου, «Πούσι» του

Μ.Φ.

... Οι εξηγήσεις του Ivar Ekeland μέ­ νουν σταθερά σε τέτοιο επίπεδο που να μπορούν να κατανοηθούν από τον αμύητο. Με αναφορές στον ! Όμηρο, τον Σαίξπηρ, τον Δουμά πατέρα και τον Βολταίρο.

Tim Holt New Y ork Times ! Καλογραμμένο, το τέλειο βιβλίο εκλαΐκευσης Μαθηματικών, θαυ­ μάσια εικονογραφημένο.

James Franklin Metascience I Γραμμένο από κάποιον που δεν εί­ ναι απλός γνώστης του θέματος, αλ­ λά δάσκαλος στην τέχνη της ε-

j κλαΐκευσης.

Prof. Ε. Power Contemporary Physics

ΕΚΔΟΣΕΙ Σ

ΔΙ ΑΥΛΟΣ

Βαλτετσίου 10 & Ιπποκράτους Αθήνα 106 80, Τηλ. & Fax: 36.17.473

130

ζωγραφική

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ Έ νας αποσιωπημένος λαϊκός ζωγράφος

λη Μισιρλή. Αθήνα, Adam, 1993. Σελ. 220. Δρχ. 12.000.

τον Γιώργο Βακιρτζή. Τον σπουδαίο εικαστικό καλλιτέ­ χνη, το έργο του οποίου επιζεί αυτόνομο. Από την γκαλερί «Νέες Μορφές» εκδόθηκε πριν λίγο καιρό ένα λεύκωμα (και διοργανώθηκε παράλληλα μια έκθεση) με τη δουλειά τού τό­ σο πρόωρα και παράλογα χα­ μένου καλλιτέχνη. Μ.Φ.

επιμελήτρια της Εθνικής Πι­ νακοθήκης Νέλη Μισιρλή, ασχολείται επί σειρά ετών με Η Κρητική σχολή τον 18ο-19ο αιώνα στην εικα­ στική δημιουργία στον τόπο σε ένα τόμο μας. Καταρχήν η συγγραφέας του προλόγου μας δίνει μέσα ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΤΕ­ από ένα σύντομο εισαγωγικό λαϊκός ζω γράφος Σωτήρης ΧΝΗΣ. Από τ ο ν Χάνδακα ω ς διάγραμμα τις γενικές, ιστορι­ Χρηστίδης χωρίς καμιά διά­ τη ν Μ όσχα και τη ν Αγία Π ε­ θεση παραδοξολογίας είναι κές, κοινωνικές και καλλιτεχνι­ τρ ού π ολη Εισαγωγή: Μανό­ κές συντεταγμένες των διακοένας γνωστός-άγνωστος καλ­ λης Χατζηδάκις. Αθήνα, Βικεσίων χρόνων ζωγραφικής: από λιτέχνης. Καθώς οι λιθογρα­ λαία. Βιβλιοθήκη - Πανεπι­ τις απαρχές στα Επτάνησα ως φίες του στολίζουν σε όλη τη τον όψιμο 19ο αιώνα. Κατόπιν χώρα σπίτια, κουρεία, καφε­ στημιακές Εκδόσεις Κρήτης, νεία, μπακάλικα. Πέρα απ’ ο φιλότεχνος αναγνώστης μέ­ 1993. Σελ. 589. αυτό όμως, ο αποσιωπημένος σα από την αντιπαραβολή αι­ δημιουργός εικονογραφούσε σθητικής ανάλυσης αντιπρο­ ρόκειται για ένα σημαντικό για χρόνια τα λαϊκά αναγνώ­ σωπευτικών έργω ν πληρο­ εκδοτικό γεγονός που το­ φορείται τις τάσεις, τα ρεύμα­ σματα του καιρού του, έκανε νώνει τη συλλογική μνήμη και τα και τις σχολές που αναπτύ­ αφίσες (με χαρακτηριστικότε­ την ιστορική αυτογνωσία. Στον ρη εκείνη των πρώτων χθηκαν σ ’ αυτό το χρονικό διά­ τόμο περιλαμβάνονται έργα Ολυμπιακών Αγώνων), φιλοτε­ στημα. Τέλος, παρατίθενται των σημαντικότερων ζωγρά­ χνούσε ποικίλα διαφημιστικά εργοβιογραφικές σημειώσεις φων της Κρητικής σχολής, φυλλάδια. Ο συγγραφέας του για κάθε ζωγράφο χωριστά. όπως: Θεοφάνης ο Κρης, Μι­ έργου συγκέντρωσε με υπο­ Μ.Φ. χαήλ Δαμασκηνός, Ανδρέας μονή το διάσπαρτο έργο του Ρίτζος, Γεώργιος Κλώντζας, Χρηστίδη και το σχολίασε με Θεόδω ρος Πουλάκης, Εμμα­ Η διαχρονικότητα σεβασμό και προσοχή. Ο νουήλ Τζάνε, Μουνιάλης κά. του εφήμερου Δούρβαρης επισημαίνει επιρ­ Στην παρούσα έκδοση καλύ­ ροές του Θεόφιλου από τον πτονται όλα τα ρεύματα και οι Χρηστίδη, ειδικά στα ιστορικά Η Ζω γραφική σ το δρόμο. Γιτάσεις σε ένα διάστημα τριών του θέματα. Η έκδοση χωρίζε­ περίπου αιώνων. Η έκδοση πε­ γαντοαφίσες του Γιώργου Βαται σε επτά ενότητες, όσ ες και ριλαμβάνει εισαγωγές του κο­ κιρτζή. Αθήνα, Γκαλερί Νέες οι θεματικές ενότητες των αν­ ρυφαίου μελετητή της Κρητι­ Μορφές, 1993. Σελ. 42. θολογημένων έργων. κής Αναγέννησης στη ζωγρα­ Μ.Φ. φική ακαδημαϊκού Μανόλη ο όνομά του συνδέθηκε με Χατζιδάκι, της Ρωσίδας ιστορι­ τις διαφημιστικές αφίσες Διακόσια χρόνια που κοσμούσαν τις προθήκες κού τέχνης Αντζελίνα Σμίρνοελληνικής ζωγραφικής των κινηματογράφων. Ωστό­ βα καθώς και επιστημονικό σχολιασμό για κάθε εικόνα σο, το έργο του ξεπέρασε τα ξεχωριστά. απλά όρια της εφήμερης εικο­ Ε λλη νική Ζω γραφική, 18οςΜ.Φ. νογράφησης των μύθων της 19ος αιώνας. Πρόλογος: Νέέβδομης τέχνης. Μιλάμε για ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΟΥΡΒΑΡΗΣ. Σω τή­ ρ ιο ς Χ ρηστίδης (1858-1940). Αθήνα, Εταιρεία Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου, 1993. Σελ. 213.

Η

0

Π

Τ

------------ ζωγραφική

Σεφέρης δια χειρός Ψυχοπαίδη

265 πίνακες

131

ι εκδόσεις «Γκοβόστης» βάλθηκαν να οργανώσουν και να μεθοδεύσουν τις γνώ­ PERE GIMFERRER. Τ ο υ λο ύ ζ σεις μας γύρω από τη ζω­ Λω τρέκ. Μτφρ.: Β. ΑνασταΓΙΑΝΝΗΣ ΨΥΧΟΠΑΙΔΗΣ. Α γ ­ γραφική και αν κρίνουμε από σοπούλου. Αθήνα, Γκοβόγελικό και μα ύ ρο φως. Πρό­ τα μέχρι τώρα αποτελέσματα, στης, 1993. Σελ. 130. Δρχ. λογος: Νόσος Βαγενάς, Αθή­ τα καταφέρνουν πολύ καλά. Οι 7000. να, Γνώση, 1993. Σελ. 82. Δρχ. Μεγάλοι Ζωγράφοι από τον 6000. Τζιότο μέχρι τον Πικάσο, και Τουλούζ Λωτρέκ (1864από την Αναγέννηση μέχρι τις 1901) του οποίου στόχος Ψυχοπαίδης αν και στε­ ημέρες μας είναι οι μορφές ήταν η επαανακάλυψη της γυ­ γάζει τις 27 εικόνες του μι­ και η χρονική περίοδος που μνής αλήθειας της ανθρώπι­ κτής τεχνικής (μελάνια και πα- καλύπτονται από την άρτια αι­ νης κίνησης, υπήρξε γνω στός στέλ) κάτω από τον στίχο της σθητικά έκδοση. Οι σημαντικοί στο ευρύτερο κοινό περισσό­ «Κίχλης», «Αγγελικό και μαύρο τερο από τις περίφημες αφίφως», εντούτοις εικονογραφεί σ ες τραγουδιστών και θεα­ ανθολογημένα ποιήματα από Οι Μεγάλοι Ζωγράφοι τρίνων που φιλοτέχνησε στα όλο το ποιητικό έργο του Σετέλη του 19ου αιώνα, παρά φέρη. από την μεταϊμπρεσιονιστική Ο ζωγράφος, σε γενικές του ζωγραφική. γραμμές, έλκεται από εκείνα Ο Pere Gimferrer, Καταλατα ποιήματα που υποδηλώ­ νό ς ποιητής και συγγραφέας, νουν τη βίωση της ιστορίας γράφει για τη ζωή και το έργο μέσα από ένα βασανιστικό του μεγάλου Γάλλου ζωγρά­ ερωτικό ανικανοποίητο. φου, ένα κατατοπιστικό, συ­ Γράφει ο ποιητής, δοκιμιο­ νοπτικό εισαγωγικό κείμενο γράφ ος και καθηγητής του κλειδί, για την απόλαυση των Πανεπιστημίου Αθηνών, Νό­ 145 έγχρωμων και 120 ασπρό­ σος Βαγενάς, στο σύντομο μαυρων πινάκων που κοσμούν προλογικό του σημείωμα: «Αι­ αυτή την καλαίσθητη μεγάλου σθάνεται κανείς ότι ο Ψυσχήματος έκδοση. χοπαίδης ζωγράφισε τις εικό­ Α.Π. νες του με θεματικά υλικά όχι

Ο

0

Ο

τόσο από τις εικόνες με τις οποίες ο Σεφέρης έφτιαξε του ς στίχους του, όσο από τα αισθήματα (με ορισμένα από τα αισθήματα), από τα οποία ο ποιητής έφτιαξε τις εικόνες του». Μ.Φ.

Μεγάλοι Ζωγράφοι Μεγάλα 'Εργα ΖΑΝ-ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΖΙΛΛΟΥ. Οι Μ ε­ γάλοι Ζω γράφοι. Μετ.: Ελίνα X. Μαρμαρίδου. Αθήνα, Γκοβόστης, 1993. Σελ. 224. Δρχ.

14000.

σταθμοί, στην ιστορία της ζω­ γραφικής παρουσιάζονται μέ­ σα από γνω στούς πίνακες με­ γάλων ζωγράφων και αναλύο­ νται τόσο η τεχνοτροπία που επικρατούσε εκείνη την εποχή όσο και τα ιδιαίτερα χαρα­ κτηριστικά που πρόσθεσαν και προώθησαν οι συγκεκριμένοι ■δημιουργοί τους. Στο βιβλίο αυτό γίνεται μια επαγωγική παρουσίαση της δυτικής ζω­ γραφικής και δεν θα ήταν υπερβολή να το συνιστούσαμε ως σημαντικό οδηγό για όποιον θέλει να προσεγγίσει ευχάρι­ στα και εποικοδομητικά την τέ­ χνη της ζωγραφικής. Γ.Γ.

132

αρχιτεκτονική

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ Έτσι, ο αναγνώστης διαπιστώ­ νει ότι το παραδοσιακά κτισμέ­ νο περιβάλλον χαρακτηρίζεται από μια ενότητα τόσο στη χρήση των υλικών όσο και στις κατασκευαστικές τεχνικές, σε ένα χρονικό άνυσμα πέντε αι­ ώνων (15ος-20ός αιώνας). Μια διαπίστωση, που μπορεί να προεκταθεί σε πολλούς τομείς πολιτισμικής ζωής, και να λει­ τουργήσει αποσυμφορητικά στην κρίση της περιοχής. Μ.Φ.

Η τριπλή σημασία ενός λευκώματος

Λαϊκή αρχιτεκτονική των Βαλκανίων

ΝΙΚΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ. Μια άγνω στη α ρχιτεκτονική. Οι μ ά ν τρ ε ς σ τη Λ ήμνο και στα ά λ λα νησιά του Βορ ει­ οα να τολικού Αιγαίου. Πρό­ λογος: Μελίνα Μερκούρπ. ρόκειται για ένα συλλογικό Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. έργο (που πραγματο­ ποιήθηκε με ενθάρρυνση της Σελ. 173. Δρχ. 7000. Ουνέσκο) στο οποίο διερευσημασία του αρχιτεκτονι­ νάται νηφάλια και έγκυρα η κού λευκώματος του Νίκου ομοιογένεια των λαϊκών κτιΣηφουνάκη είναι τριπλή: επι­ σμάτων από την Καππαδοκία στημονική, ιστορική, εθνική. Η έω ς την Αδριατική και από την πρώτη διάσταση είναι πρόδη­ Κρήτη έω ς τα Καρπάθια. Για λη. Ο πρώην νομάρχης Λέ­ τη λαϊκή αρχιτεκτονική των σβου και τιμημένος αρχι­ Βαλκανίων γράφ ουν αρ­ τέκτονας με την Europa Nostra χιτέκτονες, αναστηλωτές και εθνολόγοι από όλες τις βαλ­ το 1987, καταγράφει σχεδιαστικά και διασώζει φωτο­ κανικές χώρες. Πρόκειται για γραφικά τις πέτρινες μάντρες αρμόδιους επιστήμονες που (όπως λέγονται τα κτημονογραφούν την αρχιτεκτο­ νοτροφικά και αγροτικά κτίνική παραδοσιακή κληρονομιά σματα) της Λήμνου αλλά και της πατρίδας τους χωρίς εθνι­ μιας ευρύτερης ομάδας νη­ κές ή ιδεολογικές δεσμεύσεις.

Βαλκανική παραδοσιακή α ρ ­ χιτεκτονική. Αθήνα, Μέλισσα, 1993. Σελ. 416. Δρχ. 18.000.

Π

Η

σιών του Β.Α. Αιγαίου. Καθώς όμως ο συγγραφέας διερευνά αυτά τα λιτά χρηστικά κτίσματα των απλών ανθρώπων της υπαίθρου φωτίζει πτυχές της ιστορικής μνήμης. Ίσως, μάλιστα, η νηφάλια και έγκυρη πολιτισμική παρέμβαση συχνά να αποβαίνει πιο αποτε­ λεσματική από τις μεγαλό­ στομες ή δαιδαλώδεις λύσεις της διπλωματίας. Μ.Φ.

----------------μουσική

ΜΟΥΣΙΚΗ Ελληνική και ρωσική υμνολογία ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΙΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ρ ω ­ σικές επιδράσεις σ τη ν ε λ ­ ληνική πολυφ ω νική ε κ κ λ η ­ σιαστική μουσική. Αθήνα, Νε­ φ έλη, 1993. Σελ. 245. Δρχ.

2500.

Η μονογραφία συνοδεύεται από πλήθος παραδειγμάτων και από εκτενή βιβλιογραφία. Πρόκειται για ειδικό βιβλίο με άριστα οργανωμένη ύλη, σα­ φέστατη και εποπτική πα­ ρουσίαση των ζητημάτων και έμπεδα συμπεράσματα. Γ.Κ.

Αρμονία και αισθητική

συγγραφέας, αφού ανα­ φερθεί στα βασικά ζητή­ ΑΝΔΡΕΑΣ ΧΑΡΑΑΑΜΠΟΥΣ. Η ματα της ρωσικής και της ελ­ Αρμονία τη ς μο υσ ικής και η ληνικής πολυφωνικής εκκλη­ αισθητική της. Τόμος Α'. Αθή­ σιαστικής μουσικής και διενα, G utenberg, 1993. Σελ.

400. Δρχ. 5500.

0

Πανόραμα Μουσικής MICHAEL KENNEDY. Λεξικό Μ ουσικής τη ς Ο ξφ όρδης. Επι­ στημονική επιμέλεια και από­ δοση τίτλων/όρων: Τάκης Καλογερόπουλος. Μεταφραστι­ κός και τυπογραφικός συντο­ νισμός: Μάρω Φιλίππου. Με­ τάφραση: Μάρω Φιλίππου, Ηρώ Διαμαντούρου, Άννα Πα­ ντελούς. Αθήνα, Γιαλλελής, 1993. Σελ. 1644. Δρχ. 27000 (3 τόμοι).

συγγραφέας αυτού του έρ­ γου είναι μουσικοκριτικός της Daily Telegraph, θεωρείται αυθεντία στην αγγλική μουσι­ κή του 20ού αιώνα κι έχει π ρο­ σεγγίσει μουσικολογικά το έρ­ γο των Μάλερ, Ρίχαρντ Στράρόκειται για παιδαγωγικό ους, Βον Ουΐλιαμς, Μπρίτεν, έργο σχετικά με το μάθημα της αρμονίας από τον Κύπριο κ.ά. Η μεταφορά στα καθ’ ημάς αυτού του έργου υποδο­ μουσουργό Α. Χαραλάμπους. μής, έγινε με τις καλύτερες Στόχος του συγγραφέα «να δυνατές συνθήκες. Καθώς τη προβληματίσει με το να φωτί­ γενική εποπτεία είχε ο συνθέ­ σει πολλές παραμέτρους της και αντιπρόεδρος της ταυτόχρονα, και να δώσει την Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, ευκαιρία ώστε πολλά πράγμα­ Τάκης Καλογερόπουλος, ενώ τα να ιδωθούν από διαφορετι­ τη μεταφραστική και τυπογρα­ κές ακουστικές γωνίες». Και φική φροντίδα είχε η καθηγήακόμα να δώσει στα παιδιά την τρια της μουσικής Μάρω ευκαιρία να δουν πώ ς λειΦιλίππου. Έ χοντας ήδη την έξωθεν καλή μαρτυρία («Guardian»: είναι το καλύτερο μουσικό λεξικό αυτού του με­ γέθους) στο «Λεξικό Μουσικής της Οξφόρδης» συμπληρώθη­ καν ορισμένα λήμματα (ειδικά εκείνα που αφορούν την ελ­ ληνική μουσική) με περαιτέρω λεπτομέρειες, ώστε να αποβεί το παρόν Λεξικό χρηστικό ερ­ γαλείο για τον Έλληνα ανα­

Π

ρευνήσει τα κοινά μουσικά στοιχεία, προβαίνει (με τη βοή­ θεια ιστορικών πηγών, κοινωνικοπολιτικών δεδομένων και λειτουργικών, μουσικών και μουσικολογικών στοιχείων) σε συγκρίσεις επιμέρους ύμνων, και αναζητά και αξιολογεί τις δίκην αντί δανείου επιδράσεις της ρωσικής επί της ελληνικής υμνολογίας μετά το έτος 1870.

133

τουργούν οι διάφορες συγ­ χορδίες μέσα στα έργα των μεγάλων συνθετών. Γ.Μ.

0

134

μ ο υ σ ικ ή ---------------

γνώστη. Κι όχι μόνο του μουσι­ κού, του εκπαιδευτικού ή του καλλιεργημένου μουσικόφιλου, αλλά και εκείνου που θα ήθελε να λύσει, με έγκυρο και απλό τρόπο, τις «μουσικές» απορίες του.

ολοκληρωμένο πορτρέτο της όπερας να ήταν προτιμότερη η εξίσου εκλαϊκευμένη έκδοση του Charles Osborne How to Enjoy Opera (ed. Platkus, 1983). Σ.Τ.

Μ .Φ .

100 όπερες ΦΕΛΙΞ ΜΕΝΤΕΛΣΟΝ. Ο κόσ μο ς τη ς όπερας. Μεχ. Δάφνη Ανδρέου. Αθήνα, Στοχαστής, 1993. Σελ. 360. Δρχ. 4000.

Απόπειρα για μια ροκ εγκυκλοπαίδια IRWIN STAMBLER. Ε γκ υ κ λ ο ­ παίδεια τη ς POP, ROCK, και SOUL. (Τόμος Α'). Μιφρ.: Κ. Λυμπέρης. Αθήνα, Νεφέλη, 1993. Σελ. 366. Δρχ. 3500.

ο βιβλίο του Φ. Μέντελσον, που κυκλοφόρησε για πρώ­ εγκυκλοπαίδεια της POP, τη φορά το 1920, παρουσιάζει ROCK και SOUL μουσικής εκατό όπερες σαρανταπέντε έγινε γνωστή στη δεκαετία του μουσουργών. Καθώς από την 7 0 . Τα λήμματα του Α' τόμου εποχή εκείνη ο κόσμος επιτα­ ξεκινούν από του ς Σουηδούς χύνθηκε, ο τόμος αυτός δεν ABBA και τελειώνουν στον τραγουδιστή και συνθέτη των Kinn Crimson, Fripp Robert. To εύ ρο ς των περιλαμβανόμενων λημμάτων είναι μεγάλο, αφού από τότε που γράφτηκε έγιναν απανωτές συμπληρώσεις, αν και μόνο με την ολοκλήρωση

Τ

Η

του έργου, με του ς δύο άλ­ λους τόμους, θα μπορεί να κριθεί η πληρότητά του. Πε­ ριλαμβάνει πρόσωπα και συ­ γκροτήματα από όλα τα είδη. Τα κείμενα των λημμάτων θυ­ μίζουν άρθρα σε μουσικό πε­ ριοδικό, παρά προσπάθεια τα­ ξινόμησης και συγκριτικής κα­ ταγραφής δεδομένων σε μια εγκυκλοπαίδεια. Ίσως έτσι το κείμενο κερδίζει σε γλαφυρότητα, αλλά χάνει σε επιστημονικότητα. Γ.Μ .

εν συντομία ΦΛΕΣΣΑΣ Σ. Βασίλης Παπακωνσταντίνου. Αθήνα, Α ι γ ό κ ε ρ ω ς , 1993. Σελ. 94. χρησιμεύει παρά ως επίτομη εγκυκλοπαίδεια του λυρικού θεάτρου πριν από τον Μπεργκ και τον Μπρίττεν και πριν από την ομάδα των Έξι, από τον Νταλαπίκολα και τον Στραβίνσκι. Στις εκατό όπερες του Μέ­ ντελσον δεν περιλαμβάνεται εξάλλου καμιά όπερα του Πουρσέλ, του Πέπους και του Τσαϊκόφσκι -ίσως, για ένα πιο

Το πορτρέτο του Έλληνα ροκ σταρ. ΓΚΡΙΦΙΘΣ ΠΟΑ. Μοντέρνα μουσική. Μετ. Μ. Κωοτίου. Αθήνα, Ζ α χ α ρ ό π ο υ λ ο ς , 1993. Σελ. 352. Μια συνοπτική ιστορία της μοντέρνας μουσικής από τον Ντεμπυσσύ ως τον Μπουλέζ.

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ

ΘΕΑΤΡΟ

Ο ΜΕΓΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, ΟΑΣΤΡΟΝΑΥΤΗΣ ΚΑΙ ΗΚΟΜΗΣΣΑ

Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο

και τις τραγω δίες του, κείμενο για την έννοια του τραγικού του Ευριπίδη και αναφορά στη σειρά των καινοτομιών και των ΣΕΙΡΑ. Αρχαίο Ελληνικό Θέ­ αλλαγών που καθιέρωσε. Ακο­ ατρο. ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ: Ίων, Τρωά­ λουθούν η υπόθεση της τρα­ δες, Ηλέκτρα, Ιφιγένεια η εν γωδίας, σχόλια για κάθε έργο, τα πρόσω πα και το αρχαίο κεί­ Ταύροις, Φοίνισοαι, Ορέστης. μενο. Βασισμένο στο πρωτό­ Μτφρ. - εισαγ. - σχόλια.· Κώ­ τυπο κείμενο των εκδόσεων στας Τοπούζπς. Διεύθυνση: Ο ξφόρδης στις αριστερές σε­ Κώστας Μπαλάσκας. Αθήνα, λίδες, ενώ στις δεξιές, η μετά­ Επικαιρότητα, 1993. Δρχ. φραση του Κώστα Μπαλάσκα.

1200 το καθένα. Στις τελευταίες σελίδες υπάρ­ χουν σημειώσεις, παραστασιοε την έκδοση των 6 τόμων γραφία, με επιμέλεια του Πλά­ από ισάριθμες τραγωδίες τωνα Μαυρομούστακου, με τις του Ευριπίδη, ολοκληρώθηκε πιο σημαντικές επαγγελματι­ η Αρχαία Ελληνική Τραγωδία κές παραστάσεις, εμπλουτι­ από τη σειρά «Αρχαίο Ελληνι­ σμένη με φωτογραφίες. κό Θέατρο». Ήδη κυκλοφο­ Η.Π. ρούν τριάντα τρεις καλαίσθη­

Μ

Χωρίς φαντασία ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΒΑΒΛΙΔΑΣ. Ο Μεγαλέξανδρος, ο αστροναύτης και η κόμισσα. Αθήνα, Δωδώ­ νη, 1993. Σελ. 95. Δρχ. 1200.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΔΩΔΩΝΗ» ΑΘΗΝΑ

Σατιρικές ηθογραφίες ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΟΡΡΕΣ. Ο Μίδας έχει αυτιά γαϊδάρου, Το πατά­ ρι. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 271. Δρχ. 3000.

τιγμιότυπα από την ελλη­ νική ζωή, είναι τα θεατρικά έργα του Μανώλη Κορρέ. Ο Μίδας του πρώτου έργου του είναι ένας μικροϋπάλληλος ε ένα ψυχιατρείο εκτυλίσ­ που για να ξεφύγει από τη μισεται η πλοκή της κωμω­ ζέρια του ανακοινώνει ένα φα­ δίας αυτής. Με το υ ς ασθενείς νταστικό κέρδος στο ΠΡΟ-ΠΟ (το Μ εγαλέξανδρο, τ ον Αστρο­ αναστατώνοντας οικογένεια, ναύτη, την Κόμισσα και ένα συγγενείς και φίλους, σε μια Βουβό πρόσωπο) να σχε­ σατιρική, πικρή ηθογραφία, διάζουν να δραπετεύσουν, που αγγίζει τα όρια της μαύ­ ενώ ο γιατρός δοκιμάζει μια ρης κωμωδίας. Ενώ, στο «Πα­ νέα, δική του μέθοδο για να τάρι» του, ο συγγραφέας σκιτου ς θεραπεύσει: παριστάνοτσάρει με μεστό διάλογο και ντας έναν ασθενή για να ανα­ κριτικό μάτι, το υπαρξιακό άγ­ καλύψει τελικά πώ ς οι τρελοί χ ο ς του σύγχρονου καταπιε­ δεν μπορούν να ξεφύγουν από σμένου ανθρώπου, αλλά και τον κόσμο τους... Άποψη κά­ τα διάφορα, συμφεροντολογι­ πω ς παράξενη, δοσμένη με κής προέλευσης, ιδρύματα-

Σ

τοι μικρού σχήματος, εύχρη­ στοι τόμοι με όλα τα σωζόμενα έρ γα των αρχαίων Τραγικών. Σε κάθε τόμο προτίθεται σύντομο προλογικό και βιογραφικό σημείωμα για τον Ευριπίδη, αναφορά στο έργο

Φ

μια χωρίς φαντασία θεατρική μορφή που χρησιμοποιεί όλα τα γνωστά (και τετριμμένα) κλισέ γύρω από τους ασθε­ νείς, με εντελώς αντι-θεατρική γλώ σσα και χωρίς ψυχολο­ γημένους χαρακτήρες. Ν.Φ.Μ.

Σ

136

θέατρο (στη Νέα Υόρκη, τον... Ταρζάν και τον Μπομπ Ντίλαν), που δυστυχώς δεν προσθέτουν τί­ ποτα το καινούριο ή ουσιαστι­ κό στο έργο του. Ν.Φ.Μ.

Διαχρονικός Σωκράτης MICHEL GUERIN. Ο κύων. Μτφρ.: Τάκης θεοδω ρόπουλος. Αθήνα, Εστία, 1993. Σελ.

143. Δρχ. 1400.

χρησιμοποιώντας για ήρωα έναν άντρα που καταφεύγει στην αναζήτηση κάποιας αλη­ θινής κατανόησης, τον οδηγεί τελικά στο ψυχιατρείο. Ν.Φ.Μ.

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΣΕΡΔΑΝΗΣ. Δηιάνειρα Η ρ α κλή ς Καιόμ ενος. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 135. Δεχ. 1200. το ανάκτορο των Τραχινίων, η πιστή Δηιάνειρα και τα παιδιά της, Ύ λλος και Μακαρία, περιμένουν την επι­ στροφή του συζύγου και πα­ τέρα τους, Ηρακλή, που λείπει εδώ και χρόνια πολεμώντας τους εχθρούς του. Αναμονή που θα μετατραπεί σε τραγω­ δία, με επίκεντρο τον έρωτα και τη ζήλεια, και θύματα τον στρατηγό Λίχα, τη σκλάβα Ιό­ λη και την ίδια τη Δηιάνειρα. Για να δώσει μια διαχρονικότητα στο έργο του, ο συγγραφέ­ ας παρεμβάλλει (κάπως άτε­ χνα) ένα γέροντα που θέλει ν ’ ανεβάσει μια παράσταση, χρησιμοποιώντας κάπου-κάπου σύγχρονες αναφορές

Κωμωδία παρεξηγήσεων ΚΑΡΛΟ ΓΚΟΛΝΤΟΝΙ. Η β εντάλια Μτφρ.: Αλίκη Αλέξανδρόκη. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ.

111. Δρχ. 1600. βεντάλια που αγοράζει ο Εβαρίστο για να προσφέρει στην αγαπημένη του Κάντιντα γίνεται αιτία να αναστατωθούν όλοι και όλα, ευγενείς και χω­ ρικοί, πλούσιοι και φτωχοί, δη­ μιουργώντας αμέτρητες παρε­ ξηγήσεις, στο μικρό χωριό κο­ ντά στο Μιλάνο, όπου εκτυλίσ­ σεται το έργο: από την ίδια την Κάντιντα, τη χωριατοπούλα Γιαννίνα που έχει αναλάβει να της δώσει τη βεντάλια, και στους δύο επίδοξους μνη­ στήρες της, ως τον πομπώδη βαρώνο που είναι ερωτευμέ­ νος με την Κάντιντα. Μια απο­ λαυστική κωμωδία (σε μια στρωτή μετάφραση) στο πνεύ-

Η

Διαχρονικόχητα χωρίς ουσία

Σ

στην ελληνική κοινωνία, μια κοινωνία όπου, όπως πολύ εύ­ στοχα σημειώνει ο μεταφρα­ στής του έργου, «η σωκρατική σιωπή αποκτά τη δραματικότητα του ανεκπλήρωτου αι­ τήματος». Ν.Φ.Μ.

να σύγχρονο Σωκράτη που θέλει και επιμένει να παραμείνει κλειστός στη μοναξιά του, παρουσιάζει στο σατιρικό του (σε δύο μέρη) δράμα, «Ο κύων», ο Γάλλος συγγραφέας φιλοσοφικών και λογοτεχνικών δοκιμίων, Μισέλ Γκερέν. Ένα διαχρονικό Σωκράτη που μπροστά στις απαιτήσεις του Αλκιβιάδη και της Ξανθίππης, προτιμά να σιωπαίνει, ενώ, τε­ λικά, μπροστά στους δικαστές του δεν θέλει να απολογηθεί. Ο ήρωάς του είναι ένα πρόσω ­ πο που ξέρει καλά τι θέλει, που αναγνωρίζει την προνο­ μιούχα (μοναχική) θέση του

Ε

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΡΛΟ ΓΚΟΛΝΤΟΝΙ Η ΒΕΝΤΑΛΙΑ

--------------- θέατρο 137 μα της ανανεωμένης «κομέντια ντελ’ άρτε» που θα επηρε­ άσει πολλούς κατοπινούς κω­ μωδιογράφους. Ν.Φ.Μ.

Μεταμφίεση και αμφισημία MARIVAUX. 0 θρίαμβος του έρω τα - Η κληρ ονομ ιά - Οι ψ ευ δ οεξομ ολ ογή σ εις - Οι καλόπιστοι θεατρίνοι. Μιφρ.: Α. Στάϊκος. Εισ. Georges Poulet. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 372. Δρχ. 3500.

ψυχή. Το κείμενο αποδίδει επιτυχώς ένας κατεξοχήν marivaudien θεατράνθρωπος, ο Α. Στάϊκος, ενώ τα θεωρητι­ κά κείμενα που παρατίθενται υποστηρίζουν την έκδοση. Τ.Δ.

Νεανικός Μολιερος ΜΟΛΙΕΡΟΣ. Τα ερω τικά πεί­ σματα. Μιφρ.: Νικόλαος Πο­ ριώτης. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 104. Δρχ. 1600.

φράση), που μας αποκαλύπτει μιαν άλλη πλευρά του σαρκα­ στικού Γάλλου δραματουργού. Ν.Φ.Μ.

Σαιξπηρική διαθήκη ΓΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ. Τρικυμία. Μετ.: Τάσος Ρούσσος. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 170. Δρχ.

1600. ο τελευταίο έργο του Σαίξπηρ, «Η τρικυμία» (1613) παραμένει από τα πιο μεστά έργα του μεγάλου βάρδου, ερ-

Τ

πό τα νεανικά έργα του Μολιέρου (πρωτοπαρουσιάστηΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΘΕΑΤΡΟ Η7 κε το 1654), «Τα ερωτικά πεί­ σματα» είναι μια ανάλαφρη κω­ ΟΥΙΛΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ μωδία με επίκεντρο τις παρεξη­ ΤΡΙΚΥΜΙΑ γήσεις που δημιουργούνται ανάμεσα σ ’ ένα ερωτευμένο ζευγάρι, τη Λουκίλα και τον Έραστο, όταν η αδερφή της Λουκίλας, για λόγους κληρονο­ μικούς, ντύνεται την ημέρα ως αγόρι, τον Ασκάνιο, ενώ το βράδυ, παρουσιάζεται όπως εί­ ναι, για να παντρευτεί τον αγαπημένο της, ενώ εκείνος φαντάζεται πως έχει πα­ ·$ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΔΩΔΩΝΗ» ΑΘΗΝΑ ντρευτεί τη Λουκίλα, με την οποία είναι ερωτευμένος. Έ ργο γραμμένο με φρεσκάδα, γο-διαθήκη πάνω στην ίδια τη ε την ιδιαιτέρως φροντι­ δοσιά και πρωτοτυπία (σε μια ζωή και τις αξίες της. Το χαμέ­ σμένη αυτή έκδοση τεσ ­ νο νησί με τον εξόριστο, «μά­ σάρων θεατρικών του Μαριβό, αρκετά πιστή, έμμετρη μετάγο» Πρόσπερο να βρίσκει κά­ αρχίζει επιτέλους και στην ποτε την ευκαιρία για εκδίκη­ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΘΕΑΤΡΟ" 113 Ελλάδα η έκδοση του έργου ση, την άδολη κόρη του, Μιρά­ ΜΟΛΙΕΡΟΥ του. Έ νας κόσμος που αλλάζει ντα, που ερωτεύεται πάραυτα ανάλογα με το πώς η εικόνα ΤΑ ΕΡΩΤΙΚΑ ΠΕΙΣΜΑΤΑ τον Φερδινάνδο, τα δυο εξαίτου γίνεται λέξεις, ήρωες για σιά του πνεύματα (τον ανάλα­ τους οποίους το sentio είναι φρο Άριελ αλλά και τον «βα­ πολύ πιο ασφαλής ο δ ός προς ρύ» Κάλιμπαν), το βασιλικό κα­ την αυτογνωσία, τη γνώση αλ­ ράβι που βουλιάζει ύστερα λά και την κοινωνική άνοδο, από την τρικυμία που προκαέρωτες ειλικρινείς και ανειλι­ λεί το μαγικό ραβδί του Πρό­ κρινείς: το είναι και το φαίνεσπερο, γίνονται αφορμή για τη σθαι συγχέονται, διαπλέκονται δημιουργία μιας φαντασμαγο­ και ο θεατής-αναγνώστης κα­ ρίας, ενός ονειροδράματος, λείται να αποκωδικοποιήσει που ένας ήρεμος πια Σαίξπηρ συνθέσεις μυστικές και ανεξε­ m ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΔΩΔΩΝΗ» ΑΘΗΝΑ έγραψε για να υμνήσει την ρεύνητες σαν την ανθρώπινη

Μ

Α

138

θέατρο

23-24 ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΟΑΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ

& X

κ X Η ω

’Αλέξανδρος ΑΡΓΥΡΙΟΥ Άλέξης ΖΗΡΑΣ Βάσος ΒΑΡΙΚΑΣ Ξενοφων Α. ΚΟΚΟΛΗΣ Γιώργος Π. ΣΑΒΒΙΔΗΣ Τζίνα ΠΟΛΙΤΗ Νικήτας ΠΑΡΙΣΗΣ Μαρία ΣΤΑΣΙΝΟΠΟΥΛΟΥ Δανιήλ ΙΑΚΩΒ Στρατής ΠΑΣΧΑΛΗΣ Θόδωρος ΠΑΠΑΓΓΕΛΗΣ Άναστάσης ΒΙΣΤΩΝΓΓΗΣ Ντέιβιντ ΚΟΝΝΟΛΛΥ Πάολα Μαρία ΜΙΝΟΥΤΣΙ Ίουλίτα ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΥ Δημήτρης ΚΑΛΟΚΥΡΗΣ Άντώνης ΚΩΤΙΔΗΣ Γιάγκος ΑΝΔΡΕΑΔΗΣ Γιώργος ΠΑΠΑΝΤΩΝΑΚΗΣ Δημήτρης ΔΑΣΚΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

ομορφιά της ζωής και το πιο βαθύ της νόημα. Έ ργο σταθ­ μός, «αληθινή μεταμορφωτική κατάληξη του όλου του δημι­ ουργικού κολοσσιαίου έργου», όπως είχε αναφέρει σε διάλε­ ξή του ο Σικελιανός, και που δημοσιεύεται στην ιδιαίτερα προσεγμένη αυτή μετάφραση του Τάσου Ρούσσου (που έγι­ νε για την παράσταση του «Ανοιχτού Θεάτρου»). Ν.Φ.Μ.

Έ νας ερωτευμένος Φάλσταφ ΟΥΪΛΙΑΜ ΣΑΙΞΠΗΡ. Οι εύθυμες κυ ρ ό δ ε ς του Γουΐντζορ. Μτφρ.: Χριστίνα Μπάμπου-Παγκουρέλπ. Αθήνα, 1993. Σελ.

119. Δρχ. 1600.

μιας νεαρής κοπέλας, ερωτι­ κός στόχος δύο ανδρών (ενός ανόητου πλούσιου και ενός Γάλλου γιατρού), που τελικά παντρεύεται έναν αριστοκρά­ τη. Καλή, ζωντανή μετάφραση, που έγινε ύστερα από παραγ­ γελία του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης. Ν.Φ.Μ.

Πορτρέτο μιας κοινωνίας ΙΒΑΝ ΤΟΥΡΓΚΕΝΙΕΦ. Έ ν α ς μ ή ­ νας σ τη ν εξοχή . Μτφρ.: Αλέξης Σολομός. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 98. Δρχ.

1600.

ο πορτρέτο μιας κοινωνίας που οδηγείται στην κα­ ταστροφή της δίνει στο θαυ­ μάσιο αυτό έργο του ο Τουργκένιεφ (δοσμένο με ένα ζω­ ντανό, θεατρικό λόγο, στη με­ αραγγελία της βασίλισσας τάφραση του Αλέξη Σολομού), Ελισάβετ, που ήθελε να δει τον Φάλσταφ ερωτευμένο, «Οι θυμίζοντας τον άλλο μεγάλο Ρώσο δραματουργό, τον Τσέκυράδες του Γουΐντζορ» χοφ, και συγκεκριμένα το (1600-1601), είναι σίγουρα «Βυσσινόκηπό» του. Η κεντρι­ από τις πιο διασκεδαστικές κή ηρωΐδα του, η Ναταλία Πέαναγεννησιακές κωμωδίες. Ο τροβνα, ερωτευμένη με τον Φάλσταφ, ακόμη και με τις παιδαγωγό του γιου της, Μπεοποιεσδήποτε αδυναμίες του λάγεφ, αντιμετωπίζει τη ζωή (εδώ δεν έχει το πνεύμα και ρομαντικά, χωρίς να παίρνει την ευγλωττία που δείχνει στα είδηση (σε αντίθεση με τον δύο μέρη του «Ερρίκου Δ'»), άντρα της Ισλάγεφ) τον κοινω­ παραμένει πάντα ένας απο­ νικό και πολιτικό αναβρασμό λαυστικός χαρακτήρας, που που έχει κιόλας αρχίσει να τα­ εδώ προσπαθεί, χωρίς μεγάλη ράζει τα μέχρι τότε ήρεμα νε­ τύχη, να ξελογιάσει δύο πλού­ ρά της τσαρικής Ρωσίας. σιες κυρίες, ενώ, παράλληλα παρακολουθούμε την ιστορία Ν.Φ.Μ.

Τ

Π

εν συντομία ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ Θ. Γάϊος Γράκχος. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ.

124. Τρίπρακτο ιστορικό δράμα.

ΣΩ Μ. Η πεμπτουσία του Ιφενιομού. Μετ. Γ. Χριοτογιάννη. Αθήνα, Δ ω ­ δ ώ ν η , 1993. Σελ. 254.

Η φιλοσοφία και η τεχνική του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα.

----------- φωτογραφία

139

δεν υπάρχει πια, έτσι όπως αποτυπώθηκε στις φωτογρα­ φίες γνωστών αλλά και πλα­ νόδιων φωτογράφων. Μετά την πλούσια σε πληροφορίες εισαγωγή, ακολουθούν μια θε­ ματική κατανομή των φω­ τογραφιών των περιοχών της Σύρου και, μέσω ντοκουμέ­ ντων της εποχής, η παρουσί­ Σύ ρου . Αθήνα, Γνώση, 1993. αση 18 επαγγελματιών φωτο­ Σελ. 501, Δρχ. 15000. γράφων της, όπω ς και το έργο των πλανόδιων ή αγνώστων. να ιδιαίτερα προσεγμένο Χρήσιμα ευρετήρια ονομάτων, φωτογραφικό λεύκωμα με τίτλων και τοπωνυμίων συμ­ ποικίλα σχόλια που πηγάζουν πληρώνουν μια ελληνική έκδο­ από τις παρουσιαζόμενες φω­ ση διεθνών προδιαγραφών. τογραφίες και με εκτενή κατα­ Δ. Τσ. τοπιστική εισαγωγή για την

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ Ο Άθως μέσα από το φακό ενός Βιεννέζου Αθως. Φωτογραφίες: Gerhard Trumler. Αθήνα, Adam, 1993. Σελ. 195. Δρχ. 12000. να ενδιαφέρον φωτογρα­ φικό οδοιπορικό του διά­ σημου Βιεννέζου φωτογράφου Gerhard Trumler. Με χαμηλότονες και αντιρητορικές φωτο­ γραφ ίες ο Trumler σκιαγραφεί όλες τις πτυχές της μοναχικής ζωής στις μονές του Άθω. Γράφει στο σύντομο προλογικό του σημείωμα ο λόγιος μο­ ναχός Μωυσής: «Όταν οι φω­ τογραφίες μιλούν εύγλωττα, όταν οι μοναχοί δεν μιλούν, έχοντας κουβέντα με τον Θεό, που μόνο έτσι καταξιώνεται η σιωπή τους, τότε τι να γρ ά ­ ψεις; Μονάχα ό,τι φαίνεται φωτογραφίζεις. Πίσω όμως από τα ρυτιδωμένα πρόσωπα και τα ροζιασμένα χέρια, τα παράθυρα των κελιών [...] κάτι σημαντικό κρύβεται. Η υπομο­ νή, το μεράκι, το φιλότιμο, η επιμονή, η αγάπη, η ελπίδα, η φιλοθεία και η φιλανθρωπία μυστικά, καλά κρύβονται, αλλά όχι δύσκολα διαφαίνονται».

Ε

Μ .Φ .

Η Σύρος από παλιές φωτογραφίες ΜΑΝΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ. Ενθύμιον

Ε

Έ να πολυτελές δώρο από την Κέρκυρα ΚΕΡΚΥΡΑ, ΙΟΝΙΟΝ, ΦΩΣ. Φω­ τογραφίες: Δ. Ταλαγάνης. Αθήνα, Δήμος Κέρκυρας, 1993. Σελ. 192. Δρχ. 16640. Δήμος της Κέρκυρας θέ­ λοντας να προσφέρει ένα αναμνηστικό δώρο στους επί­ σημους καλεσμένους των κρατών-μελών της ΕΟΚ με την ευκαιρία της πραγματο­ ποίησης φέτος της συνόδου κορυφής, προχώ ρησε στη δη­ μιουργία αυτού του πολυτε­ λούς λευκώματος. Μέσα από τις φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλαγάνη και τα καίρια κείμε­ να των καθηγητών του Ιονίου Πανεπιστημίου Ν. Καραπιδάκη, Δ. Κουρκουμελή και Δ. Τσουγκαράκη, επιχειρείται η σκιαγράφηση ενός ολοκληρω­ μένου πορτρέτου του νησιού στο πέρασμα του χρόνου. Ιστορικά μνημεία, φυσικά αξιο­ θέατα, γραπτά κείμενα, καθη­ μερινά ήθη, συνδέονται αξε­ διάλυτα σ ’ αυτό το λεύκωμα.

0

κοινωνική, επαγγελματική και καλλιτεχνική ζωή της Σύρου από τα μέσα του 19ου μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα απο­ τελεί το μακρόπνοο και επίπο­ νο έρ γο του Μάνου Ελευθερί­ ου, που τυπώθηκε με την καλ­ λιτεχνική επιμέλεια των Γιάννη και Μαρώς Αϊμέλογλου με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Είναι μια οφειλή στο τόσο ση­ μαντικό κυκλαδίτικο νησί με την τεράστια προσφ ορά στην πολιτισμική και κοινωνική εξέ­ λιξη του ελληνικού κράτους, μια μνήμη ταυτόχρονα αυτού που υπήρξε και που πιθανόν

Μ .Φ .

140

φωτογραφία-----------

βιβλίου καταλαμβάνει μια φω­ τοθήκη καλών φωτογραφιών συνοδευμένων από σύντομα κείμενα του Ριβέλλη. Στο τρίτο ΠΛΑΤΩΝ ΡΙΒΕΛΛΗΣ. Σκέψ εις μέρος, τέλος, μια λεπτομερής για τη φω τογραφία. Αθήνα, και σχολιασμένη φωτογραφική βιβλιογραφία λειτουργεί σαν Φ ω τ ο χώ ρ ο ς/Φ ω τ ο γ ρ α φ ικ ό ς οδηγός. Το βιβλίο διαβάζεται κ ύ κ λ ο ς , 1993. Σελ. 350. Δρχ. αποσπασματικά κι ανοίγει ορί­ 3800. ζοντες όχι μόνο σ ’ όσους εκ­ φράζονται καλλιτεχνικά με τη ια προσωπική ανάγνωση φωτογραφία αλλά και σ ’ εκεί­ της ιστορίας της φωτο­ γραφίας από τον δημιουργό νους που επιθυμούν να μυηθούν στην τέχνη αυτή. του «Φωτογραφικού κύκλου». Σ.Π. Δεν πρόκειται για ιστορικό πό­

Κριτικά σημειώματα και σχόλια

Ντάρα Μηναΐδη, Μαρία Φακίδη. Αθήνα, Adam, 1993. Σελ.

258. Δρχ. 12000. άτω από τον τίτλο «Συρία. Ελληνικοί απόηχοι» οι Λίζα Έβερτ, Ντάρα Μηναΐδη και Μαρία Φακίδη, στέγασαν τις φωτογραφικές εμπειρίες τους. Ο χώ ρος όντας φορτωμένος με ιστορικές μνήμες του ευρύ­ τερου Ελληνισμού προσφέρεται για ποικίλους συνειρμούς. Καθώς, πόλεις όπως η Παλμύρα, η Έδεσσα, η Δαμασκός, το Χαλέπι, κ.ά. διατηρούν στους κόλπους τους ελληνιστικά και πρωτοχριστιανικά ερείπια και μια ζώσα ακόμη ανάμνηση της ελληνικής παρουσίας. Τον πρόλογο έγραψε ο πρίγκιπας Μιχαήλ της Ελλάδας.

Κ

Μ

νημα. Είναι μια οργανωμένη παράθεση κριτικών σημειωμά­ των για ορισμένους σημαντι­ κούς φωτογράφους και σχο­ λίων πάνω σε τάσεις και κα­ τευθύνσεις της φωτογραφικής τέχνης. Το δεύτερο μέρος του

Η εντεύθεν υμών Ελλάδα Συρία. Ε λ λ η νικ ο ί απόηχοι. Φωτογραφίες: Λίζα Έβερτ,

> Ι ’. Λ Λ Ι Ι Ν Ι Κ Ο ^ ΐ Μ Ν Τ Λ Χ Ί Ι Κ Ο Κ. Λ Ω Λ Ν Α Σ Γ. Β Α Τ Ζ Σ. Δ Α Φ Ν Η Ν .

Ι Α Λ Η Σ I I . A M 1 1Α Τ Ζ Ο Γ Λ Ο Υ Κ . Λ Ι Α Σ Λ . Γ Ι Λ Ν Ν Ο Ι Ι Ο Υ Λ Ο Σ Β. I Κ Ο Σ Μ . Ε Λ Ε Υ Θ Ε Ρ Ι Ο Υ Τ . Ζ Ε Ρ Β Ο Σ Κ Λ Ε Β Ο Υ Ν Η Σ Φ . Κ Ο Ν Λ Υ Λ Η Σ Μ

Λ Σ Ι Ι Υ Ρ Δ . . Κ

ιΙ

ΗΉΜΑ

Μ Α Κ Ο Ι Ι Ο Υ Λ Ο Σ Ο Γ Ι Α Ν Ν Η Σ Κ Α Λ Α Β Ρ Ε Ζ Ο Σ Υ Ρ Κ Ο Σ

Ν . Λ Α Π Λ Η Ι Ω Τ Η Σ Τ . Δ Ε 1Β Α Λ Π Ή Σ Μ .Μ Α Υ Ρ Ι Λ Ι Ι Σ Λ . Μ Ι Σ Ι Ρ Λ Η Σ Γ, Μ Ο Υ Ρ Τ Ζ Α Ν Ο Σ I . Μ Ο Υ Ύ Α Φ Η Σ Λ . Μ Ι Ι Ο Υ Σ Μ Ι Ι Ο Υ Κ Η Σ Α . Ν Ι Κ Ο Λ Α Ϊ Λ Η Σ Α . Ν Τ Ο Υ Ι ΙΑ Σ Γ. Ξ Ε Ν Ο Ι Ι Ο Υ Λ Ο Σ Ζ . Π Α Π Α Ν Τ Ω Ν ΪΟ Υ Α . Ι Ι Α Ρ Α Σ Χ Ο Σ II. I Ι Λ Σ Χ Ι Λ Ι Ι Σ Α . Σ Φ Α Κ Ι Α Ν Λ Κ Ι Ι Σ Α . Σ Χ Ι Ν Α Σ Μ . Φ Ι Λ Η Ν Τ Α Σ Λ . Φ Λ Ω Ρ Α Κ Η Σ ISBN Set ‘>60-7267-SI

*>60 7267-45

Λ . Χ Α Ν Ο Σ

------ κινηματογράφος 141 γραφώντας ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του ελ­ ληνικού κινηματογράφου, αν σκεφτεί κανείς ότι δεν υπάρχει Έ λληνας σκηνοθέτης που να μην ξεκίνησε από ταινία μι­ κρού μήκους. Επιπλέον θέλει να προβάλει το γεγο νό ς ότι ενώ κάθε χρόνο γυρίζονται τό­ Α. Δημητρίου επανέρχεται σ ες πολλές ταινίες μικρού μή­ στην αγαπημένη της μελέ­ κους, ω στόσο ελάχιστες από τη, την καταγραφή των ελληνι­ αυτές βγαίνουν στην αγορά, κών ταινιών μικρού μήκους. που τις έχει κατατάξει σε β' Πιο ολοκληρωμένα τώρα κα­ κατηγορίας φιλμικό υλικό. ταγράφει ό λες τις ελληνικές ταινίες μικρού μήκους, σκιαΓ.Μ.

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Η δόξα των μικρών ΑΛΙΝΤΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Λ εξικό ε λ λ η νικ ώ ν ταινιώ ν μικρού μ ή κ ο υ ς (1939-1992). Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 288. Δρχ. 5000.

Η

142 κινηματογράφος—— Μοναχικός δημιουργός

Ο ερωτισμός

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΟΛΔΑΤΟΣ. Α λ έ ξπ ς Δαμιανός. Αθήνα, Αιγόκερως, 1993. Σελ. 159. Δρχ. 1200.

ΑΝΤΡΕ ΜΠΑΖΕΝ. Ο ερω τισμός. Μτφρ.: Σώτη Τριαντάφυλλου. Αθήνα, Αιγόκερως, 1993. Σελ.

63. Δρχ. 600.

φαιρική παρουσίαση του λι­ γοστού αλλά ουσιαστικού κινηματογραφικού έργου ενός μοναχικού, αναγκασμένου να ζει στο περιθώριο Έλληνα δη­ μιουργού που με δυο και μόνο ταινίες του («Μέχρι το πλοίο», «Ευδοκία») κατάφερε να πάρει πρωταρχική θέση στην ιστορία του κινηματογράφου μας. Παρουσίαση και σχόλια από τον Γιάννη Σολδάτο για τις

ξι κείμενα του Γάλλου κριτι­ κού και θεωρητικού Αντρέ Μπαζέν που συμπεριλαμβάνονταν στη γαλλική έκδοση του τετράτομου έργου του: «Τι εί­ ναι κινηματογράφος», αλλά που είχαν αφαιρεθεί από την ελληνική τους έκδοση. Η εντο­ μολογία και ο ερωτισμός της πιν-απ παρουσιάζεται στο πρώτο κείμενο, ενώ στο δεύτε­ ρο ο Μπαζέν αναλύει τη θέση της Τζέιν Ράσελ στην ταινία «Ο παράνομος», θέση «κατώτερη κι από ένα άλογο». Στα υπόλοιπα κείμενα, ο Μπαζέν καταπιάνεται με «δεύτερες» (αλλά ενδιαφέρουσες από ερωτικής πλευράς) ταινίες, όπως «Το δίχτυ» με τη Ροσάνα Ποντεστά και «Νιαγάρας» με τη Μέριλιν Μονρόε, ενώ η έκδοση συμπληρώνεται με ένα κείμενο του Ζοέλ Μανί για τον ίδιο τον Μπαζέν με τον τίτλο «Η γενεαλογία του Μπαζέν». Ν.Φ.Μ.

Σ

δυο ταινίες του, για το ρόλο του στο «Ο καιρός των Ελλή­ νων» καθώς και για τον ακόμη ημιτελή «Ηνίοχο», αποσπά­ σματα από τις κριτικές (ελληνι­ κές και ξένες) που γράφτηκαν για τις ταινίες του, συνεντεύ­ ξεις σε ελληνικά και ξένα έντυπα και ολόκληρο το σενά­ ριο της «Ευδοκίας», που συμπληρώνονται με φιλμογραφία και φωτογραφικό υλικό. Βιβλίο που γράφτηκε ειδικά για το αφιέρωμα που έκανε στον σκηνοθέτη το φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Ν.Φ.Μ.

Ε

Το γουέστερν ΑΝΤΡΕ ΜΠΑΖΕΝ. Το γουέοτερν. Μτφρ.: Σώτη Τριαντά­ φ υ λλου - Μηάμπης ΑκτσόΥλου. Αθήνα, Αιγόκερως, 1993. Σελ. 63. Δρχ. 600.

έσσερα βασικά κείμενα του Γάλλου κριτικού και θεωρη­ τικού Αντρέ Μπαζέν (από τους ιδρυτές των περιβόητων «Καγιέ ντι σινεμά») για το γου έ­ στερν, που ο συγγραφέας θε­ ω ρούσε τον «κατ’ εξοχήν αμε­ ρικανικό κινηματογράφο», ό­ πω ς εξάλλου τιτλοφορεί κι ένα από τα κείμενά του. Κείμενα γραμμένα στη δεκαετία του ’50, που αναμφισβήτητα βοή­ θησαν όχι μόνο στην επανεξέ­ ταση, αλλά και την αναγνώρι­ ση του είδους ως κινηματο­ γράφου το ίδιο σημαντικού με τα άλλα είδη. Από τα πιο ενδιαφέροντα, το κείμενο για την ταινία Seven Men From Now (ε.τ. «Η συμμορία των 7 δολοφόνων») που έφ ερε στο προσκήνιο το έργο τού μέχρι τότε παραγνωρισμένου σκη­ νοθέτη Μπαντ Μπέτιτσερ. Ν.Φ.Μ.

Τ

εν συντομία ΖΕΝΕΛΗΣ Π. Ρεαλισμοί και εικόνα. Αθήνα, Σ έ λ α ς , 1993. Σελ. 112. Α π ό το cinema-rerite στο reality show της νέας τηλεόρασης.

ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ. Προνώπιον Τέμενος και άλλα κείμενα. Αθήνα, Δ ε λ ­ φ ίν ι, 1993. Σελ. 104. Για τη φυσιογνωμία του κιν/φου.

Μ Μ Ε -φ ά ο σ ο φ ια

ΜΜΕ ΣΤΕΛΙΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Α π ελευ θερώ νοντα ς τη ν τη ­ λεόραση, Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 318. Δρχ.

6500.

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ Η έννοια της Ιστορίας μέσα στο χρόνο

Αποκατάσταση της σοφιστικής

Κ. Δ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Φιλοσοφία τη ς Ιστορίας. Αθήνα, Παπαδήμας, 1993, Σελ. 245. Δρχ.

2 .200 .

Β. Α. ΚΥΡΚΟΣ. Αρχαίος ε λ λ η ­ νικός διαφω τισμός και σ ο ­ φιστική. 2π έκδοση. Αθήνα, Παπαδήμας, 1992. Σελ. 340. Δρχ. 3500.

μπεριστατωμένη μελέτη γύ­ ρω από τη διαρθρωτική με­ ταβολή που υπέστησαν τα τη­ φιλοσοφία ως επιστήμη και λεοπτικά συστήματα της Δυτι­ η φιλοσοφία της ιστορίας κής Ευρώπης από τις αρχές ως φιλοσοφική μάθησις θα της δεκαετίας του ’80 ως τις ήταν ο καταλληλότερος τίτλος μέρες μας: δημιουργία πολ­ σε αυτή τη συλλογή ομιλιών λών ιδιωτικών καναλιών, εμποτου εκπαιδευτικού και φιλοσό­ ρευματοποίηση, ανάπτυξη της φου Κ. Δ. Γ., τις οποίες πα­ καλωδιακής και της δορυφορι­ ρουσίασε σε τόμο ο A. I. Στε­ κής τηλεόρασης, τηλεόραση φάνου. Τα κείμενα έχουν ενυψηλής ευκρίνειας (και υψη­

Ε

Η

λών συμφερόντων), μεγιστά­ νες στο χώρο των ΜΜΕ, προ­ σαρμογή του τύπου και του ραδιοφώνου στην τηλεοπτική εποχή, διεθνοποίηση της τηλεόρασης και αμφισβήτηση της εθνικής κυριαρχίας. Με λαμπρές σπουδές στην Ελλά­ δα, τη Γαλλία και την Αγγλία, ο λέκτορας, σήμερα στο Πανε­ πιστήμιο Αθηνών, Στέλιος Παπαθανασόπουλος, στρέφει το βλέμμα του και στο ελληνικό πεδίο επιχειρώντας μια κριτική αποτίμηση. Σ.Π.

εν συντομία ΜΑΚΚΟΥΕΪΛ ΝΤΕΝΙΣ - ΒΙΝΤΑΛ ΣΒΕΝ. Μοντέλα Επικοινωνίας. Μετ. Σ. Παπαθανασόπουήος. Αθήνα, Κ α α τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 188. Μοντέλα επικοινωνίας για τη με­ λέτη των μέσων μαζικής ενημέρω­ σης.

143

νοιακή και μεθοδολογική σύν­ δεση, που σχεδόν καταφέρ­ νουν να αποδίδουν την αίσθη­ ση του ενός έργου. Ανιχνεύεται η έννοια της ιστορίας από τους αρχαίους έω ς του ς νεό­ τερους χρόνους. Ιδιαίτερο εν­ διαφέρον παρουσιάζει η διαπραγμάτευση των φιλοσο­ φικών -πολιτισμικών απόψεων των Α. Τόυνμπυ, του Ο. Σπένγκλερ και του Ν. Μπερντιάεφ, με τον οποίον ο Κ. Δ. Γ. αισθα­ νόταν φιλοσοφικά συγγενής. Γ.Μ.

παρούσα μελέτη αποκαθιστά αφενός τους σοφι­ στές εν σχέσει με τους πολέμιούς τους, οπαδούς του πλα­ τωνισμού, αφετέρου όμως δί­ νει μια πλήρη και σφαιρική ει­ κόνα του κινήματος του ελλη­ νικού διαφωτισμού στον μη ει­ δικό αναγνώστη. Η σοφιστική αντιμετωπίζεται ως κίνημα πρωταρχικά φιλοσοφικό και στη συνέχεια παιδευτικό και οι διάφορες ιδέες των σοφιστών παρατίθενται με τρόπο συστη­ ματικό και εύληπτο. Εμπε­ ριστατωμένη όσο και εκλαϊ­ κευμένη μελέτη, με ιδιαίτερα σημαντικές βιβλιογραφικές αναφορές. Τ.Δ.

Η

144

φ ά ο σ ο φ ια -----------φορών μεταξύ ινδικής και δυτι­ κής φιλοσοφίας. Ένας ακόμη πολύτιμος τόμος στη Σειρά της «Φιλοσοφικής και Πολιτι­ κής βιβλιοθήκης» των εκδόσε­ ων «Γνώση», την οποία επιμε­ λείται ο Παναγιώτης Κονδύλης.

Για την πολίτικη καταγωγή του ορθολογισμού JEAN-PIERRE VERNANT. Οι α παρχές τη ς ε λ λη νικ ή ς σ κ έ ­ ψης. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1993. Σελ. 186. Δρχ. 2000. ο βιβλίο αυτό, μια ακόμη συνεισφορά του Βερνάν στη μελέτη του αρχαιοελλη­ νικού εποικοδομήματος, ανασκευάζει τις θεωρίες για την αρχή του ελληνικού ορθολο­ γισμού. Για το συγγραφέα, ο ορθολογισμός είναι γέννημα της πολιτικής ανάπτυξης τον 8ο αι., γέννημα της πόλης, των διαπροσωπικών σχέσεων. Ο ελληνικός Λόγος, που πα­ ραμέρισε το μύθο, διά της γλώσσας, επιτρέπει να επιδράσουμε πρωταρχικά στον άνθρωπο και όχι στην ίδια τη φύση, είναι ο ίδιος μια νέα γλώσσα, αποτελεί μια νέα διά­ σταση που οι Έλληνες πρόσθεσαν στην ανθρώπινη ιστο­ ρία. Ένα βιβλίο αναφοράς, όπω ς όλα του μεγάλου επιστή­ μονα.

Δ .Τ σ .

Leopardi, ο πεσσιμισχης

Τ

Τ .Δ .

JEAN-PIERRE VERNANT

Η ινδική σκέψη ΧΕΛΜΟΥΤ ΦΟΝ ΓΚΛΑΖΕΝΑΠ. Η φιλοσοφ ία τω ν Ινδών. Μει. Ειρήνη Παπαγεωργίου. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελ. 439. Δρχ.

4800. εφαλαιώδες έργο της ινδολογίας, το βιβλίο του με­ γάλου Γερμανού θρησκειολόγου και ενός από τους πλέ­ ον έγκυρους ινδολόγους, ευ­ τυχεί στην ελληνική του μετα­ φορά από μια ιδιαίτερα προ­ σεγμένη όσο και επίπονη μετά­ φραση. Στο παρόν κατα­ τοπιστικότατο έργο, ο συγ­ γραφ έας παρουσιάζει αρχικά την ιστορική εξέλιξη της ινδουιστικής φιλοσοφίας, αρχί­ ζοντας από το 1000 π.Χ. και φθάνοντας μέχρι τον 20ό αι­ ώνα. Στο δεύτερο μέρος πα­ ρουσιάζονται τα μεγάλα συ­ στήματα που διαχωρίζονται σε εκείνα των οποίων οι διδα­ σκαλίες αρνούνται την ηθική κοσμική τάξη και στα θρησκευτικο-ηθικά συστήματα (Βραχμάνων, Ζαϊνιστών, Βουδδιστών). Στο τρίτο κεφάλαιο εκτίθενται τα κύρια κοσμοθεω­ ρητικά προβλήματα, ενώ το βι­ βλίο κλείνει με μια σημαντική όσο και ενδιαφέρουσα ανά­ λυση των ομοιοτήτων και δια­

GIACOMO LEOPARDI. Σκέψ εις. Μτφρ.: Δ. Κούριοβικ. Αθήνα, Opera, 1993. Σελ. 104. Δρχ.

1.300.

G. Leopardi (1798-1837) θεωρείται ο σημαντικό­ τερος ποιητής της Ιταλίας με­ τά τον Πετράρχη. Διακρίθηκε

O

Κ

ως μια πολύπλευρη προσωπι­ κότητα, αφού ασχολήθηκε με τις γλώ σσες, τις φυσικές επι­ στήμες, τους αρχαίους, την αστρονομία κ.ά. Οι «Σκέψεις» τυπώθηκαν μετά το θάνατό του και αποτελούν τη φιλοσο­ φική του διαθήκη. Αναφέρονται στον παράγοντα άνθρω­ πο, ως κοινωνικό ον. Απαισιό­ δοξος, ίσως και λόγω της δι-

------------ φιλοσοφία κής του ταλαιπωρημένης φυσικής ζωής, πραγματεύεται με μελανά χρώματα την κοινω­ νία και τους ανθρώπους. Η υλιστική βάση της φιλοσοφίας του αγγίζει τα όρια του κυνι­ σμού, αλλά δεν χάνει ποτέ σε οξυδέρκεια φανερώνοντας μια βαθιά ηθική συνείδηση που πνίγεται σε καταστάσεις που θυμίζουν αρκετά τη δική μας εποχή. Γ.Μ.

Η σκέψη του Μονχεσκιέ εν εξελίξει ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ:. Επιλογή από ΓΟ έργο του. Μιφρ., επιλογή: Γ.Δ. Ζιούτος. Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή, 1993. Σελ. 507. Δρχ.

5000. έκδοση αυτή έρχεται να κα­ λύψει ένα μεγάλο κενό: για πρώτη φορά παραδίδεται στον Έλληνα αναγνώστη, έστω και αποσπασματικά, το σύνολο του έργου του Μοντεσκιέ. Η επιλογή, η μετάφραση και οι σημειώσεις του κειμένου είχαν γίνει από έναν ειδικό του Μο­ ντεσκιέ, το Γ.Δ. Ζιούτο, για τις εκδόσεις του Γαλλικού Ινστι­ τούτου το 1950. Το αποτέλε­ σμα είναι μέσα από την επιλο­ γή να προβάλλεται πλήρως η πρωτοτυπία και η προσφορά της σκέψης του Μοντεσκιέ και πέραν της διάκρισης των εξουσιών - θεμελιακής δημο­ κρατικής κατάκτησης. Η με­ τάφραση, πενήντα χρόνια αρ­ γότερα, παραμένει ζωντανή και εύστοχη, τα άρθρα του Ζιούτου ρίχνουν φως σε καί­ ρια σημεία της σκέψης του Μοντεσκιέ, χρήσιμη και κατα­ τοπιστική η εργοβιογραφία. Σημαντική έκδοση. Τ.Δ.

Η

145

Χέγκελ τελείωσε τη Φαι­ νομενολογία του πνεύματος εσπευσμένα, το βράδυ της μά­ χης της Ιένα (1806). Αυτό το θεμελιακό έργο περιγράφει την ιστορία της συνείδησης από τη στιγμή της αισθητηρια­ κής συμμετοχής του ατόμου στον κόσμο, μέχρι την από­ λυτη γνώση, περνώντας από όλες τις εμπειρίες που μπορεί να δοκιμάσει η ανθρώπινη ψυχή. Από μιαν άποψη, η Φαι­ νομενολογία αποτελεί εισαγω­ γή στη Λογική, που πραγματο­ ποιεί το ίδιο το Απόλυτο και το ταυτίζει με τη γνώση της φιλοσοφίας. Ο τόμος συνο­ δεύεται από μια εκτεταμένη

0

Η γοητεία του Wittgenstein WITTGENSTEIN. Αφορισμοί και Εξομολογήσεις. Μετάφραση, επιλογή, εισαγωγή, σημειώ­ σεις, επιμέλεια: Κ.Μ. Κωβαίος. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1993. Σελ. 304. Δρχ. 3000.

Φαινομενολογία

ετά από το «Πολιτισμός και του πνεύματος αξίες» του Wittgenstein που είχε εκδώσει ο ίδιος εκδοτικός οίκος, ο Κ. Κωβαίος προχώρη­ σε σε μια επιλογή αφορισμών του μεγάλου φιλοσόφου, την οποία χαρακτηρίζει μάλιστα ως ερμηνευτική πρόταση. Οι σκέψεις του Wittgenstein έ ­ εισαγωγή του κ. Δ. Τζωρτζόχουν χωριστεί θεματικά με τέ­ πουλου καθώς και γλωσσάριο τοιο τρόπο, ώστε να δίνεται όπου οι όροι ερμηνεύονται μια συνοπτική άποψη των αντισυχνά με διαφορετικό τρόπο λήψεών του, αλλά και να απο­ από ό,τι στη Φιλοσοφία του τελούν ερέθισμα για μια ενδεπνεύματος -μια λεπτομέρεια λεχέστερη ανάγνωση του έρ­ που παρουσιάζει ενδιαφέρον. γου του. Γ.Μ. Σ.Τ.

Μ

Ο Χέγκελ και το Απόλυτο ΓΚΕΟΡΓΚ ΧΕΓΚΕΛ. Φαινομε­ νολογία του Πνεύματος. Τόμ. Α'. Μετ.: Δημήτρης Τζωρτζόπουλος. Αθήνα, Δωδώνη, 1993. Σελ. 387. Δρχ. 5.000.

Ο ώριμος Χέγκελ ΓΚΕΟΡΓΚ ΧΕΓΚΕΛ. Η φιλοσοφία του πνεύματος. Τόμ. Α'. Μετ. Γιάννη Τζαβάρα, Αθήνα, Δω­ δώνη, 1993. Σελ. 290. Δρχ.

4.000.

146

φ ά ο σ ο φ ια - α π ο κ ρ υ φ ισ μ ό ς -

τόμος αυτός αποτελεί το πρώτο μέρος της Εγκυ­ κλοπαίδειας των φιλοσοφικών επιστημών του Χέγκελ που εκδόθηκε το 1830. Η έκδοσή του μέσα στην περιρρέουσα ατμό­ σφαιρα του αναλφαβητισμού και της κουλτούρας των ΜΜΕ αποτελεί εξάλλου μια μικρή αλλά αδιάψευστη ακόμα ελπί­ δα: αφού ο Χέγκελ μεταφρά­ ζεται και εκδίδεται, υπάρχει κοινό που θα τον διαβάσει. Η Φιλοσοφία του πνεύματος αποτελεί έργο της ώριμης περιόδου του: Ο Χέγκελ μελε­ τά εδώ την έννοια του πνεύμα­

0

εν συντομία ΜΠΑΚΟΝΙΚΟΛΑ-ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΥ ΧΑΡΑ. Miguel de Unamuno. Αθήνα. Κ α ρ δ α μ ίτ ο α . 1993. Σελ. 136. Μια ιστορική κατάθεση του μύχιου. ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ. Περί καλαισθησίας Μετ. Α. Βέλιος. Αθήνα. P r in t a . 1993. Σελ. 90. Περί απόλαυσης και ευτυχίας δοκίμιο.

ΑΠΟΚΡΥΦΙΣΜΟΣ Πολύχρωμη μαγεία MARIA FEN0GLI0. Γο μ εγά λο βιβλίο τη ς Μαγείας. Μετ.: Κα­ τερίνα Γλυκοφρύδη. Αθήνα, Γκοβόστης, 1993. Σελ. 490. Δρχ. 5000.

βλίο είτε αυτά ανήκουν σε εξορκισμούς είτε σε μαγείες, διαθέτουν ποιητική γραφή. Με ανάλογο μάλιστα τρόπο φρό­ ντισε να αποδοθούν η μεταφράστια της ελληνικής έκδο­ σης, Κατερίνα Γλυκοφρύδη. Γ.Γ.

τος συναθροίζοντας την αν­ θρωπολογία, τη φαινομενο­ λογία, την ψυχολογία, τη φι­ λοσοφία του Δικαίου, την ηθι­ κή, την αισθητική και την Ιστο­ ρία, και υποστηρίζοντας ότι το πνεύμα αυτοαναπτύσσεται και τελειοποιείται. Καθώς ο Χέ­ γκελ αναδύεται ως ένας από τους μεγαλύτερους ανθρωπι­ στές στη φιλοσοφία, στοχα­ στής τόσο της κοινωνικής όσο και της πνευματικής πραγματι­ κότητας, είναι η sine qua non προϋπόθεση της μελέτης του Φόυερμπαχ και του Μαρξ. Σ.Τ.

πό την Ιταλία μας έρχεται η εκτενής μελέτη-καταγραφή των ειδών της μαγείας και των εφαρμογών της. Η συγγραφέ­ ας μάς πληροφορεί για την ύπαρξη όχι μόνο της Λευκής και Μαύρης Μαγείας, αλλά και της Κόκκινης και της Πράσι­ νης. Στο βιβλίο αυτό η Φενόλιο με σεβασμό π ρο ς το αντικείμε­ νό της, καταχωρεί τις γνώσεις της, σε δύο κατηγορίες μαγεί­ ας στην πρακτική και την τελε­ τουργική. Οι πηγές απ’ όπου αντλεί τις πληροφορίες είναι πολλές, οι περισσότερες όμως έχουν θρησκευτική προέ­ λευση. Επίσης τα κείμενα τα οποία δημοσιεύονται στο βι­

Α

ψυχολογία - ψυχανάλυση - ψυχιατρική

147

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ - ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ μάτων των τελευταίων χρό­ νων. Με την Ερμηνεία των Ονείρων, ο Φρόυντ δείχνει τη C.C. JUNG. Ουσιαστική λα­ σημασία των ονείρων στην τρεία. Ο συμβολισμός της ψυχική ζωή και τη σημασία της στη Θεία Λειτουργία. Μτφρ.: επεξεργασίας του ς κατά την Λύσανδρος Μυγιάκπς. Αθήνα, ψυχοθεραπεία. Το έκδηλο πε­ ριεχόμενο του ονείρου είναι η Ιάμβλιχος, 1993. Σελ. 124. μεταμφιεσμένη εκπλήρωση Δρχ. 1500. μιας απωθημένης επιθυμίας, υποστήριξε ρηξικέλευθα το ματιά που ρίχνει ο Γιούνγκ 1899, δίνοντας έτσι στον άν­ στην έννοια της θυσίας δεν θρωπο του 20ού αιώνα τα μέ­ είναι αυτή ενός χριστιανού θε­ σα να φωτίσει κρυφές πτυχές ολόγου. Η μεθοδολογία του κι­ και μηχανισμούς και στην νείται στις αυστηρές και ψυχανάλυση τα εργαλεία να περιχαρακωμένες παραμέ­ περάσει «από την ψυχοθερα­ τρ ους της ψυχολογίας. Ο λό ­ να, Επίκουρος, 1993. Σελ. πευτική μέθοδο στην ψυχολο­ γ ο ς του επιστημονικός και 624. Δρχ. 8000. γία του βάθους». Ο ψυχανα­ ερευνητικός δεν ταυτίζεται με λυτικής παιδείας Λ. Αναγνώ­ το θυσιασμένο σώμα του ενανo magnum opus του στου, μεταφραστής του θρωπισμένου Χριστού. Η σκέ­ Φρόυντ, με καθυστέρηση ψη του διερευνά το συμβολι­ σχεδόν ενό ς αιώνα, φτάνει επι­ Αντόρνο (Minima moralia) και του Φρόυντ (Τρεις μελέτες για σμό της Θείας Λειτουργίας, τέλους στα χέρια του ελ­ τη σεξουαλικότητα), απέδωσε όταν προσπαθεί να βρει ομοιό­ ληνικού κοινού, σε πλήρη και το ιστορικό έργο σε σημερινά, τητες και διαφορές με αρχαιό­ έγκυρη μετάφραση. Τιτάνιο ακριβή ελληνικά. τερες λατρείες και μυστηριαέργο που συγκαταλέγεται με­ Ν.Γ.Ξ. κά ρεύματα. Ο Γιούνγκ ανήκει ταξύ των εκδοτικών επιτευγ­ στους συγκρητιστές: σ ’ αυ­ τούς που πιστεύουν ότι η θυσία, ίδια και απαράλλαχτη, επιβιώνει σε ό λες τις θρη­ ΠΑΖΙΝΙΟΥΙΛΙ. Μάθε ν' αγαπάς το σύντροφό σου. Μετ.: Λ. Ταχμαζίδου σκείες, από την εμφάνισή της Τ. Μπονάνος. Αθήνα, Ο δ υ σ ο έ α ς , 1993. Σελ. 296. Δρχ. 3000. ως τις σύγχρονες και εξευγε­

Θυσία, η απαράλλαχτη

Η

T

εν συντομία

νισμένες εκφράσεις της.

Τα προβλήματα και η αντιμετώπισή τους στις σχέσεις των ζευγαριών.

Β.Κ.Κ.

Έ ργο τιτάνιο ΣΙΓΚΜΟΥΝΤ ΦΡΟΫΝΤ. Η ερ­ μηνεία των ονείρων. Μτφρ.: Λεύτερης Αναγνώστου. Αθή­

ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΥΑ. Ψυχική Οικονομία και Δυναμική στις οριακές καταστά­ σεις. Μετ. Ε. Αστεριού. Αθήνα, Χ α τ ζ η ν ι κ ο λ ή , 1993. Σελ. 142. Για τις οριακές οργανώσεις της προσωπικότητας (borderline).

ΝΤΟΛΤΟ ΦΡΑΝΣΟΥΑΖ-ΝΤΟΛΤΟ-ΤΟΑΠΣ ΚΑΤΡΙΝ. Έφηβοι. Προβλήματα και ανησυχίες. Μετ.: I. Παπαγιάννη. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 172. Τα προβλήματα από το πέρασμα της παιδικής ηλικίας στην ώριμη.

148

ενασχολήσεις - θρησκεία

Η μήτρα του ανθρώπινου δράματος

ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΕΙΣ που σώθηκαν από την κατα­ στροφή της Σμύρνης και ανή­ κουν στην οικογένεια Ξενοφώντος Λημνίου. Πρόκειται ΛΙΖΑ ΜΙΧΕΛΗ. Το τετράδιο της για μια ενότητα προσωπικών Ερατώς. Αθήνα, Γαλάτεια, σημειώσεων σμυρνέϊκης μα­ γειρικής και ζαχαροπλαστικής.

1 9 9 3 .Σελ. 235. Στο πρώτο μέρος η συγ­ γραφ έας αναφέρεται στα κα­ Λίζα Μιχελή συνεχίζει τη θημερινά ήθη, όπως αυτά ανα­ διερεύνηση του μικρασι­ ατικού ελληνισμού (μετά τα: δύονται από τις συνταγές. Στο δεύτερο, ο αναγνώστης «Προσφύγων βίος και πολιτι­ φυλλομετράει πάνω από 200 σμός», «Αστυγραφία της ελπαραδοσιακές συνταγές, οι λάσονος Ασίας») με την πα­ οποίες διατηρούν το γλωσσικό ρούσα έκδοση. Εδώ η συγ­ τους ιδίωμα. γραφ έας χρησιμοποιεί ως Μ.Φ. πρώτη ύλη κάποια τετράδια

Γεύσεις από τη Σμύρνη

Η

PAUL DIEL-JEANINE S0L0TAREFF.: Ο συμβολισμός στο Ευαγγέλιο του Ιωάννη. Μτφρ.: Λήδα Παλλαντίου. Αθήνα, Χατζηνικολή. 1993. Σελ. 216. Δρχ. 3200. ια προσπάθεια ερμηνείας ενός από τα μυστικότερα και πλέον δύσβατα κείμενα του Χριστιανισμού. Οι σ υγγρα­ φείς, - πρόκειται ουσιαστικά

Μ

ΘΡΗΣΚΕΙΑ Θρησκεία και πολιτισμός WALTER BURKERT. Αρχαία Ελ­ ληνική Θρησκεία. Αρχαϊκή και Κλασική Εποχή. Μτφρ.: Ν.Π. Μπεζεντάκος - Α. Αβαγιανού. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1993. Σελ. 696. Δρχ. 8500. ρόκειται για τμήμα ενός ευρύτερου γερμανικού έρ­ γου για την ιστορία των θρη­ σκειών της ανθρωπότητας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η θρησκεία της ελληνικής πόλεως από τον 8ο-4ο αιώνα, αλλά προηγείται μια επισκόπηση της μινωϊκής - μυκηναϊκής θρησκείας και του προ­ βλήματος της συνέχειας κατά τους «σκοτεινούς αιώνες». Το

Π

έργο κλείνει με τη μελέτη της σχέσης φιλοσοφίας-θρησκείας και της σύνδεσης της φιλο­ σοφικής θρησκείας και της θρησκείας της πόλεως. Γ.Μ.

για παραδόσεις του πρώτου, επιφανούς ψυχαναλυτή και φι­ λοσόφου, επεξεργασμένες και διευρυμένες από τη δεύτερη, - συνιστούν μια πρωτότυπη και ουσιαστική συμβολή στην ερμηνεία ενός τέτοιου αιώνιου κειμένου, όπου κρύβεται το αυθεντικό μήνυμα της χριστιανικής θεολογίας και σκέψης. Οι μύθοι της Ενσάρ­ κωσης, της Λύτρωσης και της Ανάστασης αποτελούν τα συνδετικά πρότυπα πάνω στα οποία δομείται η ουσία του Θείου Δράματος, πρότυπα που με τις ψυχολογικές τους υποδηλώσεις, αναφέρονται

- θρησκεία-μαρτυρίες στις βαθύτερες ψυχικές δομές του ανθρώπου, στις αιώνιες επιθυμίες του να υπάρχει, να ζει και να αναβιώνει χωρίς περιορισμό χώρου και χρόνου. Οι συγγραφείς τελικώς θεω­ ρούν το Κατά Ιωάννην ευαγγέ­

λιο ως τη μήτρα του ανθρώπι­ νου δράματός, όπου η καθημε­ ρινή ζωή μας δοκιμάζεται και υποφέρει βρίσκοντας στην τέ­ χνη και στη θρησκεία την ανα­ γωγή του προσωπικού της Γολγοθά.

Οίκοι ανοχής και αντοχής

εν συντομία DE BREUIL PAUL. 0 Ζωροαστρισμός. Μετ. Γ. Μαυρουδής. Αθήνα, Κ α ρ δ α μ ίτ σ α , 1993. Σελ. 166. Από την περίφημη σειρά Que sais-je?

DE UNAMUNO MIGUEL. To τραγικό αίσθημα της ζωής. Μετ.: Η.Π. Νικολούδης. Αθήνα, P r in t a , 1993. Σελ. 436.

0 Χριστιανισμός και ο άνθρωπος στα ρεύματα του σύγχρονου ρασιονα­ λισμού.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Η αυτοβιογραφία μιας γενιάς ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΥΣΣΑΣ. Η γενιά του Π ολυ τεχνείου . Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Δρχ. 2000. Ε κ τω ν υ σ τέρ ω ν 19+1. Επι­ μέλεια: Δημ. Παπαχρήσιος. Αθήνα, Νέα Σύνορα, 1993. Σελ. 262. Δρχ. 2200. ίκοσι χρόνια μετά την εξέ­ γερση του Πολυτεχνείου, η γενιά του Πολυτεχνείου πια ανοίγει τα χαρτιά της, θυμάται το παρελθόν, σχεδιάζει ίσως φεύγει κάποιες ανακρίβειες. Ο το μέλλον, εν πάση περιπτώσει Δημ. Παπαχρήστος δίνει το αυτοβιογραφείται στα δύο βι­ λόγο σ ε προσωπικότητες του βλία που ταυτόχρονα σχεδόν κινήματος που οδήγησε στο κυκλοφόρησαν άμα τη επεΠολυτεχνείο, σε συντελεστές τείω. Ο Δ. Φύσσας καταγράφει της εξέγερσης, που θυμού­ αλφαβητικά τη γενιά του νται, αποτιμούν, αναθεωρούν, Πολυτεχνείου -χω ρίς να απο­ μελαγχολούν και αισιοδοξούν.

Ε

149

Αν και το εγχείρημα μας θυμί­ ζει ανεπανόρθωτα το π όσο μα­ κρινά είναι όλ’ αυτά, αξίζει πολλαπλώς τον κόπο. Τ.Δ.

ΤΑΣΙΑ ΧΑΤΖΗ. Πουτάνα, δεκα ­ τρία χρ όνια μετά . Αθήνα, Οδυσσέας, 1993. Σελ. 302. Δρχ. 3000. ια όσους κομπάζουν πω ς οι πόρνες του ς ερωτεύονται τρελά και δεν ξέρουν πώ ς να του ς ξεφύγουν. Για όσους επαίρονται πω ς κυβερνούν το κορμί και την καρδιά γυναικών που εκδίδονται. Για όσους νο­ μίζουν πω ς τις εξουσιάζουν, αυτό το βιβλίο έχει να πει πολ­ λά. Αλλά και για όλους μας έχει. Η συγγραφέας του ξανα­ κάνει την ίδια διαδρομή που εί­ χε κάνει 13 χρόνια πριν και μι­ λά με όσα από τα κορίτσια του αγοραίου έρωτα μπόρεσε να ξαναβρεί. Συγκλονιστικές μαρ­ τυρίες για το δρόμο πρ ος την κόλαση που είναι σπαρμένος, μάλιστα, με τις χειρότερες των προθέσεων. Α.Κ.

Γ

Εξωτισμός και παραισθησιογόνα ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΧΑΤΖΗΔΗΜΟΣ ΒΙΚΤΟΡΙΟ ΣΟΥΑΡΕΖ. Ο χρ υ σοθήρας. Μαρτυρία. Αθήνα Κασχανιώτπς, 1993, Σελ. 152. Δρχ. 2.000. ίγουρα «Ο Χρυσοθήρας» θα ενθουσιάσει τους φίλους των βιβλίων της περιπέτειας και του εξωτισμού, καθώς και

Σ

150

μ α ρ τυ ρίες-------------

καλογραμμένο είναι και προσφέρεται για απόδραση από την καθημερινότητα. Κύρια στοιχεία του είναι η πε­ ριγραφική δύναμη, η ροπή του προς το θαυμαστό και το ονει­ ρικό, η ευχάριστη ροή των δρώμενων και οι ζωντανοί διά­ λογοι. Βέβαια, οι γνώσεις που προσφέρει στον αναγνώστη, με εξαίρεση τον φυσικό περί­ γυρο, είναι αμφίβολες και

ρης. Αθήνα, Το Ποντίκι, 1993. Σελ. 4 2 0 + 8 σελίδες με φω το­ γραφίες. Δρχ. 1.500. δημοσιογράφος Ρόναλντ Κέσλερ, όπως δηλώνει και ο τίτλος του βιβλίου, διεισδύει στα άδυτα του μηχανισμού και μας «ξεναγεί» στα γραφεία και στους τρόπους λειτουργίας των υπηρεσιών. Ο συγγραφέ­ ας δεν αμφισβητεί, από τα θε­ μέλιά της, τη CIA. Είναι μια μα­ τιά εκσυγχρονιστική στο θε­ σμό: «Η CIA είναι ένας από τους σημαντικότερους θε­ Άρνολντ Σέρμαν, συγ­ σμούς της αμερικανικής κοι­ γραφ έας και δημοσιο­ νωνίας. [...]. Δεν αρκεί η επα­ γράφος, ανταποκριτής στηνγρύπνηση του Τύπου και του Ελλάδα πολλών αμερικανικών Κογκρέσου. Η ίδια η Υπηρεσία και ευρωπαϊκών εντύπων, πα­ πρέπει να αναγνωρίσει και να ρακολούθησε όλα τα γεγονό­ κατανοήσει την αξία που έχει ο τα που οδήγησαν στη διάλυση έλεγχός της από τους παρα­ της πρώην Γιουγκοσλαβίας. πάνω θεσμούς. Διότι μόνο μέ­ Ταξίδεψε στην Κροατία και τη σω της συνεργασίας της με το Σλοβενία όταν η ανακήρυξη Κογκρέσο και τα μέσα επικοι­ της ανεξαρτησίας τους ήταν νωνίας θα ελέγχεται η CIA από επί θύραις. Συνομίλησε με τον αμερικανικό λαό». Σέρβους και Μαυροβούνιους Β.Κ.Κ. επισήμους. Συναντήθηκε με μουσουλμάνους αξιωματούΗ εξόντωση χους στο Σαράγεβο όταν ο εμ­ των χριστιανών φύλιος πόλεμος ήταν κάτι το αδιανόητο. Ταξίδεψε σε όλη τη φλέγόμενη περιοχή κι GEORGE HORTON. Η μάστιγα έφθασε βαθιά μέσα στις εμπό­ τη ς Ασίας. Μτφρ. και σχόλια: λεμες περιοχές ώς την πρώτη Β. Γ. Σολομωνίδου. Αθήνα, γραμμή του πυρός. Πήρε Εστία, 1993. Σελ. 340. Δρχ. συνεντεύξεις από πολλές 4.300. προσωπικότητες αλλά και από απλούς ανθρώπους, άκουσε κολούθησε το συντομότερο τον παλμό του λαού, και με­ δρόμο, το δρόμο της καρ­ τέφερε στο βιβλίο του όλο τον διάς. Και μίλησε για τους χρι­ πόνο, την αδικία, την κα­ στιανικούς πληθυσμούς, με ταστροφή. τον ενθουσιασμό και την πίστη Σ.Ν. του πρωτόκλητου. Ο Τζορτζ Χόρτον, εχρημάτισε για τριά­ CIA... για ντα χρόνια π ρόξενος των Ηνω­ μένων Πολιτειών στην Εγγύς τον αμερικανικό λαό Ανατολή, τη δύσκολη περίοδο της Καταστροφής της Σμύρ­ RONALD KESSLER. Στα άδυτα νης. Η μαρτυρία του έχει αξία, τη ς CIA. Μτφρ.: Τάσος Δαρβέγιατί είναι μία εκ των έσω κα-

0

Ο

συζητήσιμες. Όμως σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να απο­ τελεί «προσωπική μαρτυρία», όπως διατείνεται το δελτίο τύ­ που που το συνοδεύει, αφού κάνει λόγο για απίθανες και εξωπραγματικές καταστάσεις και γεγονότα. Άλλωστε, η συνεχής χρήση παραισθησιογόνων από τους ήρωες αυτού του βιβλίου ελάχιστα περιθώ­ ρια επαφής με την πραγμα­ τικότητα τους αφήνουν. ^

Πρώτη γραμμή του πυράς ΣΕΡΜΑΝ ΑΡΝΟΛΝΤ. Κακοπΐστία στα Βαλκάνια. 0 βιασμός τη ς Γιουγκοσλαβίας. Μτφρ. Ν. Ρίζου - Σέλμαν και Κ. Κοντο­ λέων. Αθήνα, Ψυχογιός, 1993. Σελ. 310. Δρχ. 3.000

Α

— μαρτυρίες - δίκαιο

τάθεση εν ό ς γνώστη του κλα­ σικού κόσμου και της νέας ελ-

ληνικής γλώ σσας. Ο ενθουσια­ σμ ός του λόγου του για του ς πληθυσμούς που εξοντώθηκαν από το υ ς μουσουλμάνους, αμ­ βλύνεται από τη νηφάλια ματιά που ρίχνει στα γεγονότα της εποχής. Αν στο βιβλίο ο συναι­ σθηματισμός πλεονάζει, δεν αδικεί το τελικό αποτέλεσμα. Είναι η ανθολογία ενός έντι­ μου σκεπτόμενου Αμερικανού πολίτη, που δεν φοβάται να ρίψει ευθύνες σε πολιτικούς, δημοσιογράφους και ιεραπό­ στολους. Β.Κ.Κ.

εν συντομία

Π ερί δικαστικής προστασίας

ΚΟΣΜΑΣ Β. ΝΙΚΟΣ. Μαρτυρίες του Γιώργου Κοτζιούλα από την περίοδο του Εμφυλίου. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 75. Δέκα ανέκδοτα γράμματα του Κοτζιούλα προς τον Βυζαντινολόγο, Βαλκανιολόγο και Σλαβολόγο, Γ. Σούλη. ΠΑΝΤΟΥΛΑΣΣ.Θ. Ο Σιώποτος «Δραμεσίτικες ιστορίες». Αθήνα, Δ ω δ ώ ­ ν η , 1993. Σελ. 126. Ιστορίες που αφορούν το χωριό Δραμεσά των Ιωαννίνων.

151

ψει» τις σχέσεις δικαίου εκεί­ νων των χρόνων. Το βιβλίο του Παναγ. Δ. Δημάκη, περιλαμβά­ νει δεκαεπτά μελέτες χωρι­ σ μένες σε τρεις ενότητες: η πρώτη αναφέρεται στις γυναί­ κες της κλασικής Ελλάδας, η δεύτερη στην παιδεραστία και τα προβλήματά της και η τρίτη σε πιο ειδικά θέματα του αρ­ χαίου ελληνικού κόσμου, όπως: η δίκη του Σωκράτη, η διαθήκη του Πλάτωνα, τα δικα­ στήρια της αρχαίας Σπάρτης κ.ά. Β.Κ.Κ.

ΠΡΟΚΟΠΗΣ ΠΑΥΛ0Π0ΥΛ0Σ. Εγγυήσεις του δικαιώματος δικαστικής προστασίας στο Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Δίκαιο. Αθήνα, A. Ν. Σάκκουλα, 1993. Σελ. 148.

η φυσιογνωμία του δικαι­ ώματος αίτησης και πα ρο­ χής δικαστικής προστασίας Εξιστόρηση της ζωής του συγγραφέα! στο χώρο του ευρωπαϊκού κοι­ νοτικού δικαίου και της επιρ­ ροής του στον αντίστοιχο χώ­ ρο των έννομων τάξεων των κρατών-μελών της Ευρω­ παϊκής Κοινότητας εξετάζει στη μελέτη αυτή ο καθηγητής Προκοπής Παυλόπουλος. Ειδι­ κότερα εξετάζει την πτυχή εκείνη που αφορά την, εκ μέ­ ρου ς του εθνικού δικαστή, ο δικαίίκό σύστημα της προστασία όσω ν αντλούν δι­ Αναζητηση Αρχαίας Ελλάδας πρέπει να το αναζητήσουμε και να το καιώματα από το Ευρωπαϊκό του αρχαίου δικαίου Κοινοτικό Δίκαιο, έναντι των ανασυνθέσουμε σύμφωνα με πράξεων, παραλείψεων ή υλι­ όσα κείμενα μάς έχουν διασω­ κών ενεργειώ ν των Εθνικών π α ν α γ . Δ. δ η μ α κ η ς . Πρόσω­ θεί. Προσπάθεια δύσκολη, για­ Οργάνων, που παραβιάζουν τα πα και θεσμοί της Αρχαίας τί ο ερευνητής οφείλει να με­ δικαιώματα αυτά. Ελλάδας. Αθήνα, Παπαδήμας, λετήσει πολλές και διαφορετι­ Σ.Ν. κές πηγές, για να «ζωντανέ1993. Σελ. 399. Δρχ. 4.000. ΠΑΝΤΟΥΛΑΣ Σ.Θ. Μια ζωή περιπέτειες. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ.

124.

ΔΙΚΑΙΟ

Τ

Τ

152

βιογραφίες-αυτοβιογραφίες-

ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ σε όχι μόνον τα γεγονότα που υπαινίσσεται ο Τσαϊκόφσκι στο γράμμα αλλά κι ένα τεράστιο υλικό από προσωπική αλληλο­ γραφία, σημειώσεις σε παρτι­ τούρες, άρθρα, κριτικές. Η πα­ ρούσα έκδοση εντάσσεται στην αξιόλογη σειρά «Μουσι­ κή». Μ.Φ.

Εν θερμώ ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΠΑΓΙΩΡΓΗΣ. Γεια σου Ασημάκη. Αθήνα, Κασχανιώτης, 1993. Σελ. 160. Δρχ. 2000.

να σκιαγραφήσει τη ζωή του Βακαλόπουλου μέσα από τα βιβλία του και να παρουσιάσει τα κείμενά του υπό το φως πραγματικών περιστατικών. Ο Παπαγιώργης, χωρίς να κατα­ φεύγει σε μελοδραματισμούς, μπολιάζει το βιβλίο μ’ όλο το συναίσθημα, την τρυφερότη­ τα, την αγάπη και το σεβασμό που ενέπνεε ο Βακαλόπουλος, φροντίζοντας ωστόσο να μην παραδώσει στο αναγνωστικό κοινό μια «αγιογραφία». Σ.Π.

Ο αυτοβιογραφικός λόγος ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΔΗΣ. Η ποι­ ητική τη ς αυτοβιογραφίας. Αθήνα, Σμάίλη, 1993. Σελ.

315.

πό το γεγονός και μόνο ότι ο αυτοβιογραφού μένος αναπλάθει τεχνηέντως τη ζωή του (ακόμα κι αν έχουμε να κά­ ιβλίο γραμμένο εν θερμώ, νουμε με υψηλούς δείκτες ει­ μετά το θάνατο του Χρή­ λικρίνειας, όπως του Ρουσσώ ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΡΟΣΟΣ. Π.Ι. Τσαϊστου Βακαλόπουλου. Ένα τί­ ή του Ζιντ), μπορούμε να κόφσκι. Η ζω ή, το έργο, η μιο και γλαφυρό πορτρέτο του κατανοήσουμε το δεσμό αίμα­ επ οχή του. Αθήνα, I. Ζ. Ζαχααδικοχαμένου πεζογράφου, τος της αυτοβιογραφίας με τη ρόπουλος, 1993. Σελ. 582. σκηνοθέτη και κινηματογρα­ λογοτεχνία. Τη θεωρητική Δρχ. 3.000. φικού κριτικού. Ο φίλος του έρευνα γύρω από την «προσω­ που το υπογράφει, επιχείρησε πική» λογοτεχνία (αυτοβιογρα­ ε μια επιστολή τους π ρο ς τη φία, ημερολόγιο, αλληλογρα­ βαρώνη Ν. φον Μεκ, ο Πιότρ φία) έχει ως επίκεντρο της Ίλιτς Τσαϊκόφσκι έγραφε: «Η μελέτης του ο συγγραφέας. ιδέα ότι μια μέρα οι άνθρωποι Το βιβλίο μας μεταφέρει τους θα προσπαθήσουν να ερευνή­ προβληματισμούς και τις από­ σουν την προσωπική μου ζωή ψεις που έχουν αναπτυχθεί και να κατανοήσουν τις σκέ­ στο εξωτερικό γύρω από τον ψεις και τα αισθήματά μου, αυτοβιογραφικό λόγο. Και πα­ αναλύοντας γεγονότα που με ράλληλα τα σχολιάζει μέσα τόση φροντίδα έκρυψα κατά από παραδείγματα της παγκό­ τη διάρκεια των ημερών μου, σμιας και νεοελληνικής λογο­ με τρομάζει». Η επιστολή αυ­ τεχνίας. Πρόκειται για τη διδα­ τή, περιέχεται στην παρούσα κτορική διατριβή του Γρηγόρη μονογραφία του μεγάλου Ρώ­ Πασχαλίδη, ο οποίος γεννήθη­ σου ρομαντικού συνθέτη. Ο κε το 1959 στη Θεσσαλονίκη επιμελητής του τόμου ερεύνη­ και σπούδασε κοινωνιολογία,

Μονογραφία ενός μεγάλου ρομαντικού

Β

Σ

Α

-βιογραφίες - αυτοβιογραφίες κοινωνιολογία της λογοτε­ χνίας και θεωρία της λογοτε­ χνίας στα Πανεπιστήμια του Manchester, του Essex και των Ιωαννίνων. Μ.Φ.

Ο Ευγενής σκηνοθέτης

0

Λ.Ε.

μι-αυτοβιογραφικό βιβλίο που ο συγγραφέας, μουσι­ κός και σκηνοθέτης Συρίλ Κολλάρ (1957-1993), δια­ σκεύασε για τον κινηματο­ γράφο, σε μια ταινία βραβευ­ μένη με τα γαλλικά Σεζάρ, ερ­ μηνεύοντας ο ίδιος τον προσβλημένο από τον ιό του AIDS ήρωα (ο Κολάρ θα πεθάνει από AIDS λίγο πριν από τη βράβευσή του). Οι άγριες νύ­ χτες ενός αμφισεξουαλικού κι­ νηματογραφιστή που στην

Η

ΜΙΧΑΛΗΣ Α. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λ ουκίνο Βισκόντι. Αθήνα, Οδός Πανός, 1993. Σελ. 261. Δρχ. 2.800. συγγραφέας ανατρέχει με φροντίδα στη διεθνή βι­ βλιογραφία για τον Βισκόντι και ανασυνθέτει ένα κείμενο με απόλυτο σεβασμό π ρ ο ς τον μεγάλο Ιταλό σκηνοθέτη. Ο αριστοκρατικής καταγωγής Μιλανέζος, δεν διστάζει να ανακατευθεί στην Αντίσταση κατά των Γερμανών αλλά και των ντόπιων φασιστών και να διαμαρτυρηθεί για τις αυταρ­ χικές αποφάσεις των μεταπο­ λεμικών κυβερνήσεων. Το βι­ βλίο παρακολουθεί την καλλι­ τεχνική πορεία του Βισκόντι που ξεκινά την κινηματογραφι­ κή του καριέρα ως μαθητής του Ζαν Ρενουάρ ώσπου, γίνε­ ται κι αυτός, με τη σειρά του, δάσκαλος πολλών γνωστών Ιταλών σκηνοθετών, όπως ο Φρανσέσκο Ρόζι, ο Φράνκο Τζεφιρέλι κ.ά. Παρακολουθεί επίσης τις αισθητικές ανησυ­ χίες του Βισκόντι για τον κι­ νηματογράφο, το θέατρο και την όπερα, την αγάπη του για τη λογοτεχνία, τη σχέση του με τους ηθοποιούς και παρα­ γω γούς, την πάλη του κατά την τελευταία του περίοδο μετά το εγκεφαλικό - να ζήσει μέσα από τη δημιουργία του.

153

Μτφρ.: Ντορέττα Πέππα. Αθή­ να, Πατάκης, 1993. Σελ. 254. Δρχ. 2.100

Ευλαβικό χρονικό Ιω ά ννης Τσ α ρούχης υπό Α λ ε ­ ξίου Σαββάκη. Αθήνα, Κασιανιώτης, 1993. Σελ. 368. Δρχ.

3.500.

Αλέξης Σαββάκης συναναστράφηκε τον Τσαρούχη επί μια εικοσαετία. Καρπός αυτής της μακρόχρονης και ζεστής φιλίας υπήρξε αυτός ο ογκώδης τόμος. Ο συγγραφέ­ ας (γεννήθηκε στην Κρήτη το 1952, σπούδασε ενδυματολογία και έχει ετοιμάσει μια μελέ­ τη μαζί με τον Γ. Τσαρούχη για τη βυζαντινή ενδυμασία) κατα­ γράφει σκέψεις, συναισθήμα­ αναζήτηση της ηδονής στο τα και κρίσεις του μεγάλου Μαρόκο και στα υπόγεια του ζωγράφου γύρω από πνευμα­ Παρισιού θα προσβληθεί από τικά και καλλιτεχνικά ζητήματα τη μάστιγα του αιώνα. Ένα αλλά και πρόσω πα που καθό­ σπαραχτικό οδοιπορικό, που ρισαν την πολιτιστική ζωή του με ένα άμεσο, κάπου-κάπου τόπου. Πρόκειται για ένα χρο­ επαναληπτικό αλλά πάντα ζω­ νικό όπου ο Σαββάκης σκια­ ντανό λόγο, περιγράφει άλλο­ γραφεί με ευλαβικό τρόπο τε την έμμονη αναζήτηση της χωρίς ωστόσο να αγιογραφεί απόλυτης, χωρίς φραγμούς, - τα έργα και τις ημέρες του ηδονής, άλλοτε το φόβο και Τσαρούχη. την απελπισία που προκαλεί η Μ.Φ. ιδέα του θανάτου κι άλλοτε την ανάγκη ανεύρεσης κάποιου Το δράμα του AIDS σκοπού. Ν.Φ.Μ. ΣΥΡΙΑ ΚΟΛΛΑ. Ά γρ ιες νύ χτες.

Ο

154

βιογραφίες - αντοβιογραφιες-

Μουσικη και πάθος ΚΜΟΥΣ MAN. Παθητική Συμφωνία. Μτφρ.: Μαρία Νικολάτου. Αθήνα, Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος 1993. Σελ. 424. Δρχ.

2200 .

Τα πάντα για τον Αγώνα ΦΑΤΙΜΑ ΜΕΕΡ. Π/Ο ψηλά από την ελπίδα - Η βιογραφία του Νέλσον Μοντέλα. Μετ. Αλε­ ξάνδρα Παπαθανασοπούλου, Αθήνα, Εστία, 1993. Σελ. 490. Δρχ. 5000.

Κλάους Μαν βιογραφεί τον μεγάλο συνθέτη Τσαϊκόφσκι, καταγράφοντας ιδιαίτερα ραμμένη το 1988, και στη­ τον αγώνα του κατά του πό­ ριγμένη κυρίως σε μαρτυ­ νου, της μοναξιάς και της πα­ ρίες της συζύγου του Μοντέ­ ραίτησης, ακόμα και μπροστά λα, Γουΐνι, και πολλών κοντι­ στη δόξα, η οποία ήταν η θλι­ νών του ανθρώπων, η βιογρα­ βερή αποζημίωση για όσα φία αυτή του Ηγέτη των Μαύ­ άσχημα έζησε. Η βιογραφία ρων της Νότιας Αφρικής δεν στέκεται επίσης στην κρυφή είναι πλήρης αλλά σκιαγραφεί ομοφυλοφιλία του συνθέτη και επαρκώς την προσωπικότητά στο υπόκωφο πάθος του για του. Κοινωνιολόγος και φίλη έναν νεαρό Ρώσο πρίγκιπα του Μοντέλα από τις αρχές που κατέληξε στην «Παθητική» της δεκαετίας του ’50, η Φατισυμφωνία. μά Μέερ, παραδέχεται πω ς το βιβλίο της «μολονότι έχει την έγκριση του Μοντέλα, δεν βα­ Για τον Βάγκνερ σίζεται παρά σε μια πολύ π ε­ ριορισμένη επαφή μαζί του»: THOMAS MANN. Ο Βάγκνερ και τρεις πολύω ρες επισκέψεις η εποχή μας. Μετ.: Γιάννης στις φυλακές που κρατείτο. Η Λάμψας. Αθήνα, Printa, 1993. βιογραφία της Μέερ δεν θα Σελ. 203. Δρχ. 1.500. μπορούσε να χαρακτηριστεί «οριστική». Αναλύει ωστόσο τους παράγοντες που ώθησαν ρόκειται για 9 δοκίμια του ένα πετυχημένο δικηγόρο να Μαν σχετικά με το μουσικό και το θεωρητικό έργο του Βά­ εγκαταλείψει τα πάντα για τον γκνερ, γραμένα μεταξύ 1911 Αγώνα, κι εξηγεί πώ ς η αυτο­ και 1950. Στις σελίδες του βι­ βλίου κατατίθενται κρίσεις, απόψεις και εκτιμήσεις του με­ γάλου συγγραφέα όχι μόνο για τον κορυφαίο μουσουργό, αλλά και για τα ενδοξότερα ονόματα του κοινού ευρω­ παϊκού πολιτισμού (από τις απαρχές του μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα). Και μόνο για το δοκίμιο «Ο Ρίχαρτ Βάγκνερ και το Δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν», αξίζει να διαβαστεί το βιβλίο αυτό στην καλή με­ τάφραση του Γ. Λάμψα. Γ.Κ.

Ο

Π

Γ

θυσία τόσων ανθρώπων στη μακρινή αυτή χώρα άντεξε στη σκληρή δοκιμασία του χρόνου. Σ.Π.

Τα προσωπεία του αισθησιασμού ΕΛΙΖΑΜΠΕΤ ΜΠΑΡΤΙΕ. Αναΐς Νιν. Τόσο γυμνή πίσω από τη μάσκα της. Μτφρ.: Ρεγγίνα Ζερβού. Αθήνα, Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1993. Σελ. 391. Δρχ. 2.600.

α μπορούσε να πει κάποιος ότι ό,τι είναι για τον ακραίο ερωτισμό στην ποίηση η Τζόις Μανσούρ, είναι στην πρόζα η Αναΐς Νιν (1903-1977). Η ισπα­ νικής, κουβανικής, γαλλικής και δανέζικης καταγωγής συγγραφέας, έζησε έντονα και ανατρεπτικά και έγραψε αιρε­ τικά μέσα στη δίνη αλλεπάλλη­ λων ερώτων. «Είχα ανέκαθεν την έντονη επιθυμία να γράψω για τη ζωή κάποιου. Η ‘μορφή’ αυτής, της γραφ ής με ικα­ νοποιεί πολύ: ελεύθερο ύφος, ανάλυση χαρακτήρα χωρίς να προστρέχει κανείς σε κάποια πλοκή». Αυτά τα λόγια της δη­ μιουργού του «Henry & June»

9

-βιογραφίες - αυτοβιογραφίες χρησιμοποιεί και η βιογράφος της, Ελιζαμπέτ . Μπαρτιέ, η οποία συνυφαίνει τη ζωή και το έργο της Νιν, με μυθιστο­ ρηματικό τρόπο. Μ.Φ.

οποία συνοδεύει μια απλή διαπίστωση για τη ζωή του στο τελευταίο και πιο σύντομο κεί­ μενό του: «Διασκέδασα πολύ. Στο επανιδείν και ευχαριστώ». Η.Π.

“Στο επανιδείν κι ευχαριστώ” DOMINIQUE BONA. R om ain Gary. Μτφρ.: A. Βαχλιώτπς. Αθήνα, Χατζηνικολή, 1993. Σελ. 424. Δρχ. 4000.

Η ζωή της Σάνδη ΙΓΚΕΤ ΜΠΟΥΣΑΡΝΤΟ. Γεωργία Σάνδη. Το φ εγγάρι και η γη. Μτφρ.: Μαρία Παγουλάτου. Αθήνα, Σ.Ι. Ζαχαρόπουλος, 1993. Σελ. 287. Δρχ. 2.600.

εροπόρος, διπλωμάτης, πρόξενος της Γαλλίας στο Λος Άντζελες, σύζυγος της Τζην Σήμπεργκ, τιμημένος δύο φ ορές με το Γκονκούρ, μια από τις πιο αινιγματικές φυ­ σιογνωμίες του αιώνα μας, γνω στός από την περιβόητη απάτη στα λογοτεχνικά χρονι­ κά ο Ρομαίν Γκαρύ. Η Ντ. Μπονά μετά από έρ ευνες τεσσά­ ρων ετών, συνέγραψε τη βιο­ γραφία αυτού του αντιφατικού ανθρώπου, του οποίου η ζωή υπήρξε ένα πραγματικό μυθι­ στόρημα, αντάξιο της πιο αχα­ λίνωτης φαντασίας. Παρακο­ λουθεί τη ζωή του Ρ. Γκ. από Γεωργία Σάνδη (1804-1876) τη γέννησή του στη Μόσχα το εκτός από χαλκέντερη 1914 ως τη σκηνοθετημένη συγγραφέας έμεινε στην ιστο­ αυτοκτονία του στα 1980, την ρία τόσο για την ενεργό συμμετοχή της στις μεγαλύτε­ ρες πολιτικές αναταραχές του αιώνα της (1830, 1848, 1871), όσο και για τους θυελλώδεις έρωτές της με διάσημους

Έ ργα και ημέρες ενός ηγέτη

Α

Η

155

άντρες της εποχής της (Μανσόν, Μυσσέ, Σοπέν, κ.ά.). Η συγγραφέας του τόμου (που είναι υφηγήτρια της φιλοσο­ φίας, υπουργός Περιβάλλο­ ντος και βουλευτής), σκιαγρα­ φεί σφαιρικά και γλαφυρά τη Σάνδη. Στέκεται τόσο στο πλούσιο γυναικείο ταπεραμέντο της, όσο και στο γνήσιο λογοτεχνικό της φίλτρο που μετέτρεπε και το πιο τετριμμέ­ νο γεγονός σε λογοτεχνικό βίωμα. Μ.Φ.

REMI FAVRET. Γιασέρ Αραφάτ. Έ ν α ς αγώ νας, μια ζω ή για τη ν Παλαιστίνη Μτφρ.: Αθήνα, Νέα Σύνορα - A. Α. Λιβάνης, 1993. Σελ. 400. Δρχ. 2.200. ξαιρετικά επίκαιρη η μο­ νογραφία του Μοχάμετ Γιασέρ ελ Κουντουά (το πραγμα­ τικό όνομα του Αραφάτ) που κάνει ο Γάλλος δημοσιογρά­ φ ος Ρεμί Φαβρέ, καθώς τώρα οι μετριοπαθείς Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι έδωσαν τα χέρια στο όνομα της ειρηνικής συνύ­ παρξης. Μέσα από το καλο­ γραμμένο αυτό βιβλίο σκιαγραφείται η προσωπικότητα και η πολιτική σκέψη του ση­ μαντικότερου ηγέτη των Πα­ λαιστινίων. Μ.Φ.

Ε

εν συντομία ΤΣΕΝΕΫ ΕΡΛΙΝ. Μύηση στη Μεγάλη Πυραμίδα. Μετ. Δ. Κουτσούκης. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 296.

Η ιστορία της συγγραφέως που έφερε στη μνήμη της μια ζωή της στην αρχαία Αίγυπτο.

156

κοινωνικές επιστήμες - κοινωνιολογια

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Σε αναζήτηση του πολτττκοΰ

λεχείς εισηγήσεις, που ανακοι­ νώθηκαν στο Συνέδριο από ισάριθμους επιστήμονες, προ­ ερχόμενοι από τον χώρο των ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Σε κοινωνικών επιστημών και τα αναζήτηση του πολιτικού πρακτικά των συζητήσεων σε Επιμ. Ν. Κουτσιαράς. Αθήνα, τρεις συνεδρίες. Έτσι, επι­ Διαβάζω, 1993. Σεή. 256. Δρχ. κυρώνεται και ο ρόλος των 2000 . κοινωνικών επιστημών που αναζητούν το πολιτικό, όταν οι έκδοση αυτή, είναι η συνέ­ φορείς αυτών μετέρχονται και χεια της πρωτοβουλίας που ως πολίτες εκτός από επιστή­ πήρε το «ΔΙΑΒΑΖΩ» για τη μονες σε μια τέτοια συνάντη: διοργάνωση Συνεδρίου στο ση και ανταλλάσουν μεταξύ Πάντειο Πανεπιστήμιο. Περι­ τους απόψεις και θέσεις προ­ λαμβάνει τις (11) ένδεκα ενδε­ σπαθώντας ίσως να συμβάλ-

Η

Β.Γ.

ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ Μετανάστευση και πολιτισμική ταυτότητα Λ.Μ. Μ0ΥΣ0ΥΡ0Υ. Από του ς Γκασταρμηάιτερ οτο πνεύμα του Ιε ν γ κ έ ν . Προβλήματα τη ς σ ύ γχρ ονη ς μετα νά σ τευ ­ σ η ς σ τη ν Ευρώπη. Αθήνα, Gutenberg, 1993. ΣεΠ. 77. Δρχ. 2300. ρία κείμενα με κεντρικό άξο­ να τη μετανάστευση. Αντι­ κείμενό τους τα προβλήματα που προκαλούν οι πρόσφατες πληθυσμιακές μετακινήσεις στην Ευρώπη. Από τον Γκασταρμπάιτερ, που κάλυπτε άλ­ λοτε καθορισμένες και προσω­

Τ

ρινές ανάγκες της χώρας υπο­ δοχής, μέχρι τη συμφωνία του Σενγκέν, που προβλέπει έναν αυστηρό έλεγχο εισόδων, το μεταναστευτικό κλίμα της

ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΚΑΣΤΑΡΜΠΑΪΤΕΡ ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑ ΤΟΥ ΣΕΝΓΚΕΝ

Ευρώπης έχει αναμφίβολα αλ­ λάξει. Εθνικές μειονότητες και πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, διαδικασίες αναπόφευκτης αφομοίωσης αλλά και περι­ θωριοποίησης ή αποκλεισμού συνιστούν φαινόμενα παλαιότερα αλλά με σύγχρονες προεκτάσεις τους τον ανα­ πτυσσόμενο ρατσισμό. Η Ενω­ μένη Ευρώπη δεν θα ξεπεράσει εύκολα, παρά τα αυ­ στηρά μέτρα, τΰ μεταναστευ­ τικό κύμα των χωρών Τρίτου Κόσμου. Και ο Ευρωπαϊκός Νότος θα παίξει πιθανόν το ρόλο του τελικού αποδέκτη όλων των μεταναστευτικών με­ τακινήσεων. Δ.Τσ.

---- — κοινωνιολογια 157 πρώτο μέρος του βιβλίου εξε­ τάζει το ανθρώπινο δυναμικό που εργαζόταν στον κλάδο της βιομηχανίας τον μεσοπό­ ΞΑΝΘΗ ΠΕΤΡΙΝΙΩΤΗ. Η μ ε τα ­ λεμο, στο δεύτερο μ έρος με νά στευ ση π ρ ος τ η ν Ε λ λά δ α τίτλο «Μεροκαματιάρηδες και Αθήνα, Οδυσσέας, 1993. Σελ. φτωχολογιά» δίνει το κοινωνι­ 128. Δρχ. 1.500. κό περίγραμμα των εν γένει φτωχών κοινωνικών στρωμά­ των στις μεγάλες ελληνικές μελέτη της Ξανθής Πετρινιώτη επιχειρεί μια σύν­ πόλεις τον μεσοπόλεμο και, θεση των διαθέσιμων στοιχεί­ τέλος, στο τρίτο μέρος της με­ ων για τον εξαιρετικά ρευστό λέτης καταγράφει τις κοινωνι­ αριθμό των μεταναστών και κές προϋποθέσεις της ανά­ μια κατηγοριοποίηση των δια­ πτυξης. φόρω ν πληθυσμιακών ομάδων Σ.Ν. των νεοεισελθόντων. Επίσης, αναλύει τους παράγοντες που Εθνολογία του συντελούν στην αύξηση της μετανάστευσης στην παρούσα Ευρωπαϊκού συγκυρία και επισημαίνει τα Κοινοβουλίου ζητήματα που ανακύπτουν για τη χάραξη μιας συνεκτικής μεMARC ABELES. Η καθημερινή ταναστευτικής πολιτικής, η ζω ή σ το Ευρω παϊκό Κοι­ οποία δεν θα περιορίζεται στην αστυνόμευση των συνό­ νοβούλιο. Μιφρ.: Λύντια Στε­ ρων. Σε μια εποχή όπου τα φάνου. Αθήνα, Παπαδήμας, αντιφατικά αισθήματα διακα­ 1993. Σεή. 384. Δρχ. 3500. τέχουν την κοινή γνώμη για τη μετανάστευση, το βιβλίο της Ξ. Πετρινιώτη συμβάλλει στην «εξέλιξη» της δημόσιας συζήΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ

Κινητικότατα προς την

Η

Ε Υ Ρ Ω Π Α ΪΚ Ο ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ

Ο εργατικός πληθυσμός στο μεσοπόλεμο ΠΕΤΡΟΣ ΠΙΖΑΝΙΑΣ. Οι φ τω χοί τω ν πόλεω ν. Η τεχνογνω σία τη ς επιβίωσης σ τη ν Ε λλά δα το μ εσ οπ όλεμο . Αθήνα, Οδυσσέας, 1993. Σεή. 128. Δρχ. 1.500. φυσιογνωμία του εργατι­ κού πληθυσμού και των άλ­ λων φτωχών κοινωνικών στρω­ μάτων στις ελληνικές πόλεις στην περίοδο του Μεσοπολέ­ μου είναι το αντικείμενο της μελέτης του Π. Πιζάνια. Στο

Η

καθημερινή ζωή στο Ευ­ ρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι μια ανθρωπολογική έρευνα που έκανε επιτόπου ο συγγρα­ φέας, διακεκριμένος Γάλλος εθνολόγος. Ό πω ς υποστηρίζει ο ίδιος, το Ευρωπαϊκό Κοινο-

Η

βούλιο προσφέρεται σαν ένα παρατηρητήριο από όπου μπο­ ρεί κανείς να δει το θέαμα μιας πολύπλοκης ευρωπαϊκής πραγματικότητας των 12 χω­ ρών, των 9 επισήμων γλωσ­ σών, των 518 απευθείας εκλεγ­ μένων αντιπροσώπων. Ο μελε­ τητής διείσδυσε στον ιδιότυπο αυτό χώρο του Κοινοβουλίου, τον περπάτησε επί δύο χρόνια, συλλέγοντας επίσημους και άτυπους λόγους των αν­ θρώπων που τον στελεχώνουν, προσπάθησε να κατανοήσει τις νοοτροπίες αυτής της νομαδι­ κής φυλής και να καταγράψει τα ήθη και τους κανόνες της. Ένα ταξίδι στην «ψυχή» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λοιπόν, χωρίς προκατασκευασμένες αντιλήψεις. Δ.Τ.

Η σεξουαλική ζωη των Αθηναίων CAROLA REINSBERG. Γάμος, Ετα ίρες και παιδεραστία στην Αρχαία Ε λ λά δ α Μτφρ.: Δ. Γ. Γεωργοβασίλης & Μ.

Pfreimter. Αθήνα, Παπαδήμας, 1993. Σεή. 336. Δρχ. 3.000.

Carola Reinsberg εντρυφεί με γνώση και τόλμη στη σε-

H

158

κοινωνιολογια - κοινωνική ανθρωπολογία

ξουαλική και κοινωνική ζωή της αρχαίας Αθήνας της αρ­ χαϊκής και κλασικής περιόδου. Μέσα από τις αναπαρα­ στάσεις της τέχνης και τα αρ­ χαία κείμενα, μας οδηγεί στον κοινωνικοπολιτικό χώρο της πόλης που θεωρείται το λίκνο της δημοκρατίας, για να καταδείξει ότι ο χώ ρος αυτός ανή­ κε αποκλειστικά στον άνδρα Αθηναίο αστό, ο οποίος εκαρπούτο όλα τα προνόμια. Η πορνεία και η παιδεραστία εξετάζονται αναλυτικά ως θε­ σμοί άρρητα συνδεδεμένοι με την κοινωνική ζωή, ενώ ο γά ­

μος σήμαινε κύρια έναν οι­ κονομικό θεσμό, ένα μέσον για την εξασφάλιση της πα­ τρότητας. Η παιδεραστία και η πορνεία επιτρέπονταν ου­ σιαστικά μέχρι το γάμο, μια και το Σωκρατικό και Πλατω­ νικό ιδεώδες απέβλεπαν στο μέτρο και την εγκράτεια. Η ερ­ γασία της Reinsberg θεμε­ λιώνεται με πλήθος παρα­ δειγμάτων από αρχαία αγγεία και στήλες και οι παραπομπές παρέχουν μια εκτεταμένη βι­ βλιογραφία. Λ.Ε.

εν συντομία CIDDENS ANTHONY. Πολιτική και Κοινωνιολογια στη σκέψη του Max Weber. Μετ. Β. Ιακώβου, Γ. Σταυρακάκης. Αθήνα, Ο δ υ σ σ έ α ς , 1993. Σελ. 96. Δρχ. 1300.

Η σκέψη του

M.W. ως εισαγωγή στις έννοιες που επεξεργάστηκε ο Γερ­ μανός κοινωνιολόγος.

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ Σχη γλώσσα των Ινδιάνων Σ.Λ. ΣΚΑΡΤΣΗ. Ινδιάνοι. Τρα­ γούδια - Ιε ρ ο τε λεσ τίε ς Μ υθικές Αφ ηγή σεις - Η Θ ρη­ σκεία, η Ζωή, οι Λευκοί. Επι­ λογή, μτφρ., σχόλια: Σ.Λ. Σκαρτσής - Σ.Σ. Σκαρτσή. Θεσ­ σαλονίκη, Παρατηρητής, 1993. Σελ. 301. Δρχ. 2800.

νται εδώ και οι Ινδιάνοι. Μαθαί­ νουμε τον τρόπο σκέψης των φυλών, τα τραγούδια τους, τις ιεροτελεστίες του ς και ό,τι φωτίζει το βίο ενός πολιτι­ σμού, που σήμερα αριθμεί με­ ρικές χιλιάδες περιθωριακούς «πολίτες» της αμερικανικής ηπείρου. Δεν μπορούμε να ξέ­ ρουμε αν η σοφία τους θα μας κάνει πιο νηφάλιους και πιο ολοκληρωμένους. Η χειρονο­ μία του Σκαρτσή κάτι θα μας αφήσει. Β.Κ.Κ.

Σκαρτσής με την εμμονή του στα παραδοσιακά κεί­ μενα των λαών γνώρισε στο ελληνικό κοινό μια σειρά από Δοκίμιο για το μέλλον βιβλία που εξακολουθούν να πλουτίζουν τη γνωστή σειρά ΡΕΫΜΟΝ ΜΠΛΟΧ. Η Μαντεία, των εκδόσεων «Καστανιώτη». Δοκίμιο για το μ έ λ λ ο ν και για Στο ίδιο πνεύμα παρουσιάζο­

0

H M a ^ r e ta Τίΰμόν Μττλοχ

το ν φ αντασιακό του κόσμο. Αθήνα, Ολκός, 1993. Σελ.

168. Δρχ. 2.200. Κοινωνική Ανθρωπολογία, κλάδος των Κοινωνικών Επιστημών, είναι ένας ταχύτα­ τα αναπτυσσόμενος επιστημο­ νικός κλάδος στην Ελλάδα. Κάποιο κενό στην ελληνική βι­ βλιογραφία έρχεται να καλύ­ ψει η «Μαντεία» του Ρεϋμόν Μπλοχ, που μας παρουσιάζει τη μαντεία και τις εμφανίσεις της στον αρχαίο κόσμο όπως και τις σχέσεις της με την τύ­ χη, τη μοίρα και το μοιραίο. Η άψογη μεθοδολογική προσέγ­ γιση, το πλήθος των αποδεικτι­ κών στοιχείων, η ευρύτητα των παρεχομένων γνώσεων και η συναγωγή εύληπτων συμπε­ ρασμάτων είναι τα βασικά χα­ ρακτηριστικά του βιβλίου που το καθιστούν απαραίτητο όχι μόνο στον ειδικό επιστήμονα αλλά και στο φιλέρευνο ανα­ γνώστη. Αφού ο γ λαφυρός και απόλυτα κατανοητός τρόπος γραφ ής του το κάνει προσιτό για τον καθένα, χωρίς να του αφαιρεί την επιστημονική του αξία. Γ.Π.

Η

κοινωνική ανθρωπολογία 159 παράγοντες, τα συστήματα θανάτου στις σύγχρονες κοι­ επικοινωνίας που τίθενται σε νωνίες μας παραβιάζει τη φύ­ λειτουργία, η διάρθρωση της ση αφού εκείνο που ξεχνιέται ΛΑΡΣ ΠΕΡΣΟΝ. Άκου λευκέ. ερωτικής διαδικασίας. Ο είναι ότι ο θάνατος είναι το Αθήνα, Σύγχρονη Εποχή, μελετητής γίνεται καυστικός υποχρεωτικό τίμημα της σε­ 1993. Σελ. 314. Δρχ. 3500. απέναντι στον φροϋδισμό και ξουαλικότητας, ενώ η επιβίω­ τη συνακόλουθη σύγχρονη σή μας δεν εξασφαλίζεται από διαπρεπής ανθρωπολόγος ψυχανάλυση, αποδεικνύοντας τα παιδιά μας αλλά από τους Λαρς Πέρσον συνέλεξε κεί­ τον θρησκειοληπτικό της χα­ μαθητές μας. Ένα βιβλίο για μενα και ομιλίες των Ινδιάνων ρακτήρα και τονίζοντας πω ς η τον πολιτισμό και τον άνθρω­ της Αμερικής, από το 1470 ως εξέλιξη των διαφορετικών το­ πο που θα ’πρεπε να διαβαστεί το 1976, με στόχο να διασώσει μέων της βιολογίας κατέρριψε από όλους. τη σοφία ενό ς πολιτισμού πιο ολοκληρωτικά τη φροϋδική Δ.Τσ. εξελιγμένου σε ορισμένα ση­ θεωρία. Η μυστικοποίηση του μεία από τον δικό μας. Τη θεώ­ ρησή τους της κοινωνικής ζω­ ής, όπου η ανάληψη πολλα­ ε ν σ υ ν τ ο μ ία πλών ρόλων από το άτομο δεν ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΣΩΤΗΡΗΣ. Η εξέλιξη του ανθρώπου. Αθήνα. Κ α σ τ α ν ιώ οδηγούσε στη σύγκρουση αλ­ τ η ς . 1993. Σελ. 308. λά στην ολοκλήρωση, την αξία και τη δύναμη του λόγου αφε­ Ηεξέλιξη του ανθρώπου στην παλαιολιθική εποχή. νό ς και της επικοινωνίας αφετέρου στις κοινωνίες αυτές, τόσο με τους άλλους ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ ΤΟ 2ο ΤΕΥΧΟΣ όσο και με τη φύση, τις επιλο­ γέ ς του ς που ήταν πάντα προσανατολισμένες στο μέλ­ λον. Κείμενα που πλουτίζουν τις γνώσεις αλλά κυρίως την ψυχή. Τ.Δ.

0

Η αθανασία μέσω της αγάπης ΖΑΚ ΡΥΦΙΕ. Η σεξουαλικότητα και ο θάνατος. Μτφρ.: Μπάμπης Γεωργούλας. Θεώρηση: Γιάννης Κρητικός. Αθήνα, Ράσ­ πας, 1993. Σελ. 346. Δρχ.

3000. ο βιβλίο «Η σεξουαλικότητα και ο θάνατος» διαβάζεται σαν ένα παραμύθι. Από τα ερωτευμένα βακτηρίδια μέχρι τον έρωτα δύο ανθρώπινων υπάρξεων, η ιστορία της σ ε­ ξουαλικότητας αποτελεί αντι­ κείμενο λεπτομερούς ανά­ λυσης χωρίς, ούτε στιγμή, να παραγνωρίζονται οι κοινωνικοί

Τ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ Ασκληπιού 6, Αθήνα 106 8 0 τηλ. 3 6 3 9962

160

λαογραφία - οικονομία ΣΤΑΜΑΤΗΣΑ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ

ριζίτικα

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

τόδημοτικότραγούδιατήηΚρήτης

766 ριζίτικα

ο

Ερω ς ΣΚΕΙΙΕΙ ΤΗΝ ΠΟΛΗ :

ΣΤΑΜΑΤΗΣ Α. ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ. Ριζίτικα - Τα δημοτικά τρ α ­ γούδια τ η ς Κ ρ ή τη ς Φιλολο­ γική και εκδοτική επιμέλεια: Δημήχρης Παπακώσχας. Αθή­ να, Γνώση, 1993. Σελ. 614. Δρχ. 5.500.

ρουσίαση της κάθε ομάδας υπάρχει ενημερωτικό σημεί­ ωμα. Ανάλογα με τη μουσική τους προτείνεται η κατάταξή τους σε τραγούδια της στρά­ τας, σε τραγούδια της τάβλας συγγραφέας, ο οποίος και σε ιδιόμελα. Παρατίθεται ασχολείται από το 1976 με τη μελέτη των ριζίτικων τρα- εκτενής βιβλιογραφία, ευρετή­ ρια κυρίων ονομάτων, τόπων γουδιών, εκδίδει 766 τρα­ και πρώτων στίχων, καθώς και γούδια επαρκώς υπομνηματι­ εξαντλητικό γλωσσάρι. Πρό­ σμένα και ταξινομημένα κατά κειται για το μοναδικό πλέον ομάδες. Η εμπεριστατωμένη έργο αναφοράς στα ριζίτικα εισαγωγή αναφέρεται στη τραγούδια. Ανεκτίμητη εθνική μουσική και στους συλλογείς προσφορά. και τις συλλογές ριζίτικων τραΓ.Κ. γουδιών. Πριν από την πα-

0

Έρως πόλεως ΧΡΙΣΤΟΣ ΖΑΦΕΙΡΗΣ. Ο έ ρ ω ς οκέπει τη ν πόλη. Ερω τική τ ο ­ πογραφία τη ς Θ εοσ α λονίκης Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ.

171. Δρχ. 2600.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ι λίγες λέξεις μιας πα­ ρουσίασης πώς να σου φτάσουν, αλήθεια, για να μι­ λήσεις για τούτο, το πλήρους Φύση - πολιτισμός, έρωτος πόνημα; Σκόρπιες ει­ ανάπτυξη - παράδοση κόνες, χαμόγελα που χάθηκαν στις γωνιές, παζάρια του έρω­ ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΔΙΝΟΣ. Το παιγνίδι τα τις Κυριακές, μια μυρωδιά της ανάπτυξης. Οικοθαλάσσιας αύρας. Όλα αυτά γεωγραφία: Αθήνα, Τροχαλία, είναι συγκεντρωμένα στις σ ε­ λίδες αυτές που γράφτηκαν με 1993. Σελίδες 174. Δρχ. αγάπη και αφοσίωση. Ο Ζαφεί1.800. ρης αγαπά τη Θεσσαλονίκη, την ακουμπά και τη χαϊδεύει ο 1986 ο Μιχάλης Μοδινός σαν να έχει μπροστά του ένα με το βιβλίο του «Οισώμα ζωντανό. Ας τον ακού­ κογεωγραφία: μύθοι της ανά­ σουμε, πω ς μας μιλάει αυτός πτυξης στους Τροπικούς» ο «δερβίσης» της τρισολβίου (εκδ. Στοχαστής) παρουσίασε πόλεως. κατά τον καλύτερο τρόπο τις Β.Κ.Κ. επιπτώσεις της αναπτυξιακής

Ο

Τ

διαδικασίας στη φύση. «Η ανά­ πτυξη κατέστρεψε την κοινω­ νία και τη φύση, στην οποία αυτή η κοινωνία στηριζόταν και με την οποία συμβίωνε», έγραφε τότε ο Μ. Μοδινός. Με το τελευταίο του βιβλίο επα­ νέρχεται στο τεράστιο ζήτημα της οικογεωγραφίας κι επιχει­ ρεί από διάφορες οπτικές γω ­ νίες, να δέσει την ποσοτική πε­ ριγραφή μιας οικονομικοκοινωνικής πραγματικότητας με το προσωπικό του ημερολό­ γιο, χωρίς να εγκαταλείψει τα διαλεκτικά ζεύγη φύση-πολιτισμός και ανάπτυξη-παράδοση. Σ.Ν.

------------ λαογραφία 161 Νέα ευρωπαϊκή οικονομία

τους μέχρι τον Β' Παγκόσμιο συγγραφέας εξετάζει τις Πόλεμο πρωτεύουσας σημα­ προϋποθέσεις της εκβιο­ σίας. μηχάνισης της Ελλάδας δίνο­ Γ.Κ. ντας έμφαση στους κλάδους ΛΟΥΚΑΣ ΤΣΟΥΚΑΛΗΣ. Η Νέα της κλωστοϋφαντουργίας, της Ευρω παϊκή Οικονομία. Η π ο­ σιδηρουργίας και των μηΤι είναι η λιτική και Οικονομική δι­ χανοκατασκευών εντάσσο­ ά σταση τη ς ο λ οκλήρ ω σ ης. «ικανοποίηση» ντας δε τη βιομηχανία στο σύ­ Αθήνα, Παπαζήσης, 1993, νολο της ελληνικής οικονομίας Σελ. 456. Δρχ. 5.200.

JOHN KENNETH GALBRAITH; Η κοινω νία τ η ς ικανοποίησης. ημαντικότατο έργο για την Μτφρ.: Παύλος Ζώτας. Αθήνα, οικονομική και θεσμική μορ­ Singular, 1993. Σελ. 244. Δρχ. φή της νέας Ευρώπης. Στον 2900. τόμο αυτό ο Λουκάς Τσούκαλης μελετά τη διαδικασία της ο νέο βιβλίο του κορυφαίου ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και Αμερικανού οικονομολόγου ειδικότερα τη δημιουργία της John Kenneth Galbraith, που νέας ευρωπαϊκής οικονομίας. συζητήθηκε ιδιαίτερα, μελετά Το βιβλίο δεν ακολουθεί τη τη σύγχρονη οικονομική και συνηθισμένη δομή των περισ­ κοινωνική πραγματικότητα και σότερων εργασιών για την τα επικίνδυνα υπο-προϊόντα ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, όπου της «ικανοποίησης». συνήθως αφιερώνονται επιμέΜας εφιστά την προσοχή σε ρους κεφάλαια σε μεμονωμέ­ κεντρικά ζητήματα της παγκό­ νες πολιτικές της Ε.Κ. Ανπθέσμιας σκηνής, όπως είναι η εμ­ τως, υπάρχουν εκτεταμένες φάνιση των πανίσχυρων οικο­ αναλύσεις για τα ζητήματα της προβαίνει σε έρευνα της ενερ­ νομιών της Ιαπωνίας και της ρύθμισης της αγοράς και των γειακής της βάσης, των σχέΓερμανίας. Μακριά από περι­ πολιτικών που στοχεύουν να σεών της με το τραπεζικό σύ­ γραφ ές ευχάριστων καταστά­ επηρεάσουν την κατανομή των στημα και την κρατική οικονο­ σεων ο Galbraith επιχειρεί να πόρων. μική πολιτική. Πρόκειται για απαντήσει στο ερώτημα: Τι εί­ Με εμπειρία και γνώση στα ανάλυση με βαθύτατο προβλη­ ναι η «ικανοποίηση» και ποια η ευρωπαϊκά θέματα, ο συγ­ ματισμό και για όργανο μελέ­ κοινωνική ομάδα που την εκ­ γραφ έας εξετάζει συγκεκρι­ της της εποχής από την φράζει; μένες πολιτικές και συγκε­ ίδρυση του νεοελληνικού κράΣ.Ν. κριμένα γεγονότα και απαντά

0

Σ

Τ

σε θεμελιώδη ερωτήματα για την πορεία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Σ.Ν.

Η εκβιομηχάνιση στην Ελλάδα ΧΡΗΣΤΟΣ ΧΑΤΖΗΪΩΣΗΦ. Η γ η ­ ραιό σ ελήνη. Η βιομηχανία σ τη ν ελ λη νικ ή οικονομία, 1830-1940. Αθήνα, Θεμέλιο, 1993. Σελ. 440. Δρχ. 4000.

εν σ υ ντ ο μ ία ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ Τ.-ΔΕΝΙΟΖΟΣΔ. - ΚΑΛΟΓΗΡΟΥΓ. -ΛΥΜΠΕΡΑΚΗ Α. - ΤΡΑΥΛΟΣ Σ Βιομηχανική και Τεχνολογική Πολιτική στην Ελλάδα. Αθήνα, Θ ε ­ μ έ λ ι ο , 1993. Σελ. 264. Για το ρόλο της Βιομηχανικής και Τεχνολογικής Πολιτικής στη χώρα μας. ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΜΠΛΟΚΗ. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ. 176. Προβλήματα στρατηγικών επιλογών στην Ελλάδα. ΜΑΓΝΗΣΑΛΗΣ Γ.Κ. Δημόσιες σχέσεις του πωλητή. Αθήνα, Μ π α ρ μ π ε ρ ό π ο υ λ ο ς , 1993. Σελ. 200. Συμβολή στην ανάπτυξη των Δημοσίων Σχέσεων.

162

στατιστική - αρχαιολογία

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ Η πτώση χης κυκλοφο­ ρίας των εφημερίδων ΑΛΕΞΗΣ ΖΑΟΥΣΗΣ - ΚΩΝΣΤΑ­ ΝΤΙΝΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ. Οι ε φ η μ ε­ ρ ίδ ε ς 1974-92. Η αθέατη όψη μιας κρίσιμης πορείας. Αθήνα, Γνώση, 1993. Σελίδες 266. Δρχ. 3200.

Ο

ι αυξομειώσεις της κυ­ κλοφορίας των εφημερί­

δων σε συνδυασμό με τα γ ε ­ γονότα, οι συγκρίσεις των φύλλων σε Αθήνα και επαρχία και οι τάσεις των πρωινών και απογευματινών εφημερίδων, αποτελούν το αντικείμενο αυτής της εργασίας. Επίσης εξετάζονται το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η επιρροή των εφη­ μερίδων, η επίπτωση των ρα­ διοτηλεοπτικών μέσων και η οικονομική πραγματικότητα. Σ.Ν.

ε ν σ υ ντ ο μ ία ΣΑΚΕΛΛΗΣ Γ. Πληθυσμός και εργατικό δυναμικό στην Ελλάδα. Αθήνα. Γ α β ρ ιή λ ί δ η ς , 1995. Σελ.

236. Βιβλίο αναφοράς σε όσους ασχολούνται με τα προ­ βλήματα της Αγοράς Εργασίας στην Ελλάδα. ΖΑΟΥΣΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ - ΣΤΡΑΤΟΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ. Οι εφη­ μερίδες 1974-92. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1993. Οι κυκλοφορίες όλων των εφημερίδων με στατιστι­ κούς πίνακες.

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΝΤΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. Ελευσίνα. Αθήνα, Κ α ρ δ α μ ίτ σ α , 1993. Σελ. 120.

0 αρχαιολογικός χώρος και το Μουσείο της. Μυθο­ λογία - Μυστήρια - Ιστορία.

LEISECANG HANS. Το μυστήριο του ερπετού. Μετ. Α. Κοντός. Αθήνα, Ι ά μ β λ ι χ ο ς , 1993. Σελ. 132. Δρχ.

1500. Η συγκριτική μελέτη ενός αρχαιολογικού ευρήματος.

---------------

ιστορία

163

(συνοδευόμενης από πραγμα­ τολογικό και ερμηνευτικό υπομνηματισμό) κατατοπιστική ει­ σαγωγή του μεταφραστή σχε­ τικά με τον ιστορικοπολιτιστικό χαρακτήρα του 11ου αιώ­ να, τα βυζαντινά Τακτικά και το «Στρατηγικό» του Κεκαυμέ­ νου, το περιεχόμενο του βιβλί­ ου και το συγγραφέα του, την ο βιβλίο του Κεκαυμένου προτεινόμενη έκδοση σε δεν αποτελεί απλώς εγ­ σύγκριση με την έκδοση χειρίδιο σχετικό με την πολε­ Litavrin, μια γενική αποτίμηση μική τέχνη και τη συμπεριφο­ του έργου και μια επιλογή βα­ ρά των αρχόντων κατά την σικής βιβλιογραφίας. ανάληψη δημοσίων θέσεων Γ.Κ. και αξιωμάτων, ούτε μόνο παι­

ΙΣΤΟΡΙΑ

Αλληλεπίδραση πολιτισμών ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΔΟΣ. Μ εσαιωνικός Δ υ ­ τικός Πολιτισμός και οι Κ ό­ σμοι του Βυζαντίου και του Ισλάμ. Θεσσαλονίκη, Κυρομάνος, 1993. Σελ. 648. καθηγητής του Πανεπι­ στημίου του Γέηλτων Ηνω­ μένων Πολιτειών Κων­ σταντίνος Γιαννακόπουλος, σ ’ αυτό το εξαιρετικού ενδιαφέ­ ροντος έργο του, παρουσιάζει την ανάπτυξη των τριών «δι­ αδόχων» πολιτισμών του Με­ σαίωνα, που αναδύθηκαν από το απέραντο οικοδόμημα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και από την πλούσια παράδοση του ελληνιστικού πολιτισμού. Με κεντρικό άξονα τον πολι­ τισμό της δυτικής Ευρώπης, ο συγγραφέας εξετάζει την αλ­ ληλεπίδραση ανάμεσα στον πολιτισμό της δυτικής Ευρώ­ πης και στον σύγχρονο πολιτι­ σμό του Βυζαντίου και του Ισλάμ. Σ.Ν.

Τ

Βιβλίο αναφοράς ΓΕΩΡΓΙΟΣ Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗΣ. Η πρωταρχική αστικοποίηση σ το ν ελλα δικό χώ ρ ο τη ς 2 ης π.Χ. χιλιετίας, Αθήνα, Δωδώ­ νη, 1993. Σελ. 408. Δρχ. 5000.

0

Κριτική της Βυζαντινής κοινωνίας ΚΕΚΑΥΜΕΝΟΣ. Στρατηγικόν. Μχφρ., εισαγωγή, σχόλια: Δημήτρης Τσουγκαράκης. Αθήνα Άγρωστις, 1993. Σελ. 304. Δρχ. 3.000.

τη μονογραφία του καθη­ γητή Σαρηγιάννη ερευνάται, με μαρξιστική μέθοδο, ανά­ λυση και περιοδολόγηση της ιστορίας, η έννοια της πρω­ ταρχικής αστικοποίησης, το φαινόμενο της συγκέντρωσης των κωμών σε άστεα, η εμφά­ νιση του μητριαρχικού γένους και η συγκρότηση του μη-

Σ

δαγωγικό πόνημα περί του κα­ λώς συμπεριφέρεσθαι μέσα στην καθημερινότητα της κοι­ νωνίας του Παλατιού. Το «Στρατηγικόν» είναι πρωτίστως ιστορική πηγή για την ύστερη εποχή της Δυναστείας των Μακεδόνων, όπου αρχίζει βαθμηδόν να φθίνει η αίγλη της Αυτοκρατορίας, αλλά και αυθεντική μαρτυρία διακριτικά ηθικολογικής πατέντας περί του χαρακτήρα της καθόλου βυζαντινής κοινωνίας των μέ­ σων του 11ου αιώνα. Η καλαί­ σθητη έκδοση περιλαμβάνει εκτός του πρωτοτύπου κειμέ­ νου και της μετάφρασής του

164

ιστορία ---------------

τριαρχικού γεναρχικού οικι­ σμού, η δημιουργία και η συ­ γκρότηση του οίκου, η διάλυ­ ση του πατριαρχικού γένους, η δημιουργία των πόλεων κατά τη μινωική και τη μυκηναϊκή περίοδο και η μετεξέλιξή τους στις φυλετικές και τις πολιτι­ κές κοινωνίες του 6ου π.Χ. αι­ ώνα. Η εξαιρετική αυτή μελέτη συνιστά βιβλίο αναφοράς. Γ.Κ.

Αναβίωση των βυζαντινών κειμένων ΜΙΧΑΗΛ ΨΕΛΛΟΣ. Χρονο­ γραφία. Τόμος Β'. Μτφρ. επιλεγόμενα - βιβλιογρ.: Β. Καραλής. Αθήνα Άγρωσχις, 1993. Σελ. 520. Δρχ. 4500. ΜΙΧΑΗΛ ΨΕΛΛΟΣ. Χρονο­ γραφία. Μτφρ.: Λ. Σιδέρη. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 480. Δρχ. 5900.

λογοτεχνίας. Εκδόσεις αξιόλο­ γ ε ς αμφότερες, σε έγκριτες μεταφράσεις του Β. Καραλή και της Α. Σιδέρη αντίστοιχα, διαφορετικές, σημαντικές. Τ.Δ.

Μια βίβλος του αναρχισμού ANDRE NATAF. Η καθημερινή ζω ή τω ν α ναρχικώ ν στη Γα λ ­ λία. Μτφρ.: Γ. Σπανός. Αθήνα, Παπαδήμας, 1993. Σελ. 338. Δρχ. 3500.

το αναρχικό κίνημα, το εργατι­ κό κίνημα και τη γαλλική ιστο­ ρία. Τ.Δ.

Από το ημερολόγιο του Τρότσκι ΛΕ0Ν ΤΡΟΤΣΚΙ. Τα Βαλκάνια και οι Βα λκα νικοί Πόλεμοι 1912-1913. Αθήνα, Θεμέλιο, 1993. Σελ. 524. Δρχ. 4.300. ο Σεπτέμβριο του 1912, ο Λέον Τρότσκι εγκαταλείπει την Βιέννη ταξιδεύοντας για τα Βαλκάνια με την ιδιότητα

Τ

γέννηση της αναρχικής θε­ ωρίας, η πολυμορφία και ο πλουραλισμός της, οι θεωρη­ τικοί της εκπρόσωποι και οι συνδικαλιστικοί ηγέτες, οι ακραίες περιπτώσεις ληστών και δολοφόνων, όπως του Μπονό και του Ραβασόλ, αντι­ μετωπίζονται με επιστημονικότητα αλλά και γλαφυρότητα, στην οποία πολύ ταυτόχρονη έκδοση του συμβάλλει η παράθεση στοι­ ίδιου κειμένου, της Χρο­ χείων για την καθημερινότητα, νογραφίας του Μ. Ψελλού, τις διαδηλώσεις, τις δίκες, τις από δύο διαφορετικούς εκ­ έριδες του αναρχικού κινήμα­ δοτικούς οίκους, πιστοποιεί τος στη Γαλλία. Άλλη σημαντι­ την αναβίωση του ενδιαφέ­ κή συνιστώσα του βιβλίου εί­ ροντος για τα βυζαντινά μας ναι η ανάδυση μέσα από τη θε­ κείμενα. Βέβαια, ο στόχος των ωρία και την πρακτική ενός του πολεμικού ανταποκριτή. δύο εκδόσεων στη συ­ προτύπου του αναρχικού επα­ Τα περισσότερα από τα άρθρα γκεκριμένη περίπτωση είναι ναστάτη. Βιβλίο αναφοράς για που περιέχονται σ ’ αυτόν τον διαφορετικός. Η “Άγρωστις” τόμο είναι οι ανταποκρίσεις ολοκληρώνει με το Β' τόμο της του Τρότσκι από τις Βαλκανι­ τη φιλολογική έκδοση του έρ­ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ κές χώ ρες για την εφημερίδα γου, ενώ η “Άγρα” απευ­ ΤΩΝ Α ΝΑΡΧΙΚΩΝ «Η Σκέψη του Κιέβου» στην θύνεται σε ένα κοινό που θέλει περίοδο 1912-1913. Πρόκειται να απολαύσει το κείμενο χω­ για αναλύσεις, αφηγήσεις και Γ Α Λ Λ Ι Α ρίς τις φιλολογικές του παρα­ σελίδες ημερολογίου του Τρόμέτρους, σαν λογοτεχνία. Δεν τσκι που συνθέτουν μια πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Φελ­ ολοζώντανη και πολυδιάστατη λός πραγματευόμενος τη βα­ εικόνα της Βαλκανικής σιλεία δεκατεσσάρων αυτοΧερσονήσου, κατά τη θερμό­ κρατόρων, λειτουργεί πολύ τερη φάση διαμόρφωσης του συχνά ως μυθιστοριογράφος σύγχρονου πολιτικού της χάρ­ και εν πάση περιπτώσει, τα κεί­ τη. μενά του σαφώς άπτονται της Σ.Ν.

Η

Η

ιστορία-τα ξίδια -ανα κα λύψ εις

165

προσδοκίες της κοινωνίας τις παραμονές του πολέμου; Πώς μπορούσε κανείς να επιθυμεί την ειρήνη και συγχρόνω ς να φεύγει με ενθουσιασμό για τον πόλεμο; Ποιο ήταν το νόη­ μα του πατριωτικού αισθήμα­ τος; Ποιες οικονομικές και πο­ λιτικές δυνάμεις εξούσιαζαν τα κράτη και τα έθνη, τις κοι­ νωνίες. Στα ερωτήματα αυτά απαντά στο σημαντικό έργο του ο Γάλλος ιστορικός Marc Ferro.

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος MARC FERRO. 0 πρώτος Πα­ γκόσμιος Πόλεμος 19141918. Αθήνα, Ελληνικά Γράμ­ ματα, 1993. Σελ. 477. Δρχ.

3.700. ακροχρόνιος, οδυνηρός, φονικός ο Πρώτος Πα­ γκόσμιος Πόλεμος είδε να αλληλοεξοντώνονται εκατομ­ μύρια άνθρωποι. Ποιες ήταν οι

Μ

Σ.Ν.

εν συντομία ETIENNE R. Η καθημερινή ζωή στην Πομπηία. Μετ. Σ. Βλοντάκης. Αθήνα, Π α π α δ ή μ α ς , 1993. Σελ. 567. Δρχ. 4000.

0 Μ. Μπριόν ζωντανεύει τη χρυσή εποχή της «ευ­ τυχισμένης πόλης».

Γενική άποψη της ιστορίας της τραγικής πόλης.

FERRO Μ. Ο πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος 19141918. Μετ.: Τ. Κατσιλιέρη. Αθήνα, Ε λ λ . Γ ρ ά μ μ α ­ τ α , 1993. Σελ. 478.

BRION MARCEL. Η καθημερινή ζωή στη Βιέννη την εποχή του Μότσαρτ και του Σούμπερτ. Μετ. Αντ. Η. Σακελλαρίου. Αθήνα, Π α π α δ ή μ α ς , 1993. Σελ.

355.

Για τη «συνολική ιστορία» του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.

ΤΑΞΙΔΙΑ - ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ Ι.Μ. ΧΑΤΖΗΦΩΤΗ. Οδοιπορία στο Άγιον Όρος. Αθήνα, Ίρις, 1993. Σελ. 146. Δρχ. 1500.

975-1993, 18 χρόνια, 18 αλ­ λεπάλληλες επισκέψεις στο Άγιον Ό ρος. Ένα οδοιπορικό μέσα στο χρόνο, εκεί που ο χρόνος μοιάζει να έχει σταμα­ τήσει. Μια περιήγηση στο Ό ρος μέσα από ιστορίες προ­ σωπικές, μοναχικές, μο­ ναστηριακές, διανθισμένες με πλήθος πληροφοριών για την

ιστορία, τις παραδόσεις, την αρχιτεκτονική, τους θρύλους, τα έθιμα, τους ανεκτίμητους θησαυρούς, την καθημερινή ζωή, το τυπικό της λατρείας, μια πλήρης και εμπεριστατω­ μένη γνωριμία με την κοινότη­ τα του Αγίου Ό ρους. Εκεί που το Βυζάντιο και η Ορθοδοξία συναντούν την παρθένα φύση και χαρίζουν τη γαλήνη, τη γνώση και την ηρεμία. Θ.Π.

Πηγη πληροφοριών J.L.S. BARTHOLDY. Ταξιδιωτι­ κές εντυπώσεις από την Ελλάδα, 1803-1804. Μτφρ.: Φ. Κονδύάης. Αθήνα, Εκάτη, 1993. Σελ. 292. Δρχ. 5000. ταν κυκλοφόρησε για πρώ­ τη φορά, στα 1805, το βι­ βλίο του Πρώσου περιηγητή, Μπαρτόλντι, με τις ταξι­ διωτικές του εντυπώσεις από

Ο

166

ταξίδια-ανακαλύψεις

την Ελλάδα, ο συγγραφέας του θεωρήθηκε μισέλληνας, παρότι ελληνομαθής και αρχαιολάτρης. Εξόργισε τότε τους υπόδουλους Έλληνες επειδή το μεγαλύτερο τμήμα του δεύτερου μέρους προ­ σπαθούσε να ανασκευάσει το «Υπόμνημα του Κοραή», το οποίο αποτελούσε τη διακή­ ρυξη των ελληνικών δικαίων. Ωστόσο δύο αιώνες μετά ανα­ γνωρίζει ο αναγνώστης την πρώτη συστηματική μελέτη Ευρωπαίου για την Ελλάδα από πολιτική, κοινωνική, οικο­ νομική και γεωγραφική άποψη. Πέρα, λοιπόν, από την εχθρική στάση του J.L.S.B. για τους Έλληνες, η καταγραφή εντυ­ πώσεων από τα ταξίδια του αποτελούν πολύτιμη πηγή πληροφοριών για την Ελλάδα των αρχών του 19ου αιώνα. Το βιβλίο κοσμούν 53 ασπρό­ μαυρες και έγχρωμες γκραβούρες από τη συλλογή του Κων/νου Κούτσικα. Η.Π.

Η Α φ ρ ικ ή με τα μ ά τια εν ό ς Σ κ ο τσ έζ ο υ ΜΟΥΝΓΚΟ ΠΑΡΚ. Ταξίδι στο εσω τερικό τη ς Αφρικής. Μτφρ. - πρόλ. - οπμ.: Χρήσχος Παπαϊωάννου. Αθήνα, Αίολος, 1993. Σελ. 288. Δρχ.

2700.

των μεγάλων ανακαλύψεων, ένας σεμνός χαρακτήρας που στάθηκε ίσος προς ίσον με τους ιθαγενείς. Τα γραφτά του δεν έχουν λογοτεχνικές αξιώ­ σεις. Είναι όμως, τόσο φρέσκα και ζωντανά, γιατί γράφτηκαν από έναν ανυποψίαστο της π ε­ ριπέτειας. Καταγράφει ό,τι βλέπει χωρίς ίχνος εξωτισμού, με σεβασμό πάντα προς τους άγνωστούς του Αφρικανούς. Β.Κ.Κ.

φικά στοιχεία των δύο συγγραφέων, καθώς επίσης βιβλιογραφία και σχετικές με την ισπανική κατάκτηση εικό­ νες. Αν αναφέρθηκαν δύο οι συγγραφείς, είναι γιατί μαζί με την αφήγηση του γραμματέα του κατακτητή Πιθάρο, Φ. Χερέθ, παρατίθεται και αυτή του κληρικού Κρίστομπαλ ντε Μολίνα, η οποία αποτελεί την κα­ λύτερη σύνθεση σχετικά με την προϊσπανική θρησκεία των Άνδεων. Γλαφυρό ανάγνωσμα που πιστοποιεί από άμεση και έγκυρη πηγή τον αφανισμό των ιθαγενών και του πολιτι­ σμού τους, ενώ αποδεικνύει πω ς όλα τα ανθρώπινα ένστι­ κτα υποχωρούν και προσκυ­ νούν μόνο μία θρησκεία που φέρει το όνομα «Χρυσός». Κ.Α.

Ον Ί ν κ α ς π ου υ π ή ρ ξ α ν ΦΡΑΝΘΙΣΚΟ ΛΟΠΕΘ ΝΤΕ ΧΕΡΕΘ: Φιλαλήθης εξιστόρησ η τη ς κ α τάκτησ η ς του Π ε­ ρού. Μτφρ.: Ν. Σωτήρα. Αθή­ να, Στοχαστής, 1993. Σελ.

207. Δρχ. 1900.

ο βιβλίο περιλαμβάνει εκτός Μούνγκο Παρκ έζησε μόνο από την προαναφερθείσα τριάντα τέσσερα χρόνια. εξιστόρηση, εκτενή εισαγωγή Ανάλωσε όλη την ικμάδα και της μεταφράστριας για τον τη φρεσκάδα του για να γρά­ πολιτισμό των Ίνκας, βιογραψει αυτό το βιβλίο που κρατάμε στα χέρια μας. Δεν είναι λί­ γο. Ο νεαρός Σκωτσέζος μας εν συντομία γνωρίζει τη Μαύρη Ήπειρο, αφού κατορθώνει να την ανα­ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΣ Κ. Τήνος. Το μικρό οδοιπορικό. Αθήνα, Ε ρ ίν ν η , 1993. καλύψει, σε μια εποχή που δεν Σελ. 200. υπήρχαν τα... «Κάμελ Τρόφικ». ΗΤήνος απ’ άκρη σ’ άκρη. Έ νας από τους «ιδεολόγους»

Ο

Τ

----------- ημερολόγια

167

έναν άνθρωπο προβληματι­ σμένο και γνήσιο ιδεολόγο. Κ.Α.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ Για πέμπτη χρονιά Ενθυμιον

κατάθεση αυτής της περιό­ δου. Επιμελημένο το υλικό από τον Αλέξη Πανσέληνο, εμ­ φανίζει την εικόνα ενός διανοητή της Αριστερός, ο οποί­ ο ς γνωρίζει να κρίνει αμερόλη­ πτα και να καταθέτει με πνεύ­ μα ειλικρίνειας τις σκέψεις άποιες φ ορές αγοράζουμε ένα βιβλίο καταρχήν ως φ ό­ του. Βιώνοντας και ο ίδιος τη ρο τιμής και, δεύτερον, ως εν- δυσπιστία της επίσημης κομ­ ματικής γραμμής, έρχεται θύμιον - ως άλλο ένα ενθύμιο αντιμέτωπος με τη φρίκη του - ενός προσώπου που αγαπή­ πολέμου και απωθώντας κάθε σαμε. Αυτή είναι η περίπτωση υποψία δογματισμού θα παρα­ των Τετραδίων ζω ής της Τζένης Καρέζη. Είναι βέβαιο ότι όσοι αγοράσουν αυτό το βι­ βλίο, θα το αγοράσουν για την Τζένη και μόνο, την Τζένη του παλιού ελληνικού κινηματο­ γράφου και του θεάτρου, τη χαμογελαστή Τζένη που αγκάλιαζε την τέχνη και τον κόσμο με αγάπη. Το βιβλίο δεν επιδιώκει να δρέψει λογοτεχνι­ κές δάφνες, είναι οι σημειώ­ σεις μιας ζωής, μιας εμπειρίας χωρίς όρια, σημειώσεις χρήσι­ μες αλλά κυρίως πολύτιμες ως άλλο ένα κομμάτι της Τζένης που χάθηκε τόσο γρήγορα. Τ.Δ. δεχθεί στην πορεία τα λάθη και τη μεταστροφή του. Δύο Μέρες κατοχής σημεία του ημερολογίου είναι ικανά να αποδώ σουν τη σπουδαιότητα των σημειώσε­ ΑΣΗΜΑΚΗΣ ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ. ων και να υποστηρίξουν τον Φ ύλλα η μ ερ ολο γίο υ (1941προβληματισμό του Α.Π.: 1943). Αθήνα, Κέδρος, 1993, «Ζούμε γεγονότα που όταν τα Σεη. 168, Δρχ. 1800. διαβάσει κανείς θα φρίττει. Κι όμως τα ζούμε απλά και χωρίς ν στο «Τότε που ζούσαμε» να τρελαινόμαστε». Το δεύτε­ υπάρχει η εξιστόρηση των ρο: «Για τη λεφτεριά υπήρξα γεγονότω ν της Κατοχής δο­ σοσιαλιστής και γι’ αυτήν θα σμένων με λογοτεχνικό τρόπο, μπορούσα και το σοσιαλισμό το παρόν έργο αποτελεί την ν ’ απαρνηθώ». Η μαρτυρία ανεπεξέργαστη ημερολογιακή μιας σκληρής περιόδου από ΤΖΕΝΗ ΚΑΡΕΖΗ. Τετράδια ζω ­ ής. Αθήνα, Κασχανιώχης, 1993. Σελ. 148. Δρχ. 2000.

Κ

Α

Γ.Κ. ΚΑΙΡΟΦΥΛΑΣ - Σ.Γ. ΦΙΛΙΠΠΟΤΗΣ. Αθηναϊκό Η μ ερ ο λ ό ­ γιο. Αθήνα, Φιλιππότης, 1994. Σελ. 258. Δρχ. 3000. ια πέμπτη συνεχή χρονιά αναβιώνει το εκδοτικό αυτό «έθιμο» κα προκαλεί το ενδια­ φέρον του αναγνωστικού κοι­ νού. Ημερολόγιο κατ’ αρχάς με χρήσιμες πληροφορίες για το 1994. Ανθολόγιο για τα ση­ μαντικότερα γεγονότα της χρονιάς που έφυγε. Αθηναϊκό για μια σειρά κειμένων γνω­ στών λογοτεχνών, δημοσιο­ γράφων, ιστορικών και χρονο­ γράφων για την Αθήνα, του χθ ες και του σήμερα. Σελίδες ημερολογίων, αποσπάσματα λευκωμάτων, ανέκδοτα, πλη­ ροφορίες, ιστορίες, επιφυλλί­ δες, λογοτεχνικά πορτρέτα, κοσμικογραφίες, όλα συμπλη­ ρωμένα με πλούσια εικονο­ γράφηση και φωτογραφικό υλικό. Ολοζώντανο, ενδιαφέ­ ρον, χρήσιμο, πληροφοριακό, νοσταλγικό.

Γ

Θ.Π.

Ημερολόγια για τους κινηματογραφόφιλους ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 1994. Η χρονιά τω ν σ κλη ρώ ν. Αθήνα, Κασχανιώτης, 1993. Δρχ. 3000. ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ 1994. Χρονιά για γέλια. Αθήνα, Κασχανιώχης, 1993. Δρχ. 3000. Β. Σπηλιόπουλος, που είχε την επιμέλεια των δύο ημε­ ρολογίων, θεωρεί ότι το 1994

Ο

168

η μερολόγια -----------

ανήκει στους σκληρούς του ξέ­ νου κινηματογράφου. Ασπρό­ μαυροι κινηματογραφικοί αστέ­ ρες από «σκληρές» ταινίες εκστομίζουν «σκληρά» λόγια που έχουν γίνει σχεδόν αποφθεύγματα. Αλλά και οι διά­ λογοι γνωστών κωμικών του ελληνικού κινηματογράφου συνοδεύουν, εν είδει λεζάντας, αντίστοιχες μαυρόασπρες φω­ τογραφίες, στο άλλο ημερολό­ γιο του ’94 που θεωρείται «Χρονιά για γέλια». Ευρηματι­ κά τα εισαγωγικά κείμενα. Και τα δύο ημερολόγια απευθύνο­ νται, κυρίως, στους πάμπολλους λάτρεις του παλιού κα­ λού σινεμά.

Η περιπλάνηση ενός ποιηχη ΑΛΕΝ ΓΚΙΝΣΜΠΕΡΓΚ. Η μ ερο­ λόγια. Επιμέλεια, επιλογή κει­ μένων, μετάφραση: Σπύρος Μεϊμάρης. Αθήνα, Εστία, 1995. Σελ. 296. Δρχ. 4.200. α «Ημερολόγια» του Άλεν Γκίνσμπεργκ (σε επιλογή και ανάγλυφη μετάφραση του ποι­ ητή Σπύρου Μεϊμάρη), καλύ­ πτουν σχεδόν μια δεκαετία: από το Μάρτιο του 1952 έως το Φεβρουάριο 1962. Και συγκεκριμένα: από τα πρώτα του βήματα στην ποίηση, τη συγκρότηση του βασικού πυρήνα της περίφημης beat generation ώς τη μύησή του στις ψυχεδελικές ουσίες, τον πλάνητα βίο και την καθιέρω­ σή του στη συνείδηση του με­ γάλου αναγνωστικού κειμέ­ νου. Ο ημερολογιογράφος φωτίζει πτυχές του ιδιωτικού του μικρόκοσμου, καταγράφει όνειρά του, αφηγείται τις ταξιδιωτικές του εμπειρίες, αυτοβιογραφείται ποιητικά με έναν τρόπο άναρχο αν και

Τ

Αθήνα. Ροδακιό, 1995. Σελ.

48. Δρχ. 1500. πό τους μεγαλύτερους ποι­ ητές του αιώνα μας, ο Γ. Γέτης, από ένα ημερολόγιο κρα­ τημένο στα 1909 βιώνει το χα­ μό ενός αγαπημένου φίλου του Συνγκ, ενσάρκωση «των ηρωικών πηγών της Ιρλαν­ δίας». Θίγει θέματα που αφο­ ρούν στην Ιρλανδική παιδεία, την ταυτότητα του έθνους, τη λειτουργία της τέχνης στη ζωή, και διατυπώνει την άποψή του για το θέατρο και την απο­ στολή του. Το εξώφυλλο κο­ σμείται με ένα καρρέ από την ταινία του Τζων Χιούστον The Road. Καλαίσθητη έκδοση από το «Ροδακιό». Η.Π.

Α

ορισμένες φορές αυτάρεσκο. Πάνω από όλα όμως τούτες τις σύντομες εγγραφές τις διαπερνάει μια αίσθηση φρε­ σκάδας. Είναι η μακάρια αί­ σθηση της δεκαετίας του ’60, που θεωρούσε ότι θα μπορού­ σε να ανατρέψει, μέσα από την τέχνη και τις ιδέες, την κρί­ ση του δυτικού πολιτισμού και να εξανθρωπίσει το περιεχό­ μενό του. Κάτι που φυσικά δεν συνέβη αν κρίνουμε από την πρόσφατη επίσκεψη του Γκίνσμπεργκ, όπου μάλλον έκανε τον αιρετισμό του καριέρα. Μ.Φ.

Αποσπάσματα από ένα ημερολόγιο Γ. ΜΠ. ΓΕΗΤΣ. Ο θάνατος του Συνγκ. Μτφ. Δ. Χουλιαράκπς.

εν σ υ ντ ο μ ία ΑΡΤΣΕΡΛ. Βαλκανικό ημερολόγιο. 1934-1941. Μετ. Β. καιΑ. Κωνσταντί­ νου. Αθήνα, Ε σ τ ία , 1993. Σελ. 364. Δρχ. 3800. Από το 1934 ως την κατοχή.

ΙΑΝΟΣ 1994. Κείμενα για την Ελλάδα και για τους Έλληνες. Θεσ/νίκη, Ια ν ό ς , 1993. Εβδομαδιαίο ημερολόγιο που συνοδεύεται από κείμενα Ελλήνων και ξέ­ νων ποιητών, φιλοσόφων, πεζογράφων και μελετητών για την Ελλάδα.

αλληλογραφία - γλωσσά 169

ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ 43 επιστολές

Ποικιλία γλωσσών στην Ευρώπη

ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. «...και σ ' αγαπώ παράφορα». Γρ ά μ­ ματα στη Λένα, 1959-1967. Φιλολογική επιμέλεια: Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Με δ ε­ καπέντε έγχρω μους πίνακες. Αθήνα, Ίκαρος, 1993. Σελ.

154. Δρχ. 5500. τόμος περιλαμβάνει 43 επι­ στολές του ποιητή και ζω­ γράφου στη δεύτερη γυναίκα του, Λένα Τσιόκου. Οι 23 είναι προγαμιαίες και οι υπόλοιπες 20 καλύπτουν την περίοδο 1962-1967. Ο αποστολέας εί­ ναι γύρω στα πενήντα όταν αρχίζει να αλληλογραφεί. Το ενδιαφέρον αυτών των επιστο­ λών εστιάζεται κυρίως στην έμμεση σκιαγράφηση της προ­ σωπικότητας του Εγγονόπουλου (παιδεία, καθημερινό­ τητα, ιδιοσυγκρασία). Ο Εγγονόπουλος που αναδύεται από αυτά τα γράμματα είναι ο Εγγονόπουλος των ποιημάτων και πινάκων: μοναχικός, τρυ­ φερός, σαρκαστικός, τραυ­ ματισμένος, εκρηκτικός, ταπει­ νός, μεγαλόπρεπος. Μ.Φ.

0

Η επιστολική τέχνη MADAME DE SEVICNE. Γρά μ­ ματα από το Βισύ. Μτφρ.: Β. Χασάνδρα. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 180. Δρχ. 2.000.

ΓΛΩΣΣΑ

CLAUDE HACiCE. Η πνοή τη ς γλώ σσας. Δρόμοι και πεπρω ­ μ ένα τω ν γλω σ σ ώ ν και τω ν δια λέκτω ν τη ς Ευρώ πης. Μτφρ.: Αγγελική Νικολοπούλου. Αθήνα, Κάτοπτρο, 1993. Σελ. 335. Δρχ. 3900. την Ευρώπη των γλωσσών και στην ιδιομορφία της απέραντης ποικιλίας των γλωσσών και των πολιτισμών αναφέρεται το βιβλίο του Γάλ­ ταν η μαρκησία ντε Σεβινιέ λου γλω σσολόγου Claude Haέγραφε τις περίφημες επι­ στολές προς την κόμισσα ντε gege. 0 συγγραφέας είναι από τους σημαντικότερους γλωσσο­ Γκρινιάν, τη λατρεμένη της λόγους του κόσμου και με τη με­ θυγατέρα, ήξερε φυσικά ότι τα λέτη αυτή φωτίζει τη γλωσσική γράμματά της θα αναγνωκαι πολιτιστική πολυμορφία της στούν μεγαλοφώνως ενώπιον Ευρώπης. κοινού, θα κριθούν, ότι οι ειδή­ Σ.Ν. σεις και οι εκτιμήσεις της για γεγονότα, πρόσωπα, για την αυλή και την ύπαιθρο θα δια­ μόρφωναν σε ένα βαθμό την κοινή γνώμη της εποχής. Ταυτισμένη σχεδόν με την επι­ στολική τέχνη που άνθισε τον 17ο αι., η μαρκησία ντε Σεβινιέ, έγραφε με λογοτεχνικές αξιώσεις προσωπικότατες επι­ m r στολές, γλαφυρές, καυστικές, πικάντικες, παθιασμένες και πάντα γεμάτες ζωντάνια. Τα γράμματα από το Βισύ, καλομεταφρασμένα, αποτελούν Η ΠΝΟΗ ένα δείγμα της δεξιοτεχνίας ΤΉ Σ ΓΛ Ω ΣΣ Α Σ της αλλά και της κοινωνικής λειτουργίας της επιστολο­ γραφίας. Τ.Δ.

Σ

Ο

170 ανθολογίες - οικολογία-

ΑΝΘΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ

Βιβλίο και χορηγοί

Πρωτότυπο λεξικό

ΕΠΙΛΟΓΟΣ '93, Ετήσια πολιτι­ στική έκδοση. Αθήνα, Γαλαίο ς 1993. Σελ. 230. Δρχ.

6.500.

ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΤΣΟΥΝΗΣ. Λ εξικό για το π εριβά λλον. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 144. Δρχ.

1800.

Γ

αθώς το ενδιαφέρον για το πρόβλημα των φυσικών πό­ ρων όλο και μεγαλώνει τα τε­ λευταία χρόνια στη χώρα μας, το λεξικό αυτό φιλοδοξεί να γί­ νει απαραίτητο βοήθημα, εργα­ λείο γνωριμίας γι’ αυτούς που διαχειρίζονται τους φυσικούς πόρους, τους πολιτικούς, τις οικολογικές οργανώσεις. Απευ­ θύνεται επίσης σε όλους τους νέους και στους μη ειδικούς με σκοπό να τους ευαισθητοποι­ ήσει για θέματα μείζονος ση­ μασίας όπως είναι η προστασία του περιβάλλοντος.

λιτιστικές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν σε Αθή­ να, Πειραιά, Θεσ/νίκη και σε όλη την υπόλοιπη χώρα. Το χρονολόγιο καθώς συνεχώ ς θα εμπλουτίζεται, όπως επιση­ μαίνει η έκδοση, θα καταστεί πολύτιμος βοηθός για τους ερευνητές. Και κάτι σημαντι­ ια δεύτερη χρονιά ο ΕΠΙ­ κό: Η έκδοση πραγματοποιή­ ΛΟΓΟΣ, η ετήσια πολιτι­ στική έκδοση, μετά τα θετικά θηκε με τη συμβολή πενήντα επτά ιδιωτικών επιχειρή­ σεων και οργανισμών που λειτούργησαν ω ς χο-

επ ίλ ο γο ς^$ 3 Συλλογη διηγημάτων ΠΕΡΙ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ. Ανθολογία κειμένων 14 Ελλήνων και ξένω ν συγ­ γραφέω ν. Αθήνα, Άγρα, 1993. Σελ. 264. Δρχ.

2.400. Β~

σχόλια που απέσπασε από τον Τύπο το ανάλογο περσινό εγ­ χείρημα. Ο Επίλογος ’93 ως ολοκληρωμένη πρόταση για τα πολιτιστικά πεπραγμένα του προηγούμενου έτους (Οκτώβριος ’92 - Σεπτέμβριος ’93), καλύπτει με κείμενα και άρθρα σαράντα επτά ειδικών συνεργατών πολιτιστικούς το­ μείς, όπως Γράμματα - Ιδέες, Θέατρο, Μουσική, Χορό, Εικα­ στικά, Κιν/φο, Μ.Μ.Κ., Φωτο­ γραφία και Αρχιτεκτονική. Ιδι­ αίτερη μνεία οφείλεται στο χρονολόγιο που καλύπτει 90 σελίδες. Περιέχονται 2.690 π ο­

ξυπνη ιδέα η συλλογή κειμένων ξένων και Ελλήνων συγγραφέων με θέμα τις βιβλιοθήκες. Αυτό το πρωτότυπο ανθολόγιο περι­ λαμβάνει κείμενα των Βερ, Εμπειρικού, Borges, Eco, Sayers, Roubaud, Perec, Benjamin, Meshonnic, Bradbu­ ry, Ροΐδη, Nerval, Καλοκύρη και Disney σε πολύ καλές μετα­ φράσεις. Το «Περί Βιβλιοθη­ κών» δεν αποτελεί πλήρη ανθο­ λογία όλων των σχετικών με το θέμα κειμένων, αλλά συνιστά μια πρώτη αξιόλογη προσπά­ θεια. Τα επιλεγμένα κείμενα συνδέονται συχνά μεταξύ τους ποικιλοτρόπως ή το ένα πα­ ραπέμπει στο άλλο. Η.Π.

Κ

Ε

ΓΡΗΓΟΡΗΣΤΣΟΥΝΗΣ λ ε ξ ικ ό γ ια τ ο π ε ρ ιβ ά λ λ ο ν

I

οικολογια-επιστήμες 171

Για μια νέα κοινωνία ΜΑΡΕΪ ΜΠΟΥΚΤΣΙΝ. Ξαναφτιάχν ο ντα ς τη ν κοινωνία. Μτφρ.: Τάσος Κυπριανίδης. Αθήνα, Εξάντας, 1993. Σελ. 304. Δρχ.

3000. i i | ] φυσικός κόσμος είναι πο' ν λύ σύνθετος για να ελεγ­ χθεί από την ανθρώπινη ευφυΐα, την επιστήμη και την τεχνολογία». Αυτά είναι τα λό­ για του Μάρεϊ Μπούκτσιν, ο οποίος προτείνει τη δική του λύση στο οικολογικό πρόβλη­ μα που απασχόλησε την πα­ γκόσμια γνώμη τις τελευταίες δεκαετίες. Ο συγγραφέας δη­ λώνοντας την αγάπη του για τον αυθορμητισμό της ανθρώ­ πινης συμπεριφοράς, δεν πα­

ραλείπει να αναφερθεί και στην ανάγκη της ορθολογικότητας μόνο που αυτή θα πρέ­ πει να είναι προϊόν της ανθρώ­ πινης εξέλιξης. Στο ενδιαφέ­ ρον αυτό βιβλίο προβάλλεται τελικά όχι μόνο η αναγκαιότη-

τα μιας νέας μορφής ορθολογικότητας, αλλά και μιας νέας τεχνολογίας, νέας επιστήμης, νέας ευαισθησίας και μιας αληθινά ελευθεριακής κοινω­ νίας. Γ.Γ.

ε ν σ υ ντ ο μ ία ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣΔ. Βαλκάνια. Η Οικογεωγραφία της οργής. Αθήνα, Σ τ ο ­ χ α σ τ ή ς , 1993. Σελ. 280. Ενα ταξίδι στην οικογεωγραφία της οργής. ΜΑΡΓΑΡΗΣ Σ.Ν. Φυσικές ιστορίες. Περί ανέμων και υδάτων και εδα­ φών. Αθήνα, Φ ιλ ιπ π ό τ η ς , 1993. Σελ. 182. Για τη χλωρίδα, το περιβάλλον και την ανάπτυξη. ΤΣΟΥΝΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ. Τα δρώμενα στην ελληνική φύση. Αθήνα, Δ ε λ ­ φ ίν ι, 1993. Σελ. 82. Δρχ. 1500. Μυστικά από τη ζωή των ζώων, πουλιών και λουλουδιών.

ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΓΙΑΝΝΙΤΣΗΣ ΤΑΣΟΣ - ΜΑΥΡΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Τεχνολογικές Δομές και μεταφορά τεχνολογίας στην ελληνική βιο­ μηχανία. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ. 205. Για τις μορφές παραγωγής και ενσωμάτωσης τεχνολογικών γνώσεων στην ελληνική βιομηχανία. ΚΟΜΝΗΝΟΣ ΝΙΚΟΣ. Τεχνοπόλεις και στρατηγικές ανάπτυξης στην Ευρώπη. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ.

280. Για τη συγκρότηση πόλων τεχνολογίας και νέων βιομηχανικών χώρων. ΚΙΝΤΗΣΑ. - ΥΑΜΑΝΕ Τ. Μαθηματικά Οικονομικοδιοικητικώνεπιστημών. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ. τ. Α' 540, τ. Β 524.

Ηχρησιμοποίηση των μαθηματικών στις οικονομικο-διοικητικές επιστήμες. ΛΑΖΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ. Μηχανική και Τεχνολογία στην Αρχαία Ελλάδα. Αθήνα, Α ί ο λ ο ς , 1993. Σελ. 126. Οι σημαντικές εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων.

ARNOLD I.V. Θεωρία Καταστροφών. Μετ. Θ. Χριστακόπουλος. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ. 184. Μονογραφία για τα προβλήματα των μαθηματικών θεωριών.

NEU S. - PANSBERCER Κ. - ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥΧ. Ένζυμα. Οι δομικοί λίθοι της ζωής και της υγείας. Μετ. Α. Κολτσιδοπούλου. Αθήνα, Α λ ε ξ ά ν δ ρ ε ια , 1993. Σελ. 254. Για να γίνει ευρύτερα γνωστή η θεραπεία με τα ένζυμα. ΣΙΜ. Εύθυμη Ιατρική. Μετ. Ν. Ζαγκουρόγλου. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 222. Πώς θα θεραπευθείτε χωρίς να καταφύγετε στη βοήθεια των γιατρών.

172 χιούμορ

ΔΙΑΦΟΡΑ ΧΙΟΥΜΟΡ γελοιογραφία αξίζει όσο χίλιες λέξεις. Χ.Π.

Τα ραπανάκια ΑΝΤΩΝΗΣ ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Τα ρ α ­ πανάκια (ρ ο ζ ισ το ρίες και όχι μόνο). Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 92. Δρχ. 3000. α Ραπανάκια έχουν χιούμορ, ιδιότυπο, προσωπικό, απροσ­ δόκητα κοφτερό. Πετάγονται εδώ κι εκεί, σε πάρκα και πλα­ Καυστικό χιούμορ τείες, σ ε δρόμους και διαδρό­ μους, όλο προκλητικότητα, ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ. Τραγωδία φρεσκάδα, πικάντικες ιστο­ στο μαντρί. Αθήνα, Καρίες, ζουμερές απορίες και σιανιώτης, 1993. Σελ. 175. ροζ αμαρτίες. Ο Αντώνης Κα­ Δρχ. 3.000. λαμαράς σκιτσάρει τον σημε­ ρινό Έλληνα, τρυφερό και τολμηρό, ντροπαλό και αθυρό­ νας από τους καλύτερους στομο, συντηρητικό και καπριγελοιογράφους, ο Γιάννης Ιωάννου καταθέτει και φέτος τσιόζο, μπερδεμένο και ξεκά­ θαρο, πάντοτε όμως ερωτικό. την εργασία ενός χρόνου Θ.Π. συγκεντρωμένη σε έναν τόμο με τον εύγλωττο τίτλο «Τρα­ γωδία στο μαντρί». Τα σκίτσα που περιέχονται στο άλμπουμ έχουν δημοσιευτεί στις αθη­ ναϊκές εφημερίδες «Έθνος» και «Κυριακάτικη Ελευθερο­ τυπία». Σχολιάζονται τα πολιτι­ κά γεγονότα της χρονιάς με τρόπο ιδιαίτερα καυστικό και ολοφάνερα κυνικό για τους κρατούντες, το δε πενάκι του γελοιογράφου-σκιτσογράφου αποδίδει, ζωντανεύοντας πα­ ράλληλα το διάλογο, τις χαρακτηριστικές εκφραστικές φιγούρες τους. Εν κατακλείδι ο Γιάννης Ιωάννου κάνει πρά­ ξη το κοινώς λεχθέν, ότι μια

Τ

Ε

Εγκόλπιον του καλού μπλοφαδόρου ΝΑΪΤΖΕΛ ΦΟΣΤΕΡ. Δ ημ οσ ιο­ γραφία. Μτφρ. Γ. Τσαλακός, Αθήνα, Δίαυλος, 1993. Σελ.

112. Δρχ. 900.

ALEXANDER C. RAE. Α π ο­ κρυφ ισμός. Μτφρ. Λητώ Τσεκούρα. Αθήνα, Δίαυλος, 1993. Σελ. 104. Δρχ. 900. Β. SAUNDERS - A.C. RAE. Δ η ­ μό σ ιες σχέσεις. Μτφρ. θ. Κατσούλης. Αθήνα, Δίαυλος, 1993. Σελ. 114. Δρχ. 900. ρία συμπαθητικά βιβλιαράκια στο πνεύμα της Ενωμένης Ευρώπης. Το καθένα απ’ αυτά ασχολείται μ’ ένα γνωστικό αντικείμενο που οφείλει κάθε πολίτης να γνωρίζει τα μυστικά του. Οι πληροφορίες προσεκτι­ κά επιλεγμένες, γραμμένες με εύληπτο τρόπο και χιούμορ, ανταποκρίνονται στις απαιτή­ σεις της σύγχρονης ζωής. Στη «Δημοσιογραφία» ο ανα­ γνώστης θα βρει ό,τι έχει σχέ­ ση μ’ αυτό το επάγγελμα, στον τόμο του «Αποκρυφισμού» για τη μαγεία, τόσο προσφιλή ενα­ σχόληση στις μέρες μας, τις απόκρυφες επιστήμες, την απόκρυφη λογοτεχνία- στις «Δημόσιες σχέσεις» ο αναγνώ­ στης διαβάζοντάς το μπορεί να μεγαλουργήσει. Δίνονται πλη­ ροφορίες για το πώς θα που­ λήσετε φύκια για μεταξωτές κορδέλες. Για τη σοβαρότητα, βεβαίως, του εγχειρήματος ας ση­ μειωθεί, ότι πολλά βιβλία της σειράς περιλαμβάνονται στη βι­ βλιογραφία σχετικών μαθη­ μάτων σε πανεπιστημιακές σχο­ λές των ΗΠΑ και της Αγγλίας. Η.Π.

Τ

εκπαίδευση - παιδαγωγική

173

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Περί Χωροπαιδαγωγικής ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ. Χ ώ ρ ος και διαδικασίες αγω γής. Η παιδαγωγική ποιότητα του χώ ρου. Προλεγόμενα: Χρ. Φράνκος. Αθήνα, Gutenberg / Παιδαγωγική Σειρά, 1993. Σελ. 185. Δρχ. 2500.

δέεται με την ανάπτυξη της φαντασίας και της δημιουργι­ κότητας του παιδιού. Ένα βιβλίο-εργαλείο για όσους ασχολούνται με το παιδί και που συμβάλλει στη νέα αντίλη­ ψη για τα παιδαγωγικά ως ανε­ ξάρτητης επιστήμης. Δ.Τσ.

Περιβάλλον και Αγωγή

υλικός χώ ρος όπου ζει και δημιουργεί το παιδί, αποτε­ λεί μια πολιτισμική πραγματι­ κότητα με αναμφισβήτητες επιρροές στην κοινωνικοποίη­ σή του, αλλά και στοιχείο του

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΤΣΑΛΙ ΚΗ. Π ερι­ β α λλοντική Εκπαίδευση. Αθή­ να, G utenberg, 1993. Σελ.

168. Δρχ. 2500.

περιβάλλοντος μέσα στο οποίο κεντρική θέση κατέχει το ίδιο του το σώμα. Στη μελέ­ τη αυτή ο υλικός χώ ρος προ­ σεγγίζεται μέσα από τις ποικί­ λες λειτουργίες του ως ανα­ πτυξιακός παράγοντας αλλά και διαμορφωτικός των παιδα­ γωγικών σχέσεων, αφού απο­ τελεί πεδίο έκφρασης και επι­ κοινωνίας και επομένως συν­

α τελευταία χρόνια έχει γί­ νει συνείδηση η ανα­ γκαιότητα της περιβαλλοντι­ κής αγωγής. Αφοσιωμένοι παι­ δαγωγοί έχουν στρέψει το εν­ διαφέρον τους στους τρόπους με του ς οποίους θα ευ­ αισθητοποιήσουν εκπαιδευτι­ κούς και μαθητευόμενους για την αντιμετώπιση του πε­ ριβάλλοντος. Ανάμεσά τους οι συγγραφείς του βιβλίου που επιχειρούν μέσα από τις σελί­ δ ες του να μας μιλήσουν διε­ ξοδικά για τις αρχές που πρέ­ πει να διέπουν την Περι­ βαλλοντική Εκπαίδευση, αλλά και τα φιλοσοφικά πλαίσια μέ­ σα στα οποία αναπτύχθηκαν οι αντιλήψεις διάσωσης του πε­ ριβάλλοντος. Στο βιβλίο μετά από τα δύο πρώτα, περισσότε­ ρο θεωρητικά, κεφάλαια δημο­ σιεύονται τρία άλλα πρακτικής υφής: Μεθοδολογίας, Παιχνιδιών και Ασκήσεων. Οι τε­

0

Τ

λευταίες είναι χρήσιμες σε παιδαγωγούς αλλά και αρκετά ευαισθητοποιημένους γονείς. Εκτενής βιβλιογραφία δημοσι­ εύεται μετά από κάθε κεφά­ λαιο. Γ.Γ.

Η δυσλεξία, πρόβλημα παιδαγωγικό ΣΠΥΡΟΣ Ν. ΜΑΡΚΟΥ. Δ υσλεξία, Αριστεροχειρία, Κινητική Α δ ε ­ ξιότητα, Υπερκινητικότητα Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1993. Σελ. 240. Δρχ. 2500. ε άξονα τη σύγχρονη επι­ στημονική άποψη ότι η δυσλεξία είναι πρωτίστως πρόβλημα παιδαγωγικό, έστω και αν τα αίτιά της είναι γενε­ τικά, αλλά και την ανάγκη εξατομίκευσης της διαδικασίας διδασκαλίας ανάγνωσης και γραφ ής στις ανάγκες του κάθε

Μ

174

εκπαίδευση - παιδαγωγική

δυσλεξικού παιδιού, το βιβλίο του Σπ. Μάρκου αποτελεί μια επιστημονική, στη θεωρητική της ανάπτυξη, και παιδαγωγι­ κή, στις πρακτικές εφαρμογές της, πρόταση που απευθύνε­ ται τόσο σε γονείς όσο και σε δασκάλους. Το μελέτημα στο­ χεύει όχι μόνο στην έγκαιρη διάγνωση της δυσλεξίας και των συναφών προβλημάτων αλλά και προτείνει την αντιμε­ τώπισή της σε ειδικό παράρ­ τημα με ασκήσεις. Έχοντας αυτές ως βάση, ο γονιός ή ο δάσκαλος μπορούν να επινοή­ σουν και άλλες, βοηθώντας έτσι το παιδί αποτελεσματικά. Στα προτερήματα του βιβλίου συγκαταλέγεται και η καίρια

ενημέρωσή του πάνω στα πλέ­ ον πρόσφατα πορίσματα για τη δυσλεξία που απορρέουν τόσο από τη διεθνή βιβλιογραφία όσο και από τα αποτελέσματα σύγχρονων ερευνών. Το μή­ νυμα του βιβλίου: η δυσλεξία δεν πρέπει να πανικοβάλλει αλ­ λά να αντιμετωπίζεται, αφού διαγνωσθεί, με παιδαγωγικά κατάλληλους τρόπους όσο πιο έγκαιρα γίνεται. Δ. Τσ.

Εκπαίδευση και κοινωνία ΙΡΙΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΥ. Η γεω γραφία τω ν εκπαιδευ­

τικώ ν διαφοροποιήσεω ν. Η Μέση Εκπαίδευση στη Μ ετα­ π ολεμική Ε λλά δα . Αθήνα, Οδυασέας, 1993. Σελίδες 328. Δρχ. 3300. μελέτη της Παναγιωτοπούλου αναλύει τη Μέση Εκπαίδευση και το ρόλο της στην ελληνική κοινωνία. Ερευνά τις σχέσεις της Μέσης Επαγγελματικής Εκπαίδευσης με το υπόλοιπο εκπαιδευτικό σύστημα, με την εργασία, με την κοινωνία καθώς επίσης και με τις σχέσεις που αναπτύσ­ σονται μέσα στην ίδια την επαγγελματική εκπαίδευση. Σ.Ν.

Η

εν σ υ ντ ο μ ία ΓΚΩΝΙΑ-ΜΠΟΤΣΑ Ν.Π. - ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ Κ.Δ. Μα­ θησιακές Δραστηριότητες στο Νηπιαγωγείο. Τόμος Α'. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 240. Βοήθημα δημιουργικών ασκήσεων για τη νοητική, ψυχοκινητική, προγραφική και αισθητική ανάπτυξη του νηπίου.

ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ Γ. ΒΑΣΙΛΗΣ. Μαθαίνω τη γλώσσα με ει­ κόνες. 1ος τόμος. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ.

184. Δρχ. 2500. Διδακτική μέθοδος που διευκολύνει το μαθητή να κα­ τανοήσει ευχάριστα την τεχνική της πρώτης ανά­ γνωσης και γραφής.

ΛΑΔΙΑΣ ΤΑΣΟΣ. BASIC. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ.

136. Δρχ. 2300. Μ ια μεθοδική εισαγωγή στον προγραμματισμό των Η/Υ.

ΛΑΜΠΡΙΝΙΔΗΣ ΑΝΤΩΝΗΣ. Μαθαίνω να διαβάζω, να γράφω, να μιλάω. Εικ.: Κ. Κίτσου. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. τ. Α' 128, τ. S' 80. Βοήθημα για τα παιδιά της προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.

ΣΙΛΛΕΡ ΠΑΜ - ΡΟΣΣΑΝΟ ΤΖΟΑΝ. Δημιουργική απα­ σχόληση στο Νηπιαγωγείο και στον Παιδικό Σταθ­

μό. Μετ. Δ. Πρίνια. Εικ. Κ. Κερρ. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 384. Οδηγός για το πρόγραμμα του νηπιαγωγείου και του παιδικού σταθμού.

ΤΣΑΟΥΣΗΣ Γ.Δ. Το ελληνικό Πανεπιστήμιο στο κατώ­ φλι του 21ου αιώνα. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993, Σελ. 140. Προτάσεις για τη λειτουργία των ελληνικών πανεπι­ στημίων στον αιώνα που έρχεται.

ΤΣΙΑΝΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ. Ψυχική υγεία του παιδιού και της οικογένειας. Τεύχος S'. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 292. Απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό, σε γονείς, κοινωνι­ κούς επιστήμονες κ.λπ.

CHAZAL MICHEL. Φάε τη σούπα σου... και τσιμουδιά! Μετ.: Μ. Κουλεντιανού. Αθήνα, Θ υ μ ά ρ ι, 1993. Σελ.

208. Μ ια διαφορετική προσέγγιση στις συγκρούσεις γονιών-παιδιών.

BOLLNOW F.O. Το πνεύμα της άσκησης. Μετ. I. Θεοδωρόπουλος. Αθήνα, Δ ω δ ώ ν η , 1993. Σελ. 158. Δ ρό μ ος που οδηγεί στην ολοκλήρωση της προσω­ πικότητας των νέων.

ηαιδικα

175

Π Α ΙΔ ΙΚ Α ■ Ε Φ Η Β ΙΚ Α

Επτά σύγχρονες ιστορίες ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΒΑΡΕΛΛΑ. Δράκε, δράκε, είοαι εδώ, Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 110. Δρχ.

1030.

φορτισμένες με ευρήματα και φαντασία ώστε με μια άλλη ανάπτυξη θα μπορούσαν να γί­ νουν επτά ξεχωριστά βιβλία. Γ.Γ.

Διάβασμα και παιχνίδι τον δέχεται στους κόλπους της, αλλά «ρίχνει τα κε­ ραμίδια» όταν περνά από μπροστά της. Ο ήρω ας του μυθιστορήματος παλεύει αδι­ άκοπα. Χάνει τη μια κοπέλα που αγάπησε και γίνεται κα­ λόγερος, αλλά όταν χάνει και αιχνίδι που βασίζεται στην τη δεύτερη... Καλύτερα α ς μην ολική μέθοδο εκμάθησης, αποκαλύψουμε το τέλος, ας δηλαδή με ολόκληρες λέξεις σημειώσουμε όμως τη στερεό­ και φράσεις. Λέξεις και γράμ­ τητα της πλοκής. ματα γίνονται εικόνες και κάθε Α.Κ. εικόνα γίνεται και από ένα παι­ χνίδι. Το χρήσιμο αυτό βιβλίο Η ζωγραφιά απαιτεί τη συνεργασία των γ ο ­ ενός κοριτσιού νιών για να ενθαρρύνουν, να εξηγήσουν, να βοηθήσουν τα παιδιά να διαβάζουν παίζοντας ΔΗΜΗΤΡΑ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗ. ΤΟ από μικρή ηλικία, ακόμη και κορίτσι του φεγγαριού. Αθή­ από 3 ετών. να, Επικαιρότηια, 1993. Σελ. Κ.Γ.

240. Δρχ. 2080.

ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΡΑΨΑΣ. Μαθαίνω ο βιβλίο αυτό είναι γραμ ­ το παιδί μου να διαβάζει σ' μένο από ένα μεγάλο παιδί ένα μήνα. Εικ.: Κ. Μακρής. που όταν κρατάει στα χέρια Αθήνα, Θυμάρι, 1993. Σελ. 30. του μολύβι παίζει με ζώα, με Δρχ. 4700.

Τ

Π

ανθρώπους, με χρώματα και ασφαλώς με πολύ φαντασία. Αυτή τη φορά η Αγγελική Βαρελλά, γιατί περί αυτού του παιδιού πρόκειται, προσθέτει και μια άλλη διάσταση στο θεματολογικό της υλικό, αυτήν της αφηγήτριας-συγγραφέως και η οποία προεκτείνει το μύ­ θο και απλώνει μια μαγεία στα μικρά της παραμύθια. Οι εφτά σύγχρ ονες ιστορίες είναι τόσο

«...ρίχνει τα κεραμίδια»

ωγραφικό πίνακα ειδυλλι­ ακής ζωής θυμίζει το μυ­ θιστόρημα «Το κορίτσι του φεγγαριού» που αποτυπώνει, ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Η κρύπτη. μέσα στα πλαίσιά του, ένα πα­ Αθήνα, Παχάκης, 1993. Σελ. νέμορφο ζωηρό κοριτσάκι, τη 216. Δρχ. 1700. Θεοδώρα, έναν παππού, μια γιαγιά, μια πλούσια φύση, να τραγούδι της Βόρειας τρυφ ερά ζωάκια και έναν τε­ Ελλάδας, το τραγούδι του τραπέρατο σκύλο, τον ΚαίσαΑλεξανδρή, μιλά για τον νέο ρα, ο οποίος και αποσπά το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Η που αγάπησε και φίλησε μια ονειρεμένη αυτή ζωή ανανεκρή και, πια, η εκκλησία δεν

Ε

Ζ

176

παιδικαλουν να γνωρίσουν τους ανε­ κτίμητους θησαυρούς της Βεργίνας, εκεί όπου ανακαλύ­ φθηκε ο τάφος του Φιλίππου, συγγραφέας Β. Ραπτό­ βασιλιά των Μακεδόνων. Φω­ πουλος μετέφερε στην ελ­ ληνική γλώσσα ιστορίες από τογραφίες από τις ανασκαφές της μακεδονικής γης ζωντα­ αρχαίους συγγραφείς, έτσι νεύουν τους μύθους και την ώστε να είναι προσπελάσιμες ιστορία, ενώ νομίσματα, κτερίστα παιδιά. Τα κείμενα, πολύ σματα τάφων, τοιχογραφίες, προχωρημένα από κάθε άπο­ επιτάφιες στήλες, σκεύη ψη, καταφέρνουν να δίνουν συμποσίου και λουτρού - ένας αφαιρετικά και ταυτόχρονα απέραντος πλούτος που ήρθε περιοδικά το νόημα. Η εικονο­ στο φως από τη σκαπάνη του γράφηση από τον Μανώλη Μ. Ανδρόνικου - δείχνουν ποιο ήταν το βασίλειο των Μακεδό­ νων. Σήμερα που αμφισβητεί­ ται η ελληνικότητα του πιο ελ­ ληνικού, ίσως, μέρους της ιστορίας μας, είναι αναγκαίο η «Βεργίνα» να διαβαστεί από μι­ κρούς και μεγάλους. Η.Π. πουλος. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 16. Δρχ. 1000.

0

κόπτεται όποτε προβάλλεται το πρόβλημα που λέγεται δυ­ σλεξία, τα συμπτώματα της οποίας σκοτεινιάζουν τη ζωή της μικρής μας ηρωΐδας. Το βιβλίο που είναι γραμμένο με ιδιαίτερη φροντίδα και με έξυπνα σκιαγραφημένα πρό­ σωπα, απευθύνεται σε μι­ κρούς και μεγάλους. Το τε­ λευταίο κεφάλαιο είναι απο­ καλυπτικό για την καταγωγή της Θεοδώρας και ανατρεπτι­ κό τού μέχρι τότε κλίματος. Γ.Γ.

Ιστορίες από τα παλιά ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΡΟΔΟΤΟ.

1. Ο ά λ α λ ο ς γιος του Κροίσου. Μετάφραση: Β. Ραπτό­ πουλος. Αθήνα, Κασχανιώτης, 1993. Σελ. 16. Δρχ. 1000.

2. Άμαοις ή τα τόξα. Μετά­ φραση: Β. Ραπτόπουλος. Αθή­ να, Καστανιώτης, 1993. Δρχ.

1000. ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟ. Ο σκοτεινός λ όγος. Μετά­ φραση: Β. Ραπτόπουλος. Αθή­ να, Καστανιώτης, 1993. Σελ.

16. Δρχ. 1000. ΔΙΑΛΟΓΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΟΥΚΙΑΝΟ. Ιξίων. Μετάφραση: Β. Ραπτό­

Φανταστικό και πραγματικό ΜΑΡΙΑ ΚΑΠΛΑΝΟΓΛΟΥ. Η α ρ ­ κούδα που ψαρεύει. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 98. Δρχ.

1500. Σ.Α. Ζαχαριουδάκη συνταιριά­ ζει πολύ όμορφα την αισθητι­ κή με τη νοηματική αντίληψη. Διαβάζονται και από μεγά­ λους!

μπρεσιονιστικού χαρακτήρα I παραμύθι με έντονη ποιητική διάθεση που την υπογραμ­ μίζουν οι εξαίρετες ζωγραφιές της Τατιάνας Ραΐση-Βολονάκη. Πρόκειται για ένα μπλέξιμο του φανταστικού με το πραγ­ Πρέπει να διαβαστεί ματικό. Δύο κορίτσια που ζουν σε δύο διαφορετικούς κό­ ΛΟΥΚΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ - ΒΑΣΙΛΙΚΗ σμους, μακριά η μία από την άλλη, θα συναντηθούν και θα ΓΚΡΑΤΖΙΟΥ. Βεργίνα. Θησαυ­ ανταλλάξουν για ένα διάστημα ροί, Μύθοι και ιστορία τη ς τη ζωή τους. Δύσκολο να πεις Μ ακεδονικής γης. Αθήνα, για ποια ηλικία είναι αυτή η Άμμος, 1993. Σελ. 80. Δρχ. νουβελίτσα. Κάνει για μικρούς 3500. και μεγάλους και αφήνει στο τέλος μια γλυκιά αίσθηση, φιερωμένο αυτό το βιβλίο όπως νιώθεις αφού έχεις τε­ στο Μανόλη Ανδρόνικο και λειώσει ένα ωραίο γλυκό. βεβαίως στα παιδιά που θέ­ Γ.Μ.

Α

παιδικα

Οι περιπέτειες της γης... ΑΝΝΑ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Έ νας π λα­ νήτης στο πλυντήριο. Εικον.: Β. Παυλίδης. Αθήνα, Δελφίνι, 1993. Σελ. 29. Δρχ. 1600.

177

φ ός τη ς Ασπασίας. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 144. Δρχ.

1 . 200 .

ο νέο βιβλίο του Μ. Κο­ ντολέων είναι ένα χιουμο­ ριστικό μυθιστόρημα. Το πλαί­ σιο αναφοράς του είναι οι σύγ­ χρονες συνθήκες διαβίωσης να κορίτσι, «ξεροκέφαλο», μιας μέσης ελληνικής οικογέ­ μεγαλωμένο σ ’ ένα γιγαντινειας. Η αφήγηση γίνεται μέσα αίο, όμοιο με τη γη, πλανήτη, από τα μάτια του οκτάχρονου παίζει με τη γήινη σφαίρα. Οι άνθρωποι μπαίνοντας σε περι­ πέτειες, ανάλογα με τις διαθέ­ σεις του, ανακαλύπτουν και ονοματίζουν διάφορα φυσικά φαινόμενα (βροχή, χιόνι, τυφώνας, σεισμός), αποκτούν δε και διάφορα χαρακτηριστι­ κά (χρώμα δέρματος κ.ά.). Πολλή φαντασία, απλό κι αφαιρετικό γράψιμο, με ευ­ φ υές χιούμορ, συνθέτουν μια παραμυθική ιστορία, που πέρα από τα διάφορα επίπεδα ανά­

Τ

Ε

γνωσης κατά ηλικία -δια­ βάζεται κι από μεγάλους με πολλά μάλιστα σημαινόμεναεξάπτει τη δημιουργική φα­ ντασία των μικρών αναγνω­ στών ωθώντας τους να πλά­ θουν παρόμοιες. r ΣΠ

Δαμιανού, ο οποίος παρατηρεί τα γεγονότα που «τρέχουν» γύρω του και ταυτόχρονα με άμεσο ή έμμεσο τρόπο κρίνει τα πρόσωπα και τις καταστά­ σεις που δημιουργούν. Το σχολείο, οι σχέσεις με τους γονείς, η καθημερινή ζωή μέ­ σα στην οικογένεια, τα προ­ βλήματα με τα άλλα παιδιά, τα κοινωνικά προβλήματα και η επίδρασή τους στην οικογέ­ νεια είναι μερικά από αυτά που θα καταγραφούν από την πένα του Δαμιανού, ο οποίος κάπου θυμίζει τον Γάλλο αντίστοιχο ήρωα, τον μικρό Νικολά. Γ.Μ.

Γνωρίστε την Ινδία Το καθημερινό μέσα από το χιούμορ ΜΑΝΟΣ ΚΟΝΤΟΛΕΩΝ. Ο α δερ ­

ΜΑΡΩ Λ0ΪΖ0Υ. 0 χιλιο π έτα λος Λω τός. Σειρά: «Ένα παραμύθι - μια χώρα». Αθήνα, Κέδρος,

1993. Σελ. 160. Δρχ. 1.300. σειρά έχει σκοπό να γνω­ ρίσει τα παιδιά με άλλους πολιτισμούς και άλλες χώρες. «Ο χιλιοπέταλος Λωτός» αναφέρεται στην Ινδία. Σε ένα πρι­ γκιπάτο, τη Μαλικαρτζούνα, ζει ο βασιλιάς Βενκάντα. Είχε δύο γυναίκες, αλλά κανένα παιδί. Ο θεός Σίβα, τον λυπή­ θηκε και του χάρισε ένα εξωτι­ κό φρούτο που έφαγαν οι γυναίκες του και γεννήσανε, η μεν πρώτη μια χελώνα, η δε δεύτερη δύο παιδιά. Η χελώνα μεταμορφώνεται αργότερα σε πρίγκιπα και όλα ανατρέπονται μετά από αυτό. Ενδιαφέρουσα η πρόταση της σειράς για να καταλάβουν νωρίς τα παιδιά ότι ο κόσμος δεν είναι ένα κλειστό σύνολο που περιλαμ­ βάνει μόνο την Ευρώπη και την Αμερική. Γ.Μ.

Η

Μια μοναδική περίπτωση ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Μ έρες τη ς Α λκυό νης. Εικο­ νογράφηση: Βαγγέλης Ελευ­ θερίου. Αθήνα, Ψυχογιός, 1993. Σελ. 204. Δρχ. 1600.

178

παιδικα----------------

να πλάσμα μοναχικό, δειλό, άβουλο, υποχόνδριο κι υπε­ ρευαίσθητο παρακολουθεί, καταγράφει, σχολιάζει, κρίνει τα πάντα. Τα πρόσωπα του στενού οικογενειακού περι­ βάλλοντος, τα πορτρέτα τους φτιάχνονται αδρά με τις αρρώ­ στιες, τις ευαισθησίες, τις

Ε

(ΠΑΓΚΡΣΜ 1Α~Ν&Μ ΚΗΗΒΛΙ06ΗΚΗ) "„M „r MEPETOVnOS ΤΗΣ ΑΛΚΥΟΝΗΣ

και μεγάλους γατόφιλους ή μη. Πλήθος πληροφορίες στις αριστερές σελίδες για τα αξιολάρευτα αιλουροειδή, δοσμέ­ νες με χιούμορ, ενώ στις δε­ ξιές οι ημερομηνίες. Μπορείτε να σημειώνετε ραντεβού, γιορ­ τές, επετείους, γενέθλια συγ­ γενών και φίλων και φυσικά της γάτας σας, αν έχετε. Αν όχι, χρησιμοποιώντας τούτο το ημερολόγιο από τις πρώτες ήδη μέρες του ’94 είναι σί­ γουρο ότι θα πεισθείτε να το αποκτήσετε. Η.Π.

Η ποίηση χου λόγου και της εικόνας

νευρώσεις, τις διαφορές (ταξι­ κές και μη), το νέφος των συναισθημάτων. Μετά όμως από τον βαρύ χει­ μώνα φτάνει ελπιδοφόρα η άνοιξη. Στη θέση της νεφο­ σκεπούς Αθήνας η ύπαιθρος. Σε μικρό χρονικό διάστημα συντελούνται κοσμογονικές αλλαγές. Κι έτσι σιγά-σιγά οι αποφρά­ δ ες μέρες μεταβάλλονται σε ...αλκυονίδες. Φ.Π.

ΔΟΤΗ ΠΕΤΡΟΒΙΤΣ - ΑΝΔΡ0ΥΤΣ0Π0ΥΛ0Υ. Το χρυσάφι, η χ ε ­ λώ να και η π εντάμορφ η. Εικον.: Β. Ψαράκπ. Αθήνα, Παχάκης, 1993. Σελ. 35. Δρχ. 1350.

Οι δρόμοι για χην ανεξαρχησία ΜΑΡΙΑ ΠΥΛΙΩΤΟΥ. Τα παιδιά χου ήλιου. Αθήνα, Παχάκης, 1993. Σελ. 178. Δρχ. 1300.

υο Κυπριωτοπούλες αποδρούν απ’ τα σπίτια τους. Η υο παραμύθια βασισμένα μια γιατί δεν μπορεί ν ’ απο­ σε μύθους της Κίνας και δεχτεί το αυταρχικό σχολικό των Φιλιππινών και μια ιστορία περιβάλλον και την απουσία βασισμένη σε περσικό παρα­ του πατέρα της κι η άλλη γιατί μύθι, αναφέρονται στην απλη­ δεν αντέχει την πατρική δε­ στία και τη φιλαργυρία, τη φι­ σποτεία κι αδιαφορία. Συνα­ λία και την αναζήτησή της κα­ ντιόνται τυχαία, γίνονται αδερθώς και στην πραγματική αγά­ φοποιτές και περιπλανώμενες πη, αξίες που ανάμεσα στ’ άλ­ σμίγουν με τις γυναίκες που λα παραπέμπουν είτε στο π ρό­ πηγαίνουν για τη γνωστή με­ σωπο της σύγχρονης κατανα­ γάλη πορεία, του 1989, στα λωτικής ιδεολογίας είτε στην κατεχόμενα. αναζήτηση αληθινών ανθρώπι­ Η συμπύκνωση της υπόθε­ νων σχέσεων. Φανταστικό και Για γατάφιλους και μη πραγματικό τοπίο εμπλέκονται σης ενός τέτοιου μυθιστορή­ ματος και στο πλαίσιο επηρεσ ’ ένα ποιητικό ύφος σύνδε­ ασμού ή ταύτισης των επιπέ­ σης μορφής και περιεχομένου, ΠΑΥΛΙΝΑ ΠΑΜΠΟΥΔΗ. Γατοδων του (ιστορικό, κοινωνικόμε σημαινόμενα, επικά αρ­ λόγιο. Αθήνα, Libro, 1993. προσωπικό), μεταξύ πραγμα­ χαϊκά και λαϊκά παραδοσιακά Σελ. 116. Δρχ. 2600. τικότητας και ονείρου, κατα­ στοιχεία και μοτίβα. Η εικονο­ λήγει σ ’ ένα ανοιχτό ερώτημα γράφησή του είναι μια άλλη ή και μια διαπίστωση, που συ­ υτό το Ελληνογατικό-Γαπρόταση. Σίγουρα οι μικροί μα ναντάμε σε πολλά έργα της τοελληνικό λεξικό με ελ«κυπριακής» παιδικής κι εφη­ ληνογατικούς διαλόγους, που και οι μεγάλοι αναγνώστες θα 'χουν στα χέρια τους ένα «κό­ βικής λογοτεχνίας ανεξάρτητα είναι ταυτόχρονα και ημερο­ σμημα» λόγου και εικόνας! από θεματολογία: Της πραγ­ λόγιο, απευθύνεται σε μικρούς Γ.Σ.Π. ματικότητας ενός λαού ν ’ αγω-

Α

Δ

Δ

----------------- παιδικα νίζεται για το ποθητό, που εί­ ναι η ανεξαρτησία του, απένα­ ντι σε μια διεθνή κοινότητα που εθελοτυφλεί. Γ.Σ.Π.

λουχήσουν νέ ες γενιές παι­ διών ω ς αισθητικό πρότυπο. Η εικονογράφηση αυτή άλλοτε συνάδει και άλλοτε λειτουργεί αυτόνομα π ρ ο ς το συνοδευτι­ κό σύντομο κείμενο που, κι αυτό με τη σειρά του, κλίνει Ρομαντισμός και περισσότερο πρ ο ς κάποια ξε­ Ευαισθησία περασμένη καλολογία, παρά π ρ ο ς μια ουσιαστική π ροσέγ­ ΤΑΤΙΑΝΑ ΡΑΪΣΗ-ΒΟΛΑΝΑΚΗγιση της δομής της γλώ σσας ΜΥΡΣΙΝΗ ΛΕΝΟΥΔΙΑ. Παί­ μας, όπω ς διατείνεται το προλογικό σημείωμα. Αισθητή, άλ­ ζοντας με τις λέξεις. Αθήνα, λωστε, εδώ, η έλλειψη του Ελληνικά Γράμματα, 1993, 16 πνεύματος που διέπει τη φιλο­ τρίφυλλες καρτέλες με κείμε­ σοφία του παιχνιδιού, μια και η νο και εικόνες. Δρχ. 2.000. προτεινόμενη κατευθυντήρια γραμμή του διατυπώνεται αρ­ εν ξέρω κατά πόσ ο η νεκετά αόριστα. Η έκδοση, ορομαντική αντίληψη της ωστόσο, παραμένει αξιόλογη εικονογράφου συγκινεί το και ανήκει π λέον στην ικανότη­ σύγχρονο παιδί ώστε να στα­ τα του χρήστη (γονιού, δασκά­ θεί πάνω από τούτο το παιχνίδι λου) η αξιοποίησή της. με τις λέξεις. Οι εικαστικές της Δ.ΤΣ. επεμβάσεις πάνω σ ε γνω στές τουριστικές καρτ-ποστάλ της "Ενας κόσμος που Ελλάδας μπορεί να ανταποκρίακόμα δεν έχει χαθεί νονται σ ε κάποια καλλιτεχνική

Δ

179

Παίζοντας με τη μουσική ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΗΣ- ΤΑΤΙΑ­ ΝΑ ΡΑΪΣΗ-ΒΟΛΑΝΑΚΗ. Μ ου­ σικά παιχνίδια. Σειρά: Παίζο­ ντας και Μαθαίνοντας. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1993. Σελ. 34+ 1 6 διπλές εικό­ νες + κασέτα. Δρχ. 3.000, α ' τόμος. Υ τη στείρα μουσική διδαL σκαλία που, ως επί το πλείστον, επικρατεί στο ελληνικό σχολείο, το βιβλίο αυτό κάνει μια ενδιαφέρουσα πρόταση για μια πρώτη και ουσιαστικό­ τερη επαφή των παιδιών με τα

ΧΑΡΗΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ό μορ­ φος κόσμος. Εικον.: Α. Αβαγιανός. Αθήνα, Άγκυρα, 1993. Σελ. 92. Δρχ. 880. ια συλλογή επτά οικολο­ γικών διηγημάτων, όπου, μέσα από διάφορες ιστορίες Μουσικά ζώων και των σχέσεώ ν του ς με Π αιχνίδια τον άνθρωπο, αναδείχνεται εκείνη η βαθιά οικολογική συλλογιστική που απαιτείται για τη διατήρηση της ισορρο­ μουσικά όργανα και γενικότε­ πίας στη φύση. ρα τα μουσικά ακούσματα. Ο συγγραφέας, γνώστης Απευθυνόμενο σε παιδιά από της δύσκολης τεχνικής του 4-12 χρόνων, αρχίζει από τους διηγήματος, με ευαισθησία, ανοργάνω τους για να περάσει χιούμορ και αμεσότητα κινεί­ σταδιακά στους οργανωμέ­ ται π ρ ο ς την κατεύθυνση ευνου ς ήχους, προτείνοντας αισθητοποίησης του μικρού ταυτόχρονα το συλλογικό παι­ αναγνώστη (από 8 χρόνω ν και χνίδι. Στο σχολείο αλλά και πάνω) για τη διαφύλαξη ενός στο σπίτι, ακόμη και σαν παι­ κόσμου που αξίζει να επιζήσει χνίδι σε παιδικό πάρτυ, το όσ ο κι αν στοιχεία του έχουν εύχρηστο αυτό βιβλίο δίνει τις ανεπιστρεπτί χαθεί. πρώ τες πληροφορίες για τα

Μ

ΜΥΡΣΙΝΗΛΕΝΟΎΜΑ

Παίζοντας με τις Λέξεις αναζήτηση, αλλά δεν μπορώ να δεχτώ ότι το κολάζ με τα ροδαλά αγγελάκια και τα π ο ­ λύχρωμα μπουκέτα της δεκα­ ετίας του ’50 (που μάλλον στο κιτς ανήκουν) θα πρέπει να γα-

180

ηαιδικα-----------------

βασικά μουσικά όργανα, προ­ τείνει μια πρώτη οργάνωση του παιχνιδιού σε συνδυασμό με τις εικόνες και την ιδιαίτερα προσεγμένη, στην επιλογή και ηχογράφηση, κασέτα, εισάγει, τέλος, στην ιστορία της ν εοελ­ ληνικής μουσικής. Αν κάτι, πι­ θανόν, ξενίζει, είναι η νεορομαντική άποψη που υιοθετεί στην εικονογράφηση των συνοδευτικών καρτελών. Δ. Τσ.

Νεανικό σκίρτημα ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΠΥΡΟΥ. 0 Ψ ύλ­ λος. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 157. Δρχ. 1400.

σχολεία της χώρας. Η εφημεριδούλα αυτή είναι γι’ αυτόν ένας τρόπος απόδρασης από το ασφυκτικό και περιορισμέ­ νο περιβάλλον του χωριού του. Σύμμαχός του μόνον ο ιδιόρρυθμος Γαλαξίας, ενώ αντίθετα το υπόλοιπο χωριό τον χλευάζει. Θα χρειαστεί μια εξωτερική επέμβαση - μια δη­ μοσιογράφος από την Αθήνα για να μπορέσει ο Ηλίας να αποκατασταθεί στα μάτια των συγχωριανών του. Ο Σπύρου σκύβει με αγάπη και τρυφερό­ τητα πάνω από τον μικρό ήρωά του που, σε πείσμα όλων, πα­ λεύει τη στενοκεφαλιά και προ­ σπαθεί να ξεφύγει από τα στε­ νά προδιαγεγραμμένα όρια της ελληνικής επαρχίας. Λ.Ε.

Δημήτρης Σπύρου κατα­ γράφει εδώ, με τη μορφή νεανικού μυθιστορήματος, το

Ο

Ο άλλος Αλέξανδρος ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΣΦΑΕΛΛΟΥ. Ο Ο λυμπιονίκης Μ ακεδόνας. Αθήνα, Άγκυρα, 1993. Σελ.

150. Δρχ. 1100.

Μέγας Αλέξανδρος είναι πασίγνωστος, ο άλλος Αλέ­ ξανδρος όμως όχι και τόσο. Αλέξανδρος ο Φιλέλλην, πρό­ γο νο ς του Μεγάλου, είναι μια όμορφη φιγούρα της ιστορίας, που έχει πολλά να πει στους έφηβους. Η ζωή και τα πάθη του (με την αρχαία έννοια του όρου) εξιστορούνται μαγικά από την πένα της Καλλιόπης Σφαέλλου, που σέβεται ιδιαί­ τερα και την ιστορική αλήθεια. Α.Κ.

Ο

σενάριο της πολυβραβευμέ­ νης του ταινίας, «του ψύλλου», που δυστυχώς παίχτηκε ελάχι­ στα στις αθηναϊκές αίθουσες. Ο Ηλίας, ένας μικρός μαθητής της ΣΤ' δημοτικού εκδίδει τη μαθητική εφημερίδα «Ο ψύλ­ λος». Τη γράφει εξ ολοκλήρου ο ίδιος και την αντιγράφει σε πολλά αντίτυπα που στέλνει ιδίοις εξόδοις σε διάφορα

Μια ενδιαφέρουσα απόπειρα-πρόταση ΚΟΥΚΛΟΘΕΑΤΡΟ Μια μ ο ­ νογραφία τη ς Ά λ κ η σ τις" και 58 σενάρια τω ν φ οιτητώ ν του

Π.Τ.Ν. του ηανεπ. Αθηνών. Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1993. Σελ. 101. Δρχ. 1600. εριγράφεται ως αποτέλε­ σμα ερευνητικής σκοποθεσίας, ο τρόπος δουλειάς των εργαστηρίων του μαθήματος «Κουκλοθέατρο» στο Παιδα­ γωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών του Πανεπιστημίου Αθηνών, αξιολογούνται παραστάσεις φοιτητών σε Νηπιαγωγεία, Ο αναλύονται 58 έργα-σενάρια των φοιτητών και καταγρά­ φεται μια πολύτιμη βιβλιο­ γραφία για το κουκλοθέατρο. Το βιβλίο αποτελεί μια εν­ διαφέρουσα απόπειρα όσο και πρόταση πρακτικής προ­ σέγγισης του Κουκλοθέατρου, δείχνοντας και τις ουσιαστικές δυνατότητες - όταν υπάρχει έναυσμα - όσων ασχολούνται με την παιδευτική διαδικασία. Εννοείται, βέβαια, πως μια τέ­ τοια πρακτική συγγραφής έρ­ γων προσεγγίζει περισσότερο μια συλλογιστική που σχετίζε­ ται με διδακτικούς και άμεσα παιδαγωγικούς σκοπούς. Γ.Σ.Π.

Π

-----------------παιδικα

Στιχάκια για μικρούς αναγνώστες

του Μάρτιν Χόνεϊσετ και Κολίν και Τζάκι Χόκινς. Μ.Φ.

Αχ, για τί να είμαι γάτα. Στη ς κα μηλοπ ά ρ δα λη ς τη μύτη. Μια τίγρη φ οβερή, φ οβερή και τρομερή. Έ ν α ς β άτρα χος μικρ ού λη ς, ο Εμμ α νου ήλ ο Μ πακακούλης. Στίχοι: Μαριανίνα Κριεζή. Αθήνα, Άμμος, 1993. Δρχ. 1500.

Εικόνες και Μουσική

181

Μικρή εγκυκλοπαίδεια Το σώ μα μου. Μτφρ.: Μ. Βερέτιας. Αθήνα, Δεληθανάσης, 1993. Σελ. 78. Δρχ. 3100. Τα άγρια ζώα. Μτφρ.: Α. Δημητρόπουλος. Αθήνα, Δ ελη ­ θανάσης, 1993. Σελ. 78. Δρχ.

3100. ΣΕΙΡΑ: Μ ικρή εγκυκλοπαίδεια.

Η ΜΟΥΣΙΚΗ. ElKOV.: D. Grant. Μτφρ.: Α. θεοδω ρίδου. Αθή­ να, Δεληθανάσης, 1993. Σεή.

36. Δρχ. 1900. Η ΕΙΚΟΝΑ. ElKOV.: Ρ. Μ. Valat. Μτφρ.: Γερμνάς. Αθήνα, Δ ε­ ληθανάσης, 1993. Σελ. 36. η Μαριανίνα Κριεζή, τη γνω­ Δρχ. 1900. ρίσαμε ως στιχουργό στη θαυμάσια «Λιλιπούπολη». Έ- ΣΕΙΡΑ: Οι π ρ ώ τες α να κα λύ ­ ψ εις μου. κτοτε στράφηκε στο έντεχνο τραγούδι, χαρίζοντάς μας με­ ρικούς ευαίσθητους στίχους ύο νέα βιβλία για παιδιά μέσα από τη συνεργασία της προσχολικής ηλικίας, από τη σειρά «Οι πρώτες ανακα­ λύψεις μου», που ασχολούνται με τη «Μουσική» και την «Εικό­ να». Έγχρω μες παραστάσεις, κυρίως, από μουσικά έγχορδα όργανα, πνευστά και κρουστά στο πρώτο, ενώ στο δεύτερο ύο υπέροχα βιβλία από τη δίνονται απαντήσεις για το σειρά «Μικρή εγκυ­ πώ ς βγαίνει μια φωτογραφία, κλοπαίδεια». «Το σώμα μου», πώ ς κινούνται οι εναλασσόμεαπευθυνόμενο κυρίως σε παι­ νες εικόνες στον κιν/φο, πώς διά από 6-12 ετών αναφέρεται γίνονται τα κινούμενα σχέδια. στο θαύμα της σύλληψης ενός Η πρωτοτυπία της σειράς παιδιού, στην ανάπτυξη του έγκειται στα διαφανή φιλμ με εμβρύου, στη γέννηση και στις τα οποία αποκαλύπτονται άλ­ αλλαγές του καθώς μεγαλώ­ λες όψεις των πραγμάτων που νει. Επίσης στη λειτουργία της τα εξηγούν καλύτερα. πέψης, στην οδοντοφυΐα, στη Η.Π. σωστή διατροφή, στην ανα­ με το Γιάννη Σπανό, την Αρλέπνοή, στη λειτουργία της καρ­ τα, το Λάκη Παπαδόπουλο, διάς και του αίματος, στα γενκ.ά. Με τα τέσσερα αυτά κα­ νητικά όργανα, στο σκελετό, λαίσθητα τομίδια επιστρέφει στους μύες, στο νευρικό σύ­ Lu. *- » ί m στην κοιτίδα της: το σαγη­ στημα, στις αισθήσεις κ.ά. νευτικό και αινιγματικό κόσμο «Τα άγρια ζώα», είναι ένα βι­ Η εικόνα της παιδικής ηλικίας. Μέσα βλίο με το οποίο τα παιδιά μα­ από τρυφ ερούς και γεμάτους θαίνουν για τη ζωή της πολι­ χιούμορ στίχους η Κριεζή μι­ κής και καφετιάς αρκούδας, λάει για διαχρονικές ανθρώπι­ της φώκιας, των πιγκουΐνων, νες καταστάσεις, απευθυνόμε­ για τα ζώα του Αμαζόνιου, της νη χωρίς διδακτισμό σε παιδιά σαβάνας της Αφρικής, των δα­ προσχολικής ηλικίας. Στην αι­ σών του Ισημερινού, της Αφρι­ σθητική ποιότητα της έκθεσης κής, των ερήμων, των τροπι­ συμβάλλουν και οι ζωγραφιές κών νησιών των ωκεανών.

Τ

Δ

Μία τίγρηφοβερη^"^

Δ

182

παιδικα----------------

Με μυστήριο και χιούμορ

Τα βιβλία της σειράς είναι χρήσιμα για τα παιδιά του δημοτικού αλλά και τους μεγά­ λους- τα κείμενα συνοδεύο­ νται από πανέμορφες εικόνες. Στο τέλος κάθε βιβλίου, εικο­ νογραφημένο συμπλήρωμα προσφέρει ιδέες για δράση. Η.Π.

ΣΑΡΑ ΓΚΑΡΛΑΝΤ. Σκιές σ το ν αχυρώνα. Μτφρ.: Λίτσα Ψαραύτπ. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 72. Δρχ. 770.

Ποια ταιριάζουν. Αθήνα, Παιάκης, 1993. Σεή. 24. Δρχ.

500. ι πρώτες γνώσεις, η πρώτη μ ο ς 1ος: Λ όχμ ες και Λιβάδια ματιά. Απλά και όμορφα με πολύ χρώμα και φαντασία τα Β ά λτοι και Τυρφ ώ νες - Π ό­ μικρά παιδιά γνωρίζουν ή ανα­ λ ε ις και Χωριά - Ορεινά Δάση γνωρίζουν τα μεγέθη, τα σχή- Φαράγγια και Γκρεμοί. Εικον.: Φρ. Κροζά. Μτφρ.: Ά. Παιάκπ. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σερ). 37. Δρχ. 2.500.

Ο

τα ιρ ιά ζο υ ν

ματα, τα χρώματα, γυροφέρ­ νουν τους χώρους του σπιτιού, ταξιδεύουν στη φύση, μαθαί­ νουν να μετρούν, βγαίνουν για ψώνια που κατόπιν μπορούν να ξεχωρίζουν και να ταξινο­ μούν. Συνειδητοποιούν τις ιδιαιτερότητες των πραγμάτων και τις διαφορές των τεσσά­ ρων εποχών του χρόνου. Μια σειρά που βάζει από την αρχή τα πράγματα σε τά­ ξη, σε σειρά. ΘΠ

Ένα οικολογικό βιβλίο γνώσεων ΦΛΟΡΑΝΣ ΒΕΡΙΛΑΚ. Φύοη και Ζω ή σε Οικοσυστήματα. Τό­

ο μικρό αγόρι που ζει με τη γλύπτρια μητέρα του στην εξοχή, ένας παλιός αχυρώνας, το μυστήριο των δύο άγνω­ στων αντρών, τα απειλητικά σημειώματα, η παρακολού­ θηση, η περίεργη συλλογή του αγοριού, η δασκάλα, η αποκά­ λυψη του μυστηρίου. Όλα αυτά έξυπνα δοσμένα ώστε να κρατούν αμείωτο το ενδιαφέ­

Τ

Ον πρώτες γνώσεις

νάμεσα σε αρκετά βιβλία γνώσεων για παιδιά που κυκλοφορούν με σκοπό να τα ευαισθητοποιήσουν οικολογι­ κά, ίσως είναι η πρώτη φορά που, επιτυχημένα, γίνεται π ρο­ σπάθεια, ώστε στοιχεία του φυσικού και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος να αντιμετωπίζοντα στα πλαίσια των οικοσυστημάτων τους, με μια πλανητική οπτική, βασική συνιστώσα της σύγχρονης οι­ κολογικής σκέψης. Το μεγάλο σχήμα, η έγχρω­ μη εικονογράφηση, η πολύ κα­ λή αισθητικά διαρρύθμιση των σελίδων, οι έγκυρες επι­ στημονικές γνώσεις (συμμε­ τοχή της Ομοσπονδίας BhoneAlpes για την Προστασία της Φύσης) και το λογοτεχνίζον ύφος των κειμένων, σίγουρα αποτελούν ελκυστικά στοιχεία για μια ανάγνωση που θα συνδυάζει τη γνώση με την απόλαυση. Γ.Σ.Π.

Α

ρον του μικρού αναγνώστη, αλ­ λά και με χιούμορ που μετριά­ ζει το φόβο του. Πραγματικά εύστοχα μεταφρασμένοι διά­ λογοι, αλλά και περίτεχνη εικο­ νογράφηση που βρίσκεται σε διαλεκτική σχέση με την αφή­ γηση, συμπληρώνοντάς την ή ακόμη και αναιρώντας, στα κρί­ σιμα σημεία, την αγωνία που προκαλεί η ιστορία, απομυ­ θοποιώντας την αληθοφάνεια του παραμυθιού, δημιουργώ­ ντας μια πληρέστερη αναγνω­ στική απόλαυση στο παιδί. Δ.Τσ.

παιδικα

Μ- « * # 3 6 1 ! εγκυκλοπαίδεια

J ^4 -m Τα παιδικά «γιατί» ΚΑΡΟΛ ΓΟΥΑΤΣΟΝ. Η πρώτη μου εγκυκλοπαίδεια. Απόδο­ ση: Ρ. Ρώσση - ΖαΤρη. Αθήνα, Μίνωας, 1993. Σεή. 78. Δρχ.

3000. ιατί μερικοί άνθρωποι κτί­ ζουν τα σπίτια τους πάνω σε πασσάλους, τί δημιουργεί το βόμβο της μέλισσας, πώς δροσίζονται οι αστροναύτες στο διάστημα, είναι μερικά από τα ερωτήματα στα οποία απαντά η «Πρώτη Εγκυκλοπαίδεια» για παιδιά. Χωρισμένη σε θέματα με αρχή τις καθημερινές παιδι­ κές παραστάσεις ως τις σύγ­ χρονες επιστημονικές εξελί­ ξεις, ασχολείται με ζώα και φυτά, ανθρώπους και μηχανές, τόπους και ταξίδια. Η ζωντανή εικονογράφηση κι οι έγχρωμες φωτογραφίες που συνοδεύουν την απλή γλώσσα των κειμένων ικανοποιούν την παιδική πε­ ριέργεια για τον πολύπλοκο κόσμο που τα περιβάλλει. ^ ^

Σ

τέν. Αθήνα, Μίνωας, Σελ. 306. Δρχ. 1800.

X. ΤΖ. ΓΟΥΕΛΣ. Η μηχα νή του χρ όνου . Μετ.: Βούλα Μάσιορπ. Αθήνα, Ψυχογιός, 1993. Σελ. 138. Δρχ. 1400.

Το ίδιο το έργο παραμένει ένα θαυμάσιο παιχνίδι στο χώρο και στο χρόνο και η φιγούρα του χρονοταξιδιώτη με τη συ­ σκευή του θα ταξιδεύει για καιρό στους δημιουργικούς χω ροχρόνους της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Γ.Γ.

Αριανοί καθίστε σπίτι σας ΧΕΡΜΠΕΡΤ ΤΖ0ΡΤΖ ΓΟΥΕΛΣ. Ο π ό λ ε μ ο ς τω ν κόσμω ν. Μτφρ.: Γιάννης Γ. θω μόπουλος. Εικο­ νογράφηση: Κριστιάν Μπρου-

1993.

ι Αριανοί εισβάλουν στο Λονδίνο του 1894 με κάτι πολεμικές μηχανές που δια­ θέτουν τρία τεράστια πόδια. Φυσικό είναι να αναστατώσουν όλο τον κόσμο και ιδιαίτερα τον ευαίσθητο δέκτη του μυθι­ στορήματος, τον ήρωά μας, αλλά και τα αγαπημένα του πρόσωπα και τις μεταξύ τους σχέσεις. Σ’ αυτό το βιβλίο του Γουέλς, που έχει χαρακτηρι­ στικά έργων επιστημονικής φαντασίας, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επιρροή που έχει ένα ξενόφερτο σώμα στην κοι­ νωνία του Λονδίνου. Όπως όλα τα βιβλία της σειράς «Λογοτε­ χνικές Εξερευνήσεις», έτσι και αυτό διαθέτει ένα πολύ ενδια­ φέρον κεφάλαιο με παιχνίδια και ασκήσεις παρατηρητικό­ τητας, με αφορμή το περιεχό­ μενο και τη γραφή του βιβλίου. Αυτή η προσφορά πρέπει να επαινεθεί ιδιαίτερα γιατί είναι ένας ακόμα τρόπος προσέγγι­ σης της λογοτεχνίας και γενικά του βιβλίου. Γ.Γ.

Ο

Γ

Ανάμεσα στο παρόν και στο μέλλον

183

τη σειρά “Μεγάλοι Κλασι­ κοί” Λογοτέχνες, οι εκδό­ σεις Ψυχογιός εξέδωσαν ένα αριστούργημα του είδους, το «Μηχανή του Χρόνου». Η ει­ κόνα του ανθρώπου που με­ τακινείται με ταχύτητα μέσα στο χρόνο μπορεί σήμερα να μας είναι οικεία, όμως την επ ο­ χή του συγγραφέα ήταν ένα άπιαστο όνειρο. Πρόσθετο εν­ διαφέρον παρουσιάζει για τον σύγχρονο αναγνώστη το γεγο­ νό ς της σημερινής πραγματι­ κότητας σε σύγκριση με ό,τι οραματιζόταν ο Γουέλς. Πολ­ λά από τα οράματά του έχουν μεταφραστεί με σκληρό τρόπο σε σύγχρονη πραγματικότητα.

184

παιδικα-----------------

Η Αλίκη είναι πάντα εδώ

ην επιστήμη του καιρού, την παρακολούθηση και την πρόβλεψή του, τα σύννεφα LEWIS CARROLL. Η Α λίκη στη όλων των ειδών, τις βροντές, χώ ρα τω ν θαυμάτων. Εικο­ τις αστραπές, τις βροχές, το χιόνι, τους κεραυνούς, τους νογράφηση: Peter Weevers. μουσώνες, τους ανεμοστρόβι­ Μτφρ.: Ρένα Ρώσση-Ζαϊρη. λους, τον καιρό ανάλογα με το Αθήνα, Ρώσση, 1993, Σελ. ύψος και τη θέση στο γεω γρα­ 126. Δρχ. 2.200. φικό χάρτη κ.ά. εξετάζει το βι­ βλίο «Ο καιρός». Στο «Σκελε­ ο γνωστό έργο του Κάρολ, τό», με βάση όλα επίσης τα μέ­ που ηρωτοεκδόθηκε το χρι σήμερα επιστημονικά 1865, και έκτοτε θεωρείται όχι δεδομένα, εξετάζονται με κά­ μόνο κλασικό αριστούργημα θε λεπτομέρεια ο σκελετός της παιδικής λογοτεχνίας αλλά του ανθρώπου, των θηλαστι­ και πρότυπο ανάλυσης των κών, του πουλιών, των ψαριών, σύγχρονων αφηγηματολογιερπετών... Και οι δύο τόμοι στορία περιπετειών και ανα­ κών θεωριών, επανεκδίδεται που ανήκουν στη σειρά «Τα ζητήσεων στα πρότυπα των σε μια προσεγμένη μετάφραση πιο αγαπημένων παιδικών ιπ- μάτια της ανακάλυψης» απο­ αλλά και σε μια εξαίρετη εικο­ τελούν πρωτότυπους οδηγούς ποτικών μυθιστορημάτων. Οι νογράφηση του Ρ. Weevers, για τα παιδιά καθώς τα εύλη­ ήρωες ακολουθούν το αιώνιο, του οποίου η κόρη, Τίλια, απο­ πτα και ευσύνοπτα κείμενα αλλά δύσβατο οδοιπορικό που τελεί το μοντέλο για την Αλίκη συνοδεύονται από πλήθος χαρακτηρίζει τον ανθρώπινο αυτής της έκδοσης. Βινιέτες ή ολοζώντανων, κατατοπιστικών προορισμό: την αναζήτηση ολοσέλιδες εικόνες, οι ζω­ φωτογραφιών. γραφιές καλύπτουν θεματικά της αλήθειας, η οποία πάντα το σύνολο έργο με τρόπο εντυ­ κρύβεται μέσα στον ίδιο τον πωσιακά εύστοχο, συνιστώεαυτό μας. Και η αλήθεια αυτή ντας ταυτόχρονα η καθεμιά δεν μπορεί να κατακτηθεί αν Άμμος και Larousse από αυτές ένα έργο τέχνης. Η δεν κερδηθεί η μάχη του κα­ όλη έκδοση σε χαρτί ιλυστρέ λού με το κακό, αν δεν περά­ K EITH LYE. Η Γη. Μτφρ.: Σ. βοηθά στην ανάδειξη της εικό­ σουν οι ήρωες από την κάθαρ­ Βρέττα. Αθήνα, Ά μμος-Laνας σαφούς και, ταυτόχρονα, ση της περιπέτειας. Διαβάζε­ rousse, 1993. Σελ. 126. Δρχ. ονειρικά ρευστής. Κι αν ήδη το ται πολύ ευχάριστα και από 2400. διαβάσατε σε άλλη έκδοση, μεγάλους που θέλουν να νιώ­ F. & 0.-0. WESSELS. Το Σώμα. αξίζει να το αποκτήσετε ξανά, θουν πότε-πότε παιδιά! για τη χαρά και μόνο της εικο­ Μτφρ.: Σ. Βρέττα. Αθήνα, ΆμΓ.Μ. νογράφησης αυτής που σί­ μ ος-Larousse, 1993. Σελ. 126. γουρα θα απορροφήσει όχι μό­ Δρχ.

2400. Σειρά: Μικρή Τα μάτια της νο τους μικρούς αναγνώστες Εγκυκλοπαίδεια ανακάλυψης αλλα και τους γονείς τους. Δ.Τσ.

Τ

Τ

Ι

Οι αξεπέραστοι ιππότες LE CHEVALIER LEON. 0 Ιππότης (βιβλίο δεύτερο), Χ ώ ρ ες τω ν ονείρ ω ν και τω ν πολέμω ν Σειρά «Κατώφλι στον κόσμο». Μτφρ.: Γ. Προκοπίου. Αθήνα, Κέδρος, 1993. Σελ. 208. Δρχ.

1600.

BRIAN COSGROVE. Ο κα ιρός Μτφρ.: Κ. Σαλμά. Αθήνα, Δεληθανάσης, 1993. Σελ. 66. Δρχ. 3100.

STEVE PARKER. Ο σ κελετός. Μτφρ.: Α. Δημητρόπουλος. Αθήνα, Δεληθανάσης, 1993. Σελ. 66. Δρχ. 3100. ΣΕΙΡΑ: Τα μάτια τη ς α νακά­ λυψ ης

Aumo,

Larai&e

Το σώμα

-----------------ηαιδικα τη «Γη» δίνονται πληροφο­ ρίες για το έδαφ ος (πε­ τρώματα, σεισμοί, ηφαίστεια, βουνά), το νερό (θάλασσα, πο­ τάμια, λίμνες), τον αέρα (θύελ­ λες, σύννεφα, βροχή, χιόνι, ζέ­ στη), το διάστημα (κινήσεις γης, ήλιου, σελήνης), τις πέντε ηπείρους και τη ζωή στις μεγαλουπόλεις, τη συνεπαγόμε­ νη μόλυνση, τη γεωργία, τα μεταφορικά μέσα... Στο «Σώμα» αναφέρονται λε­ πτομερώς όλα τα σημεία του σώματος, δίνονται πληροφο­ ρίες για τη γέννηση και τη βιο­ λογική φθορά, τις αισθήσεις και τα όργανά τους, συμ­ βουλές για την καλή κα­ τάσταση του σώματος. Πλειάδα εικονογράφων ζω­ ντανεύουν τα κείμενα κάνο­ ντας αυτή τη σειρά αισθητικά άψογη. Η.Π.

Ο αξεπέραοτος Μόγλης ΡΑΝΤΓΙΑΡΝΤ ΚΙΠΛΙΝΓΚ. 0 Μ ό­ γλης. Το βιβλίο τη ς ζού γκλα ς. Μιφρ.: Μ. Κιισικοπούλου. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 182. Δρχ. 1500. ΡΑΝΤΓΙΑΡΝΤ ΚΙΠΛΙΝΓΚ. ο Μ ό­ γλης. Το δ εύ τερο βιβλίο τη ς ζού γκλα ς. Μτφρ. Μ. Κιτσικοπούλου. Αθήνα, Καστανιώτης, 1993. Σελ. 224. Δρχ. 2000. τη σειρά «Ζωή και κοινωνία» οι εκδόσεις Καστανιώτης κυκλοφόρησαν τους δύο αυ­ τούς τόμους των περιπετειών του Μόγλη. Ιστορίες για τα αι­ σθήματα των ζώων, που όμως μας θυμίζουν πόσο μοιάζουν με αυτά των ανθρώπων. Ο Μό­ γλης είναι ήρωας γνωστός στα παιδιά, τόσο από τον κινηματο­ γράφο, όσο και από τα κόμικς. Όμως το βιβλίο είναι πάντα μια άλλου είδους απόλαυση, πόσο

185

σει εφόδια, για τους μεγάλους εκφραστές του χορού, για τις χορογραφίες και τη σκηνική τους προσαρμογή και για τό­ σα άλλα. Το έργο αυτό είχε κυκλοφορήσει πριν λίγα χρό­ νια από τον ίδιο οίκο σε αυτήν του την έκδοση, περιλαμβάνει καινούρια στοιχεία ιδιαίτερα για τις ελληνικές χορευτικές ομάδες και για τις προτάσεις που έχουν εμφανιστεί την τε­ λευταία δεκαετία. Γ.Γ.

Αλληγορικό παραμύθι μάλλον που το κείμενο του Μό­ γλη είναι καταγραμμένο ως ένα από τα πιο σημαντικά της αγγλικής λογοτεχνίας. Γ.Μ.

Με οδηγό χο χορό

MARTIN WADDELL. Πάμε σπίτι αρκουδάκι μου. Μτφρ.: Ρ. Ρώσση-ΖαΤρη. Εικ. Peter Weevers. Αθήνα, Ρώσση, 1993. Σελ. 30. Δρχ. 800.

ο βιβλίο αυτό πλούσιο σε ζωγραφιές είναι μια συ­ γκινητική, τρυφερή συνέχεια του βραβευμένου «Γιατί δεν κοιμάσαι αρκουδάκι μου». Κα­ θώς οι δύο αρκούδες γυρίζουν σπίτι τους από μια μεγάλη βόλτα στο χιονισμένο δάσος, το Αρκουδάκι ακούει κάποιο θόρυβο που το κάνει να παγώ­ ρωταρχική έκφραση ο χο­ ρός ακολούθησε τον άν­ σει από το φόβο του. Ο θρωπο στη μακρόχρονη πο­ Αρκούδος όμως βρίσκεται κο­ ντά του, έτοιμος να το αγκα­ ρεία του πάνω στη γη. Όμως λιάσει, να του εξηγήσει, να κά­ αυτή η άμεσα ανθρώπινη εκ­ δήλωση, αρκετές φορές, μενει τα πάντα για να νιώσει ασφάλεια το μικρό του. Αλλη­ τουσιώθηκε σε τέχνη με συγκεκριμένη μορφή, θεμα­ γορικό παραμύθι που παραπέ­ τολογία και τεχνική. Η πιο ολο­ μπει στις σχέσεις των γονιών κληρωμένη πρόταση στην τέ­ με τα παιδιά τους. χνη του χορού είναι το Μπαλέ­ το. Αυτό ακριβώς αναλαμβάνει να μας γνωρίσει το βιβλίο των Ζώα καν Οικολογικές εκδόσεων “Διάγραμμα” που Αξίες παρ’ όλο ότι απευθύνεται σε παιδιά, είναι χρήσιμο και σε ΚΟΛΙΝΚ ΝΤΑΝΝ. Σ τη ν καρδιά πολλούς ενήλικες. Από τη με­ του χειμώ να. Εικ. Τ. Ρίλεϋ. λέτη αυτή ενημερωνόμαστε Μετ. Β. Μάστορη. Αθήνα, Παγια το πρόγραμμα ασκήσεων χάκης, 1993. Σελ. 199. Δρχ. που πρέπει να ακολουθήσει ένας χορευτής για να αποκτή­ 1200 . ΡΟΜΠΙΝ ΜΑΙΗ. Γνωριμία μ ε το Μ παλέτο. Μετάφραση - Προ­ σαρμογή Προσθήκες: Ανδρέας Ρικάκης. Αθήνα, Διά­ γραμμα, 1993, (Συμπληρω­ μένη έκδοση). Σελ. 86. Δρχ.

3000.

Π

Τ

186

παιδικα-

Η Αντιγόνη που εγινε Αντί ΜΠΙΛΙ ΡΟΖΕΝ. Η ά λλη πλευρά του βουνού. Μτφρ.: Θεοπίστη Πόντου. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 256. Δρχ. 1500. Αντιγόνη είναι ένα από τα παιδιά του εμφυλίου στην Ελλάδα και ως τέτοια έγινε μπεστ-σέλερ. Στο δεύτερο βι­ βλίο της συγγραφέως, θα τη βρούμε να προσπαθεί να ριζώ­ στο μυ στήριο του π ορφ υρού σει σε έναν ξένο τόπο και να μη πειρατή. Μτφρ.: Κ. Σίνου. Αθή­ μπορεί. Το βιβλίο διακρίνεται να, Ψυχογιός, 1993. Σελ. 190. για τα ευρήματα και το χιού­ Δρχ. 1870.

Η

ίναι ένα ακόμη βιβλίο της σειράς ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΤΟΥ ΦΑΡΔΙΓΚ, όπου τα ζώα, περ­ νούν τον πρώτο, μακριά απ’ τον τόπο τους, χειμώνα, αντι­ μετωπίζοντας ένα εχθρικό πε­ ριβάλλον, τόσο από τα φυσικά φαινόμενα όσο κι από λαθρο­ κυνηγούς. Επιβιώνουν όμως, γιατί οι περιπέτειες κι ο αγώ­ νας για επιβίωση τα έχουν οπλίσει με αξίες όπως η φιλία, η συνεργασία, η αλληλο­ κατανόηση, η αλληλοβοήθεια, η πίστη απέναντι στη ζωή. Ένα βαθιά οικολογικό βι­ μορ του, αλλά και για τη γεμά­ βλίο, για ό λες τις ηλικίες, πρώτη ευαισθησία διαπραγμάτευ­ τογνωρο, όπως άλλωστε και ση πολλών θεμάτων που είναι τα άλλα της ίδιας σειράς, για μείζονα για τους εφήβους. τα ελληνικά δεδομένα. Ο μη Α.Κ. στερεοτυπικός τρόπος πα­ ρουσίασης των διαφόρων ζώ­ ων - μυθιστορηματικών ηρώ­ Ιστορίες μυστηρίου ων, των ιδιαίτερων χαρα­ κτηριστικών τους και των σ χέ­ ΑΡΘΟΥΡ ΡΟΜΠΕΡΤ. Ο Ά λ φ ρ ε ν τ σεων διαπλοκής μεταξύ τους Χ ίτοκο κ και οι Τρεις Ντετέκτιβ και με το περιβάλλον, παραπέ­ σ το Μ υστήριο τη ς ασημένιας μπει σε μια κατεύθυνση αληθι­ αράχνης. Μτφρ.: Μ. Κονδάκπ. νής συνειδητοποίησης και οιΑθήνα, Ψυχογιός, 1993. Σεή. κολογικοποίησης της σκέψης 158. Δρχ. 1870. των αναγνωστών. Γ.Σ.Π. ΑΡΝΤΕΝ ΟΥΪΛΙΑΜ. 0 Ά λ φ ρ εν τ Χίτσ κοκ και οι Τρεις Ντετέκτιβ

Ε

iiL ρευνάμε τα πάντα». Αυτό "L είναι το σύνθημα των τριών ντετέκτιβ που ζουν στην Καλιφόρνια. Και πραγματικά τα καταφέρνουν, όπως πολύ καλά ξέρουν όσοι τους έχουν διαβάσει σε προηγούμενα βι­ βλία. Εδώ αναλαμβάνουν και πάλι να λύσουν μια σπαζοκε­ φαλιά: την υπόθεση της κλο­ πής του εμβλήματος, μιας ασημένιας αράχνης, του κρατι­ δίου της Βαράνια. Υπάρχει όμως και η υπόθεση του κρη­ σφύγετου του πορφυρού πει­ ρατή και του πειρατικού πλοί­ ου «Ο Μαύρος Γύπας». Ποιο μυστικό κρύβεται στον υπόγειο διάδρομο που οδηγεί έξω από τον Πέτρινο Πύργο; Οι γεμά­ τες μυστήρια περιπέτειες δο­ κιμάζουν την οξυδέρκεια των τριών ντετέκτιβ. Τελικά αυτή τη φορά θα τα καταφέρουν; Κ.Γ.

Μύτες και Γάτες ΤΖΑΝΙ ΡΟΝΤΑΡΙ. Η Κυριακάτικη μύτη. Μτφρ.: ΆΠκη Ζέη. Ζω­ γραφιές: Μίρεκ. Αθήνα, Δ ε λ ­ φίνι, 1993. Σελ. 46. Δρχ. 1500.

----------------- ηαιδικα ΤΖΑΝΙ ΡΟΝΤΑΡΙ. Ο γά τος που μιλούσε. Μτφρ: Άλκη Ζέη. Ζωγραφιές: Τζάνι Πεγκ και Λορέχα Μουνφόριι. Αθήνα, Δ ε λ ­ φίνι, 1993. Σελ. 46. Δρχ. 1200. ευφάνταστος Ροντάρι έγραψε ανάμεσα σε τόσα άλλα και μικρά παραμυθάκια, τα οποία δημοσιεύονται σε δύο καλαίσθητες μικροσκοπικές εκδόσεις, που κρατάμε στα χέρια μας, Η Κυρια­ κάτικη μύτη και Ο γάτος που μιλάει. Στο πρώτο περιλαμ­ βάνονται έξι μικρές ιστορίες και στο δεύτερο τρεις. Η Κυ-

0

Ογάτος που μιλούσε

ριακάτικη μύτη είναι το βασικό παραμυθάκι του ενός τόμου και αναφέρεται σε έναν πε­ ρίεργο άνθρωπο που διαθέτει δύο μύτες, τη μία τη χρησιμο­ ποιεί τις καθημερινές και την άλλη, την καλή, τις Κυριακές όταν είναι μεθυσμένος. Τότε μπερδεύει τις μύτες του και γί­ νεται τραγέλαφος. Ο γάτος που μιλούσε αναφέρεται στον γάτο που έγραφε γράμματα στον κύριό του και στα οποία διατύπωνε όλες τις απαιτήσεις και τα παράπονα από την άχα­ ρη ζωή που νόμιζε πω ς ζούσε. Εξαιρετική εικονογράφηση, απόλυτα εναρμονισμένη με το σχήμα του βιβλίου. Ιδιαίτερη προσοχή διακρίνουμε στην απόδοση της κίνησης ζώων και προσώπων. Το χιούμορ

του Ροντάρι βρίσκει ισάξιό του εικονογράφηση. Γ.Γ.

187

Οι ψοβίες των μεγάλων ΤΟΡΜΑΝ ΧΑΟΥΓΚΕΝ. Τα πουλιά τ η ς νύχτας. Μτφρ.: Σχέση Αθήνη. Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. 168. Δρχ. 1120.

,,Τ α πουλιά της νύχτας» δια" I φέρουν από τα συ­ νηθισμένα βιβλία για παιδιά μια και προβάλλουν έναν κοι­ νωνικό προβληματισμό που καθιστά συμμετοχικούς απο­ δέκτες των προβλημάτων των γονιών τους τα παιδιά και δεί­ χνει πω ς οι φοβίες δεν είναι αποκλειστικότητα των μικρών. Το βιβλίο αυτό, χωρίς να παύει ούτε στιγμή να αποτελεί ένα θελκτικό ανάγνωσμα (που σί­ γουρα πολλά οφείλει στην κα­ Τα μάτια της ψυχής λή του μετάφραση), είναι ταυτόχρονα και μια νέα θεμαΤ0ΡΜ0ΝΤ ΧΑΟΥΓΚΕΝ. Ζέπτολογική και υφολογική πρό­ πελιν. Μτφρ.: Μ. Κονδύλη. ταση παιδικού βιβλίου που Αθήνα, Πατάκης, 1993. Σελ. προέρχεται από τον βρα­ 144. Δρχ. 1100. βευμένο, μεταξύ άλλων, και με το βραβείο Άντερσεν (το 1990) νάμεσα σε μια τυπική, Νορβηγό συγγραφέα Τ. Χάευτυχισμένη οικογένεια, την ουγκεν. Εύα-μητέρα, τον ΜάρτινΔ.Τσ. πατέρα και τη Νίνα-κόρη εμ­ φανίζεται ξαφνικά ένας απρό­ σκλητος επισκέπτης: ένα ζευγάρι αθλητικά παπούτσια που πάνω τους είναι γραμμένο ένα όνομα: Ζέππελιν. Για τους γονείς αρχίζει μια ενόχληση, αλλά για τη Νίνα ένα παράξε­ νο όσο και γοητευτικό μυστή­ ριο, που θα θελήσει να το ξε­ διαλύνει. Η λύση του μυστηρί­ ου θα κατακτηθεί μέσα από τα μάτια της ψυχής. Μια ιστορία δύο παιδιών που πλησιάζουν την εφηβεία. Ο συγγραφέας έχει τιμηθεί, το 1990, με το βραβείο Άντερσεν. Γ.Μ.

Α

188

παιδικα-

εν σ υ ν τ ο μ ία ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΚΗ ΑΡΓΥΡΩ. Οι θησαυροί της Χρυσοηηγής. Εικ. Τ. Σώλου. Αθήνα, Ψ υ χ ο γ ιό ς , 1993. Σελ. 142. Δρχ. 1500.

Η μικρή Κάτια καταγράφει τις εμπειρίες και εντυ­ πώσεις της από τις διακοπές της στην Κρήτη. ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΡΙΟΡΑ - ΕΞΑΡΧΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ. Το πανηγύρι. Αθήνα, Α ί ο λ ο ς , 1993. Σελ. 32.

ΣΑΡΗ Ζ. Η ηολυλογού. Ζωγραφιές: Ελπίδα Θωμοπούλου. Αθήνα, Δ ε λ φ ί ν ι , 1993. Σελ. 28. Τι συμβαίνει όταν δεν κρατάς το στόμα σου κλειστό.

ΣΑΡΗ ΖΩΡΖ. Αρλεκίνος. Ζωγραφιές: Ελπίδα Θωμοπούλου. Αθήνα, Δ ε λ φ ί ν ι , 1993. Σελ. 28.

Ηιστορία ενός Αρλεκίνου την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς.

Ενα βιβλίο για παιδιά με εικόνες και κασέτα.

ΙΩΑΝΝΙΔΗΣΔ.Ι. Το καλάθι με τα λάθη. Εικ. Σ. Σταυρόπουλος. Αθήνα, Ά γ κ υ ρ α , 1993. Σελ. 134. Τρία αφηγήματα για παιδιά από 9 χρονώ και πάνω.

ΚΑΠΑΑΝΟΓΛΟΥ ΜΑΝΙΑ - ΡΑΪΣΗ-ΒΟΑΑΝΑΚΗ ΤΑΤΙΑΝΑ. Η Συντροφιά της Φωτιάς. Φωτ. Ρ. Παρίσης. Αθήνα, Δ ε λ φ ί ν ι , 1993. Σελ. 32. Μ ια όμορφη ιστορία με θαυμάσιες ζωγραφιές της Τατιάνας Βολανάκη.

ΠΑΙΟΝΙΔΟΥ ΕΛΛΗ. Τα ίσια και τα στραβά. Εικ. Μ. Κωνσταντακάκη. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ.

86 .

ΤΖΩΡΤΖΟΓΛΟΥ ΝΙΤΣΑ. Μελτέμια και απανεμιές. Εικ. Μ. Μπαλάσκα. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ.

152.

Η ιστορία μιας συντροφιάς παιδιών στο κυνήγι κά­ ποιων λαθρέμπορων ναρκωτικών. ΧΑΤΖΗΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΤΑΚΗΣ. 0 μικρός πραματευτής. Εικ. Σ. Σταυρόηουλος. Αθήνα, Ά γ κ υ ρ α , 1993. Σελ.

132. Ενας ύμνος για την πατρίδα και τους ανθρώπους.

ΧΑΤΖΗΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΤΑΚΗΣ. Ιερή Γη. Εικ. Σ. Σταυρόπουλος. Αθήνα, Ά γ κ υ ρ α , 1993. Σελ. 86. Βραβείο Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών.

Είκοσι μία χαριτωμένες ιστοριούλες.

ΜΠΑΡΤΖΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ. Την προηγούμενη μέρα. Εικ. Γ. Σαρλής. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 216.

Ητελευταία μέρα του 20ού αιώνα μπρος στην απειλή παγκόσμιου πυρηνικού πολέμου.

Η Κιβωτός του Νώε. Μετ. Ε. Ζησιμοπούλου. Εικ. Τ.

Morris. Α θ ή να ,Ά γ κυ ρ α , 1993. Σελ. 20. Ιστορίες από τη ζωή του Ιησού. Μετ. Ε. Ζησιμοπούλου. Εικ. Τ. Morris. Αθήνα, Ά γ κ υ ρ α , 1993. Σελ.

20.

ΜΟΥΡΙΚΗ ΚΑΤΕΡΙΝΑ. Το ξεχασμένο συρτάρι. Εικ. Σόνια Μητραλιά. Αθήνα, Ά γ κ υ ρ α , 1993. Σελ. 94.

Θαυμάσιες ιστορίες από τη Βίβλο για παιδιά 5-9 ετών.

Δ ύ ο τριλογίες από διηγήματα μέσα από τη ζωή της συγγραφέως.

ΑΝΤΕΡΣΕΝ ΧΑΝΣ ΚΡΙΣΤΙΑΝ. Η μικρή ξανθόμαλλη σει­ ρήνα. Τα έντεκα βασιλόπουλα που έγιναν κύκνοι. Αθήνα, H a r m i P r e s s , 1993. Σελ. 16.

ΠΑΠΑΔΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ. Η παράξενη ιστορία μιας παρά­ ξενης οικογένειας. Εικ. X. Παπαδάκη. Αθήνα, Θ υ μ ά ρ ι, 1993. Σελ. 64. Μ ια παράξενη θύελλα έκανε μεγάλο καλό στην οικο­ γένεια της Ηρώς, φέρνοντας γκρίνια, φασοφία...

ΠΑΜΠΟΥΔΗ ΠΑΥΛΙΝΑ. 24 παραμύθια. Αθήνα, L ib r o , 1993. Σελ. 102. Εικοσιτέσσερα παραμύθια για γέλια και για γράμ­ ματα.

Ενα βιβλίο, με πολύχρωμες εικόνες και μια κασέτα.

ΝΤΕ ΝΕΓΚΡΟΝΙ ΜΠΑΡΜΠΑΡΑ - ΣΟΥΜΠΡΟΥΓΙΑΡ ΝΑΝΤΙΝ. θα πάμε διακοπές. Μετ. Ε. Σπαθάρη - Μπεγλίτη. Αθήνα', Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 32. Δρχ. 1050. Πρωτότυπη ιστορία, σύντομη και ευκολοδιάβαστη.

ΡΙΤΣΙ PITA. Τα χρυσά γεράκια του ΤζένγκιςΧαν. Μετ. Ε. Μπαρτζινόπουλος. Εικ. Μ. Βενετούλιας. Αθήνα, Ά γ κ υ ρ α , 1993. Σελ. 188.

--------------------------------ηαιδικα 189 Ενα βιβλίο, γεμάτο περιπέτειες, που περνά το μήνυμα της φιλίας και της πίστης για τη ζωή.

ΠΗΒΕΝΣΟΝ ΡΟΜΠΕΡΤ ΛΟΥΪΣ. Δρ. Τζέκυλ και κύριος Χάυντ. Μετ. Ν. Πέππα. Αθήνα, Μ ίν ω α ς , 1993. Σελ.

160. Δρχ. 1200. Το περίφημο μυθιστόρημα του Στήβενσον για νέους από 14 ετών και πάνω.

ΣΜΙΘ A. ΧΑΡΙΕΤ. Η Πολυάννα μαμά. Επιμ. έκδοσης Α. Παηαδημητρίου-Μπιρμπίλη. Εικ. Γ. Γιακουμάτου. Α θ ή να ,Ά γκυ ρ α , 1993. Σελ. 214. Τη γνωστή Πολυάννα που την είδαμε να παίζει μικρή «το παιχνίδι της χαράς», την παρακολουθούμε τώρα να μεγαλώνει τα τρία παιδιά της.

JORDAN JENNIFER. Το πιο όμορφο Χριστουγεννιά­ τικο δέντρο. Εικ. S. Ryder. Αηόδ. Μ. Βερέττας. Αθή­ να, Άγκυρα, 1993. Σελ. 28. Μ ια βελανιδιά που στολίζεται από ζωάκια και γίνεται χριστουγεννιάτικο δέντρο.

Τριμηνιαία τεστ αξιολόγησης σε όλα τα μαθήματα.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ και σχόλια σε Αρχαία Βυζαντινά και Λό­ για Κείμενα. Α' Γυμνασίου. Ε! τόμος. Αθήνα, Π α τ ά ­ κ η ς , 1993. Σελ. 144. Βοήθημα για το μαθητή και το δάσκαλο.

ΕΥΡΙΠΙΩΤΗΣ Γ.Σ. Θέματα ανάλυσης. Γ Λυκείου. Α' και Β' μέρος για την Α' Δέσμη. Αθήνα, Πατάκης, 1993. τ. Α' 372, τ. Ε! 392. Θεωρία, μεθοδολογία, 2000 ασκήσεις.

ΚΟΚΚΩΝΑΚΗΣΕ.Σ. Φυσική Γ Λυκείου. Αθήνα, Π α τ ά ­ κ η ς , 1993. Σελ. 332.

Ηθεωρία σε ερωτήσεις -

απαντήσεις.

ΚΟΥΤΡΟΥΜΑΝΟΣ Γ. Χημεία Γ Γυμνασίου. Αθήνα, Π α ­ τ ά κ η ς , 1993. Θεωρία, ερωτήσεις, παραδείγματα, ασκήσεις, δια­ γωνίσματα.

JORDAN JENNIFER. Το αρκουδάκι των Χριστου­ γέννων. Εικ. S. Ryder. Απόδοση: Μάριος Βερέττας. Αθήνα, Άγκυρα, 1993. Σελ. 28. Χριστουγεννιάτικη ιστορία με ζωάκια.

J. ΧΑΝΣ ΝΤΟΜΕΝΕΓΚΟ. Οι δείκτες έμειναν στις τρεισή­ μισι. Μετ. Ν. Βαλαβάνη. Εικ. Χίλντε Λάιτερ. Αθήνα, Κ α ο τ α ν ιώ τ η ς , 1993. Σελ. 136. Ενας μικρός μπόμπιρας που παρατηρεί και κάνει τις πράξεις των μεγάλων.

ΣΧΟΛΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Α. ΘΑΝΑΣΗΣ. Πολιτική Οικονομία. Τόμος Α' Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ. 214. Βοήθημα με ερωτήσεις και απαντήσεις από το σχο­ λικό βιβλίο.

ΓΚΩΝΙΑΣ Ν.-ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥΔ. Ανακεφαλαιωτικά τεστ στο Δημοτικό. Τάξη Ε' Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 184. Δρχ. 1900. Τριμηνιαία τεστ αξιολόγησης σε όλα τα μαθήματα.

ΓΚΩΝΙΑΣ Ν. - ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ Δ. Ανακεφαλαιωτικά τε­ στ στο Δημοτικό. Τάξη Σ Τ Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 184. Δρχ. 1900.

L. $. BARTHOLDY

ΤΑΞΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΑΠ Ο ΤΗΝ Ε ΛΛΑΔΑ 1803 - 1804

190

παιδικα-

ΜΑΚΡΗΣ Ν.Κ. - ΚΟΥΤΣΑΝΔΡΕΑΣ Γ.Θ. Άλγεβρα Β' Λυκείου, τ. Α' και τ. Β Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ. τ. Α' 240, τ. Β 200.

ΣΚΑΝΔΑΛΗΣ Γ. Μαθηματικά. Ανάλυση. Γ Λυκείου. Α' τεύχος. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 244.

Συνοπτική θεωρία, ερωτήσεις, απαντήσεις.

Πραγματικές συναρτήσεις, όριο συνάρτησης, ακο­ λουθίες.

ΜΠΑΤΖΟΓΛΟΥ Α. Ομήρου Ιλιάδα. Β Τεύχος. Β Γυμνασίου. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 312. Δρχ.

1900.

ΣΜΥΡΝΙΑΔΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Έκθεση - Ένθεση ή το σοκ του Παρόντος. Αθήνα, G u t e n b e r g , 1993. Σελ.

275.

Προετοιμασία για τη σχολική πράξη.

Βοήθημα στην Έκθεση Ιδεών για τα παιδιά του Λυ­ κείου.

ΝΤΖΙΩΡΑΣ Β.Η. Μαθηματικά. Ανάλυοη. Γ Λυκείου. Β τεύχος. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 352. Θεωρία, παραδείγματα, λυμένες ασκήσεις, ασκήσεις για λύση, απαντήσεις, τεστ εξετάσεων.

ΠΑΠΑΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Ε. ΠΑΥΛΟΣ. Χημεία Α’ Λυκείου. Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1993. Σελ. 256. Θεωρία, ερωτήσεις, προβλήματα κ.ά.

ΛΕΞΙΚΑ ΜΠΑΛΙΑΣ Α.Χ. Λεξικό αναπτυγμένων εννοιών. Βασι­ κές γνώσεις για την έκθεση. Αθήνα, Π α π α δ ή μ α ς , 1993. Σελ. 531. Δρχ. 4160. Για τους μαθητές του Λυκείου και τους υποψήφιους Α.Ε.Ι.

Μια μεγάλη εκδοτική επιτυχία των ΕΚΔΟΣΕΩΝ Ψ ΥΧΟΓΙΟΣ

Ποιος ευθύνεται για όλα όσα συνέβησαν στην πρώην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας; Ποιος ήταν ο ρόλος της διεθνούς κοινότητας; Για όλους εκείνους που ενδιαφέρονται για τα Βαλκάνια αλλά και για τη δικαιοσύνη,'αυτό το βιβλίο είναι ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο.

Κυκλοφορεί και στην αγγλική.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 1 - 106 79 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 3602535 - 3618654 Telefax: 01 - 3640683

με ασπρόμαυρες φωτογραφίες.

Για αναγνώστες με απαιτήσεις

ΙΣΤΟΡΙΑ - Λ Α Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α ΛΑΟΙ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ CHS and Μ’ QUENNEL

DANIEL -ROPS

II Καθημερινή ζωή στους προϊστορικούς γόνους

II Καθημερινή ζωή στην ΙΙαλαιστίνη στους χρόνους του Ιησού

PISARE ΜΟΝΤΕΤ II Καθημερινή ζωή στην Αρχαία Αίγυπτο

JEAN-PAUL BERTAUD

PAUL FAURE

Η Καθημερινή ζωή στη Γαλλία τον καιρό της Επανάστασης

II Καθημερινή ζωή στις Ελληνικές αποικίες

PAUL FAURE

MICHAEL LOEWE II Καθημερινή ζωή στην αυτοκρατορική Κίνα

11 Καθημερινή ζωή στην Μυκηναϊκή εποχή

EMILE MIREAUX

PAUL FAURE II Καθημερινή ζωή στην εποχή του Μ. Αλεξάνδρου

11 Καθημερινή ζωή στην εποχή του Ομήρου

ROBERT MANTRAN

PAUL FAURE

II Καθημερινή ζωή στην Κωνσταντινούπολη τον αιώνα του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς

11 Καθημερινή ζωή στην Κρήτη Μινωϊκή εποχή

ROLOBOVA Ε. OZERETSKAYA II Καθημερινή ζωή στην Αρχαία Ελλάδα

JEAN MARABINI II Καθημερινή ζωή στο Βερολίνο την εποχή του Χίτλερ

JEROME CARCOPINO II Καθημερινή ζωή στη Ρώμη στο απόγειο της αυτοκρατορίας

GERARD WALTER II Καθημερινή ζωή στο Βυζάντιο

HENRI TROYAT Η Καθημερινή ζωή στη Ρωσία την εποχή του τελευταίου Τσάρου

ANDRE CHOURAQUI II Καθημερινή ζωή των ανθρώπων της Βίβλου

MAJORIE ROWLING II Καθημερινή ζωή στο Μεσαίωνα

GIULIA SISSA - MARCHEL DETIENNE II Καθημερινή ζωή των Ελλήνων θεών

E.R. CHAMBERLAIN II Καθημερινή ζωή στην Αναγέννηση

JEAN MARABINI

GEORGES CONTENEAU

II Καθημερινή ζωή στη Ρωσία τον καιρό της Οκτωβριανής Επανάστασης

Η Καθημερινή ζωή στη Βαβυλώνα και στην Ασσυρία

JEANNINE AUBOYER Η Καθημερινή ζωή στην αρχαία Ινδία

SLIMANE ZEGHIDOUR Η Καθημερινή ζωή στη Μέκκα από τον Μωάμεθ ως τις ημέρες μας

Ε Κ Δ Ο Σ Ε Ι Σ Δ ΗΜ . Π Α Π Α Δ Η Μ Α ΙΠΠΟΚΡΑΤΟΥΣ 8 - ΑΘΗΝΑ 106 78 - ΤΗΛ. 362.73.18 - 364.26.92 -F A X 361.02.71

Δ

ΙΑ ΒΑΖίΙ a c p ic p o jjja r a

Αντίσταση και Λογοτεχνία No 58* Λατινοαμερικανική Λογοτεχνία No 59* Η Γενιά των Μπήτνικ No 64* Οι επίγονοι του Φρόυντ No 65* Επιθεώρηση Τέχνης No 67 Άγιον Όρος No 68 Γερμανόφωνο Θέατρο No 70 Σημειωτική No 71* Μικρασιατικός Ελληνισμός No 74 Λογοτεχνία και Κινηματογράφος No 75 Ιταλική Λογοτεχνία No 76 Σύγχρονα Ολλανδικά Γράμματα No 84 Αστυνομική Λογοτεχνία No 86 Νεοελληνικό Θέατρο No 89 Παιδικό Βιβλίο No 94* Βιβλίο και Φυλακή No 99 Λαϊκό Αισθηματικό Μυθιστόρημα No 100 Αρχαία Λυρική Ποίηση No 107 Φινλανδικά Γράμματα No 114 Δοκίμιο No 117 Κοινωνιολογία No 119 Ελληνικός Υπερρεαλισμός No 120 Κυπριακά Γράμματα No 123 Χιούμορ No 124 Θεσσαλονίκη No 128 Βυζάντιο No 129 Ελληνικό Παραμύθι No 130 Φουτουρισμός No 141 Γλωσσολογία No 144 Βιβλίο και Στρατός No 146 Βιβλία για το καλοκαίρι No 148 Αυτοβιογραφία No 155 Μετάφραση No 156 Ψυχανάλυση και Λογοτεχνία No 163 Σύγχρονοι Αγγλόφωνοι Φιλέλληνες No 154 Αλληλογραφία No 170 Επιλογή Βιβλίων ’86-’87 No 172 Οι επιστήμες στον κόσμο μας No 175 Παιδικό βιβλίο No 180 Κριτική No 184 Μουσική και Λογοτεχνία No 185 Διανοούμενοι και Εξουσία No 186 Βιβλίο και Νέες Τεχνολογίες No 188 Το νέο Μυθιστόρημα No 189 Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας No 194 Πολιτισμός και Κουλτούρα No 195 Διακοπές και Βιβλίο No 196 Το Ελληνικό Φεμινιστικό Έντυπο No 198 Βιολογία No 203 Εξπρεσιονισμός No 208 Η Πράγα των συγγραφέων No 209 Ψυχιατρική και Ψυχανάλυση No 210 Θέατρο και Παιδί No 214 Ραδιόφωνο και τηλεόραση No 215 Γαλλική Επανάσταση No 216 Κόμικς No 217 Ροκ No 219 Επιστημονική Φαντασία No 220 Ομοιοπαθητική No 221

oe. σ ή μ α τα

Κοινωνικές επιστήμες No 222 Βιβλίο - Η αγοραστική συμπεριφορά του κοινού No 224 Ρομαντισμός No 225 Στρουκτουραλισμός No 227 Νέοι και Λογοτεχνία No 232 Ελληνική Κοινωνία και Κράτος No 233 Αναγνώσεις και κείμενα No 234 Το παιχνίδι και το παιδί No 236 Σύγχρονη Αμερικανική Πεζογραφία No 237 Ψυχογλωσσολογία No 238 Έγκλημα - Απόπειρες Ερμηνείας No 239 Το όνειρο στη λογοτεχνία No 240 Κοινωνιολογία της Σύγχρονης Οικογένειας No 241 Λογοτεχνικό βιβλίο και παιδί No 242 Θάλασσα και ταξίδια No 244 48 εκδότες προτείνουν 460 βιβλία για πς διακοπές σας No 244 Λαογραφία No 245 Ομοφυλοφιλία No 246 Δημόσια και Ιδιωτική Εκπαίδευση No 247 Βιβλίο και Εικονογράφηση No 248 Ρεαλισμός No 250 Θεολογία No 251 Τα ελληνικά μπεστ-σέλερ του 1990 No 252 Επιλεκτική βιβλιογραφία για τα Χριστούγεννα No 252 Μεταμοντέρνο No 254 Κοινωνική Ψυχολογία No 255 Ανολοκλήρωτοι έρωτες No 261 Τηλεόραση και παιδί No 262 Το Όραμα στη Λογοτεχνία No 263 Το λυκόφως της ψυχανάλυσης No 264 Κινηματογράφος και Ιστορία No 266 Η Πολιτική γελοιογραφία No 268 Πρωτοπορίες και Κινήματα No 270 Λογοτεχνία και Φωτογραφία No 271 Τρέλα και Κοινωνία No 272 Η εξουσία και η Κοινωνία No 276 Παιδί και Γιορτές No 277 Μεσοπόλεμος και Πεζογραφία No 279 Μοναξιά και Λογοτεχνία No 280 Ασθένειες συγγραφέων No 281 Η Περιπλάνηση στη λογοτεχνία No 282 Ο Αναχρονισμός στον αιώνα μας No 283 Οι Αυτόχειρες στη Λογοτεχνία No 284 Μεσαίωνας No 288 Η Λογοτεχνία και το Κακό No 289 Το Σενάριο No 290 Το Ιστορικό Μυθιστόρημα No 291 Βιβλία Α' Εξαμήνου 1992 No 292 Το Χρονογράφημα No 293 Η Ν. Υόρκη στη λογοτεχνία No 295 Φετιχισμός No 301 Δεκαετία του ’50 No 302 Βιβλία Β' Εξαμήνου 1992 No 303 Το Σώμα στο Λόγο και στην Τέχνη No 307 Δεκαετία του ’60 No 308 Γαλλική Ποίηση τα τελευταία 60 χρόνια No 310 Εξωτισμός No 314 Λογοτεχνία της Αργεντινής No 315 Βιβλία Α' εξαμήνου 1993 No 316 Θεωρία του Κινηματογράφου No 317 Οικολογία και Πολιτική No 318 Λογοτεχνία και Ζωγραφική No 321 Εθνικισμός No 322 Κοινωνική Ανθρωπολογία No 323

Λ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ Σ! Τ. ΟΣΠΟΤ ΤΙΑΕΙ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΣΙΙΟΙ': ΤΑ ΖΩΑΚΙΑ. Ο-ΣΠΟΤ ΗΚΟΥΚΛΟΙ ΙΛΡΕΑ: ( ΟΣΚΜ , m U O l d , . ) Λ<>Ρ< ΧΟΙΡΟΒΟΣΚΟΣ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΑΙΑ: Μ* ΑΡΕΣΟΥΝΤΑ /Ω

για

Α μμος

1 1μφλόί εψρϊιηψέζ... )/ί(1πάίδίά

ια ιό ιχ ά

μιγάλοί)τολπιόμοί... για παιδιά

ι ν->\ I! ι III \ Μ.7. \ \ \Γ( )Σ I ΑΦΙΣΕΣ οΚΑΡΤΕΣ ΊΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ, ΜΙΙΕΑΤΡΞ ΙΙΟΤΊΤΡ: Ο ΣΊΤ.ΛΙΟΣ TO I ΑΊ ΑΚΙ. ΛΥΟ A

β ιβ λ ία γ ια

!I«’>γ'ΐποί« Ϊ μ.'Ί ;ριςτουπ·:ννα ίου ςιιοτ, ο ςποτ ιιαι/ ι ι . ο ςικχγ στο κτήμα, η ΚΥΡΙΑΚΗ ίου σι ιο ί, ΙΟΥΚΛΟΙΙΛΙ’Γ.Λ: ΟΙ ΜΊΟΜΟΙ ΙΛ \ΙΌ.VIΛ £ / ΠΛΓΛΞΙ.ΙΣ: ΔΙΑ

μΓ/άλεςιστορίες... VKX TTCXiOKX

;ι μεγάλ(Μ£πιστήμονες...γί(Χ Jt(Xi0i(X ΙΜ \Ι 1ΛΊ Λ, ΜΙΑ Ί li I’ll ΦΟΒΙ ΡΗ, ΕΝΑΣ ΒΑΤΡΑΧΟΣ ΜΙΚΡΟΥΛΙΙΣ. Ο Η.ΜΜ\Ν ΟΥ ΜΑΡΚΟ ΜΟΛΟ. ΊΟ ΓΛΞΙΛΙ ΤΟΥ ΚΟΛΟΥ1ΒΟΥ. ΓΟ Γ.ΛΞΙΛΙ ΙΟΥ ΑΙΒΙΜ ΚΣΤΟΝ. ΙΟ ΤΑΞΙ

μεγάλοι καλλιπέχνβζ.^ yiCL JTCilSiOi ΓΓΗΛΙΟΣΤΟ ΓATΑΚΙ. ΔΥΟ ΑΤΑΚΤΑ Ι10ΝΤ1ΚΑΚ1Λ, Ι/ΑΝΙΙΣ Ο (ΙΟΝΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, ΤΟ

1 μεγάλοι πολιτισμοί... ΎίΟΙ Τΐ&ίΟ ίά

ν ·> I ΗΜf II Ι-Λ |>| \ΚΠ ΙΟΊ ΣΙ ΙΟΊ II ΛΜΥΛ ΒΙΒΜ I ΒΙΤΡίΝΕΣ ΟΙ ΠΛΡΑΞΕΙΣ: ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΟΣΚΑΡ ΟΥΑΪΛΝΤ: Ε si Η ΗΤΟΣΟΔΟΥΛΑ, ΤΟΣΟΔΟΥΛΑ, Ο ΟΧΟΙΡΟΒΟΣΚΟΣ, ΧΟΙΡΟΒΟΣΚΟΣ, ΧΣΚΗΣ1

ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ: Μ; ΑΡΕΣΟΥ Ζξ

/

'μεγάλοι συγγραφείς... γ ί ( Χ JTCUuLCX KPIEZH: ΣΓΗΣ ΚΛ.ΜΗΛΟΙΙΑΡΑΛΛΗΣ ΤΗ MYTH. A ΛΚΟΥΛ1 ΥΛΠΣ. ΜΗ ΛΛΟΙ I ΞΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΓΟΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΜΑΡΚΟ ΠΟΑ . ΜΠΛΚΛΚΟ

Q

/

..για ηαιοια,

ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ; Η ΓΗ. ΤΟ ΣΩΜΑ, ΤΑ ΦΥΤΑ, Γ

Λ. ΤΖΑΝΗΣ ΟΠΟΝΤΙΚΟΣ Ί ι. ΓΟ ΛΑΙΟΥ ΛΑΚΙ Ο ΙΙΙΊΡΗΣ. 1/1 Ml II.AIWI Μ.ΛΙΜΙ 11 11All IΛ. ΙΟ \.\1QY ΧΑΚΙ Ο ΒΙΛΙ^ίΙΝ I Λ/ΙΒΛ

μέγάλόι εξερευνητές..., γ ΐ( Ά JT(XlOt(X

•Τ ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ. Τ

ΛΟΙΙΛΡΙ ΚΟΥΚΛΟΙ! ΑΡΕ \· ΟΙ ΜΊΟΜΟΙ. Ι.ΛΧΡΩΜΛΙΛ ΙΛ ΡΟΥ\ Λ. ΟΙ ΒΙΙΡΙΜ Σ ΟΙ ΙΙΛΡΛΞΜΣ: ΜΛΙΙΜΣΗ ΟΣΚΑΡ ( ΡΟΤΩΝ ΜΑΓΩΝ. ΧΛΝΣ ΚΡ1ΣΤ1ΑΝ I. II ΤΟΣΟΔΟΥΛΑ. Ο ΧΟΙΡΟΒΟΣΚΟΣ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ: Μ* ΑΡΕΣΟΥΝ ΟΙ ΑΣΚΗΣΗΣ. Μ’ ΑΡΕΣΟΥΝ ΟΙ ΜΗΧΑΝΕΣ. ΊΑΣΤΡΩΤΑ BUMATΛ: ΣΛΙ ΑΡΕΣΟΥΝ ΤΑ ΖΩΑ, Μ* ΑΡΕΣΟΥΝ ΤΑ ΜΑΘΙΙΜΑΤΊΚ ΧΡΩΜΑΤΑ. ΑΝΤΙΘΕΤΑ. ΘΕΑΤΡΟ: ΞΕΝΙΑΣ ΚΑΛΟI Ι·.ΡΟΙΙΟΥΛΟ' ί.ΜΑΡΙΑ ΚΙΟΥΡΙ. Ρ, ΡΕΜΠΡΑΝΤ. ΛΑΙΛΑΙΟΓ. ΘΩΜΑΣ ΕΝΤΙΣΟΝ, ΛΟΥΚ1Α ΘΕΟΔΩΡΟΥ siAI I ΛΊ A, MIA IIl'PH ΦΟΒΕΡΗ, ΕΝΑΣ ΒΑΛ£Α Y ΜΑΡΚΟΠΟΛΟ. ΤΟΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥ ΞΙΛΙΑ ΣΤΟΒΟΡΕΙΟ ΠΟΛΟ. ΟΙ ΜΕΓ. ΠΞΛΧΑΡΟΣ ΟΛΘΛΙΠΊΙΣ Λ\ΕΞΑΝΔΡΟΣ Ο ΚΥΝΗΓΟΣ. Α.

IΖ,ΑΝΙΙΣ 6 ΠΟΝΤΙΚΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ,

ΒΙΤΡΙΝΕΣ ΟΙ II.ΑΡΑΞΕΙΣ:

χ ιιΑ Β Β Β Ο ΪΕ Α ^ ^

Μ ΞΛΧΛΡΟΥ. Mill ΛI Ι’Ξ ΙΙΟΓΠΤ C IΠΕΤΡΙΙΣ. ΤΖΕΝΗ ΠΛΙΧΝΙΛΙΛΡΗ Η

κ η ς ,, λν αντερςεν: τ