Τεύχος 148

ΒΓΒΛΤΑ. που Ξεχωρίζουν!

ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ-Α.Α.ΑΙΒΑΝΗ]

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ■ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α.Α. ΛΙΒΑΝΗ «ΝΕΑ ΣΥΝΟΡΑ»» ΣΟΛΩΝΟΣ 94, ΤΗΛ. 3610589-3600398

Τα βιβλία της «γνώσης»

ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ το Ονομα του Ρόδου

Επιμύθιο στο Ονομα του Ρόδου

...«Ο Μεφιστοφελής, αν θυμάστε, προσέφερε στον δύσπιστο Φάουστ ένα βιβλίο που περιείχε τα πάντα. Ο κύριος Έκο κάνει περίπου την ίδια προσφορά σε όλους μας, με μια πολύ πιο λογι­ κή τιμή».

Books and Bookmen

...«Πιστεύω όγι για ν' αφηγηθείς, πρέπει πρώτ' απ' όλα να κατασκευάσεις έναν κόσμο, όοο το δυ­ νατόν πιο εμπλουτισμένο ώς τις έσχατες λεπτομέρειες... Η ιδέα του Ονόματος του Ρόδου μου ήρθε σχε­ δόν τυχαία και μου άρεσε, διότι το ρόδο είναι ένα συμβολικό σχήμα, τόσο βεβαρημένο με νοήμα­ τα που δεν του έχει απομείνει πια σχεδόν κανέ­ να: μυστικό ρόδο και το ρόδο έζησε όσα ζουν τα ρόδα, ο πόλεμος των δύο ρόδων, ένα ρόδο εί­ ναι ένα ρόδο είναι ένα ρόδο είναι ένα ρόδο, ο ροδόσταυρος, ευχαριστώ για τα υπέροχα ρόδα, δροσερό και μυρωμένο ρόδο... Ουμηέρτο Εκο

...«Το μυθιστόρημα αυτό ανήκει στην κατηγορία των φιλοσοφικών αφηνημάτων του Βολταίρου... Με τη διασκεδαοτική αμφίεση μιας λόγιας μυθι­ στορίας, αποτελεί μια έντονη ικεσία για ελευθε­ ρία, μετριοπάθεια και σοφία».

L' Express «Καθηλωτικό, έντονα ελκυστικό και ύπουλα α­ νάλογο με την εποχή μας».

La Repubblica

ΣΥΝΤΟΜΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ • κήνσορες και θεράποντες • Ο Υπεράνθρωπος των Μαζών • πραγματεία Γενικής Σημειωτικής

· Ανοιχτό Εργο · Απούσα Αομή · Από την περιφέρεια της Αυτοκρατορίας

εκδόσεις «γνώση» Κεντρική Διάθεση: Ζωοδάχου Πηγής 29, 106 81 Αθήνα, Tna. 362.0941 - 362.1194 - 778.6441

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ ΤΡΙΒΙΖΑΣ Ο ναυαγός κοκκινοτρίχης Παιγνίδια τ' ουρανού και του νερού Ο λαίμαργος τοννελόδρακος ΕΥΓΕΝΙΑ ΦΑΚΙΝΟΥ Η χώρα χωρίς γάτες Οι 4 εποχές ΣΟΦΙΑ ΖΑΡΑΜΠΟΥΚΑ ΜΑΡΩ ΑΟΪΖΟΥ Μυθολογία 8 Το σκανταλιάρικο διαβολάκι (Βραζιλία) ΒΙΒΙΕ ΚΟΑΕΤ ΑΑΕΞΗΣ ΚΥΡΙΤΣΟΠΟΥΑΟΣ Το σπιτικό μας Ο παραμυθάς στο γλυκομάγο ΖΩΡΖ ΣΑΡΗ ΒΙΤΩ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ Ο Φρίκος ο κοντορεβιθούλης μου Η Ακρόπολη και η ιστορία της Αποθήκη ΤΖΟΥΛΙΑ ΑΝΔΡΕΙΑΔΟΥ ΣΠΥΡΟΣ Γ. ΤΣΙΡΟΣ Ο κεραμιδόγατος Το χαμόγελο της Κυριακής ΜΑΡΙΑ ΓΚΡΙΠΕ Ο νυχτερινός μπαμπάς ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΑΟΥ, ΜΟΣΧΟΒΙΤΗ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΒΑΑΑΣΗΣ Κολλάω... τα κτίρια της πόλης Μια περιπέτεια χωρίς τέλος Κολλάω... τα μέσα συγκοινωνίας ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΥ Κολλάω... τα επαγγέλματα Από τον κήπο των ζώων Αυτοκόλλητα για προνήπια, 1 1. Ποιος έχασε την ουρά του Αυτοκόλλητα για προνήπια, 2 2. Έλα να φωνάζουμε μαζί Αυτοκόλλητα για νήπια, 1 Αυτοκόλλητα για νήπια, 2 ΜΠΑΣΚΑΑΒΑΝΗ, ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, ΛΙΤΣΑΡΔΑΚΗ Φώτα Παρακαλώ!

1Χαρίστε στα παιδιά σας βιβλία για τις διακοπές ' «Χ α ρούμενες διακοπές» 6 βιβλία, ένα για κάθε τάξη του δημοηκού: από ιη Ρένα Καρθαίον και την Κ. ΜάνουΠασσά (και Θ. Δήμο για το βιβλίο της ΣΤ"). Με παιχνίδια, σταυρόλεξα και όμορφες" ιστορίες το παιδί περνάει ευχάριστα και δη­ μιουργικά το καλοκαίρι του ε­ παναλαμβάνοντας τις γνώσεις του χειμώνα.

Βιβλία με πολύχρωμη εικονογράφ ηση Ελένη Βαλαβάνη, Στη λαϊκή! Στη λαϊκή / Στ’ Αλογάκια! Στ’ Αλογάκια! / Μύθοι Αισώπου. Δότη Πέτροβιτς-Α νδρουτσοπούλου, Παραμύθια από την Αφρική / Τρεις φορές κι έναν καιρό σ’ έναν πλανήτη μακρι­ νό. Αργυρώ Κοκορέλη, Το παρα­ μύθι της Λίζας που έγινε μα­ μά. Ασμηγιόρνσεν-Μόε, Η ιστο­ ρία ενός καλοψημένου τηγανόψωμου. Παραμύθια ίων αδελφών Γκριμμ, Η Χιονάτη, Ο Κοντοδακτυλάκης.

Βιβλία με αυτοκόλλητα I. Ασημακόπουλου - Τ. Μοσχοβίτη

Χ ΡΩ Μ Α ΤΑ 1 Χ ΡΩ Μ Α ΤΑ 2 Σ Χ Η Μ ΑΤ Α 1 ΣΧ Η Μ ΑΤ Α 2

Α Ρ Ιό Μ Ο Ι 1 ΑΡΙΘ Μ Ο Ι 2 ΓΡΑΜ Μ ΑΤΑ 1 ΓΡΑ Μ Μ ΑΤΑ 2

Σύγχρονη λογοτεχνία για παιδιά και για νέους ,, Συλλογή Σπουργιτάκια για παιδιά 5-10 ετών Τζάμς Κρους, Μελισσούλα, Σούλα, Φροσούλα. Νπμίτερ Ινκιόφ, Η κούκλα που ήθελε ν’ αποκτήσει ένα μωρό / Ο μικρός κυνηγός / Η Μυρτώ και ο λήσταρχος Καραμπούμ / Ιστορίες μιας αυ­ τόματης γιαγιάς.

Συλλογή χελιδόνια για παιδιά 9-12 ετών Καλλιόπη Σφαέλλου, Για τον Τηάννι Ροντάρι, Ο πλανήτης των χριστουγεννιάτικων δέ­ ντρων Ρενέ Γκιγιό, Ο κύριος των ελε­ φάντων Έριχ Καίσινερ, Ο Αντώνης και η Κουκιδίτσα Ζακλίν Χελνι, Ο γάτος του Κοντοπαρεούλη

Συλλογή Περιστέρια για παιδιά και εφήβους Μισέλ Τουρνιέ, Ο Παρα­ σκευής ή η πρωτόγονη ζωή Μαρία Γκρίπε, Λόελλα, η κό­ ρη του Μπαμπά Μπέρτα Ρομπέρ Εσκαρππ, Οι δημο­ σιογραφικές επιτυχίες του Ρουλταμπός / Οι διακοπές του Ρουλταμπός Γ. Γοηγοριάδου-Σουρέλη, Παιχνίδι χωρίς Λότη Πέτροβπς Ανδρουτσοπούλου, Ο μι­ κρός αδερφός / Στο τσιμεντένιο δάσος.

Βιβλιοθήκη «Τα Κουνελάκια» Συλλογή: «Διαβάζουμε και χρωματίζουμε»

Εκτός συλλογής Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσομούλου, Ιστο­ ρίες που κανένας δεν ξέρα.

Σειρά: Ιστορίες, Ζωγραφική, Χρωμάτισμα, Χαρτοκοπτική

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Για παιδιά προσχολικής ηλι­ κίας και πρώτων τάξεων του δημοηκού.

ΠΑΤΑΚΗ ΝΙΚΗΤΑΡΑ 3, 10678 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ. 36.38.362

Η αλεπού - Η κούκλα του Λοχαγού Μ παλζάκ: Χωριάτες Μ παλζάκ: Το κρίνο στην Κοιλάδα Ν τοστογιέβσκη Φ: Ο έφηβος Ντοστογιέβσκη Φ: Ο Ηλίθιος Ντοστογιέβσκη Φ .: Έγκλημα και τιμωρία Ν τοστογιέβσκη Φ .: Αδελφοί Καραμαζόφ Ντοστογιέβσκη Φ .: Δαιμονισμένοι Ρίλκε: Βασιλιάς Μπόχους Ρολλάν: Missa Solemnis Στάινμπεκ: Νανάγια Τζόυς Τ ζ.: Οι Δουβλινέζοι Φ ιτζέραλντ: Ο μεγάλος Γκάτσμπυ Λώρενς:

Εκδόσεις Γκοβόστη Σολωμού 12 - 10683 Α θήνα Τηλ. 64.10.039 - 36.15.433

Ο Επιθεωρητής Παντρολογή ματα Κ αγιάμ Ο μάρ: Ρουμπαγιάτ Καλβοκορέσσι: Φραντς Λιστ Λ άγκε Ε.: Αλλάχ Άκμπαρ Λ άντορμυ Π .: Σούμπερτ Λώρενς: Η γυναίκα που έφυγε με τ’ άλογο

Γκόγκολ:

παρατηρητής ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ "Α ΰ ω ς Δ ημου λάς

ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1951-1985

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΠΡ. ΚΟΡΟΜΗΛΑ 38 ΤΗΛ. 264.958 ΑΘΗΝΑ ΔΙΔΟΤΟΥ 39 3600658

ΚΛΑΣΣΙΚΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

M a r t in

H e id e g g e r

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ; W A S 1ST D A SD IE P H IL O S O P H IE ? Δίγλωσση έκδοση

Εισαγωγή, μετάφραση καί σχόλια ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΠΙΤΣΩΡΗΣ

ΕΚΔΟΣΕ ΙΣ

Α Γ Ρ Α -1986

ΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΔΗΜ. Ν. ΠΑΠΑΔΗΜΑ Ιπποκράτους 8 τηλ. 36.27.318

ΕΠΤΑ

ΝΟΥ ΒΕΛ ΕΣ

Τ Ρ ΙΑ

ΑΝΕΚΔΟΤΑ

ΒΙΣΑΓΩΓΗ. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΚΑΙ Τ Ρ Ι Α Δ Ο Κ Ι Μ Ι Α

Δ .Ν . Μ Α Ρ Ω Ν Ι Τ Η Σ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ Α Γ Ρ Α

Φ

ν

λ έ ξ η ΚΥΚΛΟΦΟΡΕΙ από τις εκδόσεις ήχλ«ψύ!ρ.

ΕΞΑΝΤΑΣ

Βαοίλης Άλεξάν.ικ;

Έ λεγχος ταυτότητας Γεράσιμος Καστανάς

ΕΞΟΔΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Εκδόσεις Εξάντας Τζαβέλα 1 - 10681 Αθήνα Τηλ. 36.04.885 - 36.13.065

ΣΕΙΡΑ

ΑΘΛΗΜΑΤΑ Βιβλία για αρχάριους και προχωρημένους

ΔΙΑΒΑΖΩ Μ ην ξεχνάτε τις συνεντεύξεις με τους: Μένη Κοί’μανταρέα (No 1)* Γκόρνο Ιωάννου (No 9)* Διονύαη Σα66όπουλο (No 10)* Γαβριήλ Πεντζίκη (No 11)* Ιάκωόο Καμπανέλλη (No 12) Νίκο Σβορώνο (No 18) Μέντη Μ ποσταντζόγλου (No 19) Νίκο Πουλαντζά (No 27) Αλέξανδρο Κοτζιά(Νο 28) Στρατή Τσίρκα (No 29) Ζωή Καρέλλη (No 30) Ά λκη Ζέη (No 33) Γιάννη Τσαρούχη (No 42) Τάκη Σινόπουλο (No 46) Νίκο Καρούζο (No 48) Κ. Θ. Δημαρά (No 53) Διδώ Σωτηρίου (No 58) Κυριάκο Σιμόπουλο (No 59) Κώστα Ζουράρη (No 60) Σπύρο Ασδραχά (No 61) Εμμανουήλ Κ ριαρά (No 62) Αλ. Φ ιλιππόπουλο (No 63) Καίη Τσιτσέλη (No 64) Πέτρο Αμπατζόγλου (No 67) Γιάννη Δουατζή (No 68) Τ ατιάνα Γκρίτση-Μιλλιέξ (No 71) Αιλίκα Νάκου (No 72) Γιώργη Γιατρομανωλάκη (No 73) Στρατή Δούκα (No 74) Φρέντυ Γερμανό (No 77) Νάνο Βαλαωρίτη (No 79) Γιώργο Χειμωνά (No 80) Μαντώ Αραβαντινού (No 81) Τάσο Βουρνά (No 82) Σταύρο Βαβούρη (No 85) Ασημάκη Πανσέληνο (No 88) Κώστα Μητρόπουλο (No 89)

Λρ. Νικολαίδη (No 90) Δημήτρη Χριστοδούλου (No 92) Αντώνη Σαμαράκη (No 93) Κυρ (No 95) Νικηφόρο Βρεττάκο (No 97) Γιάννη Μ ανούσακα (No 99) Ανάστο Παπαπέτρου (No 99) Αλέξη Σεβαστάκη (No 99) Μ πουκουβάλα-Αναγνώστου (No 100) Φ ίλιππο Δρακονταειδή (No 102) Νάσο Δετζώρτζη (No 104) (No 136) Τάσο Α θανασιάδη (No 105) Jean-M arie Drot (No 107) Αίζμπεθ Ζβέργκερ (No 108) Θ. Πετσάλη-Διομήδη (No 109) Ιωάννη Κακριδή (No 110) Σπύρο Πλασκοβίτη (No 112) Τάκη Βαρόιτοιώτη (No 115) Θανάση Βαλτινό (No 116) Γιάννη Δάλλα (No 117) Νίκο-Αλέξη Ασλάνογλου (No 118) Δημήτρη Τσαούση (No 119) Γιώργο Κατσίμπαλη (No 121) Ιωάννα Καρατζαφέρη (No 122) Κώστα Μόντη (No 123) Π αναγιώτη Π απαδούκα (No 124) Αλέκο Σακελλάριο (No 124) Μανόλη Α νδρόνικο (No 125) Γ. Θ. Βαφόπουλο (No 126) Ναταλί Σαρότ (No 129) Δημήτρη Μαρωνίτη (No 130) Δημήτρη Π απαδίτσα (No 133) Νίκο Χουλιαρά (No 137) Ελένη Βακαλό (No 139) Χρήστο Γιανναρά (No 144) Ουμπέρτο Έ κ ο (No 145)

Β ΙΒΛ ΙΑ ΓΙΑ ΤΟ

J *

ΚΑΛΟ Κ ΑΙΡΙ

Εκδόσεις Οδυσσέας • ΤΖΕΪΜΣ ΜΠΟΛΝΤΟΥΙΝ Το δωμάτιο του Τζοβάνι • ΙΒΑΝ ΜΠΟΥΝΙΝ Σκοτεινές αλέες • ΤΟΜΑΣ MAN

Μ ποΰντενμπρουκ • ΑΟΥΙ ΑΡΑΓΚΟΝ

Ο ι καλές συνοικίες • IAN ΜΑΚ ΓΙΟΥ ΑΝ

Πρώτος έρωτας • ΤΖΟΑΝ ΝΤΙΝΤΙΟΝ

Έ ν α βιβλίο για κοινή προσευχή • ΝΤΟΡΙΣ ΛΕΣΙΝΓΚ

Έ ν α ς καλός γάμος

• ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ Ταχυδρομείο • ΓΙΟΖΕΦ ΡΟΤ Η κρύπτη των καπουτσίνων • Ν Α Ν Ώ Ν ΓΚΟΡΝΤΙΜΕΡ Η κόρη του Μπέρτζερ • ΜΙΛΑΝ ΚΟΥΝΤΕΡΑ Γελοίοι έρωτες • ΜΙΛΑΝ ΚΟΥΝΤΕΡΑ Το βαλς του αποχαιρετισμού • ΜΙΛΑΝ ΚΟΥΝΤΕΡΑ Η ζωή είναι αλλού • ΜΑΝΟΥΕΛ ΠΟΥΙΓΚ Το φιλί της γυναίκας-αράχνης • ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ Ά νθρ ω π ο ς για όλες τις δουλειές

• ΑΟΥΪ ΑΡΑΓΚΟΝ

Ο ι καμπάνες της Βασιλείας

•

ΧΟΡΧΕ ΣΕΜΠΡΟΥΝ

Ό τ α ν χάθηκαν οι αισθήσεις • ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ ΓΟΥΛΦ

Τα κύματα

• ΤΖΑΚ ΑΜΠΟΤ Στην κοιλιά του κήτους • ΓΙΟΖΕΦ ΡΟΤ Φυγή χωρίς τέλος • ΤΖΕΪΜΣ ΜΠΟΛΝΤΟΥΙΝ Μ ια άλλη χώρα • ΤΣΕΖΑΡΕ ΠΑΒΕΖΕ Ο σύντροφος • ΝΤΟΡΙΣ ΛΕΣΙΝΓΚ Το χρυσό σημειωματάριο • ΧΑΝΣ ΜΑΓΚΝΟΥΣ ΕΝΤΣΕΝΣΜΠΕΡΓΚΕΡ

Το σύντομο καλοκαίρι της αναρχίας

• ΤΟΝΙ ΜΟΡΙΣΟΝ Το τραγούδι του Σόλομον • ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΟΥΚΟΦΣΚΙ Γυναίκες • ΙΤΑΛΟ ΚΑΛΒΙΝΟ Ο ι αόρατες πόλεις • ΜΑΡΓΚΕΡΙΤ ΝΤΥΡΑΣ •

Δέκα καί μισή καλοκαίρι βράδυ ΜΙΛΑΝ ΚΟΥΝΤΕΡΑ

Το βιβλίο του γέλιου και της λήθης

• ΑΛΦΡΕΝΤ ΝΤΕΜΠΛΙΝ Μ περλίν Αλεξάντερπλάτς • ΕΡΙΧ ΚΕΣΤΝΕΡ Φ άμπιαν

ΣΥΓΧΡΟΝΗ <*■ ΕΠΟΧΗ Βιβλία για τις διακοπές σας

Εκδόσεις ^ϋΊΙ Ζωοδόχου Πηγής 16, 106 81 Αθήνα. Τηλ. 3640 713, 3623 649

Θα τα βρείτε σε όλα τα βιβλιοπωλεία ΕΥΧΑΡΙΣΤΕΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΜΕ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΩΝ

ΧΑΡΗ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ - ΚΩΣΤΑ ΧΡΗΣΤΟΥ

«ΟΙ ΔΙΑΚΟΠΕΣ ΜΟΥ» ΓΙΑ A, Β, Γ, Δ,, Ε ΤΑΞΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ

της

ΤΗΣ ΠΙΟ Α Γ Α Π Η Μ Ε Ν Η Σ Σ Υ ΓΓΡΑ Φ Ε Ω Σ ΤΩΝ Π ΑΙΔΙΩ Ν Ο Λ Ο Υ ΤΟ Υ Κ Ο ΣΜ Ο Υ

Ο ι μυστικοί εφτά 15 ΒΙΒΛΙΑ ΜΕ ΤΟΥΣ 7 ΦΙΛΟΥΣ

Τα πέντε λαγωνικά 15 ΣΥΝΑΡΠΑΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ

πέντε q>idoi 21 ΒΙΒΛΙΑ Μ Ε ΤΟΥΣ 5 ΦΙΛΟΥΣ

Κυκλοφόρησε EDGAR WIND :

Τέχνη καί ’Αναρχία

m m

ΕΝ Α Π Ρ Ω Τ Ο Π Ο Ρ ΙΑ Κ Ο Β ΙΒ Α ΙΟ ΓΙΑ Τ Η Ν Τ ΕΧΝ Η ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΦΕΛΗ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ 9 ΑΘΗΝΑ 10 679 ΤΗΑ. 36.04.793

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ

0Υ Ν 4 2 Η ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗ 'Αγ. Νικοδήμου Αγιορείτου Κ. Τζανάκης Κ. Ζουράρις Μ. Μπαζέν Μ. Μπέγζος ’Ανώνυμος Μοναχός

ΤΕΥΧΟΣ 17

ΔΤΟ ΚΕΙΜΕΝΑ , Π ΕΡΙ ΕΠΙΣΤΗΜ ΗΣ \ PHILIPPEISHERRARD Ό άπανθρωπισμός του άνθρώπου ΣΩΤ. ΓΟΤΝΕΛΑΣ Περί επιστήμης ή «κενής απάτης»

Γρηγόριος Νύσσης Μ. Σαρρής Ίγκόρ Σαφαρέβιτς Γ. Μεταλληνός Σ. Παπαλεξανδρόπουλος Φ. Κουκουλές

ΤΕΥΧΟΣ 18

ΔΤΟ ΤΕΥΧΗ - ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ

Ε κδόσεις Π λέθρον ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΛΕΞΙΟΥ Ή κατεδάφιση προετοίμαζε τη ν ανέγερση Μέ τά διηγήματα του αυτά ό Δημήτρης ’Αλεξίου θέλει νά μάς ειδοποιήσει δτι τό φανταστικό καί παράξενο δέν είναι άλλο από πτυχές της πραγματικότητας. Καί γιά νά κάνει πειστικότερη τήν πρότασή του χρησιμοποιεί ώς αφηγηματικό μέσο τήν παραβολή, δηλαδή έπινοεΐ έναν μυθικό κόσμο, ώστε νά μάς υποδειχτούν έμμεσα — πάντοτε χιουμοριστικά— τά κρυμένα νοήματα της καθημερινής ζωής.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΕΜΟΥΝΔΟΣ Σ ά ν ά ν α ρ ρ ω τικ ή ά δ εια σάν άναρρωτική άδεια Ό κόσμος πού ζεϊ στίς νουβέλες τοΰ Γιάννη Ρεμούνδου είναι ένας νυχτερινός κόσμος πού άναζητά ψηλαφητά, άλλά και διαρκώς, τά όριά του. 'Ωστόσο παραμένει πάντοτε ένας κόσμος κυριολεκτικά δικός μας, άφοΰ ή φαντασία τοΰ συγγραφέα άντλεϊ τά υλικά της άπό ο,τι ζοΰμε καθημερινά. Οΐ αγωνίες, οί φόβοι, οί αυταπάτες πού πολιορκούν άσταμάτητα τόν Γ ιάννη Ρεμοϋνδο μάς ανήκουν έπίσης· αύτή δμως πού είναι κατάκτησή του είναι ή διαβρωτική σάτιρά του πού άνατρέπει καί τίς πιό έλάχιστες βεβαιότητές μας.

Στήν ίδια σειρά ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Χ Α ΡΗ Σ ΒΛ Α ΒΙΑ Ν ΟΣ Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ ΚΑΒΒΟΥΡΑΣ Γ ΙΑ Ν Ν Η Σ Τ Ζ Α Ν Ε Τ Α Κ Η Σ Π Α Ν Α ΓΙΩ Τ Η Σ Κ Ε Ρ Α Σ ΙΔ Η Σ ΕΛΛΗ Π Ε ΡΡ Α Κ Η Τ Α Σ Ο Σ ΓΑ Λ Α ΤΗ Σ Γ ΙΩ Ρ Γ Ο Σ Τ Ζ Ε Β Ε Λ Ε Κ Α Κ Η Σ Θ Α ΝΑΣΗΣ Χ Α ΤΖΟΠΟΤΛΟΣ Τ Α ΣΟ Τ Λ Α Κ Α Ρ Α Γ Ε Ω Ρ Γ ΙΟ Ϊ Κ Ω Σ Τ Α Σ Σ ΤΡΑ Τ Ο Υ Δ Α Κ Η Σ Β Α Σ ΙΛ Η Σ Τ Σ ΙΠ Α Σ Γ ΙΩ Ρ Γ Ο Σ Μ ΙΧ Α Κ Η Σ Α ΙΜ ΙΛ ΙΟ Σ Γ Α Σ Π Α Ρ Η Σ

Πωλητής θαυμάτων Συμφιλίωση 'Όσο άκούω σε χρώμα Ή σκιά μου σάν σώμα ’Έγχρωμη διαφάνεια Τά χαράγματα "Οπως τά πετρώματα Ίδίοις σώμασι Fragmentum άριθμός 53 ’Αποσπάσματα άπό πυκνό χρόνο Έν πλώ Τό ναρκοπέδιο Βάδισμα στήν ευθεία

Βιβλιοπωλείο —’Εκδόσεις: Τοσίτσα ΙΑ, 106 82, ’Αθήνα, τηλ. 88.34.692, 36.45.057

J

ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ Περιοδική έκδοση οικονομικού και κοινω νικού προβληματισμού σε θέματα του αγροτικού χώ ρου

Συντακτική Επιτροπή Π. ΓΡΕΒΕΝΙΤΗΣ Ν. ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Γ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ Ε. ΚΟΥΣΟΥΛΑΚΟΥ Ε. ΣΓΟΥΡΑΚΗ

Η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος συνεχίζοντας τη συμβολή της στην επιστημονική έρευνα, εκδίδει νέο επιστημονικό περιοδικό, αφιερωμένο στη μελέτη θεμάτων του αγροτικού χώρου από τη σκοπιά των κοινωνικών επιστημών. Στο περιοδικό, που διευθύνεται από πενταμελή Συντακτική Επιτροπή Επιστημόνων της Διεύθυνσης Μελετών και Προγραμματισμού της ΑΤΕ, δημοσιεύονται πρωτότυπες (αδημοσίευτες) επιστημονικές εργασίες Ελλήνων και ξένων συγγραφέων με τη μορφή άρθρων, σημειωμάτων κλπ., καθώς και βιβλιοκριτικές και βιβλιοπαρουσιάσεις. Η συχνότητα έκδοσης του περιοδικού είναι τριμηνιαία. Κάθε χρόνο κυκλοφορούν τρία τεύχη σε ελληνική γλώσσα, καθώς και ένα ξενόγλωσσο τεύχος με επιλεγμένα άρθρα σε μετάφραση, καθώς και περιλήψεις όλων των άρθρων της χρονιάς.

Σύμβουλοι Σύνταξης Δ. ΔΑΜΙΑΝΟΣ Σ. ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ Η. ΘΕΡΜΟΣ 0. ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ Β. ΚΑΡΑΠΟΣΤΟΛΗΣ Κ. ΛΑΜΠΟΣ θ. ΛΙΑΝΟΣ Ν. ΜΑΡΤΙΝΟΣ Γ. ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ Ν. ΜΠΑΛΤΑΣ Σ. ΜΠΑΜΠΑΝΑΣΗΣ Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ Σ. ΠΑΠΑΣΠΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΡΕΠΠΑΣ Μ. ΣΑΚΕΛΛΗΣ Γ. ΣΑΜΑΡΑΣ Α ΣΑΡΡΗΣ Κ.ΣΟΥΔΑΣ Π. ΣΠΑΘΗΣ Γ. ΧΡΗΣΤΟΥ Δ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Περιεχόμενα τεύχους. Μ. Ντεμούσης:.............Η Ζήτηση για Εφτά Κατηγορίες Τροφίμων στην Ελλάδα: Μια Εφαρμογή του Υποδείγματος του Rotterdam Μ. Ψαρρού:.................Αγρότες, Κράτος και Ανάπτυξη του Καπιταλισμού στο Μεξικό Κ. Παναγιωτοπούλου:......Θεωρία και Πρακτική της Αποδοχής Καινοτομιών στη Γεωργία: Η Περίπτωση των Ομαδικών Γεωργικών Εκμεταλλεύσεων Α. Μωϋσίδης:............... Εξω-αγροτική Απασχόληση στην Ελληνική Γεωργία: Μια Πρώτη Προσέγγιση Β. Μανιατέα:................Τα Όρια του Φορντιστικού Μοντέλου στην Ελληνική Γεωργία

ΔΕΛΤΙΟ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΗ

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ 2ο ΤΕΥΧΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗ: ΣΤΑ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΑΤΕ ΕΔΟΥΑΡΔΟΥ ΛΩ 19 ΑΘΗΝΑ 10564

ΤΑΧΥΔΡΟΜ. ΤΟΜΕΑΣ _ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΔΡΟΜΗ: ιδιώτες _____________

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ 2ο ΤΕΥΧΟΣ ΔΙΑΘΕΣΗ: ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΑΤΕ ΤΗΛ. 322 3586, ΕΔΟΥΑΡΔΟΥ ΛΩ 19. ΑΘΗΝΑ 105 64.

ν:

ΤΖΩΡΤΖ ΜΠΕΡΝΑΡΝΤ ΣΩ

Άπαντα τα πεζά του 1.

ΕΝΑΣ ΑΚΟΙΝΩΝΗΤΟΣ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΗΣ 2. ΤΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΤΟΥ ΚΑΣΕΑ ΜΠΑΫΡΟΝ 3. ΤΟ ΜΑΥΡΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΠΟΥ ΑΝΑΖΗΤΟΥΣΕ ΤΟ ΘΕΟ 4. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΝΟΣ ΓΕΡΟΥ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗ 5. Ο ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΚΟΡΙΤΣΙ Εκδόσεις Γλάρος

Συμπληρώστε τή σειρά των αφιερωμάτων του

ΔΙΑΒΑΖΩ

Αντίσταση και Λ ογοτεχνία (No 58) Λ ατινοαμερικανική λογοτεχνία (No 59) Ονορέ ντε Μ παλζάκ (No 60) Δημήτρης Γληνός (No 61) Τζέημς Τζόυς (No 62) Κιόστας Χατζηαργύρης (No 63) Η γενιά των μπήτνικ (No 64) Οι επίγονοι του Φρόυντ (No 65) Ζαν Ζενέ (No 66) Επιθεώρηση Τέχνης (No 67) Ά γ ιο ν Ό ρ ο ς (No 68) Νέοι λογοτέχνες (No 69) Γερμανόφωνο θέατρο (No 70) Σημειωτική (No 71) * Αριστοφάνης (No 72) Ζακ Πρεβέρ (No 73) Μ ικροασιατικός ελληνισμός (No 74) Λογοτεχνία και κινηματογράφος (No 75) Ιταλική λογοτεχνία (No 76) Μ αρκήσιος ντε Σαντ (No 77) Κ.Π. Καβάφης (No 78) Χ.Λ. Μ πόρχες (No 79) Μιλάν Κούντερα (No 80) Μ αργκερίτ Γιουρσενάρ (No 81) Α δαμάντιος Κοραής (No 82) Καολ Μαρξ (No 83) Σύγχρονα ολλανδικά γράμματα (No 84) Μ πορίς Βίαν (No 85) Aim*νομική λογοτεχνία (No 86) Νέοι λογοτέχνες (No 87) Κώστας Βάρναλης (No 88) Νεοελληνικό θέατρο (No 89) Γόμαν Μαν (No 90) Φ ρειδερίκος Νίτσε (No 91) Κωνσταντίνος θ εοτόκη ς (No 92) Ρολάν Μ παρτ (No 93) Π αιδικό βιβλίο (No 94) Ναπολέων Λαπαθιιότης (No 95) Εμμανουήλ Ροΐδης (No % ) Εμίλ Ζολά (No 97) Σταντάλ (No 98) Βιβλίο και φυλακή (No 99) Λ αϊκό αισθηματικό μυθιστόρημα (No 100) Μ ακρυγιάννης (No 101) Λουκιαν ός (No 102)

Ντιντερό (No 103) Τέλλος Ά γ ρ α ς (No 104) Ιούλιος Βερν (No 105) Θ εόφιλος Καΐρης (No 106) Α ρχαία λυρική ποίηση (No 107) Περό. Γκριμ, Ά ντερσεν (No 108) Έ ρ μ αν Έσσε (No 109) Αλμπέρ Καμύ (No 110) Βίκτωρ Ο υγκό (No 111) Έ ντγκα ρ Ά λ α ν Πόε (No 112) Φώτης Κόντογλου (No 113) Φ ιλανδικά γράμματα (No 114) Σάμουελ Μπέκετ (No 115) Κοσμάς Πολίτης (No 116) Το δοκίμιο (No 117) Α λέξανδρος Πάλλης (No 118) Κ οινωνιολογία (No 119) Ελληνικός Υπερρεαλισμός (No 120) Βλαντιμίρ Μ αγιακόφσκι (No 121) Ευγένιος Ιονέσκο (No 122) Κ υπριακά γράμματα (No 123) Το χιούμορ (No 124) Μισέλ Φουκο'ι (No 125) Ζακ Λ ακάν (No 126) Β υζάντιο (No 129) Ελληνικό παραμύθι (No 130) Ζ αν-ΙΙωλ Σαρτρ (No 127) Θεσσαλονίκη (No 128) Ντοστογιέφσκι (No 131) Ντ. X. Αώρενς (No 132) Τ.Σ. Έ λ ιο τ (No 133) Μ αργκερίτ Ντυράς (No 134) Αριστοτέλης (No 135) Σιμόν ντε Μ πωβουάρ (No 136) Γιώργος Θ εοτοκάς (No 137) Φ.Σ. Φιτζέραλντ (No 138) Τένεση Ουίλιαμς (No 139) Α νδρέας Κάλβος (No 140) Φουτουρισμός (No 141) Γιώργος Σεφέρης (No 142) Γκυστάβ Φλωμπέρ (No 143) Γλωσσολογία (No 144) Ουμπέρτο Έ κ ο (No 145) Βιβλίο και στρατό: (No 146) Α λέξανδρος Δουμάς (No 147)

ΔΙΑΒΑΖΩ

ΔΕΚΑΠΕΝΘΗΜΕΡΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Α . Μ εταξά 26, Α θή να - 106 81

Σύνταξη: 36.40.487 Λογιστήριο: 36.40.488 Διαφημίσεις: 36.42.789 Συνδρομές: 36.42.765

Τεύχος 148 16 Ιουλίου 1986 Τιμή: Δρχ. 250 Εκδότης: Αννα Πετρίδου Ιδρυτής: Περικλής Αθανασόπουλος Διευθυντής: Γιώργος Γαλάντης Σύνταξη: Σοφία Γεμενάκη, Θεοδώρα Ζερβού, Βασίλης Καλαμαράς, Ηρακλής Παπαλέξης, Βάσω Σπάθή, Καίτη Τοπάλη Οικονομικός υπεύθυνος: Βάσω Σπάθή Συνδρομές: Κατερίνα Γρυπονησιώτου Διαφημίσεις: Ηρακλής Παπαλέξης Σελιδοποίηση-Μοντάζ: Νένη Ράις Διορθώσεις: Πηνελόπη Βλάσση Στοιχειοθεσία: Φωτοκύτταρο ΕΠΕ, Υμηττού 219, τηλ. 75.16.333 Διαφάνειες εξωφύλλου: Δ. Π. Αγγελής, Πειραιώς 1, τηλ. 32.44.325 Φωτογραφίσεις-Μοντάζ: I. Χριστοδουλάκος - I. Κοργιαλάς Ο.Ε., Α. Μεταξά 26, τηλ. 36.41.134 Εκτύπωση: Αφοί Τσαλδάρη Ο.Ε., Φυ­ λής 35, Καματερό, τηλ. 26.10.918 Βιβλιοδεσία: Νικ. Κατριβάνος και Σία Ο.Ε., Στ. Γόνατά 48, τηλ. 57.49.951 Διανομή: Νέο Πρακτορείο Τύπου

Π ΕΡΙΕΧΟ Μ ΕΝΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Η Α ΓΟ ΡΑ ΤΟ Υ ΒΙΒΛ ΙΟ Υ Έ ρευ να : Λ αϊκό κ α ι έντεχνο πα ρα μ ύθι. Γράφει η Μ αρούλα Κ λιάφα Ρεπορτάζ: Διάσκεψη της γαλλοφω νίας. Γράφει η Ζ ερμαίν Μαμαλάκη

20 21 25

ΑΦΙΕΡΩΜΑ Π αρουσίαση 238 βιβλίατν γ ια το καλοκαίρι

28-120

Κεντρική διάθεση: Αθήνα: Πομώνης Διονύσιος Ζαλόγγου 1 τηλ. 36.20.889

ΔΕΛΤΙΟ Β ΙΒ Λ ΙΟ ΓΡΑ Φ ΙΚ Ο ΔΕ Λ Τ ΙΟ

121

Κ ΡΙΤ ΙΚ Ο ΓΡΑ Φ ΙΑ

126

Θεσσαλονίκη: Βιβλιοπωλείο Μ. Κοτξιά και Σία Τσιμισκή 78 τηλ. 279.720, 268.940 Υπεύθυνος τυπογραφείου: Βαγγέλης Παπαθανασόπουλος, Υμηττού 219 Εξώφυλλο: Γιώργος Γαλάντης

στο επόμενο «Διαβάζω»

αφιέρωμα στην Άγκα6α Κρίστι

Η Α ΓΟ ΡΑ ΤΟ Υ Β ΙΒ ΛΙΟ Υ]

Από 10 έως 24 Ιουνίου 1986

$

ΒΙΒΛΙΑ

I 1. Μ. Κούντερα: Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι (Εστία) !. Χρ. Μίσσιου: ...Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς (Γράμματα)

*

*

ί ί ίj 1 ί ίί ί <

3

Ια^ - Αθ·_____.____ 1

Επειδή όμιος είναι τεχνικά αδύνατο να δημοσιεύονται όλα τα βιβλία που αναφέρουν οι βιβλιοπώλες, ο πίνακας περιλαμβάνει τελικά εκείνα τα βιβλία που δηλώθηκαν από δύο του­ λάχιστον βιβλιοπώλες. Ό σ ο για το ενδιαφέρον και την ποιότητα των βιβλίων του πίνακα, σκόπιμο είναι να συμβου­ λεύ εσ τε τις σ ελίδες της «Επιλογής».

Ο παρακάτω πίνακας παρουσιάζει τα εμπορικό­ τερα βιβλία ενός δεκαπενθήμερου, σύμφωνα μ ε τα στοιχεία που μ ας παραχώρησαν δεκαπέντε βιβλιοπώλες α π ’ όλη την Ελλάδα, δηλώνοντας ο καθένας τους τα τρία βιβλία που είχαν τις πε­ ρισσότερες πωλήσεις στο βιβλιοπωλείο του κα­ τά το διάστημα αυτό. Έτσι, το βιβλίο μ ε τις μ ε ­ γαλύτερες πωλήσεις σημειώνεται μ ε τ ρεις α σ τε­ ρίσκους (*,), το αμέσως μ ετά μ ε δύο (**) και το τελευταίο μ ε ένα ν ( * ).

S

ί ί

..

..

Λ

Λ *

1. Γ. Σεφέρη: Μέρες ΣΤ' (Ίκαρος)

Λ

Λ *

Λ

Λ

1 ε I !

I * Λ ..

..

..

1 S

Λ

„

Λ

..

..

Λ

*

**

Λ

Λ

‘

1. Η Ελλάδα σε εξέλιξη (Εξάντας) >. 1. Αλιέντε: Το σπίτι των πνευμάτων (Ωκεανίδα)

I S

**

*

Στο βιβλιοπωλείο Γρηγόρη, το βιβλίο που είχε τις περισσότερες πωλήσεις ήταν: Τ. Λουκάκη: Από το σκοτάδι στο φως.

Συνδρομές εσωτερικού 25 τευχών 4300 δρχ. - Σπουδαστική 25 τευχών 4100 δρχ.

15 τευχών 2800 δρχ. - Σπουδαστική 15 τευχών 2500 δρχ. Οργανισμών, Τραπεζών, Ιδρυμάτων: 5100 δρχ.

Συνδρομές εξωτερικού Ευρώπη 25 τευχών 55 δολ. (ΗΠΑ)- Σπουδαστική 25 τευχών 51 δολ. Ευρώπη 15 τευχών 36 δολ. - Σπουδαστική 15 τευχών 34 δολ. Κύπρος 25 τευχών 48 δολ. - Σπουδαστική 25 τευχών 44 δολ. Κύπρος 15 τευχών 32 δολ. - Σπουδαστική 15 τευχών 30 δολ. Αμερική - Αυστραλία - Ασία - Αφρική 25 τευχών 61 δολ. - Σπουδαστική 25 τευχών 58 δολ.

15 τευχών 40 δολ. - Σπουδαστική 15 τευχώγ 38 δολ.

Ιδρυμάτων, Βιβλιοθηκών Ευρώπη: 63 δολ. Κύπρος: 56 δολ. Αμερική κλπ. 70 δολ.

Εμβάσματα στη διεύθυνση: Κατερίνα Γρυπονησιώτου - Περιοδικό «Διαβάζω» Α. Μεταξά 26, Αθήνα - 106 81 Τηλ. 36.42.765

Τα παλιά μηνιαία τεύχη κοστίζουν 500 δρχ., τα δεκαπενθήμερα 200 δρχ., και τα διπλά 300 δρχ.

(Μια έρευνα της παιδικής βιβλιοθήκης Τρικάλων) Κουβεντιάζοντας, πριν δυο χρόνια, με φίλους εκπαιδευτικούς για τα λαϊκά παραμύθια και την παιδαγωγική τους αξία, διαπίστωσα μ ’ έκπληξη πως δεν έτρεφαν απολύτως καμιά εκτίμηση γ ι’ αυτά. Αντιθέτως, μου είπαν πως τα θεωρούν αναγνώσματα ακατάλληλα για τα σημερινά παιδιά κυρίως επειδή αναφέρονται σε κοινωνίες μ ’ άλλα πρότυπα και ξεπερασμένα για την εποχή μας ιδανικά. Οι ίδιοι με βεβαίωσαν πως οι μικροί μαθητές τους βρίσκουν τα λαϊκά παραμύθια ανούσια κι αποφεύγουν να τα διαβάζουν. Παρόλο που δε βιάστηκα να υιοθετήσω τις απόψεις τους, ομολογώ πως κλονίστηκα και θέλησα να ερευνήσω το θέμα περισσότερο. Εκείνο που κυρίως μ’ ενδιέφερε ήταν η γνώμη

των παιδιών για τα παραμύθια. Έτσι, ύστερα από πρότασή μου, η Παιδική Δανειστική Βιβλιοθήκη Τρικάλων αποφάσισε να κάνει μια έρευνα γύρω από το λαϊκό και έντεχνο παραμύθι. Ζητήσαμε σχετικές

22/χρονικα οδηγίες και συμβουλές από τον καθηγητή της λαο­ γραφίας κ. Μιχάλη Μερακλή και το Μάιο του 1984 αρχίσαμε την έρευνά μας. Αρχική μας πρόθεση ήταν να γίνει μια έρευνα που να καλύπτει όλον τον ελλαδικό χώρο. Διαπι­ στώσαμε όμως πως αυτό, προς το παρόν, δεν ήταν εφικτό. Έτσι, περιορίσαμε την έρευνά μας σ’ έξι δημοτι­ κά σχολεία έχοντας όμως πάντα κατά νου, στο προ­ σεχές μέλλον κι αφού στο μεταξύ αποκτήσουμε και τη σχετική πείρα, να πραγματοποιήσουμε μια πιο πλατιά έρευνα. Στην έρευνά μας έλαβαν μέρος μαθητές από τρία σχολεία της πρωτεύουσας: Κολλέγιο Αθηνών, 3ο δημοτικό (Παγκράτι), 113ο δημοτικό (Πατήσια) και από τρία σχολεία της επαρχίας: 2ο δημοτικό Τρικά­ λων (αστικό), 7ο δημοτικό (συνοικιακό) και 15ο δη­ μοτικό Φλαμουλίου (αγροτικό). Συνολικά, απάντη­ σαν 384 παιδιά (210 αγόρια, 174 κορίτσια) ηλικίας 8-12 χρονών. Από τα 384 αυτά παιδιά τα 216 ζούνε στην Αθήνα και τα 168 στην περιοχή Τρικάλων. Προτού δώσω τα πορίσματα της έρευνας θα π ρέ­ πει να κατατοπίσω τον αναγνώστη για τον τρόπο με τον οποίο δουλέψαμε. Διαλέξαμε δύο παραμύθια, ένα λαϊκό με τίτλο «Ο σπανός και το νταηλίκι του» από τη συλλογή «Πα­ ραμύθια της Θεσσαλίας» (εκδόσεις «Κέδρος»), κι ένα έντεχνο της Ζωής Βαλάση με τίτλο «Η τελευ­ ταία μάγισσα» (εκδόσεις «Γνώση»). «Ο σπανός και το νταηλίκι του» είναι ένα παρα­ μύθι κλασικό στο είδος του. Ο σπανός, άνθρωπος έξυπνος, αλλά καυχησιάρης (ίσως εξαιτίας του μειονεκτήματός του), για ν' αποδείξει στους συγ­ χωριανούς του την ικανότητά του, τα βάζει με τους δράκους τους οποίους με διάφορα τεχνάσματα τε­ λικά εξοντώνει. «Η τελευταία μάγισσα» συνδυάζει το παραδοσια­ κό με το σύγχρονο στοιχείο. Πρόκειται για μια μά­ γισσα που ζει στο φεγγάρι όπου μια μέρα φτάνουν, μ ’ έναν πύραυλο, οι α στροναύτες. Η μάγισσα χρησι­ μοποιεί όλα τα μαγικά της κόλπα για να τους εντυ­ πωσιάσει. Οι αστροναύτες όμως μένουν ασυγκίνη­ τοι και η μάγισσα απογοητευμένη φεύγει για ένα μακρινό αστέρι, αφού πρώτα πετάξει τα μάγια της τα οποία σκορπίζονται κάτω στη γη. Διαβάσαμε τα δυο παραμύθια το ένα κατόπιν του άλλου μέσα στην τάξη και ύστερα δώσαμε στα παι­ διά να συμπληρώσουν επιτόπου το ερωτηματολόγιο το οποίο είχαμε από πριν ετοιμάσει. Η πρώτη ερώτηση ήταν γενική. Ζητήσαμε από τα παιδιά να σημειώσουν κατά σειρά προτίμησης τι εί­ δους βιβλία διαβάζουν. Σύμφωνα με τις απαντήσεις των παιδιών (αγοριών και κοριτσιών) πρώτα στην προτίμησή τους, με ποσοστό 8 6 % , έρχονται τα βι­ βλία με περιπέτειες. Ακολουθούν με 4 2 % τα παρα­ μύθια, τα βιβλία για το Διάστημα και τα ιστορικά βι­ βλία. Αμέσως μετά με 4 1 % έρχονται τα βιβλία με μυθολογία, ενώ τα ταξιδιωτικά βιβλία και η ποίηση συγκεντρώνουν το 2 7 % και 2 0 % αντιστοίχως. Στο σημείο αυτό οφείλουμε να κάνουμε ορισμέ­ ν ες παρατηρήσεις: 1) Οι επιλογές των παιδιών που ζούν στην Αθήνα κι εκείνων που ζουν στα Τρίκαλα συμπίπτουν.

2) Αντιθέτως, μεταξύ των δύο φύλων υπάρχει ση­ μαντική διαφοροποίηση. Ενώ το παραμύθι είναι μ έ­

σα στις τρεις πρώτες προτιμήσεις για το 5 5 % των κοριτσιών, το αντίστοιχο ποσοστό για τ ’ αγόρια εί­ ναι μόλις 2 9 % . Σχετικά με το παραμύθι θα πρέπει να επισημάνουμε πως στις ηλικίες των έντεκα και δώδεκα χρόνων, σημειώνεται μια απόκλιση κατά 2/3 από το μέσο όρο για τ ’ αγόρια και κατά 1/3 για τα κορίτσια. Μ ’ άλλα λόγια, παρατηρούμε πως στις μ ε­ γαλύτερες ηλικίες μειώ νεται το ενδιαφέρον των παιδιών για το παραμύθι. Αξιοπρόσεχτη είναι και μια άλλη διαφορά. Τα βι­ βλία για το Διάστημα συγκεντρώνουν το ενδιαφέ­ ρον του 6 3 % των αγοριών ενώ μόνο το 2 1 % των κοριτσιών διαβάζουν τέτοιου είδους βιβλία.

3) Σύμφωνα πάντοτε με τα πορίσματα τη ς έρευ νάς μας το μορφωτικό επίπεδο των γονιώ ν δεν επη­ ρεάζει καθόλου τις επιλογές των παιδιών για τα βι­ βλία. Παρατηρούμε μόνο πως τ ’ αγόρια των οποίων οι γονείς έχουν στοιχειώ δη μόρφωση διαβάζουν κάπως περισσότερα βιβλία με παραμύθια απ’ ό,τι οι δύο άλλες κατηγορίες αγοριών. Φυσικά, μελετώντας τις απαντήσεις των παιδιών θα μπορούσαμε να κάνουμε ένα πλήθος συγκρί­ σεων και συσχετισμών αλλά ο χώρος είναι πάντα περιορισμένος γι’ αυτό και περνάμε στη δεύτερη ερώτηση. Ζητήσαμε από τα παιδιά να μας απαντήσουν ποιο από τα δύο παραμύθια που άκουσαν (λαϊκό και έν ­ τεχνο) τ ους άρεσε περισσότερο. Εδώ βρεθήκαμε μπροστά σε μια μεγάλη έκπληξη. Το 7 1 % των παιδιών απάντησαν πως τους άρεσε το λαϊκό παραμύθι, το 1 4 % το έντεχνο και το 1 5 % απάντησαν πως τους άρεσαν εξίσου και τα δυο. Και πάλι δεν υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ των παιδιών της Αθήνας κι εκείνων των Τρικάλων. Και τα μεν και τα δε δείχνουν σαφώς την προτίμη­ σή τους για το λαϊκό παραμύθι. Ωστόσο, κι εδώ οι προτιμήσεις των δύο φύλων διαφέρουν. Έ τσ ι έχου­ με: Λαϊκό παραμύθι: Ποσοστό προτίμησης από τ ’ αγόρια 8 3 % , από τα κορίτσια 58 % . Έ ν τεχ ν ο παρα­ μύθι: Ποσοστό προτίμησης από τ ’ αγόρια 8 % , από τα κορίτσια 2 1 % . Το υπόλοιπο 9 % των αγοριών και 2 1 % των κοριτσιών απάντησαν πως τους άρεσαν εξίσου και τα δυο παραμύθια. Τα παιδιά κατά κάποιον τρόπο δικαιολόγησαν τις προτιμήσεις τ ους για το ένα ή το άλλο παραμύθι με τις απαντήσεις που έδωσαν στην αμέσως επόμενη ερώτηση. Εκεί, τους ζητούσαμε να σημειώ σουν αν βρί­ σκουν το λαϊκό ή το έντεχνο παραμύθι που άκου­ σαν διασκεδαστικό, διδαχτικό ή απλώς κάτι για να περνάει η ώρα. Και να τ ’ αποτελέσματα των απαντήσεώ ντους: Το 6 0 % των παιδιών βρήκαν πως «Ο σπανός και το νταηλίκι του» (λαϊκό παραμύθι) είναι διασκεδαστικό, το 4 1 % διδαχτικό και το 8 % απλώς για να περνάει η ώρα. Το 4 4 % των παιδιών βρήκαν πως «Η τελευταία μάγισσα», (έντεχνο παραμύθι) εί­ ναι διασκεδαστικό, το 4 0 % διδαχτικό και το 2 8 % για να π ερνάει η ώρα. Ό πω ς όλοι ξέρουμε, τα παιδιά συχνά ταυτίζονται με τους ήρωες των βιβλίων που διαβάζουν, συμπα­ θούν περισσότερο κάποια από τα πρόσωπα των πα­ ραμυθιών που ακούνε. ΓΓ αυτό και ζητήσαμε από τα παιδιά να υπογραμμίσουν ποιο από τα πρόσωπα των παραμυθιώ ν τους εντυπώσιασαν και στη συνέ­ χεια να γράψουν τι τους ά ρεσε ή τι δεν τους άρεσε.

χρονικα/23 Από τα πρόσωπα των παραμυθιών πρώτο στις προ­ τιμήσεις τους έρχεται ο σπανός (ήρωας του λαϊκού παραμυθιού) με 8 6 % (89% για τ ’ αγόρια, 8 2 % για τα κορίτσια), ακολουθούν η μάγισσα (ηρωίδα του έντε­ χνου παραμυθιού) με 3 5 % (2 4 % για τ ’ αγόρια, 4 6 % για τα κορίτσια), οι δράκοι με 2 5 % , ο ήλιος με 2 2 % και τελευταία απ’ όλους οι αστροναύτες με 13%. Ο ι παρατηρήσεις των παιδιών πάνω στα δυο πα­ ραμύθια που άκουσαν είναι αποκαλυπτικές: θαυμά­ ζουν την εξυπνάδα του σπανού, αλλά καταδικάζουν την έπαρσή του. Τους εντυπώσιασαν λέξεις κάπως ασυνήθιστες, π.χ. «σκέλια», «νταηλίκι», καθώς και μερικά σημεία που πραγματικά έχουν χιούμορ, π.χ «ωρέ, τι ζέστη έκανε απόψε!» (φράση που είπε κο­ ροϊδευτικά ο σπανός στους δράκους όταν - θέλο­ ντας να τον σκοτώσουν - του έριξαν, ενώ κοιμόταν, ζεματιστό νερό): Στο έντεχνο παραμύθι τους άρεσε η υποδοχή που ετοίμασε η μάγισσα στους αστροναύτες, αλλά λυπήθηκαν που εκείνοι ήταν τόσο αδιάφοροι. Πολ­ λά παιδιά ενοχλήθηκαν από τη φράση «αυτά τα ξύ­ λα τ ’ απελέκητα» (χαρακτηρισμός της μάγισσας για τους ανθρώπους). Έ ν α μεγάλο ποσοστό παιδιών, ιδιαίτερα κορι-

τσιών, εντυπωσιάστηκαν από φράσεις όπως «γυάλι­ νες ομπρέλες», «αγκάθια από ατσάλι» και λέξεις όπως «ασημόσκονη». Μελετώ ντας προσεχτικά τις παρατηρήσεις των παιδιών διαπιστώνουμε κάποια δυσκαμψία στον τρόπο έκφρασης. Οι φράσεις τους είναι στερεότυ­ πες, ομοιόμορφες λες κι ο ένας αντέγραφε τον άλ­ λον. Σε μια έρευνα τέτοιου είδους τίποτα δεν είναι απόλυτο. Ίσως τ ’ αποτελέσματα να ήταν διαφορετι­ κά αν είχαμε επιλέξει να διαβάσουμε στα παιδιά κά­ ποια άλλα παραμύθια, ή αν στην έρευνά μας απα­ ντούσαν κάποια άλλα παιδιά. Πάντως, γεγονός είναι πως έγινε μια αρχή. Ας ελπίσουμε πως θα υπάρξει και συνέχεια. Πριν κλείσω τούτο το σημείωμα θεωρώ υποχρέω­ ση να ευχαριστήσω εκ μέρους της Παιδικής Δ ανει­ στικής Βιβλιοθήκης Τρικάλων τους συγγραφείς Ζωή Βαλάση και Κυριάκο Ντελόπουλο και τους δα­ σκάλους Μάγδα Τσιοπελάκου, Χρυσόστομο Ζήση και Απόστολο Ράπτη, που βοήθησαν να πραγματο­ ποιηθεί αυτή η έρευνα. Μ Α Ρ Ο Υ Λ Α ΚΑΪΑΦΑ

Θέμα: Λαϊκό και έντεχνο παραμύθι

Παιδική Δανειστική Βιβλιοθήκη Τρικάλων Συγκεντρωτικός πίνακας

ΑΠ Ο ΤΕΛΕΣΜ ΑΤΑ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ερωτήσεις ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΒΙΒΛΙΑ ΣΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ (τρεις πρώτες προτιμήσεις) Παραμύθι................................................................ Βιβλία με περιπέτειες........................................... Βιβλία με περιεχόμενο από τη μυθολογία.......... Βιβλία για πυραύλους και διάστημα.................... Βιβλία πατριωτικά (ιστορικά)............................... Βιβλία ταξιδιωτικά................................................. Ποίηση.................................................................... ΠΟΙΟ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΠΟΥ ΑΚΟΥΣΕΣ ΣΟΥ ΑΡΕΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ 0 Σπανός και το νταηλίκι του (λαϊκό) Η τελευταία μάγισσα (έντεχνο) Και τα δύο

Αγόρια Αγόρια Αθηνών Τρικάλων % %

Αγόρια Μικτά %

Κορίτσια Κορίτσια Κορίτσια Αγόρια Κορίτσια Αθηνών Τρικάλων Μικτά Μικτά % % %

25 86 40 62 43 27 17

33 94 42 63 35 22 11

29 90

59 78 52 16 40 27 28

51 89 30 25 50 34 21

55 83 41 21 45 30 : ::> 25

42 86

63 39 24 14

76 6 19

89 11 ·.

0

83 8 9

46 12 43

70 30 0

58 21 22

71 14 15

42 42 27 20

24/χρονικα

Α Π Ο ΤΕΛ ΕΣΜ Α ΤΑ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ Συγκεντρωτικός πίνακας Αγόρια Αθηνών %

Ερωτήσεις ΠΟΙΟ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΩΝ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ ΣΟΥΕΚΑΝΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΕΝΤΥΠΩΣΗ Ο Σπανός............................................. Οι δράκοι............................................ ___ (λαϊκό) Η μάγισσα........................................... . Οι αστροναύτες...................... . ...(έντεχνο) Ο ή λ ιος................................

•ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΠΩΣ <·0 ΣΠΑΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΝΤΑΗΛΙΚΙ ΤΟΥ» (λαϊκό) ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙ Διασκεδαστικό.................... .............. Διδαχτικό...... ..................................... Ή απλώς για να περνάει η ώ ρ α ........ ΒΡΙΣΚΕΙΣ ΠΩΣ Η «ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΓΙΣΣΑ» (έντεχνο) ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙ Διασκεδαστικό.................................... Διδαχτικό............................................ Ή απλώς για να περνάει η ώ ρ α ........

Αγόρια Αγόρια Τρικάλων Μικτά % %

91 43 29 15 27

86 12 19 12 23

48 44 17

64 44 0

58 22 26

34 51 20

■

Κορίτσια Κορίτσια Κορίτσια Αγόρια Αθηνών Τρικάλων Μικτά Κορίτσια % % % Μικτά

89 28 24 13 25

82 28 50 20 22

56 44 9

59 50 13

46 37 25

58 28 35

42 4 16

82 21 46 12 19

86 25 35 13 22

56 0

64 53 7

60 49 8

26 58 27

42 43 31

40 28

83

:'

* Σημείωση: Τα νούμερα δε μας δίνουν άθροισμα 100 γιατί πολλά παιδιά έδωσαν πολλαπλές απαντήσεις.

Α Π Ο ΤΕΛ ΕΣΜ ΑΤΑ Ε Ρ Ε Υ Ν Α Σ

Ερωτήσεις ΤΙ ΕΙΔΟΥΣ ΒΙΒΛΙΑ ΣΟΥ ΑΡΕΣΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ; (τρεις πρώτες προτιμήσεις) Παρμόθι................................................................... βιβλία με περιπέτειες.... ................................. ...... Βιβλία με περιεχόμενο από τη μυθολογία ........ Βιβλία για πυραύλους και διάστημα.................... Βιβλία πατριωτικά (ιστορικά)........ ........................ Βιβλία ταξιδιωτικά................................................. Ποίηση..................................................................... ΠΟΙΟ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΠΟΥ ΑΚΟΥΣΕΣ ΣΟΥ ΑΡΕΣΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ Ο Σπανός και το νταηλίκι του (λαϊκό) Η τελευταία μάγισσα (έντεχνο) Και τα δ ύ ο ..... .........................................................

ΚΟΡΙΤΣΙΑ Γονείς με μέση εκπαίδ. %

%

ΑΓΟΡΙΑ Γονείς με μέση εκπαίδ. %

Γονείς με δημοτική εκπαίδ. %

Γονείς με ανώτατη εκπαίδ. %

18 96 32 64 52 32 6

17 96 37 76 48 16 10

37 74 50 64 40 19 16

42 75 50 26 46 29 32

7 84 39 20 39 20

56 78 37 21 52 33 23

88 6 6

79 6 15

77 13 10

71 19 10

51 20 29

59 14 * 27

Γονείς με ανώτατη

;

Γονείς με δημοτική εκπαίδ. %

.

χρονικα/25

Η διάσκεψη της γαλλοψωνίας Για τρεις μέρες, από τις 17 μέχρι τις 19 Φεβρουάριου, συνήλθε στις Βερσαλλίες η «Διάσκεψη της γαλλοφωνίας», η μεγάλη «λειτουργία των γαλλοφώνων», όπως τη χαρακτήρισαν στον γαλλικό Τύπο. Πήραν μέρος μαζί με τις «κορυφές» του σύγχρο­ νου γαλλικού πνεύματος και αντιπροσωπείες απ’ όλες τις χώρες όπου μιλάνε γαλλικά (εκτός Γαλλίας) δηλαδή Βέλγιο, Καναδάς, Ελβετία, Σενεγάλη, Μαρόκο, Λίβανος και πολλές άλλες περιοχές του Τρίτου Κόσμου. ΑΝ Π Ρ Ο Σ Ε Ξ Ο Υ Μ Ε τους αριθμούς, σήμερα εκτός απ’ τα πενήντα πέντε εκατομμύρια Γάλλους που μι­ λάνε τη μητρική το υς γλώσσα, εβδομήντα με ογδόντα εκατομμύρια άνθρωποι από διάφορες εθνικότητες πάνω στον πλανήτη, μιλάνε γαλλικά, δηλαδή έχουν τη γαλλική σαν επίσημη γλώσσα τους, εκτός από τους ερασιτέχνες πολυγλώττους σε όλες τις χώρες. Ξεκινώντας απ’ αυτή τη θέση ισχύος, οι διάφοροι εισηγητές -μ ε τ ά το χαιρετισμό του κ. Μ ιτερ ά ν - ο κ. Μπουρασά, πρωθυπουργός του Κεμπέκ, ο κ. Λ εοπόλντ Σεδάρ Σεγκόρ, άλλοτε προέδρος τη ς Σ ε ν ε­ γάλης, ο κ. Μζάλι, πρώην πρωθυπουργός τη ς Τυνη­ σίας, ο κ. Μ πούτρος Γκάλι υπουργός της Αιγύπτου υποστήριξαν μεταξύ άλλων, πως αυτοί οι πνευματι­ κοί δεσμοί που δένουν διάφορους λαούς με τη γλώσσα και την πνευματική παράδοση, πρέπει να στηριχτούν και σε συγκεκριμένες βάσεις, με μια πολιτιστική, επιστημονική και τεχνική συνεργασία. Λέχθηκε πως η «γαλλοφωνία πρέπει να σημαίνει:

ανταλλαγή υπηρεσιών» τονίζοντας πως και οι φτω­ χότερ οι έχουν τα πλούτη τους. Σ ’ αυτό το σημείο ας ρίξουμε ξανά μια ματιά στην οικουμενικότητα τη ς γαλλικής γλώσσας. Το πρόσφατο βιβλίο, όπου η «Κυρία Γαλλική Γλώσσα» διηγείται τις αναμνήσεις της, μας θυμίζει πως από τον αιώνα του διαφωτισμού, ο Φρειδερίκος ο Β ' της Γερμανίας έλεγε: «Η γαλλική γλώσσα έγινε το αντι-κλείδι που σε μπάζει σ’ όλα τα σπίτια και σ ’ ό λες τις πόλεις. Μιλώντας γαλλικά μπορείτε να συνεννοη θ είτε παντού, από τη Λισσαβώνα έως το Αγ. Πέτερσμπούργκ κι από τη Στοκχόλμη έως τη Νάπολη». Έ ν α ς Γερμανός ταξιδιώτης προειδοποιεί τους συμπατριώτες του πως στην Ουγγαρία πρέπει κα­ νείς να μιλάει γαλλικά: «τα μαθαίνει ο επιστήμονας, τα μιλάει ο έμπορος κι όσοι αγαπούν τα λεπτά, ευ­ γενικά ήθη κι έθιμα». Στην Ολλανδία, ο Γουλιέλμος ο Δ ' συζητάει μαζί με το υς υπουργούς του για ένα σχέδιο νόμου που θ ’ απαλλάξει τα ολλανδέζικα από τις γαλλικές λέ­ ξεις. Η συζήτηση γίνεται στα γαλλικά, μα όπως ανα­

26/χρονικα φέρει κάποιος από τους συζητητές: μερικοί από μας καταλάβαιναν και τα ολλανδέζικα! Μ α κι όταν ξεμακραίνουμε, πηγαίνοντας σε χώ­ ρες ανύποπτες, ας πούμε στη Βραζιλία, τον περα­ σμένο αιώνα, κι εκεί η προσοχή είναι στραμμένη στο Παρίσι. Λ έει ένας ποιητής με κάποια μελαγχο­ λία: «Μ πορείτε να μου πείτε φίλοι μου, τι είναι ένας Βραζιλιάνος; Ε, λοιπόν ένας Βραζιλιάνος είναι ένας κύριος που θα ήθελε να ζήσει στο Παρίσι!» Γιατί το γαλλικό πνεύμα στάθηκε από αιώ νες μια οικουμενική πατρίδα με καταπληκτική γεωγραφική ευρύτητα; Ίσως επειδή η Γαλλία άνοιξε από τότε διάπλατα τις πόρτες στους ανθρώπους και στα πνευματικά ρεύματα απ’ όλα τα σημεία του κόσμου κι η γαλλική κουλτούρα έγινε το απαραίτητο συμ­ πλήρωμα για κάθε καλλιεργημένο άνθρωπο απα­ νταχού της γης. Συνοδευόταν η γνώση της γλώσ­ σας μ ’ έναν «τρόπο ζωής», με μια ιδιαιτερότητα στην έκφραση που την επέβαλε μια σκέψη λογική, ισορροπημένη, φωτεινή. Έ τσ ι η γαλλική γλώσσα έγινε η διεθνής γλώσσα του πνεύματος, η γλώσσα τη ς διπλωματίας και της φινέτσας. Και πολύ πριν γίνει πρωτεύουσα της μό­ δας και της αρωματοποιίας, το Παρίσι στάθηκε γι’ αμέτρητες γενεές η καρδιά της οικουμένης. Στον σημερινό κόσμο που τα πρωτεία τα έχουν αναλάβει τα αγγλικά -ίσω ς όχι για τον αριθμό των λαών που τα έχουν σαν γλώσσα το υ ς - για τη διάδο­ σή της ανά τον κόσμο σαν μέσο συνεννόησης, η γαλλοφωνία νιώθει την ανάγκη να συσφίγξει τους

δεσμούς ανάμεσα στα μέλης της, μα και να προω­ θήσει τις οικονομικές κι εμπορικές ανταλλαγές. Ο κ. Ρομπέρ Μπουρασά, πρωθυπουργός του Κεμπέκ, που ήταν κι ο γενικός εισηγητής της διάσκε­ ψης, πρότεινε ν ’ ανοιχτεί ένα ραδιοτηλεοπτικό δί­ κτυο της γαλλοφωνίας παράλληλα με την επέκταση του ευρωπαϊκού καναλιού TV 5 στη Βόρειο Αμερική και την Αφρική. Πρόταση τη ς Γαλλίας είναι μεταξύ άλλων να δημιουργηθεί ένα εικονογραφικό πρακτο­ ρείο που θα ήταν αντίστοιχο της ευρωπαϊκής Έ ν ω ­ σης τη ς Τηλεραδιοφωνίας και το οποίο προσφέρει στις γαλλόφωνες χώρες επίκαιρα, ντοκυμαντέρ, ρε­ πορτάζ, περιοδικά, κλπ. Μ έσα στα πλαίσια των πολλών προτάσεων, ο Κα­ ναδάς όρισε πως θα προσθέσει ένα ποσό 7,7 εκα­ τομμυρίω ν δολαρίων για ν ’ αυξήσει τις υποτροφίες που χορηγεί κιόλας στις γαλλόφωνες χώρες. Έ γ ι­ ναν και πολλές άλλες γόνιμες επαφές ανάμεσα σε λαούς μακρινούς που αδελφοποιούνται όμως με την κοινή γλώσσα και παράδοση. Ο αντιπρόσωπος από τις Σεϋχέλλες δήλωσε: Εμείς είμαστε ένα αρχι­ πέλαγος κι μοίρα μας είναι η απομόνωση. Εδώ μπο­ ρέσαμε να δημιο υργήσουμε σχέσεις φιλίας. Αυτή η πρώτη διάσκεψη επέτυχε! Και ορίστηκε να γίνει δεύτερη διάσκεψη, το 1987 στο Κεμπέκ, με σκοπό, όπως το δήλωσε τόσο όμορφα ο πρωθυ­ πουργός της Τυνησίας κ. Μζάλι: «Να συμβάλει αυτή η κορυφή της γαλλοφωνίας ώστε να γίνουν οι αν­ θρώπινες σχέσεις πιο ανθρώπινες!». Ζ Ε Ρ Μ Α ΙΝ Μ ΑΜ ΑΛ ΑΚΗ

Ο Μανώλης Μπαρμπουνάκης και οι συνεργάτες του σας περιμένουν στα βιβλιοπωλεία Α ριστο ιέλ ου ς 4

Ε γνατίας 150

ΤΟ ΚΑΤΩΙ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Α ριστο τέλους 6

TqA. 27.18.53

ΤΟ ΣΠΙΤΑΚΙ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ Καρόλου Ντηλ 3

Τηλ. 23.97.46

Τ ο μ ο ν α δ ικ ό π α ιδ ικ ό β ιβ λ ιο π ω λ ε ίο

27 ΧΡΟΝΙΑ ΕΤΗ ΘΕΕΕΑΛΟΝΙΚΗ Μ ε β ιβ λ ία χ ιλ ιά δ ε ς , φ θ η ν ά κ α ι κ α λά β ιβ λ ία γ ια σ α ς κ α ι τα π α ιδ ιά σ α ς

ΤΑ ΤΕΕΕΕΡΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ ΜΠΑΡΜΠΟΥΝΑΚΗΣ

Μέσα Ιουλίου κι οι διακοπές μονοπωλούν το ενδιαφέρον σας. Προμήθειες για μαγιό, ψάθες, κρέμες, αντιηλιακά, τι σερτ, καπέλα, σορτς, όλα γενικώς τ’ απαραίτητα για την ξένοιαστη περίοδο της χρονιάς σας: τον Αύγουστο. Θάλασσα, ήλιος, σέρφινγκ, ηλιοθεραπεία, μπαράκια, ντισκοτέκ, ταβερνάκια, και greek salad. Πριν όμως όλ’ αυτά γίνουν πραγματικότητα σκεφτείτε καλά τι λησμονήσατε. Ακριβώς! Μερικά βιβλία που θα σας συντροφεύουν όλες τις ώρες. Βιβλία που θα διαβάσετε στις παραλίες, στη σκηνή, στο ξενοδοχείο ή στο ενοικιαζόμενο δωμάτιο κάποιου κοσμοπολίτικου περιβάλλοντος ή νησιού της άγονης γραμμής. Μην ανησυχείτε! Σας έχουμε στις σελίδες που ακολουθούν όλες τις ενδεχόμενες λύσεις για όλα τα γούστα κι όλες τις προτιμήσεις. Δουλέψαμε σκληρά. Επικοινωνήσαμε με 100, ναι 100 εκδότες. Α π’ αυτούς στο κάλεσμά μας ανταποκρίθηκαν 61. Μαζέψαμε πάνω από 600 βιβλία και τελικά επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε 238!! Σ ’ αυτό το ασυνήθιστο αφιέρωμα εκτός από σας σκεφτήκαμε και τα παιδιά σας. Ένα ειδικό μέρος λοιπόν, και αρκετά εκτεταμένο, αυτού του τεύχους είναι αφιερωμένο στο καλό παιδικό βιβλίο. Στο εξωσχολικό βιβλίο που πρέπει να είναι ο απαραίτητος σύντροφος των παιδιών εργαλείο διασκέδασης, ψυχαγωγίας και μόρφωσης. Ελπίζουμε ότι η ποικιλία των βιβλίων αυτού του αφιερώματος θα σας βοηθήσει ν’ αποφασίσετε γρήγορα, σχεδόν αστραπιαία, την αγορά των απαραίτητων βιβλίων σας. Καλές διακοπές! Και μην ξεχάσετε να πάρετε μαζί σας εισιτήρια, λεφτά και β ι β λ ί α . Το αφιέρωμα επιμελήθηκε ο Ηρακλής Πα,ταλέξτκ Τις παρουσιάσεις των βιβλίων υπογράφουν οι: Γιώργος Γαλάντης. Ηρακλής Παπαλέξης, Βάσω Σπάθή και Καίτη Τοπάλη.

28/αφιερωμα ΡΙΤΣΟΥ ΓΙΑΝΝΗ: Οχι μονάχα για σένα. Αθήνα, Κ έ δ ρ ο ς 1985. Β ' έκδοση. Σελ. 144. «Λ Λ Ε το σκούντημα του αγκώνα», «Αρίοστος ο Προσεχτικός αφηγείται στιγμές του βίου του και του ύπνου του», «Ο γέροντας με τους χαρταετούς». «Λιγοστεύουν οι ερωτήσεις». «Ό χι μονάχα για σένα». «Τι παράξενα πράγματα», «Σφραγισμένα μ’ ένα χαμόγελο». «Ίσως να ’ναι και έτσι», και τέλος «Ο Αρίστος αρνείται να γίνει Άγιος». Εννιά πεζογραφήματα που όλα μαζί συνθέτουν το «Εικονοστάσιο των ανωνύμων Αγίων» του ποιητή. Θυμάται, ονειρεύεται, στοχάζεται, φαντάζεται, μαντεύει. Προφητεύει, σωπαίνει και γράφει όχι μονάχα για σένα και για μένα... Ο ποιητής και πεζογράφος Γιάννης Ρίτσος, ένα θεμέλιο αναμφισβήτητα της νεότερης λογοτεχνίας μας, βλέπει και περιγράφει τα πάντα, όσα συνέβησαν ή μπορούν να συμβούν στον ίδιο αλλά και στους άλλους με ποιητική φαντασία και τόλμη. Προσπάθεια ανασύνθεσης μιας ολόκληρης ζωής διασπασμένης σε πολύ περισσότερα κομμάτια από όσα θα μας επέτρεπαν την ανασύνθεσή της. Το «Ό χι μονάχα για σένα» είναι ένα μέρος αυτού του κύκλου όπου περιλαμβάνονται δεκαπέντε κείμενα με θέμα τους τον έρωτα, τα πάθη, τα όνειρα και τις επιθυμίες μιας καθημερινότητας, περασμένων χρόνων αλλά και του σήμερα, με μελαγχολική νοσταλγία και έντονη διάθεση φιλοσόφησης τους.. Μας μιλάει για τους δικούς του αγγέλους, το εντελώς προσωπικό του παιχνίδι με τις λέξεις, την ομορφιά, αλλά και για τις παύσεις της θείας Ευγενίας, τους νταλκάδες του Βαγγέλη και ό,τι άλλο θέλει να θυμηθεί από την πλούσια εμπειρία του. Ο συγγραφέας, φορτισμένος πάντα με τη συγκίνηση που απορρέει από τη σχέση με τους συνανθρώπους του, καταγράφει απλά, με αργούς ρυθμούς την αλήθεια μιας ζωής που παραμένει μοναδική για τον καθένα μας.

1VX

Β.Σ.

ΔΩΔΕΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ

ΝΙΚΟΥ ΖΕΡΒΟΝ1ΚΟΛΑΚΗ: Δώδεκα κείμενα στην άμμο. Αθήνα, Εκδόσεις Φ ιλ ι π π ό τ η , 1986. Σελ. 112. Σέριφος μαζί μ’ όλον τον κυκλαδίτικο χώρο δώσανε το έναυσμα να γραφτούν τα δώδεκα κείμενα του βιβλίου. Εικόνες και ήχοι καλοκαιρινοί, σημερινοί, παντρεύονται με την παράδοση, την ιστορία, αλλά και τις προσωπικές αναμνήσεις και εκτιμήσεις του συγγραφέα. Όμως, η σκέψη ακολουθεί και καταγράφει πιο πολύ τα απλά πρόσωπα και τη σοφία τους. Έντονη και μεθυστική η παρουσία της φύσης, ιδιαίτερα της θάλασσας. Ορισμένες από τις σκέψεις του συγγραφέα σίγουρα θα τις έχουν κάνει όλοι όσοι έχουν αγναντέψει τη θάλασσα το πρωί, το δειλινό, το βράδυ. Ο αποσπασματικός λόγος παρασέρνει τον αναγνώστη να συμπληρώσει με τη φαντασία του και τις μνήμες του τον κόσμο του συγγραφέα. Ένα βιβλίο φτιαγμένο σε ένα ρυθμό διακοπών και κάτω από μια ξεκούραστη, περιεκτική και σατιρική ματιά.

Η

Γ.Γ.

αφιερωμα/29

ΓΙΑΝΝΗ ΞΑΝΘΟΥΛΗ . Ο Σόουμαν δε θά ’ρθει απόψε. 4η έκδοση. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1985. Σελ. 200. Δρχ. 350. Η φύγετε για διακοπές παίρνοντας μαζί σας μόνο τον «Σόουμαν». Υπάρχει περίπτωση να το διαβάσετε μονορούφι ή να το εγκαταλείπετε στις 30 πρώτες σελίδες. Τον Γιάννη Ξανθούλη τον ξέρε'τε· είναι πληθωρικός. Η ιστορία αρχίζει το 1979. Ένας περιθωριακός νέος διηγείται στο νεκρό φίλο του ένα κομμάτι από τη ζωή του. Ο Σόουμαν, κεντρικός ήρωας, λέει και δείχνει στο κοινό πράγματα μ’ έναν τρόπο θεαματικό περιστοιχισμένος όμως από ανθρώπους, άλλοτε καθημερινούς, άλλοτε παράδοξους, οι οποίοι ψάχνουν την ευτυχία, βιώνουν τη μοναξιά, τρέφονται από τον έρωτα. Περίεργο και γι’ αυτό ελκυστικό μυθιστόρημα με πολλές αρετές κι αδυναμίες. Κι αυτός ο Σόουμαν, τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει!!!

Μ

Η.Π.

ΓΙΑΝΝΗ ΑΝΔΡΙΩΤΗ: Το υποσυνείδητο βγήκε βόλτα απ’ το παράθυρο. Αθήνα, Α ί ο λ ο ς , 1986. Σελ. 96. Α 20 διηγήματα που αποτελούν το πρώτο βιβλίο του Γιάννη Ανδριώτη συνδέονται μεταξύ τους από έναν σύγχρονο άνθρωπο του οποίου η εξέλιξη κι ο κόσμος ολοκληρώνεται σταδιακά διαβάζοντας ένα-ένα τα είκοσι αυτά διηγήματα. Πλούσιο σε ιδέες και με έντονα φαρσικά στοιχεία, ο συγγραφέας δίνει την εντύπωση ότι έχει πολλά να πει και θέλει να προλάβει να τα πει όλα μέσα σ’ αυτό το βιβλίο. Η εντύπωση αυτή καλλιεργείται κι από τον ασθματικό ρυθμό της αφήγησής του. Κάποιες στιγμές ο ρυθμός κόβεται και όλοι μένουν μετέωροι σαν να επιδιώκει ο δημιουργός να ταρακουνήσει τον αναγνώστη, να τον κάνει να σκεφθεί. Με την ίδια ταχύτητα επίσης, περιγράφει πρόσωπα, σχεδιάζει χώρους και ζωγραφίζει συναισθήματα. Ο συγγραφέας με τον έξυπνο τρόπο που έχει γράψει τα διηγήματά του, με ευρήματα δομικά και μορφικά, υπόσχεται να επιστρέφει σ’ αυτό το υλικό για να το μεταφέρει σε μυθιστορηματική, θεατρική ή ακόμη και σε σεναριακή γραφή.

Τ

ΖΕΦΗΔΑΡΑΚΗ: Μάρθα Σόλγκερ. Αθήνα, Κ έ δ ρ ο ς , 1985. Σελ. 76. Δρχ. 200. Ζέφη Δαράκη στο «Μάρθα Σόλγκερ» σχεδιάζει και χρωματίζει το «λιμνασμένο ήσυχο κενό ζωής». Τονίζει την άφατη πλευρά της ζωής, την ερωτική άχνα, τη σκέψη, την ώρα που φαντάζεται και αναπολεί και χύνεται καλύπτοντας όλα τα κενά μέσα στα οποία κι ίσως για τα οποία γεννάται η ποίηση. Το βιβλίο της, το οποίο μοιάζει με ιδιότροπη νουβέλα ή μυθιστορηματικό σχεδίασμα, είναι «γεμάτο» από τα ακόρντα εκείνα που φορτίζουν το κείμενο με μια ερωτική καύση. Μια διαρκής καθημερινή καύση, που προδίδει ό,τι φαίνεται και σχετίζεται μ’ ό,τι δεν κατα/ αβαίνουμε, ό,τι δεν μπορούμε, ό,τι θα θέλαμε πολύ. Σ’ αυτή τη φανταστική πρόζα, οι ρόλοι είναι

Η

30/αφιερωμα ακαθόριστοι και ταυτόχρονα δεσμευμένοι και παγιδευμένοι. Οι ανεπίδοτες επιστολές είναι το ίδιο το ταξίδι της Μάρθας που δεν πραγματοποιήθηκε, για να ζει διαρκώς η ηρωίδα «στη μαγεία της εσωτερικής ζωής», πλημμυρισμένη απ’ το ιδεώδες αίσθημα μιας αναμονής ερωτικού πάθους, καθηλωμένη από μια μυστική συμφωνία με τον εαυτό της. «Πάλι προχτές σας είδα στ’ όνειρό μου, αλλά σαν να μην ήσασταν εσείς, όλες τις στιγμές -σα να μη θέλατε να είστε ακριβώς εσείς...» Σ’ αυτό το βιβλίο ο αναγνώστης μπορεί να διαπιστώσει μια έξοχη φωτοσκίαση η οποία αναδεικνύει εικόνες ερωτογόνες και μαγευτικές. Κ.Τ. ΠΕΤΡΟΥ ΤΑΤΣΟΠΟΥΛΟΥ: Οι ανήλικοι. Αθήνα, Ε σ τ ί α , Γ'έκδοση, 1986. Σελ. 172. Δρχ. 320. ΧΟΥΝ περάσει 6 χρόνια από τότε που διαβάσαμε το βιβλίο του Πέτρου Τατσόπουλου «Οι ανήλικοι». Με Ε ευκαιρία την επανέκδοσή του θελήσαμε να ξαναζήσουμε το ενδιαφέρον κλίμα του. Παρ’ όλο όμως ότι το έργο γράφτηκε μόλις το 1979, μας φαίνεται πιο μακρινό, εντύπωση που προκαλείται όχι από τον τρόπο γραφής και όλα τα υφολογικά του προτερήματα αλλά από τους ήρωές του. Σ’ αυτό βέβαια δεν ευθύνεται ο συγγραφέας αλλά τα πρότυπα των νέων που αλλάζουν με μεγάλη ταχύτητα. Πέντε ανήλικοι αποτελούν μια παρέα όπου αφηγούνται ο καθένας χωριστά με τον δικό του τρόπο και γλώσσα την ιστορία του η οποία πολλές φορές εμπλέκεται με τη ζωή των άλλων τεσσάρων. Πολιτικές δραστηριότητες, σχολική καταπίεση, ερωτικοί δεσμοί, το χάσμα των γενεών αποτελούν τον προβληματισμό τους, καταστάσεις που τις αντιμετωπίζουν με την ανησυχία της ηλικίας τους. Ο συγγραφέας με άνεση (πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι είναι το πρώτο του βιβλίο) και ξεχωριστή γλώσσα και ύφος χαρακτηρίζει τους ήρωές του, έτσι ώστε να φτιάχνονται πέντε πορτρέτα και ταυτόχρονα να καταγράφεται το ήθος μιας γενεάς.

ΡΑΠΤΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ: Τα τζιτξίκια. Αθήνα, Κ έ δ ρ ο ς , 1985, 6 ' έκδοση. Σελ. 152. Δρχ. 450. Α τζιτζίκια είναι το καινούριο βιβλίο του Βαγγέλη Ραπτόπουλου. Προηγήθηκαν τα: Κομματάκια και Διόδια. Νέος συγγραφέας στην ηλικία ο Ραπτόπουλος, ασχολείται με τη γενιά του. Στα τζιτζίκια, οι ήρωές του, λαϊκά παιδιά, «μουντζούρηδες» των δυτικών συνοικιών, ονειρεύονται μεγάλη ζωή, πως από αύριο θα γίνουν κύριοι... Πάνω σε μηχανές, συντροφιά με την ταχύτητα, οργανώνουν απάτες: «Κοίταζα τα αυτοκίνητα που περνάγανε βολίδες δίπλα μας. Μπαγκάζιακαι μωρά στο πίσώ κάθισμα, τα παράθυρα ανοιχτά και οι μουσικές να φτάνουν καθαρές στ’ αυτιά μας, λίγο πριν τις σκεπάσει το βουητό του αυτοκινήτου και τις πάρει ο αέρας μακριά. Παοασκευή μεσημέρι κι είχε κίνηση. Κουρσάκια ιδιωτικά, μηχανές και λεωφορεία. Πηγαίνανε για μπάνιο, για Σαββατοκύριακο. Το γλεντάγανε. Και μόνο εμείς τρέχαμε και μας κυνηγούσαν. Γύρισα πάλι και κοίταξα το

Τ

αφιερωμα/31 Φώτη. Τα μπράτσα του σφιγμένα καθώς τέντωνε το σκοινί και ένα λακκάκι να τρεμοπαίζει στα μάγουλά του. Ήμασταν ολομόναχοι». Στα «Τζιτζίκια» ο Β.Ρ. αν και πολύ νέος, δίνει ένα δείγμα πολύ καλής γραφής, ζωντανής, ευαίσθητης, ρωμαλέας, «ενήλικου συγγραφέα». Κ.Τ. ΧΡΟΝΗΣ ΜΙΣΣΙΟΣ

ΜΙΣΣΙΟΥ ΧΡΟΝΗ: ...Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς. Αθήνα, Γ ρ ά μ μ α τ α , 1985. 4η έκδοση. Σελ. 222. Δρχ. 500.

...καλά,έοϋοκστώβηκεςνωρίς

Ο βιβλίο του Χρόνη Μίσσιου δημιουργεί ανάγκες ορισμού ενός νέου είδους λογοτεχνίας, που από τη φύση του προσεγγίζεται μόνο παραδοξολογικά και συγκριτικά. Φωνητική γραφή, ιστορία χωρίς πλαίσιο και χρόνο, πολιτική χωρίς συστήματα αναφοράς. Η επιτυχία βρίσκεται πράγματι στην ανατρεπτική του ορμή που συνθέτει, με εντελώς προσωπικό τρόπο, τα παραπάνω και πολλά άλλα. Το βιβλίο είναι χαρούμενο, όχι τόσο γιατί υπάρχουν απολαυστικές αφηγήσεις αστείων καταστάσεων, αλλά κύρια γιατί το χιούμορ αναδεικνύεται σαν ο καταλύτης και ταυτόχρονα η κινητήρια δύναμη τραγικών σελίδων και προσωπικών δραμάτων της μεταπολεμικής μας ιστορίας. Αυτό το χιούμορ άλλωστε δίνει τελικά και τη δικαίωση στο συγγραφέα αγωνιστή, καθώς και την κατεύθυνση του μέλλοντος σε όσους την ψάχνουν.

Τ

Β.Σ. ΕΥΓΕΝΙΑ ΦΑΚΙΝΟΥ. Το έβδομο ρούχο. 4η έκδοση. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1985. Σελ. 136. Δρχ. 300. Ο «Έβδομο ρούχο» είναι το τελευταίο μυθιστόρημα της Φακίνου, με το οποίο και πάλι μας εκπλήσσει. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Την Τενεκεδούπολη, το Κουρδιστάν, το Μελένιο, τα Ελληνάκια ή την Αστραδενή; Η απώλεια του έβδομου ρούχου είναι ένα μοιραίο γεγονός που αναστατώνει μια οικογένεια, ένα χωριό. Τρεις γυναίκες που ξέρουν γι’ αυτό μιλάνε η καθεμιά στη γλώσσα της. Η μικρασιάτισσα γιαγιά κουβαλώντας στην πλάτη της την πρόσφατη ιστορία. Η κόρη, που για λόγους ηθικής τάξης ακολουθεί μια μοίρα που δεν διάλεξε η ίδια, αλλά της επιβλήθηκε. Η τρίτη, σύγχρονη γυναίκα της πόλης, βρίσκεται αντιμέτωπη με τον διαφορετικό κόσμο των άλλων γυναικών. Ένας φόνος και η λύση του μυστηρίου απροσδόκητη. Το «Έβδομο ρούχο» είναι ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα. Υπόδειγμα αφήγησης και γραφής. Πρέπει να το διαβάσετε.

Τ

Η .Π

ΜΑΡΙΟΥ ΠΟΝΤΙΚΑ: Η Κλειδαρότρυπα και άλλες ιστορίες. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1982. Σελ. 144. Δρχ. 280. Μάριος Πόντικας είναι ένας από τους χαρακτηριστικότερους εκπρόσωπους του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου. Τα έργα του φωτίζουν χώρους,

Ο

32/αφιερωμα καταστάσεις, πρόσωπα που δεν είχαν ανέβει στην ελληνική σκηνή. Η θεματολογία του τριγυρνάει στο σύγχρονο ελληνικό μικροαστικό σπίτι, περιγράφοντας όσο μπορεί πιο απλά το σύγχρονο ήθος, καταγγέλλοντας ταυτόχρονα και τους υπαιτίους του. Αυτά τα χαρακτηριστικά διαπιστώνουμε και στις 20 ιστορίες-διηγήματα που δημοσιεύονται στο βιβλίο του «Κλειδαρότρυπα και άλλες ιστορίες» που είναι σύντομες, περιεκτικές εικόνες μέσα στις οποίες ο συγγραφέας στήνει το σκηνικό του και φορτίζει τους ήρωες με χίλια δυο στοιχεία που έχει παρατηρήσει από τη σύγχρονη ελληνική νοοτροπία. Η πλούσια δράση, η ιδιάζουσα ατμόσφαιρα, οι υπερδραστήριοι ήρωές του δίνουν την εντύπωση ότι διαβάζεις τις σημειώσεις θεατρικών έργων. Φυσικά, η γλώσσα τους είναι λιτή, σημερινή και συμβάλλει στην εντύπωση ότι κρυφακούς κάποιους γείτονες, κάποιους θαμώνες ενός κέντρου, διαβάτες κ.λπ. Ο Πόντικας συμπληρώνει αυτή την έκδοση με τρία μεγαλύτερα διηγήματα που έχουν δημοσιευτεί παλιότερα.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗ ΚΟΥΡΤΟΒΙΚ: Ο τελευταίος σεισμός. Αθήνα, Α ί ο λ ο ς , 1985. Σελ. 144. Δρχ. 350. παρέας συναντιούνται ακόμα μια φορά στο Τ Ανησίμέληπουμιαςπαραθέριζαν επί χρόνια. Οι περισσότεροι από αυτούς είναι ανάμεσα στα 30 με 40 κι έχουν στιγματιστεί έντονα από τα γεγονότα της νεότατης ιστορίας μας: Χούντα, Πολυτεχνείο, Μεταπολίτευση. Άτομα που οδηγήθηκαν, από αυτούς τους παράγοντες, στην επιλογή των σπουδών τους, των ερώτων τους και γενικά τόυ τρόπου ζωής τους. Πίσω από την ισχυρή πολιτικοποίησή τους, έκρυψαν το πρόσωπό τους, τις φιλοδοξίες τους και τις επιθυμίες τους. Τώρα που τα γεγονότα έχουν αλλάξει και οι οραματισμοί τους δεν επιβεβαιώθηκαν, τι μένει πια απ’ αυτούς; Συναντιούνται λοιπόν για να υπάρξουν ο ένας μέσα από τον άλλον και όλοι μαζί από τους ντόπιους του νησιού -αλλοτινό τους κοινό. Η άφιξη ενός καινούριου προσώπου στο νησί - μπορεί το αναμενόμενο όραμα - κι ένας σεισμός γίνονται αφορμή να ταρακουνηθούν και να γκρεμιστούν προσωπεία και πράγματα (που χτίστηκαν σε αποφράδες μέρες). Με θαυμάσια γλώσσα, ικανοποιητική δομή, διεισδυτικό χαρακτηρισμό προσώπων και μ’ έναν συνεχή, αλλά ελεγχόμενο ερωτισμό να καλύπτει και τις πιο μικρές λεπτομέρειες στις σχέσεις των ανθρώπων, ο Κούρτοβικ κατορθώνει να γράψει ένα από τα σημαντικότερα και ίσως το πιο αληθινό βιβλίο για τη γενιά του. Επιτέλους κι ένα μυθιστόρημα γι’ αυτή τη γενιά, που στρέφει την αμφισβήτηση βαθιά στον εαυτό της. Γ.Γ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ Δ. ΔΡΑΚΟΝΤΑΕΙΔΗ: Η διπλωματούχος τον πιάνου. Τρεις νουβέλες. Αθήνα, Κ έ δ ρ ο ς , 1985. Σελ. 120. Δρχ. 300 ζωή των προσώπων που δρουν στις 3 νουβέλες του Φ. Δρακονταειδή, είναι ορισμένη. Και γι’ αυτό μίζερη. ΗΗ υποκρισία και η παγίδευση σε πρώτο πλάνο, ντύνουν το σκηνικό εκείνο που θα επιτρέψει στον αναγνώστη να

αφιερωμα/33 «διαβάσει» την επιθετικότητα των προσώπων μ’ ένα μεγάλο ερωτηματικό. Είναι νουβέλες που μόλις τις τελειώσεις αρχίζεις να «διαβάζεις». Κι αυτό, παρά το γεγονός ότι η γραφή μ’ ένα ύφος απλό, λιτό, νευρικό, μοιάζει να σε οδηγεί σε δρόμους ήδι γνωστούς. «Η διπλωματούχος του πιάνου», «Τα κουρεία δεν ξυρίζουν» και η «Αλλη εκδοχή», αποτελούν δείγματα γραφής που σχοινοβατούν επιτυχημένα ανάμεσα στην κοινωνιστική και ■ψυχολογική εκδοχή, χωρίς να τυποποιούνται. Κ.Τ

ΔΙΟΝΥΣΗ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΥ. Τα παιδιά της χελιδόνας. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τ η ς, 1983. Σελ. 128. Δρχ. 300. ΠΟ τη «Δανεικιά γραβάτα» και το «525 τάγμα πεζικού» στα «Παιδιά της χελιδόνας». Με το τελευταίο του Α μυθιστόρημα ο Διονύσης Χαριτόπουλος εξακολουθεί να χαρτογραφεί την ελληνική πραγματικότητα από τα χρόνια του Μεταξά ώς την Αλλαγή των ημερών μας. Πέντε αδέλφια, ο Πάνος, η Ακριβή, ο Σπύρος, ο Σωτήρης κι η Φωτεινή μιλούν σε πρώτο πρόσωπο, ο καθένας για τον εαυτό του, παρασύροντας τον αναγνώστη σ’ ένα παιχνίδι αλήθειας για τους ανθρώπους, για τις σχέσεις τους, για τα γεγονότα τούτου του τόπου. Πέντε πρόσωπα, πέντε διαφορετικές όψεις της πραγματικότητας, αναζητούν την ατομική δικαίωση. Ένα μυθιστόρημα με ενδιαφέρουσα δομή και πλοκή που κρατάει τον αναγνώστη σε διαρκή ετοιμότητα ώς την τελευταία σελίδα. Η .Π .

ΒΑΜΒΟΥΝΑΚΗ ΜΑΡΩΣ: Ο αντίπαλος εραστής. Αθήνα, Φ ιλ ι π π ό τ η ς, 1986. Σελ. 128. Δρχ. 400. Μάρω Βαμβουνάκη είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πεζογράφους που εμφανίστηκαν τα τελευταία χρόνια. Μόνιμο θέμα της, η αναζήτηση μιας γυναικείας ταυτότητας αλλά και η πολυπλοκότητα των σχέσεων με τους άλλους. Μια διήμερη εκδρομή στην εξοχή θα συμβάλει τάχα στην... ευτυχία; Είναι μήπως μια καταογήν φυγή και επίμονη διάθεση να οριστικοποιήσουμε μια σχέση που περιπλανιέται στους αδιέξοδους δρυμούς μιας πραγματικότητας που μας ισοπεδώνει; Η καθημερινότητα που ζούμε δεν αφήνει περιθώρια για να ανακαλύψουμε τι θέλουμε- πολύ δε περισσότερο να βαδίσουμε πλάι-πλάι με κάποιον άλλο και ας υποπτευόμαστε από πριν τη μοναδικότητα του ενός και ας είναι αυτός ο άλλος έξω και από τις στοιχειώδεις συμβάσεις μας. Είναι τάχα ο φόβος μιας μοναξιάς αβάσταχτης, είναι κοινωνική καταξίωση, είναι λόγος ύπαρξης; Γιατί συνεχίζουμε μια σχέση μόνο και μόνο επειδή την αρχίσαμε; F.vac ατέλειωτος εσωτερικός μονόλογος.

Η

34/αφιερωμα

Αλί&ινίιρος Κοτίιάς ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

Μια διαμάχη ενδοπροσωπική που εξελίσσεται σε σύγκρουση με τον «αντίπαλο εραστή». Θύματα και οι δυο μιας κοινωνίας που λειτουργεί ερήμην τους, νιώθουν παγιδευμένοι· ούτε να τη βιώσουν ούτε να ξεφύγουν. Εκεί όμως που παίζεται ένα άλλο, πιο κρυφό και πιο βαρύ δράμα, είναι στην ίδια τη συνύπαρξη των δύο μέσα σε λάθος τόπους, με ανομολόγητους φόβους και άστοχες απόπειρες αγάπης. Η λεπτομερής περιγραφή των πολυδαίδαλων και αντιφατικών σχέσεων του ανθρώπου, γίνεται για άλλη μια φορά από τη Μάρω Βαμβουνάκη με μεγάλη άνεση και ρέουσα γλώσσα. Β.Σ.

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΚΟΤΖΙΑ: Φανταστική περιπέτεια. Μυθιστόρημα. Αθήνα, Κ έ δ ρ ο ς , 1985. Β ' έκδοση. Σελ.

272. Δρχ. 650. Αλέξανδρος Κοτζιάς, συγγραφέας σπουδαίων έργων, στο καινούριο του μυθιστόρημα «φανταστική περιπέτεια» αφηγείται την περιπέτεια του Αλέξανδρου Καπάνταη, δημόσιου υπάλληλου σε υπουργείο. Η ιστορία του ξεκινάει περίπου στα 1947 και μπλέκονται σ’ αυτήν φανταστικοί ή όχι πρόσωπα με πραγματικά ιστορικά και πολιτικά γεγονότα. Ο ήρωας καταταγμένος στον Εθνικό Στρατό το ’47, γνωρίζει την Κοραλία, την παντρεύεται, κάνει παιδιά, αρέσει στις μικρές, δίνει αντιπαροχή, αλλά ο φίλος του ο Σάββας είναι αυτός που κάνει την περιπέτεια της ζωής του ατέλειωτα «φανταστική». Η κόρη του η Σοφία; «...χάνεται στην μπιμπλιοτέκ στη Σορβόνη, στην μπιμπλιοτέκ στην Πάτμο, τρέχει στα λαμπορατουάρ, στα συνέδρια, στα σεμινάρια... και αυτός; Στοχάζομαι: ταλαιπωρία και πίκρα η ζήση του τραγουδιστή, άτιμη κοινωνία! Ό λοι οι ανίκανοι, οι σκάρτοι, οι τυχάρπαστοι κορδώνονται σαν τσαλαπετεινοί. Χαμογελώ: σας έσκισε, κουρέλες ματσαράγκες, ο Καπάνταης, ρετάλια! Ούφ! Αναστενάζω αθόρυβα ασάλευτος στο στρώμα... αν ξυπνήσει η νεκροθάφτισσα -(η Κοραλία)- μου το φαρμάκωσε το ξύπνημα, μέρα που ξημέρωσε σήμερα...» Γεγονότα κωμικοτραγικά, ψυχολογικές καταστάσει ς έντονες, ενοχές, γραμμένα με ύφος αποσπασματικό και αγχώδες, δημιουργούν σπουδαίο μύθο, γερή πλοκή, έντονη ατμόσφαιρα.

Ο

Κ.Τ. ΧΑΤΖΗ ΔΗ Μ ΗΤΡΗ: Το διπλό 6ώλίο. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , δεύτερη έκδοση. Σελ. 208. Δρχ. 500. του Δημήτρη Χατζή «Το διπλό βιβλίο» Τ Οείναιμυθιστόρημα μια κραυγή διαμαρτυρίας και ι ^ ^ |ρ > ν α σήμα Οι ήρωές του νιώθουν ανυπεράσπιστοιΓ*θυ όύτε μέσα στον κόσμο μπορούν να ζήσουν ούτε κι έξω απ’ αυτόν. Το βιβλίο αποτελούν μια σειρά ιστορίες που λειτουργούν και μαζί και χωριστά. Από τη μια ο Κώστας, ένας άνθρωπος που φεύγει από την κλειστή επαρχιακή κοινωνία και πηγαίνει στο Άουτελ της

αφιερωμα/35 Στουτγάρδης, σε μια απρόσωπη βιομηχανική μεγαλούπολη, και από την άλλη ο συγγραφέας με τις σημειώσεις του. Ο καθένας κουβαλά τη δική του, την προσωπική μοναξιά. Αυτός ο τόπος είναι μια πληγή που αδιάκοπα αιμορραγεί, και που πληγώνει όποιον τολμά να κοιτάξει κατάματα το όραμα μιας καλύτερης τάξης πραγμάτων. «Έτσι γίνεται ο ξεριζωμός ο δικός μας. Δεν θέλουμε κάπου να πάμε- θέλουμε να φύγουμε μόνο». Οι άνθρωποι εδώ καταστρέφονται αλλά ούτε για μια στιγμή δεν διατηρούν ψεύτικες ελπίδες. Η γοητευτική γραφή και τα λυρικά στοιχεία του αγαπημένου μας συγγραφέα Δημήτρη Χατζή, μας καθηλώνουν μέχρι την τελευταία σελίδα του διπλού βιβλίου. Β.Σ.

EABwawMmrn-flAHinormf

ΤΑΔΕΝΤΡΑ ΠΟΥ ΤΑ ΔΕΝΕ ΝΤΙΒΙ ΝΤΙΒΙ

ΕΛΕΝΗ ΣΑΡΑΝΤΙΤΗ-ΠΑΝΑΓΙΩΤΟ Υ. Τα δέντρα πον τα λένε Ντίβι-ντίβι. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιά ) τ η ς , 1983. Σελ. 96. Αρχ. 300.

Σ

ΥΛΛΟΓΗ διηγημάτων τα οποία κατά καιρούς δημοσιεύτηκαν σε μεγάλες αθηναϊκές εφημερίδες (Νέα, Βήμα, Ελευθεροτυπία). Ο τίτλος της συλλογής από το ομώνυμο διήγημα. Η ιστορία του μικρού Νεκτάριου που ζούσε μέσα στη φτώχεια μιας πολυμελούς επαρχιακής οικογένειας κι ο αγώνας του να ξεφύγει απ’ τη μιζέρια. Μπάρκο, Νέα Υόρκη, εμιγκρέισον κι επιστροφή άρον άρον στην πατρίδα. Το όνειρο πήρε τέλος. Το μόνο που μένει σαν ελπίδα είναι τα δέντρα ντίβι ντίβι που μοιάζουν με πλοία μ’ ανοιγμένα πανιά έτοιμα για μακρινά ταξίδια. Και τ’ άλλα διηγήματα γραμμένα μ’ αμεσότητα και τρυφεράδα κερδίζουν τον αναγνώστη. Γιατί τα θέματα που διαλέγει η Σαραντίτη-Παναγιώτου έχουν να κάνουν με την ανθρωπιά, τη λαχτάρα για επικοινωνία, την ομορφιά της απλότητας, που στους δύσκολους καιρούς μας σιγά σιγά εξαφανίζονται. Η.Π.

ΤΑΣΟΥΛΕΙΒΑΔΙΤΗ: Βιολέτες για μια εποχή, Αθήνα, Κ έ δ ρ ο ς , 1985. Αρχ. 350. ΙΑ μεγάλη νοσταλγία για την αρχαία πατρίδα του και τον παράλογο προορισμό του, χαράζεται Μ ανθρώπου μεσ’ απ’ τους στίχους του τελευταίου βιβλίου του Τάσου Λειβαδίτη. Οδηγός στη μεγάλη πορεία του ποιητή, η βιωμένη και α^ 0 ^#»ένη σιωπή, και φάρος του η «οιητική αθωότητα. Ο ι - ά ά η β ι ψ λ ό ΐ τ ν για το τέλος των πάντω&Μμ για τα ποιήματα του τέλους· ο ποιητής στέκεται μέσα στο τρόνο με τις πικρίες και τα βάσανά του, ενώ στις πλάτες του («ραίνουν οι αιώνες και οι πολιτισμοί. Οι βιολέτες είναι πάντα μωβ, η εποχή παρελθόν κι η αιωνιότητα άβυσσος. Μόνη παρηγοριά η επιστροφή στο πρώτο λίκνο, στη μητέρα Γη. Γ.Γ.

BtoXtrtf γι* μι* im pf

i

36/αφιερωμα ΑΝΤΡΕΙΚΟΥΣΝΙΕΒΙΤΣ: Ο βασιλιάς των δύο Σικελιών. Μετ. Ρενέ Ψυρούκη. Αθήνα, Ν ε φ έ λ η , 1986. Σελ. 288. Αρχ. 700. Κούσνιεβιτς θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους σύγχρονους πεζογράφους του οποίου η γλώσσα, η πολωνική, περιόρισε μια διεθνή αναγνώριση. Περιορισμένοι άλλωστε δεν είναι και πολύ αξιόλογοι δικοί μας συγγραφείς για τον ίδιο ακριβώς λόγο; Όμως, η Πολωνία έχει να επιδείξει αρκετούς σημαντικούς συγγραφείς στη νεότερη λογοτεχνία, που το περιεχόμενο του έργου τους ξεπέρασε το φράγμα της γλώσσας. Ας θυμηθούμε τα ονόματα των Γκόμπροβιτς, Βίτκιεβιτς, Σουλτς και Μρόζεκ. Πάνω σε δυο γεγονότα περιστρέφεται η πλοκή αυτού του έργου του Κούσνιεβιτς: είναι η δολοφονία του αρχιδούκα Φερδινάνδου των Αψβούργων στο Σαράγιεβο το 1914 (που θα γίνει το σύνθημα για να ξεσπάσει ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος) και η αινιγματική δολοφονία μιας μικρής τσιγγάνας πόρνης σε μια πόλη γεμάτη στρατώνες στα σύνορα του διπλού βασιλείου και της Σερβίας. Το ποιος έκανε το έγκλημα θα μας απασχολήσει μέχρι το τέλος του βιβλίου όπου θα γίνει και η αποκάλυψή του. Βέβαια η μυθιστορηματική δράση δεν είναι το ουσιαστικότερο στοιχείο στα βιβλία του Κούσνιεβιτς. Έτσι και εδώ είναι η αφορμή για να μας ξεναγήσει σ’ εκείνη την ατμόσφαιρα και στο ξαναζωντάνεμα ενός κόσμου κι ενός τοπίου πνευματικού και κοινωνικού την ώρα που χάνεται. Με σύντομους διαλόγους, αδιάκοπη παράθεση μικρών σκηνών, εξελίσσεται η δράση του έργου,στοιχεία που συντελούν ώστε το βιβλίο ν’ αποκτά σασπένς. Όμως το πιο γοητευτικό χαρακτηριστικό του είναι η δημιουργία της ατμόσφαιρας που επιζητά και πετυχαίνει. Γ.Γ.

Ο

ΕΝΤΕ ΜΙΧΑΕΛ: Ιστορία χωρίς τέλος. Μετ. Ρένα Καρθαίον - Λ ίζα Λάμπρον. Αθήνα, Ψ ν χ ο γ ιό ς, 1985. Σελ. 456. Αρχ. 800. ΕΝΤΕ ΜΙΧΑΕΛ: ΗΜ όμο. Μετ. ΚίραΣίνον. Αθήνα, Ψ υ χ ο γ ιό ς, 1985. Σελ. 270. Αρχ. 550. ΝΑ ατέλειωτο παιχνίδι πραγματικότητας και φαντασίας για όλες τις ηλικίες. Στη χώρα της ονειροφαντασίας τα πάντα είναι δυνατό να συμβούν φτάνει μόνο να τα επιθυμήσεις. Κάποτε, όμως, απειλείται με την ολοκληρωτική εξαφάνισή της και η Παιδική Αυτοκράτειρα ζητά τον Μπάστιαν, γιατί μόνο αυτός μπορεί να σταματήσει το κακό. Μπαίνει λοιπόν στο παραμύθι και γίνεται ο πρωταγωνιστής. Πού είναι η αλήθεια και πού το ψέμα; Αυτό που ξεχωρίζει και στα δύο είναι η αναζήτηση και η ανακάλυψη της αγάπης. Μήπως η Λαμπηδόνα που κρατά ο Μπάστιαν δεν είναι τίποτα περισσότερο από τη δύναμη της θέλησης που του ξαναδίνει την αγάπη του πατέρα του; Στην αρχή του βιβλίου ξέρουμε με απόλυτη βεβαιότητα σε ποιο χώρο βρισκόμαστε (ονείρου ή πραγματικότητας) από το διαφορετικό χρώμα που έχει δώσει ο συγγραφέας στα γράμματα, ώσπου κάπου στη μέση της ιστορίας ανακαλύπτουμε ότι το όνειρο μπλέκεται με

Ε

αφιερωμα/37 το πραγματικό σ’ ένα αδιάκοπο κυνήγι της ευτυχίας. Με αχαλίνωτη φαντασία, όμορφη γλώσσα και απέραντη ευαισθησία, ο γερμανός συγγραφέας Μίχαελ Έντε, μας συνεπαίρνει με τούτη την ιστορία χωρίς τέλος και αφήνει στον καθένα μας τα περιθώρια να την ξαναφτιάξουμε από την αρχή όπως μας ταιριάζει. Η Ρένα Καρθαίου και η Λίζα Λάμπρου με τη μετάφρασή τους κατάφεραν να μπουν στην ονειροφαντασία του ίδιου του συγγραφέα. Ένα άλλο αξιοσημείωτο έργο του ίδιου του συγγραφέα είναι η Μόμο, κλασικό δείγμα του γερμανικού παιδικού βιβλίου, που είχε δημοσιευτεί 6 χρόνια πριν από την «Ιστορία χωρίς τέλος» το 1973. Η ιδέα της Μόμο είχε έρθει στο συγγραφέα όταν βρήκε σε κάποιο συρτάρι του ένα ρολόι που του λείπανε οι δείχτες. Η Μόμο είναι ένα κοριτσάκι, που καταφεύγει στα χαλάσματα κάποιας φτωχογειτονιάς, και έχει ένα πολύ μεγάλο προσόν: έχει την ικανότητα ν’ ακούει τις εκμυστηρεύσεις των άλλων. Κι όταν αργότερα θα εισβάλλουν τα φανταστικά όντα μιας άλλης διάστασης, που ζούνε σε βάρος του χρόνου των ανθρώπων, η γενναία και αποφασιστική Μόμο είναι αυτή που θα μπορέσει να τους αντιμετωπίσει με τη βοήθεια του μαστρο-Ωρα δηλ. του χρόνου. Το βιβλίο διαβάζεται μονορούφι από μικρούς και μεγάλους. Β.Σ. ΜΠΙΛΛΥ ΧΟΛΙΝΤΕΥ. Αυτοβιογραφία. Η κυρία τραγουδάει τα μπλουζ. Μετ. Ιουλία Ραλλίδη. Αθήνα, Ά γ ρ α , 1984. Σελ. 272. Δρχ. 700. κυρία τραγουδάει τα μπλουζ». Ένας τίτλος που σε προδιαθέτει, σου κινεί το ενδιαφέρον να ψάξεις για να βρεις το βιβλίο. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες είσαι σίγουρος ότι θα το αγοράσεις ακόμη κι αν η Μπίλλυ Χολιντέυ σαν όνομα συγγραφέως ή τραγουδίστριας δεν σου λέει τίποτα. Η αυτοβιογραφία της Μπίλλυ Χολιντέυ είναι ένα βιβλίο που αποκαλύπτει τι σημαίνει να είσαι φτωχός και μαύρος στην Αμερική, για το πώς στις δεκαετίες ’30-’40 φτιαχνόταν η μουσική τζαζ. Κυρίως όμως, αποκαλύπτει μια κοινωνία αμείλικτη, η οποία δεν άφησε σε χλωρό κλαρί τη μεγαλοφυία της τζαζ, με αποτέλεσμα να την σπρώξει στα ναρκωτικά και στην αυτοκαταστροφή. Στα προσόντα της «κυρίας που τραγουδάει τα μπλουζ» ας προστεθεί και η μετάφραση της Ιουλίας Ραλλίδη. Στις τελευταίες σελίδες οι φωτογραφίες της Μπίλλυ Χολιντέυ κι η δισκογραφία του Άλμπερτ Μακάρθυ απευθύνονται σε όσους ενδιαφέρονται ειδικότερα.

Η

Η.Π. ΑΛΝΤΟΥΣ ΧΑΞΛΕΫ: Ο πίθηκος και η ουσία. Μετ. Νίκος Β. Αλεξίου. Αθήνα, Ε λ ε ύ θ ε ρ ο ς Τ ύ π ο ς , 1986. Σελ. 144. ΟΛΙΣ φέτος μεταφράστηκε «Ο Πίθηκος και η ουσία» του Άλντους Χάξλεϋ που έχει γραφτεί εδώ και πάνω από 25 χρόνια. Ακολουθώντας το ίδιο μοτίβο με τον «Θαυμάσιο Νέο Κόσμο», ανάπλαση του ίδιου θέματος, αλλά πλουτισμένο με την επιστημονική, κοινωνική και ηθική εμπειρία της

Μ

38/αφιερωμα ανθρωπότητας μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δίνει μια ανατριχιαστική εικόνα του κόσμου ύστερα απ’ τον πόλεμο αυτό, όταν ένας πολιτισμός αφιερωμένος στην «τελείωση» επιχειρεί να αφαιρέσει απ’ τον άνθρωπο όλες τις ανυπότακτες επιθυμίες του. Βιβλίο αλληγορικό, προφητικό θα λέγαμε, είναι ταυτόχρονα μια οξύτατη σαρδονική ενατένιση των αντιφάσεων και των κινδύνων της εποχής μας, διαποτισμένο με τη βαθιά διεισδυτική δύναμη του Χάξλεϋ, χαρακτηριστικό που τον έκανε έναν από τους μεγαλύτερους σατιρικούς συγγραφείς του αιώνα

ΚΟΥΝΤΕΡΑ ΜΙΛΑΝ: Η αβάσταχτη ελαφρότητα τον Είναι. Μετ. Κατερίνα Δ ασχαλάχη. Αθήνα, Ε σ τ ί α , 1986. Σελ. 388. Δρχ. 900. ΝΑ μάθημα καθαρότητας και ελευθερίας, ένας αβάσταχτος στοχασμός πάνω στη σχέση του ατόμου και της κοινωνίας, όπως διαμορφώθηκαν στην ευρωπαϊκή, αριστοτελική κοινωνία μας, δοσμένα από τον Μίλαν Κούντερα με τον κατ’ εξοχήν επαγωγικό -τι ηθελημένη ειρωνεία- δυτικό τρόπο τηο μουσικής αντίστιξης. Γνήσιος μαθητής του Κάφκα, ο μεγάλος Τσέχος συγγραφέας υφαίνει με τη δική του, μοναδική, αμήχανη διακριτικότητα τα παιχνίδια του παράδοξου, των αποχρώσεων, με τις εναλλαγές της σκέψης με το όνειρο, του σήμερα με την ιστορία, της προόδου με τη μουσική, του σοβαρού με το αστείο, του έρωτα με την ελευθερία. Μέσα από την ιστορία μιας διπλής ερωτικής σχέσης, όπου τα άτομα εξαφανίζονται στους καταναγκασμούς των σχέσεων, ο Κούντερα φτάνει σ’ ένα απ’ τα σημαντικότερα πεζογραφήματα της δημιουργίας του. Ο Μίλαν Κούντερα είναι ένας απ’ τους σημαντικότερους συγγραφείς της εποχής μας...

Ε

Β.Σ.

ΖΕΑΝΤΑ ΦΙΤΖΕΡΑΛΝΤ: Χαρίστε μον το βαλς. Μετ. Φαίδων Ταμβακάκης. Αθήνα, Ο δ ό ς Π α ν ό ς , 1986. Δρχ. 600. . .~ \ Γ ΑΡΙΣΤΕ μου το βαλς»: μ’ αυτή την πρόσκληση μας ' ' Λ καλεί η Ζέλντα Φιτζέραλντ να διαβάσουμε, κι όχι να χορέψουμε, το βιβλίο της που αν και είναι γεμάτο με αυτοβιογραφικά στοιχεία απέχει πολύ από το να είναι ένα ημερολόγιο. Η πλοκή του ξεκινά από τα παιδικά χρόνια της Ζέλντα στον καυτό αμερικάνικο νότο και στη συνέχεια εκτυλίσσεται στη Νέα Υόρκη του μεσοπολέμου, στη νεοανακαλυφθείσα τότε από τους Αμερικανούς Κυανή Ακτή, στο καλλιτεχνικό Παρίσι, καταλήγοντας στην κατάρρευση των αρχών της δεκαετίας του τριάντα. Το στυλ του θυμίζει βαλς, έτσι όπως στροβιλίζεται η αφήγηση από πόλη σε πόλη και από ατμόσφαιρα σε άλλη ατμόσφαιρα. Όμως ο ίδιος χορός έχει και μια άλλη σχέση με την ηρωίδα και το βιβλίο της· μεγάλο μέρος του αφιερώνεται στην απόπειρά της να γίνει χορεύτρια. Αξίζει να σημειωθεί ότι το βιβλίο γράφτηκε σε ψυχιατρική κλινική στη διάρκεια έξι μόλις εβδομάδων.

αφιερωμα/39 ΠΡΑ ΤΟΛΙΝΙ ΒΑΣΚΟ: Χρονικό των φτωχών εραστών. Μεταφρ. Νώντα Παπαμιχαήλ, Πρόλογος Buggero Jacobbi. Α θήνα, Θ ε μ έ λ ι ο , 1985. γ ' έκδοση. Σελ. 372. Δρχ. 700. ΙΑ ανεπανάληπτη τοιχογραφία της Φλωρεντίας των πρώτων χρόνων του φασισμού. Χαρισματικός αφηγητής ο Β. Πρατολίνι, ξεκινώντας από το «οικογενειακό χρονικό», μας οδηγεί τώρα πλέον μέσα από τα στενά δρομάκια της Φλωρεντίας στο φτωχικό κόσμο της, βιοτέχνες και μαγαζάτορες, στο μεταίχμιο ανάμεσα στο λούμπεν προλεταριάτο και το μικροκαπιταλισμό, στις παρέες των μικρών πιδιών που και ο ίδιος ο συγγραφέας έζησε. Οι παιδικές του μνήμες τον οδηγούν στα δύσκολα εκείνα χρόνια. Δεν χρησιμοποιεί ήρωες αλλά πρόσωπα απλά, καθημερινά που πάσχουν στα στενά περιθώρια της γειτονιάς που μεγαλώνουν. Πότε ερωτεύονται και ελπίζουν, πότε ασφυκτιούν κάτω από το βάρος της μίζερης και άχαρης ζωής τους. «Δεν είναι καν κουρασμένη, αλλά σαν απανθρακωμένη και το λείψανό της κάθεται στην καρέκλα και νανουρίζει το μωρό», γράφει για την Αουρόρα, μια από τις φτωχικές υπάρξεις της βία ντελ Κόρνο. Αλλοτε παρακολουθούμε τον καθένα ξεχωριστά μέσα στη δική του προσωπική ιστορία και άλλοτε όλους μαζί να πάσχουν κάτω από το βάρος της ανόδου του Φασισμού. Όλη η αφήγηση γίνεται διαμέσου του ίδιου του συγγραφέα σε πρώτο πρόσωπο. «Εμείς» λέει, γιατί είναι ταυτόχρονα και μια προσωπική μαρτυρία. Η μετάφραση του έργου από τον Νώντα Παπαμιχαήλ καταφέρνει να μας μεταδώσει και στα ελληνικά το τρυφερό και ποιητικό γράψιμο του Πρατολίνι. Β.Σ.

Μ

ΤΖΩΝ Μ. ΚΟΥΤΣΥ: Περιμένοντας τους Βαρβάρους. Μετ. Φραγκόπονλος. Αθήνα, Κ ρ ύ σ τ α λ λ ο , 1984. Σελ. 224. ΑΞΙΔΙ στην ανθρώπινη βαρβαρότητα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί το «Περιμένοντας τους βαρβάρους». Ο Τ μύθος του έργου βασίζεται πάνω στην ιστορία μιας αυτοκρατορίας, η οποία στον αγώνα της να προστατεύσει τον πολιτισμό της από τις απειλητικές ορδές των βαρβάρων, εκβαρβαρώνεται σταδιακά η ίδια. Όμως ο συγγραφέας δεν σταματάει εκεί, προχωράει και διερευνά ένα από τα κρίσιμα προβλήματα του καιρού μας, τη λογική και τα κίνητρα της βαρβαρότητας και της αδικίας, φτάνοντας μέχρι τον ζοφερό πυρήνα της ίδιας της ανθρώπινης φύσης. Ο Νοτιοαφρικανός Τζων Κουτού είναι κριτικός, μεταφραστής, μαθηματικός, γλωσσολόγος και βέβαια μυθιστοριογράφος που έγινε ιδιαίτερα γνωστός από αυτό το βιβλίο και επαινέθηκε για τον ευκολοδιάβαστο τρόπο που ανέπτυξε το σοβαρό του θέμα. Και μια πρόσθετη πληροφορία για το δημιουργό αυτού του έργου: βραβεύτηκε πρόσφατα με το βραβείο Booker (ετήσιο βραβείο που απονέμεται στο καλύτερο μυθιστόρημα που γράφτηκε στην αγγλική γλώσσα).

40/αφιερωμα ΑΛΙΕΝ ΤΕΙΖΑΜ Π ΕΛ: Το σπίτι των πνευμάτων. Μετάφρ. Κλαίτη Σωτηριάδου-Μπαράχας. Αθήνα, Ω χ ε α ν ί ό α , 1986. Σελ. 432. Δρχ. 1000. Ιζαμπέλ Αλιέντε, ανιψιό και βαφτισιμιό του δολοφονημένου στο πραξικόπημα του 1973, προέδρου της Χιλής Σαλβαδόρ Αλιέντε, γνωρίζει την παγκόσμια επιτυχία με το πρώτο της κιόλας μυθιστόρημα «Το σπίτι των πνευμάτων». Βαθύτατα επηρεασμένο από τα «Εκατό χρόνια μοναξιάς» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, παρακολουθεί την ιστορία του εικοστού αιώνα της Χιλής μέσα από την αφήγηση του χρονικού της ζωής μιας αγροτικής οικογένειας από γενιά σε γενιά. Η αφήγηση σταματά λίγο μετά το πραξικόπημα. Οι μνήμες ξαναζωντανεύουν μέσα από τα «ημερολόγια» των γυναικών της οικογένειας. Τα μεταφυσικά και μαγικά στοιχεία (όπως και στο βιβλίο του Μαρκές) προσδίδουν μια επιπλέον διάσταση στα γεγονότα και στις σχέσεις των ανθρώπων όπου ήδη κυριαρχούνται από τον έρωτα, την εξοικείωση με το θάνατο, τη γλυκιά ή άγρια τρέλα του ενός ή του άλλου. «Οι προφητείες της μικρής Κλάρας και η μανία της να μετακινεί τα έπιπλα... Της Νίβεα της είχε συμβεί και άλλη μια φορά, σε προηγούμενη περίπτωση, να θάψει τον αδελφό της και ακριβώς γι’ αυτό αμφέβαλλε και τώρα για το πόσο πραγματικός ήταν ο θάνατός του... Ο κατά λάθος θάνατος της Ρόζας. Η απόφαση της Κλάρας όταν ήταν 10 χρονών πως δεν... αξίζει τον κόπο να μιλάει κανείς και βουβάθηκε 9 ολόκληρα χρόνια. Αργότερα νόμισε πως θα ανυψωθεί και τέλος αποφάσισε να πεθάνει». Εδώ οι γυναίκες είναι η ψυχή του μυθιστορήματος όπως η Άλμπα ήξερε πως η γιαγιά της ήταν η ψυχή του σπιτιού. Η μετάφραση από τα ισπανικά της Κλαίτης Σωτηριάδη-Μπαράχας συμβάλλει στη χωρίς ανάσα ανάγνωση του μυθιστορήματος των 432 σελίδων. Β.Σ

Η

ΟΥΜΠΕΡΤΟ ΕΚΟ: Το Όνομα τον Ρόδον. Μετ. Έφη Καλλιφατίδη. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1985. Σελ. 668. Δρχ.

1000.

Ο πολύκροτο μυθιστόρημα του Ιταλού μεσαιωνολόγου και σημειολόγου Ουμπέρτο Έκο, που, αστραπιαίους, διαδόθηκε σε όλο τον κόσμο. Πρόκειται για το αναδρομικό ημερολόγιο του μοναχού Άντσο, που αφορά τα επεισόδια 7 ημερών του Μου αιώνα, σ’ ένα χαρακτηριστικό μοναστήρι Βενεδικτίνων. Με εύστοχη αφέλεια και μέσα από το ιδιαίτερο κλίμα της αντιφατικής μοναστικής ζωής, τα ειδικά ωράρια και τις βιβλιοθήκες-λαβυρίνθους, ο 'Αντσο περιγράφει μια σειρά εντυπωσιακών εγκλημάτων και την προσπάθεια τοό ιδιοφυούς δασκάλου του, Γουλιέλμου, για διαλεύκανσή τους. Ωστόσο, η καθαρά αστυνομική πλοκή του μυθιστορήματος στην πραγματικότητα είναι απλώς μια πολύ επιτυχημένη πρόφαση, γιατί, πίσω από τις στέρεα δομημένες σελίδες του Έκο, γίνεται μια εκτεταμένη ανατομία των φιλοσοφικών-θεολογικών ρευμάτων της εποχής. Όμως, ακόμη και όταν η ανατομία του συγγραφέα αγγίζει τα όρια της υπερειδίκευσης, αναφέροντας ως και αυτούσια χωρία ποικίλων συγγραμμάτων του μεσαίωνα,

Τ

αφιερωμα/41 ούτε στιγμή δε χάνει τις προεκτάσεις της στη σημερινή εποχή, όπως επίσης ούτε στιγμή δεν παύει να αφορά άμεσα τη σύγχρονη σκέψη. Το ενδιαφέρον είναι πως, παρά το βαρύ θεωρητικό φορτίο του, το βιβλίο καταφέρνει να διασκεδάσει τον αναγνώστη, ίσως γιατί ο Ουμπέρτο Έκο χρησιμοποίησε την αφοπλιστική αφέλεια του αφηγητή, του Άντσο, εύστοχα και εξισορρόπιστικά. Γ.Γ. ΓΚΟΦΡΕΝΤΟ ΠΑΡΙΖΕ. Το αφεντικό. Μετ. Αμαλία Σιμωτά. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ιώ τη ς, 1984. Σελ. 248. Δρχ. 500. ΥΝΕΡΓΑΤΗΣ του Φελλίνι, του Μπολονίνι και του Φερρέρι, ο Παρίζε γίνεται διεθνώς γνωστός με το Σ ενδιαφέρον μυθιστόρημα «Το αφεντικό», για το οποίο και βραβεύεται. Η ιστορία,με πλαίσιο την ατμόσφαιρα μιας σύγχρονης επιχείρησης, περιγράφει την αλλοτρίωση ενός νέου από την επαρχία που έρχεται στην πόλη για να εργαστεί. Οι ήρωες του μυθιστορήματος δεν έχουν ανθρώπινα ονόματα. Κινούνται και δρουν σαν καλοκουρδισμένα παιχνίδια από μια ανώτερη εξουσία. Ο νεαρός επαρχιώτης είναι ένα παθητικό άτομο, όπως και όλοι οι άλλοι που κινούνται γύρω του. Οι άνθρωποι είναι χωρισμένοι σε δύο κατηγορίες. Σ’ αυτούς που διατάζουν και σ’ εκείνους που είναι γεννημένοι να υπακούουν. Ο πρωταγωνιστής-αντικείμενο παντρεύεται κατ’ επιταγή την Ιουλιέτα, το μόνο πρόσωπο με ανθρώπινο όνομα. Δεν αντιδρά, δεν έχει απόψεις, είναι ένας άνθρωπος-αριθμός πλήρως εξουσιαζόμενος. Η γραφή του Παρίζε, σχεδόν κινηματογραφική, ανιχνεύει πρόσωπα και γεγονότα σταματώντας τη μηχανή-γραφίδα σε μια κοινωνία στείρα από αγάπη κι αισθήματα. Ίσως πρόκειται για την κοινωνία του άμεσου μέλλοντος. Η.Π. Β.Σ. ΝΑΪΠΟΥΑ. Οι αντάρτες. Μετ. Κική Χριστοδούλου. Αθήνα, Γ λ ά ρ ο ς , 1984. Σελ. 264. Δρχ. 400. ΙΝΑΙ ν’ αναρωτιέται κανείς, γιατί τάχα πολλά σημαντικά βιβλία από τόσο μεγάλους συγγραφείς έρχονται πολύ καθυστερημένα στη χώρα μας. Ή πρέπει να το πάρουμε απόφαση ότι η «εν αναπτύξει» οικονομία μας είναι η πηγή αυτών κι άλλων κακών; Ας είναι! «Οι αντάρτες» του Νάιπουλ είναι ένα πολύ σημαντικό βιβλίο. Στην Ελλάδα το διαβάζουμε σχεδόν μετά από δέκα χρόνια. Και μη μου πείτε, τέτοιες ώρες τέτοια λόγια, ακόμη κι αν οι βαθμοί του αγωνιστικού σας θερμομέτρου πέφτουν όσο πλησιάζει ο Αύγουστος. Οι κάτοικοι ενός νησιού της Καραϊβικής γιορτάζουν την ανεξαρτησία τους. Το νησί κάτω από την νεο-αποικιακή εκμετάλλευση ζει στην εξαθλίωση. Οι λαϊκές εξεγέρσεις ενάντια στη νέα αστική τάξη καταπνίγονται κι οι επαναστάτες αποστρατεύονται. Αλλά υπάρχει κάτι ακόμη ζωντανό μέσα στη βαριά και νοτερή ζέστη της πόλης· η ελπίδα που ακόμη δεν χάθηκε.

Ε

42/αφιερωμα

ΜΑΡΣΕΛ ΑΙΜΕ

Ο δρόμος χωρίς όνομα

Οι αντάρτες, ένας τίτλος βαθιά ειρωνικός, γράφτηκε από τον Νάιπουλ σε 5 μήνες ελεγχόμενης παραφροσύνης. Το βιβλίο βασίζεται στη ζωή του Μάικλ Μαλίκ, ενός μαύρου ηγέτη από το Τρινιντάντ, και στη σαρκαστική ιστορία ενός ψευτο-ζιγκολό, μαύρου ηγέτη, του Τζίμυ Αχμέτ, που ενώ ονειρεύεται τη «Μαύρη εξουσία» η χώρα του ελέγχεται από τους αμερικανοΰς διοικητές της εταιρίας βωξίτη. Αυτό το βιβλίο πρέπει να διαβαστεί απ’ όλους. Ακόμη κι αυτοί που θεωρούν την Καραϊβική τόπο εξωτικό, μεταθέτοντας τα όνειρά τους να κολυμπήσουν στις κοσμοπολίτικες αμμουδιές στα αμέσως επόμενα χρόνια, θ’ ανακαλύψουν έναν πολύ μεγάλο σύγχρονο συγγραφέα και θ’ απολαύσουν έναν τρόπο γραφής απαράμιλλο. Η.Π

ΜΑΡΣΕΛ ΑΙΜΕ: Ο δρόμος χωρίς όνομα. Μετ. Πόλα Ταχναλίόου. Αθήνα, Α σ τ ά ρ τ η , 1986. Σελ. 192. Δρχ.

45. Μαρσέλ Αιμέ είναι γνωστός στο αθηναϊκό κοινό από τα θεατρικά του έργα που ανεβάστηκαν στο ελληνικό θέατρο. Όμως ο Αιμέ έχει γράψει και μυθιστορήματα όπως και συλλογές διηγημάτων που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στο σύνολο του έργου του. «Ο δρόμος χωρίς όνομα» είναι το τέταρτο βιβλίο του και το δεύτερο βραβευμένο (το 1930). Εδώ, όπως και σε πολλά από τα έργα του, εμφανίζεται το στοιχείο του παραμυθιού σ’ έναν κόσμο έντονα νατουραλιστικό. Σ’ αυτί τη σύγκρουση ονείρου και πραγματικότητας ο συγγραφέας στηρίζει στο βιβλίο του το μεγαλύτερο μέρος της δράσης του. Στο δρόμο κατοικούν φτωχοί μεροκαματιάρηδες, άνθρωποι που ζουν μια άθλια, στερημένη ζωή. Εδώ φτάνει λοιπόν μια πανέμορφη κοπέλα, κόρη ενός απατεώνα και γίνεται το έναυσμα να ζήσει αυτή η γειτονιά το παραμύθι της. Όλος όμως ο δρόμος θα ερωτευθεί αυτή την όμορφη που στα μάτια της φτωχολογιάς αποκτά μια υπερβατική διάσταση. Τρεις όμως άντρες θα τη διεκδικήσουν με πείσμα, ο καθένας για τον εαυτόν του. Το γέλιο με το δάκρυ διαδέχεται το ένα το άλλο με θαυμαστή ισορροπία στη διήγηση του συγγραφέα και κάνει αυτή την ιστορία να παρασέρνει τον αναγνώστη από σπίτι σε σπίτι και από άνθρωπο σε άνθρωπο κι από τ’ όνειρο στην αλήθεια όπως κι από την αλήθεια στ’ όνειρο.

Ο

ΓΚΙΟΥΝΕΙΓΙΛΜ ΑΖ: Σάλπα ο βρωμιάρης. Μετ. Δέσποινα Μάνου. Αθήνα, Θ ε ω ρ ί α , 1985. Σελ. 128. Δρχ. 250. Ο βιβλίο, του γνωστού μας από τον κινηματογράφο Τ μεγάλου Τούρκου σκηνοθέτη, ασχολείται κι αυτό με την ανατομία και τις αντιθέσεις της τουρκικής κοινωνίας. Ο Σάλπα, παιδί της πραγματικότητας της επαρχίας της* Ανατολής, αναζητά στη ζωή της πόλης τη λύτρωση από τη μιζέρια και την κακομοιριά. Όμως, οι προσπάθειες προσαρμογής του στον ξενόφερτο ρυθμό της μεγαλούπολης

αψιερωμα/43 προσκρούουν στη φυσική ζωντάνια του αυτόχθονο επαρχιώτη. Μέσα από τη βίωση αυτών των καταστάσεων ο Γκιουνέι βρίσκει τον τρόπο να μιλήσει για τη διαφθορά και τα αδιέξοδα της κοινωνίας της χώρας του, να καταγγείλει τους υπεύθυνους (κυρίαρχες τάξεις, ξένος παράγοντας), πάντα με την απλότητα και τη δύναμη της μαρτυρίας που χαρακτηρίζει και τις ταινίες του. Β.Σ

ΜΟΡΙΑΚ ΦΡΑΝΣΟΥΑ: Τερέζα Ντεκερον. Μετ. Λ άσα Φωκίδου. Θεσσαλονίκη, Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς , 1984. Σελ. 184. Δρχ. 400. ΝΑ ακόμα έργο με το χαρακτηριστικό στυλ του Γάλλου νομπελίστα που προσφέρουν οι εκδόσεις Παρατηρητής στη σειρά «Τα άγνωστα νόμπελ της λογοτεχνίας». Από το 1925 φίλος του Μαλρώ -φλογερού τότε αριστερού- ο Φρανσουά Μοριάκ έγραψε την «Τερέζα Ντεκερού» ακριβώς την περίοδο που ο ίδιος δέχεται τις επιδράσεις του γαλλικού σοσιαλισμού και βιώνει τη μετάβαση, όπως την αποκαλεί, από τον χριστιανισμό στον επαναστατικό ουμανισμό. Το έργο εξελίσσεται στο Μπορντό, πόλη των παιδικών χρόνων του Μοριάκ, πόλη αντιφατική, με τη «μπουρζουαζία να εμφανίζεται σ’ όλη την αχορτασιά, την κενοδοξία της» και ταυτόχρονα «με τα δέντρα που το σχήμα και η οσμή τους πλημμυρίζουν την καρδιά, με τους τοίχους, που είναι ίδια με τη μέρα και τη νύχτα». Στο φόντο αυτό του Μπορντό, ο Μοριάκ διαλέγει να μιλήσει για την ιστορία μιας γυναίκας αναρωτόμενης: «Θα μπορούσα άραγε να πω τίποτε για υπάρξεις που ξεχειλίζουν από αρετή και τριγυρνούν με την καρδιά στο χέρι; 'Αλλωστε οι καρδιές στο χέρι δεν έχουν ιστορία. Ξέρω όμως την ιστορία των χαμένων ψυχών που ζουν βυθισμένες σ’ ένα σώμα από λάσπη».

Ε

Β.Σ.

ΤΖΟΥΣ

ΤΖΟΫΣ: Αονβλινέζοι. Μετ. Κοσμά Πολίτη. Αθήνα, Γ κ ο β ό σ τ η ς , 1985. Σελ. 232. Δρχ. 400.

ΔΟΥΒΛΙΝΕΖΟΙ

Τζέιμς Τζόυς είναι ο Ιρλανδός συγγραφέας που έζησε μακριά από την Ιρλανδία για πολλά χρόνια και έγραψε μόνο γι’ αυτή. Τα έργα του σκηνοθετούνται δίχως εξαίρεση οτε Δουβλίνο. Οι «Δουβλινέζοι», το πρώτο βιβλίο του Τζόυς (1914), αποτελείται από σύντομες ιστορίες, στις οποίες παρελαύνει ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων της ιρλανδικής μητρόπολης. Δεν είναι ένα άθροισμα ιστοριών, υπάρχει μεταξύ τους έντονη συσχέτιση και όλες μαζί αποτελούν μια ολότητα. Είναι ένα σπουδαίο έργο πόσο μάλλον αν σκεφτεί κανείς πως δημιουργήθηκε όταν ο συγγραφέας ήταν πολύ νέος. Ό σο ζούσε ο Τζόυς συνάντησε πολλές δυσκολίες για την αναγνώριση του έργου του. Σήμερα πια υπάρχουν ελάχιστοι «διαφωνούντες».

Ο

Κ.Τ

A

44/αφιερωμα ΙΒΟ ΑΝΤΡΙΤΣ: Η δεσποινίς. Μετάφραση Ελ. Ράόος, σειρά «τα άγνωστα νόμπελ της λογοτεχνίας», αρ. 4. Θεσσαλονίκη-Αθήνα, εκδόσεις Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς , 1983. Σελ. 236. εξιστόρηση της ζωής μιας γυναίκας και παράλληλα το χρονικό μιας ταραγμένης και κρίσιμης εποχής, είναι ο καμβάς του βιβλίου του γιουγκοσλάβου νομπελίστα Ίβο Άντριτς. Βρισκόμαστε στα χρόνια πριν κι ύστερα από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, όταν οι Σλάβοι στη χερσόνησο του Αίμου πάσκιζαν να δημιουργήσουν μια κοινή εθνική συνείδηση. Σ’ αυτή την εποχή που δημιουργήθηκε ένα κίνημα αντιπολεμικό που το στήριξαν όλοι οι εργαζόμενοι των ευρωπαϊκών χωρών έζησε η «Δεσποινίδα». Εκμεταλλευόμενη τις περιστάσεις και με την τοκογλυφία έφτιαξε την περιουσία της, αδιάφορη στα γενικά δεινά, και συμμέτοχη στα καλέσματα της εποχής της· ένας άνθρωπος δηλαδή χωρίς εθνικότητα και χωρίς συνείδηση. Η αγάπη της για το χρήμα την απομάκρυνε από τις ανάγκες ενός ανθρώπου, μια τυπική περίπτωση που το αντικείμενο καταλήγει να εξουσιάζει τον επινοητή του. Το ότι ο συγγραφέας διάλεξε γυναίκα ηρωίδα είναι συμπτωματικό και δεν πρέπει να ενοχλήσει τις γυναίκες. Άλλωστε οι μεγαλύτεροι φιλοχρήματοι της λογοτεχνίας ήταν άντρες. Το εξώφυλλο κοσμεί μια καρπαθιώτισσα γερόντισα που κεντάει. Ίσως οι υπεύθυνοι της έκδοσης να ήθελαν να παρουσιάσουν την τρυφερή γιαγιά σε αντιδιαστολή με την εικόνα που μας δημιουργεί η ηρωίδα του βιβλίου. Γ.Γ.

Η

HEINRICH VON KLEIST. 4 νουβέλες. Μετ. Τζένη Μαστοράκη. Αθήνα, 'Α γ ρ α , 1985. Σελ. 232. Δρχ. 500. ΡΩΤΗ νουβέλα: Η Μαρκησία του Ο ... Ο Eric Rohmer, ο οποίος γύρισε ταινία τη νουβέλα του Κλάιστ σημειώνει: «Η Μαρκησία του Ο... δεν είναι κάποιο αόριστο, ασαφές θέμα, πρόσφορο για μια ταινία διάρκειας 90', αλλά είναι ήδη έτοιμο, πλήρες “σενάριο” στο οποίο μπορεί απευθείας να στηριχτεί η σκηνοθεσία, χωρίς να έχει ανάγκη από αυτό που ονομάζουμε “επεξεργασία” . Η ιστορία της μαρκησίας είναι ένα ντελίριο ακροτήτων. Πέφτουν ο ένας στα πόδια ή στην αγκαλιά του άλλου, κλαίνε, γελάνε, κοκκινίζουν, χλομιάζουν, λιποθυμούν. Ποταμοί δακρύων, κι όμως δεν είναι ένα μελόδραμα».

2η νουβέλα: Ο σεισμός στη Χιλή. Ο σεισμός στη Χιλή υπήρξε ένα γεγονός. Έγινε το 1647 και κατέστρεψε το Σαντιάγκο. Πιθανόν όμως, ο Κλάιστ να επηρεάστηκε από ένα κείμενο του Καντ που γράφτηκε ένα χρόνο μετά το σεισμό της Λισαβόνας στα 1755. Η Δόνα Γιοζέφα η αμαρτωλή, ως άλλη Πάπισσα Ιωάννα, θα υποστεί μύριους όσους εξευτελισμούς και κακουχίες για τα ανομήματά της κι ένα σεισμό από πάνω για να ολοκληρωθεί η καταστροφή. Νουβέλα που διαβάζεται με αδιάπτωτο ενδιαφέρον.

3η νουβέλα: Ο Έκθετος. Γράφτηκε πιθανόν το καλοκαίρι του 1811. Ίσως ο Κλάιστ

Π

αφιερωμα/45 επηρεάστηκε κυρίως από τον Μολιέρο, τον Λέσσιγκ και τον ρωμαίο συγγραφέα Υγίνο. Λογοπαίγνια, χιούμορ, αναγραμματισμοί ονομάτων, τα συνηθισμένα παιχνίδια του Κλάιστ.

4η νουβέλα: Η Αγία Καικιλία ή η δύναμη της μουσικής. Το τελευταίο κείμενο του Κλάιστ που είδε το φως όσο ζούσε ο συγγραφέας. Ένας πανδοχέας καταφεύγει στις αρχές για να τον προστατεύσουν από τους 4 ψυχασθενείς αδελφούς του, οι οποίοι είχαν καταλάβει το πανδοχείο του. Μοναστήρια και μοναχές, ένας κόσμος ανάστατος. Είναι τριπλή απόλαυση να διαβάζει κανείς αυτό το βιβλίο. Πρώτα γιατί ο Κλάιστ είναι ένας συγγραφέας του οποίου το έργο αποπνέει ζωντάνια και χάρη. Ύστερα γιατί η μετάφραση της Τζένης Μαστοράκη είναι αριστουργηματική, και τέλος γιατί σχήμα, χρώματα, εκτύπωση, επιμέλεια του βιβλίου δείχνουν σεβασμό στον αναγνώστη. Η.Π.

CATHERINE CLEMENT: Χιονρρέμ. Μετ. Έφη Κορόμηλά. Αθήνα, Ν ε φ έ λ η , 1986. Σελ. 256. Δρχ. 450. ΗΝ εποχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, και συγκεκριμένα το χρονικό διάστημα ανάμεσα στο 1504 έως το 1566, τοποθετείται η δράση του μυθιστορήματος της Κατρίν Κλεμέντ «Χιουρρέμ». Παρά τους πέντε αιώνες που μας χωρίζουν από τα χρόνια που διαδραματίζεται η ιστορία του έργου, οι ήρωές του είναι εντελώς οικείοι και κοντινοί. Πρόκειται για τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, τη γυναίκα του Ρωζελάνη - Χιουρρέμ - τον μεγάλο Βεζύρη Ιμπραήμ και τις μεταξύ τους σχέσεις. Η μαγεία της Ανατολής, η μοναξιά, ο ανεκπλήρωτος έρωτας, το ερωτικό πάθος είναι λίγα από τα στοιχεία που διατρέχουν το βιβλίο σ’ ένα σύνολο που γίνεται εορτή της φαντασίας και των αισθήσεων. Το έργο της Κλεμάν, που είναι το πρώτο που έχει γράψει (το 1981), παρασέρνει τον αναγνώστη από το χώρο της φαντασίας στο χώρο της ιστορίας. Μαγικό, αισθησιακό, περιπετειώδες, λυρικό, είναι λίγες μόνο οι κρίσεις που μπορείς να κάνεις για το βιβλίο. Γ.Γ.

Τ

ΤΖΟΝΑΘΑΝΣΟΥΪΦΤ. Τα ταξίδια του Γκάλλιβερ. Μετ. Μίλτος Φραγκόπονλος. Αθήνα, Κ ρ ύ σ τ α λ λ ο , 1982. Σελ. 360. Δρχ. 1200. ΑΣ λέω τελικά πως εγώ δεν μισώ την ανθρωπότητα· εσείς οι άλλοι την μισείτε, γιατί επιμένετε να θωρείτε τους ανθρώπους όντα λογικά, και εξοργίζεσθε επειδή τα όντα αυτά σας διαψεύδουν». (Από το γράμμα του Σουίφτ στον Αλεξάντερ Πόουπ, 1725). Βιβλίο για ενήλικες μάλλον, παρά για παιδιά, στο κλασικό βιβλίο του ο Σουίφτ διατυπώνει μέσα από μια απολαυστική σάτιρα τη συνολική του άποψη για τον άνθρωπο, την κοινωνία και τους θεούς. Διατυπώνει ένα πιστεύω πολιτικής φιλοσοφίας όχι με βάση μία συγκεκριμένη ιδεολογία αλλά ένα μέγιστο πάθος. Παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο ο συγγραφέας βάζει αντιμέτωπο τον αναγνώστη με την τραγική αντίφαση που υπάρχει ανάμεσα σ’ αυτό που ο άνθρωπος θα ήθελε να είναι και σ’ αυτό που τελικά είναι.

46/αψιερωμα Πρόκειται για το πρωτότυπο έργο του Σουΐφτ, το οποίο γνώρισε άπειρες διασκευές σ’ όλο τον κόσμο, και για τη σωστή για πρώτη φορά μετάφραση του ονόματος του ηρώα Γκάλλιβερ. Έξοχη η μετάφραση του Μίλτου Φραγκόπουλου. Κ.Τ. ΜΠΑΓΙΟΝ ΑΝΤΡΕ: Ιστορία μιας Μαρί. Μετ. Ίρα Κολινιάτη. Αθήνα, Ε σ τ ί α , 1985. Σελ. 272. Δρχ. 480. « 'Τ ' Α αντικείμενα στην “Ιστορία μιας Μαρί” άλλοτε με το J . βάρος μιας πέτρας και καμιά φορά στολισμένα με την ελαφράδα ενός πουλιού, γίνονται σημάδια: σου επιτρέπουν να δεις. Από αυτά αναγνωρίζονται οι ήρωες. Και με αυτά, ο Αντρέ Μπαγιόν. Είναι ένας σημαντικός συγγραφέας. Ανακαλύψτε τον!» Με αυτά τα λόγια τέλειωνε τον πρόλογο στη γαλλική έκδοση του βιβλίου το 1960, ο Υμπέρ Ζουέν, προτρέποντας το γαλλικό κοινό ν’ ανακαλύψει έναν από τους σημαντικότερους και πιο παραμελημένους εκπροσώπους της «καταραμένης γενιάς». Πράγματι ο Αντρέ Μπαγιόν, σε αυτό, το πιο αυτοβιογραφικό από τα έργα του, μεταφέρει μέσα από την ιστορία της γυναίκας που είναι μαζί παρθένος και πόρνη, την προσωπική του ερωτική περιπέτεια με τη Μαρί Βαντερμπέργκ, αλλά και την εναγώνια αναζήτηση της δικιάς του γενιάς, των αρχών του αιώνα μας, για την κάθαρση της γλώσσας, την απόλυτη καθαρότητα στη ζωή και την τέχνη. Γραμμένο το 1918, το βιβλίο συνεπαίρνει με την ορμή και την εικαστική δύναμη της γλώσσας, την τρομακτική ειλικρίνεια της διήγησής του. Πέντε χρόνια αργότερα, το 1923, ο Αντρέ Μπαγιόν αυτοκτόνησε σε ένα προάστιο του Παρισιού. Β.Σ. ΙΑ Ν Σ . ΤΖΕΪΜΣ: Ματωμένη επέτειος. Μετ. Νέστορας Χούνος. Αθήνα, B e l l , 1986. Σελ. 704. απελευθερωτικός αγώνας του IRA δεν έγινε αφορμή να γραφούν πολλά μυθιστορήματα, έτσι, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το βιβλίο του Ιαν Σ. Τζέιμς που αναφέρεται σ’ αυτό το γεγονός. Μια βεντέτα, που θυμίζει ανάλογες δικές μας, είναι το πρώτο υλικό του συγγραφέα και σαν βεντέτα παρασέρνει στην εξέλιξή της τις ζωές πολλών ανθρώπων. Ο μύθος του βιβλίου θέλει τους δυο κύριους πρωταγωνιστές να μισιούνται θανάσιμα. Ο πρώτος είναι γιος ενός ήρωα του IRA που αποκήρυξε τη βία όταν απελευθερώθηκε η μισή Ιρλανδία. Ο δεύτερος ανήκε στο τμήμα εκείνο της οργάνωσης για το οποίο ο αγώνας δεν έχει ακόμη τελειώσει. Η σύγκρουση ξεκίνησε από τους γονείς για να κληροδοτηθεί στα παιδιά. Το μίσος στις ψυχές τους από την τρυφερή ηλικία θα μείνει άσβεστο, καθώς ο ένας θα ανεβαίνει τα σκαλοπάτια της κοινωνικής αναγνώρισης και ο άλλος θα εξελίσσεται σε αδίστακτο εκτελεστή, περιμένοντας να έρθει η στιγμή που θα ξεπληρώσει το παλιό χρέος. Η έντονη δράση, τα καινούρια στοιχεία γι’ αυτόν τον αγώνα, η περιδιάβαση χωρών για την ιχνηλάτηση γεγονότων, μαζί με την εντυπωσιακή σκιαγράφηση ηρώων, κάνουν το βιβλίο να διαβάζεται γρήγορα και ευχάριστα. Γ.Γ.

Ο

αφιερωμα/47 ΜΑΝΟΥΕΛ ΣΚΟΡΣΑ. Ο ακίνητος χορός. Μετ. Μανώλης Παπαδολαμπάκης. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς, 1986. Σελ. 248. Αρχ. 500. « Τ '' ΡΑΦΩ την ιστορία ενός αντάρτη που πεθαίνει δεμένος σ’ X ένα δέντρο στην Αμαζονία. Ό σο να πεθάνει, αναθυμάται τη ζωή του...» λέει ένας από τους πρωταγωνιστές τοσ Σκόρσα στο ενδιαφέρον βιβλίο «Ο ακίνητος χορός». Στο μυθιστόρημα, ήρωες δυο άνθρωποι, ένας αντάρτης κι ένας πρώην αντάρτης διηγούνται την ιστορία τους. Ο συγγραφέας ιχνογραφεί το σύγχρονο δράμα του Περού κι ολόκληρης της Λατινικής Αμερικής από τη μία, και το Παρίσι σαν καταφύγιο εξόριστων από την άλλη, όπου τα δύο πρόσωπα καλούνται να διαλέξουν τον έρωτα ή την επανάσταση. Στο τέλος της ζωής τους ο καθένας τους πιστεύει ότι ο άλλος διάλεξε σωστότερα. Έ να ψυχολογικό δράμα με αντιστροφές χρόνων και ρόλων που συνθέτει μια αδιαχώριστη ενότητα φανταστικού και πραγματικού, ατομικού και συλλογικού. Ο Μανουέλ Σκόρσα έγινε περισσότερο γνωστός στη χώρα μας από τον τραγικό του θάνατο το 1983 -σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα κοντά στη Μαδρίτη μαζί με άλλους λατινοαμερικάνους συγγραφείς- παρά από τον «Γκαραμπόμπο τον Αόρατο» ένα άλλο του βιβλίο, που εκδόθηκε στην Ελλάδα. Η.Π. ΜΠΑΚ ΠΕΡΑ: Το ψωμί των ανθρώπων. Μετάφρ.-πρόλογος Νικηφόρος Βρεττάκος. Αθήνα, Σ . / . Ζ α χ α ρ ό π ο υ λ ο ς . Σελ. 544. Αρχ. 450. Ι δύο κεντρικοί ήρωες του βιβλίου, ο Κλεμ και ο Ουίλιαμ αντιπροσωπεύουν τις δύο όψεις του σημερινού κόσμου. Η μια που είναι και η επικρατέστερη, είναι η παράλογη σημερινή πραγματικότητα· ο διαχωρισμός των ανθρώπων σε Α και Β κατηγορίας και η άλλη όψη (που θα λέγαμε ότι βρίσκεται περισσότερο στο χώρο της νόησης) που κατανοεί τη δυνατότητα αλλά και την απαίτηση της ικανοποίησης των αναγκών των ανθρώπων και δη των υλικών. Και οι δύο ήρωες μεγάλωσαν κάτω από τις ίδιες συνθήκες στην εξαθλιωμένη Κίνα στις αρχές του αιώνα μας. Μια θαυμάσια τοιχογραφία της Κίνας με τα ήθη της, τις πανάρχαιες παραδόσεις της και προπαντός το μόχθο και τις πολύμορφες δοκιμασίες της σε συνάρτηση με την παραδοσιακή ευγένεια των ανθρώπων της. Επιστρέφοντας αργότερα κι οι δυο τους στην Αμερική, θ’ αρχίσουν μια διαφορετική σταδιοδρομία. Ο Ουίλιαμ θα γίνει ο εγωκεντρικός επιχειρηματίας, ενώ ο Κλεμ θα κάνει αποκλειστικό σκοπό της ζωής του το ψωμί των ανθρώπων. Το βιβλίο αυτό της Περλ Μπακ, πάντα επίκαιρο, παραμένει ακόμα και στις μέρες μας μια κραυγή διαμαρτυρίας και μια έκκληση για μεγαλύτερη συμμετοχή στην ανθρώπινη αγωνία, για να πάψουμε πια να δεχόμαστε αυτή την τραγικότητα σαν να είναι το πιο φυσικό πράγμα. Όμορφη όπως πάντα η γλώσσα του Νικηφόρου Βρεττάκου. Β.Σ.

Ο

το ψωμί των ανθρώπων

48/αφιερωμα ΤΖΟΑΝ ΝΤΙΝΤΙΟΝ. Ένα βιβλίο για κοινή προσευχή. Μετ. Έλλη Μαρμαρά. Αθήνα, Ο ό υ σ σ έ α ς , Σελ. 256. Δρχ. 350. Σάρλοτ Ντάγκλας χτυπημένη κάτω από την αριστερή ωμοπλάτη κείτεται νεκρή, πεταμένη στο γρασίδι της αμερικάνικης πρεσβείας. Αυτό ήταν το μοιραίο τέλος μιας γυναίκας μόνης, αντιμέτωπης με τις πολιτικές συγκρούσεις της Λατινικής Αμερικής. Η Σ. Ντάγκλας έζησε τη ζωή της σαν να την ονειρευόταν. Είχε εγκαταλείψει έναν άντρα, εγκατέλειψε κι έναν δεύτερο- ταξίδεψε πάλι με τον πρώτο και τον άφησε να πεθάνει μόνος. Ζούσε με το όραμα μιας κόρης που έχασε. Η γυναίκα αυτή βρέθηκε στο επίκεντρο των αέναων δολοπλοκιών της επερχόμενης δικτατορίας και του εμπορίου όπλων. Θα μείνει εκεί παρότι γνωρίζει ότι κινδυνεύει κάθε στιγμή. Μια ιστορία πάθους, ή κατ’ άλλους μια ιστορία αυταπάτης. Έ να βιβλίο που διαβάζεται τα καλοκαιρινά απογεύματα, αν δεν έχετε κατά νου να κάνετε κάτι που ιδιαίτερα σας ευχαριστεί, όπως βραδινές βουτιές, βόλτα στο νυφοπάζαρο του νησιού, φλερτ ή μπάρμπεκιου πάρτυ.

Η

Η.Π.

AYSEL ΟZAKIN: Πρέπει να γεράσω εδώ; Μετ. Ρίκι Βαν Μπονσχότεν. Αθήνα, Θ ε ω ρ ί α , 1984. Σελ. 136. ΥΝΑΙΚΕΣ κυριαρχούν σ’ όλα τα διηγήματα που αποτελούν αυτό το βιβλίο. Η Τουρκάλα συγγραφέας τους δείχνει να ενδιαφέρεται πολύ για τα προβλήματα των γυναικών της χώρας της που προέρχονται από την πατριαρχική κοινωνία αλλά και από όσα υφίστανται οι ομόφυλές της από τη μετανάστευση. Οι γυναίκες αυτές αναζητούν την ταυτότητά τους μέσα από μια σύγκρουση-αναμέτρηση ποικίλης μορφής: σύγκρουση πολιτισμών, σύγκρουση ανδρών - γυναικών, ταξική αναμέτρηση κ.λπ. Αξιοπρόσεκτο όμως σημείο αυτών των διηγημάτων είναι η διεθνιστική τους διάσταση. Παρά το ασφυκτικό γκέττο μέσα στο οποίο ζουν οι Τούρκοι στο Βερολίνο, πράγμα που τους κάνει να εγκλωβιστούν σ’ έναν στενό εθνικισμό που τους επιτρέπει να διατηρούν και στη δεύτερή τους πατρίδα όλα τα ήθη και έθιμα της πατρίδας τους, παρουσιάζεται συχνά μια σχέση αλληλεγγύης με τους «ξανθούς ανθρώπους» και με τους απόκληρους αυτής της καπιταλιστικής κοινωνίας. Κάτι που δεν πρέπει να παραλείψουμε να πούμε είναι ότι δυο από τα ωραιότερα διηγήματα του βιβλίου έχουν κεντρικό πρόσωπο μια Ελληνίδα. Γ.Γ.

Γ

ΝΤΑΡΡΕΑ ΑΩΡΕΝΣ: Αλεξανδρινό Κουαρτέτο. Μετάφρ. Αιμ. Χουρμούζιος. Αθήνα, Γ ρ η γ ό ρ η ς . 4 τόμοι, Β ' έκδοση. Σελ.

1220. Δρχ. 2000. Ν σκοπεύετε ν’ αγοράσετε ένα και μόνο συγγραφέα θαυμάσια ευκαιρία σας προσφέρουν οι εκδόσεις Γρηγόρη με το «Αλεξανδρινό Κουαρτέτο». Αλεξάνδρεια, πόλη εξωτική και παρακμασμένη, σύμβολο ενός κόσμου βαθιά ερωτικού και έντονα αισθησιακού:

Α

αφιερωμα/49 Το «Αλεξανδρινό Κουαρτέτο» αποτελεί πάντα μια πρόκληση. Ο Άγγλος ποιητής και πεζογράφος Λ. Ντάρρελ κάνει μια έρευνα πάνω στον σύγχρονο έρωτα εμπνεόμενος από τις θεωρίες του Φρόυντ και του μαρκήσιου ντε Σαντ. Η ■ψυχολογική αυτή μελέτη, βίαιη και χωρίς προκαταλήψεις, εκφράζεται με ένα νέο τύπο μυθιστορήματος. Δίνει άλλη διάσταση στο χώρο και στο χρόνο. Η Αλεξάνδρεια, η Καβαφική πόλη, ξεδιπλώνεται σ’ όλο της το μεγαλείο και συμπαρασύρει τους ήρωες του κουαρτέτου σε οριακές καταστάσεις απόλυτου έρωτα, ζήλιας, πάθους ακόμα και στην αυτοκτονία. Η Ιουστίνη. που είναι και ο τίτλος του πρώτου βιβλίου, είναι πρόσωπο αινιγματικό, παράφορο και επιβλητικό. Δεύτερο βιβλίο είναι ο Βαλτάσαρ, που τιμήθηκε το 1959 με το βραβείο του καλύτερου ξένου μυθιστορήματος στη Γαλλία, το τρίτο ο Μαουντόλιβ. Εδώ το σκηνικό αλλάζει σιγά-σιγά αρχίζει να υποχωρεί το μυστήριο που περιβάλλει τις σχέσεις και τη συμπεριφορά των ηρώων. Κάποια αινίγματα γύρω από το πρόσωπο της Ιουστίνης λύνονται χωρίς να εξαφανίζονται, παντρεμένη με τον Νεσσήμ που είναι ύποπτος για εφοδιασμό όπλων στην Παλαιστίνη, ο Μαουντόλιβ φίλος του Νεσσήμ και παλιός εραστής της μητέρας του Λέιλας και μια απροσδόκητη αυτοκτονία που φωτίζει πολλά γεγονότα. Στο τέταρτο και τελευταίο βιβλίο που τιτλοφορείται «Κλέα», πρόσωπο που υπάρχει από την αρχή του έργου, αλλά εδώ παρουσιάζεται στην ολότητά του, τελειώνουνε τα θαύματα και τα πράγματα παίρνουν τις αληθινές τους διαστάσεις. Στην απόλαυση του κειμένου συμβάλλει και η μετάφραση του Αιμίλιου Χουρμουζιάδη. Η Αλεξάνδρεια του Ντάρρελ μας θυμίζει την Αλεξάνδρεια των έργων του Καβάφη: «Η Ιουστίνη που τόσο είχε αγαπήσει δεν ήταν παρά μια αυταπάτη». Β.Σ. ΡΟΜΑ1Ν ΓΚΑΡΥ: Λάμψη γυναίκας. Μετ. Νάντια Χαραλαμπίόη. Θεσ/κη, Μ π α ρ μ π ο υ ν ά κ η ς , 1986. Σελ. 128. Δρχ. 400.

ΛίίΡΕΝΪ ΝΤΑΡΡΕΛ

αλεξονΟρινο κουαρτέτο

Ρομαίν Γκαρύ

Ρομάν Γκαρύ, πιλότος, διπλωματικός καριέρας, σεναριογράφος, σκηνοθέτης, λογοτέχνης, σύζυγος της Τζην Σήμπεργκ, να μερικές από τις «ασχολίες» του στη διάρκεια της ζωής του. Έγραψε την «Ευρωπαϊκή θητεία» και πήρε το Βραβείο Κριτικών το 1945, τις «Ρίζες του ουρανού» και πήρε το βραβείο Γκονκούρ το 1956 και από κει και πέρα πλούτισε το έργο του με πολλά μυθιστορήματα, δοκίμια και απομνημονεύματα. Μερικούς μήνες αργότερα, από τις 2 Δεκέμβρη του 1980 - ημέρα που αυτοκτόνησε ο Γκαρύ αποκαλύφτηκε ότι ήταν επίσης ο συγγραφέας τεσσάρων μυθιστορημάτων με το ψευδώνυμο Εμίλ Αζάρ. Το μυθιστόρημα αυτό είναι ένας ύμνος για το «ζευγάρι». Η ένωση της Γιαννίκ και του Μισέλ διακόπτεται από μια αναπόφευκτη μοίρα. Αλλά ένας απελπισμένος έρωτας που θα έφερνε την απελπισία στον έρωτα, είναι γι’ αυτούς μια αντίθεση που δεν μπορούν να δεχτούν... Σε όλο το έργο υπάρχει ένα έντονο ερωτικό κλίμα που μας το μεταφέρει ακέραιο η πολύ καλή μετάφραση της Νάντιας Χαραλαμπίδη.

Ο

κ.τ.

Λάμψη Γυναίκας

50/αφιερωμα ΡΟΜΠΕΡΤ ΜΟΥΣΙΑ: Τρεις Γυναίκες. Μετ. Γιώργος Δ. Κεντρώτης. Αθήνα, Ν ε φ έ λ η , 1985. Σελ. 189. Ο βιβλίο εξιστορεί τρεις δυνατές εκδοχές απιστίας. Με «βιογραφική» μέθοδο και ψυχαναλυτικά κριτήρια ο Τ συγγραφέας εκθέτει το Άμορφο, το Άσχημο και το Άρρωστο στις προβολές μιας συμβολοποιητικής γραφής, όπου χωνεύονται ο Χριστιανισμός και η Αθεία. Τα σταθερά συγκινησιακά και αισθησιακά δρώμενα ιχνογραφούν συμπλέγματα συγκρούσεως και εισάγουν σταθερές συγκρούσεων. Στον κόσμο που χτίζει ο Μούζιλ θριαμβεύει η θλίψη της απιστίας καθώς πίσω απ’ όλα, γόνιμος καταλύτης των πάντων, χορεύει ο θάνατος, η μεγάλη άρνηση της ζωής. Γ.Γ.

ΣΤΑΝΤΑΑ: Αναμνήσεις εγωτισμού. Εισαγωγή, μετάφραση, σημειώσεις: Τίτος Πατρίκιος. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1983. Σελ. 352. Δρχ. 650. «Εγωτισμός: το να ομιλεί τις ή να γράφει συχνά περί εαυτού». Λεξικό Πρωίας 1933. ΤΑΝ ο Σταντάλ αρχίζει να γράφει, το 1832, τις «Αναμνήσεις εγωτισμού» σκοπό έχει να γράψει μια αυθεντική αυτοβιογραφία, μέσα απ’ την οποία να φαίνεται η αποτίμηση του «εγώ», ο έλεγχος της συνείδησης, η αυτοεξέταση. Όμως όλα αυτά τα κάνει ταυτόχρονα λογοτέχνημα που θεωρείται ισάξιο με τα μεγάλα μυθιστορήματά του. Οι «Αναμνήσεις εγωτισμού» αναφέρονται στην προηγούμενη δεκαετία της διαμονής του στο Παρίσι, στα ερωτικά του πάθη και λιγότερο στα επαγγελματικά και οικονομικά του ζητήματα. Ο συγγραφέας γράφοντας αυτό το έργο αναζητούσε ένα ιδιαίτερο και όχι ένα απρόσωπο κοινό. Πολλά χρόνια μετά το γράψιμό τους οι «Αναμνήσεις εγωτισμού» βρήκαν τους αναγνώστες που ήθελε ο Σταντάλ. Η έκδοση αυτού του βιβλίου είναι πάρα πολύ καλά επιμελημένη. Σπουδαία μετάφραση, πλήρες και εξαντλητικό χρονολόγιο του Σταντάλ και της εποχής του καθώς και σημειώσεις, δουλεμένες και χρήσιμες, από τον Τ. Πατρίκιο. Τέτοιου είδους εκδόσεις πρέπει να γίνουν παράδειγμα για μίμηση. Κ.Τ.

Ο

ΜΑΡΚ ΤΟΥΑΙΝ: Γράμματα α π’ τη γη. Μετ. Λ. Θεοόωρακόπονλον. Αθήνα, Ν ε φ έ λ η , 1986. Σελ. 192. Δρχ. 450. Ε χιούμορ έγραψε ο Τουαίην όσο ζούσε· χιούμορ είχε και η περιπέτεια των χειρογράφων του που πρωτοκυκλοφόρησαν στην Αμερική 50 χρόνια μετά το θάνατό του. Ο Τουαίην στην Ελλάδα αγαπήθηκε από τον «Τομ Σώγιερ»

Μ

αφιερωμα/51 και τον «Χώλκμπερρυ Φιν», όμως έχει γράψει και βιβλία με έντονο φιλοσοφικό προβληματισμό που αν δεν κάνουμε λάθος δεν έχουν κυκλοφορήσει στον τόπο μας. Στο βιβλίο «Γράμματα απ’ τη γη», ο Τουαίην παρουσιάζει κείμενα που φανερώνουν τις εκπληκτικά εφευρετικές ικανότητες της φαντασίας του γύρω από τα Βιβλικά θέματα και σατιρίζουν με καυστικό τρόπο τον κόσμο μέσα στον οποίον έζησε. Ο σκωπτικός χαρακτήρας του κειμένου γίνεται ακόμα πιο έντονος όταν ο συγγραφέας αφήνει να εννοηθεί ότι δεν είναι ο ίδιος ο συγγραφέας αλλά απλώς ο μεταφραστής μιας επιφοιτήσεως του πνεύματος του κακού. Παραθέτουμε μόνο ορισμένους τίτλους διηγημάτων του για να αντιληφθεί ο αναγνώστης τι θα βρει στο βιβλίο: Απόσπασμα από το ημερολόγιο του Μαθουσάλα, Απόσπασμα από την αυτοβιογραφία της Εύας, Απόσπασμα από το ημερολόγιο του Σημ, Έτος 920 από γενέσεως Κόσμου, κ.λπ. Ένα βιβλίο που νομίζουμε ότι λειτουργεί σε πολλά επίπεδα ανάγνωσης και μας φέρνει το χιούμορ του Τουαίην να υπηρετεί κι άλλους προβληματισμούς απ’ ό,τι εκείνους που τον έχουμε γνωρίσει στον τόπο μας. Ποιος ξέρει, μπορεί πράγματι να τον προσέλαβε μεταφραστή κάποιο κακό πνεύμα. Γ.Γ.

ΜΑΡΚ TO VAIN ( Λ.

ΛΕΣΣΙΝΓΚ ΝΤΟΡΙΣ: ...Τραγουδάει το χορτάρι. Μετ., επιμέλεια, εισαγωγή Κωστούλα Σκλαβενίτη. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1984. Σελ. 296. Δρχ. 500. Ο «...τραγουδάει το χορτάρι» είναι το πρώτο μυθιστόρημα της πολύ γνωστής αγγλίδας συγγραφέως Ντόρις Λέσσινγκ, που δημοσιεύεται το 1950 στο Λονδίνο και γνωρίζει αμέσως μεγάλη επιτυχία (έκανε εφτά ανατυπώσεις μέσα σε πέντε μήνες).

Τ

Σ’ αυτό της το μυθιστόρημα βλέπει κανείς τα θέματα και τα μοτίβα που θα παραμείνουν ο βασικός κορμός και για το υπόλοιπο πλούσιο συγγραφικό της έργο. Εδώ έχουμε να κάνουμε με τη μυστηριώδη δολοφονία της γυναίκας ενός γαιοκτήμονα στο Νγκέσι και την εξιστόρηση σε φλας-μπακ της ιστορίας του θύματος, Μαίρης Τέρνερ, μέσα από μια επισκόπηση της ροδεσιανής κοινωνίας σε όλες της τις εκφάνσεις. Μέσα από το χρονικό της κατάρρευσης ενός γάμου καταδείχνει τη χρεοκοπημένη λευκή νοτιαφρικάνικη κοινωνία. Μιλάει γι’ αυτήν την κοινωνία με την άνεση του ανθρώπου που έζησε από κοντά και που μπόρεσε να διεισδύσει στην ουσιαστική λεπτομέρεια μιας καθημερινότητας άλλοτε ζεστής και ανθρώπινης και άλλοτε σκληρής και ανελέητης, χωρίς να αγνοεί το «όλο». Η Λέσσινγκ, ανήκοντας σε «μειονότητα», στο «ασθενές φύλο», μπορεί και παρατηρεί με μεγάλη ευαισθησία αλλά και δύναμη ταυτόχρονα, την καταπίεση και την ανελέητη εκμετάλλευση των «εγχρώμων» από τους λευκούς. Οι μαύροι δεν έχουν φωνή, είναι ακόμα αντικείμενα στην υπηρεσία των Τέρνερ και των άλλων λευκών. Είναι η λογική αιώνων της εξουσιαστικής κυριαρχίας στις σχέσεις των διακρίσεων άνδρας-γυναίκα, άσπρος-μαύρος, πλούσιος-φτωχός. Το παιγνίδι της εξουσίας το συναντάμε μόλις «έλθουμε στον <όσμο» μέχρι το τελικό «φύτεμά» μας σε μια αφιλόξενη και

■

<§

Ν τορις Λ έσσινγκ ...τραγουόώι το χορτάρι

52/αφιερωμα άπονη γη που ποτέ δεν στάθηκε για τους «αδύνατους» καλή. Οι Τέρνερ οδηγούνται στην τρέλα και στο θάνατο επειδή δεν έχουν τη δύναμη ν’ αντιπαλέψουν τις ανελέητες πιέσεις που τους επιβάλλουν το φύλο, η φυλή και η τάξη τους. Έ να ακόμα καλομεταφρασμένο βιβλίο της «Σειράς γυναικείου βιβλίου» των εκδόσεων «Γνώση». Β.Σ.

ROBERT SHEA. Ζίντζα. Μετ. Ανδρέας Μιαονλης. Αθήνα, B e l l , 1986. Σελ. 576. Δρχ. 500. ΣΟ εσείς οι λευκοί άνθρωποι της πόλης μαυρίζετε ξαπλωμένοι στις πολυσύχναστες ή ερημικές ραδιενεργές παραλίες, αναλαμβάνει ο R.S. να σας μεταφέρει στη μακρινή Ανατολή, στην Ανατολή των κίτρινων ανθρώπων. Ο R.S., παλιός αρχισυντάκτης του Play boy, κάνοντας στροφή 360° γράφει για τους μοναχούς Ζίντζα -ο ι οποίοι αρνούνται να βρουν την ευτυχία σ’ αυτόν τον εφήμερο κόσμο. Ούτε όμως και στα αιώνια πράγματα γιατί, ισχυρίζονται, ότι τέτοια δεν υπάρχουν. Οι Ζίντζα βρίσκουν την ευτυχία στο τίποτα. Ο Τζέμπου, πρωταγωνιστής του μυθιστορήματος, δοκιμάζεται σκληρά για να ενταχθεί στο τάγμα. Βρίσκεται αντιμέτωπος με το μίσος και την αγάπη, διατηρώντας πάντοτε την ίδια ηρεμία, χαρακτηριστικό γνώρισμα των μοναχών. Αν λοιπόν σας ενδιαφέρουν οι «μοναχικές» ιστορίες, γιατί δεν το διαβάζετε; Ίσως «καλμάρει» τις εαρινές σας ανησυχίες.

Ο

Η.Π

1ΒΑΝ ΜΠΟΥΝ1Ν: Σκοτεινές αλέες. Μετ. Πέτρος Ανταίος. Αθήνα, Ο δ ν σ σ έ α ς , 1985. Σελ. 160. Δρχ.

200 .

ΚΟΤΕΙΝΕΣ αλέες» είναι ο τίτλος του βιβλίου αλλά και του διηγήματος που μαζί με άλλα αποτελούν τον τόμο που έχει για συγγρασέα τον Ιβάν Μπούνιν. Βαθιά ανθρωπιά και αυτοσαρκασμός διατρέχουν όλα τα διηγήματά του, στοιχεία που συναντάς και σε άλλους Ρώσους δημιουργούς που έζησαν την ίδια χρονική περίοδο με το συγγραφέα (γεννήθηκε το 1870 και πέθανε το 1953) και που τα εκφράζει μ’ έναν καθαρά προσωπικό τρόπο και στην ανάπτυξη και σ’ όλη τη γραφή τους. Ο Μπούνιν, που τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ, έχει γράψει κι άλλα έργα που περιμένουν το ενδιαφέρον του Έλληνα εκδότη για να δουν το φως. Έτσι που εξελίχτηκε η ζωή του, κι από τη Ρωσία βρέθηκε στη Γαλλία και συγκεκριμένα στο Παρίσι, επηρεάστηκε και το έργο του σε τέτοιο βαθμό, ώστε ο σαρκασμός να μεταφερθεί από τη ρωσική αγροτική ζωή στον δυτικό αστικό πολιτισμό και τρόπο ζωής. Τα περισσότερα διηγήματα του τόμου αυτού είναι εμπνευσμένα από την πρώτη περίοδο της ζωής του και το ομότιτλο του βιβλίου είναι το πιο τρυφερό. Και δε θα μπορούσε νά ’ναι διαφορετικά όταν έχει για ήρωες δυο εραστές που συναντιούνται ύστερα από χρόνια, αναπάντεχα και και θυμούνται με συγκίνηση τις παλιές καλές ερωτικές μέρες. Γ.Γ.

Σ

αφιερωμα/53 ΤΑΧΑΡ Μ Π ΕΝ ΖΕΑΟΥΝ. Η προσευχή της ερήμου. Με τ. Γιώτα Ιωαννίδου. Αθήνα, Α σ τ ά ρ τ η , 1985. Σελ.

192. Δρχ. 450. ΝΑ μωρό γεννιέται μυστηριωδώς σ’ ένα νεκροταφείο της Φεζ. Τρεις άνθρωποι, μια τέως πουτάνα, ένας πρώην διανοούμενος και ένας τέως «άνθρωπος» το οδηγούν προς το Νότο, μήπως αυτό τουλάχιστον μπορέσει στο μέλλον να ζήσει με θάρρος και υπερηφάνεια. Οι ενήλικοι, άνθρωποι ξοφλημένοι χωρίς μνήμη, πορεύονται νότια για να βρουν τη χαμένη τους ταυτότητα, την ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους, τις ρίζες του πολιτισμού τους. Όμως μάταια- στη μάχη που δίνουν ο μόνος κερδισμένος είναι ο χαμένος χρόνος. Στη διάρκεια του ταξιδιού ο αναγνώστης γνωρίζει την ιστορία του Μαρόκου, τη θρησκεία του, τους μύθους και τα παραμύθια, τους ανθρώπους του· τυφλούς, ζητιάνους, χασικλήδες, άγιους. Ο Ζελούν, συνεργάτης της «Μοντ», έγραψε ένα ενδιαφέρον μυθιστόρημα. Γλαφυρό, βίαιο, τρυφερό, που θ’ αρέσει ακόμα και στους πιο απαιτητικούς.

Ε

Η.Π.

Χ Α Ο ΥΑΡΝ Τ ΦΑΣΤ: Ο Πολίτης Παίην. Μετ. Γιάννη Σπανόωνή. Αθήνα, Κ α λ έ ν τ η ς , 1986. Σελ. 368. ΝΑΣ σύγχρονος συγγραφέας-αγωνιστής γράφει για έναν αγωνιστή του 18ου αιώνα. Έτσι απλά θα μπορούσε να χαρακτηρίσει κανείς το βιβλίο του Χάουαρντ Φαστ για τον Τόμας Παίην. Ο Φαστ, πολυγραφότατος αμερικανός συγγραφέας, στα 72 του χρόνια σήμερα, εξακολουθεί με τα έργα του και τη ζωή του να υποστηρίζει τα φιλειρηνικά κινήματα της χώρας και τους δημοκρατικούς αγώνες των συμπατριωτών του. Η συγγραφική του παραγωγή είναι πολύ πλούσια και αποτελείται από μυθιστορήματα - ιστορικά και σύγχρονα - θεατρικά έργα, διηγήματα και σενάρια. Ακόμη έχει γράψει έργα επιστημονικής φαντασίας, κοινωνική σάτιρα και κατασκοπευτικά θρίλερ (μερικά από τα τελευταία έχουν μεταφραστεί και εκδοθεί στον τόπο μας πρόσφατα). Μετά από τέτοιες δραστηριότητες δεν θα τον άφηνε ασυγκίνητο η ζωή και το έργο του όχι και τόσο γνωστού στη χώρα μας Τόμας Παίην. Επαγγελματίας επαναστάτης ο Παίην συμμετείχε και δυνάμωνε όλους τους φιλελεύθερους αγώνες της εποχής του. Γεννήθηκε στην Αγγλία αλλά πολέμησε για την ανεξαρτησία των φτωχών της Αμερικής, αργότερα αγωνίστηκε για τη Γαλλική επανάσταση αλλά μετά από λίγο ο Ροβεσπιέρος τον φυλάκισε. Η συντηρητική Αγγλία θέλησε να τον κρεμάσει με την κατηγορία του προδότη γιατί βοήθησε την απελευθέρωση των αποικιών της· πέθανε στην Αμερική στο Νιου Ρόσελ αλλά ακόμη κι η ταφή του δεν έγινε σε νεκροταφείο, ούτε κι εκεί σταμάτησαν οι περιπέτειές του. Να τι παθαίνει κανείς όταν είναι γνήσιος αγωνιστής. Ο Παίην έγραψε και πολιτικά δοκίμια πολύ σημαντικά για την εποχή τους όπως «Η κοινή γνώμη», «Ανθρώπινα δικαιώματα», «Ηλικία της λογικής» κ.ά.

Ε

ΤΑΧΑΡ 1ΙΠΕΝ ΖΕΛΟΥΝ

Η προσευχή της ερήμου

Η Η Μ

54/αφιερωμα Η πολυτάραχη ζωή του Παίην έγινε στα χέρια του Φαστ μια μυθιστορηματική βιογραφία που ακολουθεί, ταξιδεύει, θα λέγαμε, με τον Παίην σε πολιτικά γεγονότα, σε συγκρούσεις και σκιαγραφήσεις προσώπων μ’ έναν έξαλλο ρυθμό τέτοιο που ταιριάζει στην ταραχώδη και ανήσυχη ζωή του ήρωά του. Η εμπνευσμένη γραφή του Φαστ, από την προσωπικότητα του Παίην, τις ιδέες του και τους αγώνες του κάνει αυτό το βιβλίο ένα ευχάριστο και ταυτόχρονα μορφωτικό ανάγνωσμα. Στη διάρκεια του διαβάσματος του βιβλίου δεν είναι λίγες οι στιγμές που η σκέψη μας τρέχει και σε δικούς μας επαναστάτες που η ανταμοιβή τους μετά από τους αγώνες τους λίγο διέφερε απ’ αυτή του Παίην.

ΦΟΥΡΝΙΕ Α .: Ο μεγάλος Μωλν. Μετ. Αγγελικής Νικολοπούλον. Αθήνα, Γ ρ η γ ό ρ η . Σελ. 208. Δρχ. 400. ΑΖΙ με τον Ζαν Κριστόφ του Ρομαίν Ρολάν ο μεγάλος Μωλν αποτελούν σίγουρα τους πιο πρωτότυπους, τους πιο αισθαντικούς και ελκυστικούς χαρακτήρες της γαλλικής μυθιστοριογραφίας. Στο μεγάλο Μωλν, ο νατουραλισμός που περνά με τη μορφή του ψηλού αγοριού τους τοίχους του σχολείου της Αγίας Αγάθης, έχει την καθαρότητα και τη δύναμη φυσικού φαινομένου. Ο έρωτας του αγοριού με το κορίτσι που γίνεται σκοπός και κέντρο της ζωής του, ακολουθεί αυτή, την ίδια αδιαίρετη πορεία της φύσης. Και ο τελικός μετασχηματισμός, του διδαγμένου από τις εμπειρίες έφηβου σε ώριμο άντρα, κλείνει τον κύκλο της ίδιας πάντα φύσης, με μια απλότητα που συναρπάζει.

Μ

RO BERT LOUIS STEVENSON. Η λέσχη της αυτοκτονίας. Α 'μέρος από τις νέες χίλιες και μια νύχτες. Μετ. ΤάσοςΔενέγρης. Αθήνα, ' Α γ ρ α , 1985. Σελ. 168. Δρχ. 400. « 'Τ ' Ο φανταστικό Λονδίνο που μας γοητεύει στα αφηγήματα X του Chesterton έχει ήδη αποκαλυφθεί από τον Stevenson στις Νέες Χίλιες και Μία Ν ύχτες του, που περιέχουν την υπέροχη περιπέτεια τηςΑ έσχης της Αυτοκτονίας [...]. Έ χει διάρκεια στη γερασμένη μου μνήμη. Από τα παιδικά μου χρόνια ο Robert Louis Stevenson στάθηκε για μένα μια από τις μορφές ευτυχίας». Τα παραπάνω λόγια είναι του Jorge Luis Borges, ενώ ο Henry James παρατηρεί: «Οι Νέες Χίλιες και Μία Νύχτες μας προσφέρουν, όπως δείχνει ο τίτλος, το θαυμασμό στην πιο ειλικρινή και εξαιρετικά απολαυστική του μορφή. Εν μέρει εξωφρενικές, και εν μέρει ιδιαίτερα λογικοφανείς, είναι η απόρροια μιας πολύ επιτυχημένης ιδέας: της τοποθέτησης μιας σειράς περιπετειών, και μάλιστα καθαρών περιπετειών, στο σκηνικό της σύγχρονης αγγλικής ζωής (1882), και της αφήγησής τους με το γαλήνιο, ανεπιτήδευτο τόνο της Σεχραζάντ [...]. Προς αυτή την κατεύθυνση, η Λέσχη της Αυτοκτονίας είναι η μεγαλύτερη επιτυχία του κυρίου Stevenson, κι οι δύο πρώτες σελίδες -για να μην αναφέρω άλλες- ζουν στη μνήμη...»

αφιερωμα/55 Θέλετε κι άλλες συστάσεις για να διαβάσετε, πάραυτα, το μυθιστόρημα; Επισημαίνω τα δύο κατατοπιστικά σημειώματα για τις Νέες Χίλιες και Μία Νύχτες του Loyd Osbourne και του R.L. Stevenson. Τη χρησιμότατη εργοβιογραφία του συγγραφέα από τον εκδότη και το φωτογραφικό υλικό που συνοδεύει την έκδοση. Από αισθητική άποψη το βιβλίο αξίζει πολλούς επαίνους. Αναλογίζεται κανείς πόσο μεράκι και πόση αγάπη κρύβονται στις τυπωμένες σελίδες. Η.Π.

ΣΙΜΟΝ ΝΤΕ ΜΠΩΒΟΥΑΡ: Οι Μανδαρίνοι. Μετ.: ΖωρζΣαρή. Αθήνα, Γ λ ά ρ ο ς , 1982. Σελ. 688. Δρχ.

800. « / 'Λ I Μανδαρίνοι» είναι το μυθιστόρημα της Σιμόν ντε V_y Μπωβουάρ που το 1954 της χάρισε το βραβείο Γκονκούρ. Ο Paul Johnson, (New Statesman) γράφει πως «οι Μανδαρίνοι είναι η καταπληκτικότερη μυθιστορηματική έρευνα για τους διανοούμενους». Η Guardian πως: «είναι μια λαμπρή σάτιρα για τους τρόπους και τις ηθικές αξίες μιας ομάδας διανοουμένων, που πολλοί πιστεύουν ότι αποτελούν ένα είδος ελίτ». Η ίδια στον πρόλογό της γράφει: «Πολλοί ισχυρίστηκαν πως οι Μανδαρίνοι είναι ένα μυθιστόρημα-κλειδί. Απεχθάνομαι το μυθιστόρημα-κλειδί... ούτε παραδέχομαι πως οι Μανδαρίνοι είναι ένα μυθιστόρημα με θέση. Έδειξα ανθρώπους να κατασπαράζονται από ελπίδες και αμφιβολίες, που ψάχνουν, ψηλαφούν το δρόμο τους: αναρωτιέμαι αν απόδειξα τίποτε...» Πρόκειται για ένα εκπληκτικό βιβλίο, έντονα επίκαιρο. Υποδειγματική είναι η μετάφραση της Ζωρζ Σαρή. Κ.Τ. Ανθολογία ρώσικης κλασικής πεζογραφίας. Μετ. Λάμπρος Πέτσινης. Α 'τόμος. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1985. Σελ. 392. Δρχ. 900. Ανθολογία σοβιετικού διηγήματος. Μετ. Αλέκος Κοντσουκάλης. Β'τόμος. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1986. Σελ.

480. Δρχ. 1200. ΤΟΝ πρώτο τόμο ανθολόγησης της ρώσικης κλασικής πεζογραφίας, περιλαμβάνονται πεζογραφήματα των: Τουργκένιεφ, Σαλτίκωφ, Τολστόι, Πομιαλόφσκυ, Τσέχωφ, Γκόρκι, Μπούνιν και Κούπριν, σε μετάφραση Λάμπρου Πέτσινη (καλύπτεται η περίοδος 1818-1938). Η επιλογή αυτή έγινε από έγκυρο σοβιετικό εκδοτικό οίκο, στα πλαίσια μιας νέας συνεργασίας-ανταλλαγής με τον εκδοτικό οίκο «Γνώση», που θα ανθολογήσει τα καλύτερα διηγήματα ελλήνων πεζογράφων που πρόκειται να κυκλοφορήσουν στη Σοβιετική Ένωση. Στον δεύτερο τόμο, ανθολόγησης σοβιετικού διηγήματος, περιλαμβάνονται διηγήματα 20 συγγραφέων μεταξύ των οποίων και οι: Σεραφείμοβιτς, Πιολετόι, Σολόχοφ και άλλοι

Σ

56/αφιερωμα (καλύπτεται η περίοδος 1863-1937). Η απόδοση στα ελληνικά ανήκει στον Αλέκο Κουτσουκάλη. Η ίδια συνεργασία θα καλύψει τους τομείς της ποίησης και της παιδικής λογοτεχνίας. Ευκαιρία λοιπόν να γνωρίσουμε όσο γίνεται πληρέστερα τα σύγχρονα σοβιετικά γράμματα. Θα θέλαμε μόνο να παρατηρήσουμε την έλλειψη ενός μικρού σύντομου βιογραφικού σημειώματος για τον κάθε συγγραφέα. Β.Σ.

Χ Ο Χ Ο ΥΤ ΡΟΛΦ: Έ νας έρωτας στη Γερμανία. Μετ. Κατερίνα Λιάπτση. Πρόλογος Hannelore Ochs. Θεσσαλονίκη, Μ π α ρ μ π ο υ ν ά κ η ς , 1985. Σελ. 272. Δρχ. 600. Ο κυρίαρχο στοιχείο αυτού του μυθιστορήματος είναι η ιστορία. ΤΜέσα από τον άτυχο έρωτα του νεαρού πολωνού

Ρολφ Χόχουτ Ενας Ερωτας στη Γ ερμανια

αιχμαλώτου Στάζιεκ και της κατά δέκα πέντε χρόνια μεγαλύτερής του Παουλίνε - μανάβισσας στο Μπρόμπαχ γίνεται προσπάθεια μιας πολύπλευρης αποτίμησης της ιστορίας της χιτλερικής Γερμανίας και επαναπροσδιορισμού ενός ολόκληρου λαού. Πρόθεση του συγγραφέα δεν είναι να καταπιαστεί με μια απλή ιστορία αγάπης. Εξάλλου δεν είναι και τόσο... απλή αφού στο τέλος ο πολωνός στραγγαλίζεται και η γερμανίδα αγαπημένη του ματεφέρεται σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, κάτω από την ανοχή, στην καλύτερη περίπτωση, των χωριανών τους. Προσπαθεί να καταγράψει ιστορικά συμβάντα μιας εποχής που ακόμα φέρει βαρέως και ο ίδιος ο Ρολφ Χόχουτ και όλοι όσοι έζησαν τη φρίκη και το σκοταδισμό της. Και δεν σταματά μόνο εκεί. Κάνει αναφορές και στο παρόν. Με αυτό του το μυθιστόρημα, ο Ρολφ Χόχουτ αναγκάζει τον πρωθυπουργό της Βυρτεμβέργης να παραιτηθεί επειδή ακριβώς παραθέτει προσωπικές μαρτυρίες αλλά και ιστορικά εξακριβωμένα στοιχεία ης πιο μαύρης περιόδου 1936-1944. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχει και εργοβιογραφικό σημείωμα για τον γερμανό συγγραφέα. Το «'Ενας έρωτας στη Γερμανία» γυρίστηκε ταινία από τον γνωστό και αγαπημένο και στη χώρα μας σκηνοθέτη Α. Βάιντα. Για τους μη «φανατικούς» της ιστορίας και της πολιτικής συνιστούμε να διαβάσουν το βιβλίο μετά τις διακοπές... Β.Σ. ΕΝΤΕΝ ΦΟΝ ΧΟΡΒΑΤ: Έ να παιδί τον καιρού μας. Μετ. Αιμιλία Μανούση. Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1985. Σελ.

128. Δρχ. 250. ΝΑΣ νεαρός παίρνει μέρος, ως εθελοντής, στην καταστο­ λή ταραχών μιας γειτονικής χώρας. Ποτισμένος από το μί­ σος της προπαγάνδας, περιφρονεί τον πατέρα του και δεν μπο­ ρεί να καταλάβει τον απογοητευμένο διοικητή του. Χωρίς αγά­ πη είναι η συνάντησή του με τη χήρα του διοικητή, ενώ μάταιη είναι η αγάπη για τη νεαρή ταμία του θεάτρου, που τον οδηγεί σ’ ένα θάνατο χωρίς νόημα. Τότε μόνον αναγνωρίζει το σφάλ­ μα του «όλο κούφιες φράσεις, αδιάντροπες και μεγαλόστομες,

Ε

αφιερωμα/57 αναμασημένες και χιλιοειπωμένες, σιχαίνομαι τον εαυτό μου...». Ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα του Έντεν φον Χόρβατ που πέθανε νωρίς (1901-1938) πριν ολοκληρώσει το ήδη σπουδαίο θεατρικό και λογοτεχνικό του έργο. Κ.Τ. ΜΑΡΣΕΛ ΠΡΟΥΣΤ: Διαβάζοντας. Εισαγωγή σημειώσεις - επιμέλεια Πέτρος Παπαδόπονλος. Μετ. Πέτρος Παπαδόπονλος και Κώστας Τσιταράκης. Αθήνα, Ε σ τ ί α , 1985. Σελ. 92. Δρχ. 350. ΕΝ υπάρχουν ίσως μέρες της παιδικής μας ηλικίας που να τις ζήσαμε τόσο έντονα, όσο εκείνες που νομίσαμε πως τις αφήσαμε να περάσουν χωρίς να τις ζήσουμε, όσο εκείνες που περάσαμε μ’ ένα βιβλίο αγαπημένο...». Έτσι ξεκινάει το αδημοσίευτο στον τόπο μας κείμενο του Προυστ «Διαβάζοντας ή μέρες ανάγνωσης». Το κείμενο αυτό γράφτηκε για να δημοσιευτεί ως πρόλογος στο βιβλίο του Άγγλου αισθητικού Τζων Ράσκιν «Το Σουσάμι και οι Κρίνοι». Τελικά όμως δημοσιεύτηκε χωριστά στο περιοδικό «Λατινική Αναγέννηση» με τίτλο «Πάνω στην ανάγνωση» και σε μια κατοπινή δημοσίευση στην εφημερίδα Φιγκαρό με τίτλο «Μέρες ανάγνωσης». Στο κείμενο του Προυστ, που διατηρεί όλα τα χαρακτηριστικά του κατοπινού μεγάλου έργου του «Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο», προβάλλεται η ιδιαίτερη ευχαρίστησή του από το διάβασμα και πώς ανακαλύπτει τρόπους και προφάσεις για να μπορέσει να απομονωθεί για να διαβάσει ένα αγαπημένο του βιβλίο. Τρυφερό, έξυπνο, περιεκτικό κείμενο που διαβάζεται με άνεση και ενδιαφέρον βοηθούμενο από τις εξαντλητικές σημειώσεις και πληροφορίες των μεταφραστών. Στα εγχειρίδια διαβάσματος δε θα μπορούσε να λείπει από το «Διαβάζω». Γ.Γ.

Δ

ANTON ΝΤΟΝΤΣΕΦ: Ο Μανόλ με τα εκατό αδέρφια. Μετ. Γκέρμαν Χρίστοφ Μιόφσκι. Αθήνα, Ε κ δ ό σ ε ι ς Ε ι ρ ή ν η , 1985. Σελ. 440. Δρχ. 1500. ΑΡΑΞΕΝΟ και γοητευτικό συνάμα αυτό το βιβλίο συντίθεται από δυο ανομοιογενή στη μορφή και στη γλώσσα κείμενα που περιγράφουν το ίδιο γεγονός. Ο καλόγερος Αλιγκόρκο από το Άγιον Όρος, είναι συγγραφέας του ενός κειμένου κι ο Βενετσάνος (ψευδώνυμο) Γάλλος (από ευγενική γενιά, αιχμαλωτίστηκε από τους Τούρκους στο Χάνδακα και αλλαξοπίστησε προσκυνώντας το Ισλάμ) του άλλου. Μάρτυρες και οι δύο του ίδιου γεγονότος, περιγράφουν την καταστροφή και τον εξισλαμισμό της κοιλάδας της Ελιντένια στη Ροδόπη,τοκαλοκαίρι του 1668. Ο Αλιγκόρκο περιγράφει τα γεγονότα από την πλευρά των Βουλγάρων, ο Βενετσάνος από την πλευρά των Τούρκων. Ο πρώτος έγραψε τη μαρτυρία του σ’ ένα παράξενο μίγμα σλαβο-εκκλησιαστικής λόγιας γλώσσας και διαλέκτου της Ροδόπης κι ο δεύτερος στα γαλλικά. Ο Άντον Ντόντσεφ που έκανε την επεξεργασία των χειρογράφων κατόρθωσε να μειωθούν οι διαφορές που ήταν

Π

58/αφιερωμα φυσικό να υπάρχουν σε πνεύμα και γλώσσα που είχε η αφήγηση, έτσι που στο ανάγνωσμα να μην είναι φανερή η διαφορά ανάμεσα στους δυο συγγραφείς. Ακόμα στο δύσκολο έργο του ο Ντόντσεφ σκόπευε περισσότερο να διατηρήσει τα κατορθώματα εκείνων των ανθρώπων που έζησαν στη μεγάλη Ροδόπη τριακόσια χρόνια πριν, ώστε να μη σβήσουν από τη μνήμη των μελλοντικών γενεών. Μια δύσκολη δουλεχά μ’ ένα γοητευτικό αποτέλεσμα. Γ.Γ. ΧΕΝ ΡΥ ΜΙΛΛΕΡ: Τροπικός τον Καρκίνον. Μετ.: Κατσάνης Βαγγέλης. Αθήνα, Μ π ο ν κ ο υ μ ά ν η ς , 1973. Σελ. 352. Δρχ. 550. Ο 1934 στο Παρίσι τυπώνεται ο «Τροπικός του Καρκίνου» Τ είναι η εποχή που ο συγγραφέας αισθάνεται πως εξοντώνεται λογοτεχνικά. Δεν του έχει απομείνει τίποτα. Δεν έχει λεφτά, εισοδήματα, ελπίδες. Παρόλα αυτά πιστεύει ότι «είναι ο ευτυχέστερος άνθρωπος». Για το βιβλίο του αυτό, μέσα στο ίδιο, γράφει: «Μα αυτό δεν είναι βιβλίο. Είναι ένας λίβελος, ένα κακολόγημα, η δυσφήμηση κάποιου ανθρώπου. Δεν είναι βιβλίο με την κανονική έννοια του όρου. Καθόλου. Δεν αποτελεί παρά μια παρατεταμένη διαρκή προσβολή, δεν αντιπροσωπεύει παρά μια ροχάλα εκσφενδονισμένη στο πρόσωπο της Τέχνης, μια κλοτσιά στα μαλακά των Θεών, του Ανθρώπου, της Μοίρας, του Χρόνου, της Αγάπης, της Ομορφιάς, του κάθετι, του οποιουδήποτε θελήσετε. » Ο Anais Nin κρίνοντας τον «Τροπικό του Καρκίνου» γράφει ότι πρόθεση του Μίλλερ εδώ δεν ήταν να προκαλέσει σοκ στους πουριτανούς, αλλά η αφοσίωση στον εαυτό του τον έκανε να καταρρίψει τα στενά όρια που ορίζουν συνήθως τα επιτρεπόμενα θέματα της Τέχνης. Ο «Τροπικός του Καρκίνου» είναι ένα μεγάλο έργο που επηρέασε πολύ τη σύγχρονη λογοτεχνία και θεωρείται σταθμός τόσο στην αμερικάνικη λογοτεχνία όσο και στην παγκόσμια σύγχρονη λογοτεχνία. Κ.Τ. ΕΣΣΕ ΕΡΜΑΝ: Το παιχνίδι με τις χάντρες. Μετ. Φώντας Κονδύλης. Αθήνα, Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1986. Σελ. 448. Δρχ. 700. ΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ επιτέλους και στην Ελλάδα, το κατά γενική ομολογία καλύτερο βιβλίο του Έρμαν Έσσε, που ο ίδιος χαρακτήριζε σαν «τελικό έργο». Ο Έσσε σε στιγμές ωριμότητας, αφού έχει πια περάσει από τους κύκλους της Ευρώπης και της Ανατολής, προσπαθεί να υπερβεί συνθετικά τους δύο κόσμους, για να δώσει το όραμα μιας μελλούμενης κοινωνίας αλλά και ένα άλλο νόημα στην ανθρώπινη ζωή. Το σύμβολο αυτής της σύνθεσης είναι, τι άλλο, ένα παιχνίδι που συνδυάζει την απλότητα της Ανατολής και την Καρτεσιανή δομή της δυτικής μουσικής αρμονίας: Το παιχνίδι με τις χάντρες. Στο κέντρο και ταυτόχρονα στο περιθώριο της μελλοντικής κοινωνίας των ανθρώπων, οι «βασιλικοί άνδρες» της εποχής

Κ

ο ψιερωμα/οα ασκούνται και αναδεικνύονται με κριτήριο το βαθμό δεξιοτεχνίας στο παιχνίδι με τις χάντρες. Όμως, ο μοιραίος κύκλος της ζωής συμπληρώνεται και τα σημάδια παρακμής της Σχολής γίνονται όλο και πιο έντονα. Η λύση δεν μπορεί για τον Έσσε, να είναι άλλη από έναν ΑΝΘΡΩΠΟ. Τον Άνθρωπο που έχοντας φτάσει στα όρια της ΣΟΦΙΑΣ -είναι ο μαιτρ του παιχνιδιού- συνειδητοποιεί τα αδιέξοδα και αποχωρεί, ξαναγυρίζει στην πηγή της ζωής για να γίνει δάσκαλος ενός παιδιού. Η καλή μετάφραση στα ελληνικά έγινε από τον Φώντα Κονδύλη. Β.Σ ΝΤΟΜΙΝΙΚ ΦΕΡΝΑΝΤΕΖ: Εγώ ο Πιερ Πάολο στα χέρια τον αγγέλου. Μετ. Λουκάς Θεοόωρακόπουλος. Αθήνα, Α σ τ ά ρ τ η , 1985. Σελ. 560. Δρχ. 1200. Ντομινίκ Φερναντέζ, για το έργο του «Εγώ ο Πιερ Πάολο στα χέρια του αγγέλου» κέρδισε, αδιαφιλονίκητα, από τις ελάχιστες φορές, το βραβείο Γκονκούρ το 1982. Είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο και σε μια θαυμαστή ταύτιση με τον ήρωα, ο συγγραφέας μας περιγράφει τη ζωή του Πιερ Πάολο Παζολίνι από τα παιδικά του χρόνια στο Φριούλι και την εφηβεία του στην Μπολόνια ως την αυτοεξορία του στη Ρώμη και το θάνατό του στην έρημη παραλία της Όστια. Είναι ένα μυθιστόρημα υψηλού λυρισμού. Μας μιλάει για το σύνθετο χαρακτήρα του ήρωα, για την παράδοξη συμπεριφορά του και την εσωτερική του συνέπ;εια. Για τη μοναξιά του, τα σεξουαλικά του «κυνήγια», τη συγκίνηση που τον παραλύει ολόκληρο όταν βρίσκεται μπροστά σε ένα όμορφο αγόρι, για την ψύχωσή του με το θάνατο και για τις πολιτικές και κοινωνικές ιδέες του που ήταν πάντα ενάντιες στο συρμό. Οι “Les Echos” γράφουν: «Αυτό είναι που λέμε ταλέντο. Επειδή εδώ ο Ντομινίκ Φερναντέζ είναι συγχρόνως ο μυθιστοριογράφος που πλάθει έναν σύνθετο, συγκινητικό, συγκλονιστικό ήρωα, ο ιστορικός που ξαναζωντανεύει, εκ των έσω, ένα μεγάλο κομμάτι από το πρόσφατο παρελθόν της Ιταλίας -από το φασισμό ώς τις ερυθρές ταξιαρχίες- κι ένας εκπληκτικός πολυμαθής που, από το Φριούλι ώς τη Νάπολη, από τη Βενετία ώς τη Ρώμη μας φανερώνει όλες τις ομορφιές της χώρας, τ’ ανθισμένα λιβάδια και τις μικρές εκκλησιές της, τα αριστουργήματα του Καραβάτζιο και τους διφορούμενους αγγέλους του Μιχαήλ Αγγέλου». Η μετάφραση του Λουκά Θεοδωρακόπουλου είναι πάρα πολύ καλή.

Ο

Κ.Τ.

60/αψιερωμα διάρκεια έξι ημερών γεγονότα που περιγράφονται στο πολιτικό θρίλερ των Larry Collins και Dominique Lapierre «Ο 5ος ιππότης». Στις 504 σελίδες του τόμου διαβάζουμε για τις συγκρούσεις ανάμεσα στις κυβερνήσεις και τους ηγέτες τους, συγκρούσεις που ξεκινούν από συμφέροντα, φιλοδοξίες και εγωισμούς. Έτσι διαπιστώνουμε σε πόσο λεπτές ισορροπίες κρατιέται η ειρήνη και η ζωή τόσων ανθρώπων. Γεγονός που φαίνεται να μην απασχολεί ιδιαίτερα τους δύο ήρωες. Το βιβλίο γραμμένο το 1980 ξεγελάει και προβληματίζει κατά πόσον τα γεγονότα που αναφέρει είναι αληθινά ή ανήκουν στον φανταστικό κόσμο του συγγραφέα. Βέβαια, οδηγείται κανείς σ’ αυτά τα συμπεράσματα από τους ήρωες του έργου που είναι υπαρκτά πολιτικά πρόσωπα. Οι συγγραφείς με σβελτάδα και διακριτική σάτιρα σκιαγραφούν το περιβάλλον των δύο ηγετών Λιβύης-Αμερικής και αποκαλύπτουν τους μηχανισμούς λειτουργίας τους. Ο κριτικός της Wall Street Journal έγραψε όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο, το 1980: «Κάτι που ίσως γίνει μια μέρα πραγματικότητα». Τα γεγονότα του ’86 ανάμεσα στην Αμερική και Λιβύη επιβεβαιώνουν την προφητεία του. Γ.Γ. ΛΟΥΙ-ΦΕΡΝΤΙΝΑΝ ΣΕΛΙΝ: Από τον έναν πύργο ο άλλος. Μετάφραση-χρονολόγιο-σημειώσεις: Αχιλλέας Αλεξάνδρου: Αθήνα, Γ ν ώ σ η , 1984. Σελ. 448. Δρχ.

800. Σελίν, ένας από τους τελευταίους «καταραμένους» των γαλλικών γραμμάτων είναι ο παράδοξος συγγραφέας που «αγαπούσε τους μπαρόκ». Γεννημένος το 1894, γράφει και συνεργάζεται το 1941 με τους πολιτικούς της συνεργασίας με τους Γερμανούς. «Για να γράψεις, λέει, σε δυο πρόσωπα του κύκλου του, αρκεί να διηγηθείς τα του εαυτού, αλλά με μια προϋπόθεση: Πρέπει να στιγματίσεις και να στιγματιστείς». Η «σύνταξη» του τίτλου «Από τον έναν πύργο ο άλλος» είναι αποτέλεσμα της βιαιότητας του Σελίν ενάντια ακόμα και στην ίδια τη λογοτεχνική του γλώσσα. Γράφοντας για τον ιδιόρρυθμο τόνο και ρυθμό της γραφής του Σελίν, ο κριτικός Ανρί Γκοντάρ λέει: «Ικανός να εκφράσει, γιατί τα έζησε, τη μιζέρια και την αναταραχή τόσων ανθρώπων σε μια ήπειρο μεταμορφωμένη σε παραφρονημένη μυρμηγκοφωλιά, αλλά ξέροντας, επίσης από ιδιοσυγκρασία και θέση, να βλέπει αυτές τις δοκιμασίες με ένα μάτι που συλλαμβάνει συγχρόνως και το κωμικό, ο Σελίν κατορθώνει να μας δώσει, από αυτή την εμπειρία των παγιδευμένων πολιτών του πολέμου, μια ασύγκριτη ακολουθία εικόνων». Τα «Από τον έναν πύργο ο άλλος», «Βορράς» («Nord») και «Rigodon» που αποτελούν τριλογία, γράφονται από το 1957 έως το 1960 και συνθέτουν μια ενότητα γραφής, περιεχομένου και αφήγησης. Ο Σελίν είναι από τους μεγαλύτερους μυθιστοριογράφους του καιρού του και από τους αγαπημένους πολλών μεγάλων του καιρού μας (Ναταλί Σαρότ). Εξαιρετική είναι η μετάφραση του Αχιλλέα Αλεξάνδρου, αρκετά κατατοπιστικό το χρονολόγιο και πολύ χρήσιμες οι σημειώσεις του. Γενικά πρόκειται για φροντισμένη έκδοση.

Ο

Κ.Τ.

ΚΑΒΑΜΠΑΤΑ Γ.: Το πανδοχείο των απομάχων. Μετάφρ. Δάφνη Πετρίόον. Θεσσαλονίκη, Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς . Σελ. 123. Δρχ. 300. ΝΑ βιβλίο για όλες τις ηλικίες. Λόγος θλιμμένος, αργός ΕΗ γλώσσα και μοναχικός, λόγος της τρίτης ηλικίας. του Καβαμπάτα, ποιητική και αισθαντική, δίνει μέσα από το μυθιστόρημά του αυτό το φόβο της μοναξιάς και την απελπισία των ηλικιωμένων αλλά παράλληλα και την ακατάπαυστη δίψα για ζωή, ομορφιά, κατάχτηση. Εδώ ο ήρωάς μας, ο ηλικιωμένος Εγκουσί προσφεύγει συχνά στο «πανδοχείο των απομάχων», που του προσφέρει τη φυγή από μια σκληρή πραγματικότητα, αλλά και την αναζήτηση μιας χαμένης για πάντα νιότης, στη γλυκιά ευχαρίστηση να βρίσκεται δίπλα σε νεαρά κορίτσια έστω και κάτω από την επήρεια υπνωτικού. Ίσως νά ’ναι και καλύτερα έτσι, μπροστά στον ενδεχόμενο κίνδυνο αποδοκιμασίας τους. Η επαφή με την ομορφιά, την ηδονή και την ερωτική περιπέτεια τον φέρνουν πολύ κοντά στα περασμένα. Πρόσωπα αγαπημένα ξεπροβάλλουν, ανεκπλήρωτες επιθυμίες, φόβοι, ενοχές και εφιάλτες. Ώσπου ένα βράδυ πεθαίνει ένα από τα κορίτσια του παράδοξου αυτού πανδοχείου από υπερβολική δόση υπνωτικού. Παρ’ όλα αυτά ο Εγκουσί παραμένει υπακούοντας σε κάποια ανώτερη δύναμη. Είναι η δύναμη της συνήθειας;... Η αισθητική και φιλοσοφική αξία του έργου του προσδίδουν μια αρτιότητα μοναδική. Ο Γ. Καβαμπάτα τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ το 1968. Τέσσερα χρόνια αργότερα, τον Απρίλη του 1972. ο πασίγνωστος συγγραφέας αυτοκτονεί. Β.Σ.

ΓΚ.Κ. ΤΣΕΣΤΕΡΤΟΝ: Ο άνθρωπος που τον έλεγαν Πέμπτη. Μετ. Κατερίνα Ροντογιάννη. Αθήνα, Α σ τ ά ρ τ η , 1984. Σελ. 184. Δρχ. 450. ΟΛΥΕΠΙΠΕΔΗ προσωπικότητα στο χώρο των γραμμάτων της πατρίδας του, ο Γκ.Γ. Τσέστερτον ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία, την κριτική, αλλά και τη συγγραφή μυθιστορημάτων, βιογραφιών, μονογραφιών, ταξιδιωτικών εντυπώσεων, ποιημάτων και θεατρικών έργων επίσης σκιτσογράφησε και αρκετά από τα βιβλία του. Με χιούμορ, με οξύτατη κριτική, με μεγάλη παρατηρητικότητα αλλά κυρίως με το αμίμητο ύφος του ο Τσέστερτον περνάει στον αναγνώστη του τη δική του κοσμοθεωρία μ’ έναν ευχάριστο τρόπο. Το βιβλίο «Ο άνθρωπος που τον έλεγαν Πέμπτη» διατηρεί όλα αυτά τα χαρακτηριστικά στοιχεία του Τσέστερτον και έχει για ήρωά του το μέλος μιας οργάνωσης, που θέλει να καταστρέψει τον κόσμο (ευγενής φιλοδοξία). Τα μέλη αυτής της οργάνωσης για λόγους ασφαλείας, έχουν πάρει τα ονόματα των ημερών της εβδομάδας. Είναι ο Δευτέρα, ο Τρίτη, ... κλπ. με αρχηγό τον Κυριακή. Το μυστικό του Πέμπτη, μας αποκαλύπτεται από την αρχή του βιβλίου, ότι είναι δηλαδή αστυνομικός της Σκότλαντ Γυαρντ. Η δράση όμως ξετυλίγεται καθώς ο Πέμπτη πέφτει από έκπληξη σε έκπληξη, από μυστήριο σε μυστήριο, μέχρι να φτάσει στο

Π

62/αφιερωμα μεγαλύτερο, την αποκάλυψη του φοβερού και αλλόκοτου Κυριακή. Με απρόοπτα, παράδοξα, αλλά κυρίως κωμικά ευρήματα ο αναγνώστης παρακολουθεί την ασύλληπτη πλοκή του βιβλίου και θαυμάζει τη λεπτή και δηκτική ειρωνεία του συγγραφέα για τα πάντα και τους πάντες. Έ να βιβλίο που διαβάζεται οποιαδήποτε μέρα της εβδομάδας και προκαλεί τη χωρίς σταματημό και γρήγορη ολοκλήρωση του διαβάσματος του. Γ.Γ.

Φ. ΣΚ ΟΤΤ ΦΙΤΖΕΡΑΛΝΤ: Ο Παράδεισος τον Πατ Χόμπυ. Μετ. Φαίδων Ταμδακάκης. Αθήνα, Ο δ ό ς Π α ν ό ς , 1985. Σελ. 176. Δρχ. 350. ΙΑ συλλογή χιουμοριστικών διηγημάτων είναι αυτό το Μ βιβλίο, που λίγο θυμίζουν το συγγραφέα του «Τρυφερή είναι η νύχτα». Στα διηγήματα αυτά ανακαλύπτουμε έναν άλλο Φιτζέραλντ, σκληρό, που κρίνει τα πάντα γύρω του και σαρκάζει ανελέητα τον εαυτόν του και την καρικατούρα που έχει γίνει τα τελευταία του χρόνια. Ο Πατ Χόμπυ, κοινός ήρωας στις δεκαεπτά ιστορίες, είναι ένας αποτυχημένος σεναριογράφος του Χόλιγουντ που προσπαθεί να επιζήσει αποφεύγοντας την ευθεία οδό. Αλκοολικός, αποστεγνωμένος πνευματικά, γεμάτος μικρότητες, κατορθώνει να παρατείνει όσο μπορεί περισσότερο την εξαθλίωσή του. Ο Φιτζέραλντ αντλεί από την εμπειρία του στο Χόλιγουντ και για να σκιαγραφήσει τη Μέκκα του κινηματογράφου, αλλά και για να παρατηρήσει σε βάθος την κατάρρευση. Μια εύθυμη αντιπαράθεση στη λάμψη της επιτυχίας και τη θαμπάδα της αποτυχίας.

ΑΟΝΤΟΝ ΤΖΑΚ: Το κάλεσμα της άγριας φύσης. Μετάφρ. Θ.Δ. Φραγκόπουλος, επίλογος Franklin Walker. Αθήνα, Σ . 1. Ζ α χ α ρ ό π ο ν λ ο ς , 1985. Σελ.

352. Δρχ. 350. συγγραφέας της «Σιδερένιας φτέρνας», στο «Κάλεσματης άγριας φύσης» διηγείται την ιστορία του σκύλου Μπακ που μέσα στην απιστία των ανθρώπων επιβάλλει τη δική του πίστη και εγκαταλείπει για πάντα τον κόσμο τους, μόλις χάνεται ο μοναδικός που αγάπησε ανάμεσα στον κόσμο των «πολιτισμένων». Εκτός από το μυθιστόρημα περιέχονται και μια σειρά από διηγήματα που ανήκουν στα καλύτερα του Τζακ Λόντον. Αν και ακόμα δεν είχε αναπτύξει τη δύναμη περιγραφής και την περίτεχνη πλοκή που υπάρχει στο «Κάλεσμα της άγριας φύσης», ωστόσο έχει συλλάβει σε βάθος και με έναν τρόπο εντελώς πρωτότυπο τη σχέση του ανθρώπου με το περιβάλλον του. Για μια ακόμα φορά, ο «επαναστατημένος» συγγραφέας Λόντον δίνει μάχη σε προσωπικό επίπεδο προσπαθώντας να ανιχνεύσει εαυτόν με τελικό σκοπό την αυτογνωσία. Ενα βιβλίο έκπληξη για όσους έχουν διαβάσει τον Λόντον σε άλλα του έργα. Κατατοπιστικός ο επίλογος και χρήσιμος ο

Ο

αφιερωμα/63 βιβλιογραφικός πίνακας στο τέλος του βιβλίου. Η μετάφραση του Θ.Δ. Φραγκόπουλου γλαφυρή και ρέουσα δεν αφήνει τον αναγνώστη να κουραστεί. Β.Σ.

H U B E R T N Y S S E N : Η Ελεονόρα στη Δρέσδη. Μ ε τ . Ι ω ά ν ν α Δ . Χ α τ ζ η ν ικ ο λ ή . Α θ ή ν α , Χ α τ ζ η ν ι χ ο λ ή , 1 986. Σ ε λ . 1 36. Δ ρ χ . 4 00.

ήρωας του έργου είναι ένας εθνολόγος που επισκέπτεται τις Βρυξέλλες όπου διδάσκει στο εκεί πανεπιστήμιο κάποιες περιορισμένες ώρες. Στις τακτικές του αυτές επισκέψεις φιλοξενείται σε μια πανσιόν όπου η ιδιοκτήτρια φροντίζει να του κρατάει συντροφιά. Αυτή τη φορά η φίλη του λείπει. Όμως συναντάει στην πανσιόν μια ηθοποιό που οι τηλεοπτικές της υποχρεώσεις την οδήγησαν στις Βρυξέλλες. Η ηθοποιός αυτή είχε γίνει ίνδαλμά του και μόνιμο όραμά του όταν την πρωτοείδε στο έργο «Δρέσδη μια νύχτα». Παρ’ όλο ότι έχουν περάσει 15 χρόνια από τότε η Ελεονώρα Σιμόν (έτσι λέγεται η ηθοποιός) έχει ταυτιστεί στη συνείδησή του με το ρόλο που ερμήνευε. Έτσι, περνάει μια μέρα μαζί της, μια μέρα που και οι δυο βρίσκονται σε μια συνεχή πλάνη μη μπορώντας να ξεχωρίσουν τα δυο επίπεδα, πραγματικού και κινηματογραφικού φανταστικού. Κι αυτό γίνεται μέχρι το τέλος του βιβλίου, όπου ένα γεγονός λειτουργεί καταλυτικά και για τους δυο και βέβαια και για το παράξενο παιχνίδι που έπαιζαν. Σχεδιασμένοι με βαθιά γνώση, οι δυο ήρωες του συγγραφέα μεταπηδούν με γρηγοράδα από τη μια κατάσταση στην άλλη και από το ένα επίπεδο στο άλλο, προβληματίζοντας ταυτόχρονα τον αναγνώστη με χίλιες δυο σκέψεις. Γ.Γ.

Ο

BARBARA TAYLOR BRADFORD: Το τίμημα της δόξας. Μ ε τ . Ρ ο ύ σ ο ς Β ρ α ν ά ς . Α θ ή ν α , Κ α ρ ρ έ , 1986. Σ ε λ . 8 00 . Δ ρ χ . 750. '"Ί"' ΗΝ ιστορία μιας (ακόμη) γυναίκας αφηγείται αυτό το Δ βιβλίο της Barbara Taylor Bradford. Μιας γυναίκας που ενώ ξεκίνησε να δουλεύει από πολύ μικρή σαν καμαριέρα · κατόρθωσε, μετά από χρόνια επιμονής, να ελέγχει τεράστιες επιχειρήσεις στην Ευρώπη και Αμερική. Η Έμα Χαρτ (έτσι είναι το όνομα της ηρωίδας του βιβλίου) πρωτογνώρισε τον έρωτα μέσα στο αρχοντικό που δούλευε και κάτω από συνθήκες εκμετάλλευσης. Εγκαταλείποντας αυτό το σπίτι και όσους την έκαναν να πονέσει, έβαλε μοναδικό στόχο την καταστροφή τους. Ακόμη και την προσωπική της ζωή ήταν αποφασισμένη να θυσιάσει για να φτάσει στο σκοπό της. Μέσο για να φτάσει στην εκδίκηση διάλεξε το χρήμα, γιατί ήξερε ότι μόνο μ’ αυτό θα μπορέσει να τιμωρήσει. Μετά λοιπόν από εξήντα χρόνια έχει όλες τις δυνατότητες να πραγματοποιήσει το όνειρο που την έθρεψε και τη δυνάμωσε. Τι θα κάνει; Τη λύση ας μην την αποκαλύψουμε. Το «Τίμημα της δόξας» έγινε μια επιτυχημένη τηλεοπτική μεταφορά που βρήκε ένθερμους θαυμαστές σ’ όλα τα μέρη όπου προβλήθηκε. Το βιβλίο, με τις διάφορες αλλαγές χώρου και εποχών και με

64/αφιερωμα τη συνεχή εισαγωγή νέων προσώπων στη δράση του, διαβάζεται πολύ άνετα και για πολλές μέρες μιας και είναι 800 σελίδων. Όμως μη σας τρομάξει ο αριθμός των σελίδων. Η βιβλιοδεσία του, το χαρτί του, το εξώφυλλό του, είναι τέτοιας υφής που μπορεί πολύ εύκολα να διαβαστεί στο κρεβάτι και στην παραλία πριν ή και μετά το μπάνιο.

Γ Κ Ο Ρ Β Ι Ν Τ Α Λ : Μάιρα Μπρέκινριτζ. Μ ε τ . Α λ ί ν α Π α σ χ α λ ίό ο ν . Α θ ή ν α , Ν έ α Σ ύ ν ο ρ α . Σ ε λ . 212. Δ ρ χ .

Βιντάλ είναι ένας από τους πιο τολμηρούς αμερικανούς συγγραφείς που η πολιτική του δράση ως φιλελεύθερου δημοκράτη συμβαδίζει με τη συγγραφική του δραστηριότητα που έχει γίνει γνωστή στο διεθνές κοινό. Ο Βιντάλ άργησε να μεταφραστεί στην Ελλάδα και μόλις φέτος κυκλοφορούν δυο βιβλία του από διαφορετικούς εκδοτικούς οίκους. Εμείς θα σας μιλήσουμε για το ένα από αυτά, το «Μάιρα Μπρέκινριτζ» επιφυλασσόμενοι σε μια εκτενέστερη και ουσιαστικότερη κριτική παρουσίαση από τις στήλες της κριτικής μας. Το κεντρικό πρόσωπο είναι κι εδώ μια γυναίκα (;) που γράφει τις εντυπώσεις της και τα ενδιαφέροντά της όπως της συνέστησε ο γιατρός για θεραπευτικούς λόγους. Μέσα απ’ αυτά, την απλή σκέψη διαδέχεται η σύνθετη, η σαχλαμάρα την εξυπνάδα κι ο αναγνώστης παρασύρεται συνέχεια σε μια ασταθή ισορροπία ανάμεσα στη νοσταλγία, το φανταστικό στοιχείο και την κριτική του αμερικάνικου συστήματος. Κριτική η οποία γίνεται με αφορμή ταινίες των μεγάλων στιγμών του αμερικάνικου κινηματογράφου μ’ όλες τις παλιές βαμπ του ’40 και του ’50 και των αρχών του ’60. Βαθιά ειρωνικό, καυστικό θα λέγαμε, ρίχνει τα βέλη του στο αμερικάνικο σύστημα μέχρι εξόντωσης. Το βιβλίο λειτουργεί για τον αναγνώστη σε πολλά επίπεδα όμως γίνεται ιδιαίτερα απολαυστικό σ’ αυτόν που γνώρισε καλά τον κινηματογράφο αυτής της περιόδου που αναφέραμε. Η έκπληξη για τον αναγνώστη: οι μεταβολές... του φύλου της Μάιρα έτσι όπως φαίνονται στη διάρκεια της αφήγησης.

Ο

Χ Ο Υ Α Ν Ζ Ο Ζ Ε Σ Α Ε Ρ : Ο έκθετος. Μ ε τ . Κ λ α ί τ η ς Σ ω τ η ρ ιά ό ο ν - Μ π α ρ ά χ α ς . Α θ ή ν α , Χ α τ ζ η ν ι κ ο λ ή , 1 98 6. Σ ε λ . 152 . Δ ρ χ . 5 00 .

έκθετος είναι η ιστορία ενός ορφανού που για να ζήσει δουλεύει στα λιμάνια και κάνει θελήματα σε πόρνες, έχοντας μοναδικό του όνειρο να ταξιδέψει στη θάλασσα, να δει τι κρύβεται πίσω από τον κλειστό ορίζοντα του λιμανιού. Όμως η ζωή του μέσα στο καράβι, όταν αρχίζει να ταξιδεύει, δεν καλυτερεύει. Ό πω ς ήταν νέος και μούτσος, για να αποφύγει τις απειλές και το θάνατο, αναγκάζεται να υποκύπτει στις ορέξεις του κάθε ναυτικού. Όμως η τύχη δεν τον άφησε να γνωρίσει κι άλλες όψεις του πολιτισμένου κόσμου μας. Ξαφνικά, βρέθηκε ο μόνος ζωντανός από το πλήρωμα και αιχμάλωτος μιας φυλής ανθρωποφάγων που έζησε μαζί τους

Ο

αφιερωμα/65 αρκετά χρόνια μέχρι που οι ίδιοι τον απομάκρυναν μια μέρα για να ξαναγυρίσει στον πολιτισμένο κόσμο. Και η ιστορία συνεχίζεται... Βαθιά χαραγμένες οι εικόνες στα μάτια αυτού του παιδιού στην αρχή, του ώριμου άντρα ύστερα, μεταδίδονται στον αναγνώστη μ’ έναν τρόπο που θυμίζει αποκαλυπτικότατο ντοκιμαντέρ, από άλλα μέρη, από άλλη ζωή, από άλλους ανθρώπους. Συγκλονιστικές οι διηγήσεις για τον τρόπο ζωής των ανθρωποφάγων Ινδιάνων, για τους νόμους τους, για τις ευαισθησίες του. Αλλά και η επιστροφή στον πολιτισμένο κόσμο γίνεται κοιταγμένη μ’ άλλο μάτι, αγνό και ταυτόχρονα σχολιαστικό. Ένα τρυφερό βιβλίο που περιγράφει την αγριάδα της ανθρώπινης ψυχής. Ο ήρωας εξομολογητικός, αληθινός, γίνεται γρήγορα και δικός μας άνθρωπος και τον ακούμε - τον διαβάζουμε - μ’ αγάπη. Γ.Γ. Γ Κ Υ Ν Τ Ε Ρ Γ Κ Ρ Α Σ Σ : Το τενεκεδένιο ταμπούρλο. Μ ε τ . Θ .Δ . Φ ρ α γ κ ό π ο ν λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε σ τ ί α , 1 98 5. Σ ε λ . 792. Δ ρ χ . 1000.

ΝΑΣ νάνος είναι ο ήρωας αυτού του μυθιστορήματος ποταμού, ο οποίος επέλεξε μόνος του να παραμείνει κοντός όπως επέλεξε να τον συνοδεύει σαν αναπόσπαστο στοιχείο της προσωπικότητάς του ένα ταμπούρλο. Δεν του αρέσει ο κόσμος που βλέπει γύρω του γι’ αυτό περιχαρακώνεται πίσω από το σταματημένο ύψος του κι έτσι βρίσκεται σε απόσταση από όλα όσα συμβαίνουν γύρω του και τα οποία σαρκάζει με μια επίπλαστη παιδικότητα. Και δε σταματάει εδώ ο συγγραφέας: φορτίζει τον ήρωά του και με άλλες παράξενες ιδιότητες όπως με μια διαπεραστική φωνή που σπάει όλα τα κρύσταλλα του χώρου που ζει. Η παράξενη ιστορία του Όσκαρ - έτσι λέγεται ο νάνος γίνεται αφορμή για τον Γκύντερ Γκραςς να ερμηνεύσει μέσα από αυτόν και τις ιδιομορφίες του, σημαντικές οιιγμές της νεότερης γερμανικής ιστορίας. Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη, αντίστοιχους ιστορικούς σταθμούς που μεταλλάσσουν τον Όσκαρ όχι όμως και το ύψος του. Από τα πιο γνωστά σύγχρονα μυθιστορήματα το «Τενεκεδένιο ταμπούρλο» κατορθώνει, ενώ ξεκινάει μ’ έναν μύθο απλό, στην εξέλιξή του ν’ αποκτήσει εξωπραγματικές διαστάσεις και πολύμορφες συνθέσεις χωρίς όμως να χάνει ούτε στιγμή το σασπένς ούτε τον σατιρικό του χαρακτήρα. Σε όσους είδαν την έξοχη κινηματογραφική μεταφορά του έργου πρέπει να τους προειδοποιήσουμε ότι το βιβλίο ακολουθεί το δικό του ρυθμό και τη δική του γραφή, στοιχεία που διαχωρίζουν εντονότερα τα επίπεδά του.

Ε

Μ Α Ρ Τ ΙΝ Γ Κ Ρ Α Ι Η : Το βιβλίο της ζωής Μ ε τ . Φ ώ ν τ α ς Κ ο ν δ ν λ η ς . Α θ ή ν α , Μ π ο ν κ ο ν μ ά ν η ς , 1 9 7 5 Σ ε λ . 2 49 . Δ ρ χ . 500 .

ΜΑΡΤΙΝ Γκραίη πριν λίγα χρόνια έγραψε ένα βιβλίο με τον τίτλο «Στ’ όνομα όλων των δικών μου»· εκεί περιέγραφε με συνταρακτικό τρόπο τις εμπειρίες του από την πολυτάραχη ζωή του, εμπειρίες που άλλοι άνθρωποι θα

Ο

66/αφιερωμα χρειάζονταν τρεις και τέσσερις ζωές για να τις ζήσουν. Ο Γκραίη παρ’ όλες τις συμφορές δεν το έβαλε κάτω και μετά από χιλιάδες στερήσεις έγραψε το βιβλίο που αναφέραμε πιο πάνω, τοοποίο συγκλόνισε πολλούς αναγνώστες, πολλούς που μέσα στις τόσες ατυχίες του βρήκαν και ένιωσαν να ταυτίζονται μαζί του. Τώρα ο Γκραίη έγραψε το δεύτερο βιβλίο του. Αφορμή για τη δεύτερη συγγραφική του απόπειρα ήταν τα χιλιάδες γράμματα που του έστειλαν οι αναγνώστες του και του ζητούσαν τις συμβουλές του και τις απόψεις του πάνω σε καίρια ερωτήματα. Όπως: Τι σημαίνει ζωή; Τι σημαίνει θάνατος; Τι σημαίνει ευτυχία; Πρέπει ο άνθρωπος να πιστεύει στη μοίρα; Με σοφία και ενόραση ο Γκραίη μιλάει στο βιβλίο για πάρα πολλά πράγματα, με βιωμένη γνώση, σαν ένας άνθρωπος που η ζωή τού στέρησε με τον φρικτότερο τρόπο όλους τους δικούς του και την περιουσία του. Ο Γκραίη έχει το κουράγιο κα, τη δύναμη να λέει στο τέλος του βιβλίου του: «Η υπέρτατη μοίρα του ανθρώπου κι η οδύνη του είναι να ξαναρχίζει από την αρχή, να ξαναρχίζει πάντα, για να μεταφέρει αυτή τη φλόγα, την ελπίδα του...». Πολλοί αναγνώστες μπορεί να διακρίνουν κάποιες γνωστές θέσεις που έχουν εκπροσωπηθεί από φιλόσοφους ή και μύστες, πίσω από τα λόγια του συγγραφέα, όμως εκείνος τα συνθέτει με ένα σίγουρο υλικό: τη ζωή του. Γ.Γ.

Π Ο ΙΗ Τ Ε Σ Τ Ο Υ Λ Ι Β Ε Ρ Π Ο Υ Λ . Μ ε τ . Μ υ ρ τ ώ Α ν α γ ν ο σ τ ο π ο ύ λ ο υ - Π ισ σ α λ ίδ ο υ . Θ ε σ Ικ η , Α γ ρ ο τ ι κ έ ς Σ υ ν ε τ α ι ρ ι σ τ ι κ έ ς Ε κ δ ό σ ε ι ς , 1 98 4. Σ ε λ . 5 6 . Δ ρ χ . 3 00 .

Έντριαν Χένρι, ο Ρότζερ Μαγκάφ κι ο Μπράιαν Πάττεν, άγγλοι ποιητές από το Λίβερπουλ, ανήκουν στις νεότερες φωνές της Αγγλίας. Δεν είναι όμως πρωτοεμφανιζόμενοι και πολλά υποσχόμενοι νεαροί. Είναι γνωστοί σ’ Αμερική κι Ευρώπη με επιρροές όχι τόσο από τους άγγλους συναδέλφους τους της προηγούμενης γενιάς, αλλά από τους αμερικάνους ποιητές και ειδικά από τον Γκίνσμπεργκ. Η ποιητική αυτή συλλογή τριών από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νέας ποιητικής γενιάς, μεταφρασμένη, μ’ αγάπη και γνώση από τη Μυρτώ Αναγνωστοπούλου-Πισσαλίδου, απευθύνεται σ’ όσους θέλουν να προσεγγίσουν αυτές τις φωνές, οι οποίες, ας σημειωθεί, είναι άγνωστες στη χώρα μας. Η.Π.

Ο

Σ Α Ν Τ Ρ Ο Π Ε Ν Ν Α : Λίγος πυρετός. Μ ε τ . : Ά λ κ η σ τ ι ς Π α λ ά σ κ α . Α θ ή ν α , Ο δ ό ς Π α ν ό ς , 1 9 8 6 . Σ ε λ . 1 10 . Δ ρ χ . 4 00.

«Λίγος πυρετός» αποτελείται από διηγήματα που έγραψε ο ποιητής Σάντρο Πέννα γεννημένος το 1906. Πέθανε «γέρος, άρρωστος και φτωχός» το 1977. Η ζωή του υπήρξε μάλλον ακατάστατη, ανώνυμη και χωρίς σταθερό επάγγελμα. Για τα διηγήματά του «Λίγος πυρετός», ο Γιώργος Χρονάς γράφει: «μοιάζουν με ακουαρέλες. Δυο-τρία χρώματα, ταπεινέ

Ο

αφιερωμα/bs παιδιά που παίζουν ή κάνουν ποδηλατάδα. Φίλοι που αποχωρίζονται καθώς το άγρυπνο μάτι του Πέννα τους παρατηρεί και τους σχεδιάζει». Στο τέλος των διηγημάτων του καταχωρούνται σαν επίμετρο και μερικά από τα ποιήματά του: τ ο π ία ,

Φτάνει του θέρους η αυγή, κι η πρώτη ηλιαχτίδα στο κρεβάτι τ’ αδελφού μου. Στην σιωπή, η σύγχυσις η σταθερή: σεντόνια και σεξ. Ό ταν το καλοκαίρι φθάνει αφήνει αυτή την θέρμη την μελαγχολική. Το πολύ όμορφο αυτό βιβλίο με την υπογραφή των εκδόσεων «Οδός Πανός», μπορεί να είναι μια υπέροχη συντροφιά για το καλοκαίρι. Κ.Τ. Ανθολογία Ούγγρων Ποιητών.

Μ ε τ ά φ ρ . κ α ι ε ισ α γ ω γ ή Κ ώ σ τ α ς Α σ η μ α κ ό π ο ν λ ο ς . Α θ ή ν α , Ρ ο έ ς , 1 985. Σ ε λ .

3 20 . Δ ρ χ . 600.

ανθολογία Ούγγρων ποιητών του αιώνα μας, που έγινε με τη φροντίδα και αγάπη του Κ. Ασημακόπουλου και σε συνεργασία με τη Β. Τσαρουχά και το S. Kalman, έρχεται να καλύψει τον μεγάλο κενό που υπάρχει στην Ελλάδα για ό,τι αφορά την ουγγρική λογοτεχνία. Η ταυτότητα των ποιητών αυτής της ανθολογίας είναι ότι είναι ποιητές της εποχής μας. Φλέγονται και συνεχίζουν την παράδοση που πήραν. Ωστόσο πρώτος εμφανίζεται ο Ady Endre που θεωρείται και κορυφαίος του αιώνα μας και σημάδεψε μιαν απαρχή στα ουγγρικά γράμματα. Παρουσιάζονται 45 Ούγγροι ποιητές και για καθένα ξεχωριστά ένα σύντομο βιογραφικό σημείωμα και κάποιο στίγμα της ποιητικής του γραφής. Αλλοτε με εκφραστική λιτότητα και άλλοτε με υπερβολές, χωρίς να λείπουν οι αναφορές στις ανθρώπινες σχέσεις και στα υπαρξιακά προβλήματα, κυριαρχούν όμως τα στοιχεία της ηρωικής έξαρσης, της εθνικής υπερηφάνειας και του ρομαντισμού. Η εισαγωγή ήδη μας έχει προετοιμάσει, εξιστορώντας κάποια ιστορικά βιώματα αυτής της χώρας. Είναι τάχα πολυτέλεια της δικής μας γενιάς η έλλειψη του «όλου»; Δεν λείπουν άλλωστε οι αναφορές σε ελληνικά θέματα. Όσο για τη μετάφραση των ποιημάτων, όπως λέει ο ίδιος ο Ασημακόπουλος, «το θαύμα της ζωής γίνεται από το τάλαντο, το έχει ή δεν το έχει όποιος παίρνει ξένο ποίημα στα χέρια

Η

Β.Σ. Ε Ζ Ρ Α Π Α Ο Υ Ν Τ Μ ε τ ά φ ρ α σ η -σ η μ ε ιώ σ ε ις Η λ ία ς Κ υ ζ η ρ ά κ ο ς . Α θ ή ν α , Δ ω δ ώ ν η , 1984. Σ ε λ . 456 . Δ ρ χ .

1000.

ΚΛΟΓΗ από το σημαντικότερο ποιητικό έργο του Έζρα Πάουντ είναι ο τόμος ο οποίος έχει για τίτλο του το όνομα του ποιητή. Στο βιβλίο περιλαμβάνονται τα Personae, τα

Ε

Έζρα Πάουντ

68/αφιερωμα Κάντο της Πίζας και μια αντιπροσωπευτική ε κ λ ο γ ή από ολόκληρο το σώμα των Κ ά ν τ ο . Η μετάφραση μέρους των Κάντο βοηθάει τον αναγνώστη για μια ουσιαστικότερη γνωριμία με το πιο φιλόδοξο ποιητικό έργο του αιώνα μας, που η συγγραφή του κράτησε 55 χρόνια. Ένα άλλο στοιχείο που κάνει ενδιαφέρον το βιβλίο αυτό είναι και το εκτενές χρονολόγιο από τη ζωή του ποιητή, που η σχέση του με το φασισμό μια περίοδο της ζωής του προκάλεσε την αντιπάθεια ομοτέχνων του και αναγνωστών του χωρίς όμως να αμφισβητηθεί η πραγματική αξία του έργου του. Μέσα από το χρονολόγιο θα παρακολουθήσουμε την πολυτάραχη ζωή του η οποία δεν έμεινε ανεπηρέαστη από το γενικό πολιτικό κλίμα της εποχής του. Ακόμη, παρακολουθούμε και τις σχέσεις του με τους Έλιοτ, Τζόυς και τόσους άλλους διάσημους. Εκτός από τις φωτογραφίες που εικονογραφούν τον τόμο πολλές σελίδες του είναι δοσμένες στις σημειώσεις που διευκολύνουν τον αναγνώστη και δίνουν κι άλλες διαστάσεις στην ανάγνωση των ποιημάτων.

B O B D Y L A N : Τα τραγούδια τον. Μ ε τ . Μ ά ρ κ ο ς Ρ ή γ ο ς . θ ε σ / ν ί κ η , Μ π α ρ μ π ο υ ν ά κ η ς , 1 98 6. Σ ε λ . 2 64 . Δ ρ χ .

6 00 .

Αλητεύοντας στην άγρια Δύση αφήνοντας τις πόλεις που αγαπώ πιο πολύ, νόμιζα ότι είχα δει μερικές δυνατές καταστάσεις, ώσπου ήρθα στη Ν. Υόρκη. Εδώ οι άνθρωποι κολλάνε στο έδαφος και τα κτίρια υψώνονται στον ουρανό. ΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ τροβαδούρος ο Ντύλαν, γράφει και Ε τραγουδά άπειρα τραγούδια στη διάρκεια μιας ολόκληρης

εποχής. Μοναχικός τύπος στο σχολείο, παρατάει αργότερα το πανεπιστήμιο για να επισκεφτεί το Woody Guthrie. Επηρεάζεται απ’ αυτόν αλλά προχωράει στο προσωπικό του στυλ. Συνδέεται στενά με την Τζόαν Μπαέζ. Κυκλοφορεί πολλούς δίσκους με μεγάλη εμπορική επιτυχία. Το κοινωνικό περιεχόμενο των τραγουδιών του δημιουργεί ένα ρεύμα γύρω απ’ αυτόν και ένα κοινό που απαιτεί όλο και περισσότερα. Παίζει σημαντικό ρόλο στα κινήματα της δεκαετίας του ’60. Πάνω απ’ όλα μουσικός με τεράστια ικανότητα αφομοίωσης, εκφράζει στα τραγούδια του νεανική επαναστατικότητα, κοινωνικοπολιτικές τάσεις, ψυχική ηρεμία, παράνοια του έρωτα, την απόρριψη, την αμφισβήτηση, τη διάλυση των σχέσεων δύο ατόμων, τον πόνο, το θάνατο.

Κ.Τ. Φ Ρ Ε Ν Τ Σ Μ Α ΙΡ Ι Λ Υ Ν : Ουρητήρια Π ύ λ η , 1981. Σ ε λ . 6 56 . Δ ρ χ . 1000.

γυναικών. Α θ ή ν α ,

ΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ της σύγχρονης αμερικάνικης ζωής και του γυναικείου ζητήματος ειδικότερα, είναι το μυθιστόρημα της Μαίριλυν Φρεντς που έγινε μπεστ-σέλερ στην Αμερική. Γραμμένο με τόλμη και ευαισθησία, μιλάει για τα κοινωνικά, ψυχολογικά και μεταφυσικά προβλήματα δεκάδων προσώπων

Τ

αφιερωμα/69 με κεντρικό πρόσωπο μια γυναίκα, τη Μύρα. Η ιστορία της Μύρα είναι μια συνηθισμένη ιστορία εκατομμυρίων γυναικών με «περιορισμένα» παιδικά χρόνια, με απροσδιόριστες ανησυχίες που δεν καταφέρνουν τις περισσότερες φορές να εξωτερικεύσουν, ενώ στο τέρμα του δρόμου δεν υπάρχει παρά ο γάμος, ένας «καλός» γάμος. Η Μύρα παντρεύεται, κάνει παιδιά, αλλά το κενό μέσα της ολοένα και μεγαλώνει. Θάβει τα πραγματικά της συναισθήματα και προσπαθεί να φέρει σε πέρας το ρόλο που της έχουν αναθέσει. Πνίγεται μες στην ανυπαρξία προσωπικής ζωής. Η επερχόμενη κοινωνική επιτυχία του άντρα της και οι ερωτικές του περιπέτειες συντελούν στο ν’ αποφασίσει την τελική σύγκρουση. Αφήνει τον παραδοσιακό της ρόλο και προσπαθεί εκ νέου να στοιχειοθετήσει έναν καινούριο τρόπο ζωής, με κύριο πρωταγωνιστή αυτή τη φορά τον ίδιο τον εαυτό της. Η προσπάθειά της αυτή υποστηρίζεται από γυναίκες, τις φίλες της. Μαζί με τη Μύρα παρακολουθούμε και τους «παράλληλους βίους» άλλων προσώπων, μέσα από την καθημερινή ζωή τους. Το βιβλίο της Μαίριλυν Φρεντς «είναι ένα μνημείο για τις γυναίκες, για όλες τις γυναίκες που έχω γνωρίσει», όπως λέει η ίδια. Β.Σ. Σ Α Ν Τ Ο Σ E M M A : Σκότωσα την Έ μμα Σ. Μ ε τ . Ε υ δ ο κ ί α Π α π α γ κ ίκ α . Α θ ή ν α , Ω κ ε α ν ί δ α , 1985. Σ ε λ . 83. Δ ρ χ .

300.

ΩΡΙΖΟΥΝ μετά από δέκα χρόνια κοινής ζωής. Εκείνος φεύγει... εκείνη αυτοκτονεί. Έχασε τον μοναδικό λόγο ύπαρξής της; Η κατάληξη; Το ντιβάνι του ψυχιάτρου όπου χιλιάδες γυναίκες σαν την Έμμα οδηγούνται μέσα από μια τέτοια ιστορία που με μαθηματική ακρίβεια θα μπορούσαμε να πούμε είναι η «φυσική» κατάληξη. «Ποιος θα με βγάλει απ’ αυτή τη μοναξιά;» Μια ακόμα γυναικεία κραυγή διαμαρτυρίας για το εξουσιαστικό ανδροκρατούμενο καθεστώς. Μια επίπονη αναζήτηση μιας καινούριας προσωπικής ταυτότητας μέσα από τον παραλογισμό και το άγγιγμα του θανάτου - κατάληξη μιας άτυχης ερωτικής σχέσης. Εκείνος είναι τα πάντα - εκείνη είναι η «γυναίκα του». «Μ’ έμαθες να τρώω και να κάνω έρωτα». Λόγος παραληρηματικός που στο τέλος καταφέρνει ν’ αρθρώσει το όραμα της αναγέννησης της Έμμας: «Σκότωσα την Έμμα Σ. για να αναζητήσω μια καινούρια γυναίκα, μια γυναίκα που δεν έχει ακόμη γεννηθεί, για να πάοω το όνομά μου, το όνομα της αναγέννησής μου. Πήρα την σπόφαση να σκίσω τις ιατρικές συνταγές και να μάθω να ζω».

Χ

Κ Ο Λ Ε Τ Ν Τ Ο Ο Υ Λ Ι Ν Γ Κ . Το σύνδρομο της σταχτοπούτας. Μ ε τ . Μ α ρ ίν α Α ώ μ η . Α θ ή ν α , Γ λ ά ρ ο ς , 1 9 8 3 . Σ ε λ . 2 8 8 . Δ ρ χ . 4 50 .

«Γ"Γ' Ο σύνδρομο της σταχτοπούτας, σύμφωνα με τη X Ντόουλινγκ, είναι ένα δίχτυ από απωθημένες στάσεις και φόβους που κρατάει τις γυναίκες σ’ ένα είδος μισόφωτου, κάνοντάς τες να αποφεύγουν την πλήρη χρήση του μυαλού και της δημιουργικότητάς τους. Σαν τη Σταχτοπούτα, οι γυναίκες

70/αφιερωμα περιμένουν κάτι εξωτερικό ν’ αλλάξει τη ζωή τους». Το βιβλίο της αμερικανίδας δημοσιογράφου έχει γνωρίσει μεγάλη επιτυχία στο εξωτερικό κι έχει διαβαστεί από εκατομμύρια γυναίκες σ’ όλο τον κόσμο. Η Ντόουλινγκ τοποθετεί μπροστά σε κάθε γυναίκα το ερώτημα αν θέλει πραγματικά να σπάσει τον κρίκο της εξάρτησης. «Φοβόμαστε, λέει, ότι αν πραγματικά σταθούμε στα δικά μας πόδια, θα καταλήξουμε να μας θεωρούν χωρίς θηλυκότητα, άχαρες κι ανέραστες». Για ν’ αντιμετωπίσει τον παραλυτικό αυτό φόβο, κάθε γυναίκα πρέπει να θητέψει στην πραγματική ανεξαρτησία. Χωρίς μια μακρόχρονη αγωνιστική θητεία στην ανεξαρτησία, η γυναίκα θα βρίσκεται πάντα στα μέσα του δρόμου για την πραγματική της απελευθέρωση. Το σύνδρομο της σταχτοπούτας απευθύνεται σ’ όλες τις γυναίκες κι όσους άνδρες υπαινίσσονται ή πραγματικά ενδιαφέρονται για την απελευθέρωση του «δεύτερου φύλου». Θαυμάσιο το εξώφυλλο των Ηλία και Γιώργου Πασσίση. Η.Π.

Γ Κ Ο Υ Ι Ν Τ Ο Υ Τ Σ Ι Α Ρ Μ Α Ν Τ Α : Το Μήλο και το Φίδι. Μ ε τ α φ ρ . Μ ά ν ι α Κ ύ μ η . Α θ ή ν α , Π ύ λ η , 1 98 1. Σ ε λ . 3 3 6 . Δ ρ χ. 500.

Αρμάντα Γκουιντούτσι, με σειρά λογοτεχνικών και πολιτικών έργων, στο «Μήλο και το Φίδι» αναλύει και υπερασπίζεται την ιστορική μοίρα της γυναίκας, που είναι το «δεύτερο φύλο». Πόρνη, άγγελος ή μητέρα, η γυναίκα δεν ανήκει στον εαυτό της και δεν καταξιώνεται κοινωνικά παρά μόνο στο ρόλο της μητέρας. Εδώ η συγγραφέας εξετάζει τα βασικά ταμπού που διαμόρφωσαν αυτή την πραγματικότητα και με αναφορές στη μαρξιστική θεωρία και το φεμινιστικό κίνημα, θέτει καινούρια ερωτήματα και προτείνει για τη γυναίκα (και για τον άνδρα): το δικαίωμα της διαφοράς, πρώτα στο σώμα της και μετά στις σχέσεις της με τους άλλους. Το βιβλίο ανήκει στην κατηγορία «εκτός σειράς» έργων, που ανάμεσα στη δημοσιογραφία, το δοκίμιο, το ρεπορτάζ και τη μελέτη, την έρευνα και την ανάλυση, αντιμετωπίζουν και προβάλλουν τα μεγάλα σύγχρονα προβλήματα από μια νέα σκοπιά. Β.Σ.

Η

Σ Β Α Ρ Τ Σ Ε Ρ Α Λ 1 Σ : Η «μικρή διαφορά» και οι μεγάλες της συνέπειες. Μ ε τ ά φ ρ . Λ ή δ α Μ ο σ χ ο ν ά . Ε π ι μ έ λ ε ια , ε ισ α γ ω γ ή : ε κ δ ο τ ικ ή ο μ ά δ α γ υ ν α ικ ώ ν . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1983, Β ' έ κ δ ο σ η . Σ ε λ . 328. Δ ρ χ . 500.

ΤΑΝ το 1980 κυκλοφόρησε για πρώτη φορά στην Ελλάδα το βιβλίο «Η μικρή διαφορά και οι μεγάλες της συνέπειες» της Ά λις Σβάρτσερ, γερμανίδας διανοούμενης και μαχητικής φεμινίστριας, καθώς και το «Τέλος της ντροπής» της ομοϊδεάτισσάς της Ολλανδέζας Ά νια ς Μέυλεμπελτ, αποτέλεσαν γεγονός!... Όξυναν τον προβληματισμό στον ελληνικό φεμινιστικό χώρο και προκάλεσαν θύελλα συζητήσεων ακόμα και στο χώρο της ευρύτερης αριστερός

Ο

αφιερωμα/71 βάζοντας στο επίκεντρο της προσοχής το ζήτημα της σεξουαλικότητας και ιδιαίτερα της σεξουαλικής καταπίεσης των γυναικών. Η Ά λις Σβάρτσερ χρησιμοποιεί μια γλώσσα που δεν γνωρίζει... ντροπή. Εκθέτει και αναλύει την πραγματικότητα που επικρατεί στη σημερινή ανδροκρατούμενη κοινωνία μας, δείχνει πώς και πόσο η μικρή ανατομική «διαφορά» ανάμεσα στον άνδρα και τη γυναίκα μας καθορίζει κοινωνικά μέσα στην ιστορία. Ο ανδρισμός και η θηλυκότητα δεν είναι προϊόντα της φύσης αλλά των ανδροκρατούμενων κοινωνικών συστημάτων. Μια ελάχιστη, ασήμαντη «διαφορά» που στηρίζει την κυριαρχία του ανδρικού φύλου πάνω στο γυναικείο. Στην έρευνα της Ά λις Σβάρτσερ παίρνουν μέρος γυναίκες κάθε ηλικίας και προέλευσης, νοικοκυρές, εργαζόμενες, περισσότερα ή λιγότερο μορφωμένες, πόρνες, ετεροφυλόφιλες και ομοφυλόφιλες, γυναίκες από όλες τις τάξεις. Μέσα από την προσωπική εμπειρία της κάθε μιας αποκαλύπτεται το ιδεολόγημα των κυρίαρχων τάξεων και των ανδρών για δήθεν μεγάλες «φυσικές» διαφορές ενώ δεν πρόκειται παρά για τις πολύ μ ε γ ά λ ε ς συνέπειες μιας ασήμαντης διαφοράς. Οι μαρτυρίες αυτών των γυναικών είναι συγκλονιστικές και δείχνουν τη δυνατότητα μελέτης και προβληματισμού πάνω στη σεξουαλικότητα που αποτελεί, όχι μόνο για τις γυναίκες αλλά και για όλους, μια ιδιαίτερα σημαντική πλευρά της ύπαρξής μας, ακριβώς επειδή αποτελεί το πεδίο συμπύκνωσης των καταπιεστικών και εξουσιαστικών στοιχείων των ανθρώπινων σχέσεων. Ένα καλομεταφρασμένο βιβλίο που θα πρέπει να διαβάσουν οι γυναίκες. Η πρώτη έκδοση έγινε το 1980 από την «Εκδοτική Ομάδα Γυναικών». Στην επανέκδοση του βιβλίου διατηρήθηκε το κείμενο «Τι είναι η Εκδοτική Ομάδα Γυναικών» καθώς και η εισαγωγή της αρχικής έκδοσης. Β.Σ. Χ Α Μ Ε Τ Ν Τ Α Σ ΙΕ Λ : Το γυάλινο κλειδί. Μ ε τ ά φ ρ . Β α γ γ έ λ η ς Π α ρ α μ π ο ύ κ η ς . Θ εσΙκ η, Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς , 1 98 5. Σ ε λ . 3 1 2 . Δ ρ χ . 4 00.

συγγραφέας του «Γερακιού της Μάλτας» ξανακτυπά. Αυτή τη φορά από τις εκδόσεις «Παρατηρητής». Ανήσυχο και επαναστατικό πνεύμα, πολέμιος του κατεστημένου ο Ντάσιελ Χάμετ ανοίγει νέους δρόμους στο μυθιστόρημα μαζί με τον Ραίημοντ Τσάντλερ. Και οι δυο θεωρούνται κύριοι εκπρόσωποι του αστυνομικού μυθιστορήματος που ακμάζει στην Αμερική του ’30. Κατεξοχήν λαϊκό ανάγνωσμα, αν και για πολλά χρόνια παρεξηγημένο είδος, εκφράζει με γλώσσα καθημερινή και σκληρή το άπιαστο αμερικάνικο όνειρο της γενιάς του ’30 με ιστορικο-κοινωνικές και οικονομικές προεκτάσεις. Η γυναίκα πάντα παρούσα αλλά συνήθως σαν ένα πλάσμα που μόνο σε μπελάδες μας βάζει, η προσπάθεια με κάθε τρόπο «να πιάσουμε την καλή», αλλά και μια σειρά συγκρούσεων καθαρά κοινωνικών είναι τα χαρακτηριστικά του αστυνομικού μυθιστορήματος των Ντ. Χάμετ και Ρ. Τσάντλερ. Το «Γυάλινο κλειδί» του Ντ. Χάμετ «έγινε θρύψαλα μέσα στα χέρια μας, αμέσως μόλις ανοίξαμε την πόρτα, γιατί η κλειδαριά ήταν σκουριασμένη και έπρεπε να την πιέσουμε». Πρόκειται μόνο για όνειρο;...

Ο

Α λ ις Σ β ά ρ τσ ε ρ Η »ΜΙΚΡΗΔΙΑΦΟΡΑ« ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

Ντάσιελ Χάμετ

g

Το γ υ ά λ ιν ο κ λ ε ιδ ί

72/αφιερωμα

—

Θ α περιμένω

Ο Γερουσιαστής πρόσωπο σκληρό που δεν τον ενδιαφέρει τίποτε άλλο παρά μόνο η επανεκλογή του και ξέρει πως δεν μπορεί να την πετύχει αν μαθευτεί... Γύρω του κινούνται πρόσωπα με τις δικές τους ιστορίες μικρές ή μεγάλες, πρόσωπα σκληρά προχωρούν αποφασισμένα από την αρχή και συγκρούονται. Ο έρωτας, το μίσος, η φιλία κυριαρχούν στις σχέσεις, ενώ εκτυλίσσεται με γρήγορο ρυθμό η εξιχνίαση της περίεργης δολοφονίας του γιου του Γερουσιαστή. Ένα έργο με πλούσια δράση που κρατάει το ενδιαφέρον του αναγνώστη ώς το τέλος. Β.Σ. Τ Σ Α Ν Τ Λ Ε Ρ Ρ Α Ι Η Μ Ο Ν Τ : θ α περιμένω. Μ ε χ α φ ρ . Β α γ γ έ λ η ς Π α ρ α μ π ο ύ κ η ς . Θ εσ/κη, Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς .

1 984. Σ ε λ . 128 . Δ ρ χ . 300 .

Ραίηροντ Τσάντλερ

g

Τ Σ Α Ν Τ Α Ε Ρ Ρ Α Ι Η Μ Ο Ν Τ : Κόκκινος άνεμος. Μ ε τ ά φ ρ . Β α γ γ έ λ η ς Π α ρ α μ π ο ύ κ η ς , Θ εσ/κη, Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς . Σ ε λ . 1 60. Δ ρ χ . 3 0 0 .

ΤΟ διήγημα «Θα περιμένω», επιχειρείται η πρώτη σκιαγράφηση του χαρακτήρα του νέου μεγάλου ντετέκτιβ που θα μας παρασέρνει για πολλά χρόνια μετά στο μυστήριο, την αναζήτηση και τη σύγκρουση όπου ο ίδιος πρωταγωνιστεί. Ο Φίλιπ Μάρλοου εν δράσει. Μας παρουσιάζεται σιγά-σιγά ενώ προσπαθεί να εξιχνιάσει ένα φόνο και να βοηθήσει μια γυναίκα που βρίσκεται μπλεγμένη μ’ έναν άνθρωπο του υποκόσμου, αγνοώντας όμως τους κινδύνους που την απειλούν. Αυτά συμβαίνουν στο «Θα περιμένω», ενώ στη νουβέλα που ακολουθεί στο ίδιο βιβλίο και που τιτλοφορείται «Πυροβολισμοί στο Σύρανο» προσπαθεί να βοηθήσει μια γυναίκα που βρίσκεται χτυπημένη στο διάδρομο κάποιου ξενοδοχείου. Η σχέση του μαζί της φέρνει στο φως ένα ολόκληρο κοινωνικό δράμα, και μια προσέγγιση περισσότερο ανθρώπινη παρά χαρακτηρισμένη από την αστυνομική του ιδιότητα. Ένα άλλο βιβλίο του Ραίημοντ Τσάντλερ που κυκλοφορεί από τις ίδιες εκδόσεις στη σειρά αστυνομική λογοτεχνία, είναι ο «Κόκκινος άνεμος». Εδώ ο ήρωας γνωρίζεται με μια γυναίκα η οποία διακατέχεται από την ψευδαίσθηση ενός μεγάλου έρωτα και στη δεύτερη νουβέλα που ακολουθεί, τα «Χρυσόψαρα», ένας κακοποιός καταφέρνει να φυλάξει επί είκοσι πέντε συνεχή χρόνια δυο κλεμμένα μαργαριτάρια που τελικά τα χάνει χάνοντας και τη ζωή του. Β.Σ.

Σ

Ραίημοντ Τσάντλερ

Κ ό κ κ ινο ς ά νεμ ος

P . D . J A M E S : Ο Μαύρος Πύργος. Μ ε τ . Α λ ί ν α Π α σ χ α λ ί δ ο ν . Α θ ή ν α , Ν έ α Σ ύ ν ο ρ α , 1 986. Σ ε λ . 2 96 .

επιθεωρητής Ντάγκλις μαθαίνει, μετά από μια λανθασμένη ιατρική διάγνωση, ότι η αρρώστια απ’ την οποία έπασχε ήταν περαστική κι όχι θανατηφόρα, όπως τον άφησαν να πιστέψει στο διάστημα που νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο. Όμως αυτό ακριβώς το διάστημα τον έκανε νά

Ο

αφιερωμα/73 ’ρθει τόσο κοντά στην ιδέα του θανάτου που αναθεώρησε πολλές από τις απόψεις του για τη ζωή, τον έρωτα αλλά και για τη δουλειά του. Η μόνη εκκρεμότητα που έμενε να εκτελέσει ήταν η επίσκεψη σ’ έναν ιερέα-εφημέριο ενός χωριού της Αγγλίας. Αυτή η υποχρέωση ήταν μια ανοιχτή γέφυρα με το παρελθόν του, που ήθελε πια να κλείσει. Έτσι, αποφάσισε να ταξιδέψει ώς το μικρό χωριό του ογδοντάχρονου παπα-Μπάντλι για να δει τι τον έκανε να θέλει να επικοινωνήσει μαζί του. Όμως όταν έφτασε στον προορισμό του ο Μπάντλι είχε ήδη πεθάνει. Από ένα τυχαίο περιστατικό ανακαλύπτει γεγονότα που το αστυνομικό δαιμόνιο που τον χαρακτηρίζει, τον κάνουν να οδηγηθεί σ’ έναν αγώνα για να διαπιστώσει αν ο Μπάντλι πέθανε από φυσικό θάνατο ή όχι. Έτσι θα εμπλακεί σε μια μυστηριώδη υπόθεση που για να τη διαλευκάνει θα χρειαστεί πολύς χρόνος και αγώνας που θα του γνωρίσει νέα πρόσωπα που θα τον οδηγούν όλο και περισσότερο σε καινούριες δαιδαλώδεις καταστάσεις. Ό λα αυτά θα συντεθούν προς το τέλος του βιβλίου. Λέμε προς το τέλος γιατί από τότε αρχίζει ένα άλλο κυνηγητό ερμηνείας του μύθου που θα προβληματίσει τον αναγνώστη. Η Phyllis Dorothy James γεννήθηκε στο Σίντνεϊ, σπούδασε στο Καίμπριτζ, και όπως η Αγκάθα Κρίστι, εργάστηκε σε φορείς δημόσιας υγείας, στοιχείο που έχει επηρεάσει και τις δυο στα έργα τους. Ο εκδοτικός οίκος που εξέδωσε αυτό το μυθιστόρημα αναγγέλλει και μια σειρά άλλων αστυνομικών μυθιστορημάτων, φιλοδοξώντας να παρουσιάσει τα καλύτερα του είδους. Φαίνεται, πια αισθητά μια επανεκτίμηση του αστυνομικού βιβλίου, του καλού αστυνομικού. Γ.Γ.

Λ Ο Υ Κ Ι Α Ν Ο Υ : Λούκιος ή όνος. Μ ε τ ά φ ρ α σ η ε ι σ α γ ω γ ή - σ η μ ε ιώ σ ε ι ς : Τ ά κ η ς Κ α ρ δ έ λ η ς . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1 98 2. Σ ε λ . 144. Α ρ χ . 3 00.

2ος αι. μ.χ. που συμπίπτει με τον αιώνα που έζησε και έγραψε ο Λουκιανός, χαρακτηρίζεται από την ανάπτυξη και διαμόρφωση του ελληνικού μυθιστορήματος. Για τον συγγραφέα του «Λούκιος ή όνος» υπάρχουν πολλές διχογνωμίες. Άλλοι λένε ότι ο Λούκιος (μερικοί αμφιβάλλουν και αν υπήρξε ποτέ) έχει αντιγράψει τον Λουκιανό και άλλοι ότι ο Λουκιανός αντέγραψε τον Λούκιο. Άλλη εκδοχή λέει ότι ο Λουκιανός συμμάζεψε τα βιβλία του Λούκιου, παρέλειψε ό,τι πίστευε πως δεν του ταίριαζε και συναρμολογώντας ο,τι απόμεινε έβγαλε ένα βιβλίο με το όνομα «Λούκιος ή όνος». Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι ο Λούκιος έγραψε ένα βιβλίο με τις αστείες περιπέτειες κάποιου που μεταμορφώθηκε σε γάιδαρο, το βιβλίο αυτό χάθηκε αλλά ο μύθος του ενέπνευσε τον Λουκιανό στο έργο του Λ ο ύ κ ι ο ς ή ό ν ο ς και τον Απουλήιο στο έργο του Μ ε τ α μ ο ρ φ ώ σ ε ι ς . Το έργο, από τα χαρακτηριστικότερα του ελληνικού μυθιστορήματος αυτής της εποχής, αναδίνει όλη τη δροσιά και τη χάρη της απλής λαϊκής αφήγησης. Αποτελεί το αυθεντικότερο πέρασμα στον κόσμο του 2ου αι. μΧ. με τις τόσες δεισιδαιμονίες του. Μάγισσες που μεταμορφώνονται σε πουλιά για να πετάξουν στον αγαπημένο τους, νέοι που ζουν με μια παρόμοια επιθυμία, ληστές που αλωνίζουν την ύπαιθρο,

Ο

74/αφιερωμα τσαρλατάνοι που γυρίζουν στα χωριά. Στη σκιά όμως πάντα η ζωή των δούλων, των φτωχών, σε μια φανερή αντίθεση με τη ζωή των πλουσίων, που φλέγονται από επιθυμία για κάθε είδους θεάματα και δεν χάνουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τα κατορθώματα ενός γαϊδάρου, που κάνει για όλες τις δουλειές - ακόμη και για ερωτικές συνεντεύξεις. Κ.Τ.

ROBERT FLACELlfcRE. Ο δημόσιος και ιδιωτικός βίος των αρχαίων Ελλήνων. Μ ε τ . Γ ε ρ ά σ ι μ ο υ Β α ν δ ώ ρ ο ν . Σ τ ' έ κ δ ο σ η . Α θ ή ν α , Π α π α δ ή μ α ς , 1 98 6. Σ ε λ . 3 92 . Δ ρ χ . 8 00 . ΠΙΚΕΝΤΡΟ της μελέτης η Αθήνα, από τα μέσα του 5ου ώς τα μέσα του 4ου αιώνα, με πληροφορίες βασισμένες σε πηγές φιλολογικές, ιστορικές, αρχαιολογικές καθώς και σε επιγραφές για το δημόσιο και ιδιωτικό βίο των αρχαίων Ελλήνων. Στο στόχαστρο του συγγραφέα η καθημερινή ζωή στην αρχαία Ελλάδα, στην πόλη και στο ύπαιθρο, η καθημερινή ιδιωτική αλλά και δημόσια ζωή των πολιτών και των δούλων, των παιδιών και των εφήβων, των ανδρών και των γυναικών, στο σπίτι, στην αγορά, στο θέατρο, στα δικαστήρια, στις θρησκευτικές τελετές, στην καθημερινή εργασία, στον πόλεμο και στην ειρήνη. Βιβλίο που πρέπει να διαβαστεί απ’ όλους και κυρίως από τους εκπαιδευτικούς. Θα τους βοηθήσει με το πλήθος των πληροφοριών στο διδακτικό τους έργο. Η.Π.

Ε

Α Ν ΤΡΕ Μ Π ΟΝ Α Ρ.

Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός.

Από την Ιλιάδα στον Παρθενώνα. Μ ε τ . Δ η μ ή τ ρ η ς Θ ο ι β ι ό ό π ο ν λ ο ν ς . Α θ ή ν α , Θ ε μ έ λ ι ο , 1 98 5. Σ ε λ . 2 5 6 . Δ ρ χ . 550. Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός. Από την Αντιγόνη στον Σωκράτη. Μ ε τ . Δ η μ ή τ ρ η ς

Α Ν ΤΡΕ Μ Π ΟΝ Α Ρ.

Θ ο ι β ι ό ό π ο ν λ ο ς . Α θ ή ν α , Θ ε μ έ λ ι ο , 1 98 5. Σ ε λ . 3 28 . Δ ρ χ . 6 50 .

Ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός. Από τον Ευριπίδη στην Αλεξάνδρεια. Μ ε τ . Ε λ έ ν η

Α Ν ΤΡΕ Μ Π ΟΝ Α Ρ.

Γ α ρ ίό η . Α θ ή ν α , θ ε μ έ λ ι ο ,

1 985. Σ ε λ . 3 9 2 . Δ ρ χ . 800 .

ΙΑ όσους ασχολούνται με τα κλασικά γράμματα και τον κλασικό πολιτισμό, το έργο αυτό, ενός από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους ελληνιστές του αιώνα μας, είναι ένα πραγματικό απόκτημα. Πρόκειται για ένα γλαφυρό ανάγνωσμα που ξεδιπλώνει τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και κυρίως «είναι, όπως έλεγε ο ίδιος ο συγγραφέας, ένα βιβλίο για όλο τον κόσμο» γιατί «ένας πολιτισμός μπορεί να επιβιώσει μόνον αν προσφέρεται σε όλους». Δεν είναι η ιστορία του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού με αυστηρή χρονολογική σειρά, αλλά μια συνολική εικόνα του που τη χαρακτηρίζουν ορισμένα σημαντικά γεγονότα. Ο πρώτος τόμος ξεκινά από την Ιλιάδα του Ομήρου για να φτάσει στο χρυσό αιώνα του δημιουργού του Παρθενώνα.

Γ

αφιερωμα/75 Ο δεύτερος από την Αντιγόνη του Σοφοκλή και διαμέσου του Πίνδαρου, του Ηρόδοτου, του Αριστοφάνη φτάνει στον Σωκράτη. Ο τρίτος τέλος καλύπτει δύο αιώνες, τον 4ο και 3ο που ενώ θεωρούνται αιώνες παρακμής δεν παύουν να δημιουργούν τις συνθήκες της μετάβασης από έναν τρόπο ζωής σ’ έναν άλλο. Η .Π .

Α Ι Σ Χ Υ Λ Ο Υ Τ Ρ Α Γ Ω Δ ΙΕ Σ : Μ ε τ ά φ ρ α σ η Τ ά σ ο ν Ρ ο ν σ σ ο ν . Α θ ή ν α , Δ ω δ ώ ν η , 1 98 3. Σ ε λ . 3 24 . Δ ρ χ . 600.

Α Φεστιβάλ σ’ όλη τη χώρα και ιδιαίτερα στα αρχαία θέατρα έχουν ήδη φουντώσει. Στο πρόγραμμά τους κύριο ρόλο κρατούν οι διδασκαλίες των αρχαίων τραγωδιών και κωμωδιών. Μέσα στον ίδιο χρόνο μπορεί να δούμε την ίδια τραγωδία ανεβασμένη από διαφορετικούς θιάσους και με διαφορετικούς τρόπους άλλοτε με θετικό και αρκετές φορές με αρνητικό αποτέλεσμα. Όμως θα ’ταν σκόπιμο πριν δούμε μια παράσταση τραγωδίας, να μελετήσουμε το κείμενό της και να γευτούμε την ποίησή του που πάντα δεν προλαβαίνουμε να ακούσουμε και να απολαύσουμε στις παραστάσεις. Γι’ αυτό τον λόγο, όπως, και για άλλους σημαντικούς, το βιβλίο με τις τραγωδίες του Αισχύλου και σε μετάφραση του Τάσου Ρούσσου είναι πολύ χρήσιμο και απολαυστικό. Πέρσες, Επτά επί Θήβας, Ικέτιδες, Αγαμέμνων, Χοηφόρες, Ευμενίδες και Προμηθέας Δεσμώτης αποτελούν τα επτά σωζόμενα έργα του Αισχύλου που μετέφρασε ο Ρούσσος και που ήδη έχουν δοκιμαστεί σε ανεβάσματα, παραστάσεις στα κρατικά και ελεύθερα θέατρα. Ο έμμετρος λόγος σε σύγχρονη ρέουσα γλώσσα πετυχαίνει να μεταφέρει τα μηνύματα του μεγάλου τραγικού χωρίς να αγνοούμε και την ανάλογη συγκίνηση που μας προκαλεί.

Τ

ROBERTFLACEUERE R O B E R T F L A C E L ltL R E . Ο έρωτας στην αρχαία Ελλάδα. Μ ε τ . Α ν ό ρ έ α ς Κ α ρ α ν τ ώ ν η ς . Β ' έ κ δ ο σ η β ε λ τ ιω μ έ ν η . Α θ ή ν α , Π α π α δ ή μ α ς , 1 98 6. Σ ε λ . 340 . Δ ρ χ . 750.

γάλλος ακαδημαϊκός Ρομπέρ Φλασελιέρ αρχίζει από την «εναρκτήρια φωνή» της παγκόσμιας ποίησης, τον Όμηρο. Προχωρεί στη μελέτη του έρωτα όπως αυτός εμφανίζεται στην αρχαία ελληνική μυθολογία και στον Ησίοδο, στους κλασικούς έλληνες δραματουργούς, στον Ηρόδοτο, στους πλατωνικούς, στους στωικούς και κυνικούς φιλοσόφους και γενικότερα στην αρχαία ελληνική κοινωνία. Στα επτά εμπεριστατωμένα κεφάλαια του βιβλίου, που συμπληρώνονται με τη «συνολική άποψη» του θέματος, έχει προστεθεί και η μελέτη του μεταφραστή του έργου, του κριτικού και ποιητή Ανδρέα Καραντώνη για τον «έρωτα στην νεοελληνική ποίηση». Δέκα έξι εκτός κειμένου εικόνες από τα μουσεία Αθηνών, Δήλου, Λούβρου, Ν. Υόρκης, Βερολίνου και Μονάχου, πλαισιώνουν το σύγγραμμα. Η.Π.

Ο

Ο ΕΡΩΤΑΣ ΣΤΗΝ . ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

76/αφιερωμα ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΥ: Ερωτικός. Μ . Γ. Μ ε ρ α κ λ ή ς : Ε ι σ α γ ω γ ή - Μ ε τ ά φ ρ α σ η - Σ χ ό λ ι α (Η έ κ δ ο σ η σ υ ν ο δ ε ύ ε τ α ι κ α ί μ ε τ ο α ρ χ α ίο κ ε ίμ ε ν ο ) . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1 98 5. Σ ε λ . 107 . Δ ρ χ . 3 50 .

ΙΑ πραγματική ερωτική ιστορία αρχίζει στον «Ερωτικό», ο οποίος ωστόσο εξελίσσεται στη συνέχεια σε διάλογο για τον έρωτα. Λίγο χρόνο μετά το γάμο του πηγαίνει ο Πλούταρχος, μαζί με τη γυναίκα του, για την καθιερωμένη θυσία στον Έρωτα, στον Ελικώνα, όπου οι Θεσπιείς και μεγάλο πλήθος γιορτάζουν τα ερωτίδεια. Από ένα τυχαίο όμως επεισόδιο, αρχίζει με τους φίλους του μια συζήτηση, γενικά πάνω στον έρωτα, η οποία καταλήγει στη σύγκρουση του ετερόφιλου και ομοφυλόφιλου έρωτα. Ο Πλούταρχος είναι μετριοπαθής και οι αντιφάσεις στον Ερωτικό παραμένουν. Είναι οι αξεπέραστες αντιφάσεις μιας εποχής που σιγά-σιγά αποσυντίθεται, απομακρυσμένη από το χρονικό σημείο μιας ισορροπίας. Παρ’ όλα αυτά υποστηρίζει ο καθηγητής Μ. Γ. Μερακλής, η εμπλοκή του συγγραφέα σ’ αυτές δρα ως παράγοντας δραματικής έντασης που ανεβάζει τη θερμοκρασία του κειμένου ως το βαθμό που ο Flacaliere είπε, αποκρούοντας την πρόταση για οβελισμό του έργου, ότι ο «Ερωτικός», είναι «ο πιο σταθερά ελκυστικός και ζωντανός διάλογος απ’ όλους όσους μας έχει αφήσει ο Πλούταρχος».

Μ

Κ.Τ.

Ο Ι Α ΙΣ Χ Υ Λ Ο Σ , Σ Ο Φ Ο Κ Λ Η Σ , Ε Υ Ρ ΙΠ ΙΔ Η Σ Κ Α Ι Α Ρ Ι Σ Τ Ο Φ Α Ν Η Σ μ ι λ ο ύ ν για την ειρήνη, την

χειραφέτηση των γυναικών και όλα τα σύγχρονα καυτά προβλήματα. Ε π ι λ ο γ ή κ ε ι μ έ ν ω ν - μ ε τ α φ ρ ά σ ε ω ν Π .Ε . Γ ια ν ν α κ ό π ο υ λ ο υ . A ' τ ό μ ο ς . Α θ ή ν α , Π α π α δ ή μ α ς , 1 98 6. Σ ε λ . 1 62. Δ ρ χ . 3 50 . Ο Ι Α Ρ Χ Α Ο Ι Φ Ι Λ Ο Σ Ο Φ Ο Ι Π Λ Α ΤΩ Ν , Α Ρ Ι Σ Τ Ο Τ Ε Λ Η Σ , Π Λ Ο Υ Τ Α Ρ Χ Ο Σ μ ι λ ο ύ ν για την παιδεία και τα προβλήματά της. Ε π ι λ ο γ ή κ ε ι μ έ ν ω ν - μ ε τ α φ ρ ά σ ε ω ν Π .Ε . Γ ι α ν ν α κ ό π ο υ λ ο ς . Β ' τ ό μ ο ς . Α θ ή ν α , Π α π α δ ή μ α ς , 1 986. Σ ε λ . 2 6 4 . Δ ρ χ . 4 50.

ΥΟ πολύ χρήσιμα βιβλία βασισμένα σε κείμενα αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και φιλοσόφων που μιλούν για την ειρήνη, τη χειραφέτηση των γυναικών, την παιδεία και την αγωγή. Στον πρώτο τόμο παρατίθενται αποσπάσματα ποιητών γύρω από τα φλέγοντα θέματα όπως η ειρήνη, ο πόλεμος, τα δικαιώματα της γυναίκας, η μοίρα του ανθρώπου και η πάλη του ενάντια στην αδικία και αυθαιρεσία με κείμενα από τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη, την Ειρήνη, τους Αχαρνής, του Σοφοκλή, και από τη Μήδεια, και την Ανδρομάχη του Ευριπίδη. Στον δεύτερο τόμο περιλήφθηκαν φιλοσοφικά κείμενα από τους Νόμους του Πλάτωνα, από τα Πολιτικά του Αριστοτέλη και από το Περί Παίδων Αγωγής του Πλούταρχου, σχετικά με την παιδεία. Στις αριστερές σελίδες υπάρχει το αρχαίο κείμενο από τις εκδόσεις Teubner και δεξιά η μετάφραση. Πρέπει να σημειωθεί

Δ

αφιερωμα/77 ότι οι μεταφράσεις είναι των Θρ. Σταύρου, Κουχτσόγλου, II. Λεκατσά και Π.Ε. Γιαννακόπουλου. Η .Π .

Σ Τ Ε Φ Α Ν Ο Υ Π . Π Α Π Α Γ Ε Ω Ρ Γ ΙΟ Υ : Η στρατιωτική πολιτική τον Καποδίστρια. Π ρ ό λ ο γ ο ς Θ . Β ε ρ έ μ η . Ε λ λ η ν ικ ή Κ ο ι ν ω ν ί α 4. Α θ ή ν α , Ε σ τ ί α , 1986. Σ ε λ . 3 36 . Δ ρ χ . 650.

Ε στοιχεία που παρέχουν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και τα Αρχεία της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας της Ελλάδος βασίστηκε η μελέτη του Στέφανου Π. Παπαγεωργίου, με την οποία επιχειρείται μια παρουσίαση της οργάνωσης και λειτουργίας του ελληνικού στρατού στην περίοδο της κυβέρνησης Καποδίστρια και μια ανάλυση των δομών του. Η αναδίφηση και επεξεργασία των παραπάνω στοιχείων επέτρεψε -πέρα από μια ποσοτική εικόνα του στρατιωτικού φαινομένου της περιόδου- τη διερεύνηση των σχέσεων των Ελλήνων αξιωματικών με την κεντρική εξουσία (πάντα ενδιαφέρον θέμα για την πολιτική ζωή της χώρας μας) καθώς και των μεταξύ τους σχέσεων και την επισήμανση των πελατειακών δικτύων όπως αυτά εμφανίστηκαν μέσα στις στρατιωτικές ομάδες. Το βιβλίο του Σ.Π. Παπαγεωργίου περιλαμβάνει εκτός την κυρίως μελέτη, παράρτημα εγγράφων, βιβλιογραφία και 10 χρηστικούς πίνακες, όπως για τη Φρουρά Μεσολογγίου, για τις δυνάμεις του Α' Σώματος (Σώμα Καραϊσκάκη) κ.ά. Με ιδιαίτερη σαφήνεια γραμμένη η εισαγωγή από τον Θάνο Βερέμη, υποδέχεται και ξεναγεί τον ανυποψίαστο, για το θέμα, αναγνώστη. Γ.Γ.

Σ

Φ Ε Ρ Ν Α Ν Τ Ο Κ Ο Ρ Τ Ε Σ : Η κατάκτηση τον Μ ε τ . - Ε ισ α γ . Π η ν ε λ ό π η Μ α ξ ί μ ο ν . Α θ ή ν α , Σ τ ο χ α σ τ ή ς . Σ ε λ . 2 24 . Δ ρ χ . 550 .

Μεξικού.

ΠΟ τις πέντε εκτενέστατες επιστολές που έστειλε ο Φερνάντο Κορτές -ο ιδρυτής της αποικιακής κοινωνίαςστον Κάρολο Κουίντο, σκιαγραφείται η κατάκτηση του Μεξικού, μιας χώρας πλούσιας και απέραντης. Με περισσή πονηριά ο Κορτές συμμαχεί με τους λαούς που οι ίδιοι οι Μεξικάνοι είχαν υποτάξει και με 11 πλοία, 500 στρατιώτες, 32 πυροβολητές, 10 κανόνια, 250 Ινδιάνους, 17 άλογα και με τα πυροβόλα των Ισπανών εύκολα υποτάσσει το κράτος των Αζτέκων σε τρία χρόνια (1519-1521). Ο απολογισμός; Άφθονο χρυσάφι κι ένας σπουδαίος πολιτισμός ερείπια. Οι πρώτες εξερευνήσεις έγιναν προς όφελος -έτσι έλεγε- του βασιλιά της Ισπανίας. Γλαφυρές οι περιγραφές της πόλης του Μεξικού και των ανακτόρων του αυτοκράτορα. Χρυσάφι, ασήμι, πολύτιμες πέτρες μερικά από τα λάφυρα, και τα μελλοντικά σχέδια του Κορτές για την οργάνωση του Μεξικού ολοκληρώνουν την εικόνα της κατάκτησης. Ιδανικό βιβλίο για όσους αρέσκονται να μαθαίνουν την ιστορία από τις πηγές με εύληπτο και άμεσο τρόπο.

Α

Η .Π .

78/αφιερωμα H E L L E R A G N E S : Για ν’ αλλάξουμε τη ζωή. Μ ε τ ά φ ρ . Β ί κ ν Κ ω τ σ ο δ έ λ ο υ . Ε π ι μ έ λ ε ια Γ ι ά ν ν η ς Κ ρ η τ ι κ ό ς . Α θ ή ν α , Η ρ ά κ λ ε ι τ ο ς . Σ ε λ . 2 5 6 . Α ρ χ . 5 00 .

ΟΙΑ είναι η Agnes Heller και γιατί γίνεται τόσος λόγος γι’ αυτήν; Ποιο είναι το πραγματικό νόημα της δικής της «Θεωρίας των αναγκών»; Το ενδιαφέρον, τα ερωτηματικά και οι πολεμικές που προκάλεσε στην Ιταλία το έργο της Ουγγαρέζος μαθήτριας του Λούκατς, γέννησαν την ανάγκη αυτού του βιβλίου-συνέντευξης που απαντά «εφ’ όλης της ύλης»: από τα χαρακτηριστικά της κρίσης του καπιταλισμού μέχρι την κατάσταση του μαρξισμού, ■από τη σχέση με την κληρονομιά του Οχτώβρη και τη σκέψη του Λένιν μέχρι την εκτίμηση για τις κοινωνίες της Ανατολικής Ευρώπης. Η συνέντευξη καταλήγει με τη διατύπωση νέων προσεγγίσεων και ερωτηματικών: ποια σχέση διαμορφώνεται σήμερα μεταξύ ευτυχίας και ελευθερίας; Υπάρχει τελικά η δυνατότητα, στη βάση του σοσιαλιστικού ιδανικού να διατυπωθεί ένα πρόγραμμα για «ν’ αλλάξουμε τη ζωή;» Στην κατανόηση του έργου της Ουγγαρέζας στοχάστριας συμβάλλει και η προσεκτική και καλή μετάφραση της Βίκυς Κωτσοβέλου και του Γιάννη Κρητικού. Β.Σ.

Π

Ο Υ Μ Π Ε Ρ Τ Ο Έ Κ Ο : Επιμύθιο στο Ονομα του Ρόδου. Μ ετ. Έ φ η Κ α λ λ φ α τ ίδ η . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1985. Σ ε λ .

8 0. Α ρ χ . 3 00 .

ΕΤΑ τη θεαματική επιτυχία του βιβλίου «Το Όνομα του Ρόδου», ο Ουμπέρτο Έκο θέλησε να γράψει και ένα επιμύθιο, όπου αναλύει τις αιτίες που τον οδήγησαν στη συγγραφή του μυθιστορήματος, τους στόχους και τη μέθοδό του. Το «επιμύθιο» προεκτείνεται και σε δοκιμιακές αναφορές γύρω από το αστυνομικό και ιστορικό μυθιστόρημα, το μετά-μοντέρνο, την ειρωνεία, το τερπνό, τη διασκέδαση. Έ να βιβλίο, που δεν αποκαλύπτει μόνο τους μοχλούς της σκέψης που συνέβαλαν στη δημιουργία του «Ονόματος του Ρόδου», αλλά και ερευνά πολλά από τα προβλήματα-κλειδιά της σύγχρονης λογοτεχνικής παραγωγής. Γ.Γ.

Μ

Α Ξ Ε Λ Ο Υ Κ Ω Σ Τ Α : Προς την πλανητική σκέψη. Μ ε τά φ ρ . Φ. Α μ π α τ ζ ο π ο ν λ ο ν , Π. Π α π α ό ό π ο ν λ ο ν , Λ. Σ κ ά μ η . Α θ ή ν α , Ε σ τ ί α , Ε Γ έ κ δ ο σ η . Σ ε λ . 4 40 . Α ρ χ . 8 00 .

ρόκειται για την έκδοση στα ελληνικά βπό την «Εστία», του τρίτου τόμου της τριλογίας «Το ξετύλιγμα της Περιπλάνησης» τού Κώστα Αξελού. Δημιούργημα της «πρώτης περιόδου» του συγγραφέα που σφραγίζεται από την επίδραση του Heidegger, το βιβλίο προσπαθεί να ανιχνεύσει το νόημα της πορείας της ανθρώπινης ιστορίας μέσα στην αινιγματική

Π

αφιερωμα/79 κυκλική τροχιά του χρόνου όπου η διαλεκτική εναλλαγή της σκέψης και του κόσμου παράγει τη ζωή και το θάνατο. Η έννοια του ρυθμού αναδεικνύεται εδώ, από την Προσωκρατική Ιωνική Φιλοσοφία ώς τη σημερινή αποσπασματική μας εποχή, σαν έκφραση της διαχρονικής εξέλιξης των πρωτογενών αντιθέσεων του μέρους και του όλου, της εξουσίας και της πολιτικής στην κατεύθυνση μιας ερμηνευτικής της ολότητας που δεν επιδέχεται κατάτμηση ούτε χωρισμούς σε μικρό και μικρόκοσμους. Η σκέψη του Αξελού, δύσκολη στην προσέγγισή της, αποτελεί σήμερα μια από τις πιο πρωτότυπες αναζητήσεις στο χώρο της φιλοσοφίας. Β.Σ.

Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Υ ΙΩ A N N O Y : Ο της (ρύσεως έρως. Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 98 5. Ε π ιμ έ λ ε ια : Κ . Κ α φ α ν τ ά ρ η . Σ ε λ . 136. Δ ρ χ . 4 50.

πρόωρος και άδικος θάνατος δεν άφησε τον Γ. Ιωάννου να πραγματοποιήσει την έκδοση αυτών των δοκιμίων. Εννιά τον αριθμό, έχουν δημοσιευτεί σε αφιερώματα περιοδικών ή διαβάστηκαν ως εισηγήσεις ή ομιλίες σε ανάλογες εκδηλώσεις: Και μη φανταστείτε πως πρόκειται για δοκίμια με την κλασική έννοια του όρου. Πρόκειται για αριστουργήματα του γραπτού λόγου. «Το επ’ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δεν θα παύσω πάντοτε, ιδίως δε κατά τους πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου, να περιγράφω μετ’ έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια Ελληνικά έθη», γράφει, διακηρύσσοντας τις αρχές του ο Παπαδιαμάντης και ο Γ. Ιωάννου ερμηνεύει: «ο Παπαδιαμάντης έχει δυο μεγάλες αγάπες... τον έρωτα της φύσεως και τη λατρεία της θρησκείας... Μέσα στη Σκιαθίτικη φύση είναι κάτι σαν ερωτευμένος σάτυρος που κυλιέται με βαθιά αγαλλίαση». Τρία είναι τα δοκίμια τα αφιερωμένα στον Παπαδιαμάντη: 1. Ο της φύσεως έρως. 2. Επιζωγραφισμένης εικόνας αποκατάσταση. 3. Για το ύφος του Παπαδιαμάντη. Για τον Κ. Π. Καβάφη υπάρχουν πέντε δοκίμια: 1. Δυο επιστολές του Κ. Π. Καβάφη προς τον Ίωνα Δραγούμη και ένα σημείωμά του προς τον Φίλιππο Δραγούμη. 2. Αναζητώντας τον Καβάφη. Πενήντα χρόνια από τον θάνατό του. 3. Ο Καβάφης μέσα από ένα ανέκδοτο ημερολόγιο. (Πρόκειται για το ανέκδοτο ημερολόγιο του Φ. Δραγούμη). 4. Ο Κ. Π. Καβάφης και το δωδέκατο βιβλίο της Παλατινής Ανθολογίας. Το τελευταίο δοκίμιο, «Ο γείτονάς μου ο Λαπαθιώτης», που υπήρξε ιδιαίτερα αγαπητό στον ίδιο, είναι ένα υπέροχο κείμενο, στο οποίο υπάρχουν, σκέψεις, γνώμες, απόψεις αλλά και πράξεις του για τη μνήμη της ζωής και του έργου του Λαπαθιώτη, και τη διάσωση του σπιτιού του. Γι’ αυτό το σπίτι, όταν πέθανε η μητέρα του, ο ποιητής έγραψε: το σπίτι μου δεν έχει πια καρδιά· το σπίτι μου με τυραννεί σαν ξένο· .το σπίτι μου μια πλάκα είναι βαριά, που με πνίγει - και μόλις ανασαίνω Κ.Τ.

Ο

ό

τ η ς φ ύσεω ς έρω ς

80/αψιερωμα JOHN BERGER. Η εικόνα και το βλέμμα.

Μ ετ. Ζ α ν Κ ο ν τ α ρ ά τ ο ν . Α θ ή ν α , Ο δ ν σ σ έ α ς , 1 98 6. Σ ε λ . 1 68. Δ ρ χ. 500

ΗΜΕΙΩΤΙΚΟ οδοιπορικό στην εικόνα, βασισμένο σε μια επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά του BBC. Ο άγγλος κριτικός τέχνης J. Berger χρησιμοποιεί επτά δοκίμια με λέξεις και εικόνες για να παρασύρει τον αναγνώστη σε μια διαδικασία απορίας για το πώς τελικά «βλέπουμε» μια εικόνα. Κατευθύνει το βλέμμα μας και κυρίως τη νόηση μας στη «λειτουργικότητα» των έργων τέχνης. Παράλληλα, στα καθαρά εικονογραφικά δοκίμια καλεί το «θεατή» να αντενεργήσει προχωρώντας σε δικές του εκτιμήσεις και κρίσεις. Τον S. Berger, τέλος, απασχολεί η σημασία των εικαστικών τεχνών στο παρελθόν και η σημερινή χρήση των έργων τέχνης του παρελθόντος, οι μεταλλαγές που επέφερε στον τομέα της τέχνης η δυνατότητα τεχνικής αναπαραγωγής της εικόνας, η λειτουργία του γυναικείου γυμνού στην τέχνη και τη διαφήμιση, η ιδιαιτερότητα της ελαιογραφίας ως μορφής τέχνης και ο ρόλος της διαφήμισης στην καπιταλιστική κοινωνία. Έ να βιβλίο πραγματικά πρωτότυπο και ενδιαφέρον.

Σ

Η.Π. Ν . Χ Α Τ Ζ Η Κ Υ Ρ Ι Α Κ Ο Υ - Γ Κ Ι Κ Α . Ελληνικοί προβληματισμοί. Α θ ή ν α , Β ' έ κ δ ο σ η , Α σ τ ρ ο λ ά β ο ς - Ε υ θ ύ ν η , 1 98 6. Σ ε λ . 1 32 . Δ ρ χ . 3 00 .

Α μπορούσε με μια πρώτη ματιά να πει κανείς ότι ένα τέτοιο βιβλίο δε θα ήταν ιδανικό για διακοπές, κι όμως το βιβλίο του μεγάλου μας ζωγράφου και στοχαστή, με τη ζωντάνια και αμεσότητα που είναι γραμμένο, διαβάζεται πολύ ευχάριστα. Γιατί μέσα από τα μονοπάτια της τέχνης προβληματίζει για τα σύγχρονα ζητήματα. Για την πορεία μας, την εξέλιξη του λαού μας, το μέλλον μας. Σχεδιάζει με ευκολία πρόσωπα που τα χρησιμοποιεί ως πρότυπα και μέσα για να’ εκφράσει τις απόψεις του για το σύγχρονο ελληνικό ήθος. Το διάστημα που θα κρατήσετε αυτόν τον τόμο στα χέρια σας μπορεί να βρεθείτε κοντά σε έργα τέχνης της αρχαιότητας, στη φύση και κοντά σε γνήσιους έλληνες θυμόσοφους. Τότε το βλέμμα σας θα γίνει βαθύτερο. Παραθέτουμε απόσπασμα από το τελευταίο στη σειρά κείμενο του Γκίκα (σε σύνολο 19) που δημοσιεύεται σ’ αυτό το βιβλίο, σαν δείγμα γραφής:

Θ

... Έ χ ο υ μ ε μ ια ισ τ ο ρ ία α ιω ν ό β ια , α λ λ ’ ε ίμ α σ τ ε ν ε ο σ ύ σ τ α τ ο ι. Μ α ς έ χ ο υ ν κ α τ ά κ α ιρ ο ύ ς π α τ ή σ ε ι, σ φ ά ξ ε ι, κ α τ α κ ρ ε ο υ ρ γ ή σ ε ι, σ κ λ α β ώ σ ε ι , φ ι μ ώ σ ε ι, ε κ δ ι ώ ξ ε ι , α φ α ν ί σ ε ι , π ρ ο ό ώ σ ε ι . Κ α τ α ν τ ή σ α μ ε έ ν α λ α β ω μ έ ν ο κ ο ρ μ ί, κ ρ ά μ α α π ό φ υ λ έ ς κ υ ν η γ η μ έ ν ε ς σ α ν α ν δ ρ ά π ο δ α ... ....... - Γ ρ η γ ο ρ ε ί τ ε .

Γ.Γ. Α Γ Γ Ε Λ Ο Υ Β Λ Α Χ Ο Υ : Μια φορά κι ένα καιρό ένας διπλωμάτης. Γ ' Τ ό μ ο ς . Α θ ή ν α , Ε σ τ ί α , 1 98 6. Σ ε λ . 3 16 . Δ ρ χ . 700.

τον τρίτο τόμο συνεχίζεται η σειρά της μαρτυρίας του Μ Ε'Αγγέλου Σ. Βλάχου «Μια φορά κι ένα καιρό ένας

αφιερωμα/81 διπλωμάτης». Ο πρώτος τόμος αναφερόταν στην περίοδο 1939-1945 κι ο συγγραφέας κατέθετε σ’ αυτόν τις εμπειρίες του από τη θητεία του στην Κρυπτογραφική Υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών στην Αθήνα και τις υπηρεσίες που προσέφερε στην εξόριστη κυβέρνηση του Κάιρου. Στον δεύτερο τόμο κυριαρχούν οι αναμνήσεις του από το προξενείο της Κωνσταντινούπολης από το 1945-1948 για τις σχέσεις των δυο χωρών και τα αποκαλυπτικά γεγονότα για τα πατριαρχικά θέματα. Ο τόμος που κρατάμε στα χέρια μας (τρίτος) περιλαμβάνει το χρονικό διάστημα ανάμεσα στο 48 και 54 όπου ο Άγγελος Σ. Βλάχος υπηρέτησε στο προξενείο της Άγκυρας και ύστερα στη Ρώμη, ως γραμματέας Α' πάντα, από το 50 ώς το 54. Όσο τα γεγονότα πλησιάζουν την εποχή μας, και στις διηγήσεις του συγγραφέα πρωταγωνιστούν πρόσωπα που η παρουσία τους στα ελληνικά πράγματα μας είναι γνώριμη και κοντινή, το βιβλίο αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας δεν παραλείπει να κάνει συχνές αναφορές σε θέματα καλλιτεχνικά, λογοτεχνικά, μεταφραστικά που τον απασχολούν, κι από την άλλη δείχνουν και το εύρος των ενδιαφερόντων του. Έτσι το βιβλίο, εκτός από τα γεγονότα που προβάλλει μέσα στις σελίδες του, περιέχει και πολλά από την καθημερινή ζωή ενός διπλωματικού (μπορεί με τη ζωντάνια και την αλήθεια που καταγράφονται σ’ αυτό το βιβλίο άλλους να ενθαρρύνει κι άλλους ν’ απογοητέψει, για όσους αφιερώσουν την καριέρα τους στο διπλωματικό σώμα). Ένας πρόσθετος λόγος διαβάσματος του βιβλίου είναι εκτός από το περιεχόμενό του κι ο τρόπος γραφής του: απλός, ανεπιτήδευτος, ακόμα κι όταν καταγράφει πολύ σημαντικά γεγονότα, ο συγγραφέας του δεν επαίρεται για την ευκαιρία που είχε να τα γνωρίσει και κάπου να συμβάλει στην εξέλιξή τους.

A N T O N Y Σ Α Μ Π Σ Ο Ν : Η μυστική ιστορία της I T κυρίαρχο κράτος. Μ ε τ . Γ ιά ν ν η ς Δ υ ρ ιώ τ η ς . Α θ ή ν α , Α ρ σ έ ν ι ό η ς . Σ ε λ . 4 08.

T - Το

ιστορία της ITT έγινε αφορμή να γραφτούν πολλά βιβλία που είχαν στόχο να αποκαλύψουν στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό τους μηχανισμούς της και τους τρόπους επιβολής της. Η εξέλιξη της ITT δείχνει ποια μπορεί να είναι η συμπεριφορά μιας διεθνούς εταιρείας, όταν γίνεται υπέρμετρα μεγάλη και υπερβολικά πολυμήχανη, ώστε να αποφεύγει τον έλεγχο της κάθε χώρας όπου λειτουργεί. Στις σελίδες του το βιβλίο καταγράφει συγκλονιστικές λεπτομέρειες για τους τρόπους που χρησιμοποίησαν οι εκπρόσωποι των μεγάλων συμφερόντων για να καταφέρουν να υπονομεύσουν και να διαφθείρουν πολλές κυβερνήσεις. Ακόμα, στην ίδια εταιρεία καταλογίζει η μελέτη αυτή τις ευθύνες για την ανατροπή του Αλιέντε στη Χιλή και για τη σκληρή αμερικάνικη πολιτική που έχει ακολουθηθεί στη Λατινική Αμερική. Ο συγγραφέας αποκαλύπτει ανάμεσα σε άλλα ότι ο ιδρυτής της Σ. Μπεν ήταν συνεργάτης του Χίτλερ και ότι στους στόχους του ήταν η συγκρότηση πολυεθνικής εταιρείας που να μπορεί να αμφισβητεί την κυριαρχία των κυβερνήσεων στις χώρες όπου λειτουργεί. Οι ντοκουμενταρισμένες λεπτομέρειες μαζί με τον τρόπο γραφής που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας βοηθούν ώστε το

Η

82/αφιερωμα βιβλίο να διαβάζεται σαν θρίλερ. Θά ’ταν σκόπιμο επίσης να αναφέρουμε τι είπε ο κριτικός του Evening Standard. «Σε κανένα Βρετανό πολιτικό - και πολύ περισσότερο Αμερικανό - δε θα πρέπει να επιτρέπεται να ανοίγει το στόμα του, αν δε διαβάσει το βιβλίο τούτο». Γ.Γ. Κ Α Λ ΙΑ Α Κ Α Ι Ν Τ ΙΜ Ν Α . Μ ύ θ ο ι Μ π ι ν τ π ά ι . Α ν ά π λ α σ η - α φ ή γ η σ η Ρ ά μ σ ε ϋ Γ ο ν ν τ . Π ρ ό λ ο γ ο ς Ν τ ό ρ ις Λ έ σ σ ιν γ κ . Μ ετ. Μ ό σ χ α Μ ιχ α λ ο π ο ύ λ ο υ . Ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η Μ ά ρ γ κ α ρ ε τ Κ ίλ ρ ε ν ν ν . Α θ ή ν α , Γ λ ά ρ ο ς , 1 983. Σ ε λ .

2 2 4 . Δ ρ χ . 350 .

Ν δεν σας συγκινούν οι πλησιέστερες παραλίες, μόλυνση από τη μια, ραδιενέργεια από την άλλη, αποφασίστε να κάνετε ένα ενδιαφέρον ταξιδάκι στη μακρινή Ινδία ανέξοδα, ή μάλλον με τόσα χρήματα όσα χρειάζονται για ν’ αγοράσετε αυτό το βιβλίο. Σ’ αυτό θα βρείτε συγκεντρωμένα τα πιο παλιά και γοητευτικά παραμύθια γεμάτα σοφία και σάτιρα που πρωτοεμφανίστηκαν στα σανσκριτικά πριν από 1700 τόσα χρόνια. Από τότε μεταφράστηκαν σ’ όλες σχεδόν τις γλώσσες του κόσμου. Οι ρίζες των μύθων του μπιντπάι χάνονται στο μακρινό παρελθόν. Μερικά όμως επεισόδιά τους βρέθηκαν αποτυπωμένα σε γλυπτά που κοσμούν βουδιστικούς ναούς πριν από το 200 π.Χ. * Ci μύθοι στο σύνολό τους αποτελούν εγχειρίδιο προς χρήση των ηγεμόνων για τη διακυβέρνηση του κράτους, τη συμπεριφορά του βασιλιά, τη χρησιμοποίηση κατασκόπων, την ίδρυση πόλεων. Μύθοι απολαυστικοί -ακόμη κι ο δικός μας Αίσωπος έχει δανειστεί απ’ αυτούς- που απηχούν την αξεπέραστη ομορφιά της Ανατολής. Κι ενώ η λογική, οι ρυθμοί και η φιλοσοφία που κρύβονται πίσω από τα απλά περιστατικά λίγο ταιριάζουν με το δυτικό μας ορθολογισμό, ωστόσο συναρπάζουν τον αναγνώστη και τον καθηλώνουν ως την τελευταία σελίδα. Τους μύθους συνέλεξε και ανάπλασε ο αμερικανός Ράμσεϋ Γουντ. Η διακριτική, απέριττη και συμβολική εικονογράφηση των μύθων ανήκει στη Μάργκαρετ Κίλρεννυ. Η.Π.

Α

Μ Α Ρ Ι Α Σ Μ ΙΧ Α Η Λ -Δ Ε Δ Ε : 3 6 0 ε λ λ η ν ι κ ά α ι ν ί γ μ α τ α . Α θ ή ν α , Μ π ο γ ι ά τ η , 1 98 0. Σ ε λ . 8 0 Δ ρ χ . Μ Α Ρ Ι Α Σ Μ ΙΧ Α Η Α -Δ Ε Δ Ε : 2 .5 0 0 ε λ λ η ν ι κ έ ς π α ρ ο ι μ ί ε ς . Α θ ή ν α , Μ π ο γ ι ά τ η , 1 98 4. Σ ε λ . 2 0 Δ ρ χ .

Άσπρο το χωράφι και μελαχρινός ο σπόρος και λαλεί κι απαντηχαίνει σαν εκείνο που τα σπέρνει. Τι είναι; Το βιβλίο. Αυτό που διαβάσατε είναι ένα από τα 360 ελληνικά αινίγματα της Μαρίας Μιχαήλ-Δέδε που έχει συλλέξει και δημοσιεύσει σ’ αυτό το βιβλίο. Τα αινίγματα είναι ένα ωραίο παιχνίδι, πνευματική άσκηση, γιατί παίζοντας, μαθαίνει κανείς πολλά πράγματα κι έχει μεγάλη ωφέλεια. Πρώτα-πρώτα βάζει το μυαλό του να δουλέψει και δουλεύει μ’ έναν ορισμένο

αφιερωμα/£3 τρόπο για να βρει ποια είναι τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα του πράγματος που κρύβει το αίνιγμα: Αρχίζει δηλαδή να σκέφτεται και να αναζητάει σε τι πράγμα ταιριάζουν τα γνωρίσματα που δίνονται με τις λέξεις του αινίγματος. Ακόμα και για τους μεγάλους είναι μια ευχάριστη παρατήρηση το πώς η λαϊκή φαντασία μετουσιώνει το περιβάλλον της και ζητά να το αναγνωρίσεις με το στίχο. Ο άνθρωπος, πρακτικός, πολυάσχολος, δουλευτής και ταξιδευτής σε τόπους με ανθρώπους που δε γνώριζε, θέλησε να έχει έναν οδηγό πνευματικό από τον οποίο να μπορεί να αντλήσει τις ώρες που αντιμετωπίζει τα πολυποίκιλα κι άπειρα προβλήματα της ζωής. Έτσι δημιούργησε την παροιμία. 2.500 χιλιάδες λοιπόν ελληνικές παροιμίες περιλαμβάνει το δεύτερο βιβλίο της Μιχαήλ-Δέδε που τις συγκέντρωσε και τις ταξινόμησε με θεματική-αλφαβητική κατάταξη. Αναζητήσαμε να βρούμε κάποια παροιμία για το βιβλίο, όπως κάναμε με τα αινίγματα αλλά δυστυχώς δε βρήκαμε, ανατρέξαμε τότε στο ρήμα διαβάζω και διαβάστε τι έγραφε: Θαρρείς κι όσοι διαβάζουνε, γραμματισμένοι είναι; Αρκετές παροιμίες έχουνε πολύ χιούμορ και εκφράζοντάς τις την κατάλληλη στιγμή, θα κάνετε τους φίλους σας να γελάσουν πολύ περισσότερο από το αν τους διηγηθείτε ένα ανέκδοτο. Πάρτε μαζί σας λοιπόν αυτό το βιβλίο μάθετε αρκετές παροιμίες και την κατάλληλη στιγμή τις εκστομίζετε κι αν δε γελάσουν όλοι, κάποιοι θα σας θαυμάσουν για την προσήλωσή σας στην παράδοση - δεν είναι τόσο της μόδας όσο πριν λίγα χρόνια αλλά δείχνει κατάρτιση.

Κ Ρ Ι Σ Τ ΙΑ Ν Π Ρ Ε 1Ν Τ : Αυτό είναι το γονίντ - σέρφινγκ. Μ ε τ . Κ υ ρ ι ά κ ο ς Σ τ α θ ά κ η ς . Α θ ή ν α , Α λ κ υ ώ ν , 1984. Σ ε λ . 128. Τ Ζ Ο Ζ Ε Φ Γ Κ ΙΕ Χ Ρ Α : Αυτή είναι η κολύμβηση. Μ ε τ . Κ υ ρ ι ά κ ο ς Σ τ α θ ά κ η ς . Α θ ή ν α , Α λ κ υ ώ ν , 1 985. Σ ε λ .

128. Ρ Ο Λ Α Ν Τ Ν Τ Ε Ν Κ : Αυτή είναι η ιστιοπλοΐα. Μ ε τ . Κ υ ρ ι ά κ ο ς Σ τ α θ ά κ η ς . Α θ ή ν α , Α λ κ υ ώ ν , 1 98 5. Σ ε λ .

128.

Ο γουίντ - σέρφινγκ, η ιστιοπλοΐα και η κολύμβηση δεν είναι αθλήματα που γίνονται μόνο στις διακοπές, είναι όμως κατ’ εξοχήν αθλήματα του καλοκαιριού. Όμως, αν δε θέλετε να νιώσετε τα ειρωνικά βλέμματα των άλλων στις παραλίες βλέποντάς σας να πέφτετε συχνά από το ή με το σκάφος του γουίντ σέρφινγκ πρέπει να ασκηθείτε σκληρά και να αποκτήσετε μια θεωρητική κατάρτιση που θα διευκολύνει την πρακτική σας εφαρμογή. Σ’ αυτή λοιπόν τη θεωρία, έρχεται να βοηθήσει το βιβλίο του Κρίστιαν Πρέιντ με τον τίτλο «αυτό είναι το γουίντ - σέρφινγκ». Παρόμοιο είναι και το άλλο της σειράς -που δεν σταματάει εδώ- με τίτλο «Αυτή είναι η κολύμβηση». Χρησιμότατο βιβλίο για να μην κάθεστε στα ρηχά είναι και το «Αυτή είναι η ιστιοπλοΐα» για τους πιο φιλόδοξους στα θαλάσσια σπορ. Με μεθοδική προσέγγιση του αθλήματος, με αναλυτική παρουσίαση του σκάφους (σ’ αυτή βοηθούν και οι εικόνες), τα βιβλία γίνονται χρήσιμοι οδηγοί για πρωτάρηδες

Τ

84/αφιερωμα αλλά και έμπειρους αθλητές. Το σχήμα τους εξυπηρετεί να τα διαβάζετε χωρίς να σας παίρνουν είδηση. Έτσι θα εντυπωσιαστούν οι καλοκαιρινές σας παρέες με τις ειδικές σας γνώσεις χωρίς να αντιλαμβάνονται τις πηγές σας. Γ.Γ.

Z A K S R O D N A Y . Ο πρώτος σας υπολογιστής. Μ ε τ . Α π ό σ τ ο λ ο ς Τ σ α ν α κ τ σ ί δ η ς . Ε π ιμ .- Θ ε ώ ρ . Α λ έ ξ α ν δ ρ ο ς Κ α ρ ά κ ο ς . Θ ε σ / κ η , Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς , 1 98 6. Σ ε λ . 3 74 . Δ ρ χ . 1600.

Z A K S R O D N A Y . Πώς να φροντίζετε τον υπολογιστή σας. Θ ε σ / κ η , Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς , 1 98 6. Σ ε λ . 2 7 2 . Δ ρ χ .

1400. Κ Α Ρ Α Κ Ο Υ Α Λ Ε Ξ Α Ν Δ Ρ Ο Υ . Μικροϋπολογιστές γλώσσα του προγραμματισμοί ι BASIC. Θ ε σ / κ η , Π α ρ α τ η ρ η τ ή ς , 1 98 6. Σ ε λ . 3 38 . Δ ρ χ . 1100.

και η

Ν σας ρωτήσουν τα παιδιά σας τι σημαίνει Basic, εσείς πιθανόν να δηλώσετε άγνοια. Αν όμως σας ρωτήσουν τι σημαίνει Logo ή Pascal και σεις απαντήσετε ότι είναι κόλλα στιγμής ή Γάλλος φιλόσοφος αντίστοιχα, τότε, ίσως, θα έχετε απωλέσει οριστικά την ιδιότητα του παντογνώστη. Είναι στο χέρι σας λοιπόν, διαβάζοντας τα τρία αυτά βιβλία να είστε μέσα στα πράγματα κι αφήστε για το φθινόπωρο την αγορά ενός μικροκομπιούτερ με μικρή προκαταβολή και πολλές μηνιαίες δόσεις. Θα είστε έτοιμοι το χειμώνα να «παίζετε» μαζί με τα παιδιά σας όμορφα κι ωφέλιμα παιχνίδια. Εξάλλου σε λίγα χρόνια ένας υπολογιστής στο σπίτι ή στη δουλειά σας θα είναι σαν το «κισμέτ» που ό,τι και να κάνετε δε θα μπορείτε ν’ αποφύγετε. Εσθέ σύγχρονοι και ενημερωμένοι! Η.Π.

Α

W Γιώργος Χρονύ

Χ Ρ Ο Ν Α Γ Ι Ω Ρ Γ Ο Υ : Ελληνορωμαϊκή Ο δ ό ς Π α ν ό ς , 1 981. Σ ε λ . 160.

πάλη. Αθήνα,

Ι σχέση μπορεί να έχει ο τίτλος του βιβλίου του Γ. Χρονά Τ «Ελληνορωμαϊκή πάλη» με τα κείμενα ραδιοφωνικών εκπομπών ή δημοσιεύσεων, που υπάρχουν σ’ αυτόν τον τόμο, για τον Παβέζε, τη ΡόζαΈσκενάζυ, τη Μαίρυλιν Μονρόε, τη Γεωργία Βασιλειάδου, τον Λέννον ή τον Διαμαντή Διαμαντόπουλο, τον Καβάφη, τον Παζολίνι, τον Σπαθάρη, ή την Πενικιλίνη-Σύφιλη; Ο ίδιος ο Γ. Χρονάς εξηγεί: «Πιθανόν μια ζεύξη των εναντίων και μια σκέψη, που τα κινεί όλα αυτά, λίγο περίεργη, ετερόκλητη και ένας τρόπος να συνθέσεις ένα ομαδικό πορτρέτο ενός κόσμου μελαγχολικών ενθυμίων. Μία προσφιλής ελληνορωμαϊκή πάλη αγαπημένων παλαιστών, με αμφίβολη συμπάθεια σε ποιον από τους δύο και άγνωστο το αποτέλεσμα του αγώνος». Ό λα τα κείμενα που περιέχονται εδώ μας είναι αγαπημένα είτε γιατί τα απολαύσαμε από το ραδιόφωνο είτε γιατί τα διαβάσαμε με πολύ ενδιαφέρον. Κ.Τ

αφιερωμα/85 Χ Ρ Η Σ Τ Ο Υ Γ ΙΑ Ν Ν Α Ρ Α : Η κ ό κ κ ι ν η π λ α τ ε ί α κ α ι ο θ ε ί ο ς Α ρ θ ο ύ ρ ο ς . Α θ ή ν α , Δ ό μ ο ς . Σ ε λ . 176

ΕΧΡΙ τώρα ο Χρηστός Γιανναράς έχει γράψει και εκδώσει βιβλία με έντονο δοκιμιακό και φιλοσοφικό λόγο. Στο καινούριο του βιβλίο τα πράγματα αλλάζουν, εδώ βλέπουμε έναν αφηγητή μιας πολύμορφης ταξιδιωτικής εμπειρίας. Ένα συνέδριο ειρηνιστών γίνεται η αφορμή και το πλαίσιο του ταξιδιού στη Μόσχα όπου ο συγγραφέας παρατηρεί γεγονότα, πρόσωπα και καταστάσεις πέρα από τα γνωστά κλισέ του εκστασιασμού και της κριτικής. Η Ρωσία, «αυτή η ασύγκριτη ξακουστή μητέρα, η μαρτυρική, η πεισματάρα, η αλλοπρόσαλλη, η έξαλλη, η λατρευτή, με τις αιώνιες αποκοτιές της, μεγαλοπρεπείς και καταστροφικές» αυτή η Ρωσία είναι, όπως δείχνει ο συγγραφέας, « η χώρα όπου εξακολουθούν να παίζονται καθοριστικά οι προοπτικές της Ιστορίας». Ό χι, στο επίπεδο του εξωτερικού ανταγωνισμού με τη Δύση, αλλά στην εσωτερική διάσταση ανάμεσα στις σλαβόφιλες ρίζες και στο εκδυτικισμένο εποικοδόμημα της αλλοτρίωσης - ανάμεσα στον Πούσκιν και στον Λένιν, στην ανατολική Ορθοδοξία και στην ακραία έκφραση του ορθολογικού ιμπεριαλισμού της Δύσης. Και η ανίχνευση γίνεται όχι μέσα από ιδεολογήματα, αλλά μέσα από τις ψηλαφήσεις των προσώπων (των καθημερινών ανθρώπων) ή του τόπου. Γ.Γ

Μ

Π Α Τ Ρ ΙΚ Β Α Λ Ν Τ Μ Π Ε Ρ Γ Κ . Σ ο ν ρ ρ ε α λ ισ μ ό ς . Μ ετ. Α λεξά ντρ α Π α π α θ α ν α σ ο π ο ύ λ ο ν Α θήνα, Υ π ο δ ο μ ή , 1 9 8 2 . Σ ε λ . 2 2 8 . Δ ρ χ . 5 00 .

« V 1 ΟΥΡΡΕΑΛΙΣΜΟΣ, ουσ. αρ. Καθαρός ψυχικός Z m i αυτοματισμός που χρησιμοποιείται για να εκφραστεί προφορικά, γραπτά ή με οποιοδήποτε άλλο τρόπο, η πραγματική λειτουργία της σκέψης. Υπαγόρευση της σκέψης έξω από κάθε έλεγχο της λογικής και πέρα από κάθε αισθητική ή ηθική μέριμνα». Είναι ο ορισμός του σημαντικότερου ίσως κινήματος στην τέχνη του 20ου αιώνα από τον Αντρέ Μπρετόν στο «Σουρρεαλιστικό μανιφέστο» (1924). Το βιβλίο του Βάλντμπεργκ, κλασικό στο είδος του, αποτελεί συνδυασμό των βασικών κειμένων για την κατανόηση του σουρρεαλισμού και ενός πλούσιου υλικού, φωτογραφικού και εικονογραφικού (197 εικόνες). Εκτός από την ιστορική επισκόπηση του κινήματος υπάρχουν και κείμενα των Μπρετόν, Ελυάρ, Αρτώ κ.ά, πίνακες του Ερνστ, Μιρό, Μαγκρίτ, Ντελβώ, Νταλί, Ντε Κίρικο και λεπτομέρειες από τη ζωή των σπουδαιότερων σουρρεαλιστών. Έτσι ο αναγνώστης σχηματίζει σαφή αντίληψη, για τις ρίζες, τους άξονες, την ιστορία και τις διακλαδώσεις, αυτού του σπουδαίου κινήματος στην τέχνη. Η.Π. Κ Ο Υ Ρ Ι Α Α Φ Ρ Ο Δ ΙΤ Η : Τ ο π α ι δ ί σ τ η ν ε ο ε λ λ η ν ι κ ή τ έ χ ν η . Α θ ή ν α , Δ ω δ ώ ν η , 1 98 5. Σ ε λ . 2 6 4 . Δ ρ χ . 1 40 0.

αρχίσει και διαρκώς επεκτείνεται σε πολλές χώρες η μελέτη της ιστορίας της παιδικής ηλικίας στους Ε ΧΕΙ

χρήστου ηαννόρά ή κόκκινη rranaa

κα 6 ©£ioc qpeoCpoc

86/αφιερωμα τελευταίους αιώνες, σε μια προσπάθεια κοινωνικο-ιστορικής προσέγγισης της εξέλιξης των αντιλήψεων απέναντι στην έννοια «παιδί». Το βιβλίο της Αφροδίτης Κούρια, ιστορικού της τέχνης, που προσφέρεται από τις εκδόσεις «Δωδώνη», αποτελεί ακριβώς τον καρπό μιας συστηματικής έρευνας της απεικόνισης του παιδιού στις εικαστικές τέχνες της χώρας μας τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα. Έχοντας σαν αφετηρία τα έργα τέχνης, η μελέτη επεκτείνεται και στην εξέταση γραπτών μαρτυριών (κριτικών σχολίων, αναλύσεων, αναγνωστικών, παιδικών περιοδικών) ώστε να είναι δυνατή η συναγωγή συμπερασμάτων για τις γενικότερες θέσεις και στάσεις της νεοελληνικής κοινωνίας απέναντι στην έννοια παιδί και παιδική ηλικία. Η μελέτη αυτή πλαισιώνεται με φωτογραφίες έργων τέχνης. Β.Σ.

Λ ΙΠ Α Ρ Ν Τ Λ Ο Υ Σ Υ : Π Ο Π A P T . Λ . Α λ λ ο γ ο υ α ίη - Ν . Μ ά ρ μ ε ρ -Ν . Κ ά ζ α ς . Μ ε τ α φ ρ . Γ ι ώ ρ γ ο ς Τ α σ σ ό π ο ν λ ο ς . Α θ ή ν α , Υ π ο δ ο μ ή , 1 98 4. Σ ε λ . 2 4 8 . Δ ρ χ . 5 00 .

επίδραση αλλά και η γοητεία που ασκεί ακόμα και σήμερα η ΠΟΠ APT (το κορυφαίο ίσως εικαστικό κίνημα της δεκαετίας του 1960) είναι αδιαμφισβήτητες. Οι καλλιτέχνες της ποπ, σχεδόν όλοι τους, λίγο-πολύ έχουν μια προϊστορία στη διαφήμιση. Ο Γουώρχολ, ο Ρόζενκουϊστ, ο Λιχτενστάιν και ο Γουέσελμαν, κύριοι εκφραστές της ποπ, έχουν όλοι τους συνείδηση της πάντοτε διφορούμενης σχέσης ανάμεσα στη διαφήμιση και τις καλές τέχνες. Είναι πιο κοντά στον «πραγματικό κόσμο», με θετική μάλλον παρά αρνητική διάθεση. Χρησιμοποιούν διαφημίσεις από περιοδικά, πίνακες με αφίσες και αντικείμενα κάθε είδους (ραδιόφωνα, ανεμιστήρες, παράθυρα, πόρτες, καλοριφέρ και ό,τι άλλο υπάρχει). Απροκάλυπτες μεγεθύνσεις. Δεν λείπουν βέβαια και οι τάσεις για μια προσέγγιση ενός πιο αισθητικού ή αφηρημένου ύφους. Στο μεγαλύτερο μέρος της, η Ποπ Αρτ, προϊόν κυρίαρχα κοινωνιών πλούσιων αλλά και αγγλοσαξονικών είναι εμβληματική σ’ ό,τι αφορά το συνδυασμό λέξης και εικόνας. Στο βιβλίο αυτό εξετάζεται το κίνημα της ποπ στη Βρετανία, Καλιφόρνια και Νέα Υόρκη και συνοδεύεται με εικόνες αντιπροσωπευτικών έργων της στις χώρες αυτές. Β.Σ.

Η

Α Ν Τ Ρ Ε Μ Π Ρ Ε Τ Ο Ν : Α ν θ ο λ ο γ ία τ ο ν Μ α ύ ρ ο υ Χ ιο ύ μ ο ρ . Α θ ή ν α , Α ι γ ό κ ε ρ ω ς , 1 9 8 0 -1 9 8 6 . Σ ε λ . 192 . Β ' τ ό μ ο ς , 1 60 . Γ τ ό μ ο ς , 1 28.

ΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ την τρίτομη ανθολογία του μαύρου χιούμορ του Μπρετόν αντιλαμβάνεστε ότι το μαύρο χιούμορ δεν είναι πια τόσο μαύρο. Ίσως γιατί η εποχή μας έχει γίνει πολύ σκοτεινή, ίσως πάλι γιατί η πρωτοποριακή και ανατρεπτική σατιρική σκέψη πολλών από τους συγγραφείς των έργων που περιλαμβάνονται στο έργο αυτό να έχει σιγά-σιγά γίνει συνείδηση και τρόπος που γελούν όλο και περισσότεροι.

Δ

αφιερωμα/87 Έτσι λοιπόν ένα μεγάλο μέρος του έργου που κρατάμε στα χέρια μας μπορεί να μας κρατήσει συντροφιά στις ήρεμες μέρες των διακοπών μας προβληματίζοντάς μας ταυτόχρονα. Βέβαια όλα τα αποσπάσματα των έργων που περιλαμβάνονται στην ανθολογία εξακολουθούν και για την εποχή μας να αποτελούν δύσκολα κείμενα κι ας έχουν μια ποιητικότητα αξεπέραστη. Θα αναφέρουμε ενδεικτικά μόνο ορισμένα ονόματα ανθολογούμενων γιατί ο χώρος δε μας επιτρέπει να δημοσιεύσουμε όλους όσους περιλαμβάνονται σ’ αυτό το έργο. Είναι λοιπόν οι: Σαντ, Φουριέ, Πόε, Μπωντλέρ, Κάρρολ, Λωτρεαμόν, Απολιναίρ, Κάφκα, Πρεβέρ, Σουίφτ, Κουίνσυ. Ζαρρύ, Ζιντ, Πράσινος, Πικάσσο, Σαβίνιο, Νταλί, Ντυμπρέ. Στη μετάφραση έχει καταβληθεί προσπάθεια να κρατηθούν τα χαρακτηριστικά και το ιδιότυπο μαύρο χιούμορ κάθε συγγραφέα και ταυτόχρονα να αποδοθεί ανάλογα η πρόζα, ο διάλογος, το δοκίμιο. Πλήθος μεταφραστών έχουν δουλέψει γι’ αυτό το σκοπό και είναι από τους σημαντικότερους στο χώρο της μετάφρασης. Γ.Γ.

W O L I N S K I: Ανοιχτή επιστολή στη γυναίκα μου. Μ ε τ . Μ ίρ κ α Σ π ά ρ α . 19 σ χ έ δ ια τ ο υ σ υ γ γ ρ α φ έ α . Α θ ή ν α , Ρ ο έ ς , 1 98 4. Σ ε λ . 176 . Δ ρ χ . 5 00 .

Η νομίζετε ότι είναι μια συνηθισμένη επιστολή αυτή που στέλνει ο Wolinski στη γυναίκα του μέσω του βιβλίου του και τις 172 σελίδες του. Με αμέτρητους τρόπους αλλά και με τρυφερότητα και κυρίως με πολύ χιούμορ ο συγγραφέας γράφει στη γυναίκα του ό,τι τον ενοχλεί και δε βρίσκει το κουράγιο αλλά και το χρόνο να της το πει. Σ’ αυτό το γράμμα που ουσιαστικά γίνεται μια επανατοποθέτηση της σχέσης των δύο φύλων, ο δημιουργός γράφει στη γυναίκα του σαν να απευθύνεται σ’ όλες τις γυναίκες του κόσμου. Συνδυάζοντας το γέλιο με τη συγκίνηση και συμπληρώνοντας το κείμενό του με μια σειρά από τα πασίγνωστα για το λεπτό και καυστικό χούμορ σκίτσα του, θίγει σε βάθος όλα τα θέματα της συζυγικής ζωής και μέσα από μια σειρά αναφορών του στην παιδική και εφηβική ηλικία, σκιαγραφεί τη δύσκολη πορεία κάθε άντρα προς την ωριμότητα και την υπευθυνότητα. Έτσι, με τον πιο απλό, ευθύβολο και διασκεδαστικό τρόπο, διερευνά πράγματα που απασχολούν όλους μας και συνθέτει ένα βιβλίο που κάτω απ’ το ευθυμογραφικό του ύφος, είναι τόσο σοβαρό όσο και τα θέματα με τα οποία ασχολείται. Μετά από τον Wolinski μην πάρετε θάρρος και στείλετε καμιά επιστολή στη γυναίκα σας που παραθερίζει, γιατί μπορεί να μην αντιληφθεί το χιούμορ σας. Γ.Γ.

Μ

D . A n z i e u , Φ ρ . Κ α ρ α π ά ν ο υ , J . G il lib e r t , A . G r e e n , Ν. Ν ικ ο λ α ΐ δ η κ α ι Α . Π ο τ α μ ι ά ν ο υ : Ψυχανάλυση και Ελληνική Κουλτούρα. Μ ε τ . Μ ί λ τ ο ς φ ρ α γ κ ό π ο υ λ ο ς . Α θ ή ν α , Ρ ά π π α ς , 1 98 6. Σ ε λ . 2 96 .

Ι ψυχαναλυτές, Γάλλοι και Έλληνες, που εργασίες τους συνθέτουν τον τόμο που έχει τίτλο «Ψυχανάλυση και ελληνική κουλτούρα» εξετάζουν τις πολλαπλές όψεις του

Ο

Α ντρέ Μ πρ ετόν ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΓΑΥΡΟΥ ΧΙΟΥΜΟΡ

88/αφιερωμα οιδιπόδειου προβληματισμού σε σχέση με τους μύθους του Οιδίποδα, του Θησέα, του Προμηθέα ή της προσωπικότητας της Κασσάνδρας, αντιμετωπίζοντας από ψυχαναλυτική άποψη τα πιο γενικά προβλήματα της λειτουργίας του μύθου, της γραφής και της γλώσσας.1Ακολουθώντας το παράδειγμα του Φρόυντ, οι ψυχαναλυτές D. Anzieu, Φρ. Καραπάνου, J. Gillibert, A. Green, Ν. Νικολαΐδης, και Α. Ποταμιάνου μελετούν κείμενα και την τέχνη αυτού του πολιτισμού, του αρχαιοελληνικού, που έδωσε μορφή στο σύμπλεγμα και στη σύγκρουση. Γιατί, πρέπει να πούμε, ότι ο Φρόυντ από τις πρώτες κιόλας ανακαλύψεις του, και παράλληλα με την αυτο-ανάλυσή του πέρασε από το δρόμο της Ελλάδας. Διαλέγοντας τους μύθους του Οιδίποδα και του Νάρκισσου, που ισχύουν παντοτινά (σύμπτωση: στο ραδιόφωνο παίζεται το λαϊκό σουξέ «Ιωάννα μου Ιωάννα μου, που μοιάζεις με τη μάνα μου») για την ψυχική πραγματικότητα, τους έθεσε ως ακρογωνιαίους λίθους της μεταψυχολογίας του και της πρακτικής του. Γ.Γ.

Ο Ρ Ε Λ ΙΕ Ν Φ Α Μ Π Ρ : Τ ο π ε ι ρ α μ α τ ι κ ό ν έ ο σ χ ο λ ε ί ο . Μ ε τ . Κ υ ρ ιά κ ο ς Κ α τ σ ιμ ά ν η ς . Α θ ή ν α , Ε π ι κ α ι ρ ό τ η τ α , 1 9 8 6 . Σ ε λ . 184 . Δ ρ χ . 3 00 .

ΝΑ ακόμη βιβλίο για την εκπαίδευση που απευθύνεται κυρίως σε παιδαγωγούς αλλά θα ήταν χρήσιμο να διαβαστεί κι από γονείς. Η έρευνα της Ορελιέν Φαμπρ με τίτλο «Το πειραματικό σχολείο» θέλει να προβληματίσει τον αναγνώστη για την αναγκαιότητα του πειραματικού σχολείου και το ρόλο που θα παίξει σ’ αυτό ο παιδαγωγός. Η συγγραφέας σχολιάζει και κρίνει τα μέσα και τους σκοπούς της παραδοσιακής παιδαγωγικής μέσα από μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για τα θέματα της αγωγής. Μιας αγωγής που διαμορφώνεται ανάλογα από το διδασκόμενο και τον παιδαγωγό. Ο εκπαιδευτικός που θα αποφασίσει να εργαστεί, μάλλον να λειτουργήσει, σύμφωνα μ’ αυτή την αντίληψη, θα πρέπει να διαθέτει κατά τη φτωχή μας άποψη, οξύνοια, ευελιξία και κυρίως ωριμότητα. Δηλαδή, στοιχεία που χαρακτηρίζουν τον ιδανικό εκπαιδευτή. Γ.Γ.

Ε

ΣΠ Ε ΡΑ Ν Τ Ζ Α Β Ρ Α Ν Α : Ε π ιθ ε ώ ρ η σ η κ α χ ρ ο ύ ρ α μ ο υ Α θ ή ν α , Γ λ ά ρ ο ς , 1 98 5. Σ ε λ 4 52 . Δ ρ χ 100 0.

Ο θεατρικό είδος που λέγεται επιθεώρηση άνθισε στην Τ Αθήνα από τις αρχές του αιώνα μέχρι τις μέρες μας, έκφρασε και σχολίασε τα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα όπως τα αντιλαμβάνεται ένας απλός άνθρωπος. Μέσα της επιεθώρησης οι θεατρίνοι, που πρέπει να χορεύουν, να τραγουδούν, να μιμούνται και να λεν και την πρόζα τους. Όμως πέρα απ’ αυτά πρέπει να έχουν και κάποια ιδιαίτερα προσόντα όπως η λάμψη κι η αμεσότητα απαραίτητα για να κ α τ έ β ο υ ν σ τ ο κ ο ι ν ό . Η επιθεώρηση βασίστηκε μέχρι σήμερα στους θεατρίνους και στους τύπους που έφτιαξαν, τύπους βγαλμένους από την ελληνική πραγματικότητα, και που

αφιερωμα/89 ήταν αναγνωρίσιμο σημείο για το κοινό, π.χ. ο μεθύστακας, ο χαζός, η μπεμπέκα, η μάγκισσα, η νευρικιά, η Πολίτισσα, η γελαστή, η αδελφή, ο δημόσιος υπάλληλος κ.ά. Μια πρωταγωνίστρια αυτού του είδους, η Σπεράντζα Βρανά, μετά από δυο βιβλία σχετικά με τη ζωή της και το θέατρο, επιχειρεί να καταγράψει με μεγάλη ζωντάνια πρόσωπα και πράγματα του αγαπημένου της είδους προσθέτοντας πάντα και τα δικά της βιώματα και κρίσεις. Το βιβλίο γραμμένο σε στυλ επιθεώρησης, σταματά σε πρωταγωνιστές του είδους και έχει μαζί τους μια συνομιλία. Έτσι η κομπέρ Βρανά (για να χρησιμοποιήσουμε όρους της επιθεώρησης) μας ξεναγεί στους νουμερίστες που κυριολεκτιά κάνουν το νούμερό τους. Η θεατρική γλώσσα των παρασκηνίων, των τουρνέ, των μπουλουκιών, των ερώτων μπαίνει σε ημερήσια διάταξη, για να εξυπηρετήσει το θέμα του βιβλίου και η Βρανά, γνήσια, χωρίς προκαταλήψεις χωρίς επιτήδευση, γράφει και σφύζει από θεατρική ζωή. Συγκινητικές οι αναφορές σε νέους ηθοποιούς της επιθεώρησης και σχήματα που τους στέφει συνεχιστές του είδους (κρίμα τις ευχές, τα σχήματα διαλύθηκαν). Φωτογραφίες και λεζάντες βοηθούν να παρουσιαστούν σε μια αποθέωση-φινάλε τα περισσότερα από τα χαριτωμένα τέρατα: Άννα και Μαρία Καλουτά, Γιάννης Γκιωνάκης, Βλαχοπούλου,Μπέτυ Μοσχονά, Ρένα Ντορ, Μάγια Μελάγια, Μαρίκα Νέζερ, Κώστας Χατζηχρήστος, Αλέκα Στρατηγού, Σταύρος Παράβας, Σωτήρης Μουστάκας, Γιώργος Κωνσταντίνου, Δέσποινα Στυλιανοπούλου και Μάρθα Καραγιάννη.

ΑΝΝΑ Μ Π Ο Ν Μ Π Ο Υ Α Ρ : Η Π α ιδ α γ ω γ ικ ή α ύ ρ ιο . Μ ετ. Κ ικ ή Δ ι α λ η σ μ ά . Α θ ή ν α , Ε π ι κ α ι ρ ό τ η τ α , 1986. Σ ε λ .

192. Δ ρ χ . 3 00.

ΤΟ σημερινό κόσμο όπου όλα αλλάζουν με πολύ γρήγορο ρυθμό, και η εξέλιξη της προηγούμενης μέρας είναι παρελθόν για το σήμερα, η παιδαγωγική επιστήμη πρέπει να παρακολουθεί αυτήν την εξέλιξη για να μην πούμε πρέπει να προπορεύεται. Το σύνθετο έργο του εκπαιδευτικού συστήματος πρέπει να ανανανεώνεται και στο περιεχόμενό του αλλά και στις μεθόδους που ακολουθεί. Άλλωστε σήμερα η παιδαγωγική δεν είναι πια το σύστημα εκείνο που σκοπό είχε να μας μεταδώσει μόνο ορισμένες γνώσεις. Στην ώρα του λοιπόν έρχεται το βιβλίο της Άννας Μπονμπουάρ «Η παιδαγωγική αύριο», που συγκεντρώνει στη μελέτη της απόψεις και προβληματισμούς πάνω στο βασικό αίτημα της εποχής μας, το αίτημα της επιτυχημένης και αποτελεσματικής εκπαίδευσης. Στο βιβλίο προβάλλονται και αντιμετωπίζονται κριτικά θεωρίες και αντιλήψεις που επικρατούν στο χώρο των επιστημών της αγωγής και προτείνεται η επανεξέταση προβλημάτων κάτω από μια προοπτική αλλαγής ανάλογης με αυτή που παρατηρείται σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής. Έτσι η παιδαγωγική να μπορεί να προγραμματίζει με επιτυχία το έργο της και την παρέμβασή της που είναι η σωστή προετοιμασία των νέων ανθρώπων για την ένταξή τους σε μια διαρκώς μεταβαλλόμενη κοινωνία. Γ.Γ.

Σ

90/αφιερωμα Α Ν Δ ΡΕ Α Λ Α Σ Κ Α Ρ Α Τ Ο Υ : Α υ τ ο β ιο γ ρ α φ ία . Μ ε τ .: Π ό π η Θ ε ο δ ω ρ ά τ ο ν . Ε ισ α γ ω γ ή - Σ η μ ε ιώ σ ε ις : Α λ ό η Σ ι δ έ ρ η . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1 98 3. Σ ε λ . 2 0 8 . Δ ρ χ . 3 0 0 .

Βιογραφία, ομοίως όπως και η φωτογραφία χρωστάει και αυτή να μεταδίδει στους άλλους πλήρη την εικόνα του εαυτού μας. Μα νομίζω πως επίσης, μέσα εις τα όρια αυτού του χρέους να συνθέτει κανείς την πλήρη βιογραφία, είναι και το να αποφεύγει το καθετί που δεν θα χρησίμευε στο να δείξει τον χαρακτήρα, αφού μόνο στο χαρακτήρα είναι άνθρωπος». Μ’ αυτά τα λόγια ξεκινάει η αυτοβιογραφία του Ανδρέα Αασκαράτου κείμενο που εκδίδεται για πρώτη φορά μεταφρασμένο στα ελληνικά. Δεν πρόκειται όμως για το μόνο αυτοβιογραφικό κείμενο που μας άφησε ο Λασκαράτος που δεν έπαψε επί τριάντα πέντε χρόνια (1863-1898) να αυτοβιογραφείται, μεταφράζοντας ακόμη και συμβάντα εντελώς ασήμαντα. Ο Λασκαράτος είναι από τους ευτυχείς ανθρώπους που δε βασανίζονται από αβεβαιότητες. Με την καθαρότητα της συνείδησής του και την ανάπτυξη του πνεύματός του έχει κερδίσει τη χάρη να γνωρίζει την αλήθεια. Απολαυστικό κείμενο με χιλιάδες πληροφορίες από την καθημερινή ζωή όσο κι από ιστορικά γεγονότα, ενδιαφέρει και τον απλό αναγνώστη αλλά και τον μελετητή που βοηθιέται από τη σ η μ ε ρ ι ν ή γεμάτη χάρη γλώσσα του συγγραφέα. Έ να πρόσθετο στοιχείο που κάνει το βιβλίο αναγνώσιμο σε ευρύ κοινό είναι οι αναλυτικότατες και σημαντικές σημειώσεις και οι φωτογραφίες που το εικονογραφούν. Και αφού ξεκινήσαμε με Λασκαράτο ας κλείσου με μαζί του:

Η

...Α υ τ ό ε π ίσ η ς τ ο έ κ α μ α μ ε μ ε γ ά λ η ε υ χ α ρ ίσ τ η σ η κ α ι γ ι ’ α υ τ ό ε λ π ίζ ω ν α γ ίν ε ι ε υ χ ά ρ ισ τ ο σ τ ο δ ιά β α σ μ α κ α ι χ ρ ή σ ιμ ο σ τ ο ν α ω φ ε λ ή σ ε ι. Μ ε ρ ικ έ ς α π ό α υ τ έ ς τ ις δ ιη γ ή σ ε ις μ ο υ , μ ο υ α ρ έ σ ο υ ν π ο λ ύ κ α ι μ έ ν ω ε υ χ α ρ ισ τ η μ έ ν ο ς π ο υ τ ε ς έ γ ρ α ψ α .

Γ.Γ.

92/αφιερωμα Π Α Υ Λ ΙΝ Α Σ Π Α Μ Π Ο Υ Δ Η : Μ ε τ ο ά λ φ α κ α ι τ ο β ή τ α . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 981. Γ Έ κ δ ο σ η . Σ ε λ . 5 6. Δ ρ χ . 4 00.

ΥΡΗΜΑΤΙΚΗ, διασκεδαστική, με πετυχημένο παιδικό στίχο είναι η μέθοδος για την εκμάθηση της αλφαβήτα της Π. Παμπούδη. Κυκλοφορεί σε Τ ' έκδοση, συμπληρωμένη με κ α σ έ τ α που περιέχει μελοποίηση των στίχων της από τον Πέ­ τρο Δουρδουμπάκη. Αντί του λα, λα, όλα - λα, λα, Λόλα, η Παμπούδη προτείνει: οι λαγοί καλούν σε γλέντι το λιοντάρι το λεβέντη έχουν όλα τα καλά φαγητά, γλυκά πολλά. Ατομικά ή ομαδικά τα παιδιά τραγουδούν και διασκεδά­ ζουν, αστειεύονται με υπέροχο στίχο και καλή μουσική. Μια μέθοδος-παιχνίδι, χρήσιμη και πολύ ευχάριστη για το καλο­ καίρι.

Ε

Κ.Τ.

J A N P IE N K O W S K I . Κ α λ ή χ ώ ν ε ψ η . Κ ε ί μ ε ν ο A n n e C a r t e r . Κ ίν η σ η , σ χ ε δ ι α σ μ ό ς , ε κ τ έ λ ε σ η M a r c i n S t a je w s k i κ α ι J a m e s R o g e r D ia r. Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1 984. Σ ε λ . 1 2. Δ ρ χ . 750.

ΙΑΣΚΕΔΑΣΤΙΚΟ, νόστιμο και... χωνευτικό, ιδιαίτερα για τους ήρωες του βιβλίου, που από την πρώτη κιόλας σελίδα ξεπετάγονται ρυθμικά κι αμήχανα τα χάρτινα στόματά τους, ανυποψίαστοι για τη σκληρή τους μοίρα της επόμενης σελίδας. Σύγχρονη εκφορά της παροιμίας «το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό» με σχέδια που επιβάλλονται χρωματικά και κινητικά, οδηγώντας τα μάτια -ίσως και τα χεράκια- των παιδιών, μέσα από «ανατομικές» λεπτομέρειες στα στόματα των ζώων. Προορίζεται για μικρά παιδιά προσχολικής ηλικίας αλλά και για μεγάλους που ευχαριστιούνται να ταξιδεύουν στον κόσμο των pop-up books.

Δ

Η.Π.

M A R S H A L L R A Y κ α ι P A U L K O R K Y : Ο ι 4 Π ρ ά ξ ε ις : π ρ ό σ θ ε σ η , α φ α ίρ ε σ η , π ο λ λ α π λ α σ ια σ μ ό ς , δ ια ίρ ε σ η . Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς . Δ ρ χ . ( 4 5 0 x 4 β ι β λ ι α ρ ά κ ι α ) = 1800.

ΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΣ την έκδοση παιδικών βιβλίων μάθησης μέσα από το παιχνίδι, οι εκδόσεις Άμμος κυκλοφόρησαν τέσσερα κουκλίστικα βιβλία με τις τέσσερις πράξεις της αριθμητικής: πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμός, διαίρεση, των Ρέη Μάρσαλ και Κόρκυ Πωλ. Είναι ένα παιχνίδι αριθμών και εικόνων που ξεπροβάλλουν από σελίδα σε σελίδα, με τη συμμετοχή του ίδιου του παιδιού. Μαθαίνει χωρίς να στερηθεί το παιχνίδι- γίνεται παιχνίδι η ίδια η μάθηση. Απευθύνεται βέβαια σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Σ

Β.Σ.

αφιερωμα/93 I. I. Α Σ Η Μ Α Κ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ - T. Μ Ο Σ Χ Ο Β Ι Τ Η :

Κολλάω... τα μέσα συγκοινωνίας. Ζ ω γ ρ α φ ιέ ς : Υ 6 έ τ Π α π α δ ο π ο ύ λ ο ν . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 98 5. Δ ρ χ . 3 50 .

II. I. Α Σ Η Μ Α Κ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ - Τ . Μ Ο Σ Χ Ο Β Ι Τ Η : Αυτοκόλλητα για προνήπια, 1 . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 98 5. Σ ε λ . 3 6 . Δ ρ χ . 4 50.

Α παιδιά μπορούν να παίξουν ευχάριστα με τα αυτοκόλλητα αυτών των δυο καλαίσθητων εκδόσεων. Η δεύτερη, μάλιστα, αποτελεί το πρώτο μέρος μιας ολόκληρης σειράς. Η πρώτη αποτελείται από τρεις σχεδιασμένες καρτέλες, τις οποίες τα παιδιά μπορούν να φτιάξουν με τη βοήθεια αυτοκόλλητων, αφίσες, είτε για το δωμάτιό τους είτε για το σχολείο τους. Έτσι προκύπτουν τρεις αφίσες με αρμονικά χρώματα και πολύ ζεστούς σχεδιασμούς ενός ολόκληρου κόσμου που ταξιδεύει, δια ξηράς, θαλάσσης και αέρος. Από ένα μπλοκ αυτοκόλλητων και σχεδίων αποτελείται η δεύτερη έκδοση. Τα παιδιά, ατομικά ή ομαδικά, παίζουν με χρώματα και σχήματα. Υπάρχουν πολλά αυτοκόλλητα και πολλές σελίδες με σχέδια ώστε το παιδί να μπορεί να ασκηθεί και να παίξει πολλές φορές.

Τ

Κ.Τ.

E R I C H IL L . Ο πρώτος περίπατος τον Σποτ. Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1984. Σ ε λ . 2 0. Δ ρ χ . 700 E R I C H IL L . Ο Σποτ πάει σχολείο. Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1 98 4. Σ ε λ . 2 0 . Δ ρ χ . 700 E R I C H IL L . Τα γενέθλια τον Σποτ. Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1 984. Σ ε λ . 2 0 . Δ ρ χ . 700.

E R I C H IL L . Που πήγε ο Σποτ. Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1984. Σ ε λ . 2 0 . Δ ρ χ . 700

ΙΣΩ από πόρτες που ανοίγουν τα παιδιά, ο Σποτ έρχεται αντιμέτωπος μ’ έναν προαιώνιο εχθρό του. Πίσω από φύλλα καρότων ο Σποτ ανακαλύπτει ένα λαίμαργο λαγουδάκι. Ένα κόκαλο πάρα κάτω κρυμμένο στο χώμα. Ο Σποτ πηγαίνει σχολείο. Ήρθε η ώρα να μάθει τα πρώτα του γράμματα. Θα έχει δασκάλα μια τριχωτή αρκούδα και συμμαθητές τον ιπποπόταμο, τον κροκόδειλο, τη χελώνα, τον πίθηκο. Ο Σποτ κάνει το πρώτο του πάρτυ γενεθλίων. Παίζει κρυφτό με τους φίλους του αλλά όλους τους ανακαλύπτει. Πόσα δώρα μάζεψε! Η μαμά Σάλλυ ανησυχεί. Ο Σποτ εξαφανίστηκε χωρίς να φάει το φαγητό του. Τον ψάχνει παντού. Στο μεγάλο ρολόι, στο πιάνο, κάτω από το κρεβάτι. Αλίμονο! Το μικρό της παιδί ξεπόρτισε. Επιτέλους τον βρίσκει μέσα σ’ ένα καλάθι.

- Σποτ γρήγορα στο πιάτο σου. Τέσσερα υπέροχα βιβλία για παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τα απλά, εύληπτα κι απολαυστικά σχέδια, τα έντονα χρώματα, τα καθημερινά αντικείμενα, βοηθούν τα νεαρά βλαστάρια σας να εξοικειωθούν με τα παντός είδους ζώα ανακαλύπτοντας μαζί με τον Σποτ, ένα αξιολάτρευτο κουταβάκι, έναν κόσμο γεμάτο εκπλήξεις. Η.Π.

Π

94/αφιερωμα H A N N E T U R K . Αλέξανδρος ' Α μ μ ο ς . Σ ε λ . 32. Δ ρχ. 250

ο πρώτος. Α θ ή ν α ,

HANNE TURK. Αλέξανδρος ο κυνηγός. Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς . Σ ε λ . 30. Δ ρ χ . 250 H A N N E T U R K . Αλέξανδρος Ά μ μ ο ς . Σ ε λ . 30. Δ ρχ. 250

ο αθλητής. Α θ ή ν α ,

ΝΑΣ γκρίζος παμπόνηρος και συμπαθητικός ποντικός, Αλέξανδρος τ’ όνομά του, προσπαθεί ν’ ανοίξει ένα Ε μεγάλο κουτί που κρύβει ένα αναπάντεχο δώρο. Ο Αλέξανδρος με την απόχη γίνεται κυνηγός πεταλούδων. Μετά από περιπέτειες εγκαταλείπει αυτή την επίδοσή του και χαίρεται ευτυχισμένος τη φύση. Ο Αλέξανδρος αθλείται σε γυμναστήριο με ποδήλατο, κάνει άρση βαρών, πυγμαχία και γίνεται ένας «Ράμπο» ποντικός. Η -σειρά του Αλέξανδρου από 3 βιβλία χωρίς λόγια θα χαρίσει στα παιδιά της προσχολικής ηλικίας ατέλειωτες ευχάριστες στιγμές, εξοικειώνοντάς τα με το καλό βιβλίο. Έξοχες οι εικόνες της αυστριακής Χάνε Τουρκ. Η.Π. Α Λ Ε Ξ Α Ν Δ ΡΑ Σ Π Α Α ΣΤΗ ΡΑ - Λ ΙΚ Α Σ Φ Λ Ω Ρ Ο Υ : Ιστορίες μικρές και λίγο πιο μεγάλες. Α θ ή ν α , Θ ε μ έ λ ι ο , 1 9 8 3 . Σ ε λ . 48.

ΙΑ λίμνη ταξιδεύει. Δυο σπίρτα που δεν ανάβουν. Πώς είναι ο ήλιος; Είναι λίγες μόνο α π ό τ ι ς ιστορίες της Αλεξάνδρας Πλαστήρα που δημοσιεύονται στο βιβλίο «Ιστορίες μικρές κι λίγο πιο μεγάλες» και που απευθύνονται σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Η Λίκα Φλώρου χρησιμοποίησε μια ασυνήθιστη τεχνική για την εικονογράφηση του βιβλίου. Το φόντο της εικόνας είναι φτιαγμένο με ακουαρέλλα και τα πρόσωπα κολλάζ από παλιές χαλκομανίες. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό. Ένα ποιητικό βιβλίο που θαυμάζεις τη φαντασία των δημιουργών του και το οποίο έχει αφετηρία και στόχο τα κοινά τα καθημερινά πράγματα. Γ.Γ.

Μ

Το βιβλίο με τα επαγγέλματα. Β ι β λ ι ο θ ή κ η κ ο υ ν ε λ ά κ ι α . Ε π ι μ έ λ ε ια E v e l y n e M a t h ia u d , ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η M a r c P o y et. Μ ε τ ά φ ρ α σ η Ά ν ν α Π α τά κ η . Α θ ή να , Π α τ ά κ η ς . Σ ε λ . 16. Δ ρ χ . ά δ ε τ ο 8 0 , δ ε μ έ ν ο 180. Ί&μωρά των ζώων και οι μαμάδες τους. Β ι β λ ι ο θ ή κ η κ ο υ ν ε λ ά κ ι α . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η J e a n - M a r c P a r i s e l le . Μ ε τ . Μ ν ρ τ ώ Σ ε ϊ ζ ά ν η . Α θ ή ν α , Π α τ ά κ η ς , Σ ε λ . 1 6. Δ ρ χ . 80. βιβλιοθήκη «κουνελάκια» που απευθύνεται σε μικρά παιδιά προσχολικής ήλικίας ή των πρώτων τάξεων του δηκτικού, δίνει την ευκαιρία στο αναγνωστικό της κοινό να διασκεδάσει με τις παιδιάστικες πολύχρωμες εικόνες, ενώ συγχρόνως θα γνωρίσει και το περιβάλλον του, το μακρινό και το κοντινό, και θα διακρίνει τις πρώτες έννοιες. Η φύση, ο κόσμος των ζώων, τα σχήματα, τα χρώματα, ο άνθρωπος και η ζωή του ιστορούνται μέσα από τις εικόνες. Κάθε βιβλίο αυτής της σειράς είναι αφιερωμένο σ’ ένα θέμα και φιλοδοξεί να ενεργοποιήσει τις αισθήσεις και το πνεύμα του παιδιού, να

Η

αφιερωμα/95 εξελίσσει τις γνώσεις και την παρατηρητικότητά του και να πλουτίζει το λεξιλόγιό του. Ενδεικτικά αναφέρουμε από αυτή τη σειρά «Τα μωρά των ζώων και οι μαμάδες τους». Η διαφοροποίηση των μικρών ζώων από τα αντίστοιχα μεγάλα, σε σχήμα και μορφή, είναι μια πρώτη επαφή των παιδιών με τόσα μικρά ζώα που τα γνωρίζουμε μόνο σε μεγάλη, ώριμη μορφή. Η χαρακτηριστική κίνηση των ζώων αποδίδεται στο βιβλίο θαυμάσια από τον Jean-Marc Pariselle. Για λίγο πιο μεγάλα παιδιά είναι «Το βιβλίο με τα επαγγέλματα» που παρουσιάζει επαγγελματίες που καλείται το παιδί να αναγνωρίσει και να φτιάξει μια φράση με το επάγγελμά τους. Η εικονογράφηση και εδώ δίνει εύγλωττα το περιβάλλον και τα εργαλεία του επαγγέλματος.

Κ . Ε Υ Μ Ο Ρ Φ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ : Τα νέα μαθηματικά στο νηπιαγωγείο. Θ ε σ / κ η , Μ ά λ λ ι ά ρ η ς - Π α ι δ ε ί α , 1984. Σ ε λ . 4 4. Δ ρ χ . 900.

ΡΟΚΕΙΤΑΙ για μια ενδιαφέρουσα και καλαίσθητη έκδοση όπου τα παιδιά μέσα από αφηρημένα και γεωμετρκά σχέδια καθώς και παραστάσεις μαθαίνουν μαθηματικές έννοιες. Είναι φυλλάδια εργασίας για νήπια έως και παιδιά των 8 χρόνων.

Π

ΝΑ T H A L IE ΝΑ Τ Η - M O N IQ U E F t L I X . Τ ο μ ά θ η μ α τ η ς μ ο υ σ ικ ή ς . ΝΑ T H A L IE ΝΑ Τ Η - M O N IQ U E F t L I X . Τα

κουλούρια του Αλέξανδρου. ΝΑ T H A L IE ΝΑ Τ Η - M O N IQ U E F t L I X . Η μετακόμιση. Α π ό δ ο σ η : Γ. Π ε τ ρ ο β ο ν ν ι ώ τ η ς . Α θ ή ν α , Δ ε λ η θ α ν ά σ η . ς , 1 98 3. Σ ε λ . 3 4. Δ ρ χ . 420.

ΔΗΓΗΘΗΚΑΜΕ να διαβάσουμε τα βιβλία της σειράς μόνο από την εμφάνισή τους. Το τετράγωνο σχήμα του βιβλίου το θαυμάσια ζωγραφισμένο εξώφυλλο, με τεχνική ακουαρέλλας και σε παλ χρώματα, μας ανάγκασε να κοιτάξουμε λαίμαργα τις εικόνες των εσωτερικών σελίδων. Ήταν απολαυστικές όχι μόνο για την αισθητική τους αλλά και για το χιούμορ τους, στοιχείο που το χρησιμοποιεί η εικονογράφος όχι μόνο στην ανάπτυξη του θέματος αλλά και στη σύνθεσή του. Ύστερα αποφασίσαμε να διαβάσουμε το κείμενο. Ο Τεό, κύριο πρόσωπο του βιβλίου και τίτλος της σειράς αυτής, είναι ένα κουνελάκι σε ηλικία που αρχίζει να εντάσσεται στο κοινωνικό σύνολο και τις απαιτήσεις του και αντιδρά ανάλογα. Βέβαια όπως θα καταλάβατε η συγγραφέας δίνει στον Τεό τις ιδιότητες ενός παιδιού και τις αντίστοιχες γονικές στους κούνελους. Το βιβλίο είναι επαναστατικό μπροστά στη συμβατικότητα που έχουν μάθει να ζουν οι κούνελοι, έρχεται η ευαισθησία, ο αυθορμητισμός να την αμφισβητήσει και να περάσει ένα μήνυμα, ένα δίδαγμα, όχι πια προς τα κουνελάκια (δηλαδή παιδιά) όπως κάνουν συνήθως τα παιδικά βιβλία αλλά στους μεγάλους λέγοντάς τους έμμεσα ότι ξέχασαν πίσω από τις υποχρεώσεις μιας συμβατικής ζωής τις παιδικές ανάγκες και ευαισθησίες. Θα

Ο

96/αφιερωμα λέγαμε δηλαδή ότι η σειρά είναι ένας μικρός έμμεσος παιδαγωγικός σύμβουλος. Οι συγγραφείς επέλεξαν αυτόν τον τρόπο ώστε οι γονείς διαβάζοντας το στα παιδιά τους να λάβουν το μήνυμα ότι αυτοί είναι οι αποδέκτες. Σίγουρα ένα θαυμάσιο βιβλίο που εκμεταλλεύεται την ανάγνωση των παιδικών βιβλίων από τους μεγάλους. Γ.Γ. Ε Υ Γ Ε Ν Ι Ο Υ Τ Ρ Ι Β Ι Ζ Α : Ο Λαίμαργος τοννελόδρακος. Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Α λ έ ξ η ς Κ ν ρ ιτ σ ό π ο υ λ ο ς . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 985. Σ ε λ . 48. Δ ρ χ . 400.

II. Ε Υ Γ Ε Ν ΙΟ Υ Τ Ρ Ι Β Ι Ζ Α : Η χώρα χωρίς Γάτες. Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Ν. Μ α ρ ο ν λ ά κ η ς . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1985. Σ ε λ . 5 2 . Δ ρ χ . 450.

III. Ε Υ Γ Ε Ν Ι Ο Υ Τ Ρ Ι Β Ι Ζ Α : Ο Ναυαγός Κοκκινοτρίχης. Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Β ά λ λ ν Α ιά π η . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 985. Σ ε λ . 3 4. Δ ρ χ . 400.

/.

εκπληκτική αυτή σειρά του Ευγένιου Τριβιζά συμπληρώνεται και από το απίθανο Τσίρκο του Μανώλη, τον Κροκόδειλο που πήγε στον Οδοντογιατρό και το Χιονάνθρωπο και το Κορίτσι. Αν δεν τον ξέρετε τον Ε.Τ. σας πληροφορούμε ότι είναι εξερευνητής και ταχυδακτυλουργός. Έχει ανακαλύψει τη Φουρφουρμβέργη, το Αβγατηγανιστάν, το Πιπερού, τη Χώρα του Χασμουρητού, τη χώρα των Λασπάνθρωπων, τη Μουσμουλάνδη και το όγδοο χρώμα του ουράνιου τόξου. Ο Τουνελόδρακος είναι είδος δράκου της συνομοταξίας των... τρενοβόρων! Ζει στο Τρένινταντ. Έχει καταβροχθίσει όλα τα τρένα της περιοχής, εκτός από το απίθανο Τσουφ-τσουφ. Η χώρα χωρίς Γάτες είναι το όνειρο του ποντικού. Όταν τη συναντά ανακαλύπτει ότι υπάρχουνε φάκες. Και κάνει καινούρια όνειρα για χώρα χωρίς γάτες και χωρίς φάκες... Ο Ναυαγός κοκκινοτρίχης είναι ο Κουνκουν με το κόκκινο μούσι, που ζει σ’ ένα μικρούλι ερημονήσι, στον Ωκεανό των εφτά παφλασμών, παρέα με μια χουρμαδιά και δέκα πεταλούδες... Και στις τρεις εκδόσεις βρίσκουμε υπέροχο μύθο, ιδιοφυή γραφή και πολύ καλή εικονογράφηση. Κ.Τ.

Η

M A L P I E R O . Παίξω και μαθαίνω. 1. Αλφαβητάριο με ζώα. Ε λ λ η ν ικ ή α π ό δ ο σ η κ α ι ε π ιμ έ λ ε ι α Σ ο ν λ α Τ σ ι ό λ ι α - Κ ο τ ρ ω τ σ ί ο ν . Θ ε σ σ α λ ο ν ί κ η , Ρ έ κ ο ς . Σ ε λ . 5 2. Δ ρ χ . 120. 2. Αριθμητήριο με ζώα. Ε λ λ η ν ικ ή α π ό δ ο σ η Σ ο ν λ α Τ σ ιό λ ια - Κ ο τ ρ ω τ σ ίο ν . Θ ε σ σ α λ ο ν ίκ η , Ρ έ κ ο ς . Σ ε λ . 5 2 . Δ ρ χ . 120.

Ι καλλιτεχνικές εκφράσεις του παιδιού θεωρούνται τα καλύτερα μέσα που πρέπει να αξιοποιήσουν παιδαγωγοί και γονείς για να τους δώσουν πιο ευχάριστα τη χρήσιμη πληροφορία. Ο έμμεσος αυτός τρόπος εκμεταλλευόμενος την ευχαρίστηση του παιδιού, η οποία προέρχεται από την έκφραση, περνάει τη γνώση. Η έκφραση που χρησιμοποιεί συχνότερα το παιδί είναι η ζωγραφική και το σχέδιο. Αυτά τα μέσα λοιπόν αξιοποιούν οι δημιουργοί των βιβλίων που μόλις

Ο

αφιερωμα/97 είδαμε και που έχουν γενικό τίτλο -γιατί περί σειράς πρόκειται- «Παίζω και Μαθαίνω». Είναι βιβλία που απευθύνονται σε παιδιά από 3 έως 8 χρόνων και τα περισσότερα από αυτά δε διαβάζουν. Τα παιδιά ακολουθώντας τη διαδικασία που τους προτείνει το βιβλίο ζωγραφίζουν και μαθαίνουν τα χρώματα, σχεδιάζουν μετρώντας και κάνοντας τις πράξεις της αριθμητικής, ζωγραφίζουν και μαθαίνουν το αλφαβητάριο αλλά και τόσα άλλα πράγματα και έννοιες που ακολουθώντας αυτή τη διαδικασία έκφρασης θα τα γνωρίσουν ευκολότερα και καλύτερα. Αυτά είναι: Το σώμα μας, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα λουλούδια, τα ψάρια, τις εποχές, τη διαρρύθμιση του σπιτιού, τις συγγένειες που μπορεί να υπάρχουν σε μια οικογένεια κ.ά. Το βιβλίο αρκετά χρήσιμο απαιτεί και τη συνεργασία των γονιών για να ενθαρρύνουν, να εξηγήσουν, να βοηθήσουν τα παιδιά και γιατί όχι να παίξουν μαζί τους στη μικρή διαδικασία μάθησης που περιέχουν αυτά τα βιβλία. Γ.Γ. Οι απίθανες περιπέτειες τον Οδνσσέα. Δ ι α σ κ ε υ ή V ivia n V e b b κ α ι H e a t h e r A m e r y . Α π ό δ ο σ η Μ ά ρ ιο ς Β ε ρ έ τ τ α ς . Ε ικ ο ν . S t e p h e n C a r t w r i g h t . Α θ ή ν α , Χ ε λ ώ ν α , 1 985. Σ ε λ . 3 4 . Δ ρ χ . 4 50 . Οι απίθανες περιπέτειες τον Ιάσονα. Δ ι α σ κ ε υ ή C l a u d ia Z e ff . Α π ό δ ο σ η Μ ά ρ ιο ς Β ε ρ έ τ τ α ς . Ε ικ ο ν . S t e p h e n C a r t w r i g h t . Α θ ή ν α , Χ ε λ ώ ν α , 1 98 5. Σ ε λ . 3 4 . Δ ρ χ . 4 50. παρουσίαση μυθολογικών θεμάτων και ιδιαίτερα στα παιδιά είναι αναγκαιότητα και τεράστια ευθύνη γι’ αυτούς που την αναλαμβάνουν. Η ελληνική μυθολογία, όπως κι η μυθολογία κάθε χώρας, είναι πολύτιμη κληρονομιά. Καθόλου όμως δεν μας πειράζει που οι αγνώστου εθνικότητας Vivian Vebb, Heather Amery και Claudia Zeff δανείστηκαν και διασκεύασαν μύθους από την «Οδύσσεια» και τα «Αργοναυτικά» του Απολλώνιου και παρουσίασαν σε τρία βιβλία τις απίθανες περιπέτειες των Οδυσσέα, Ιάσονα και Ηρακλή μια κι αυτό έγινε με αγάπη και φροντίδα. Το κείμενο σε απόδοση του Μάριου Βερέττα είναι απλό και ζωντανό μέσα από σύντομους καθημερινούς διαλόγους. Σελίδες πλούσιες σε εικονογράφηση. Κάθε εικόνα προσφέρει μια ολοκληρωμένη ζωγραφική ενότητα που διακρίνεται από λιτότητα, καθαρότητα και χίούμορ. Στοιχεία που σίγουρα θα προσελκύσουν και θα διασκεδάσουν τους πιτσιρίκες-κους της σχολικής ηλικίας.

Η

Η.Π

Ο Φ Μ Α Ν Ε Ρ Ν Σ Τ : Κοπέλια, Ο καρυοθραύστης και ο βασιλιάς των ποντικών. Δ ια σ κ ε υ ή κ ε ι μ έ ν ω ν : Ε ι ρ ή ν η Μ α ρ ρ ά . Ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Σ ο φ ία Ζ α ρ α μ π ο ύ κ α . Μ ο υ σ ικ ή ε π ι μ έ λ ε ι α : Ι ά σ ω ν Α ν τ ω ν ιά δ η ς . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς . Σ ε λ .

64. Δ ρ χ . 8 0 0

σειρά παραμυθιών που τα μικρότερα παιδιά μπορούν Μ ΙΑνα ακούσουν από την κασέτα. Τα μεγαλύτερα θα τα

ΙΑΣΟΝΑ

98/αφιερωμα διαβάσουν μόνα τους ακοΰγοντας και την κασέτα. Έτσι θα συνδέσουν την εικόνα με το λόγο και τη μουσική, επιχειρώντας ένα πρώτο απλό βήμα στο χώρο της μουσικής αγωγής. Από τα πρώτα βιβλία που κυκλοφορούν σ’ αυτή τη σειρά είναι δυο παραμύθια του Όφμαν «Ο καρυοθραύστης και ο βασιλιάς των ποντικών» και «Κοπέλια». Για το πρώτο παραμύθι τη μουσική έγραψε ο Τσαϊκόφσκι και για το δεύτερο ο Λεό Ντελίμπ. Β.Σ.

MAP ΩΣ ΛΟΪΖΟΥ: Η νύχτα τρέχει να συναντήσει την ημέρα. Σ χ έ δ ι α Κ έ λ λ ν ς Μ α τ α θ ί α Κ ά β ο . Α θ ή ν α , Κ α λ έ ν τ η ς . Σ ε λ ί δ ε ς 4 0. Δ ρ χ . 700

ΝΥΧΤΑ, η ημέρα, το φως και μια μάγισσα είναι οι ήρωες, του παιδικού βιβλίου της Λοίζου, που όλοι μαζί τρέχουν σε μια αέναη κυκλική τροχιά γύρω από τη γη και τους ανθρώπους της. Η συγγραφέας με πολλή ποίηση ανατρέπει τη λογική εξήγηση της σχέσης μέρας και νύχτας, σκοταδιού και φωτός και την αντικαθιστά με μια δική της ερμηνεία, έχοντας και τη βοήθεια μιας μάγισσας που με το μαγικό ραβδάκι της βοηθάει στην εξέλιξη του μύθου, οδηγώντας μας έτσι στη σφαίρα του ονείρου και της φαντασίας. Στην ποιητικότητα του βιβλίου συμπαρίστανται τα σχέδια της Κέλλυς Ματαθία Κόβο με την παράξενη φύσης τους, τα σπίτια της και τα πρόσωπα που θυμίζουν μορφές μινωικών τοιχογραφιών δεμένα σε μια θαυμάσια χρωματική κλίμακα. Ό λα αυτά τα στοιχεία θα κάνουν τα παιδιά να ονειρεύονται κοιτάζοντας τη νύχτα τ’ αστέρια να βλέπουν τη νύχτα να τρέχει. Γ.Γ.

Η

Μ Α Ρ Ι Α Σ Γ Ο Υ Δ Ε Λ Η : Ζώα και Φυτά. Ζ ω γ ρ α φ ι έ ς Κ α λ λ ι ό π η ς Κ ε φ ά λ α . Α θ ή ν α , G u t e n b e r g , 1 98 2. Σ ε λ .

1 52. Δ ρ χ . 400.

“1 Ζ ΟΒΩ απ’ τ’ ώριμο καρπούζι κόκκινες φέτες ζουμερές, J X γλυκό και κρύο, κρύο μπούζι, ζεστού καλοκαιριού χαρές” . Ο στίχος στην υπηρεσία της γνωριμίας του παιδιού με ζώα και φυτά, είναι το συμπέρασμα που βγάζει κανείς από το βιβλίο της Μαρίας Γουδέλη, σε ζωγραφιές της Καλλιόπης Κεφάλα. Μια έκδοση που νομίζουμε ότι δεν είναι μόνο χρήσιμη για τους δασκάλους, για να διανθίσουν μερικά από τα μαθήματα στην τάξη, αλλά και για τους γονείς στις διακοπές όταν η ματιά του παιδιού τους στρέφεται με ενδιαφέρον και απορία σε ζώα και φυτά περιμένοντας να πληροφορηθούν γι’ αυτά. Έτσι, γίνεται ένα συμπλήρωμα στη ζωολογία και φυτολογία του Δημοτικού σχολείου και μια πληρέστερη εμπέδωση απλών γνώσεων γύρω από τα φυτά και τα ζώα, που τόσο αγαπούν τα παιδιά και είναι πιο εύκολο να τα θυμούνται μαθαίνοντάς τα σε στίχους παρά σε πεζό λόγο. Το βιβλίο που είναι κατάλληλο για παιδιά 6-12 χρόνων, χωρίζεται σε δύο ενότητες: 1) Το σπίτι μας (Ζώα μέσα και γύρω απ’ το σπίτι μας), 2) Ο κήπος μας (Ο ανθόκηπος - ο λαχανόκηπος - ο δενδρόκηπος - πουλιά και έντομα του κήπου). Πληροφορούμαστε ότι η σειρά συμπληρώνεται με δύο άλλους τόμους με ανάλογο περιεχόμενο και μορφή με τον πρώτο. Γ.Γ.

αφιερωμα/99 Τ Ρ Ι Β Ι Ζ Α Σ Ε Υ Γ Ε Ν Ι Ο Σ : Ο Ιγνάτιος και η γάτα. Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Α γ γ ε λ ικ ή Μ ά κ ρ η . Α θ ή ν α , A . Σ . Ε . ( α γ ρ ο τ ι κ έ ς σ υ ν ε τ α ιρ ι σ τ ι κ έ ς ε κ δ ό σ ε ις ) . Σ ε λ . 4 2. Δ ρ χ . 400 .

ΝΑ ακόμα παραμύθι του Ευγένιου Τριβιζά, αφιερωμένο αυτή τη φορά στη μητέρα του, είναι «Ο Ιγνάτιος και η γάτα». Ο Ιγνάτιος είναι ένας πανέξυπνος και θαρραλέος ποντικός που δυστυχώς έχει πολύ μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του. Πιστεύει στο ακατόρθωτο. Έφαγα μια Γάτα, λέει χωρίς να σκεφτεί... ώσπου η Τραντζουνίλδη βάζει τέλος στις διαθέσεις του Ιγνάτιου να ξεχωρίζει σαν ήρωας. Στη συνέχεια παρακολουθούμε το βατραχάκι να εξομολογείται στην όμορφη Ρηνούλα πώς την κοροΐδεψε και αυτήν, όπως και τόσες άλλες πριγκιποπούλες, λέγοντάς της να τον φιλήσει επειδή είναι τάχα μαγεμένος πρίγκιπας, αλλά τι να κάνει αφού είναι τόσο άσχημος και κανένας δεν τον φιλάει διαφορετικά, και αισθάνεται τόσο παραμελημένο το καημένο! Και τέλος η ιστορία της γέρικης αντλίας που η αυτοθυσία της την κάνει να υπερέχει από όλες τις άλλες μηχανές και ας έχουν αστραφτερά χρώματα... Β.Σ.

Ε

Κ Α Λ . Α . Σ Φ Α Ε Λ Λ Ο Υ : Τα απομνημονεύματα ενός γάτου. Β ' Έ κ δ ο σ η . Α θ ή ν α , Δ ω ρ ι κ ό ς , 1 98 6. Σ ε λ . 74.

ΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ το βιβλίο της Σφαέλλου τα «Απομνημονεύματα ενός γάτου» θα νοσταλγήσετε ίσως, τον έξυπνο και όμορφο γάτο ή γάτα που αφήσατε σπίτι για να πάτε στις διακοπές σας. Ο γάτος έγραψε τα απομνημονεύματά του - όπως άλλωστε κάθε αξιοπρεπής επώνυμος σήμερα - που μέσα τους περιλαμβάνονται οι περιπέτειές του, οι κρίσεις του, η σάτιρά του για τους ανθρώπους και οι περιγραφές της Αθήνας. Γεννημένος στην Κυψέλη σαν κοκκινοτρίχης, υιοθετήθηκε κι έγινε Τόμμυ· έτσι περνάει την τυπική ζωή ενός γάτου όπως τη διαμορφώνουν οι άνθρωποι της πόλης. Οι ζωγραφιές του βιβλίου παρουσιάζουν έναν χαριτωμένο και γεμάτο κίνηση γάτο και όπως είπαμε για την αντιγραφή των απομνημονευμάτων του ευθύνεται η Καλλιόπη Σφαέλλου που δείχνει πως ξέρει να μεταφέρει την ιστορία σε παιδιά 7-10

Δ

Κ Α T H E R IN E D E S A IR IG N 6 ,. Η σοκολάτα, το τσάι και ο καφές. Μ ε τ . Ε π ιμ . Α σ τ έ ρ η ς Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς . Ε ικ ο ν . A la n G r a c k n e l l. Α θ ή ν α , Α σ τ έ ρ η ς Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς , 1 98 5. Σ ε λ . 3 6 . Δ ρ χ . 400 .

K A T H E R IN E D E S A I R I G N t . Τ ο γάλα, η πρώτη τ ρ ο φ ή . Μ ε τ . - Ε π ιμ . Α σ τ έ ρ η ς Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς . Ε ικ ο ν .

D a n i i le B o u r . Α θ ή ν α , Α σ τ έ ρ η ς Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς , 1985. Σ ε λ . 3 6 . Δ ρ χ . 4 00.

R A P H A E L L E B R I C E . Το ρύζι, που τρέφει τον κόσμο. Μ ε τ . Ε π ιμ . Α σ τ έ ρ η ς Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς . Ε ι κ ο ν . A li n e R iq u ie r . Α θ ή ν α , Α σ τ έ ρ η ς Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς , 1 98 5. Σ ε λ . 3 6 . Δ ρ χ . 4 00.

πρόσφατα μεταφρασμένη τα γαλλικά σειρά μικρών είναι κυριολεκτικά μια «μικρή αποκάλυψη»: Η«Τοβιβλίων ρύζι, που τρέφει τον κόσμο», «Το γάλα, η πρώτη από

τροφή», «Η σοκολάτα, το τσάι καϊ ο καφές» είναι μερικά από

100/αψιερωμα τους τίτλους των καλαίσθητων αυτών βιβλίων. Ο θαυμάσιος συνδυασμός εικόνας και κειμένου κάνει την αφομοίωση των γνώσεων πραγματική απόλαυση για μικρούς και μεγάλους. Το κείμενο είναι απλό, ευχάριστο, κατάλληλο και για παιδιά σχολικής ηλικίας, οργανωμένο σε μικρά κεφάλαια, έτσι που προσφέρει ζωντάνια κι αμεσότητα ακόμη κι εκεί που τα νέα στοιχεία πληθαίνουν. Σ’ αυτά τα σημεία υπάρχουν μικρές γλυκύτατες εικόνες που παρεμβάλλονται και βοηθούν το μικρό αναγνώστη να προσεγγίσει τη λεπτομέρεια. Άφθονα «οικολογικά» και άλλα μηνύματα· ακόμη και εύκολες συνταγές. Τα σχέδια είναι καθαρά, με χρωματικούς τόνους απαλούς κι ευχάριστους άλλοτε ρεαλιστικά, άλλοτε ναίφ. Η προσφορά θα ήταν αξιόλογη από κάθε άποψη αν έλειπε το ηθικολογικό «βύσσινο» και ιδιαίτερα στο βιβλίο για τη σοκολάτα, όπου το «πόση ανθρώπινη πίκρα κρύβεται στο γλυκό σου» πραγματικά μας πίκρανε. Η.Π. Ζ Ω Ρ Ζ Σ Α Ρ Η : Η αποθήκη. Ε ι κ ό ν ε ς : Β ο ν β ο ν λ α Σ κ ο ύ ρ α . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 98 6. Σ ε λ . 3 6 . Δ ρ χ . 450 .

ιστορία της αποθήκης της κυρίας Βασιλείου, μας είναι γνώριμη και γι’ αυτό κάπου μας αγγίζει και μας συγκινεί. Μια ιστορία που πρέπει να ξέρουν όλα τα παιδιά. Πρόκειται, αφαιρετικά, για την ιστορία της Ελλάδας των τελευταίων 40 χρόνων. Μια οικογένεια έχει στο σπίτι της την πολυτέλεια μιας αποθήκης. Χρόνια ολόκληρα η αποθήκη αυτή φιλοξενεί ό,τι περιττό, για τον φόβο των Ιουδαίων. Το ’40 σώζει πολλές καταστάσεις αλλά το ’60 με την έναρξη της αντιπαροχής εκποιείται και μαζί της εκποιούνται... Οι εικόνες της Β. Σκούρα δένουν με εκπληκτικό τρόπο το παρόν με το χτες.

Η

Εκπληκτικές, συναρπαστικές, απίθανες αλήθειες για τα ζώα. Μ ε τ . Β α γ γ έ λ η ς Κ α μ ά ρ η ς . Ε ι κ ο ν . B o b b i e G r a i g . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1 9 8 4 .Σ ε λ . 3 2 . Δ ρ χ . 2 5 0 . ^ ΕΡΕΤΕ ότι ο ρωμαίος ποιητής Βιργίλιος ξόδεψε περίπου ι—^ 7.000.000 δρχ. για την κηδεία του αγαπημένου του κατοικίδιου, μιας μύγας; Ξέρετε ότι οι γάτες της ράτσας Βαν απολαμβάνουν το κολύμπι; Ξέρετε ότι οι αράχνες φτιάχνουν τον ιστό τους τη νύχτα; Ξέρετε ότι το 1954 οι τερμίτες έφαγαν στην Αυστραλία το τσιμεντένιο πάτωμα ενός καινούριου μεγάρου με σκοπό να περάσουν και να φτάσουν τις πόρτες, τα γραφεία, τις καρέκλες και τα παράθυρα; Ξέρετε ότι η κατσίκα δεν κλείνει ποτέ τα μάτια της; Αν και αναπαύεται 8 ώρες το 24ωρο, δεν κοιμάται αλλά βρίσκεται σε μια κατάσταση υπνηλίας όπου ακούει ακόμη και τον παραμικρό θόρυβο; Σίγουρα οι μεγάλοι θα εκπλαγείτε με το μέγεθος της άγνοιάς σας. Διαβάζοντας αυτό το πρωτότυπο βιβλιαράκι και χαζεύοντας τα συμπαθέστατα σκίτσα του θα ωφεληθείτε εσείς και τα παιδιά σας γιατί έχετε να μάθετε ένα σωρό απίθανες αλήθειες για τα ζώα. Η.Π.

αφιερωμα/101 Χ Α Τ Ζ Η Β Α Σ ΙΛ Ε Ι Ο Υ Β Α Σ Ι Λ Η : Μήνυμα από τον ήλιο. Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Ε λ . Μ ω ρ α ΐτ η . Θ ε σ / κ η , Α γ ρ ο τ ι κ έ ς Σ υ ν ε τ α ι ρ ι σ τ ι κ έ ς Ε κ δ ό σ ε ι ς 1 986. Σ ε λ . 5 8 . Δ ρ χ .

400.

Β. Χατζηβασιλείου γεννημένος το 1947 εξέδωσε δυο βιβλία. Το πρώτο έχει τον τίτλο «Το τρύπιο βουνό» και το δεύτερο είναι το «Μήνυμα από τον ήλιο». Είναι ένα εκπληκτικό παραμύθι, είναι η ιστορία ενός βοσκού που ονειρεύεται να παντρέψει τον ήλιο με τη σελήνη. Περιγράφει με καταπληκτική λεπτομέρεια καταστάσεις που φτιάχνουν έναν δυνατό μύθο - μέσα σε ένα σκηνικό όπου τα παιδιά πρέπει να αισθάνονται ευτυχισμένα! Εξαιρετική η εικονογράφηση της Ε. Μωραΐτη.

Ο

Κ.Τ.

T H E O D O R E R O W L A N D -E N T W IS T L E . Τα ταξίδια των ζώων. Ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η G . A lie n - Μ . A t k iso n - Ν.

M id d le to n - S. N e a le - Β . R o b in s o n . Α π ό δ ο σ η Χ ρ η σ τ ό ς Μ έ μ η ς . Θ ε σ σ α λ ο ν ίκ η , Ρ έ κ ο ς . Σ ε λ . 2 8 . Δ ρ χ . 2 00 .

ΟΛΛΑ ζώα κάνουν απίστευτα μακρινά ταξίδια για να βρουν τροφή. Άλλα πάλι μεταφέρονται, από τους κανονικούς τόπους που ζουν, σε άλλους για να γεννήσουν όπου οι συνθήκες γι’ αυτό το σκοπό είναι καλύτερες. Είναι πράγματι, ένα από τα πιο συναρπαστικά μυστήρια στον κόσμο των ζώων ο τρόπος που αυτά·πετυχαίνουν να βρίσκουν ακριβώς το δρόμο που θα τους οδηγήσει στον ειδικό χώρο που χρειάζονται. Αυτά τα ζώα ή τα περισσότερα απ’ αυτά παρουσιάζει το βιβλίο «Τα ταξίδια των ζώων». Φώκιες, χελιδόνια, κνου, χέλια, σολομοί, χελώνες, φάλαινες, λέμιγκ, πεταλούδες ταξιδεύουν, αποδημούν για να αποδείξουν ότι το ταξίδι και η αλλαγή κατοικίας δεν είναι ανάγκη μόνο ανθρώπινη. Πολύ ενδιαφέρουσα έκδοση με αναλυτική εικονογράφηση και έντονα ζωγραφισμένες λεπτομέρειες ζώων και φύσης κατορθώνει να μεταφέρει πληροφορία και με το κείμενο και με τις εικόνες. Χρήσιμο μορφωτικό εργαλείο για παιδιά και για όσους μεγάλους δεν γνωρίζουν το θέμα.

Π

Γ.Γ. Κ .Ι . Ρ Α Υ Τ Ο Γ ΙΑ Ν Ν Η : Κνκλοφοριακή αγωγή για παιδιά. Θ ε σ / ν ίκ η , Μ ά λ λ ι α ρ η ς - Π α ι δ ε ί α , 1983. Σ ε λ . 66. Δ ρ χ . 6 50.

Α αμέτρητα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στην πατρίδα μας και που έχουν για θύματα ιδιαίτερα τα μικρά παιδιά, κάνουν την έκδοση αυτή αρκετά χρήσιμη. Για καλό και για κακό οι γονείς ας αφιερώσουν χρόνο στα παιδιά τους, κάνοντας τα μικρά μαθήματα με τη βοήθεια των παρατηρήσεων και των εικόνων αυτού του βιβλίου για τη σωστή οδική συμπεριφορά τους. Η κατάλληλη ηλικία που μπορούν να εξοικειωθούν τα παιδιά με την οδική κυκλοφορία είναι 8-10 ετών.

Τ

Κ.Τ.

102/αφιερωμα Ν Ι Κ Ο Υ Μ A Ρ Ο Υ Λ Α Κ Η : Το μαγικό τσουκάλι. Α θ ή ν α Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1 98 2. Σ ε λ . 2 8 . Δ ρ χ . 450.

ΙΑ φορά κι έναν καιρό στην Τουρουτού οι ά' Jρωπoι ήταν πολύ δυστυχισμένοι. Αιτία, ο φιλάργι ρος Τορό ο οποίος ξεζουμίζει με τους φόρους το φτωχό λαό. Τα υπόγεια του παλατιού του γεμάτα χρυσάφι και τα παιδιά της πολιτείας εξαθλιωμένα. Ώσπου ο Λότα ανακαλύπτει το μαγικό τσουκάλι με το οποίο χορταίνει τον κόσμο. Σκάνδαλο μέγα. Ο βασιλιάς συλλαμβάνει τον Λότα και παίρνει στην κατοχή του το μαγικό τσουκάλι. Όμως αυτό δεν υπακούει στις διαταγές του φοβερού βασιλιά. Λότα και μαγικό τσουκάλι συμμαχούν εναντίον του και τον εκθρονίζουν. Από τότε στην Τουρουτού βασιλεύει η χαρά κι η ευτυχία. Ωραίο το παραμύθι του Μαρουλάκη. Οι πολύ όμορφες εικόνες δένουν αρμονικά με το κείμενο.

Μ

4κακκόκουτάλι

Η.Π. Γ Κ Ο Λ Ν Τ Ε Μ Π Ε Ρ Γ Κ Ν Τ Α Ν ΙΕ Λ : Ο μπαμπάς κλώσα. Μ ε τ α φ ρ . Ν ίκ ο ς Δ α μ ια ν ίό η ς . Α θ ή ν α , Τ ε κ μ ή ρ ι ο , 1 98 4. Σ ε λ . 2 5 6 . Δ ρ χ . 5 00 .

(χπαμπας

κλώσα

ΗΠΩΣ έχετε και εσείς μέσα σας μια γερή δόση από αυτό το περίεργο πράγμα του «μπαμπακλωσισμού»; ή επί το απλούστερον του πατερναλισμού, παιδικής ανδρικής ασθένειας; Χωρίς ωραιοποιήσεις ή ρομαντισμούς, μέσα από μια σειρά σπαρταριστών επεισοδίων, που η τηλεοπτική τους μεταφορά ενθουσίασε κοινό και κριτικούς στη Γαλλία, δίνεται η ιστορία ενός πατέρα που ασχολείται μόνος του με τα τέσσερα παιδιά του. Οι διαδοχικές γυναίκες του που νιώθουν, άμεσα ή έμμεσα, να ασκείται και πάνω τους ο «μπαμπακλωσισμός» δεν τον αντέχουν και τον εγκαταλείπουν. Ένα βιβλίο για τις διακοπές που απευθύνεται κυρίως σε γονιούς τωρινούς και μέλλοντες.

Μ

Σ Ο Φ Ι Α Σ Ζ Α Ρ Α Μ Π Ο Υ Κ Α : Μυθολογία 8. Ε ι κ ο ν . : Ε. Ζ α ρ α μ π ο ν κ α . Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1985. Σ ε λ . 40. Δ ρ χ .

4 50.

μύθος της Ευρώπης και του Κάδμου, του Τάνταλου και του Πέλοπα, του Δαναού, του Περσέα και της Μέδουσας παρουσιάζονται για παιδιά με μύθο και εικόνες. Υπάρχει εισαγωγή, η οποία θυμίζει στα παιδιά τις επιρροές της Μυθολογίας μας στην τέχνη και τη λογοτεχνία. Η ανάγνωση είναι πολύ ευχάριστη και διασκεδαστική για τα παιδιά. Μέσα από αυτές τις σελίδες ανακαλύπτουν τη σχέση της Ευρώπης και του Δία, με τον Μίνωα, τον Σαρπηδόνα και τον Ραδάμανθυ, τα παθήματα του Τάνταλου, καθώς και τα κατορθώματα του Περσέα. Στο τέλος της έκδοσης υπάρχουν δυο χρήσιμες σελίδες: η μια απαντάει στο ποιος είναι ποιος σ’ αυτό το βιβλίο και η άλλη με το χάρτη δείχνει στα παιδιά τους τόπους που συνάντησαν στους παραπάνω μύθους.

Ο

Κ.Τ.

αφιερωμα/103 Γ Κ Ρ Ε Τ Ε Φ Α Γ Κ Ε Ρ Σ Τ Ρ Ε Μ , Γ Κ Ο Υ Ν ΙΑ Α Χ Α Ν Σ Ο Ν . Περ, η Ίντα και το μικροντσικο. Μ ε τ . Κ ικ ή Α γ γ ε λ ή . Ε ικ ο ν . Γ κ ο υ ν ίλ α Χ ά ν σ ο ν . Α θ ή ν α , Η ρ ά κ λ ε ι τ ο ς , 1 983. Σ ε λ . 4 8. Δ ρ χ . 5 00.

Ο

ΝΑ βιβλίο για τη συμβίωση· τη συμβίωση των παιδιών με τους μεγάλους και τον κόσμο των θαυμάτων που τα ματάκια τους αντικρίζουν με τόσες απορίες κι αγωνία. Η οικογένεια Λίντστρεμ συζητά και σχεδιάζει, περιμένοντας ένα ακόμη παιδί, το ξεκίνημα της ανθρώπινης ύπαρξης με τη φυσική ένωση του άνδρα και της γυναίκας και την ανάπτυξη του εμβρύου στη μήτρα. Ο Περ και η 'Ιντα ρωτούν, αναστατώνονται, παίζουν τους ρόλους των μεγάλων, ζουν στιγμές εκνευρισμού αλλά και πληρότητας, και μας προσφέρουν με τους γονείς τους μιαν εικόνα ιδανικής συμβίωσης, απολαυστικής και άκρως διδακτικής... την οποία μάλλον θα προτιμούσαμε λιγότερο τέλεια -και τους γονείς περισσότερο αμήχανους- για να μη νιώθουμε και μεις τόσο άχρηστοι σαν γονείς.

Ε

Η.Π. Οι περιπέτειες τον χαρταετού Αετομντη από τη Βραζιλία.

M A L T A IS M A R C E L L A κ α ι F R A N Q O IS E R O J A R E :

Μ ε τ α φ ρ . Ρ ο ν σ σ ο ς Β ρ α ν ά ς . Α θ ή ν α , Δ ω ρ ι κ ό ς , 1985. Σ ε λ . 4 8. Δ ρ χ . 650.

γενναίος χαρταετός Αετομύτης μας έρχεται από τη μακρινή Βραζιλία, πανέτοιμος για νέες περιπέτειες μακριά από την πατρίδα του όπου κουράστηκε «να ζει μόνιμα δεμένος σ’ ένα μικρό πάσσαλο μπηγμένο στην άμμο, μια άμμο πάντα ζεστή, σε μια χώρα πάντα ζεστή, όπου δεν υπήρχε ποτέ χειμώνας». Η ελευθερία του ξεκινάει πρώτα μέσα από το όνειρο και μετά γίνεται πραγματικότητα. Στο βιβλίο αυτό περιγράφονται οι πρώτες ταξιδιωτικ μπειρίες του χαρταετού. Θα ακολουθήσουν και άλλες σε άλλο δεύτερο βιβλίο, με τελευταίο του ταξίδι ένα ελληνικό νησί, την Ύδρα, όπου θα γνωρίσει έναν αληθινό φίλο, τον «Ίλιγγο». Καλώς να μας έρθει λοιπόν! Το πρώτο βιβλίο είναι αφιερωμένο «στα παιδιά όλου του κόσμου που ονειρεύονται την ελευθερία». Η πρωτότυπη αυτή δουλειά ανήκει στις Marcella Maltais και Frar^oise Rozare. Το κείμενο πλαισιώνεται από πλούσια και αριστοτεχνική εικονογράφηση.

Ο

Σ Ο Φ Ι Α Σ Φ ΙΛ Ν Τ ΙΣ Η : Η μάνα τον ανέμον. Ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : Ό λ γ α Σ τ α υ ρ ίό ο υ : Θ εσ/ κη, Α γ ρ ο τ ικ έ ς Σ υ ν ε τ α ιρ ισ τ ικ έ ς Ε κ δ ό σ ε ις , 1985. Σ ε λ . 5 2 . Δ ρ χ . 400.

ΙΑ φορά κι έναν καιρό, ο πατέρας του ανέμου ήταν πραματευτής και η μάνα του λυγερή νια και όμορφη τσιγγάνα από τον Καύκασο. Πέσαν στα χέρια όμως ενός κακού πειρατή που διέλυσε τη φαμίλια. Καμιά φορά είναι ν’ απορείς πώς υπάρχουν άνθρωποι που φτιάχνουν τόσο όμορφες ιστορίες όπως η Σ. Φίλντιση. Ιστορίες όμορφες, τρυφερές, ευαίσθητες

Μ

104/αφιερωμα που απογειώνουν τα παιδιά σε μυθικούς κόσμους. Μέσα από υπέροχες εικόνες και τρυφερή ατμόσφαιρα η Σ. Φίλντιση δίνει ένα δείγμα γραφής πρώτης τάξεως. Η Ο. Σταυρίδου έκανε πολύ καλή εικονογράφηση. ,

Κ.Τ.

Β Ο Υ Λ Α Σ Μ Α Σ Τ Ο Ρ Η . Ο καλεσμένος. Ε ι κ ό ν ε ς Σ π ύ ρ ο ς Ο ρ ν ε ρ ά κ η ς . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1984. Σ ε λ . 42. Δ ρ χ . 250 .

ΥΝΗΘΩΣ όταν οραματιζόμαστε το μέλλον της ανθρωπότητας το βλέπουμε πιο ζοφερό από ό,τι είναι σήμερα. Η ανθρώπινη ποιότητα ζωής είναι τελείως υποβαθμισμένη και στατικά προσηλωμένη στις διάφορες μηχανές. Όμως, ο ήρωας αυτού του βιβλίου έρχεται να μας διαβεβαιώσει για ακριβώς τα αντίθετα. Σχεδιάζοντας αλλεπάλληλους κύκλους, μια μέρα, στο μάθημα της έκθεσης που έχει θέμα «Πώς φαντάζομαι τη ζωή του 3.000» και προσπαθώντας να φανταστεί πώς θα είναι εκείνη η εποχή, παρασύρεται από ένα αόρατο χέρι και βρίσκεται στο 3.000. Εκεί τον υποδέχονται παιδιά, που δεν είναι ακριβώς ίδια με τα σημερινά, αλλά έχουν κι αυτά έντονη διάθεση για παιχνίδι. Είναι η πρώτη φορά αλλά όχι και η τελευταία που ο ήρωας θα ταξιδέψει μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και θα γνωρίσει παίζοντας όλα τα θαύματα που συμβαίνουν εκείνη την εποχή και που μακάρι να τα ζήσουν όλοι οι άνθρωποι που θα υπάρχουν τότε αν τους αφήσουν τα πυρηνικά εργαστήρια και οι πόλεμοι. Μπαίνουμε στον πειρασμό να σας πούμε μόνο ότι: Η ειρήνη επικρατεί παντού. Η θάλασσα είναι ολοκάθαρη και ο βυθός της καλλιεργείται. Κυκλοφοριακά προβλήματα (ρύπανση, ηχορύπανση, μποτιλιάρισμα, πάρκινγκ κλπ:.) δεν υπάρχουν. Νομίζουμε ότι το παιδί συχνά πρέπει να τρέχει στο χώρο της φαντασίας του και το βιβλίο τού δείχνει έναν τρόπο. Η εικονογράφηση τονίζει το διαστημικό στοιχείο της αφήγησης χωρίς όμως να φτιάχνει έναν ονειρεμένο κόσμο.

Σ

Γ.Γ.

H .C . A N D E R S E N . Η Τοσοδούλα. Μ ε τ . Δ ή μ η τ ρ α Σ ί μ ο ν . Ε ικ ο ν . L is b e t h S w e r g e r . Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1 984. Σ ε λ .

3 6 . Δ ρ χ . 5 50.

H .C . A N D E R S E N . Ο χοιροβοσκός. Μ ε τ . Δ ή μ η τ ρ α Σ ί μ ο ν . Ε ικ ο ν . L is b e t h S w e r g e r . Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1984. Σ ε λ . 30. Δ ρ χ . 500 .

H.C. A N D E R S E N . Το αηδόνι. Μ ετ . Δ ή μ η τ ρ α Σ ί μ ο ν . Ε ικ ο ν . L is b e t h Z w e r g e r . Α θ ή ν α , Ά μ μ ο ς , 1984. Σ ε λ .

3 2 . Δ ρ χ . 5 00. ΑΠΟΤΕ ζούσε στη μακρινή Κοπεγχάγη ένας ψηλόλιγνος κάπως άχαρος, αλλά χαρισματικός νέος που τραγουδούσε, έπαιζε θέατρο κι έγραφε υπέροχα παραμύθια. Ήταν ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Μετά έναν αιώνα και βάλε, στα 1954 δηλαδή, γεννιέται στην Αυστρία ένα έξυπνο και σεμνό κορίτσι που σα μεγάλωσε έκανε λαμπρές σπουδές στην Ακαδημία Τεχνών της Βιέννης. Μια μέρα καθώς ξαναδιάβαζε

Κ

αφιερωμα/105 για πολλοστή φορά τα παραμύθια του Αντερσεν αποφάσισε, μάλλον από ένστικτο, να τα εικονογραφήσει. Οι ιστορίες του Άντερσεν με τις εικόνες της Ζβέργκερ έκαναν το γύρω του κόσμου. Ο Άντερσεν γι’ ακόμη μια φορά γνώριζε τη δόξα χάρη στη βιεννέζα ζωγράφο, η οποία σήμερα θεωρείται από τις καλύτερες εικονογράφους παιδικής λογοτεχνίας σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Εσείς και τα παιδιά σας θα γοητευθείτε διαβάζοντας τις γνωστές ιστορίες του Άντερσεν «Η τοσοδούλα», «Ο χοιροβοσκός» και «Τ’ αηδόνι» και θα εντυπωσιαστείτε από τις εικόνες-πίνακες, εκπληκτικής ευαισθησίας, της Λίζμπεθ Ζβέργκερ. Η μετάφραση της Δήμητρας Σίμου βασισμένη στ’ αρχικά κείμενα δείχνει σεβασμό κι αγάπη στον μεγάλο παραμυθά. Αν προσθέσει δε κανείς και την καλαίσθητη εμφάνιση των βιβλίων, αυτή η σειρά αξίζει ιδιαίτερης προσοχής σ’ ένα χώρο που οι κάθε λογής προχειρότητες δίνουν και παίρνουν, με μόνο σκοπό το εύκολο κέρδος. Τρία βιβλία που πρέπει δίχως άλλο ν’ αποκτήσετε. Η.Π. Θ Α Λ Α Σ Σ Η Ν Ε Α Ρ Χ Ο Υ . Ζούσανε μια φορά και όχι μόνο δυο μικρά ψάρια χωρίς όνομα. Ζ ω γ ρ α φ ι έ ς Τ α τ ιά ν α Β ο λ α ν ά κ η . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1984. Σ ε λ . 36. Δ ρ χ . 650.

ΝΑ καλογραμμένο παιδικό παραμύθι με πρωταγωνιστές αυτή τη φορά δυο πανέμορφα ψαράκια που ζουν στον Ε εντυπωσιακό κόσμο του βυθού, που μας δίνεται μέσα από τις εκπληκτικές ζωγραφιές και τα κολάζ της γνωστής και από άλλες της δουλειές Τατιάνας Βολανάκη, που είχε και την επιμέλεια του βιβλίου. Ένα μοντέρνο, κοινωνικό παραμύθι που πραγματεύεται τις ανθρώπινες σχέσεις, τους συμβιβασμούς και την κοινωνική καταπίεση στον σημερινό κόσμο, περνώντας τα όλα αυτά μέσα από τις σχέσεις δυο ψαριών (που μπορείτε να τους δώσετε όποιο όνομα σας αρέσει) και μιας άλλης πραγματικότητας -της πραγματικότητας του βυθού. Το «και όχι μόνο» που χρησιμοποιεί συχνά ο συγγραφέας Νέαρχος Θαλάσσης, προτρέπει το παιδί να χρησιμοποιήσει τη δική του φαντασία και για μια άλλη αλήθεια και όχι μόνο αυτή του συγγραφέα. Και τέλος, το κάθε παιδί μπορεί να δώσει όποιο τέλος θέλει σ’ αυτό το παραμύθι και όχι μόνο... Β.Σ. Φ Α Κ Ι Ν Ο Υ Ε Υ Γ Ε Ν ΙΑ : Ο κύριος Κ έ δ ρ ο ς . Σ ε λ . 40. Δ ρ χ . 450.

Ονλτραμέρ. Α θ ή ν α ,

ΛΛΟ ένα υπέροχο παραμύθι σε μονοτονικό (και αυτή τη φορά) μας δίνει η γνωστή συγγραφέας σε μικρούς και μεγάλους δημιουργός της «Ντενεκεδούπολης», Ευγενία Φακίνου. Ο κύριος Ουλτραμέρ μέσα στα μπλε του είναι το πιο πλούσιο αλλά και το πιο κακό φυσερό του κόσμου. Δεν νοιάζεται καθόλου για τα μικρά ντενεκεδάκια που πεινάνε... Οι άλλοι γείτονες τους, οι σκούπες, τα παπούτσια, μπουκάλια βοηθούν όσο μπορούν. Ένας μικρόκοσμος των μεγάλων.

Α

106/αφιερωμα Με το status quo και τους νόμους που διέπουν την κοινωνία των μεγάλων, έτσι και στην κοινωνία της Ντενεκεδόυπολης υπάρχουν ομάδες με οικονομικοκοινωνικές διαφορές αλλά και με αναλλοίωτες αξίες όπως τη φιλία και την αλήθεια. Θα λέγαμε πως είναι μια όχι βίαιη εισαγωγή από τον κόσμο των άδειων ντενεκέδων στον κόσμο των «μεγάλων»... Η πλούσια εικονογράφηση του βιβλίου έχει γίνει από την ίδια τη συγγραφέα. Β.Σ. Α Ρ ΙΣ Τ Ο Φ Α Ν Η . Π Λ Ο Υ Τ Ο Σ , σ ε κ ό μ ι κ ς . Δ ι α σ κ ε υ ή - κ ε ί μ ε ν α Τ. Α π ο σ τ ο λ ί ό η ς . Σ κ ί τ σ α Γ. Α κ ο κ α λ ί ό η ς . Θ ε σ / ν ίκ η , Α γ ρ ο τ ι κ έ ς Σ υ ν ε τ α ι ρ ι σ τ ι κ έ ς Ε κ δ ό σ ε ι ς , 1986. Σ ε λ . 5 2. Δ ρ χ . 3 50. Α Ρ ΙΣ Τ Ο Φ Α Ν Η . Ε Κ Κ Λ Η Σ Ι Α Ζ Ο Υ Σ Ε Σ σ ε κ ό μ ι κ ς . Δ ι α σ κ ε υ ή - κ ε ί μ ε ν α Τ. Α π ο σ τ ο λ ί ό η ς . Σ κ ί τ σ α Γ. Α κ ο κ α λ ί ό η ς . Θ ε σ / ν ίκ η , Α γ ρ ο τ ι κ έ ς Σ υ ν ε τ α ι ρ ι σ τ ι κ έ ς Ε κ δ ό σ ε ι ς , 1 986. Σ ε λ . 52. Δ ρ χ . 3 50.

toyΑΜΙΤΟΦ«Β$Μ

ΙΝΑΙ γεγονός ότι τα κόμικς ασκούν τρομερή έλξη στα παιδιά, αλλά και στους μεγάλους. Όπως είναι γεγονός ότι τα κόμικς που κυκλοφορούν στην Ελλάδα είναι σχεδόν κακής ποιότητας. Διατηρούν όλη την ξενική τους προέλευση όσον αφορά την εξωτερική τους εμφάνιση, τα ονόματα, τη νοοτροπία. Αυτή η σειρά με τις κωμωδίες του Αριστοφάνη σε κόμικς θέλουμε να πιστεύουμε πως αποτελεί μια σπουδαία εξαίρεση. Ίσως έτσι ο Αριστοφάνης φτάσει σίγουρα στα παιδιά. Αναμφισβήτητα πρόκειται για ένα τόλμημα πολύ αξιόλογο.

Ε

Κ.Τ.

S e m p e l G o s c i n n y : Ο μ ι κ ρ ό ς Ν ικ ό λ α ς δ ι α σ κ ε δ ά ζ ε ι . Μ ε τ α φ ρ . Ν ίκ ο ς Δ α μ ι α ν ί ό η ς . Α θ ή ν α , Τ ε κ μ ή ρ ι ο . Σ ε λ .

1 12. Δ ρ χ . 300.

ΝΑ βιβλίο για μικρούς και μεγάλους. Είναι το δεύτερο από τα πέντε βιβλία που κυκλοφορούν στην ίδια σειρά. Μια πολύ επιτυχημένη προσπάθεια συγκερασμού εικόνας και λόγου, λειτουργώντας το καθένα και αυτόνομα. ' Βέβαια και τα ονόματα Sempe και Goscinny (ο δημιουργός των πασίγνωστων Αστερίξ - Λούκυ Λουκ - Ιζνογκούντ) είναι πια εγγύηση. Οι περισσότερες ιστορίες του Νικόλα αναφέρονται στο σχολείο. Εδώ παρακολουθούμε την αποβολή του Αλσέστ: «ήμασταν όλοι λυπημένοι, ακόμα και η δασκάλα μας». Η μύτη του θείου Ευγένιου, το ρολόι που δεν άφησε τον μικρό Νικόλα να κοιμηθεί, καθώς έβλεπε τους δείκτες να γυρνούν. «Λδιπόν τέλειωσα τη σούπα μου μόλις η βελόντα έκανε πέντε γύρους και κάτι. Στις 7 και 51 η μαμά μου έφερε ένα κομμάτι από το ωραίο γλυκό που περίσσεψε το μεσημέρι και σηκωθήκαμε από το τραπέζι στις 7 και 58», πώς έσπασε το ροζ βάζο του σαλονιού, το απίθανο ματς που έπαιζαν οι μπαμπάδες του Νικόλα και της παρέας του με τους μπαμπάδες των παιδιών από το άλλο σχολείο και πολλές άλλες καταπληκτικές ιστορίες.

Ε

αφιερωμα/107 Αξίζει τον κόπο να σημειώσουμε για άλλη μια φορά τα απίθανα σκίτσα του Ζαν-Ζακ Σανπέ. Β.Σ.

Ε ΙΝ Α Ι ν τ ά λ α μ ε σ η μ έ ρ ι μ ε τ ά α π ό έ ν α π ο λ ύ ω ρ ο μ π ά ν ι ο κ α ι μ ε τ ά α π ό έ ν α λ ο υ κ ο ύ λ ε ιο γ εύ μ α , σ υ μ π λ η ρ ω μ έ ν ο κ α ι μ ε τ α α ν ά λ ο γ α π ο τ ά , ζ η τ ά τ ε έ ν α ν ύ π ν ο π ο υ θ α σ α ς ξ ε κ ο υ ρ ά σ ε ι. Ε νώ , ό μ ω ς , έ χ ε τ ε π έ σ ε ι σ τ ο κ ρ ε β ά τ ι κ α ι χ ω ρ ίς κ α μ ιά δ υ σ κ ο λ ία κ ο ιμ ά σ τ ε α κ ο ύ γ ο ν τ α ι ο ι φ ω ν έ ς (φ ω ν ά ρ ε ς σ τ η ν π ρ ο κ ε ιμ έ ν η π ε ρ ίπ τ ω σ η ) τ ω ν π α ιδ ιώ ν σ α ς π ο υ π α ίζ ο υ ν . Ε κ τ ό ς α π ό σ α ς π ο υ σ τ ο κ ά τ ω κ ά τ ω ε ίσ τ ε υ π ο χ ρ ε ω μ έ ν ο ς ν α ξ υ π ν ή σ ε τ ε - δ ι κ ά σ α ς π α ιδ ιά ε ί ν α ι - ξ υ π ν ά ν ε κ α ι κ ά π ο ιο ι γ ε ίτ ο ν ε ς π ο υ δ ε ν ε ίν α ι υ π ο χ ρ ε ω μ έ ν ο ι ν α ε γ κ α τ α λ ε ίψ ο υ ν τ η μ ε σ η μ ε ρ ια ν ή τ ο υ ς σ ιέ σ τ α . Τι θα κάνετε τώ ρα ; Θ α κάτσετε ν α τα π ρ οσέχετε να μ η φ ω νά ζο υ ν κ α ι ν α μ η ν τρέχουν. Ή θ ’ α φ ή σ ετε τη μ α μ ά να τα π ρ ο σ έ χ ε ι. Ε μ ε ίς έ χ ο υ μ ε ν α σ α ς π ρ ο τ ε ί ν ο υ μ ε κ ά τ ι π ι ο π ρ α κ τ ι κ ό κ α ι τ α υ τ ό χ ρ ο ν α ε π ικ ο δ ο μ η τ ι κ ό . Κ υ κ λ ο φ ο ρ ο ύ ν κ ι έ χ ο υ ν ε κ δ ο θ ε ί σ τ ο ν τ ό π ο μ α ς τ ρ ε ις σ ε ιρ έ ς β ιβ λ ίω ν (τ ι π ε ρ ιο δ ικ ό τ ω ν β ιβ λ ίω ν θ ά ’μ α σ τ α ν α ν <5εν σ α ς π ρ ο τ ε ί ν α μ ε β ι β λ ί α ) π ο υ σ τ ό χ ο έ χ ο υ ν ν α ψ υ χ α γ ω γ ή σ ο υ ν τ α π α ι δ ι ά κ α ι π α ρ ά λ λ η λ α ν α μ ά θ ο υ ν . Ε π ίσ η ς ν α τ ο υ ς θ υ μ ίσ ο υ ν , έ μ μ ε σ α , ό , τ ι έ μ α θ α ν τ η ν π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν η χ ρ ο ν ιά . Α ρ χ ίζ ο υ μ ε π α ρ ο υ σ ι ά ζ ο ν τ α ς τ η ν π ρ ώ τ η α π ό α υ τ έ ς τ ι ς σ ε ι ρ έ ς π ο υ κ υ κ λ ο φ ό ρ η σ ε μ ε α υ τ ό ν τ ο σ τ ό χ ο . Ε ίν α ι τ ο : X . Σ Α Κ Ε Λ Λ Α Ρ Ι Ο Υ -Κ . Χ Ρ Η Σ Τ Ο Υ : Ο ι δ ια κ ο π έ ς . Τ ο β ιβ λ ίο μ ο υ γ ια τ ο κ α λ ο κ α ίρ ι. Α θ ή ν α , G u t e n b e r g . Ε π α ν έ κ δ ο σ η 1986. Γ ια τ η ν A ' Δ η μ ο τ ικ ο ύ 1. Σ ε λ . 136. Δ ρ χ . 3 50 . Γ ια τ η Β ' Δ η μ ο τ ι κ ο ύ 2 . Σ ε λ . 1 60 . Δ ρ χ . 350 . Γ ια τ η Γ ' Δ η μ ο τ ι κ ο ύ 3 . Σ ε λ . 1 68. Δ ρ χ . 3 50. Γ ια τ η Δ ' Δ η μ ο τ ι κ ο ύ 4. Σ ε λ . 1 84. Δ ρ χ . 350 .

ΥΜΦΩΝΑ με τους συγγραφείς οι τόμοι αυτοί είναι πολύτιμα βοηθήματα που δίνουν μέσα από τα παιχνίδια, τα ανέκδοτα, τις παροιμίες, τις σπαζοκεφαλιές και τα τεστ, πλούσιες γνώσεις και πληροφορίες. Βοηθούν επίσης τα παιδιά να ξαναφρεσκάρουν στη μνήμη τους όσα έμαθαν τη σχολική χρονιά που πέρασε, ν’ ακονίσουν το μυαλό τους, να περάσουν ευχάριστα τις ώρες τους διασκεδάζοντας με τα πολλά παιχνίδια, τα παραμύθια, τα ποιήματα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα άρθρα των βιβλίων «Οι πιο... τα πιο» με «περίεργα» απ’ όλο τον κόσμο. «Οι διακοπές μου», που ακολουθούν το πρόγραμμα του Υπ. Παιδείας, σε νέα μονοτονική ξαναδουλεμένη έκδοση, θα γίνουν σίγουρα αχώριστος σύντροφος κάθε παιδιού. Η δεύτερη σειρά έχει τίτλο: Χαρούμενες διακοπές και στη συγγραφή της συνεργάστηκαν η ποιήτρια Ρένα Καρθαίου και η παιδαγωγός Κατερίνα Μάνου-Πασά. Αναλυτικότερα τα βιβλιογραφικά στοιχεία της σειράς είναι: Ρένα Καρθαίου - Κατερίνα Πασά (και Θ. Δήμας για το βιβλίο της Στ'): Χαρούμενες διακοπές. α) Για τα παιδιά που έχουν τελειώσει την Α' δημοτικού (εικονογράφηση Αλέξης Φουντουκλής - Ειρήνη Σεραφιανού Β. Κερεκλίδου). Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1982, σελ. 185, δρχ.

400.

Σ

108/αφιερωμα β) Για τα παιδιά που έχουν τελειώσει τη Β' δημοτικού (εικονογράφηση Σπύρος Ορνεράκης). Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1982, σελ. 157, δρχ. 330. γ) Για τα παιδιά που έχουν τελειώσει τη Γ' δημοτικού (εικονογράφηση Ν. Μαρουλάκης). Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1983, σελ. 215, δρχ. 430. δ) Για τα παιδιά που έχουν τελειώσει τη Δ ' δημοτικού (εικονογράφηση Σπύρος Ορνεράκης). Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1983, σελ. 235, δρχ. 450. ε) Για τα παιδιά που έχουν τελειώσει την Ε' δημοτικού (εικονογράφηση Σπύρος Ορνεράκης - Νίκος Σιδέρης). Αθήνα Π α τ ά κ η ς , 1985, σελ. 201, δρχ. 450. στ) Για τα παιδιά που έχουν τελειώσει την ΣΤ' δημοτικού (εικονογράφηση Σπύρος Ορνεράκης). Αθήνα, Π α τ ά κ η ς , 1986, σελ. 264, δρχ. 500. Με το βιβλίο αυτό συντροφιά, το παιδί μπορεί να περάσει ευχάριστες ώρες στις διακοπές του, αλλά και γενικά στον ελεύθερο χρόνο του, ενώ συγχρόνως θα επαναλαμβάνει ορισμένη ύλη από τα μαθήματα που έχει διδαχτεί, χωρίς να έχει την αίσθηση ότι κάνει μια δουλειά βαρετή ή κουραστική. Η συγγραφή του βιβλίου στηρίζεται στη σκέψη ότι κάτι καλό και χρήσιμο, που μόνο του θα φαινόταν βαρετό, μπορούμε να το μεταδώσουμε στα παιδιά με τρόπο που να γίνει αγαπητό, αν το συνοδεύσουμε με γέλιο, ευχάριστη εικόνα, παιχνίδι και γενικά με χαρά. Έτσι με τρόπο διασκεδαστικό περνάνε μέσα από το βιβλίο αυτό γνώσεις γραμματικής, αριθμητικής, ποιήματα, μικρές ιστορίες, γνώση του περιβάλλοντος κ.ά. ανακατεμένα με παιχνίδια, αινίγματα, σταυρόλεξα, γρίφους, ανέκδοτα και διάφορα άλλα στοιχεία που τραβούν το ενδιαφέρον των μικρών. Τα βιβλία είναι χωρισμένα σε κύκλους. Και ερχόμαστε στο τελευταίο στη σειρά και πιο πρόσφατο. Πρόκειται για τα πέντε βιβλία του Μάνου Κοντολέοντα και 'Αννας Αγγουρά-Βλογιαννίτη που έχουν γενικό τίτλο «Το βιβλίο των διακοπών μου» και υπότιτλο «παίζω και μαθαίνω». Και θα σας δώσουμε τα εκδοτικά του στοιχεία:

Μ Α Ν Ο Υ ΚΟΝΤΟΛΕΟΝΤΑ - ΑΝΝΑΣ Α Γ Γ Ο Υ Ρ Α -Β Λ Ο Γ ΙΑ Ν Ν ΙΤ Η : Τ ο β ι β λ ί ο τ ω ν δ ι α κ ο π ώ ν μ ο υ . Π α ίζ ω κ α ι μ α θ α ί ν ω . ( Έ ν α β ι β λ ί ο γ ι α κ ά θ ε τ ά ξ η τ ο ν Δ η μ ο τ ικ ο ύ μ ε α σ κ ή σ ε ις π α ιγ ν ίδ ια , ισ τ ο ρ ίε ς ). Ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η :· Σ τ ά θ η ς Σ τ α ν ρ ό π ο ν λ ο ς - Α ν θ ή Σ ο φ ο κ λ έ ο ν ς . Α θ ή ν α , Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1 98 6. Σ ε λ ί δ ε ς Α '2 1 2 , Β '2 1 2 , Γ '2 1 2 , Δ '2 1 2 , Ε '2 1 2 . Δ ρ χ . Α '3 0 0 , Β ' 3 5 0 , Γ ' 400 , Δ ' 4 00, Ε ' 400.

σκοπός της έκδοσης, όπως μας λένε οι δημιουργοί της, ξεκινάει από τη διαπίστωση ότι τα παιδιά δυσκολεύονται στην αρχή της σχολικής χρονιάς κάθε Σεπτέμβρη να προσαρμοστούν, έχοντας ξεχάσει πολλά απ’ όσα διδάχτηκαν τη χρονιά που πέρασε. Προσπάθεια τους, λοιπόν είναι με τη βοήθεια παιχνιδιών και ευχάριστων αναγνωσμάτων - όπως λογοτεχνικά κείμενα, παραμύθια, ποιήματα και πνευματικές ασκήσεις - καθώς και ασκήσεις γραμματικής και αριθμητικής, να δώσουνε την ευκαιρία στα παιδιά για ένα ξανακοίταγμα της ύλης, που,

Ο

αφιερωμα/109 χωρίς να διαταράξει τις διακοπές τους, θα τα επαναφέρει εύκολα στο ρυθμό εργασίας. Για τις τάξεις Γ', Δ ' και Ε ', τα κείμενα ακολουθούνται από ασκήσεις που αναφέρονται: στην κατανόηση του κειμένου, στην αφαίρεση περιττών στοιχείων, στον τρόπο σχηματισμού περιλήψεων, στην αναγνώριση σχημάτων λόγου, στην επεξεργασία των ποιημάτων και, γενικά, στην αισθητική ανάλυση. Για τα μεγάλα παιδιά, η γραμματική δίνεται χωριστά σε ενότητες: εισαγωγή, ρήματα, άρθρα, ουσιαστικά, επίθετα, αντωνυμίες, άκλιτα. Οι ενότητες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν οδηγός και για τη νέα σχολική σχρονιά. Για κάθε τάξη ακολουθείται η ύλη που ορίζει το νέο πρόγραμμα του υπουργείου Παιδείας. Βλέπετε μπορεί μ’ αυτές τις εκδόσεις να εξασφαλίσετε το μεσημεριανό σας ύπνο, από τη φασαρία που θα κάνουν τα παιδιά σας! Τώρα για του γείτονα ή του συγγενού σας; Σας συμβουλεύουμε να εφοδιασθείτε και με κάποιον τόμο περισσότερο. Γ.Γ. Π Ο Τ Α Μ ΙΤ Η Δ Η Μ Η Τ Ρ Η . Τ α α ν ά π ο δ α π α ρ α μ ύ θ ι α . Ζ ω γ ρ α φ ιέ ς Τ α τ ι ά ν α Β ο λ α ν ά κ η . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1982. Δ ρ χ . 420. Κ Ο Ρ Ο Β Ε Σ Η Π Ε Ρ ΙΚ Λ Η . Η σ υ ν έ λ ε υ σ η τ ω ν ζ ώ ω ν . Κ Ο Υ Ρ Ο Υ Π Ο Υ Γ ΙΩ Ρ Γ Ο Υ . 6 τ ρ α γ ο ύ δ ι α γ ι α π ο ν τ ί κ ι α . Ζ ω γ ρ α φ ικ έ ς Σ π ύ ρ ο ς Ο ρ ν ε ρ ά κ η ς . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1 983. Δ ρ χ . 420.

ΑΡΑΜΥΘΙΑ που διαβάζουμε ακούγοντάς τα ταυτόχρονα και από κασέτα. «Τα ανάποδα παραμύθια» είναι ένα πάρα πολύ μικρό -μικρούτσικο βιβλιαράκι, ό σ ο είναι ίκαι η κασέτα που το συνοδεύει. Τα παραμύθια είναι μικρές μυθολογικές ιστορίες γραμμένες από τον Δ. Ποταμίτη άλλοτε σε έμμετρο και άλλοτε σε πεζό λόγο. Παρουσιάζονται μέσα από τις όμορφες ζωγραφιές της Τ. Βολανάκη, η κακή κοκκινοσκουφίτσα και ο καημένος ο λύκος που τόσο είχε παρεξηγηθεί όλα αυτά τα χρόνια, μια ιστορία για τη ρ-ύ-π-α-ν-σ-η κ.ά. Στην κασέτα το κείμενο αφηγείται ο Δ. Ποταμίτης και η μουσική ανήκει στον Γιάννη Ζουγανέλη. Στην ίδια σειρά: Η πρώτη μου μικρή, μικρή, μικρούλα βιβλιοθήκη, κυκλοφορούν και άλλα δυο πολύ μικρά βιβλιαράκια. Το ένα είναι «Η συνέλευση των ζώων» του Π. Κοροβέση, όπου χάνεται η φυσική τάξη των πραγμάτων μόλις η συνέλευση των ζώων αποφασίζει για αρχηγό της τον Άνθρωπο. Το δεύτερο βιβλιαράκι, του Γιώργου Κουρουπού, έχει 6 τραγούδια για ποντίκια.

Π

Θα σου χαρίσω δυο καρύδια να παίξεις πάνω στα σανίδια. Έλα, γέλα μου λιγάκι πονηρό μου ποντικάκι! Οι όμορφες ζωγραφιές και στα δυο βιβλιαράκια ανήκουν στο Σπύρο Ορνεράκη. Στην κασέτα που συνοδεύει τα κείμενα διαβάζει ο Π. Κοροβέσης. Η μουσική ανήκει στον Γ.

Η ΠΡΩΤΗ ΜΟΥ ΜΙΚΡΗ, ΜΙΚΡΗ, ΜΙΚΡΟΥΛΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ’

110/αφιερωμα Κουρουπό και τραγουδά ο Σπάρος Σακκάς. Μια πολύ-πολύ ωραία σύνθεση. Β.Σ.

Κ Λ Α Σ ΙΚ Α Π Α Ρ Α Μ Υ Θ ΙΑ . Μ ια ε π ιλ ο γ ή α π ό τ ο υ ς μ ύ θ ο υ ς τ ο ν Α ι σ ώ π ο υ . Δ ια σ κ ε υ ή L u c y K in c a i d . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η E r ic K in c a i d . Α π ό δ ο σ η σ τ α ε λ λ η ν ι κ ά Μ ά ρ ιο ς Β ε ρ έ τ τ α ς . Α θ ή ν α , Χ ε λ ώ ν α . Σ ε λ . 62. Δ ρ χ . 5 0 0 Α Θ Α Ν Α ΤΑ Π Α Ρ Α Μ Υ Θ ΙΑ . Μ ια ε π ιλ ο γ ή α π ό τ ο υ ς μ ύ θ ο υ ς τ ο ν Α ι σ ώ π ο υ . Δ ια σ κ ε υ ή L u c y K in c a i d . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η E r i c K in c a i d . Α π ό δ ο σ η σ τ α ε λ λ η ν ι κ ά Μ ά ρ ιο ς Β α ρ έ τ τ α ς . Α θ ή ν α , Χ ε λ ώ ν α . Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ . 5 0 0

Ι πασίγνωστοι μύθοι του Αισώπου διασκευασμένοι με απόδοση στα ελληνικά (sic) σε δυο καλαίσθητους τόμους. Η αλεπού με τα σταφύλια, η αλεπού κι ο πελαργός, το αγόρι με τα φουντούκια, ο γάιδαρος κι η σκιά του, η χελώνα κι ο λαγός, ο Δίας κι η χελώνα, μερικοί από τους 60 μύθους του πιο διάσημου «παραμυθά». Τα παιδιά έρχονται σε στενή επαφή με τα ζώα, τα οποία ως γνωστό όχι μόνον μιλάνε, αλλά και κάποιες φορές αποδεικνύονται πιο έξυπνα και εύστροφα κι από τους ανθρώπους. Τα αλληγορικά νοήματα των μύθων εξακολουθούν να ισχύουν ακόμη και στις μέρες μας. Έτσι γίνεται φανερή η διαχρονική σημασία της συμπυκνωμένης σοφίας του Αισώπου. Η εικονογράφηση των βιβλίων στοχεύοντας σε κλασικά πρότυπα γίνεται σε κάποια σημεία υπερβολική και στις λεπτομέρειές της φλύαρη. Βέβαια, τον τελευταίο λόγο έχουν τα παιδιά.

Ο

Η.Π. Κ Ρ Ι Σ Τ ΙΝ Ε Ν Ε Σ Τ Λ ΙΝ Γ Κ Ε Ρ . Ι σ τ ο ρ ί ε ς τ ο ν Φ ρ α ν τ ς . Π α γ κ ό σ μ ι α Ν ε α ν ικ ή Β ι β λ ι ο θ ή κ η . Μ ε τ . Ρ έ ν α Κ α ρ θ α ί ο υ . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η Α ί ζ α Η λ ιο ν . Α θ ή ν α , A . Ψ υ χ ο γ ι ό ς , 1 98 6. Σ ε λ . 92. Δ ρ χ . 3 50 .

Φραντς, ο ήρωας του βιβλίου «Ιστορίες του Φραντς», είναι ένα πολύ όμορφο αγόρι με κατάξανθα μαλλιά, γαλάζια μάτια, κι ένα στόμα σαν καρδούλα. Η ομορφιά του είναι η αιτία που όλοι τον νομίζουν κορίτσι όμως εκείνος προσπαθεί να πείσει τους συνομήλικούς του ότι είναι αγόρι. Κάποτε, βρίσκει τον τρόπο και πείθει τους άλλους για το φύλο του αλλά δεν τους πείθει πια για την αγωγή του. Έτσι ξεκινάνε οι ιστορίες του μικρού Φραντς, που περιλαμβάνονται σ’ αυτό το εύχρηστο βιβλιαράκι, και με τον αυθορμητισμό του και την άγνοιά του απλώνονται και εκτός από τους γονείς του, τον αδελφό του και τη γιαγιά του και σε άλλα περιβάλλοντα. Καθημερινό, απλά γραμμένο από τη Νέστλινγκερ που έχει τιμηθεί με το βραβείο Άντερσεν 1984, ανώτατη διάκριση στο χώρο του παιδικού βιβλίου. Τα σχέδια του βιβλίου της Λίζας Ηλιού, απλά και συγκεκριμένα, ορίζουν το χώρο και τους ήρωες.

Ο

Γ.Γ

αφιερωμα/111 Ρ Ο Ν Τ Α Ρ Ι Τ Ζ ΙΑ Ν Ν Ι: Ιστορίες φτιαγμένες στη μηχανή. Μ εταφ ρ. Ν άσα Μ π α μ π ά κ ο ν. Α θήνα, Τ ε κ μ ή ρ ι ο , 1 983. Σ ε λ . 1 76. Δ ρ χ . 400.

ΛΛΟ ένα καλό παιδικό βιβλίο του Ιταλού συγγραφέα Τζιάννι Ροντάρι (βραβείο Άντερσεν το 1970) που τόσο έχει αγαπηθεί από τα παιδιά σε πολλά μέρη του κόσμου, αφού κάποια βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 25 γλώσσες. Το «Ιστορίες φτιαγμένες στη μηχανή» αποτελείται από πάρα πολλές μικρές ιστορίες με μεγάλη φαντασία και βαθιά αίσθηση του χιούμορ. Φτιάχνει τις δικές του ιστορίες με ένα πνεύμα «αναρχικό», έξω από τα καθιερωμένα παραδοσιακά παραμύθια, με σύγχρονες αναφορές και ίσως το πιο σημαντικό είναι ότι το τέλος δεν είναι απόλυτα καθορισμένο, έτσι ώστε να υπάρχει περιθώριο και για το τέλος που θα προτιμήσει το παιδί-αναγνώστης. Δεν καθοδηγεί, απλώς υποδεικνύει, δεν καταδικάζει, απλώς καυτηριάζει, παθαίνει χωρίς να διδάσκει. Η αχαλίνωτη φαντασία του και η τρυφερότητά του τον οδηγούν σε πολύ προσωπικές εμπνεύσεις. «Ξανακοιμάται, αλλά κοιμάται τόσο γρήγορα που ξυπνάει τρεις ή τέσσερις χιλιάδες χρόνια πριν». «Τι όμορφος που θά ’ταν ο τρούλος του Άγιου Πέτρου στολισμένος ολόκληρος με γάτες μ’ όρθια ουρά».

Α

Β.Σ. Κ Ο Ν Σ Τ Α Ν Τ ΙΝ Π Α Ο Υ Σ Τ Ο Φ Σ Κ Ι : Καλοκαιριάτικες μέρες. Μ ε τ . Σ ο φ ί α Κ ε φ ά λ α . Σ χ έ δ ι α Κ . Κ ο υ ζ ν έ τ σ ο β α . Α θ ή ν α , G u t e n b e r g , 1 98 6. Σ ε λ . 8 0. Δ ρ χ . 350 .

Ι καλοκαιριάτικες μέρες στη Σοβιετική Ένωση διαφέρουν από αυτές της Ελλάδας. Όμως, οι περιπέτειες ενός μικρού που περνά το καλοκαίρι με δύο καλούς ψαράδες δε διαφέρουν πάρα πολύ. Ο μικρός και οι δύο ώριμοι φίλοι του που τον ξεναγούν στα θαύματα της φύσης, ξεναγούν έμμεσα και τα παιδιά της πόλης που θα διαβάσουν αυτό το βιβλίο. Έτσι, θα γνωρίσουν πάρα πολλά πράγματα που θα επιζητήσουν στη συνέχεια να τα βιώσουν και στις διακοπές τους, αν βέβαια βρουν στις ελληνικές παραλίες και λίμνες ψαράδες πρόθυμους να τους βοηθήσουν σε κάτι τέτοιο. Το βιβλίο γραμμένο από τον Κονσταντίν Παουστόφσκι μ’ έντονο λυρισμό, εμπλουτίζεται και με την εικονογράφηση της Κ. Κουζνέτσοβα. Το βιβλίο που είναι γραμμένο για παιδιά 8-12 χρονών διαβάζεται και ευχάριστα από γονείς που λαχταρούν να ζήσουν κοντά στη φύση. Γ.Γ.

Ο

Ι Ν Κ Ι Ο Φ Δ Η Μ Η Τ Ρ Η . Εγώ κι η αδερφή μον η Κλάρα. Μ ε τ . Ρ έ ν α Κ α ρ θ α ί ο ν κ α ι Μ ά ρ ιο ς Λ ά κ ω ν - Σ τ ε λ λ ά κ η ς . Ε ικ ο ν . Τ ρ ά ο ν ν τ λ κ α ι Β ά λ τ ε ρ Ρ ά ι ν ε ρ . Α θ ή ν α , Μ ε τ ό π η . Σ ε λ . 96. Δ ρ χ . 3 50 .

ΙΑ σειρά από πολύ χαριτωμένα διηγήματα του σκηνοθέτη, δημοσιογράφου και συγγραφέα παιδικών βιβλίων Δημήτρη Ινκιόφ. Η Κλάρα κι ο αδελφός της, δυο

Μ

112/αψιερωμα ανήσυχα παιδιά γεμάτα ζωή με ατέλειωτες απορίες, βιώνουν τον κόσμο των μεγάλων μ’ έκπληξη. Οι σκανταλιές ακολουθούν η μία την άλλη χωρίς τελειωμό. Το παράλογο στα παιδικά τους μάτια γίνεται χιούμορ. Η αθωότητα κι η πονηριά σε αρμονία δίνουν στις πράξεις τους διαστάσεις κωμικές. Το βιβλίο διαβάζεται κι από τους γονείς με το πρόσχημα να ελέγξουν τ’ αναγνώσματα των παιδιών τους. Έτσι όλοι μένουν ευχαριστημένοι. Τα σκίτσα λιτά και λειτουργικά δένουν θαυμάσια με τα κείμενα. Η μετάφραση έγινε σε στρωτή ελληνική γλώσσα. Η.Π.

Κ Ρ ΙΣ Τ ΙΝ Ε Ν Ε Σ Τ Λ 1Γ Κ Ε Ρ . Η Ρ ο δ ο μ η λ ιά - Ο λ ο κ α ι κ ά τ ι σ κ έ φ τ ε τ α ι. Μ ε τ ά φ ρ α σ η Ρ έ ν α Κ α ρ θ α ίο υ . Ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η Λ ίζ α Η λ ιο ύ . Α θ ή ν α , A . Ψ υ χ ο γ ι ό ς , 1 9 8 6 . Σ ε λ . 102 . Δ ρ χ . 3 5 0 .

« Ζ"') ΡΕΣ ώρες, θαρρείς ότι οι μεγάλοι θέλουν να σε u b εμποδίσουν να σκέπτεσαι. Σα να αποφεύγουν να βρουν άκρη». Μ’ αυτή τη διαπίστωση τελειώνει το βιβλίο της Κ. Νεστλίνγκερ, «Η Ροδομηλιά», που έχει για πρωταγωνίστρια ένα κοριτσάκι, φυσικά τη Ροδομηλιά που ό,τι ακούει κι ό,τι βλέπει το μεταπλάθει μέσα στον κόσμο της και το κάνει παιγνίδι- έτσι γνωρίζει πράγματα και καταστάσεις μ’ έναν τρόπο δικό της. Εξυπνάδα, χιούμορ, φαντασία, διακρίνουν αυτό το βιβλίο που μπλέκει την παιδική αγνότητα με την ώριμη γνώση. Έ να βιβλίο ακόμα της Κριστίνε Νεστλίνγκερ που στοχεύει να θίξει παιδαγωγικά και κοινωνικά προβλήματα αφαιρώντας το στοιχείο του διδακτισμού. Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η Νεστλίνγκερ έχει κατακτήσει μια από τις πρώτες θέσεις στο χώρο των συγγραφέων του παιδικού βιβλίου. Γ.Γ.

M cN A U G H T O N C O L I N : Τ ρ ε λ ό ς γ ι α π ο δ ό σ φ α ι ρ ο . Α π ό δ ο σ η σ τ α ε λ λ η ν ικ ά : Β ε ν ιζ έ λ ο ς Χ ρ ισ τ ο φ ο ρ ίδ η ς . Α θ ή ν α , Δ ε λ η 0 α ν ά σ η ς . Σ ε λ . 4 8 . Δ ρ χ . 250 .

W ELLS RO SE M A RY : Ο Π έτρος κ α ι η Ε λένη. Α π όδοσ η σ τ α ε λ λ η ν ι κ ά : Γ. Φ λ ε γ ν ά ς . Α θ ή ν α , Δ ε λ η Θ α ν ά σ η ς Σ ε λ . 4 6. Δ ρ χ . 2 5 0 .

Y E O M A N JO H N : Έ ν α ς γ ά τ ο ς γ ια κ λ ά μ α τ α . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η τ ο υ Q u e n t in B la k e . Α π ό δ ο σ η σ τ α ε λ λ η ν ι κ ά : Γ. Φ λ ε γ ν ά ς . Α θ ή ν α , Δ ε λ η θ α ν ά σ η ς . Σ ε λ .

4 0 . Δ ρ χ . 2 50 .

Δημήτρης, παθιασμένος ποδοσφαιριστής, περιμένει με αγωνία το τελικό ματς για να δει τον «Άγιαξ» του Αλέξανδρου να νικά τη «Ρεάλ» του Ισίδωρου με τέσσερα-τρία. Η άτακτη Ελένη που δεν χάνει ποτέ την ευκαιρία να κακομεταχειριστεί τον καλοκάγαθο Πέτρο, ώσπου μια μέρα τα πράγματα αλλάξουν... Και τέλος, ένας γάτος για κλάματα που ξαναποκτά την εμπιστοσύνη στον εαυτό του βοηθούμενος από τα ποντίκια που του σώζουν ακόμα και τη ζωή του με την υπόσχεση ότι θα ζήσει ειρηνικά πια μαζί τους. Αυτά και άλλα πολλά συμβαίνουν στα ζωάκια που

Ο

αφιερωμα/113 μπαινοβγαίνουν χαρούμενα σ’ αυτά τα τρία υπέροχα βιβλιαράκια τσέπης που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Δεληθανάσης. Β.Σ. Ε Υ Γ Ε Ν Ι Α Σ Φ Α Κ Ι Ν Ο Υ : Μια μικρή καλοκαιρινή ιστορία. Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 98 5. Σ ε λ . 141 . Δ ρ χ . 4 50 . Ε ι κ ό ν ε ς : Ε υ γ . Φ α κ ίν ο υ .

<

ΙΝΑΙ η ιστορία τριών παιδιών που περνούν το καλοκαίρι στη Ναύπακτο. Εκεί, στο σπίτι της γιαγιάς τους όλα είναι γνώριμα και φιλόξενα ακόμα και ο μικρόκοσμος της γειτονιάς. Το φετινό τους όμως καλοκαίρι είναι αλλιώτικο, αφού η Ναύπακτος φιλοξενεί τον παππού τους κάτω από τη γη. Αλλά τα παιδιά είναι παιδιά. Παίζουν, κολυμπούν, εργάζονται στο αγρόκτημα, φροντίζουν τα ζώα, κάνουν σκανταλιές, με τη μνήμη του παππού τους έντονη, έχοντάς τον διαρκώς παρόντα. Οι εικόνες του βιβλίου που είναι της συγγραφέως είναι εκπληκτικές.

Ε

% ». **.40 - ψ • % · 1■'".'>' <<«Φ«Ζί*ΐη· . ν , s

Μια μικρή καλοκαιρινή ιστορία

Κ.Τ. Τ 1Ε Π Η Σ Δ Α Ρ Α Κ Η : Ομαδικά παιχνίδια των παιδιών μας. Α θ ή ν α , G u t e n b e r g , 1 98 5. Σ ε λ . 1 92 . Δ ρ χ . 5 00 .

ΤΑΝ τα παιδιά βρεθούν μόνα τους ανακαλύπτουν τρόπους να παίξουν. Τα παιχνίδια όμως θα αναπαράγουν ό,τι έχουν δεχτεί παθητικά έναν ολόκληρο χρόνο από την τηλεόραση, κόμικς κ.λπ. Οι διακοπές δε γίνονται στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά στην επαρχία που διαθέτει ακόμα λίγο χώρο για τα παιδιά ώστε να παίξουν, να τρέξουν και να φωνάξουν. Τα περισσότερα ελληνικά παιχνίδια έχουν επινοηθεί από τους ανοιχτούς χώρους. Παιχνίδια που ενώ παίζονται ευχάριστα ενεργοποιούν τόσο τον πνευματικό κόσμο όσο και τις εκφραστικές δυνατότητες του παιδιού, φωνητικές και κινητικές. Μάλιστα, έτσι που είναι συγκεντρωμένα από την Πέπη Δαράκη στον εύχρηστο τόμο, μπορούν να χρησιμοποιηθούν από μικρούς και μεγάλους -για τους τελευταίους όχι για να παίζουν αλλά για να τα εξηγήσουν στα παιδιά τους. 'Αλλωστε είναι τόσα πολλά (177) που κάποιο απ’ όλα θα ικανοποιήσει τις προτιμήσεις τους. Το βιβλίο όμως, εκτός απ’ την πρακτική του πλευρά με τη δημοσίευση των τρόπων που παίζονται τα παιχνίδια, περιλαμβάνει και το θεωρητικό μέρος με την ιστορική αναδρομή του παιχνιδιού. Στην κατανόηση των κανόνων του παιχνιδιού εξυπηρετούν τα σκίτσα της Μαρίας Ράμφου, ενώ την ιστορία εικονογραφούν φωτογραφίες.

Ο

Γ.Γ. Π Α Τ Ρ Ι Τ Σ Ι Α Ρ Α Ϊ Τ Σ Ο Ν : Η μαγεμένη νύχτα. Μ ε τ . Κ ί ρ α Σ ί ν ο ν . Ε ικ ο ν . Ε λ έ ν η Α ρ β α ν ίτ η . Α θ ή ν α , Μ ε τ ό π η , 1 98 2. Σ ε λ . 2 0 0 . Δ ρ χ . 4 00.

ΑΠΟΥ στη μακρινή Αυστραλία τρία παιδιά παίζουν αμέριμνα στο πάρκο, χωρίς να υποψιάζονται ότι σχεδόν δίπλα τους ζουν πανάρχαια όντα, τα στοιχειά αυτής της ηπείρου.

Κ

ΠΕΠΗ ΔΑΡΑΚΗ.

ομαδικά παιχνίδια τω ν π α ιδ ιώ ν μας

,. ?

· ί

114/αψιερωμα Από μηχανής θεός ο κομήτης, ο οποίος κάθε χίλια χρόνια έρχεται κοντά στη γη, θα είναι η αιτία παιδιά και στοιχειά, πλάσματα ζωντανά και άψυχα να περάσουν μια νύχτα μαγεμένη. Η ιστορία είναι γραμμένη με χιούμορ, τρυφερότητα και μαγεία, στοιχεία που πηγάζουν από τους λαϊκούς μύθους της Αυστραλίας. Η μετάφραση στα ελληνικά, από την επίσης συγγραφέα παιδικών βιβλίων Κίρα Σίνου, είναι υποδειγματική. Η.Π.

M O R I C R U D O : Ιστορίες του δάσους. Μ ε τ α φ . Ν τ ί ν α ς Σ ιδ έ ρ η - Κ ώ σ τ α Α σ η μ α κ ό π ο υ λ ο ν . Α θ ή ν α , Δ ω ρ ι κ ό ς . Σ ε λ . 1 58. Δ ρ χ . 750.

ΤΙΣ καλοκαιριάτικες παραλίες μας, μακριά από τη «φύση» του τσιμέντου και της ασφάλτου, δώστε στα παιδιά σας την ευκαιρία να χαρούν τις ιστορίες μια άλλης φύσης με την κίσσα, τον σκατζόχοιρο και το μικρό ζαρκαδάκι Αστρούλη. Μια ακόμα εξαιρετικά προσεγμένη έκδοση των Εκδόσεων Δωρικός. Με τη βοήθεια μιας θαυμάσιας εικονογράφησης, το βιβλίο δίνει τα παραδείγματα του βιολογικού κύκλου, της οργάνωσης του οικοσυστήματος με τρόπο φυσικό που συνδυάζει τη γνώση με την ευχαρίστηση. Η εικονογράφηση ανήκει στον Mirco Hanak. Β.Σ.

Σ

J U D I T H C R O S H E R . Οι 'Ελληνες. Μ ε τ . Β ο ύ λ α Κ α τ σ έ ν η . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς . Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ . 420 .

J O A N F O R M A N . Οι Ρωμαίοι. Μ ε τ . Μ .Σ . Σ τ α θ ο π ο ύ λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς , 1 97 8. Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ . 4 20.

C .A . B U R L A N D . Οι Ίνκας. Μ ε τ . Ρ ά ν ι α Κ ω σ τ ο π ο ύ λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς . Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ . 4 20.

A N N E M I L L A R D . Οι Αιγύπτιοι. Μ ε τ . Μ .Σ . Σ τ α θ ο π ο ύ λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς , 1 97 8. Σ ε λ . 62. Δ ρ χ . 4 20.

M IC H A E L G I B S O N . Οι Βίκινγκς. Μ ε τ . Μ α ί ρ η Ε π ισ κ ο π ο ύ λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς , 1 97 8. Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ .

420 .

J U D I T H C R O S H E R . Οι Αζτέκοι. Μ ε τ . Μ . Σ τ α θ ο π ο ύ λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς , 1 9 8 0 . Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ . 4 20.

P A T R I C K R O O K E . Οι Νορμανδοί. Μ ε τ . Ε . Π α π α γ κ ί κ α . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς . Σ ε λ . 6 2, Δ ρ χ . 4 20.

L A I Ρ Ο Κ Α Ν . Οι αρχαίοι Κινέζοι. Μ ε~. Μ .Σ . Σ τ α θ ο π ο ύ λ ο υ . Α θ ή ν α , Ε υ κ λ ε ί δ η ς , 1 98 3. Σ ε λ . 6 2. Δ ρ χ .

4 20 .

ΤΗ σειρά οι «αρχαίοι λαοί» έχουν κυκλοφορήσει οκτώ Σ βιβλία με ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τους αρχαίους 'Ελληνες, τους Ρωμαίους, τους Ίνκας, τους Αιγύπτιους, τους Βίκινγκς, τους Αζτέκους, τους Νορμανδούς, τους Κινέζους. Ο ι Έ λ λ η ν ε ς . Στην περίοδο του Χρυσού Αιώνα στην Αθήνα, τι έκαναν οι Έλληνες στο σπίτι, στη δουλειά, στον πόλεμο; Τι ρούχα φορούσαν; Πώς ήταν η ζωή των δούλων; Πώς

αψιερωμα/115 λειτουργούσαν τα σχολεία, το θέατρο; Ποιοι ήταν οι θεοί του Ολυμπου; Ποιοι φιλόσοφοι, συγγραφείς, καλλιτέχνες, έδρασαν εκείνη την περίοδο; Ο ι Ρ ω μ α ί ο ι . Βρισκόμαστε στα χρόνια της ακμής τους. Πώς δημιουργήθηκε η Ρώμη; Πώς λειτουργούσε η διοίκηση; Πώς ζούσε ένας ευγενής κι ένας στρατιώτης; Τι έκαναν στα συμπόσια; Ήταν αναπτυγμένο το εμπόριο και η ναυτιλία τους; Πώς και γιατί παρήκμασε η ρωμαϊκή αυτοκρατορία; Ο ι Ί ν κ α ς . Η μαγευτική ιστορία του πιο αναπτυγμένου πολιτισμού της Αμερικής. Τι ήταν η γιορτή του ήλιου; Ποια ήταν η κοινωνική ιεραρχία; Πώς ζούσαν οι βοσκοί στις Άνδεις; Πώς κατασκεύαζαν τα κτίρια και πώς έκτιζαν τις πόλεις; Ποιος ο ρόλος των θεοτήτων για τους Ίνκας; Ποια ήταν η θρησκεία τους; Πώς τιμωρούσαν το έγκλημα; Ο ι Α ιγ ύ π τ ιο ι. Ό λοι ξέρουν για τις πυραμίδες και τις μούμιες. Πόσοι όμως γνωρίζουν πώς μαγείρευαν, τι έτρωγαν και τι έπιναν οι Αιγύπτιοι; Πώς ήταν το εσωτερικό των σπιτιών τους; Πώς ζούσε ένας Φαραώ; Πώς έκτιζαν τις πυραμίδες; Πώς διασκέδαζαν και με τι παιχνίδια. Πώς ήταν η έπαυλις ενός ευγενή και πώς ζούσαν οι στρατιώτες; Ο ι Β ί κ ιν γ κ ς . Ένας λαός ναυτικός κι ένας πολιτισμός που στηρίχτηκε στις επιδρομές ενός πανίσχυρου στόλου. Ποια ήταν η πατρίδα των Βίκινγκς; Πώς ανέτρεφαν τα παιδιά τους; Πώς κατασκεύαζαν τα πολυθρύλητα πλοία τους; Ποιος ήταν ο ρόλος των γυναικών; Πώς ζούσαν σε περιόδους ειρήνης; Από τι υλικά έφτιαχναν τα σπίτια τους; Ο ι Α ζ τ έ κ ο ι. Ένας λαός που ζούσε στην κοιλάδα του Μεξικού. Πώς ζούσαν οι άνθρωποι στις πόλεις; Πώς εκπαίδευαν τα παιδιά τους; Ποια ήταν τα ιερά παιχνίδια; Τι ήταν οι πλωτοί κήποι; Τι ρόλο έπαιζαν οι σύζυγοι και οι μητέρες; Ποιος ήταν ο Μοντεζούρα; Πώς έγραφαν οι Αζτέκοι; Πώς και πότε εξαφάνισαν τον πολιτισμό τους οι Ισπανοί; Ο ι Ν ο ρ μ α ν ό ο ί. Η ιστορία τους αρχίζει γύρω στα 911 μ.Χ. και τελειώνει στο β' μισό του 12ου αιώνα. Ποιοι ήταν οι Νορμανδοί; Ποιος ο ρόλος των φεουδαρχών και των υποτελών; Πώς έκτιζαν κάστρα και πόλεις; Μοναστήρια και εκκλησίες επηρέαζαν τη ζωή των Νορμανδών; Πώς ανέτρεφαν τα παιδιά τους; Πώς ψυχαγωγούνταν; Τι σήμαινε η επίδραση των Νορμανδών στην Ευρώπη; Ο ι Κ ιν έ ζ ο ι . Η ιστορία των Κινέζων στη διάρκεια των δυναστειών των Χαν και Τανγκ. Ποιοι ήταν οι πρώτοι Κινέζοι; Πώς ζούσαν στην πόλη και τι έτρωγαν; Πώς διασκέδαζαν; Ποιος ήταν ο Κομφούκιος κι ο Λάο-Τσε; Πώς ζούσε ο αυτοκράτορας; Πώς έγραφαν; Ποια ήταν η σημασία της ανάπτυξης των τεχνών; Ποια είναι η ιστορία του μεταξιού; Τι είναι ο Βουδισμός; Τι σήμαινε για τους Κινέζους ο θάνατος; Σ’ αυτά και σ’ άλλα πολλά ερωτήματα υπάρχουν οι ανάλογες απαντήσεις απ’ αυτή τη μικρή εγκυκλοπαίδεια των λαών. Τα παιδιά θα μάθουν πολλά για τους αρχαίους λαούς ευχάριστα και ξεκούραστα. Εξάλλου η ποικίλη εικονογράφηση βοηθά στην αφομοίωση των στοιχείων. Ας σημειωθεί ότι σε κάθε βιβλίο υπάρχουν στις τελευταίες σελίδες κατατοπιστικοί πίνακες που αφορούν την παράλληλη ιστορία άλλων λαών της Ευρώπης, Ασίας, Αφρικής, Εγγύς Ανατολής, Αμερικής καθώς επίσης κι ένα χρησιμότατο γλωσσάρι. Η.Π.

116/αφιερωμα ΒΑ Λ Α Σ Η Δ Ι Ο Ν Υ Σ Η : Η ιστορία της γραφής και τον βιβλίου. Α θ ή ν α , Κ έ δ ρ ο ς , 1 98 5. Σ ε λ . 8 0. Δ ρ χ . 5 20 . ΠΟΥ και αν πάτε πάρτε μαζί σας ένα βιβλίο. Με μεγάλη ευαισθησία, γνώση και αγάπη για το βιβλίο φτιάχτηκε από τον Διονύση Βαλάση μια μικρή ιστορία της γραφής και του βιβλίου από τα πολύ παλιά χρόνια που δεν υπήρχαν καν άνθρωποι και η γη ήταν μια μεγάλη φωτιά που στριφογύριζε στο χάος. Με πλούσιο και προσεγμένο εικονογραφικό υλικό δίνονται τα πρώτα δείγματα γραφής και οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιήθηκαν γι’ αυτό το σκοπό από τους αρχαίους λαούς ώς τις μέρες μας. Μια περιπέτεια χωρίς τέλος: Η ιστορία της ιστορίας της γραφής και του βιβλίου. Β.Σ.

Ο

E N ID B L Y T O N . Οι μυστικοί εφτά σε μια διασκεδαστική περιπέτεια. Μ ε τ . Α λ ε ξ ά ν δ ρ α ς Β α σ ι λ ε ί ο υ . Α θ ή ν α , G u t e n b e r g , 1 98 0. Σ ε λ . 1 20. Δ ρ χ . 2 00 .

E N ID B L Y T O N . Τα πέντε λαγωνικά. Το μυστήριο των παράξενων μηνυμάτων. Μ ε τ . Β ό λ ι α Κ α ρ α γ ι ά ν ν η . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : L ilia n B u c h a n a n . Α θ ή ν α , G u t e n b e r g , 1 98 2. Σ ε λ . 2 16 . Δ ρ χ . 250 .

E N ID B L Y T O N . Οι πέντε φίλοι σε μυστικά ίχνη. Μ ε τ . Μ α ρ ία Δ η μ ο π ο ν λ ο ν . Ε ι κ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η : B e t t y M a x y . Α θ ή ν α , G u t e n b e r g , 1 98 5. Σ ε λ . 1 66. Δ ρ χ . 350 .

ΑΙΝΟΜΕΝΟ στο χώρο της παιδικής λογοτεχνίας και ιδιαίτερα στο αστυνομικό παιδικό μυθιστόρημα, θεωρείται η Ένιντ Μπλάιτον που έχει γράψει πάνω από 45 βιβλία και που δε διστάζουν οι κριτικοί να την αποκαλούν η Αγκάθα Κρίστι των παιδιών. Ο τίτλος αυτός μη σας φαίνεται άστοχος, η Μπλάιτον μέσα στα έργα της πλάθει ιστορίες γεμάτες μυστήριο, φαντασία και ανακαλύπτει ενόχους ή έστω επίδοξους ενόχους. Ο τρόπος που γράφει αλλά και η οργάνωση των θεμάτων της μάλλον είναι τα στοιχεία που κάνουν τα βιβλία της αρεστά και εύκολα σε παιδιά 10-16 χρονών που έχουν και τις ανάλογες δυνατότητες να παρακολουθήσουν το μύθο των βιβλίων της και από την άλλη να αρκεστούν στα ειδικά προτερήματα που παρουσιάζει η δράση και ο χαρακτηρισμός των ηρώων της. Η Μπλάιτον διαθέτει τρεις θιάσους -μπορεί και περισσότερους, αλλά αυτούς ξέρουμε στην Ελλάδα- τους οποίους αξιοποιεί, τον καθένα χωριστά, σε διαφορετικές σειρές βιβλίων και ο κάθε θίασος έχει τα δικά του χαρακτηριστικά ώστε να τον χρησιμοποιεί με μικρή αλλαγή της γραφής της. Ας ξεκινήσουμε από την παρουσίαση του μεγαλύτερου θιάσου. Ο ι μ υ σ τ ι κ ο ί ε φ τ ά , είναι τέςκτερα αγόρια και τρία κορίτσια ηλικίας 8-13 χρονών οι οποίοι διοχετεύουν τη ζωτικότητά τους προσπαθώντας, στη διάρκεια των διακοπών τους, να βρουν λύσεις στα μυστήρια που συναντούν. Αυτή τους η ευχαρίστηση τους κάνει πολύ συχνά να εμπλέκονται σε περιπέτειες που έχουν καλό τέλος. Τ ο θ ί α σ ο τ ω ν ε π τ ά συμπληρώνει ένας έξυπνος σκύλος με προσόντα ντετέκτιβ και πέντε άλλοι φίλοι και συγγενείς των παιδιών που νοστιμίζουν με την παρουσία τους την εξέλιξη

Φ

αφιερωμα/117 των ιστοριών τους. Ο καινούριος τίτλος της σειράς που κρατάμε στα χέρια μας είναι «Οι Μυστικοί 7 σε μια διασκεδαστική περιπέτεια». « Τ α π έ ν τ ε λ α γ ω ν ι κ ά » , είναι η άλλη ομάδα παιδιών κι όπως καταλάβατε είναι πέντε, κι ένας σκύλος ο Μπάστερ. Όμως μια απαραίτητη μορφή στις περιπέτειές τους είναι ο γέρο αστυνομικός Γκουνκς που τα λαγωνικά μπλέκονται συνέχεια στα πόδια του και καταφέρνουν να λύσουν τα μυστήρια πριν προλάβει αυτός. Συνήθως τα 5 λαγωνικά εισπράττουν τα συγχαρητήρια του επιθεωρητή και ο κύριος Γκουνκς την αποδοκιμασία του. Πολύ μυστήριο υπάρχει και στο τελευταίο βιβλίο αυτής της σειράς -ακόμα και στον τίτλο «Το μυστήριο των παράξενων μηνυμάτων». Μια άλλη ομάδα « Ο ι Π έ ν τ ε φ ί λ ο ι » αποτελείται από παιδιά που αν και διαφέρουν λίγο από τις άλλες ομάδες, εκεί που ταυτίζονται απόλυτα είναι στην ανάγκη τους να εξερευνήσουν ό,τι μυστήριο βρεθεί μπροστά τους και να προλάβουν, με την εξυπνάδα τους, με τη φαντασία τους και το χιούμορ τους, οτιδήποτε κακό μπορούσε να συμβεί σε πρόσωπα των χώρων που βρίσκονται και κινούνται. Α! ξεχάσαμε να σας πούμε ότι συνοδεύονται από έναν χαριτωμένο σκύλο, τον Τίμμυ. Η σειρά αποτελείται από 20 τόμους εμείς όμως διαβάσαμε το «Πέντε σε μυστικά ίχνη». Γ.Γ. Β Ε Ρ Ν ΙΟ Υ Λ ΙΟ Σ : Α ε κ α π ε ν τ ά χ ρ ο ν ο ς π λ ο ία ρ χ ο ς . Μ ε τ α φ ρ . Ε λ έν η Π α π α γ ρ η γ ο ρ ίο ν . Α θ ή ν α , Α π ο σ π ε ρ ί τ η ς , 1 98 4. Σ ε λ . 2 1 4 . Δ ρ χ . 440.

ΟΙΑ απόσταση χωρίζει την ηλεκτρονική εποχή μας από τις πρώτες απόπειρες εξερεύνησης της Αφρικής; ΠΤι σχέση μπορεί νά ’χει ο «Ιππότης της ασφάλτου» με τον Ντικ Σαντ τον δεκαπεντάχρονο δόκιμο που γίνεται πλοίαρχος ενός φαλαινοθηρικού και αντιμετωπίζει πειρατές, άγνωστους κόσμους, δουλέμπορους και περίεργους εξερευνητές; Σε όσους πεθύμησαν τέτοιες καλοκαιρινές αναζητήσεις, γι’ αυτούς ή τα παιδιά τους, οι εκδόσεις Αποσπερίτης δίνουν σε νέα έκδοση τον «Δεκαπεντάχρονο πλοίαρχο», όπου ο Ιούλιος Βερν προσθέτει στην προφητική φαντασία του μια ανάλυση χαρακτήρων που ξαφνιάζει πάντα για την οξυδέρκεια και την ευαισθησία της. Β.Σ. Ρ Ο Μ Π Ε ΡΤ Α Ο Υ ΙΣ ΣΤΗ ΒΕ Ν ΣΟ Ν . Τ ο ν η σ ί τ ω ν θ η σ α υ ρ ώ ν . Μ ετ. Μ α ρ γ α ρ ίτ α Λ υ μ π ε ρ ά κ η . Α θ ή ν α , Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1 984. Σ ε λ . 3 04 . Δ ρ χ . 550 .

ΑΡΟΤΙ κυκλοφορεί από τη σειρά «νεανική βιβλιοθήκη» το βιβλίο του Στήβενσον χρωστάει πολλά στη μεταφράστριά του στα ελληνικά Μαργαρίτα Λυμπεράκη, έτσι που να διαβάζεται ευχάριστα τα καλοκαιριάτικα μεσημέρια κι από τους μεγάλους. Στα 1782 ο μικρός Τζιμ ανακαλύπτει πως ο γέρο ναυτικός που καταλύει στο πανδοχείο του πατέρα του κρύβει κάποιο μυστικό. Το μυστικό είναι ο χάρτης ενός νησιού όπου βρίσκεται κρυμμένος ένας αμύθητος θησαυρός. Κι από το

Π

118/αψιερωμα σημείο αυτό αρχίζουν οι ατέλειωτες περιπέτειες. Η «Ισπανιόλα» σαλπάρει με το Τζιμ, αλλά το πλήρωμα στασιάζει. Έτσι αρχίζει ένας αγώνας ζωής και θανάτου με αίσιο βέβαια τέλος. Ο θησαυρός ανακαλύπτεται κι η «Ισπανιόλα» γεμίζει με αναρίθμητες ράβδους χρυσάφι και αμέτρητα σακιά με νομίσματα. Υο βιβλίο κλασικό στο είδος του, έκανε γνωστό τον Στήβενσον σε Αγγλία και Αμερική. Η.Π. Ι Ω Ν Α Θ Α Ν Σ Ο Υ Ι Φ Τ . Τ α τ α ξ ί δ ι α τ ο ν Γ κ ι ο ύ λ ι β ε ρ . Μ ετ . Π ά ν ο ς Μ α ρ ιν ά κ η ς . Θ ε σ Ι ν ίκ η , Μ α λ λ ι ά ρ η ς - Π α ι δ ε ί α , 1 985. Σ ε λ . 134. Δ ρ χ . 650. Χ Α Ρ ΙΕ Τ Μ Π Ι Τ Σ Ε Ρ Σ Τ Ο Ο Υ Ν . Η κ α λ ύ β α τ ο ν μ π ά ρ μ π α - θ ω μ ά . Μ ε τ . 1. Σ α ρ π ο τ ι έ - Π α ρ α φ έ σ τ α . Θ ε σ Ι ν ίκ η , Μ α λ λ ι ά ρ η ς - Π α ι δ ε ί α , 1 985. Σ ε λ . 166. Δ ρ χ . 650. Γ Ο Υ Ο Λ Τ Ε Ρ Σ Κ Ο Τ . Κ ο ν έ ν τ ι ν Ν τ ά ρ γ ο ν α ρ ν τ . Μ ετ . Τ α σ ώ Κ α β β α δ ί α . Θ ε σ Ι ν ίκ η , Μ α λ λ ι ά ρ η ς - Π α ι δ ε ί α , 1 98 5. Σ ε λ . 134. Δ ρ χ . 650. Ρ Ο Μ Π Ε Ρ Τ Σ Τ ΙΒ Ε Ν Σ Ο Ν . Τ ο μ α ύ ρ ο β έ λ ο ς . Μ ετ. Μ ά ρ ιο ς Β ε ρ έ τ τ α ς . Θ ε σ Ι ν ίκ η , Μ α λ λ ι ά ρ η ς - Π α ι δ ε ί α , 1 98 5. Σ ε λ . 130. Δ ρ χ . 650. Ι Ο Υ Λ Ι Ο Υ Β Ε Ρ Ν . Α π ό τ η γ η σ τ η σ ε λ ή ν η . Μ ε τ . 1. Σ α ρ π ο τ ι έ - Π α ρ α φ έ σ τ α . Θ ε σ Ι ν ίκ η , Μ α λ λ ι ά ρ η ς Π α ι δ ε ί α , 1985. Σ ε λ . 130. Δ ρ χ . 650. Ι Ο Υ Λ Ι Ο Υ Β Ε Ρ Ν . Ο δ ε κ α π ε ν τ ά χ ρ ο ν ο ς π λ ο ί α ρ χ ο ς . Μ ετ . Β ε ρ ο ν ί κ η Δ α λ α κ ο ν ρ α . Θ ε σ Ι ν ίκ η , Μ α λ λ ι ά ρ η ς Π α ι δ ε ί α , 1985. Σ ε λ . 130. Δ ρ χ . 650.

ΙΑ σειρά από 6 κλασικά βιβλία της παγκόσμιας λογοτεχνίας διασκευασμένα για νέους. «Τα ταξίδια του Γκάλιβερ» (όχι Γκιούλιβερ) και οι περιπέτειές του στο νησί των Λιλιπούτειων και στη χώρα των γιγάντων είναι τόσο δημοφιλείς κι έχουν γαλουχήσει τόσες γενιές που θα ήταν περιττή κάθε σύσταση. Ο Τζόναθαν Σουίφτ είναι σχεδόν συνώνυμος με τον ήρωα του βιβλίου του, τον Γκάλιβερ. Η Στόουν έγραψε την «Καλύβα του μπάρμπα-Θωμά» για να καταπολεμήσει τη δουλεία στις ΗΠΑ. Οι νότιοι θεώρησαν τα κείμενα της συκοφαντικά και άδικα, έτσι που σύμφωνα με τους ιστορικούς συνέβαλαν στην έκρηξη του εμφύλιου πολέμου

Μ

(1861-1865).

Ο Ουόλτερ Σκοτ, από τους κυριότερους εκπρόσωπους του ιστορικού μυθιστορήματος, επηρέασε μεγάλους συγγραφείς όπως τον Ουγκό, τον Μπαλζάκ, τον Κούπερ και τον Τολστόι. Ο «Κουέντιν Ντάργουαρντ» από το σώμα των τοξοτών της σκοτσέζικης φρουράς του βασιλιά της Γαλλίας συνοδεύει την Ιζαμπέλ, προστατευόμενη του δούκα της Βουργουνδίας, η οποία δραπέτευσε στην αυλή του γάλλου βασιλιά. Μετά από περιπέτειες Κουέντιν και Ιζαμπέλ ερωτεύονται και ενώνονται με τα δεσμά του γάμου. Μια ομάδα χωρικών με την επωνυμία «Μαύρο βέλος» καταφεύγει στα δάση και κηρύσσεται εκτός νόμου. Αιτία η σκληρή συμπεριφορά του καιροσκόπου σερ Ντάνιελ, ο οποίος εκμεταλλευόμενος τον εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των οίκων Λάγκαστερ και Υόρκης προσπαθεί να καρπωθεί οφέλη προσεταιριζόμενος κάθε φορά το νικητή. Ο κακός σερ Ντάνιελ

αφιερωμα/119 εκτελείται μ’ ένα «Μαύρο βέλος» από τον Έλις Ντάκουορθ ή Τζον τον Εκδικητή, αρχηγό της ομάδας. Η γνωστή ιστορία «Από τη γη στη σελήνη» του προφήτη Ιουλίου Βερν ακόμη και σήμερα δεν έχει χάσει τίποτα από την παλιά της γοητεία. Τρεις επιβάτες ενός περίεργου διαστημόπλοιου (οβίδα από αλουμίνιο) περνούν από τη γήινη στη σεληνιακή τροχιά. Για την επιστροφή στη γη χρησιμοποιούν τους κινητήρες της οβίδας και προσθαλασσώνονται στον Ειρηνικό. Άλλο ένα βιβλίο του γάλλου μυθιστοριογράφου ιδιαίτερα δημοφιλούς στους νέους: Ο «Δεκαπεντάχρονος πλοίαρχος» αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση ενός σκάφους. Μετά από πολλές περιπέτειες ο δαιμόνιος μάγειρας Νεγκόρο, έχοντας κατά νού να πουλήσει τους νέγρους και να παραδώσει τους λευκ-ιύς του πληρώματος στο μάγο μιας αφρικάνικης φυλής, συλλαμβάνεται μαζί με το συνεργάτη του και παραδίνονται στις αρχές. Το πλήρωμα του πλοίου αισίως οδηγείται από αγγλικό πλοίο στον αρχικό του προορισμό, στο Σαν Φραντσίσκυ. Η σειρά μεταφρασμένη από τα γαλλικά παρουσιάζει την εξής ιδιομορφία. Στο μισό κάθε τόμου υπάρχει η διασκευή ενός μυθιστορήματος για όσους η ανάγνωση του πρωτότυπου είναι κοπιαστική και χρονοβόρα ενώ στο υπόλοιπο μισό το ίδιο μυθιστόρημα παρουσιάζεται σε κόμικ. Διαλέγετε και διαβάζετε! Το διασκευασμένο μυθιστόρημα ή την περίληψη της υπόθεσης σε εικόνες. Ο tempora, ο mores! Η.Π. Ρ Ο Μ Π Ε Ρ Ε Σ Κ Α Ρ Π Ι: Ο ι δ η μ ο σ ιο γ ρ α φ ικ έ ς ε π ιτ υ χ ίε ς τ ο ν Ρ ο ν λ τ α μ π ό ς . Μ ε τ . Β ίτ ω Α γ γ ε λ ο π ο ύ λ ο ν . Α θ ή ν α , Π α τ ά κ η ς , Γ Έ κ δ ο σ η , 1 98 5. Σ ε λ . 176.

νεαρός δημοσιογράφος Ρουλταμπός είναι ο χαριτωμένος ήρωας αυτού του βιβλίου. Η εφημερίδα στην οποία εργάζεται τον στέλνει σε δημοσιογραφική αποστολή σ’ όλον τον κόσμο κι αυτός πιστός στις υποχρεώσεις του στέλνει με τη σειρά του από κάθε χώρα ανταποκρίσεις με διαφορετικές όσο και εξωφρενικές περιπέτειες. Βέβαια, δεν παραλείπει να κάνει κάποιες σατιρικές παρατηρήσεις και σχόλια για τα ήθη των λαών που τον εντυπωσιάζουν και που σκιτσάρονται στην έκδοση ανάλογα, από τον ίδιο τον συγγραφέα. Ευχάριστο στο διάβασμα, απευθύνεται σε παιδιά πάνω από 11 ετών, σε εφήβους και σε όσους γονείς διαθέτουν όρεξη και χιούμορ για να γελάσουν με τον Ρουλταμπός και τις περιπέτειές του. Περιπέτειες που συνεχίζονται και σε άλλα βιβλία, επεκτείνοντας έτσι το ταξίδι του στο χώρο πολλών και διαφορετικών εκδόσεων. Γ.Γ.

Ο

Ε Λ Λ Η Σ Α Λ Ε Ξ Ι Ο Υ . Ρ ω τ ώ κ α ι μ α θ α ί ν ω . Ε ικ ο ν . Δ ώ ρ α Β ο ν τ σ ιν ά . 10η έ κ δ ο σ η . Α θ ή ν α , Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1 98 5. Σ ε λ . 3 20 . Δ ρ χ . 6 00.

ΙΒΛΙΟ που πρέπει να διαβάσουν μικροί και μεγάλοι, δάσκαλοι και γονείς. Το «ρωτώ και μαθαίνω» είναι μια εγκυκλοπαίδεια αλλιώτικη από τις άλλες. Γραμμένη από την

Β

120/αφιερωμα Έλλη Αλεξίου καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πολύτιμων γνώσεων και δυσεύρετων στις πολύτομες και δύσχρηστες εγκυκλοπαίδειες. Κυρίως ο έφηβος έχει να μάθει για τον Παστέρ, τον Γαλιλαίο, τον Θέσπι, τον Έντισον· το μαγνητισμό, το ραντάρ, τη φωτιά- το τηλέφωνο, τον Φλέμιγκ, την τηλεόραση- τον Δαίδαλο, την ιατρική του διαστήματος, τον Αρη, τις σπουδές των αστροναυτών- τα πυρηνικά υποβρύχια, τις εξερευνήσεις του θαλάσσιου βυθού- τον ηλεκτρονικό εγκέφαλο, την κυβερνητική και τόσα άλλα που πραγματικά μπορεί να γίνει ένας μικρός σοφός. Με γνώμονα τη νεανική ψυχοσύνθεση, η συγγραφέας έδωσε στο βιβλίο λογοτεχνική διαλογική ιιορφή μεταξύ του έξυπνου και αξιαγάπητου νεαρού Δημήτρη και του πατέρα του. Γλαφυρές οι περιγραφές και άμεση η μετάδοση των γνώσεων. Ίσως θά ’πρεπε να εισαχθεί στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου ως ελεύθερο ανάγνωσμα. Η.Π. Κ Ο Ν Τ Ο Λ Ε Ο Ν Τ Α Μ Α Ν Ο Υ : Γάντι σε ξύλινο χέρι κι άλλες 5 ιστορίες. Ε ικ ο ν . : Π α ρ ί σ η Α ι α τ σ έ ν τ α . Α θ ή ν α , Γ ν ώ σ η , 1 98 6. Σ ε λ . 6 6. Δ ρ χ . 3 00 .

Μ. Κοντολέων στο βιβλίο του αυτό φτιάχνει ιστορίες από μνήμες μιας Αθήνας που δεν υπάρχει πλέον. Και τις φτιάχνει πολύ καλά. Υπάρχει αμείωτο το ενδιαφέρον από την αρχή της κάθε ιστορίας του ώς το τέλος. Τα παιδιά μαθαίνουν τη ζωή της πόλης, πριν απ’ αυτά. Φαντάζονται εικόνες καθημερινής ζωής άλλων εποχών. Ευαισθητοποιούνται με το παρελθόν και ταυτόχρονα διασκεδάζουν με όλες εκείνες τις ατέλειωτες -παλιού τύπου- σκανταλιές και απρόοπτα που παρελαύνουν. Η εικονογράφηση της Δ. Παρίση που μας μεταφέρει στο κλίμα της εποχής των ιστοριών του Μ. Κοντολέοντα είναι πολύ καλή.

ο

Ο

Κ.Τ. Τ Ζ . M IN T Φ Ο Κ Ν Ε Ρ .

Μούνιρλιτ, το μυστήριο τον

θρυλικού διαμαντιού. Μ ε τ . Κ ώ σ τ ι α Κ ο ν τ ο λ έ ω ν . Α θ ή ν α , Κ α σ τ α ν ι ώ τ η ς , 1 98 6. Σ ε λ . 2 48 . Δ ρ χ . 6 00 ιστορία αρχίζει ένα φθινοπωριάτικο βράδυ του 1757 στις νότιες ακτές της Αγγλίας. Ο Τζων Τρέντσαρντ, ορφανός από πατέρα και μητέρα ζει με τη θρησκόληπτη θεία του Άρνολντ. Μούνφλιτ είναι ένα χωριό, μισό μίλι από τη θάλασσα που τ’ όνομα του πήρε από τους Μοχιούν, οι οποίοι ήσαν άρχοντες κάποτε της περιοχής. Ο δεκαπεντάχρονος Τζων ψάχνει να βρει ένα θησαυρό. Περιπέτειες, συμμορίες λαθρεμπόρων, ναυάγια και φυλακές- βαθιές ανθρώπινες σχέσεις φιλίας και αυτοθυσίας ανάμεσα σ’ ένα παιδί και έναν άνδρα. Μέχρι που το όνειρο γίνεται πραγματικότητα κι ο θησαυρός κτήμα του Τζων. Τα χρήματα του θησαυρού ξοδεύονται μέχρι τελευταίας δεκάρας σε αγαθοεργίες. Τέλος καλό, όλα καλά! Το βιβλίο κυκλοφορεί από τη σειρά «νεανική βιβλιοθήκη». Η.Π.

Η

Δ1ΒΛΊΠΗ:> βιβλιογραφικό δελτίο αριθ. 148 • Ίο Βιβλιογραφικό Δελτίο συν-

τάοοεται με την πολύτιμη συνερ­ γασία τον βιβλιοπωλείου της «Εστίας», τη διεύθυνση χαι το προσωπικό του οποίον ευχαρι­ στούμε θερμά.

• Η ταξινόμηση των βιβλίων γίνε­ ται με βάση το γνωστό Δεκαδικό Σύστημα Ταξινόμησης, προσαρ­ μοσμένο στην ελληνική βιβλιο­ γραφία.

• Σε κάθε κατηγορία βιβλίων προηγούνται αλφαβητικά οι έλ-

ΓΕΝΙΚΑ ΕΡΓΑ ΤΣΙΜ Π Ο Υ ΚΗ Σ Κ.Ι. Τρόπος συγγραφής μιας επιστη­ μονικής εργασίας. Β ' έκδοση. Α θήνα, Έ ρευ να , 1986. Σελ. 157.

££η λα

ληνες συγγράφεις και ακολου­ θούν οι ξένοι.

• Η κατάταξη των ξένων συγγρα­

φέων γίνεται σύμφωνα με το ελ­ ληνικό αλφάβητο.

• Στην κατηγορία των περιοδικών

δεν περιλαμβάνονται εβδομαδι• Για την ακόμη μεγαλύτερη πλη­

ρότητα του Δελτίου, παρακαλούνται οι εκδότες να μας στέλ­ νουν έγκαιρα τις καινούριες εκ­ δόσεις τους.

εγκυκλοπαιδικό λεξικό. Τόμος Δ '. Α θήνα, Κ απόπουλος, 1986. Σελ. 477. Δρχ. 240.

PASCAL BLAISE. Στοχασμοί. Π ρόλ - μετ. - σχολ. σημ. Νίκος Α. Ματσούκας. Θεσ/νίκη, Π ουρναράς, 1986. Σελ. 756. Δρχ. 1600. ΡΑ ΣΣΕΛ Μ. Η α ξία της ελεύθερης σκέψης. Μετ. Σ. Π ρωτοπαπάς. Α θήνα, Αρσενίδης. Σελ. 112. Δρχ. 330. ΡΑ ΣΣΕΛ Μ. Έ χε ι μέλλον ο άνθρω πος; Μετ. Σ. Π ρω ­ τοπαπάς. Α θήνα, Αρσενίδης. Σελ. 123. Δρχ. 360.

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ

ΡΑ ΣΣΕΛ Μ. Το μέλλον της ανθρωπότητας. Μετ. Σ. Π ρω τοπαπά. Α θήνα, Αρσενίδης. Σελ. 125. Δρχ. 380. ΡΑ ΣΣΕΛ Μ. Σ τις συμπληγάδες των ιδεών. Μετ. Σ. Π ρω τοπαπάς. Α θήνα, Αρσενίδης. Σελ. 131. Δρχ. 400.

ΓΕΝΙΚΑ ΠΛ Α ΓΓΕΣΗ Σ ΓΙΑΝΝΗΣ. Πολιτική και θρησκεία στη φιλοσοφία του John Locke. Θεσσαλονίκη, University Studio Press, 1986. Σελ. 318. Δρχ. 1200. Α ΡΕΝ Τ ΧΑΝΝΑ. Η ανθρώπινη κατάσταση. (Vita activa). Μετ. Σ. Ρ οζά νη ς- Γ. Λυκιαρδόπουλος. Φιλοσοφι­ κή κα ι Πολιτική Βιβλιοθήκη, αριθ. 15. Α θήνα, Γνώση, 1986. Σελ. 438. Δρχ. 1200. ΙΛ ΙΤΣΕΦ Λ.Φ. - Φ ΕΝ ΤΟ ΣΕΓΙΕΦ Π .Ν . Φιλοσοφικό

ΧΑΝ ΕΡΙΧ - ΚΟΖΙΝΓΚ ΑΛΦΡΕΝΤ. Πρώτες γνώσεις στη μαρξιστική - λενινιστική φιλοσοφία. Μετ. Μ αρία Α ποστολά. Α θήνα, Ο δηγητής, 1986. Σελ. 351. Δρχ.

650.

ΑΠΟ Κ ΡΥ Φ ΙΣΜ Ο Σ ΚΛΑΡΚ Α ΡΘ Ο Υ Ρ Σ. 'Α γνωστες δυνάμεις. Μετ. X. Ξενούλης. Α θήνα, Κάκτος, 1985. Σελ. 344. Δρχ. 400.

122/δελτιο Α θήνα, Μαλλιάρης - Π αιδεία , 1986. Σελ. 128.

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΕΦ Α ΡΜ Ο ΣΜ ΕΝΗ Ψ ΥΧΟΛΟΓΙΑ Τ ΖΟ ΥΛΗ Σ Θ Α ΝΑ ΣΗΣ. Η συναισθηματική μεταβίβα­ ση στην ψυχαναλυτική θεραπεία. Κομοτηνή, 1985. Σελ. 61.

A RO N R. Τ α τελευταία χρόνια του αιώ να. Μετ. Γ. Λάμψας. Α θήνα, Ροές, 1986. Σελ. 300. Δρχ. 350. ΓΚ Ο ΡΜ Π Α ΤΣΟ Φ Μ ΙΧΑΗΛ. Πολιτική εισήγηση της Κεντρικής επιτροπής του Κ ΚΣΕ στο 27ο Συνέδριο του Κόμματος. Α θήνα, Σύγχρονη Ε ποχή, 1986. Σελ. 126. Δρχ. 150.

BULK ELEY R. ΚΑΙ ΑΛ Λ Ο Ι. Πόλεμος των άστρων. Μετ. Δ. Θ εοδω ρακάτος - Ε. Κ υπραίου. Α θήνα, Μ πουκουμάνης, 1986. Σελ. 231. Δρχ. 500.

A N ZIE U D. ΚΑΙ Α ΛΛΟΙ. Ψυχανάλυση και ελληνική κουλτούρα. Μετ. Μίλτος Φ ραγκόπουλος. Α θήνα, Ράππ α ς, 1985. Σελ. 291. Δρχ. 900.

ΛΑ ΟΓΡΑ Φ ΙΑ

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Κ ΟΝΤΑΞΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΔΗΜ . Η ανταλλαγή δώρων στην παραδοσιακή κοινω νία του Πόντου. Ιωάννινα, 1986. Σελ. 252.

Μ ΥΘΟΛΟΓΙΑ Π Α ΝΑ ΓΙΩΤΙΔΟ Υ ΕΙΡΗ Ν Η Α. Π ουράνας. Ινδική μυ­ θολογία κα ι παράδοση. Α θήνα, Πιτσιλάς, 1986. Σελ.

259. Δρχ. 700.

ΚΟΙΝΩΝ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Κ ΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ

Π Α ΡΑ ΣΚ ΕΥ Ο ΠΟ Υ Λ Ο Σ Χ .Ι. Ο ι άγιες μέρες και τα κάλαντα τα παλιά χρόνια στη Δημητσάνα. Ιστορία Λ αογραφία. Α θήνα, 1986. Σελ. 66. Δρχ. 150.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΛ/ΓΙΚΗ ΠΑΙΔΑ ΓΩ ΓΙΚ Η ΛΑΣΚ ΜΠΡΑ ΪΑ Ν. Προβλήματα των πα ιδιώ ν. Μετ. Έ λλη Έ μκε. Α θήνα, Ψ υχογιός, 1985. Σελ. 136. Δρχ.

500.

ΝΤΟΟΥΛΙΝΓΚ ΚΟΛΕΤ. Το σύνδρομο της σταχτο­ πούτας. Ο φόβος της γυναίκας μπροστά στην ανεξαρ­ τησία. Μετ. Μ αρίνα Λώμη. Α θήνα, Γλάρος, 1986. Σελ.

285.

ΘΕΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Π Α Π Α Δ Ο Π Ο Υ Λ Ο Υ Δ. - Μ ΑΡΚΟΥΛΗΣ Δ. Θετικές κ α ι αρνητικές μορφές κοινωνικής συμπεριφοράς. Θεσ­ σαλονίκη, Κ υριακίδης, 1986. Σελ. 268. Δρχ. 950.

ΦΥΣΙΚΗ

ΤΖΑ ΝΗ Μ ΑΡΙΑ. Θέματα κοινω νιολογίας της π α ι­ δείας. Α θήνα, Γρηγόρης, 1986. Σελ. 72. Δρχ. 300.

ΒΛΑΧΟΣ Β. - Μ ΕΛ ΙΣΣΑ ΡΟ Π ΟΥ Λ Ο Σ Τ. Ραδιενέρ­ γεια. Α θή νΊ, Ε .Σ.Σ .Κ . Σελ. 128. Δρχ. 300. Θ Ε Ο Φ ΙΛ Ο Υ Α Ν ΔΡΕ Α Σ. Μετά το Τσερνομπίλ; Α θή­ να , 1986. Σελ. 112. Δρχ. 350.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑ ΡΑ Μ Π ΕΛΙΑ Σ ΓΙΩΡΓΟΣ. Έ νοπλη πάλη και εναλλακτικό κίνημα. Α θήνα, Κομμούνα/Α ντιπαραθέ­ σεις, 1986. Σελ. 86. Δρχ. 200.

ΕΦΑΡΜΟΣΜ. ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Π Α ΠΑ ΕΥ Θ ΥΜ ΙΟ Υ Ε .Α . Η Τουρκία των στρατηγών. Α θήνα, Πιτσιλάς, 1986. Σελ. 212. Δρχ. 600.

ΟΡΓΑΝ. ΕΠ ΙΧ ΕΙΡΗ ΣΕΩ Ν

ΡΟ ΖΑ Κ ΗΣ ΧΡ. Ελληνική εξωτερική πολιτική 19741981. (Ανατ. α πό Ε λλάδα - Ιστορία και Πολιτισμός).

ΖΕ Υ ΓΑ ΡΙΔΗ Σ Σ. Α ποφασίζω να επενδύσω. Ο δηγός

δελτιο/123 μελετών σκοπιμότητας. Αθήνα, ΒΙΕΠ, 1986. Σελ. 192.

Κολλέγιο Αθηνών, 1986. Σελ. 374. Δρχ. 400.

ΚΑΤΑΧΑΣ Σ. Παίζω θέατρο πωλήσεων. Αθήνα, ΒΙΕΠ, 1986. Σελ. 127.

ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΩΣΤΑΣ Γ. Ο Όμηρος. Πρόσω­ πα - πράγματα και ιδέες στην Ιλιάδα και Οδύσσεια. Αθήνα, 1986. Σελ. 470. Δρχ. 130..

ΤΕΧΝΕΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΓΕΝΙΚΑ

ΠΟΙΗΣΗ

WIND EDGAR. Τέχνη και αναρχία. Μετ. Γιάννα Μυράτ. Αθήνα, Νεφέλη, 1986. Σελ. 175. Δρχ. 550.

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΛΑΒΒΑΣ Γ.Π. 19ος - 20ος αιώνας. Σύντομη ιστορία της αρχιτεκτονικής. Θεσσαλονίκη, University Studio Press, 1986. Σελ. 293. Δρχ. 1200.

ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΚΥΡΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΛΕΞΗΣ. Κρυφτό. Β' έκδοση. Αθήνα, Κέδρος, 1985. ΣΦΥΡΙΔΗΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ. Δώδεκα ζωγράφοι της Θεσ­ σαλονίκης. Θεσσαλονίκη, Ρέκος, 1986. Σελ. 258.

ΜΟΥΣΙΚΗ The Cure. Μετ. Κώστας Ν. Χρόνης. Αθήνα, Dark Wa­ ve. Σελ. 174. Δρχ. 350.

ΕΥΜΕΝΙΔΗΣ ΙΞΙΩΝ. Ο ευδαίμων της κολάσεως. Αλεξανδρούπολη, Ενέδρα, 1986. Σελ. 39. ΚΑΡΒΕΛΑΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ Δ. Άχτιστο φως. Αθήνα, 1986. Σελ. 46. ΜΠΑΝΟΥ ΝΤΙΝΑ. Ξάγρυπνο κορμί. Αλεξανδρούπο­ λη, Ενέδρα, 1986. Σελ. 18. ΣΟΦΑΣ ΠΕΤΡΟΣ. Κατακάθια μνήμης. Ποιήματα. Λεμεσός, 1986. Σελ. 51. ΤΖΕΒΕΛΕΚΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ. Ό πως τα πετρώματα. Αθήνα, Πλέθρον, 1986, Σελ. 57. ΤΖΟΥΛΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ. Σπόνδυλοι. Β' έκδοση. Αλε­ ξανδρούπολη, Ενέδρα, 1986. Σελ. 27.

PRATIKAKIS MANOLIS. Libido. Les Cahiers du Confluent, 1986.

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

ΚΛΑΣΙΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΜΠΟΥΡΑΣ Ν.Γ. Αριστοφάνης

ΑΛΕΞΗ ΣΟΦΙΑ. Rabidranath tagore. Σκόρπια που­ λιά. (Ανατ. από τα «Τετράμηνα», τεύχος 30). Ά μ­ φισσα, 1986. Σελ. 2056-2061. ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ ΚΛΕΙΩ. Το άδυτο του ροδιού. Ποιήμα­ τα. Αθήνα, Φιλιππότης. 1986. Σελ. 68. ΒΡΕΤΤΑΚΟΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ. Εκκρεμής δωρεά. Αθή­ να, Τρία Φύλλα, 1986. Σελ. 81. Δρχ. 400. ΔΟΥΚΑΣ ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ Π. Ατελής έρωτας άγονο πάθος. Αλεξανδρούπολη, Ενέδρα, 1986. Σελ. 29.

Αθήνα. Αθήνα,

ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΑΟΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ. Ο κάτοχος του σώματος. Ένας μύθος. Αθήνα, Φιλιππότης, 1986. Σελ.

132. ΑΡΚΟΥΔΕΑΣ ΚΩΣΤΑΣ Π. Ας τον Μπομπ Μάρλεϋ να περιμένει. Αθήνα, Εκδοτικός οίκος Αθηνών, 1986. Σελ. 144.

Προς Άγνωστο Κατεύθυνση Τηλ. 3234.270

,IT|‘ Κ Α Λ Ε Ν Τ Η Ι

124/δελτιο ΒΑ ΣΙΛΙΚ Ο Σ ΒΑ ΣΙΛ Η Σ. Ο κομήτης του Χάλεϊ. (Υ πάρχουν όνειρα). Α θήνα, Κ άκτος, 1986. Σελ. 256. Δ ρχ. 400. Κ Α ΝΤΑ Σ ΚΩΣΤΑΣ.

1986. Σελ. 332.

Μ ατωμένα δάκρυα.

ΙΣΤΟΡΙΑ

Α θήνα,

Κ ΕΣΜ ΕΤΗ Ν Α ΤΑ ΣΑ . 3 διηγήματα. (Ανατ. α πό τα «Τετράμηνα» τεύχος 30). Ά μ φ ισ σ α , 1986. Σελ. 20272053.

Μ ΑΡΤΥ ΡΙΕΣ

Σ ΤΡ Ο Υ Ζ Α - Μ Α ΡΓΑΡΙΤΗ Σ Τ Α Σ A . Η κυρά της Σμύρνης. Α θήνα, Ν ικολαίδης, 1986. Σελ. 154. Δρχ.

350.

Η διαθήκη του Νίκου Ζ α χα ριά δη . Ό π ω ς την εμπιστεύθηκε στον Α χιλλέα Π α παϊω άννου. Α θήνα, Γλά­ ρος, 1986. Σελ. 93.

Κ Ο ΝΡΑ ΝΤ Τ Ζ Ο Ζ Ε Φ . Ο αρά πη ς του νάρκισσου. Μετ. Ξενοφών Κ ομνηνός. Α θήνα, Ζ ώ διο, 1986. Σελ. 231. Δρχ. 650.

Μ Π Α Ν Ε Κ Ο Σ ΓΙΑ ΝΝ Η Σ Γ. Για τη χιλιάκριβη τη λευ­ τεριά. Α θήνα, Η ράκλειτος, 1986. Σελ. 162. Δρχ. 400.

Σ Α Ε Ρ Χ Ο ΥΑΝ Ζ Ο Ζ Ε . Ο έκθετος. Μετ. Κ λαίτη Σωτηριάδου - Μ παράχας. Α θήνα, Χ ατζηνικολή, 1985. Σελ. 150. Δρχ. 500. ΣΚ Ο Ρ ΣΑ Μ Α Ν ΟΥ ΕΛ. Ο ακίνητος χορός. Μ υθιστό­ ρημα. Μετ. Μ ανώλης Π α παδολαμπάκης. Α θήνα, Καστανιώ της, 1986. Σελ. 247. Δρχ. 500. Τ ΡΙΟ Δ Ε ΕΛ ΣΑ . Χ ίλιοι θρήνοι. Μετ. Τ ιτίκα Δημη­ τρούλη. Α θήνα, πρόθεση, 1986. Σελ. 182. Δρχ. 400.

ΣΕΊΓΤΑΣ Δ .Χ . Δεσμώτης στην Μακρόνησο. Α θήνα, 1986. Σελ. 141. Δρχ. 300.

Σ Ε Φ Ε ΡΗ Σ ΓΙΩΡΓΟ Σ. Μ έρες Σ Τ '. 20 Α πρίλη 1951 - 4 Αυγούστου 1956. Α θήνα, Ίκ α ρ ο ς, 1986. Σελ. 356. Δρχ.

1400. ΤΑ Κ Α Σ Α Ν Α Σ Τ Α ΣΗ Σ Γ. Α ντι-Ελένη. Α θήνα, 1986. Σελ. 206. Δρχ. 400.

Ψ Υ Χ Ο Υ Ν Τ Α Κ Η Σ ΓΙΩΡΓΟΣ Ο κρητικός μ αντατοφό­ ρος. Α θήνα, επιλογές, 1986. Σελ. 460. Δρχ. 1000

Μ ΕΛ ΕΤΕΣ

ΕΛ Λ Η Ν ΙΚΗ ΙΣ ΤΟ ΡΙΑ

Σ ΕΡ ΡΑ Σ Δ ΙΟ Ν Υ ΣΗ Σ. Ν τίνος Κονόμος. Η μορφή του - το έργο του. Α θήνα, Π ερίπλους, 1986. Σελ. 197. Δρχ.

500.

ΙΔΡΥΜ Α Χ Α ΝΣ Χ ΕΡΤΕΡ. Τ ιμητικός τόμος H ans H erter. Α θήνα, 1986. Σελ. 175. Δρχ. 500.

Χ Α Τ Ζ ΙΔ Η Σ ΔΙΟ ΓΕ Ν Η Σ. Ο ποιητής Τάκης Βαλέρης. Δοκίμια. Α θήνα, 1986. Σελ. 30.

ΙΔΡΩ Μ Ε Ν Ο Σ Α .Μ . Ιωάννης Κ αποδίστριας. Ε πανέκδοση με ευρετήριο. Α θήνα, Κ αραβίας, 1986. Σελ. 160. Δρχ. 600.

ΘΕΑΤΡΟ

Κ ΡΑ ΒΑ ΡΤΟ ΓΙΑ Ν Ν Ο Σ ΔΡΟ ΣΟ Σ . Ο Ν έρω ν... π υ θιο ­ νίκης. Με προσάρτηση κειμένου του Ευαγγέλου Π αυλίνη. Τ α Π ύθια. (Ανατ. α πό τα «Τετράμηνα» τεύχος 30). Ά μ φ ισ α , 1986. Σελ. 2079-2086. Μ Ο Υ Ζ Α Κ Η Σ ΣΤΕ Λ ΙΟ Σ Α . Διήγηση για το κτίσιμο της Α γία ς Σ ο φ ία ς. Α θή να , Βιβλιοπω λείο τω ν Βιβλιό­ φιλω ν, 1986. Σελ. 52. Δρχ. 200.

ΕΡΓΑ

Ν Α ΚΟ Σ ΓΕ Ω ΡΓΙΟ Σ Π. Μ ορφές αρχαίω ν ελληνικών νομοθεσιών. Θεσσαλονίκη, University Studio Press, 1986. Σελ. 166. Δρχ. 1000.

Π Α Π Α Σ Τ ΕΡ ΙΟ Π Ο Υ Λ Ο Σ Η Α ΙΑ Σ. Ο δάχτυλος. Π ολι­ τική σάτιρα. Α θή να , 1985. Σελ. 62. Δρχ. 250. Ζ Ε Ν Ε ΖΑ Ν. Ο ι δούλες Μετ. Α λεξάνδρα Π α πα θα να σοπούλου. Α θή να , Κ ρύσταλο, 1986. Σελ. 189. Δρχ.

500. Φ Ο Ν Τ Α ΡΙΟ . Ό π ο ιο ς κλέβει ένα π ό δ ι κερδίζει στην αγά π η. Οεσ/νίκη, Ε κδοτική Ο μάδα. Σελ. 96. Δρχ. 250.

Ν Α ΚΟ Σ ΓΕΩ ΡΓΙΟ Σ Π. Ιστορία ελληνικού δικαίου. Τ εύχος Β': εξελικτικές διακυμάνσεις του Ο θω μανικού γαιοκτητικού συστήματος. Θεσσαλονίκη, University Studio Press, 1986. Σελ. 274. Δρχ. 1200. Π Ο Λ ΙΤΗ Σ Π .Γ. Α πομνημονεύματα περ ί της τελευ­ τα ία ς εν Θ εσσαλία επαναστάσεω ς. Α νατύπω ση. Α θή­ ν α , Κ α ρα βία ς, 1986. Σελ. 96. Δρχ. 400.

-αναρχεται

Ο ΕΤΡΟΥΣΚΟΣ

Π ολεμιστής κα: εραστής, σ ο φ ό ς και πειρατής, α ψ ή φ η σε α νθρ ώ πο υ ς και θεο ύ ς για να 6ρει τον εαυτό του. .

δελτι ο/125 ΧΑΛΚΙΟ Π ΟΥ ΛΟ Υ Μ ΑΡΙΑ Δ. Φωτίου Παχριάρχου Κ ωνσταντινουπόλεως μυριόβιβλος. Α θήνα, Βιβλιοπω ­ λείο των Βιβλιόφιλων, 1986. Σελ. 61. Δρχ. 200.

ΔΑ Υ Λ Ο Σ. Μ ηνιαίο Π εριοδικό. Τεύχος 54. Δρχ. 180. ΔΕ Λ Τ ΙΟ ΣΒΒΕ. Μ ηνιαία Έ κδοση του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος. Τεύχος 3-4/239-240. Δωρεάν. Δ ΙΑ ΒΑ Ζ Ω . Δεκαπενθήμερη επιθεώρηση του βιβλίου. Τεύχος 146. Δρχ. 200.

ΤΑΞΙΔΙΑ

ΔΙΑ Δ Ρ Ο Μ Ε Σ. Στο Χώρο της Λ ογοτεχνίας για Π α ιδιά και Νέους. Τ εύχος 2. Δρχ. 200. ΔΙΑ Κ Ο Π Ε Σ 1986. Δρχ. 1000.

ΕΛ Λ Α ΔΑ

Ε Π ΙΘ Ε Ω Ρ Η ΣΗ Κ Ο ΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ. Τεύχος 60. Δρχ. 350.

Μύκονος - Δήλος. Χθες κα ι σήμερα. Α θήνα, Τουμπής, 1986. Σελ. 112.

Η Χ ΟΣ Κ ΑΙ HI-FI. Τεύχος 159. Δρχ. 150 ΙΔΙΩ Τ ΙΚ Η ΠΡΩ ΤΟΒΟΥ Λ ΙΑ . Φύλλο 13. Δρχ. 5 ΙΣΤΟ ΡΙΑ Ε ΙΚΟ Ν Ο ΓΡΑ Φ ΗΜ ΕΝ Η . Μ ηνιαίο Π εριοδι­ κό Ιστορικής Ύ λης. Τ εύχος 216. Δρχ. 300

ΠΑΙΔΙΚΑ

ΚΑΜ ΕΡΑ. Διμηνιαίο Π εριοδικό για τον Κ ινηματο­ γράφο. Τεύχος 6. Δρχ. 200

ΕΛ ΕΥ Θ ΕΡΑ ΑΝΑ ΓΝ ΩΣΜ ΑΤΑ ΣΤΑ Θ Α Τ Ο Υ ΦΡΑ Ν ΣΗ . Αγαπημένο μου ρομπότ. Α θήνα, Ηράκλειτος, 1986. Σελ. 90. Δρχ. 250. ΣΦ Α ΕΛ Λ ΟΥ ΚΑΛ. Α. Τ α απομνημονεύματα ενός γ ά ­ του. Β ' έκδοση. Α θήνα, Δ ω ρικός, 1986. Σελ. 70. Δρχ.

350. Ν ΕΣΤΛ ΙΝΓΚ ΕΡ ΚΡΙΣΤΙΝ Ε. Ιστορίες του Φραντς. Μετ. Ρένα Κ αρθαίου. Α θήνα, Ψ υχογιός, 1986. Σελ. 90. Δρχ. 350.

Κ ΟΜ Μ ΟΥΝΙΣΤΙΚΗ Π Α Λ Η. Ό ρ γα νο του Ε παναστα­ τικού Κομμουνιστικού Κόμματος - Τροτσκιστικό Ελ­ ληνικό Τμήμα της (Π Ο Σ Α ΔΙΚ Η Σ ) 4ης ΔΙΕΘ Ν ΟΥ Σ. Φύλλο 76. Δρχ. 20 ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗ Σ Π Α Ν Δ Ω ΡΑ Σ. Δ ιμηνιαίο περιοδικό λόγου κ α ι τέχνης. Τεύχος 12. Δρχ. 150. Κ ΩΔΙΚ Α Σ Ν ΟΜ ΙΚΟΥ ΒΗ Μ Α ΤΟ Σ. Μ ηνιαίο Νομικό Π εριοδικό. Τ εύχος 11. Ν Ε Α Π Α ΙΔ Ε ΙΑ . Κείμενα παιδευτικού προβληματι­ σμού. Τεύχος 38. Δρχ. 350. Ν ΕΟΕΛ Λ Η Ν ΙΚ Η Π Α ΙΔ Ε ΙΑ . Τρίμηνη έκδοση μελέτης εκπαιδευτικών θεμάτων. Τεύχος 5. Δρχ. 250.

ΝΕΣΤΛ ΙΝΓΚ ΕΡ ΚΡΙΣΤΙΝ Ε. Η ροδομηλιά. Μετ. Ρένα Κ αρθαίου. Α θήνα, Ψ υχογιός, 1986. Σελ. 97. Δρχ. 350.

Ο Δ Ο Σ Π Α ΝΟ Σ. Ε ργοτάξιο Ε ξαιρετικώ ν Α ισθημά­ τω ν. Τεύχος 25. Δρχ. 200.

Π Α ΟΥ ΣΤΟΦ ΣΚ Ι ΚΟ ΝΣΤΑ ΝΤΙΝ . Καλοκαιριάτικες μέρες. Μετ. Σ οφ ία Κεφάλα. Α θήνα, Gutenberg, 1986. Σελ. 75. Δρχ. 350.

Π Α ΙΔ Ι. Περιοδική ενημερωτική έκδοση. Τεύχος 12.

ΣΤΑ Ν ΕΦ ΕΜΙΛ1ΑΝ. Η Τραμπακούλα κ α ι ο Γοργοπόδης. Μετ. Σ οφ ία Κεφάλα. Α θήνα, G utenberg, 1986. Σελ. 111. Δρχ. 450.

Π Α Ν Η Π Ε ΙΡΩ Τ ΙΚ Η . Μ ηνιαία έκδοση. Φύλλο 98. Π Α ΝΘ ΕΟ Ν . Γυναικείο δεκαπενθήμερο περιοδικό. Τεύχος 857. Δρχ. 170. Η Π Α ΡΕΜ ΒΑ ΣΗ . Μ ηνιάτικη έκδοση γνώμης Ν. Κ ο­ ζάνης. Φύλλο 18. Π Α ΡΝ Α ΣΣΟ Σ. Φιλολογικόν περιοδικόν. Τόμος Κ Η ', τεύχος 1. Δρχ. 300. ΠΕΡΙΓΡΑΜ Μ Α. Τρίμηνη Επιθεώρηση: Γράμματα Τέχνες - Τουρισμός κλπ. Τ εύχος 7-8. Δρχ. 150.

ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ Α ΙΟ Λ ΙΚ Α ΓΡΑΜΜΑΤΑ. Δίμηνη επιθεώρηση της λε­ σβιακής τέχνης. Τεύχος 91-92. Δρχ. 200.

Π Ε ΡΙΟ Δ ΙΚ Ο Ε Κ Π Α ΙΔΕ Υ Τ ΙΚ Η Σ ΤΕΚ Μ ΗΡΙΩΣΗΣ. Τεύχος 9. ΡΗΞΗ. Τεύχος 23-24. Δρχ. 200.

Α ΝΤΙ. Δεκαπενθήμερη πολιτική επιθεώρηση. Τ εύχος 319. Δρχ. 100.

ΣΕΜ ΙΝ Α ΡΙΟ . Π ανελλήνια Έ νωση Φιλολόγων. Τεύ­ χος 6. Δρχ. 400.

Α Υ ΘΟ ΡΜ ΗΤΟ Σ ΤΥ ΠΟ Σ. Μαθητική Εφημερίδα. Έ κδοση των Μ αθητών της Σ Τ ' του 116 Δ .Σ . Αθήνας. Φύλλο 13. Δρχ. 30.

ΣΥΝ Α ΞΗ . Τριμηνιαία έκδοση σπουδής στην Ο ρθοδο­ ξία. Τ εύχος 18. Δρχ. 300.

ΑΥ ΤΟ . Μ ηνιαία Ε φημερίδα Π εριοδικού Πολιτικού Διαλόγου. Τ εύχος 15. Δρχ. 50. ΓΥΝΑΙΚΑ. Δεκαπενθήμερο Τεύχος 948. Δρχ. 170.

γυναικείο

περιοδικό.

ΣΧ Ο Λ ΙΑ ΣΤ Η Σ. Τεύχος 39. Δρχ. 160.

4 Τ ΡΟ Χ Ο Ι. Τεύχος 189. Δρχ. 150. Τ Ε Τ ΡΑ Μ Η Ν Α. Βγαίνουμε τρεις φορές το χρόνο. Τεύ­ χος 30. Δρχ. 300.

126/δελτιο 4 Ιουνίου17 Ιουνίου 1986

κ ρ ιτ ικ ο γ ρ α φ ία

Επιμέλεια: Μ αρία Τρουπάκη

Στην Κριτικογραφία περιλαμβάνονται όλες οι επώνυμες βιβλιοκριτικές και βιβλιοπαρουσιάσεις των ελληνικών εκδόσεων που δημοσιεύονται στον ημερήσιο αθηναϊκό τύπο. Περιλαμβάνονται, επίσης, και κριτικές δημοσιευμέ­ νες στον περιοδικό και επαρχιακό τύπο, όσες φυσικά φροντίζουν να μας στέλνουν οι συντάκτες τους. Για κάθε βιβλίο σημειώνονται, μέσα σε παρένθεση: το όνομα του κριτικού και ο τίτλος του εντύπου (βλ. Υπόμνημα), καθώς και η ημέρα δημοσίευσης της κριτικής, αν πρόκειται για εφημερίδα, ή ο αριθμός έκδοσης, αν πρόκειται για περιοδικό έντυπο.

Υπόμνημα ΚΡΙΤΙΚΟΙ Α θ: Π. Αθηναίος ΑΠ: Α. Παπαδάκη ΑΦ: Α. Φουριώτης BA: Β. Αγγελοπούλου ΒΠ: Βάιος Παγκουρέλης ΒΧ: Β. Χατζηβασιλείου ΓΜ: Γ. Ματζουράνης ΓΣ: Γ. Σαββίδης ΔΚ: Δ. Κονιδάρης ΔΓ: Δ. Γιάκος ΔΖ: Δ. Ζαδές ΔΠ: Δ. Παπακωνσταντίνου ΔΣ: Δ. Σιατόπουλος ΕΑ: Ε. Αρανίτσης ΕΒ: Ε. Βαλτά ΕΖ: Ε. Ζωγράφου ΕΛ: Ε. Παππά ΕΠ: Ε. Παμπούκη EM: Ε. Μόσχος ZB: Ζ. Βαλάση ΘΠ: Θ. Μ. Πολίτης ΘΥ: Θ. Παπανικολάου ΙΔ: I. Δραγώης ΚΑ: Κ. Ανδρόνικός ΚΓ: Κ. Γουλιάμος ΚΕ: Κ. Εμονίδης ΚΗ: Σ. Κατσίμης ΚΚ: Κ. Καραχάλιος ΚΝ: Κ. Ντελόπουλος ΚΣ: Κ. Σταματίου ΚΤ: Κ. Τσαούσης ΚΧ: Κ. Χρυσάνθης ΛΑ: Λ. Αποσκίτης ΜΑ: Μ. Αποστολάτος ΜΚ: Μ. Κοντολέων ΜΠ: Μ. Παπαδοπούλου ΜΝ: Μ. Νιτσόπουλος ΝΜ: Ν. Μπούτβας

ΝΠ: Ν. Παπανδρέου NY: Ν. Μαρκίδου ΟΠ: Ο. Παρατηρητής ΠΑ: Α. Παπανδρόπουλος ΠΚ: Π. Κουνενάκη ΠΛ: Π. Λινάρδος-Ρυλμόν ΠΜ: Π. Μηλιώρη ΠΠ: Π. Παιονίδης ΣΤ: Δ. Σταμέλος ΤΘ: Τ. Θεοδωρόπουλος ΤΑ: Τ. Λειβαδίτης ΤΣ: Σ. Τσακνιάς ΦΚ: Φ. Κονδύλης ΦΤ: Φ. Τριάρχης ΧΝ: X. Ντουνιά ΕΝΤΥΠΑ ΑΓ: Αγωνιστής ΑΗ: Απογευματινή ΑΚ: Ακρόπολις ΑΝ: Αντί ΑΠ: Απανεμιά ΑΥ: Αυγή ΒΟ: Βορειοελλαδικά ΒΡ: Η Βραδυνή Π: Γιατί ΓΤ: Γράμματα και Τέχνες ΔΙ: Διαβάζω ΔΑ: Διάλογος ΔΠ: Δεκαπενθήμερος Πολίτης ΔΡ: Δραμινή ΔΣ: Δαυλός ΕΒ: Εμείς και το Βιβλίο ΕΙ: Εικόνες Ε θ: Έθνος ΕΛ: Ελευθεροτυπία ΕΜ: Εβδόμη ΕΚ: Ελικώνας ΕΟ: Εποπτεία

ΕΣ: Ελεύθερος (Στερ. Ελλ.) ΕΨ: Επιστημονική Σκέψη ΕΩ: Ελεύθερη Ώρα ΗΜ: Ημερήσια ΗΧ: Ήχος και Hi-Fi ΘΟ: Θούριος ΚΑ: Καθημερινή ΚΛ: Κυπριακός Λόγος CO: Cosmopolitan ΛΕ: Η Λέξη ΜΕ: Μεσημβρινή ΝΕ: Τα Νέα ΝΗ: Νέα Εποχή ΝΣ: Νέα Εστία NT: Νέες Τομές ΟΜ: Ομπρέλα ΟΠ: Οδός Πανός ΟΤ: Οικονομικός Ταχυδρόμος ΠΑ: Πάνθεον ΠΕ: Περισκόπιο της Επιστήμης ΠΗ: Η Πρώτη Π θ: Πολιτικά Θέματα ΠΚ: Πνευματική Κύπρος ΠΛ: Πολιτιστική ΠΟ: Πολίτης ΠΡ: Πόρφυρας ΡΙ: Ριζοσπάστης ΣΕ: Σύγχρονη Εκπαίδευση ΣΘ: Σύγχρονα Θέματα ΣΚ: Σκιάθος ΣΛ: Συλλεκτικός Κόσμος ΣΣ: Σύγχρονη Σκέψη ΣΥ: Συμβολή ΤΑ: Ταχυδρόμος ΤΕ: Τριφυλιακή Εστία ΤΚ: Ταχυδρόμος Καβάλας ΤΤ: Τετράγωνο ΦΣ: Φιλολογική Στέγη ΧΑ: Χάρτης ΧΡ: Η Χριστιανική

Λεξικά

Κοινωνιολογία

Δημητρίου Δ.: Λεξικό όρων σημαντικής (ΧΝ, ΑΝ, 318)

Αβδελίδης Π.: Το αγροτικό συνεταιριστικό κίνημα στην Ελλά­ δα (Δ. Αρμάος, ΠΗ, 6/6) Αθανασόπουλος Κ.: Η γλώσσα του στρατού (Δ. Αρμάος, ΠΗ, 6/6) Εμκε-Πουλοπούλου Η.: Προβλήματα μετανάστευσης παλινόστησης (ΓΜ, ΑΥ, 15/6) Ο έφηβος και η οικογένεια (ΧΝ, ΑΝ, 318)

Πρακτικά Πρακτικά Συνεδρίου «Κοραής και Χίος», (Ν. Κομνηνού Χατζηγεωργίου, Τα Ψαρά, 64-66) Ψυχολογία Παπαδόπουλος Ν.Γ. - Ζάχος Δ.Π.: Ψυχολογία (Δ. Αρμάος, ΠΗ, 6/6) Bachelard G.: Το νερό και τα όνειρα (ΒΧ, Τέταρτο, Ιούν. 86)

Πολιτική Αναστασιάδης Γ.: (Επιμ.) Το χρονικό της συνταγματικής πο­ λιτικής κρίσης (ΧΝ, ΑΝ, 318)

δεληο/127 L6wy Μ.: Μαρξισμός και επαναστατικός ρομαντισμός (Ν. Δεμερτζής, ΔΙ, 145)

Οικονομία Αρχοντάκης Φ.: Κείμενα αγροτικής οικονομίας και πολιτικής (Γ. Λαμψίδης, ΟΤ, 5/6) Κόλμερ Κ.: Δυστυχώς επτωχεύσαμεν (Δ. Αρμάος, ΠΗ, 6/6) Πεχλιβανίδης Ρ.: Η καινοτομία στις επιχειρήσεις (ΠΑ, ΟΤ, 12/ 6) Φωτόπουλος Τ.: Η ελληνική περίπτωση (ΧΝ, ΑΝ, 318) Maycock J - Gardner C.: Πηγές επιχειρηματικής χρηματοδοτήσεως στην Ευρώπη (Α.Δ.Π., ΟΤ 12/6)

Βουτυράς Σ.: Εργατικό δίκαιο (Δ. Μαγκλιβέρας, ΟΤ, 5/6) Κονταξής Α.: Τελωνειακός Κώδιξ (θ . Ποτήρη, ΟΤ, 5/6) Φλώρος Α.: Μελέται ιδιωτικού και δημοσίου δικαίου (θ. Χούτας, ΟΤ, 5/6)

Λαογραφία Ζηγκλαβήρας Ν.: Εγκυκλοπαίδεια αρχαίας και νεώτερης σο­ φίας (Δ. Παπ, Περίγραμμα, 7-8)

θετικές κι εφαρμοσμένες επιστήμες Εγκυκλοπαίδεια Κουστώ (Θ.Π., ΟΤ 5/6) Μιχαηλίδης Α. κ.ά. θέματα βιολογίας (ΘΥ, ΕΙ, 4/6) Ο ρόλος των συμμετεχόντων μερών στην εισαγωγή νέας τεχνο­ λογίας. (Α.Δ.Π., ΟΤ, 12/6) Laurent Ε.: Ο ψύλλος και οι γίγαντες (ΧΝ, ΑΝ, 318)

Γλώσσα Παρασκευαίδης Μ.: Οι έρευνες των γλωσσικών ιδιωμάτων της Λέσβου από τον Π. Κρέτσμερ και τον Σ. Αναγνώστου (Μ. Τσιάμης, Τα Ψαρά, 64-66)

Τέχνες Βαρβέρης Γ.: Η κρίση του θεάτρου (Γ.Κ. Καραβασίλης, ΔΙ, 145) Πικιώνης Δ.: Κείμενα (ΚΣ, ΝΕ, 14/6) Μπέρτξερ Τ.: Η εικόνα και το βλέμμα (Ν. Ντόκας, ΕΛ, 15/6)

Κλασική φιλολογία Μπούρας Γ.Ν: Αριστοφάνης και Αθήνα (Π.Κ., ΑΥ, 8/6) Ξανθάκη-Καραμάνου Γ.: (επιμ.) Δημοσθένους «Κατά Μειδίου» (Α. Σκιαδάς, ΝΣ, 1414)

Άπαντα-Ανθολογίες Γραφή 1980-85 (Ε.Α., ΕΛ, 5/6) · Μακρής Γ.: Γραπτά (ΚΣ, ΝΕ, 14/6) Παπαδιαμάντης Α.: Απαντα, Τόμ. Δ ' (Κ. Χωρεάνθης, ΔΙ, 145)

Ποίηση Αγγελάκης Α.: Καβάφης καθ’ οδόν (Η. Κεφαλάς, ΔΙ, 145) Αθάνατος Η.: Ποιήματα (Κ.Π. Αγγελής, Έρευνα Τρικάλων, 4/6) Ανδρουτσόπουλος Ν: Πέμπτη Εποχή (Χ.Λ., Μακεδονία, 22/5) Αντωνίου - Σφαλαγκάκου Π.: Ενδοσκόπηση (Ε.Γ.Ρ., ΔΣ, 54) Βαρβιτσιώτης Τ.: Fragmenta (Τ. Αναγνώστου, ΔΣ, 54) Βρεττάκος Ν.: Εκκρεμής δωρεά (Κ. Καναβούρης, ΡΙ, 8/6) Γρηγοριάδης Ν.: Η απουσία και ο λόγος (Γ.Κ. Καραβασίλης, ΔΙ, 149) Δημουλάς Α.: Ποιήματα 1951-1985 (Ε. Χουζούρη, Τέταρτο, Ιουν. 86)

Διαμαντοπούλου Α: Τα θαμπά είδωλα (Δ.Κ. Παπακωνσταντί­ νου, ΝΣ, 1415) Καραβίδας Γ.: Διασταυρώσεις Β' (Δ. Παπ, Περίγραμμα, η 7) Λαδάς Ν.: 1) Πανοπλία σε τιμή ευκαιρίας 2) Προσφορές 3) Χάι Κάι (ΘΠ, ΕΣ, 55) Λασκαράτος Α.: Ποιήματα (Δ. Παπ, Περίγραμμα, 7-8) Μάίστράλης Κ.: Στη χαίτη του τόξου (Κ.Π.Μ., ΔΣ, 54) Μιχάκης Γ.: Το ναρκοπέδιο (ΒΧ, ΑΥ, 17/6) Νικορέτσος Δ.: Στοχασμοί στο ημίφως (Τ. Χατζηαναγνώστου, Τα Ψαρά, 64-66) Παπαδάκη Α.: Γη και πάλι (Δ. Πανουσάκης, ΑΥ, 15/6) Παπαχρήστου-Πάνου Ε.: Τα πήλινα βλέφαρα (Κ.Π.Μ., ΔΣ, 54) Παππάς Γ.: Οραματικόν (ΔΖ, Περίγραμμα, 7-8) Παρθένης Α.: Θητεία ξενιτείας (Δ.Κ. Παπακωνσταντίνου, ΝΣ, 1415) Παυλέας Σ.: Συνειδησιακό Υπόγειο (Δ. Παπαστράτου, Περί­ γραμμα, 7-8) Πλακωτάρη Α.: Τα ποιήματα (Σ. Κόκκινης, ΡΙ, 1/6) Σπανού-Στρατή Γ.: Στην άλλη όχθη (Κ.Π.Μ., ΔΣ, 54) Τακόπουλος Π.: Επιθαλάμια (Γ.Κ. Καραβασίλης, ΔΙ, 145) Τσίκουλα-Γαϊταντζή Μ.: Ποιήματα (ΧΛ, Μακεδονία, 22/5) Φωτιάδης Θ.: 1) Μητρώον 2) Συλλογές (Σ. Κοκκίνης, ΡΙ, 1/6) Χουρμουζιάδης Γ.Δ.: Πηρήνες (Δ.Κ. Παπακωνσταντίνου, ΝΣ, 1414) Δάντης: θεία Κωμωδία, Τ. α' (Γ. Γιάνναρης, Εξόρμηση, 8/6)

Πεζογραφία Διδασκάλου I.: Η ιτιά (Δ. Παπαστράτου, Περίγραμμα, 7-8) Ευαγγέλου Α.: Το ξενοδοχείο και το σπίτι (ΒΧ, ΠΗ, 6/6) Λάζου Μ.: Η διάρρηξη (Γ.Κ. Καραβασίλης, ΔΙ, 145). (HAT, ΔΣ, 54) Λαχάς Κ.: Μετείκασμα. (Α. Κυριακίδης, Τέταρτο, Ιουν. ’86) Μάκρα Μ.: Οι απέναντι και τα κυκλάμινα (ΠΚ, ΤΑ, 12/6) Μίσσιος X.: Καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς (Κ. Γιούργος, Play Boy, Ιούν. ’86) Πανσέληνος Α.: Η μεγάλη πομπή (ΠΚ, ΤΑ, 12/6) Στεφανόπουλος Κ.: Πέρα από τον έρωτα και την ελευθερία (Η.Λ.Τ., ΔΑ, 54) Αιμέ Μ.: Ο δρόμος χωρίς όνομα (ΠΚ, ΤΑ, 12/6) Αλιέντε I.: Το σπίτι των πνευμάτων (ΘΥ, ΕΙ, 11/6) Κούντερα Μ.: Η αβάσταχτη ελαφρότητα του Είναι (Δ. Λαμπρία, Τέταρτο, Ιουν. ’86) Κουρτιάν Α.: Φράγμα σιωπής (Κ, ΡΙ, 8/6) Κούσνιεβιτς Α.: Ο βασιλιάς των δυο Σικελιών (ΒΧ, Τέταρτο, Ιουν. ’86) Μαν. Τ.: Μπούντενμπρουκς, Η παρακμή μιας οικογένειας (Κ. Γιούργος, Play Boy, Ιουν. ’86) Μοράβια Α.: Εσωτερική ζωή (ΠΚ, ΤΑ, 12/6) Μπούνιν I.: Σκοτεινές αλέες (ΘΥ, ΕΙ, 11/6) Τουαίην Μ.: Γράμματα από τη γη. (ΣΚ, ΕΛ, 5/6) Τριολέ Ε.: Χίλιοι θρήνοι (Α.Κ., ΡΙ, 877) Φιτζέραλντ Ζ.: Χαρίστε μου το βαλς (ΠΕ, ΤΑ, 12/6)

Μελέτες Βασιλείου A.: Β. Κραψίτης (Δ. Παπαστράτου, Περίγραμμα, Γιάνναρης Γ.: Οι έλληνες μετανάστες και το ελληνοαμερικανικό μυθιστόρημα (Μ.Β. Ραίζης, ΝΗ, 14/4) Δημοπούλου-Χατζηπέτρου Ν.: Οδυσσέας Ελύτης (Ε. Ρόζος, Περίγραμμα, 7-8) Διδασκάλου I.: Η πρώτη εγκυκλοπαίδεια της Θεσσαλονίκης (Δ. Παπαστράτου, Περίγραμμα, 7-8) Δοκίμια για το έργο του Μάρκες (ΒΠ, ΔΙ, 145) Κιτρομηλίδης Π.: Ιώσηπος Μοισιόδαξ (Ρ. Αργυροπούλου, ΔΙ, 145) Κοκόλης Ξ.Α.: Θερμοπύλες και Πάρθεν (ΧΝ, ΑΝ, 318) Μελισσάνθη: Νύξεις (Σ. Μπεκατώρος, ΠΗ, 6/6) Σακελλαρίου Ξ.: Ο Τέλλος Άγρας και η παιδική λογοτεχνία (ΣΤ, ΕΛ, 12/6)

128/μικρες αγγελίες Δοκίμια

μικρές αγγελίες

Μουγογιάννης Γ.: Τρία ανάτυπα (ΔΖ, Περίγραμμα, 7-8) Στάμος Π.: Λόγος ανθηρός χειρο-νομηθείς (Η.Λ.Τ., ΔΣ, 54) Τσάτσος Δ.: Αμφισβήτηση (ΧΝ, ΑΝ, 318) Μπρεχτ Μ.: Για την τέχνη και την πολιτική (ΒΠ, ΔΙ, 145)

Παιδικά

ΒΗΜΑ ΚΑΙ MONDE σειρές 19681978 σχεδόν πλήρεις, πωλούνται. Τηλ. 80.83.731 80.19.819.

ΑΓΓΕΛΟΥ ΠΑΡΘΕΝΗ: Θη­ τεία ξενιτιάς. Ποιήματα. Πι­ τσιλάς, Σοφοκλέους 4 ★ ΠΩΛΕΙΤΑΙ πλήρης σειρά και μεμονωμένα τεύχη του περιοδι­ κού «Εποχές» στην τιμή των 15.000 δρχ. για τη σειρά. Πλη-, ροφορίες από 7.30-2 στο τηλ.

32.15.699 και από 4-10 μ.μ. στο 25.16.725. ★

ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ Ελληνικών κει­ μένων. Τηλ. 88.22.620. ★

ΓΑΛΛΟΣ φοιτητής παραδίδει μαθήματα. Τηλ.: 75.18.794 ώρες 8-10 π.μ.

Βαλάσης Δ.: Η ιστορία της γραφής και του βιβλίου (Κ. Σπήρμαν, Τέταρτο, Ιουν ’86) Μάςιμου Π.: Διακοπές στην Κούλουρη (Η.Λ.Τ., ΔΣ, 54) Limousin Ο.: Η ιστορία του χαρτιού (Κ. Σπήρμαν, Τέταρτο, Ιουν. 86)

θεατρικά έργα Ρώτας Β.: Καραγκιόζικα (ΣΤ, ΕΛ, 12/6)

Ιστορία Αργυρής Π.: Η απόλυση του Γ. Ζεϊμπέκη και το γλωσσικό ζή­ τημα στη Λέσβο (Μ. Τσιάμης, Τα Ψαρά, 64-66) Βασιλείου Α.: Το Κωσταλέξι Φθιώτιδας στο αλβανικό έπος 1940-41 (Κ.Γ. Σταυρόπουλος, Έρευνα Τρικάλων, 416) Κούτσιας Ι.Ι.: Τζούρτζια (Κ.Γ. Σταυρόπουλος, Έρευνα Τρι­ κάλων, 4/6) Κριτσωτάκης Ν.: Ιστορικές σελίδες (Δ. Αρμάος, ΠΗ, 6/6) Μαρκάκης Μ.: Δοκίμια φιλοσοφίας της ιστορίας (Π. Καποπούλσυ, ΔΣ, 54) Παρασκευόπουλος Σ.: Το Μύρον και το Αλημάκι (Δ. Παπ, Περίγραμμα, 7-8) Σταμέλος Δ.: Ο θάνατος του Καραϊσκάκη (Ν. ΚομνηνούΧατζηγεωργίου, Τα Ψαρά, 64-66) (Δ. Παπ, Περίγραμμα, 7-8) Τενεκίδης Γ.: Ίμβρος και Τένεδος (κ.ν.κ., ΚΑ, 12/6) Χαραλάμπης Σ.: Στρατός και πολιτική εξουσία (ΧΝ, ΑΝ, 318) Λέβιτ Κ.: Το νόημα της ιστορίας (Α.Α. Κύρτσης, ΔΙ, 145) Flacelidre R.: Ο έρωτας στην αρχαία Ελλάδα (ΧΝ, ΑΝ, 318)

Μαρτυρίες Δάλκου Γ.: Κ.Γ. Καρυωτάκης (Ν. Ντόκας, ΕΛ, 15/6) Δανάη: Κείμενα (ΘΠ, ΕΣ, 551, 552, 553) Κανελλόπουλος Π.: Η ζωή μου (ΧΝ, ΑΝ. 318) Λιγνάδης Τ.: Ο Χουρμούζης (ΖΤ, ΕΛ, 12/6) Σεφέρης Γ.: Μέρες Σ Τ' (ΚΣ, ΝΕ, 7/6) Υψηλάντης Ν.: Απομνημονεύματα (ΣΤ, ΕΛ, 12/6), (Δ. Αρμάος

★

ΤΡΙΑΡΙ ορόφου ζητώ στον Πειραιά για να στεγαστώ. Νοί­ κια μπροστά. Τηλ. 36.42.789 (πρωινά).

Μυθολογία Γκρέιβς Ρ.: Οι ελληνικοί μύθοι (Κ. Γιούργος Play Boy, Ιουν. ’861

Γεωγραφία

ΧΩΡΟΣ γραφείου, εμβαδού 80 μ2, ενιαίος, φωτεινός, κα­ τάλληλος για οποιαδήποτε επαγγελματική χρήση στην πλατεία Εξαρχείων 25.000 δρχ. μηνιαίως. Τηλ. 36.03.687 36.25.179. Κάθε λέξη στις μικρές αγγελίες στοιχίζει 20 δραχμές

Σφυρόερας Β, κ.ά.: Χάρτες και χαρτογράφοι του Αιγαίου Πελάγους (Ν. Κομνηνού-Χατζηγεωργίου, τα Ψαρά, 64-66)

Περιοδικές εκδόσεις Κολούμπρα (Α.Κ., Τέταρτο, Ιουν. ’86) Μαμούθ (Α.Κ., Τέταρτο, Ιουν. ’86) Φιλοσοφία (Η.Λ.Τ., ΔΑ, 54) Horos (Ν. Κομνηνού-Χατζηγεωργίου, τα Ψαρά, 64-66)

Ούγχρονη εποχη_ ΜΛΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΥ3 1 \, 3629.814 - 3629.835

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ: Ηρώων Πολυτεχνείου 46 - τηλ. 4127967 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Αριστοτέλους 7 - τηλ. 261069 ΓΙΑΝΝΕΝΑ: 28ης Οκτωβρίου 19 - τηλ. 38090 ΗΡΑΚΛΕΙΟ: Σμύρνης 27 - τηλ. 224335 ΠΑΤΡΑ: Ζαίμη 35 - τηλ. 221491

J Λ

Βιβλία για το καλοκαίρι

Εκδόσεις ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗ Σόλωνος 76, 106.80 Α θήνα - Τηλ. 36.29.923