Τεύχος 476

™

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΑΤΑΚΗ

272 σελ», 16,50

320 σελ., Ι5,50€

ΜΑΡΩ ΔΟΥΚΑ

ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΟΛΑΙΑΚΟΥ

Κ αρέ φ ιξ

Θερμοκρασία δωματίου

και άλλα διηγήματα

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

Με αφορμή έναν αδιάγνωστο πόνο, μια νέα γυναίκα

«Το βιβλίο αυτό είναι ολόκληρο ένα “καρέ φιξ” στο

επισκέπτεται μια ψυχοθεραπεύτρια.

φιλμ της ελληνικής ιστορίας... Η Μάριο Δούκα έχει

Σε μια εποχή που η αγάπη δεν είναι πια πανάκεια,

την τόλμη να καταγγείλει τη σύγχυση, να καταγρά­

οι εξομολογήσεις στο ντιβάνι έπαψαν προ πολλού

ψει τις τρομερές αντιφάσεις της, να τις εκθέσει, και

να επαρκούν, κι η επιστήμη δεν έχει ηθικές αναστο­

μέσα από τη φωτογράφιση-αναπαράσταση αυτής της

λές, ποιος θα της δείξει πώς να ζει;

πραγματικότητας που στήνει στα μάτια μας..., μας καλεί να στοχαστούμε». Μαρία Παπαδοπούλου, Τα Νέα ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

ΒΡΑΒΕΙΟ The Athens Prize for Literature 2007 π ερ ιο δ ικ ό (δε)κατα

ΤΗΛΕΦ ΩΝ Α ΕΠΙΚΟ ΙΝΩΝΙΑΣ : Αθήνα: 210.38.1 1.850, 210.38.31.078, Θεσσαλονίκη: 2310,70.63.54, 2310.70.67.15 e-m ail: in fo @ p a t a k is .g r

E D I T O R I A L

Όπου το λάθος σε βγάζει σωστά... έρασα δύο βραδιές «Λάθος». Εννοώ δύο βραδιές στο ομότιτλο και εν πολλοίς απρόσμενο μπαρ του Ναυπλίομ. Τα ατάκτως εριμμένα ετερόκλητα αντικείμενα στον χώρο -έμπνευση του ιδιοκτήτη- έμοιαζαν με τους θαμώνες. Από διαφο­ ρετικά μέρη τη ς χώρας, προσκεκλημένοι για το συνέδριο τω ν πολιτιστικών εντύπων που διοργάνωσε το περιοδικό Highlights. Άγνωστοι μεταξύ αγνώστων. Κοινό χαρα­ κτηριστικό η ενασχόληση με τα πολιτιστικά έντυπα. Εκεί πέρασα δύο υπέροχες βρα­ διές μιλώντας με τον Γιώργο, τον Νεκτάριο, τον Σταύρο και άλλους. Τι ενδιαφέρον εί­ χαν, πέρα από το ότι ήταν ευχάριστοι τύποι; Ήταν νέοι, συν-πλην τριάντα, είχαν εγκαταλείψει το επάγγελμά τους και ασχολούνταν με τις εκδόσεις. 0 Νεκτάριος δημιούρ­ γησε πρόσφατα ένα μικρό εκδοτικό οίκο στην Πάτρα, τη Χαραμάδα. Εκδίδει φίλους -π οιητές και πεζογράφους. 0 Γιώργος εκδίδει στην Καλαμάτα το στην μπρίζα, εβδο­ μαδιαίο free press με 5.000 αντίτυπα. Ο Σταύρος εκδίδει ένα πολιτικό έντυπο -ναι, στις μέρες μ α ς -το centra. Σε όλα αυτά συμμετέχουν νέοι, εκδίδονται νέοι, γράφουν νέοι. Πρόκειται για μια γενιά που δεν φοβάται να τα παρατήσει όλα για να ακολουθή­ σει το άστρο της, όποιο και να είναι αυτό, όοο θολό και να φαίνεται. Στην παρέα συμ­ μετείχε και η Ρένια, τηλεοπτική περσόνα του διαφορετικού, που ψάχνεται να κάνει κάτι που να αναιρεί το τηλεοπτικό στάτους. Γι' αυτούς τους νέους φίλους που ανα­ νεώνουν το τοπίο γύρω μας αφιερώνω α υτές τις λίγες γραμμές. Συμπαράσταση στο δρόμο με τα αγκάθια.

Π

Γιάννης Ν. Μπασκόζος

[ δ ι α β α ζ ω Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

]

1 E d i t o r i a l γιαννης ν . μπαςκοζος

Μ Ο Ν ΙΜ Ε Σ Σ Τ Η Λ Ε Σ 6 Σχόλια ΊΟ Courier 12 Από μήνα σε μήνα, ΟΛΓΑ ΣΕΛΛΑ 16 Ρεπορτάζ 2 8 Θερμιδωριανά Οξύτονα, ΑΛΕΞΗΣ ΖΗΡΑΣ 3 0 Στήλη Αλατος, ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ 4 0 ΚΟΝΤΡΑ διάβασμα, ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ 4 2 ΧΩΡΙΣ προϋ­ πηρεσία, ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ 2 0 7 0 Περιοδεύων ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗΣ 2 0 8 a piacere ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΝΑΒΟΥΡΗΣ 7 5 Β Ι Β Λ Ι Α Γ ΙΑ Τ Ο Κ Α Λ Ο Κ Α ΙΡ Ι 7 6 Ελληνική Πεζογραφία 8 6 Ξένη Πεζογραφία 9 6 Ποίηση 102 Αστυνομικά 1 1 0 Ιστορία 1 1 8 Οικονομία - Πολιτική 1 2 4 Μελέτες Δοκίμια 1 2 8 Μαρτυρίες - Βιογραφίες 1 3 2 Διάφορα 1 3 5 Παιδικά Εφηβικά 2 0 Τ Α Ε Υ Π Ω Λ Η Τ Α Τ Ο Υ Δ ΙΑ Β Α Ζ Ω

ΑΡΘΡΑ 3 2 Πανεπιστημιακές προσδοκίες και απασχόληση. ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΣΙΚΑΣ 3 4 Κρίσιμες αντιφάσεις. ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ

Σ Υ Ν Ε Ν Τ Ε Υ Ξ Ε ΙΣ 3 6 Alaa El Aswany: Από το τοπικό στο οικουμενικό. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΣΑ ΚΟΥΜΟΥΤΣΗ. 6 2 Νέοι (ωραίοι) και πρωτοεμφανιζόμενοι πεζογράφοι που έκαναν αίσθηση με το πρώτο τους βιβλίο: Δημήτρης Καλαβρής, Γιάννης Ζευγώλης, Νίκος Μάντης, Δημήτρης Μητσοτάκης, Λένα Κιτσοπούλου. ΣΥΖΗΤΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΝΙΚΟΛ ΛΑΦΑΖΑΝΗ. 5 4 Ε Π ΙΣ Τ Ο Λ Ε Σ

ΠΡΟ ΣΩ ΠΑ 19 8 Γιώργος Δαρδανός: Τριάντα χρόνια με άποψη. ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΑΝΝΗ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟ.

Β ΙΒ Λ ΙΑ Σ Τ Ο Ν Κ Ο Σ Μ Ο 4 4 Κίτρινα μπαλόνια στη διαδρομή για το Μακόντο.... ΕΛΕΝΗ KAPPA 4 5 Ballaciner. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ 4 6 Τι μαθαίνουμε άραγε στο σχολείο; CHRISTOPHER LEES 4 8 Ο Δεκάλονος του τέλειου βραβείου. MAURIZIO DE ROSA 4 9 Συνελήφθη ο Στάλιν; ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑφΥΛΛΙΔΗΣ 5 2 Το θάρρος της γνώμης. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΤ. ΑΝΔΡΙΑΝΕΣΗΣ

Β Ι Β Λ ΙΟ Θ Η Κ Ε Σ 2 0 2 Άνδρος: Τόπος χωρίς βιβλιοπωλείο. ΝΑΣΟΣ ΧΡΙΣΓΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ

Η θεωρία που φιλοδοξεί να Ενοποιήσει " τ ις

κ ο

ι ν ω

ν ι κ έ ς

ε

τ τ ι σ

τ ή

^

Η θε^ η ο υφιλοδοξείλ

w

w w .d a r d a n o s n e t.g r

[ δ ι α β α ζ ω ]

Δ ΙΑ Β Α Ζ Ω

r i EPl EXOMENAJ

ΜΗΝΙΑΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ISSN: 1106-1383 ΚΩΔΙΚΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ 1141 ΤΕΥΧΟΣ 476 ΙΟ ΥΛΙΟ Σ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007 Ιδρυτής Περικλής Αθανασόπουλος Ιδιοκτήτης Γ. ΓΑΒΑΛΑΣ & ΣΙΑ Ε.Ε. Εκδότης Γεώ ργιος Γαλάντης-Γαβαλάς Διευθυντής Γιάννης Ν. Μπασκόζος Τακτικοί Συνεργάτες Π αναγιώ της Στ. Ανδριανέσης, Α λ έξη ς Ζήρας, Ελένη Καρρά, Κώστας Κατσουλάρης, Κώστας Μ ποτόπουλος, Γιώ ργος Ξενάριος, Ό λγα Σ ελλά

Α Φ ΙΕ Ρ Ω Μ Α 7 62 Αντώνπς Σαμαράκης. Επιμέλεια: ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Γ. ΤΣΟΥΠΡΟΥ 764 Η συγγραφική τέχνη του Αντώνη Σαμαράκη. ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Γ. ΤΣΟΥΠΡΟΥ 766 Αναζητώντας το «πρόσωπο» του ποιητή. ΑΝΤΩΝΗΣ Δ. ΣΚΙΑΘΑΣ 777 Αντώνη Σαμαράκη, «Το ποτάμι». Μια σημασιακή ανάλυση. ΕΡΑΤΟ­ ΣΘΕΝΗΣ ΚΑΨΩΜΕΝΟΣ 776 Το λάθος του Αντώνη Σαμαράκη: τεχνικές αφήγησης. ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΤΡΙΑΝΤΟΥ 181 0 γνωστός (περίπου) άγνωστος Σαμαράκης. ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΒΑΡΑΣ 183 Η διαύγεια της γραφής και η συνηγορία της αληθοφάνειας. ΒΙΚΥ ΠΑΤΣΙΟΥ 185 Τα πρακτικά της ημερίδας για τον Αντώνη Σαμαράκη. ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΣΟΛΑΡΗΣ1 8 7 Αρχείο «Αντώνης Σαμαράκης». ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΟΜΠΡΟΣ

UNDERGROUND 2 0 6 Του δρόμου...#18. ΩΜΕΓ@ 792 Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Ο Γ Ρ Α Φ ΙΑ Επιμέλεια: ΘΟΔΩΡΗΣ ΠΕΡΣΗΣ

Ανταποκριτές Γιώ ργος Α ρχιμανδρίτης (Παρίσι), Christopher Lees (Μπέρμινγκχαμ), Ελενα Π αλλαντζά (Φραγκφούρτη), Maurizio De Rosa (Μπολώνια), Δ ημ ήτρ ης Β. Τριανταφυλλίδης (Μόσχα), Κριτικογραφία Θ οδω ρής Πέρσης Διορθώ σεις Σ πύρος Κακουριώτης Υπεύθυνη Δημοσίω ν Σχέσεων Κωνσταντίνα Πολυχρονοπούλου Διαφημίσεις, Παραγωγή, Διανομή Τάσος Οικονομόπουλος Συνδρομές Μάρω Γολικίδου Σχεδιασμός, dtp Σοφία Μιχάλα Εξώφυλλο Μ ά ρ κο ς Π ετρ ό π ο υλ ο ς Εκτύπωση I. Μ αυρίδης & ΥΙΟΙ Ο.Ε. ΔΙΑΝΟΜ Η ΑΡΓΟΣ (περίπ τερα) ΕΡΜΗΣ (βιβλιοπωλεία) ΔΙΑΒΑΖΩ Χαρ. Τρικούπη 38, ΑΘΗΝΑ 106 80 Τηλ: 210 3388008 · Fax: 210 3388006 E-mail: diavazo@ otenet.gr

742 Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

>

ΣΕ ΑΥΤΟ τ ο ΤΕΥΧΟΣ Γ Ρ Α Φ Ο Υ Ν και Μ ΙΛ Ο Υ Ν : Π α ν α γιώ τη ς Στ. Α νδριανέσης · Γ ιωργο ς Α ρχιμανδρίτης · A laa E l A sw any · A lex B asko · Β ασίλης Β ασιλικό ς · Λ εία Β ιταλη · Α γγελική Β ουλο υμανο υ · Σ π υρος Α. Β ρετος · Σ π υρος Α. Γ ΕΩΡΓΙΟΥ · ΓΙΩΡΓΟΣ Δ α ΡΔΑΝΟΣ · Γ ΙΑΝΝΗΣ ΖΕΥΓΩΛΗΣ · ΑΛΕΞΗΣ Ζ ηρας · Σ πυρος Κ α κ ο υριώ της · Δ ημ ητ ρης Κ αλαβρη ς · Κ ώ στας «ΑΝΑΒΟΥΡΗΣ · ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ · ©ΑΝΑΣΗΣ Κ α ρ α για ν νη ς · Ε λεν α Κ αρακουλη · Δ ημ ητ ρα Κ α ραμ ο λεγκου · Ε λένη K app a · Χ ρηστός Κ ατσίκας · Κ ώ στας Κ ατςο υλαρης · Ε ρατο σθέ νης Κ α ψ ω μ έν ο ς · Λ ένα Κ ιτςο πο υλο υ · Γ ιάννης ΚΟΥΒΑΡΑΣ · ΠΕΡΣΑ ΚΟΥΜΟΥΤΣΗ · ΝίΚΟΣ K. ΚΥΡΙΑΖΗΣ · ΝίΚΟΛ Λ αφ αζανη · C hris to pher L ees · Α ρ τεμ ις Λ οη · Δ ιονυςης Κ. Μ αγκλιβερας · Β εατρίκη Μ α γριζο υ · Ν ικος Μ άν τη ς · Π. Δ . Μ αςτρο δη μ η τρη ς · Δ ημ ητ ρης Μ ητςοτακης · Ξ ένη Δ . Μ παλωτη • Γ ΙΑΝΝΗΣ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ · ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ · Γ ΙΑΝΝΗΣ Ν εδας · M au r iz io D e R o sa · Γ ιω ρ γο ς Ξ ε νάριο ς · Γ ιανν η ς Σ. Π απ αδατο ς · Β ικη Π ατςιο υ · Θ ο δ ωρη ς Π ερςης · Ο λ γα Σ έλλα • Α ντω ν η ς Δ . Σ κιαθ ας · Α λκη ςτις Σ ο υαο για ν ν η · Μ αρία ΣΟΥΜΠΕΡΤ · ΙΩΑΝΝΗΣ Δ. ΣΟΛΑΡΗΣ · ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΪΟΜΠΡΟΣ · ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ · ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΪΡΙΑΝΤΟΥ · ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Γ. Τ ςουπ ρο υ · Φ ίλιππος Φ ίλιππου · Ε λενα Χ ουζουρη · Ν αςος Χ ρ ιςτο γιαν ν οπ ο υλο ς · Ω μ ε γ @

τΕΣΤΙΑΣ

βιβλιοπωλείον Ε Κ Δ Ο Τ Ι Κ Ο Σ

Ο Ι Κ Ο Σ

Α Π Ο

ΤΟ

1 8 8 5

ΚΡΑΤΙΚΑ ΒΡΑΒΕΙΑ 2005

ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΑΜΟΥΗΛΙΔΗΣ Κρατικό Βραβείο Χρονικού - Μαρτυρίας

ΜΥΡΤΟ ΑΕΛΗΒΟΡΙΑ Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης Παιδικού Βιβλίου

i nf o@he st i a . gr · w w w . h e s t i a . g r

Πολλά βραβεία... Διαβάζω συχνά μ ο υ ρ μ ο ύ ρ ες για το πόσο πολλά έχ ο υ ν γίνει τα βραβεία στη χώρα, πως κάθε π εριοδικό και κάθε σ ύλλογος οργανώ νει τα δικά του λογοτεχνικά βραβεία, τα οποία, στο τέ λ ο ς -τέ λ ο ς , δ εν εκφ ρά ζουν παρά τη ν εκδ ο τική ομάδα και το εγώ τη ς. Πράγματι, έτσι ήτα ν πάντα, α λλ ά α υ­ τό δ εν είναι η α π ό λυ τη α λήθ εια και σε ορισ μένες περιπτώσεις δ εν είναι απαραίτητα κακό. Κάποιοι τ ο κάνουν για τη δική το υ ς προβολή, άλλοι ό μ ω ς μ ε καλή πρόθεση. Γιατί να μας εν ο χ λ εί αν κάποιος σ ύ λ λ ο γ ο ς στην Π ρέβεζα ή το Άργος διοργανώ νει τοπικά βραβεία; Είναι έν α ς τρόπ ος συμ­ μ ετο χ ή ς το υ κόσμου που θ έλ ει να δ είξει τη ν ενασ χόλησή το υ μ ε το ν λ ό ­ γο. Λ ειτο υ ρ γ εί και ψ υχολογικά ω ς λογοτεχ νική αποφόρτιση.

Επίσημα βραβεία... Φυσικά τα επίσημα βραβεία, αυτά που διεκδικούν κύρος και παρεμβατικό ρόλο, κρίνονται. Καταρχήν δεν είναι πολλά, αν τα συγκρίνεις με τον αριθμό τω ν βραβείων σε ά λλες χώρες. Δεύτερον, κρίνονται από τη διάρκειά τους, από τις διαδικασίες τους (διαφάνεια, δημοκρατικοί τρόποι αξιολό­ γησης κ.λπ.) και από τον εν γένει ρόλο τους στο χώρο. Ακριβώς γι' αυτό κανείς δεν είναι ευχαριστημένος με τα Κρατικά Βραβεία Λογοτεχνίας, καθώς διαθέτουν διάρκεια και κύρος ex officio, αλλά σε όλα τα άλλα τα έχουν θαλαοοώσει. Όποιοι τα έχουν αναλάβει οφείλουν να τα διασώοουν. Μ.

Για ιο ν Καστοριάδη Μην ξεχάσετε. Στις 2-4 Νοεμβρίου το φ ε­ τινό συνέδριο τω ν «Καβαφείων 2007»

αφιερώνεται στο έργο και τη ζωή του έλληνα φιλόσοφου Κορνήλιου Καοτοριάδη, με αφορμή τα δέκα χρόνια από το θάνατο του. Θέμα του «Κορνήλιος Καστοριάδης: Ο στοχαστής της αυτονομίας». Έχουν κληθεί να συμμετάοχουν πλήθος πανεπιστημια­ κοί και συγγραφείς που γνωρίζουν καλά το έργο του.

Απορίες Fnac Ο επικεφαλής της Fnac στην Ελλάδα mis­ te r Salomon πιστεύει πως το «σκληρό» αναγνωστικό κοινό -πάνω από 10 βιβλία το χρόνο- δεν είναι 8,5% που το παρουσιά­ ζουν κολλημένο εδώ και χρόνια οι έρευ­ νες αλλά πολύ μεγαλύτερο. Από πού το βγάζει το συμπέρασμα; Από το ότι οι πωλήσεις βιβλίων οτο κατάστημα της Fnac οτο Mall αντιπροσωπεύουν το 20% του συ­ νολικού τζίρου του καταστήματος, ίδιο με το ποοοστό τω ν Fnac σε ά λλες χώρες,

Νέα ΠΟΕΒ Έγιναν οι εκλογές στην Π Ο Ε Β και υπάρχει πια νέο προεδρείο (δ εν είνα ι γνωστό ποιο ακριβώς τη στιγμή που γρά φ ονται οι γραμμές α υ τές). Ε υχόμαστε στη ν έα διοίκηση να είναι δημιουργική και επωφελής για το σύνολο του χώρου του βιβλίου. Δ.

6

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

που έχουν υψηλότερο δείγμα «σκληρών» αναγνωστών. Αν όμως το κατάστημά του πουλούσε μόνο βιβλία, τό τε ο τζίρος του θα ήταν 100% μόνον βιβλία, οπότε τι συ­ μπέρασμα θα έβγαζε; Μακάρι, Μ. Salo­ mon, να ήταν έτσι τα πράγματα!

Fnac 2 Πρέπει να σημειώσω ότι το βιβλιαράκι που εξέδω σε η Fnac με κείμενα τω ν υπαλλή­ λων της και τίτλο 10 χρόνια λογοτεχνίας σε 100 βιβλία είναι αξιοπρόσεκτο στις επι­ λογές του. Σε ένα βάθος 10 χρόνων ανα­ καλύπτουν βιβλία που τα έχουμε ξεχάσει αλλά που κάποιο λογοτεχνικό μάτι τα έχει σημειώσει. Ίσως κάποια θα πρέπει να τα ξαναπροσέξουν οι εκδοτικοί τους οίκοι.

Επικήδεια πυρά Έγινε γνωστό από το Assosiated Press. Ένας βιβλιοπώλης στο Κάνσας Σίτι των ΗΠΑ έκαψε χιλιάδες βιβλία σε ένδειξη δια­ μαρτυρίας! 0 Τομ Γουέιν είχε εδώ και μια δεκαετία ένα κατάστημα με μεταχειρισμέ­ να βιβλία με τον τίτλο Prospero's Books. Στη συλλογή του υπήρχαν και σπάνιοι τίτλοι, όπως ένα ντοκουμέντο από την 4η Παναμερικανική Διάσκεψη του Μπουένος Άιρες που χρονολογείται από το 1910. Όταν θέλησε να « αδειάσει» τις αποθήκες του ανακάλυψε ότι δεν μπορούσε όχι απλά να πουλήσει κάποια βιβλία αλλά δεν τα δέχονταν ούτε καν σαν δωρεά βιβλιο­ θήκες, με τη δικαιολογία ότι είναι γεμάτες. Και σε ένδειξη διαμαρτυρίας για μια κοινω­ νία που δεν υποστηρίζει την έντυπη λογο­ τεχνία έκαψε δημόσια τα βιβλία! «Αυτή εί-

ί ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΣΠΡΑ

[ ΣΔ ΧI AΟ ΛB ΙAΑΖ Ο

]

ναι μια επικήδεια πυρά για τα αμερικάνικα πιστεύω», είπε στους θεατές που συγκε­ ντρώθηκαν έξω από το βιβλιοπωλείο του όταν άρχισε να πετάει στη φωτιά βιβλία.

Και πάλι χωρίς ποίηση Παρατηρώ τους οδηγούς βιβλίων για το καλοκαίρι που προσέφεραν μεγάλες και καλές εφημερίδες και διαπιστώνω και πά­ λι ότι λείπει η ποίηση. Όπως και στους οδηγούς μεγάλων βιβλιοπωλείων. Ούτε ένα βιβλίο ποίησης δέν συνιστάται για αγορά. Είναι η ποίηση χειμερινή και δεν διαβάζεται το καλοκαίρι; Δεν υπάρχουν καλά ποιητικά βιβλία; Δεν υπάρχουν άν­ θρωποι που διαβάζουν στην Ελλάδα ποίη­ ση; Ή τα έχουμε όλα προσφέρει στο εμπόριο και αυτό αποφασίζει; Μ.

«Να ξαναμιλήσουμε για τη ζωή στα νησιά» Όσοι ταξιδέψετε φ έτος προς Φολέγαν­ δρο, Σίκινο και Δονούσα θυμηθείτε να ανα­ καλύψετε το «Νησολόγιο», τοπικές γιορ­ τές με ειδικό χαρακτήρα. Οι Γιορτές στα Νησιά, όπως τις παρουσία­ σε η Media Dell' Arte που έχει πάρει τα τ ε ­ λευταία χρόνια την πρωτοβουλία γι' αυ­ τές, δεν εξαντλούνται σε μια σειρά εκδη­ λώσεων και αυναυλιών. Στο Σχέδιο «Νησολόγιο» εντάσσονται μια σειρά από ερευνητικές, πολιτιστικές και περιβαλλο­ ντικές δράσεις με στόχο το πολιτιστικό γε­ φύρωμα τω ν νησιών αυτών. «Το Νησολόγιο επιχειρεί να ξαναμιλήσει για τη ζωή τω ν νησιών, τις ιδιαιτερότητές τους και την ιστορία τους και να προτείνει στον επι­ σκέπτη να αφουγκραατεί με μεγαλύτερη προσοχή τους τόπους αυτούς την επόμε­ νη φορά που θα βρεθεί εκεί» λέει ο κ. Πατεράκης από την πολιτιστική εταιρεία Media Dell' Arte. Μ.

&

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Σίκινος Χάρη στο Νησολόγιο έχει ξεκινήσει ο σταδιακός εξοπλισμός και η δημιουργία υπο­ δομών στο νησί. Από φ έτος η Σίκινος έχει πολιτιστικό κέντρο το οποίο εγκαινιάζεται με τη φιλοξενία της έκθεσης «Μικροϊστορίες», στο πλαίσιο τω ν «Γιορτών Σίκινου», ενώ έχει ήδη εξοπλιστεί με συστήματα προβολής για το φεστιβάλ «Μέρες Ντοκι­ μαντέρ», τα οποία πλέον αποτελούν τον εξοπλισμό της αίθουσας προβολών που θα λειτουργεί όλο το χρόνο στο νησί. Μ.

Τι θα δείτε Στο πλαίσιο τω ν Γιορτών στα Νησιά διοργανώνονται τρεις εκθέσεις: η έκθεση αστρονομίας στη Φολέγανδρο, η ιστορική έκθεση στη Σίκινο και η αρχαιολογική έκ­ θεση στη Δονούσα. Επίσης πολλές καλλι­ τεχνικές - μουσικές εκδηλώσεις και γιορ­ τές. Η διάρκεια τω ν φεστιβάλ είναι: Γιορ­ τές Φολεγάνδρου, 8-30 Ιουλίου, Γιορτές Σίκινου, 1-15 Αυγούστου, Γιορτές Δονού­ σας, 25-30 Αυγούστου. Μ.

Kill me tender Η ανάμιξη πραγματικών προσώπων στη μυθοπλασία που δημιουργούν ούγχρονοι πεζογράφοι δεν είναι κάτι καινούργιο. Και­ νούργιο είναι ότι αυτό γίνεται ειδικά με πρόσωπα της μουσικής στη νέα σειρά που ανακάλυψαν και μετέφρασαν στα ελληνι­ κά οι εκδόσεις Μεταίχμιο. Τόσο Ο Έλβις στα ίχνη του δολοφόνου του Ντάνιλε Κλάιν όσο και το Liverpool Fantasy, ο κό­ σμος χωρίς τους Beatles του Λάρι Κίργουαν δίνουν μια άλλη εικόνα για τον κό­ σμο της μουσικής, με ήρωες πασίγνωστα και δημοφιλή αοτέρια. 0 Έλβις ψάχνει να βρει τον δολοφόνο που αφανίζει τις φαν του και οι Beatles διαλύονται το 1962 για να ξαναβρεθούν το 1987. Δύο ευφάντα­ στα σενάρια που οδηγούν σε ιστορίες αποθέωσης της ροκ κουλτούρας.

[ Δ I A B A Ζ Ω I

I X Ο Λ I AJ

RUD O LF A R N H E IM

Οδηγός αγοράς βιβλίων Μην μπαίνετε στο βιβλιοπωλείο, σταματά­ τε στον πρώτο πάγκο και αγοράζετε ό,τι σας γυαλίζει ή ό,τι έχει πάρει το μάτι σας ως διαφήμιση. Καλύτερα προχωρήστε και στους υπόλοιπους πάγκους. Αναζητήστε τις ειδικές κατηγορίες (ιστορία, πεζογρα­ φία, ταξιδιωτικά κ.λπ.), ανάλογα με τα γούστα σας. Ξεφυλλίστε τα βιβλία. Και με­ τά διαλέξετε! Αναζητώντας το βιβλίο που θα σας συντροφέψει στην παραλία ρωτήστε και τον υπάλληλο. Αν δεν ξέρει, δεν μπορεί να σας βοηθήσει, α λλά ξτε βιβλιοπωλείο και ψάξτε να βρείτε κάποιο που ο υπάλληλος να μπορεί να σας εξυπηρετήσει. Μην αγο­ ράζετε στα τυφλά, αλλά με κριτήρια και οδηγό το δικό σας γούστο.

ο ι Γ Υ Ν Α ΙΚ Ε Σ ΙΤ Η Ν ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

δεκατρείς μελέ-

μάθηση β,βλίο είναι

και «ο*εύε! ™ ιεσοιι ενδιαφερ°νεος γι » λε)τουργ((1 χης τέχνης ,ακχικών του ^ την οπτική εκπαιcnv εκπαίδευση και γεν'Χ0«Ρ τ ευοη σε όλα τα πεδια της μάθησης w w w . u n i v e r s i t y s t u d i o p r e s s . g r

Ρ

ινχιληπτική Φ“°" ' η σημασία τηςτεχν ς γι

UNIVERSITY STUDIO PRESS

.nOTABPVONH

Αρμενοπούλου 32 - 546 35 Θεσσαλονίκη · Τηλ. (2310)208731,209637,209837 · Fax 2310 216647 ΣΤΟΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Αρσάκειο Μέγαρο · Πεσμαζόγλσυ 5 105 64 Αθήνα · Τηλ. & Fax 210 3211097

Ο θάνατος του Ζορμπά Σε κάτι ανάλογο προσανατολίζεται και ο Φί­ λιππος Φιλίππου στο Ο θάνατος του Ζορ­ μπά (Πατάκης), όπου μας κάνει μάρτυρες μιας φανταστικής συνάντησης του Καζαντζάκη και της Ελένης στο σπίτι τους στην Αίγινα τον Αύγουστο του 1941 με τον Βάρναλη, τη Γαλάτεια, τον Σικελιανό, τον Καββαδία, τον Ελύτη, τον Πρεβελάκη, τη Μαρία Βοναπάρτη, τη Μελίνα Μερκούρη, τον Βελουχιώτη και άλλους. Συναντήσεις μεταξύ τους είχαν γίνει μεμονωμένα, αλλά όχι όλων μαζί. Από κοντά στη συγκεκριμένη συνάντηση και ο γνωστός Ζορμπάς. Οι αρ­ νητικές κρίσεις της Γαλάτειας για τον τ ε ­ λευταίο «ξίνισε» σε ορισμένους που θέλουν να ζουν ακόμα με μύθους. 0 Φιλίππου φτιά­ χνει ένα εξαιρετικής φαντασίας βιβλίο, κά­ νοντας την πραγματικότητα να μοιάζει φα­ νταστική και την φαντασία πραγματική.

Π λη θ α ίνει η α λλ η λ ο γ ρ α φ ία . Υπομονή, έχ ω τ η διά θ εσ η να απαjH w

Κωνσταντίνα Δούκα, δ ε ν α να φ έρ ο μ α ι

ν τώ σ ε ό λ ο υ ς σας.

συχνά σ ε α υ τά που δ ιαβ άζω , α λ λ ά τα δ ύ ο δ ιη γ ή μ α τα που μου έ σ τ ε ιλ ε ς είχα ν κάτι ελ κ υ σ τικ ό , που θ ύ μ ιζε έ ν το ν α τ ο ν μ α ιτρ το υ δ ιη γ ή μ α το ς Δ η μ ο σ θ έν η Β ο υ τυ ρ ά . ^

Βλαβιανέ Χάρη, χ άρηκα που πήρα τ ο

τ ε ύ χ ο ς 29 τ η ς Ποίησης, από τα χ έρια σου κ α τευ θ εία ν από τ ο τυ π ο γ ρ α φ είο , σ η μ είω σ α μ ε ε ν δ ια φ έ ρ ο ν τις μ ε τα φ ρ ά σ εις α ρχα ία ς ελ λ η ν ικ ή ς και λ α τιν ική ς π οίησης, ό π ω ς μ ε π ρ ο έ τρ ε ψ ε ς να π ρ ο σ έξω , και κ ρ α τά ω τ η ν υπ όσχεσή σου ό τι θα γ ιο ρ τά σ ο υ μ ε δ ε ό ν τω ς τ ο ε π ό μ εν ο και ε π ετεια κ ό τρ ια κ ο σ τό τεύ χ ο ς . ^

Στάθη Σ., ευ χ α ρ ισ τώ για τ ο Ναυτίλο, κ α τα π λ η κ τικ ή έκ δ ο σ η και α ντα π ο ­

δ ίδω τ η ν αγάπ η - π α ν τό ς καιρού (ε ξά λ λ ο υ τώ ρ α μ εγ α λ ώ σ α μ ε και δ ε ν α λλ ά ζ ο υ μ ε α γά π ες εύ κ ο λ α , α κό μ α κι ό τα ν δ ε ν σ υ μ φ ω ν ο ύ μ ε α π ό λ υ τα μ α ζί το υ ς )

Λ

Σέρρα Διονύση, Ζά κυ νθ ο ς, οι σ ο λ ω μ ισ τές α ς τ ρ έ ξ ο υ ν να π ρ ο μ η θ ευ

το ύ ν τα τ ε λ ε υ τ α ία Επτανησιακά Φ ύλλα μ ε α φ ιέρ ω μ α στα 150 χρόνια από τ ο θ ά να το το υ π ο ιη τή , α ξίζει. ^ και για ό λ α τα ά λ λ α .

Δημητράκο Βασίλη, χάρηκα για τ ο Μπιλιέτο

Τ Καλατζή Φωτεινή,

σ η μ ειώ ν ω μ ε εν θ ο υ σ ια σ μ ό ότι

είσαι α να γνώ σ τριά μ α ς από τα έ ξι σου χ ρόνια (για να κ α τα λ ά β ο υ ν κι οι ά λ ­ λο ι, α ν α φ έ ρ ω ό τι σου δ ιά β α ζε κ είμ εν α το υ π ερ ιοδικού η μ η τέ ρ α σου στα τα ξίδ ια σας μ ε τ ο τρ έ ν ο ). Ελπίζω να τα ξ ιδ ε ύ ε ις α κόμα δ ια β ά ζο ντα ς τ ο π ε­ ριο δ ικό μ α ς, για τα υ π όλοιπ α θα επ ικο ιν ω ν ή σ ο υ μ ε. & & Φάμελλε Παναγιώ­

τη, σ το In te rn e t θα β ρ ε θ ο ύ μ ε σ ύ ν το μ α και μ ε εκ π λ ή ξεις , τ ο κ είμ εν ό σου ε ί ­ χ ε π οιητική δ ύ ν α μ η , σ υ νέχ ισ ε να γ ρ ά φ εις . Δ Μαρινάκη Γιώργο, ευ χ α ρ ισ τώ για τα π ο ιή μ ατα , σ η μ ειώ ν ω τ η ν α τμ ο σ φ α ιρ ικ ή μουσ ική σου σ το m e llo w m o o d : o p p o s itio n s .

®

Κ. Γ. Κασίνη, η Βιβλιογραφία τω ν ελληνικώ ν μ ετα­

φ ράσεω ν της ξένης λογοτεχνίας, τόμος πρώ τος 1801-1900 συνιστά ά θ λο ε ρ ε υ ν η τικ ό και εκ δ ο τικ ό , θα επ α ν έλ θ ω .

Έ λαβ α και ευ χ α ρ ισ τώ : Ρένα

Μανουσάκη-Τακάκη ( Ψυχή τ ε και σώματι), Σταυρούλα Κατελάνου (Πικρές αλή θειες και άλλα), Π. Σερενέ (Π ύλου πάροδοι), Ελ. Κρης (Ωδές εφ τά για τον ουρανό), Ζωή Κονδύλη (Η αφύπνιση), Καίτη Καραγκάκη-Δράκου (Σπα­ σμένος καθρέφ της ), Μαριέλα Μ. Μαργαρίτη (Προσευχόμενος μάντης). Το γρά ψ ιμ ο είνα ι α π α ντο χ ή και συνιστά α υ τοπ ειθα ρχ ία . Υγιαίνω, τ ο α υ τό επ ιθ υ μ ώ και δΓ υ μ ά ς

ο ΜΥϊίΜΙΚ 10

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ΕΚ ΔΟΣ ΕΙ Σ Μ Ε Λ Α Ν Ι

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ Κ Α Λ Ο Κ Α ΙΡ ΙΟ Υ

Κ Α Θ Ρ ΙΝ ΣΑ Μ Σ Ο Ν

Ε κτό ς εα υτο ύ

ΕΚΤΟΣ ΕΑΥΤΟΥ Το δεύτερο αστυνομικό μυθι­ στόρημα της Κάθριν Σάμσον που διαβάζεται απνευστί.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΧΡΗΣΗΣ Το ιδιόμορφο ημερολόγιο ενός πρώην χρήστη και η πορεία του προς την απεξάρτηση.

ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΙ ΑΝΤΡΕΣ Ένα απρόβλεπτο, ξεκαρδιστι­ κό μυθιστόρημα για τις σχέσεις των δυο φύλων.

ΣΟΤΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΗΛΙΑΣ ΙΟΑΚΕΙΜΟΓΛΟΥ

Για τη σημαία και το έθνος

ΜΠΛΕ, η ιστορία ενόςχρώματος Ένα βιβλίο που θα σας κάνει να δείτε τα χρώματα με άλλο μάτι.

ΑΣ ΜΕ ΛΕΝΕ ΓΚΑΝΤΕΝΜΠΑΪΝ Ένα μυθιστόρημα όπου ο ήρωας θέτει ερωτήματα στον εαυ­ τό του για τη φιλία, τη ζήλια, το γάμο, την απιστία και προσπα­ θεί να δώσει απαντήσεις.

Σκουφά 71 A

·

210 36 41 638

ΓΙΑ ΤΗ ΣΗΜΑΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΝΟΣ Μια παρέμβαση σχετικά με τον πολιτικό και κοινωνικό σκοτα­ δισμό. Το πώς η σημαία και τα πατριωτικά σύμβολα υπονο­ μεύουν τη δημοκρατία.

www.melanibooks.gr

της Όλγας Σελλά

επιτυχία ήτα ν η λ έ ξ η που π ερ ισ σ ό τερ ο α κο ύ σ τη κε απ' ό σ ο υ ς β ρ έδ η κ α ν και π α ρ α κ ο λ ο ύ δ η σ α ν τη ν 4 η Δ ιεδ νή Έ κδεση Βιβλίου Θ εσ σ α λ ο ν ίκ η ς . Όχι ότι δ εν

Η

α κο ύ σ τη κα ν και γ κ ρ ίν ιες , α λλ ά ό λ α είνα ι σ το π ρόγρα μμα. Ιδ ια ίτερ α μά λι­ στα ό τα ν π ρο έρ χ ο ν τα ι από π λ ευ ρ ές που έ χ ο υ ν δ ε ίξε ι μικρή δ ιά δ εσ η ν α π α ρακο-

λ ο υ δ ή σ ο υ ν τις ε ξ ε λ ίξ ε ις σ την α γ ο ρ ά το υ Βιβλίου και α π ρ οδυμία να π ρ ο σ α ρ μ ο ­ σ τούν στα ν έα δ ε δ ο μ έ ν α . Ά ρ α το μ ό ν ο ό π λο που τ ο υ ς μένει είνα ι η γκρίνια . Μ ε­ τά τη Θ εσ σ α λο νίκη , ό λ α ξα ν ά ρ χ ισ α ν ν α μπ α ίνουν σ το υ ς ρ υ δ μ ο ύ ς το υ ς . Και τα βι­ βλία, ενό ψ ει κ α λο κα ιριο ύ , ν α κ α τα φ τά ν ο υ ν με υ ψ η λ ο ύ ς ρ υ δ μ ο ύ ς στα δ η μ ο σ ιο γ ρ α ­ φ ικ ά γ ρ α φ εία . Α, Βέβαια. Α ν α κο ιν ώ δ η κ α ν και τα κ ρα τικά β ρ α β εία λ ο γ ο τεχ ν ία ς του 2 0 0 5 ! Κ α ιρ ό ς ήταν! Α λ λ ά ο χ ο ρ ό ς τω ν β ρ α β είω ν έκ λ εισ ε σ τις 1 9 Ιουνίου, με την α π ονο μ ή τω ν πρώ των λ ο γ ο τεχ ν ικ ώ ν β ρ α β είω ν μ ετά φ ρ α σ η ς .

Φ 19 Μ α ΐου_____________________________________________________________ Δεν είναι ακριβώς θέμα βιβλίου, αλλά αν θεω ρήσουμε ότι τα χειρόγραφα ήταν τα βιβλία μιας άλλης επο­ χής, τό τε αυτή η είδηση -τηρουμένω ν τω ν αναλογιώ ν- αφορά τη στήλη. Ένα σπάνιο χειρόγραφο, γραμ­ μένο το 1745, αλλά χαμένο από την περίοδο τη ς Κατοχής από τη μονή Γωνιάς τη ς Κρήτης, εντοπίστηκε από μέλη τη ς Ελληνικής Παλαιογραφικής Εταιρείας. Ο σημερινός ιδιοκτήτης του είχε αποδεχθεί ως δώρο το χειρόγραφο και δεν ή ξερε τη ν προέλευσή του. Όμως, όταν πληροφορήθηκε την ιστορία, προθυμοποιή­ θηκε να το επιστρέφει εκεί όπου ανήκε.

_____________________________________________________________ 25 Μ α ΐου φ Είναι δύο ιδρύματα με πολύχρονη πορεία και συμβολή στο χώρο του πολιτισμού και στο χώρο τω ν βι­ βλίων. Είτε διασώζοντάς τα (το ΕΛΙΑ) είτε εκδίδοντάς τα (το ΜΙΕΤ). Μια ανακοίνωση της Εθνικής Τράπεζας έδω σε την είδηση: το ΕΛΙΑ ενσωματώνεται στο ΜΙΕΤ και ο τεράστιος αρχειακός πλούτος του ΕΛΙΑ, που ιδρύθηκε και μεγάλωσε χάρη στο πάθος και την αυταπάρνηση του Μάνου Χαριτάτου και του Δημήτρη Πόρτολου, θα αντιμετωπίσει τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζε τα τελευτα ία χρόνια. Η αισιοδοξία ότι αυτή η συνύπαρξη θα δώσει πολλές καλές στιγμές στον πολιτισμό είναι διάχυτη.

φ 5 Ιο υ νίο υ _____________________________________________________________ Ο Τηλέμαχος Αλαβέρας (Μεγάλο Βραβείο), ο Τάσος Γαλάτης (ποίησης), ο Γιάννης Καισαρίδης (διήγημα), η Αθηνά Κακούρη (μυθιστόρημα), η Αγγέλα Καστρινάκη (δοκίμιο) και ο Χρήστος Σαμουηλίδης (μαρτυρία) εί­ ναι οι αποδέκτες τω ν Κρατικών Λογοτεχνικών Βραβείων για το 2005. Και για να μη χαλάσει το έθιμο άρχι­ σαν οι γκρίνιες, οι υπερβολές και οι πανικοί. Η μισή κριτική επιτροπή άρχισε να παίρνει τηλέφ ω να τους δη­ μοσιογράφους και να καταγγέλλει σκάνδαλα. Δεν έχουμε καμία πρόθεση να υπερασπιστούμε τις επιλογές

12

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

της επιτροπής, οι οποίες μας φαίνονται συμβατικές και αναμενόμενες, εκτός ελάχιστων εξαιρέσεων. Όμως δεν είναι η πρώτη φορά που κά­ ποιος άλλος παίρνει το βραβείο αντί άλλου, δεν είναι η πρώτη φορά που μετράει διπλή η ψήφος του προέδρου, δεν είναι η πρώτη φορά που (δυ­ στυχώς) επικρατεί στην τελική κρίση ο μικρόκοσμος, τα μικροσυμφέροντα και οι μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες όοων καταφέρνουν να έχουν πλειοψηφίες στις επιτροπές. Ας μην νομίζουν μερικοί ότι τώρα ανακάλυ­ ψαν την Αμερική, ο ύ τε ότι ο κόσμος χάλασε μόλις ήρθαν αντιμέτωποι μαζί του.

___________________________________________________________9 Ιο υ νίο υ φ Είναι ένα βραβείο που απονέμεται κάθε χρόνο σε βιβλία που πρωτοκυκλοφορούν στα αγγλικά και φ ω τί­ ζουν ελληνικά θέματα, το βραβείο Ράνσιμαν. Φετινός νικητής ο δημοσιογράφος του Economist Μπρους Κλαρκ για το βιβλίο του (που μόλις κυκλοφόρησε στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ποταμός) με τίτλο Δυο φορές ξένος: οι μαζικές απελάσεις που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη Ελλάδα και Τουρκία. Το βραβείο, που συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 6.000 λιρών, το προσφέρει η Εθνική Τράπεζα Ελλάδος. Το φετινό βραβείο μοιράστηκαν ο Μπρους Κλαρκ με τους Ρόμπερτ Χόλαντ και Νταϊάνα Μαρκίδη.

[

] Μ Η Ν Α

δ ι α β α ζ ω

ΑΠΟ

ΣΕ

Μ Η Ν Α

φ 1 5 lO U V iO U____________________________________________________

Ήταν, αναμφίβολα, ένας από το υ ς σημαντικότερους σύγχρονους αμερικανούς στοχαστές ο Ρίτσαρντ Ρόρτι, που πέθανε στις 8 Ιουνίου. Ήταν γνωστός ως ένας από τους εκπροσώπους τω ν πραγματιστών, μετα-αναλυτικών φιλοσόφων. Γεννήθηκε το 1931 στη Νέα Υόρκη και σπούδασε στο Σικάγο και το Γέιλ. Εργάστηκε ως καθηγητής στο Κολέγιο Ουέλεσλεϊ της Μασαχουσέτης και στο Πρίνστον. Αργότερα εργάστηκε ως καθηγητής ανθρωπιστικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνιας και αργότερα ως καθηγητής συγκριτικής λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα εξή ς βιβλία του: Η αριστερή σκέψη στη Αμερική του 20ού αιώνα (Πόλις), Η φιλοσοφία και ο καθρέφ της της φύ­ σης (Κριτική), Τυχαιότητα, ειρωνεία, α λληλεγγύη (Αλεξάνδρεια).

______________________________________________ ί α louvio u ^ Είναι καινούργιο βραβείο αλλά έχει ήδη κατακτήσει κύρος, το Man Booker International Prize. Φ ετινός νικητής, ο «πατέρας τη ς σύγχρονης αφρικανικής λογοτεχνίας» Τσινουά Ατσέμπε, «αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας λογοτεχνίας», όπως τον χαρακτήρισε η Ναντίν Γκόρντιμερ, μ έλος τη ς κριτικής επιτροπής. Είναι η δεύτερη φορά που απονέμεται το βραβείο, που συνοδεύεται από έπαθλο 88.500 ευρώ. Πρώτος νικητής, πριν από δύο χρόνια, ήταν ο Ισμαήλ Κανταρέ. Το βιβλίο του Τσινουά Ατσέμπε Τα πάντα γίνονται κομμάτια κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Λιβάνη.

Φ 16 louvio u____________________________________________________________ Η βιβλιοθήκη ενός από τους σημαντικότερους έλλ η ν ες συγγραφείς και στοχαστές, του Ζήσιμου Λορεντζάτου, στεγάζεται πλέον στο Μουσείο Μπενάκη, και συγκεκριμένα στο σπίτι του Στέφανου και της Πηνελό­ πης Δέλτα στην Κηφισιά. Η βιβλιοθήκη του Ζήσιμου Λορεντζάτου έχει 4.500 τίτλους, αρχαία ελληνική φι­ λοσοφία, λογοτεχνία και νεοελληνική τέχνη, ιστορία και θεολογία, ευρωπαϊκή τέχνη και ανατολική λογο­ τεχνία και φιλοσοφία. Αν από τις βιβλιοθήκες μπορούμε να παρακολουθήσουμε την προσωπικότητα του κατόχου τους, η βιβλιοθήκη Λορεντζάτου μας λέει, πολύ γλαφυρά, για τις διαδρομές του στοχασμού του Ζήσιμου Λορεντζάτου. _____________________________________________________________ 2 0 - 2 1 lO UViO U φ

Διαφορετικές «Διαδρομές» στη Σκόπελο διοργάνωσε η αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, με οδηγό την ποίη­ ση. Έτσι, το βράδυ του θερινού ηλιοστασίου, έλλη νες και ξένοι ποιητές απήγγειλαν ποιήματα στο βυζαντινό μοναστήρι της Αγίας Βαρβάρας, γεφυρώνοντας με τους στίχους τις εποχές, τις αξίες και τα ήθη. Συνδιοργανωτές, ο Δήμος Σκοπέλου, το υπουργείο Πολιτισμού, το υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης και το ΕΚΕΒΙ.

14-

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ΓκΤΝ ΤΕ Ρ ΓΚΡΑΣ

Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι

ΓΚΥΝΤΕΡ ΓΚΡΑΣ Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι Το πολυσυζητημένο βιβλίο του Γκύντερ Γκρας που πούλησε 150.000 αντίτυπα στις τρεις πρώτες ημέρες της κυκλοφορίας του και ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων με τις αποκαλύψεις για το παρελθόν του συγγραφέα.

Κυκλοφορούν επίσης:

Σαν τον κάβουρα Ο αιώνας μου Ένα ευρύ πεδίο Δυσοίωνα κοάσματα Ο Μπουτ, το ψάρι Το τενεκεδένιο ταμπούρλο

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ: ΣΤΟΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ, ΠΕΣΜΑΖΟΓΛΟΥ 5 · ΤΗΛ. 210 32 12 111

www.odisseas.gr · info@odisseas.gr

Μια χαραμάδα

από τπν Πάτρα ι ε κ δ ό σ εις Χ α ρ α μ ά δ α δημ ιο υ ρ γ ή θ η κ α ν σ το τ έ λ ο ς τ ο υ 20 0 5 σ τη ν Π ά τρ α και ξεκ ίνη σ α ν τη ν εκ δ ο τική τ ο υ ς π ο ρ εία τ ο Φ ε β ρ ο υ ά ρ ιο το υ 2 0 0 6 μ ε τη ν π ο ιη τικ ή συλλογή Π ρ ο σ ω π ικ ά (Υπο)κείμενα τ η ς Ελίνας Τ ρ α ϊφ ό ρ ου α π ό τη ν Κα βά λα. Α κο λο ύ θ η σ ε τ ο μ υ ­ θ ισ τό ρ η μ α τ ο υ Α σ τε ρ ιο ύ Α σ τεριά δη α π ό τ η Θ εσ σ α λο νίκη 100 μ έ τρ α κ ά ­ τ ω α π ό τ ο γ έλ ιο και λ ίγο α ρ γ ό τερ α τ ο κό μ ικ τ ο υ Con α π ό τ η ν Α θήνα Giant-size Fascists, π ο υ είνα ι μια υ π ε ­ ρη ρω ική π α ρ ω δ ία . Το τ ε λ ε υ τα ίο βι­

Ο

βλίο ή τα ν η π ο ιη τικ ή σ υλλογή το υ Μ ίμη Κ ω σ τήρη α π ό τη ν Π ά τρ α Της γ η ς τ α ο υ σ ια σ τικ ά . Π α ρ ά λ λ η λ α α π ό το ν π ερ α σ μ έν ο Μ ά ρ τιο έχ ο υ ν γίνει δ ύο εκθέσ εις ζω γ ρ α φ ικ ή ς, τ η ς Nutsa Toidze και τ ο υ Θ εοδόσ η Τ σ α φ ώ νια, μια π α ρουσ ία σ η το υ η λ εκ τρ ο ν ικ ο ύ π εριο δ ικ ο ύ 2 EDGED και έκθεσ η κ ό­ μικ τ ο υ Con. Σ τ α ά μεσ α σ χέδια τω ν εκδόσ εω ν είναι τ ο μουσ ικό π εριοδικό M u zin e , τ ο λ ο γ ο τεχ ν ικ ό π ερ ιο δ ικ ό Χ α ρ α μ ά δα κ α θ ώ ς και 5 νέα βιβλία έω ς τ ο τέ λ ο ς τ ο υ καλοκα ιριού (π λη­ ρ ο φ ο ρ ίες w w w .haram a da.com ) ■

Βραβείο Άντερσεν

οιο ΚαπΠάνι

Μ ■

10

■

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ε τ ο βρ αβ είο Andersen - II M o n d o dell'Infanzia 2 007, τη μ εγ α λύ τερ η διάκριση για τ ο π α ιδ ικό βιβλίο σ τη ν Ιτα λία , π ο υ α να φ έρ ετα ι και ω ς τ ο Ό σ κ α ρ τ η ς π α ιδ ική ς λ ο γ ο τ ε ­ χνίας, τιμ ή θ η κ ε Το καπ λά νι τη ς β ιτρ ίν α ς τη ς Α λκής Ζέη, σ τη ν π ρ ό ­ σ φ α τη ιτα λική επ α ν έκδοσή το υ α π ό τις εκδό­ σεις Salani. Το βρ αβ είο Andersen - II M ondo d e ll'In fa n z ia (Α ντερσ εν - Ο κόσμος τ η ς π α ιδ ική ς ηλικίας) έχει θ εσ π ισ τεί α π ό τ ο ο μ ώ νυ μ ο και κ α τα ξιω ­

μένο π εριοδικό γ ια τη ν πα ιδική λογο­ τεχ ν ία σ τη ν Ιτα λ ία (w w w .andersen.it/ prem io_andersen_2007) Ο κα τά λ ο γ ο ς τ ω ν β ρ α β ευμένω ν το υ περιλαμβ άνει π ολ λ ά ο ν ό μ α τα σ υγγρα φ έω ν, εικονογ ρ ά φ ω ν και εκ δοτώ ν, π ο υ έχουν επ η ­ ρεάσει τη ν λο γ ο τεχ ν ία για π α ιδιά τη ν τε λ ε υ τα ία εικοσ α ετία. Το κ α π λάνι τ η ς β ιτρ ίν α ς είχε π ρ ω το εκ δ ο θ εί σ τη ν Ιτα λ ία τ ο 1978 α π ό τις εκδόσεις Einaudi, κά ν ο ν τα ς συνεχείς επ α νεκδόσ εις έω ς τ ο 1999, α νά μεσ α σ τις οπ ο ίες και μια σχολική με ση­ μειώ σεις γ ια διδασκαλία σ το δ η μ ο τι­ κό. Το 2006 διεκδίκησε τ α δικα ιώ μ α τα ο εκδ ο τικό ς οίκος Salani, θ εω ρ ώ ν τα ς ό τι α π ο τε λ ε ί ένα α π ό τ α σ η μα ντικό­ τ ε ρ α βιβλία γ ια π α ιδιά τ η ς σύγχρονης π α γκόσ μιας λ ογ οτεχ ν ία ς. ■

ι 3 § ll r ι ιΚΡί* ? Νέα Fnac

οιπ ΓΑυφάδα ν και τη ν α να μ ένα μ ε σ το κ έν τρ ο τη ς Αθήνας, η Fnac θ α «χτυπ ήσει» σ τη Γλυ φ ά δ α με νέο κ α τά σ τη μ α , δίπ λα σ το ν Αγ. Κ ω νσ ταντίνο. Σ ύ μ φ ω ν ά με τ ο γενικό δ ιευ θ υ ν τή τ η ς γαλλικής α λυσ ίδας σ τη ν Ελλάδα Π α τρ ίκ Σ ο λομ όν, θ α α κο ­ λουθήσ ουν κι ά λλα κ α τα σ τή μ α τα σε ό λα τ α μ εγά ­ λ α εμπ ο ρ ικά κ έν τρ α (Σ π ά τα , Π ειραιάς), α λλά και σ τη Θ εσσα λονίκη και τ η Αάρισα. Η π ερ ιφ έρ εια βρίσκετα ι σ το κ έν τρ ο τη ς προσοχής το υ ς και κυρίω ς σ τα μ εγά λα εμ π ο ρικά κ έν τρ α τη ς. Η α να ζή τη σ η το υ κα τά λλη λο υ χ ώ ρ ο υ σ το κέν τρ ο τη ς Αθήνα ς δεν σ τα μ α τά ει, καθ ώ ς α π ο τε λ ε ί κεν τρ ι­ κή π ολιτική τη ς Fnac για τ ο επ ό μ ενο δ ιάσ τημα σ τη ν Ελλάδα. Α υ τό ή τα ν η π ερίλη ψ η τ η ς α π ά ν τη ­ σης το υ γενικού διευ θ υ ντή τη ς γαλλικής αλυσίδας σ τη ν π ρ ό σ φ α τη συνάντησή το υ με δημοσιογρά­ φ ους. «Τον τε λ ε υ τα ίο ενάμιση χ ρόνο είδα π ερίπ ο υ 70 κ τίρ ια σ το κέν τρ ο τη ς Αθήνας, σ το τρ ίγ ω ν ο Σ ύ ­ ν τα γ μ α - Κολωνάκι - Ο μό νοια. Είμαστε σε μια short list 5 κτιρίω ν, εκ τ ω ν οπ ο ίω ν τ α 3 α νή κο υ ν σ το Μ ε ­ το χ ικ ό Ταμείο Σ τρ α το ύ . Υ π ά ρχου ν π ρ ο β λ ή μ α τα ιδιοκτησίας σ τα κτίρ ια το υ κέν τρ ο υ και τερ ά σ τια δυσκολία α να μ ό ρφ ω σ η ς και π ροσ α ρμογής στις α π α ιτήσ εις ενός κ α τα σ τή μ α το ς Fnac. Αλλά δ εν θα π α ρ α ιτη θ ο ύ μ ε α π ό τ ο κέντρο». Ο Π α τρ ίκ Σ α λομόν θεω ρ εί π ρ α γ μ α τικ ο ύ ς α ν τα γ ω νισ τές το υ σ το κέ­ ν τρ ο το ν «Ελευθερουδάκη» και το ν «Ιανό», και δεί­ χνει αισιόδοξος, καθώ ς δηλώ νει ό τι « τα π ο λλά βι­ βλιοπ ω λεία δημιουργούν π ο λλο ύ ς α να γνώ σ τες» και μά λισ τα σημειώ νει π ω ς τ ο π ο σ ο σ τό τω ν α να ­ γν ω σ τώ ν σ τη ν Ελλάδα π ρ έπ ει να είναι μ εγα λύ τερ ο α π ό τ α σ τα τισ τικ ά σ τοιχεία, μιας και τ ο κ α τά σ τη ­ μά το υ ς σ το M a ll π ουλά ει 20% βιβλία σ το σύνολο το υ τζ ίρ ο υ το υ , όσο και σ τις μεγά λες χ ώ ρ ες όπ ο υ υπ ά ρχει η Fnac. Δ ίπ λα σ το ν Π α τρ ίκ Σ α λομόν ο διευθυντή ς το υ τμ ή μ α το ς βιβλίου Π ά νος Κακουλίδης, ο οπ ο ίο ς επ ισ ήμανε ό τι οι π ω λή σ εις βιβλίω ν σ τη Fnac Ελλάδος α υ ξή θ η κ α ν π ερ ίπ ο υ 20%. Το ηλικια κό π ρ ο φ ίλ τη ς Fnac Ελλάδος είναι 25-45 ετώ ν , με ν εό τερ ες ηλικίες σ τα ηλεκτρονικά , μέσος όρος π ο υ είναι χα μ η λ ό τερ ο ς α π ό τη Γαλλία. Το κοινό τη ς Fnac Ελλάδος είναι 55% ά ν τρ ε ς και 45% γυναίκες. ■

Α

m

pp%. IRTT/v

:l!Pi

gGMg| 1I '

GERHARD SCHRODER ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ Η αυτοβιογραφία μιας κορυφαίας πολιτικής προσωπικότητας, που συνδέθηκε με την ιστορία της Γερμανίας και της σύγχρονης Ευρώπης. Μία συναρπαστική μαρτυρία, πλούσια σε πορτραίτα ηγετών μεγάλων χωρών του πλανήτη όπως οι Μπους, Σιράκ, Μπλαιρ, Πούτιν_.

Σ τ α δ ίο υ 3 3 Α θήνα Τ Κ : 10559 Τ η λ :2103215280 Fax: 210 3215 281 e -m a il: in fo @ k a s ta lia .g r h ttp : //w w w .k a s ta lia .g r

ι εκδ ό σ εις Δ ιό π τρ α σε συ­ νεργα σ ία μ ε τ ο Δ ή μ ο Αγίου Ν ικ ο λ ά ο υ π ρ α γ μ α το π ο ίη ­ σα ν τη ν π ρ ώ τη π α νε υ ρ ω π α ϊκ ή π α ­ ρουσίαση το υ βιβλίου τη ς β ρ α β ευ μ έ­ ν η ς σ υ γ γ ρ α φ έ ω ς, V ic to ria H islo p, To Ν η σ ί, τ ο βρ ά δ υ τ ο υ Σ α β β ά τ ο υ (16/6), σ το ξεν ο δ ο χ είο Blue Palace, σ τη ν Π λά κα , α π έ ν α ν τι α π ό τ η Σ π ιναλό γκα . Το μ υ θ ισ τό ρ η μ α ε ξισ το ρ ε ί τη ν ζω ή τ ω ν έγ κ λ εισ τω ν χ ανσ ενικώ ν, με μο ­

Ο

ναδική λ ε π τ ό τ η τ α και το π ο θ ε τ ε ίτα ι α π ό τ ις α ρ χ ές τ ο υ 20ού α ιώ να έω ς και σ ήμερα , με ιδια ίτερ η α ν α φ ο ρ ά σ τα χ ρόνια τ η ς κ α το χ ή ς. Το βιβλίο π α ρουσ ία σ α ν ο Β ου λ ευ τή ς επ ικ ρ α τεία ς Μ ίμ η ς Ανδρουλά κης, η φ ιλ ό λ ο γ ο ς κυρία Α ν α σ τα σ ία Σ τα μ α τέλ λ ο υ -Γ ώ γ ο υ και ο Μ α ν ό λ η ς Φ ουν το υ λ ά κη ς , ο λ όγ ος το υ ο π οίου ή τα ν ιδ ια ίτερ α σ υγ κ ιν η τικ ό ς μια και είναι έ ν α ς α π ό το υ ς τ ε λ ε υ τ α ίο υ ς π ο υ έ π λ η ξε η α σ θένεια το υ χάνσ εν. ■

Βραβεία Λογοτεχνικής Μειάφρασης ην Τρίτη, 19 Ιουνίου, έγινε η α π ονομή το υ Βραβείου Λ ο γ ο τε­ χνικής Μ ε τά φ ρ α σ η ς 2007, α π ό τ ο Ευρω παϊκό Κέντρο Μ ε τά φ ρ α σ η ς Λ ο γο τεχ νία ς και Επ ιστημώ ν το υ Αν­ θ ρώ π ο υ (ΕΚΕΜΕΛ) και τ α μ ο ρ φ ω τικ ά ιν σ τιτο ύ τ α τ η ς Α θ ή να ς, Β ρ ετα ν ικ ό Συμβούλιο, Γαλλικό Ινσ τιτο ύ το , Ινστι­ το ύ τ ο Γκα ίτε, Ιν σ τιτο ύ το Θ ερ β ά ν τες και Ιτα λικό Μ ο ρ φ ω τικ ό Ινσ τιτο ύ το , σε π έ ν τε μ ε τα φ ρ α σ τέ ς τη ς β ρ ετα νι­ κής, γ αλλό φ ω νη ς, γερμανικής, ισπαν ό φ ω ν η ς και ιτα λική ς λογοτεχνία ς. Το βραβείο α υ τό α π ο τε λ ε ί συνέχεια το υ Γερμανικού Βραβείου Λ ο γο τεχνι­ κής μ ετά φ ρ α σ η ς π ο υ είχε θεσπίσει α π ό τη ν 1/1/2004 τ ο Εθνικό Κ έντρο Βι­ βλίου (ΕΚΕΒΙ) σε συνεργασία με τ ο Ιν­ σ τιτο ύ το Goethe τη ς Αθήνας. Το ΕΚΕΒΙ τ ο ανέθ εσε σ το ΕΚΕΜΕΛ θ εω ρ ώ ντα ς τ ο αρμόδιο σε ό,τι έχει σχέση με τη λο­ γο τεχ νική μετά φ ρα σ η και απ οφ ασ ίσ τη κ ε τ ο βραβείο ν α δίνεται και στις υ π όλοιπ ες τέσσερις γλώσσες σε συ­ νεργασ ία με τ α α ντίσ το ιχα ινσ τιτο ύτα . Β ρα βεύ τη κα ν οι: Αθηνά Δημητριάδου με τ ο Βραβείο λογοτεχνικής μετάφ ρ ασ ης βρετανι-

Τ

1S

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

κής λογοτεχνίας για τ ο βιβλίο Βίος και Π ο λ ιτεία το υ Μ ά ικ λ Κ το υ J.M. Coetzee, α π ό τις εκδόσεις Μ ετα ίχμιο. Μ α ρ ία Ευσταθιάδη με τ ο Βραβείο λο­ γοτεχνικής μετάφ ρ ασ ης γαλλό φ ω ­ νης λογοτεχνίας για τ ο βιβλίο Η Ζ ήλια το υ Alain Robbe-Grillet, α π ό τις εκδό­ σεις Σμίλη. Αλέξανδρος Ίσ α ρ η ς με τ ο Βραβείο λογοτεχνικής μετάφ ρ ασ ης γερμανι­ κής λογοτεχνίας για τ ο βιβλίο Ο ξα ν ­ θ ός Έκμπερτ. Το Ρούνενμ περγκ το υ Ludwig Tieck, α π ό τις εκδόσεις Σμίλη. Ισμήνη Κανσή με τ ο Βραβείο λ ο γ ο τε­ χνικής μετά φ ρ α σ η ς ισ π ανόφ ω νης λ ο­ γο τεχ ν ία ς γ ια τ ο βιβλίο Η ζω ή το υ Λαθαρίγιο ν τε Τόρμες, Ανώ νυμου, α π ό τις εκδόσεις Printa. Αννα Π α π ασ ταυρ ου με τ ο Βραβείο λογοτεχνικής μετάφ ρ ασ ης ιταλικής λογοτεχνίας για τ ο βιβλίο Ο κήπ ος τω ν Ρενάλ το υ Andrea Canobbio, α π ό τις εκδόσεις Ψυχογιός. Ο ι β ρ α β ευμένοι ε κ τό ς α π ό τ ο χ ρ η μ α ­ τικ ό π ο σ ό τ ω ν 3.000 Ευρώ θ α έχ ουν και δικα ίω μα δια μονής σ το «Σ π ίτι τ η ς Λ ο γ οτεχ νία ς» σ τις Λ εύ κ ες τη ς Π ά ρου. ■

ΧΑΡΗΣ ΒΛΑΒΙΑΝΟΣ

Ποιον αφορά η ποίηση ΣΚ ΕΨ ΕΙΣ ΓΙΑ Μ Ι Α Τ Ε Χ Ν Η Π Ε Ρ Ι Τ Τ Η

ΠΟΛΙΣ ΑΙΟΛΟΥ 33 ♦ Μηρό Μοναστηράκι ♦ 210-33 15 746, 210-33 15 747 !

Μαΐου 2007

Επιμέλεια: Μαρω Γολικίδου

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ α/α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ 1 Μια ζωή δυο ζωές 2 Το ταξίδι που λέγαμε r Το πάρτι γενεθλίων 4 Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι 5 Ου μοιχεύσεις 6 Σουέλ 7 Το μονοπάτι στη θάλασσα 8 Πυθαγόρεια εγκλήματα 9 Οι δρόμοι της καρδιάς 10 Το φιλί του δράκου

Γενικός Πίνακας ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Νίκος θέμελης Αλκυόνη Παπαδάκη Πάνος Καρνέζης Λένα Μαντά Κατερίνα Μανανεδάκη Ιωάννα Καρυστιάνη Αντώνης Σουρούνης Τεύκρος Μιχαηλίδης Όμηρος Αβραμίδης Χρύσα Δημουλίδου

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Κέδρος Καλέντης Λιβάνης Ψυχογιός Λιβάνης Καστανιώτης Καστανιώτης Πόλις Ωκεανίδα Λιβάνης

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ______________________________________ΑΒαοίδες Βιβλιοπωλείων 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Μια ζωή δυο ζωές Το ταξίδι που λέγαμε Το πάρτι γενεθλίων Ου μοιχεύσεις Πυθαγόρεια εγκλήματα Σουέλ Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι Το φιλί του δράκου Το μονοπάτι στη θάλασσα Ψηλά τακούνια για πάντα

Νίκος θέμελης Αλκυόνη Παπαδάκη Πάνος Καρνέζης Κατερίνα Μανανεδάκη Τεύκρος Μιχαηλίδης Ιωάννα Καρυστιάνη Λένα Μαντά Χρύσα Δημουλίδου Αντώνης Σουρούνης Ιουστίνη Φραγκούλη

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Μια ζωή δυο ζωές Το σπίτι δίπλα στο ποτάμι Το ταξίδι που λέγαμε Το μονοπάτι στη θάλασσα Οι δρόμοι της καρδιάς Σουέλ Μύκονος μπλουζ Το φιλί του δράκου 0 κήπος με τις μουριές Το πάρτι γενεθλίων

Κέδρος Καλέντης Λιβάνης Λιβάνης Πόλις Καστανιώτης Ψυχογιός Λιβάνης Καστανιώτης Ελληνικά Γράμματα

Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία Νίκος θέμελης Λένα Μαντά Αλκυόνη Παπαδάκη Αντώνης Σουρούνης Όμηρος Αβραμίδης Ιωάννα Καρυστιάνη Παυλίνα Νάσιουτζικ Χρύσα Δημουλίδου Καίτη Οικονόμου Πάνος Καρνέζης

Κέδρος Ψυχογιός Καλέντης Καστανιώτης Ωκεανίδα Καστανιώτης Λιβάνης Λιβάνης Ωκεανίδα Λιβάνης

Σημειώσ εις: 1. Στην Ελληνική Πεζογραφία, στο γενικό πίνακα, μετά τους 10 πρώτους ακολουθούν οι κάτωθι τίτλοι: Μύκονος μπλουζ, Παυλίνα Νάσιουτζικ, (Λιβάνης) - Ψηλά τακούνια για πάντα, Ιουστίνη Φραγκούλη, (Ελληνικά Γράμματα) - Ελληνικά εγκλήματα, Συλλογικό, (Καστανιώτης) - Στη σκιά της πεταλούδας, Ισίδωρος Ζουργός, (Πατάκης) - Σιωπηλές κραυγές, Γιώργος Πολυράκης, (Ψυχογιός) - 0 κήπος με τις μουριές, Καίτη Οικονόμου, (Ωκεανίδα) - Η καλοσύνη των ξένων, Πέτρος Τατσόπουλος, (Μεταίχμιο) - Φεύγω, αγάπησα, Γιοβάννα, (Κέδρος) Κινέζικα κουτιά, Σώτη Τριαντάφυλλου, (Πατάκης) - Και μην με ξαναπείς όμορφη, Έλσα Φαραζή, (Εμπειρία Εκδοτική) Ένας σκούφος από πορφύρα, Μάρω Δούκα, (Πατάκης) - Μην πιστεύεις την αλήθεια, Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, ι=>

Μαΐου 2007 Γενικός πίνακας α/α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ 1 Η μάγισσα του Πορτομπέλο 2 Το νησί 3 Το Μέγαρο Γιακουμπιάν 4 Καθένας 5 Οι κήποι της Τατιάνας 6 Τα παιδιά του Χούριν 7 Οι πύλες της φωτιάς 8 0 ιππότης με τη σκουριασμένη πανοπλία 9 Η μέτρηση του κόσμου 10 Ξενοδοχείο Lutetia

ΞΕΝΗ λο γο τεχνία ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Paulo Coelho Victoria Hlslop Αλάα Αλ-Ασουάνι Φίλιπ Ροθ Π. Σίμονς Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν Steven Pressfield Ρόμπερτ Φίσερ Ντάνιελ Κέλμαν Pierre Assouline

Αλυσίδες Βιβλιοπωλείων 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Η μάγισσα του Πορτομπέλο Το νησί Το Μέγαρο Γιακουμπιάν Καθένας Τα παιδιά του Χούριν Οι κήποι της Τατιάνας 0 ιππότης με τη σκουριασμένη πανοπλία Το χάρτινο σπίτι Ξενοδοχείο Lutetia Το παλιοκόριτσο

ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Paulo Coelho Victoria Hislop Αλάα Αλ-Ασουάνι Φίλιπ Ροθ Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν Π. Σίμονς Ρόμπερτ Φίσερ Κάρλος Μαρία Ντομίνγκεζ Pierre Assouline Μάριο Βάργκας Λιόσα

Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Η μάγισσα του Πορτομπέλο Το νησί Οι κήποι της Τατιάνας Οι πύλες της φωτιάς Η μέτρηση του κόσμου Πανσιΰν Εύα Χιόνι Το Μέγαρο Γιακουμπιάν Καθένας 0 μπρούντζινος καβαλάρης

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Λιβάνης Διόπτρα Πόλις Πόλις Ωκεανίδα Αίολος Πατάκης Opera Καστανιώτης Πόλις

Λιβάνης Διόπτρα Πόλις Πόλις Αίολος Ωκεανίδα Opera Πατάκης Πόλις Καστανιώτης

ΞΕΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Paulo Coelho Victoria Hislop Π. Σίμονς Steven Pressfield Ντάνιελ Κέλμαν Αντρέα Καμιλέρι Ορχάν Παμούκ Αλάα Αλ-Ασουάνι Φίλιπ Ροθ Πωλίνα Σίμονς

Λιβάνης Διόπτρα Ωκεανίδα Πατάκης Καστανιώτης Πατάκης Ωκεανίδα Πόλις Πόλις Ωκεανίδα

(Ωκεανίδα) - Το αηδόνι της Σμύρνης, Ειρήνη Αδαμίδου-Ιωαννίδου, (Διόπτρα) - Ανάμεσα, Π. Μ. Ζερβός, (Biblio Εκδόσεις) - Μεγάλο Αλγέρι, Κατερίνα Καριζώνη, (Καστανιώτης). 2. Η λίστα των βιβλιοπωλείων από τα οποία αντλούνται τα στοιχεία είναι «ανοιχτή». 3. Τα στοιχεία για τα «Ευπώλητα - Μάιος 2007» προέρχονται από 25 βιβλιοπωλεία που έδωσαν ακριβή αριθμό πωληθέντων αντιτύπων. 4. Δημοσιεύονται σε κάθε Κατηγορία τα 10 πρώτα σε πωλήσεις. 5. Συνολικά δόθηκαν από τα βιβλιοπωλεία 70 τίτλοι για την ελληνική πεζογραφία, 81 για την ξένη, 75 για την ποίηση, 96 για τα δοκίμια, 102 για την παιδική & εφηβική λογοτεχνία και 112 για τα διάφορα. c(>

Μαΐου 2007 ΠΟΙΗΣΗ α/α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ 1 Το Μονόγραμμα 2 Ποιήματα 3 Ποιήματα Εγγονόπουλος 4 Εντευκτήριο II 5 Ανίδεοι πάλι 6 0 μελαγχολικός θάνατος του Στρειδάκη και άλλες ιστορίες ~ Τ Divan 8 Ποιήματα 9 Δεκατρείς τρόποι να κοιτάς ένα κοτσύφι και άλλα ποιήματα - Adagia θραύσματα ποιητικής Ι ό " Αυτό το αστέρι είναι για όλους

Γενικός Πίνακας ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Οδ. Ελύτης Fernando Pessoa Νίκος Εγγονόπουλος Ντίνος Χριστιανόπουλος Θεώνη Κοτίνη Tim Burton

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ Ίκαρος Ροές-Printa Ίκαρος Ίκαρος Πλανόδιον Οξύ

Νίκη Μαραγκού Κική Δημουλά Wallace Stevens

Το Ροδακιό Ίκαρος Άγρα

Τάσος Λειβαδίτης

ΠΟΙΗΣΗ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Το Μονόγραμμα Εντευκτήριο II Ποιήματα Εγγονόπουλος Ποιήματα 0 μελαγχολικός θάνατος του Στρειδάκη και άλλες ιστορίες Ανίδεοι πάλι Divan Ποιήματα Δεκατρείς τρόποι να κοιτάς ένα κοτσύφι και άλλα ποιήματα - Adagia θραύσματα ποιητικής Αυτό το αστέρι είναι για όλους

Οδ. Ελύτης Ντίνος Χριστιανόπουλος Νίκος Εγγονόπουλος Fernando Pessoa Tim Burton

Ίκαρος Ίκαρος Ίκαρος Ροές-Printa Οξύ

Θεώνη Κοτίνη Νίκη Μαραγκού Κική Δημουλά Wallace Stevens

Πλανόδιον Το Ροδακιό Ίκαρος Άγρα

Τάσος Λειβαδίτης

Κέδρος

ΠΟΙΗΣΗ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Το Μονόγραμμα Μήκων και μνήμη Sush...2iima Αμοργός 0 υποκειμενικός κήπος Ήλος ύλης Στη μοναξιά του Παρισιού 0 έρωτας στην Κρήτη είναι μελαγχολικός Ποιήματα Όλα τα τραγούδια

Κέδρος

Αλυσίδες Βιβλιοπωλείων

Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία Οδ. Ελύτης Paul Celan Σέτη Λεπίδα Νίκος Γκάτσος Μαρία Σφήκα Βασιλική Νικολοπούλου Αραγκόν-Ελυάρ-Μπρετόν Fernando Pessoa Νίκος Γκάτσος

Ίκαρος Νεφέλη Οιωνός Πατάκης Ιδιωτική Οιωνός Έψιλον Ιανός Ροές-Printa Πατάκης

6. Στην κατηγορία Δοκίμια περιλαμβάνονται: λογοτεχνικά δοκίμια, μελέτες, (κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό, ιστορικό βιβλίο). 7. Στην κατηγορία Διάφορα περιλαμβάνονται: λευκώματα, μαγειρική, ταξίδια, μαρτυρίες, τεχνικά κ.λπ.

ι=>

Ε ΚΔ ΟΣ ΕIΣ —

·

®

Α Γ K Y P A

I

λ

Ί

Αύριο, να δυμηδώ να σε φιλήσω... "

ΕΛΕΝΗ ΓΚΙΚΑ ΑΥΡΙΟ, ΝΑ ΘΥΜΗΘΩ ΝΑ ΣΕ ΦΙΛΗΣΩ...

ΤΟΥΛΑ ΤΙΓΚΑ ΑΧ, ΣΑΛΟΝΙΚΗ...

Οι παράλληλε* διάδρομέ* δυο γυναικών που προσπαθούν ν' ανακαλύψουν ιον απωλεσθένια εαυτό, για να μπορέσουν να λύ­ σουν το αίνιγμα του κόσμου.

ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΛΑΩ ΑΝ ΙΔΑΣ ΠΙΣΤΟΛΙ ΣΤΟ ΜΕΛΙ Μια δυνατή ιστορία αγάπη* που μένει μετέωρη κάτω από την απειλή ενόϊ πιστολιού, που θα θουτηχτεί όμωε κάποια στιγμή στο μέλι.

Σ Ε

Ο Λ Α

Αχ, Σαλονίκη, όπωε θα λέγαμε. Αχ, Πάτρα, Αχ, Ξάνθη, Αχ, Ρέθυ­ μνο ή Κατερίνη, ή... όπου το Αχ, δηλώνει την τρυφερότητα και τη συγκίνηση που αισθάνεται κανεί* για όσα φεύγουν ή αλλά­ ζουν.

ΠΛΑΝΟΔΙΟΣ ΕΡΩΤΑΣ Οι ήρωεϊ έρχονται πρόσωπο με πρόσωπο με τον έρωτα και τον ίδιο τουί τον εαυτό. Ένα ταξίδι σε πρωτεύουσεϊ τηϊ Ευρώπη* όπου η συνάντηση με τονΈρωτα αποδεικνύεται μοιραία για εκείvous που την προκάλεσαν.

Τ Α

ΔΗΜ ΗΤΡΗΣ ΒΑΡΒΑΡΗΓΟΣ ΤΟ ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ ΜΙΑΣ ΣΥΓΓΝΩΜΗΣ Μια ιστορία σκληρή κι απρόβλε­ πτη. Ένα οιδιπόδειο σύμπλεγμα που πρώτη φορά θίγεται με τρό­ πο ρεαλιστικό στη σύγχρονη ελ­ ληνική Βιβλιογραφία, από Έλλη­ να συγγραφέα.

ΛΑΜΠΡΙΝΑ ΜΑΡΑΓΚΟΥ ΠΑΘΟΣ Οι ήρωε* παλεύουν με πάθοδ για να κατακτήσουν αυτό που επι­ θυμούν. Τελικά, το τι ακριβά» θα πετύχει ο καθέναί του*, είναι η έκπληξη που ετοιμάζει η ζωή.

Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ω Λ Ε Ι Α

Δ.Α. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Α.Β.Ε.Ε. · Τηλ.: 210 2693800-4 Κεντρικό Κατάστημα: ΑΓΚΥΡΑ-ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ, Σόλωνος 124, Αθήνα · Τηλ.: 210 3837667, 210 3837540

www.agyra.gr

δ ι α β α ζ ω ] Ε Υ Π Ω Λ Η Τ A

[

Μαΐου 2007 Γενικός πίνακας

δ ο κ ί μ ια

ππ

1 0 παλιάτσος και η Άνιμα 2 0 μηχανισμός της καταστροφής. Το τουρικικό πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και ο αφανισμός της ελληνικής κοινότητας 3 Η δημοκρατία σε κρίση; 4 Ελληνικότητα και διανόηση 5 Θεσσαλονίκη πόλη των φαντασμάτων 6 Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία; 7 Η περιπέτεια των γλωσσών της Δύσης 8 Η τυραννία της μεταμέλειας 9 Ζακ Μπρελ: ζώντας λίγο, ζώντας δυνατά 10 Λύκος ή πρόβατο

Μάρω Βαμβουνάκη Σπύρος Βρυώνης

Ψυχογιός Εστία

Κώστας Σημίτης Μίκης θεοδωράκης Mark Mazower Αντώνης Λιακός Walter Henriette Πασκάλ Μπρυκνέρ Μάρκος Δαμασιώτης Ανάστασης Μαρασλής

Πόλις Ιανός Αλεξάνδρεια Πόλις Ενάλιος Αστάρτη Οδός Πανός Λιβάνης

Αλυσίδες Βιβλιοπωλείων

δ ο κ ί μ ια

1 2 3 4 5 6 7 8

0 παλιάτσος και η Ανιμα Ελληνικότητα και διανόηση Η δημοκρατία σε κρίση; Θεσσαλονίκη πόλη των φαντασμάτων Πώς το παρελθόν γίνεται ιστορία; Η περιπέτεια των γλωσσών της Δύσης Η τυραννία της μεταμέλειας 0 μηχανισμός της καταστροφής. Το τουρικικό πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και ο αφανισμός της ελληνικής κοινότητας 9 Λύκος ή πρόβατο 10 Μαύρη γαλήνη

Μάρω Βαμβουνάκη Μίκης θεοδωράκης Κώστας Σημίτης Mark Mazower Αντώνης Λιακός Walter Henriette Πασκάλ Μπρυκνέρ Σπύρος Βρυώνης

Ψυχογιός Ιανός Πόλις Αλεξάνδρεια Πόλις Ενάλιος Αστάρτη Εστία

Αναστάσης Μαρασλής Δημήτρης Μαρωνίτης

Λιβάνης Το Ροδακιό

ΔΟ ΚΙΜΙΑ 1 0 μηχανισμός της καταστροφής. Το τουρικικό πογκρόμ της 6ης-7ης Σεπτεμβρίου 1955 και ο αφανισμός της ελληνικής κοινότητας 2 Ζακ Μπρελ: ζώντας λίγο, ζώντας δυνατά 3 0 παλιάτσος και η Άνιμα 4 Η τέχνη του ταξιδιού 5 Ημερολόγιο 1947-1949 6 Βασιλεύς ή οικονόμος. Πολιτική εξουσία και ιδεολογία πριν την άλωση 7 Θεσσαλονίκη πόλη των φαντασμάτων 8 Εκατό ώρες με τον Φιντέλ 9 Εθνική Αντίσταση - Τόμος Α’ 1940-1945 10 Εθνική Αντίσταση - Τόμος Β’ 1940-1945

Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία Σπύρος Βρυώνης

Εστία

Μάρκος Δαμασιώτης Μάρω Βαμβουνάκη Αλαίν ντε Μποτόν Δημήτρης Βλαντάς Τόνια Κιουσοπούλου

Οδός Πανός Ψυχογιός Πατάκης Εστία Πόλις

Mark Mazower Ignacio Ramonet Μανώλης Γλέζος Μανώλης Γλέζος

Αλεξάνδρεια Πατάκης Στοχαστής Στοχαστής

[ Δ I A BA Z O I Ε Υ Π Ω Λ Η Τ A

J

Μαΐου 2007 Γενικός πίνακας 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0 ψεύτης παππούς Τα γενέθλια του τριγωνοψαρούλη Ως διά μαγείας 0 Μικρός Πρίγκιπας Η χώρα με τους παράξενους ανθρώπους 0 πόλεμος της Ωμεγαβήτας Αν τ ’ αγαπάς ξανάρχονται Το βιβλίο των γιατί Τα χέρια δεν είναι για να δέρνουμε Τέλος δεν έχει η αγάπη

Αλυσίδες Βιβλιοπωλείων 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0 ψεύτης παππούς Τα γενέθλια του τριγωνοψαρούλη Η χώρα με τους παράξενους ανθρώπους 0 Μικρός Πρίγκιπας Αν τ ’ αγαπάς ξανάρχονται Ως διά μαγείας Το βιβλίο των γιατί Τα χέρια δεν είναι για να δέρνουμε Οι διακοπές του μικρού Νικόλα 0 πόλεμος της Ωμεγαβήτας

Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

0 ψεύτης παππούς Τα γενέθλια του τριγωνοψαρούλη Ως διά μαγείας Τέλος δεν έχει η αγάπη 0 πόλεμος της Ωμεγαβήτας Μυστήριο στη βιβλιοποντικοθήκη 0 μικρός Νικόλας σε νέες περιπέτειες 0 θεός αγαπά τα πουλιά 0 Μικρός Πρίγκιπας Τα ψηλά βουνά

π α ιδ ικ ή

&

ε φ η β ικ η λ ο γ ο τ ε χ ν ί α

Άλκη Ζέη Βαγγέλης Ηλιόπουλος Μαρία Παπαγιάννη Αντουάν ντε Σαίντ Εξυπερύ Νικόλας Ανδρικόπουλος Ευγένιος Τριβιζάς Βασιλική Νευροκΰπλη Μαρτίν Λαφόν Μαρτίν Αγκάσι Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλ I

Κέδρος Πατάκης Πατάκης Πατάκης Καλέντης Μίνωας Λιβάνης Ελληνικά Γράμματα Μεταίχμιο Πατάκης

ΠΑΙΔΙΚΗ & ΕΦΗΒΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Άλκη Ζέη Βαγγέλης Ηλιόπουλος Νικόλας Ανδρικόπουλος Αντουάν ντε Σαίντ Εξυπερύ Βασιλική Νευροκόπλη Μαρία Παπαγιάννη Μαρτίν Λαφόν Μαρτίν Αγκάσι Rene Goscinny Ευγένιος Τριβιζάς

Κέδρος Πατάκης Καλέντης Πατάκης Λιβάνης Πατάκης Ελληνικά Γράμματα Μεταίχμιο Σύγχρονοι Ορίζοντες Μίνωας

ΠΑΙΔΙΚΗ & ΕΦΗΒΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Άλκη Ζέη Βαγγέλης Ηλιόπουλος Μαρία Παπαγιάννη Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλ 1 Ευγένιος Τριβιζάς Βαγγέλης Ηλιόπουλος Rene Goscinny Αγγελική Βαρελλά Αντουάν ντε Σαίντ Εξυπερύ Ζαχαρίας Παπαντωνίου

Κέδρος Πατάκης Πατάκης Πατάκης Μίνωας Πατάκης Σύγχρονοι Ορίζοντες Πατάκης Πατάκης Εστία

8. Τα βιβλιοπωλεία από τα οποία προέρχονται τα στοιχεία είναι: LEADER BOOKS, Αλυσίδα, 210 6466156 - PUBLIC, Αλυσίδα, 210 3215319 - ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΣ, Ιωάννινα, 26510 34911 ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΣΤΙΑΣ, Αθήνα, 210 3615077 - ΒΙΒΛΙΟΣΗΜΟ, Αθήνα, 210 7470050 - ΓΡΑΠΤΟ, Νέο Ψυχικό, 210 6714700 - ΔΙΑΜΕΤΡΟΣ, Χαλκίδα, 22210 21796 - ΕΚΦΡΑΣΗ, Άνω Γλυφάδα, 210 9603817 - ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ, Αλυσίδα, 210 3258440 - ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ ΣΤΗ ΣΤΟΑ, Χαλάνδρι, 210 6800644 - ΖΑΦΕΙΡΙΟΥ, Αθήνα, 210 2618156 - ΙΑΝΟΣ, Αλυσίδα, 2310 276447 - ΛΕΜΟΝΙ, Αθήνα, 210 3451910 - ΜΕΘΕΝΙΤΗ, Πάτρα, 2610 274147 c>

Γενικός πίνακας

ΔΙΑΦΟΡΑ α/α ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ Ν. Εγγονόπουλος-Η αγάπη είναι ο μόνος τρόπος 2 1922- 0 μεγάλος ξεριζωμός 3 300 Το απόλυτο βιβλίο για τη γλώσσα του σώματος 5 Η ζωή μου με τον Μότσαρτ 6 Φλέρυ Νταντωνάκη 7 Cube Book: Γάτες 8 Η ζωή μου ένα τραγούδι 9 Ραδιενεργά γκράφιτι 10 ΑΛΗΤΗΕΙΑ (Περιοδική έκδοση)

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Συλλογικό Συλλογικό Frank Miller Allan Pease, Barbara Pease Έρικ-Εμάνουελ Σμίτ Γιώργος Λιάνης Caterina Gromis di Trana Πάνος Γεραμάνης Bansky

ΔΙΑΦΟΡΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Ν. Εγγονόπουλος-Η αγάπη είναι ο μόνος τρόπος Το απόλυτο βιβλίο για τη γλώσσα του σώματος 1922- 0 μεγάλος ξεριζωμός Η ζωή μου με τον Μότσαρτ Φλέρυ Νταντωνάκη 300 Cube Book: Γάτες Ραδιενεργά γκράφιτι Ζακ Μπρελ: Ζώντας λίγο, ζώντας δυνατά Η ζωή μου ένα τραγούδι

Αλυσίδες Βιβλιοπωλείων Συλλογικό Allan Pease, Barbara Pease Συλλογικό Έρικ-Εμάνουελ Σμίτ Γιώργος Λιάνης Frank Miller Caterina Gromis di Trana Bansky Μάρκος Δαμασιώτης Πάνος Γεραμάνης

ΔΙΑΦΟΡΑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Ν. Εγγονόπουλος-Η αγάπη είναι ο μόνος τρόπος ΑΛΗΤΗΕΙΑ (Περιοδική έκδοση) 300 Μαφάλντα-Συλλεκτική έκδοση 1922 - 0 μεγάλος ξεριζωμός Σαλάτες Η ζωή μου ένα τραγούδι Νιώθω λίγο κομμένος Ελάτε στην κουζίνα μου Cube Book: Σκύλοι

ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ E.KE.BI. National Geographic Μαμούθ Comix Έσοπτρον Opera Ιανός Ελληνικά Γράμματα Καστανιώτης Μεταίχμιο Πατάκης

E.KE.BI. Έσοπτρον National Geographic Opera Ιανός Μαμούθ Comix Ελληνικά Γράμματα Μεταίχμιο Οδός Πανός Καστανιώτης

Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία Συλλογικό Frank Miller Quino Συλλογικό Ben Schott Πάνος Γεραμάνης Αρκάς Ηλίας Μαμαλάκης Vito Buono

E.KE.BI. Πατάκης Μαμούθ Comix Μέδουσα National Geographic Κασταλία Καστανιώτης Γράμματα Modern Times Ελληνικά Γράμματα

ΝΕΣΤΩΡ, Κατερίνη, 23510 36024 - ΟΙΩΝΟΣ, Λαμία, 22310 67276 - ΠΑΤΑΚΗΣ, Αθήνα, 210 3650000 - ΠΟΛΥΕΔΡΟ, Πάτρα, 2610 277342 - ΡΟΚΚΑΣ, Μεταμόρφωση, 210 2812946 - ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΚΦΡΑΣΗ, Λιβαδειά, 22610 23136 ΣΧΗΜΑ, Χανιά, 2810 56937 - ΤΟ ΣΤΑΧΥ, Πειραιάς, 210 4134644 - ΤΟ ΦΩΤΟΔΕΝΤΡΟ, Ηράκλειο, 2810 341158, ΤΣΑΜΑΝΤΑΚΗΣ, Πειραιάς, 210 4138114 9. Στον πίνακα «Αλυσίδες βιβλιοπωλείων» περιλαμβάνονται: PUBLIC, ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ, ΙΑΝΟΣ, LEADER BOOKS. Στον πίνακα «Ανεξάρτητα Βιβλιοπωλεία» όλα τα υπόλοιπα.

ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΩΝ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΨΥΧΟΓΙΟΣ

Τίποτα πιο ^οόε^ό από fiia •οντια βτη γανταόια.. ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΔΙΠΛΑ ΣΤΟ ΠΟΤΑΜΙ Λένα Μαντά 21η ΧΙΛΙΑΔΑ

Η ΓΗ ΤΩΝ ΑΘΩΩΝ Άλαν Σπενς ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

ΣΙΩΠΗΛΕΣ ΚΡΑΥΓΕΣ Γιώργος Πολυράκης 15η ΧΙΛΙΑΔΑ

Ο ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΡΑΣ Καρλ-Γιόχαν Βάλγκρεν ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

ΣΤΗΝ ΟΜΟΡΦΙΑ ΠΟΥ ΧΑΝΕΤΑΙ Ζέιντι Σμιθ 4η ΧΙΛΙΑΔΑ ΒΡΑΒΕΙΟ ORANGE IMPERIUM Ρόμπερτ Χάρις 4η ΧΙΛΙΑΔΑ

Ο ΓΡΙΦΟΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Τζούλιο ΝΕΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ

Εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ Για αναγνώστες μ ε απ αιτή σ εις ic h o g io s.g r

· in fo @ p sic h o g io s.g r

Αν θέλετε να σας ενημερώνουμε για τις Εκδόσεις μας και να συμμετέχετε σε κληρώσεις με δώρα βιβλία, γραφτείτε στη ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ των Εκδόσεων ΨΥΧΟΓΙΟΣ. Στείλτε sm s στο 4222: ΕΑ (κενό) ΔΙΑ και το ονοματεπώνυμο και τη διεύθυνσή σας. (Κόστος αποστολήςμηνύματος: 0.25ευρώ + 19%ΦΠΑ)

του Α λ έζη Ζήρα

Τι είναι άσεμνο και τι όχι; ς μ ο υ ε π ιτ ρ α π ε ί ν α α σ χ ο λ η ­ θ ώ κι ε γ ώ μ ε τ ο π ρ ο ο λ ίγ ο υ ε κ κ ο λ α φ θ έ ν κα ι τ α χ ύ τ α τ α λ η σ μ ο ν η μ έν ο κ α λ λ ιτε χ ν ικ ό « σ κάνδα ­ λο» τ η ς A rt A th in a . Εδώ τό σ ο ι και τ ό ­ σοι, ειδ ικ ο ί και μη, κ α θ η γ η τέ ς ό λ ω ν τ ω ν β α θ μ ίδ ω ν και ό λ ο υ τ ο υ ε κ π α ι­ δ ε υ τικ ο ύ φ ά σ μ α το ς , έσ π ευ σ α ν ν α το π ο θ ε τ η θ ο ύ ν , μ ο λ ο ν ό τι ό λο ι, α κ ό ­ μ α και οι κ α θ ' ύ λ η ν α ρμ ό δ ιο ι, ευ σ χ ήμ ω ς δ ή λ ω σ α ν ό τι γ ια δ ια φ ό ρ ο υ ς λ ό ­ γ ο υ ς δ εν « π ρό κα μ α ν» ν α δ ο υ ν α π ό κ ο ν τά τ ο ε π ίμ α χ ο έρ γ ο τ η ς κ. Σ τ ε ­ φ ά ν ή . Α λ λ ω σ τε , ο ρισ μ έν α γ ε γ ο ν ό τα , ό π ω ς α υ τ ό , μ ε τ ο π ο υ «σκάνε» έ χ ο υ ν τ ό σ ε ς ε ν δ ια φ έ ρ ο υ σ ε ς π α ρ α ­ μ έ τρ ο υ ς , π ρ α γ μ α τικ έ ς και σ υ μ β ο λ ι­ κ ές, ώ σ τε το υ λ ά χ ισ το ν οι λ ε γ ό μ ε ν ες ε φ η μ ε ρ ίδ ε ς γ ν ώ μ η ς - ε ν ν ο ε ίτ α ι, οι π ρ ω ιν έ ς - ν ο μ ίζω π ω ς θ α έ π ρ ε π ε ν α τ ο « κ ρ α τή σ ο υ ν» όσο μ π ο ρ ο ύ ν π ε ­ ρ ισ σ ό τερ ο σ τη ν ε π ικ α ιρ ό τη τα , μ όνο και μ ό ν ο γ ια ν α α κ ο υ σ τ ο ύ ν π ερ ισ σ ό ­ τ ε ρ ε ς α π ό ψ ε ις . Β έβ α ια , οι α ισ θ η τι­ κ ές και ά λ λ ε ς κ ρίσ εις π ο υ δ ια β ά σ τη ­ κ α ν και α κ ο ύ σ τ η κ α ν μ ε τ ά τ η ν έ ν δ ο ­ ξη εισ βο λή τ η ς α σ τυ ν ο μ ία ς δ εν είδα ν α μ α ς υ π ε ν θ υ μ ίζ ο υ ν ό τ ι η A rt A th in a είνα ι εμ π ο ρική έ κ θ ε σ η και γ ι' α υ τ ό π ρ έ π ε ι ό λοι μ α ς ν α β α σ τά μ ε μ ικρ ό κα λ ά θ ι, ό ν τ ε ς π ιο σ υ γ κ ρ ο τη ­ μένο ι σ τα ε ύ κ ο λ α λ ό γ ια τ η ς υ π ε ρ α σ π ισ τικ ή ς ή τ η ς κ α τ α γ γ ε λ τ ικ ή ς γ ρ α μ μ ή ς . Μ ε τ ο ύ τ ο δ εν θ έλ ω ν α π ω ό τι ή τα ν δ ικ α ιο λ ο γ η μ έν η η ε ισ α γ γ ελ ική π α ρ έμ β α σ η · θ έλ ω ό μ ω ς ν α π ω ό τι εδ ώ και α ρ κ ε τ ό ν κ α ιρ ό δ εν είμ α ­ σ τε π λ έο ν α θ ώ ο ι ό σ ο ή μ α σ τε σ τις ιδ εο λ ο γ ικ ά κ α θ α ρ ό τε ρ ε ς και ρ ο μ α ­ ν τ ικ ό τ ε ρ ε ς ε π ο χ έ ς τ ω ν κ α λ λ ιτε χ ν ι­ κ ώ ν κ ιν η μ ά τω ν , ό τ α ν σ το χ α σ το ύ κ ι π ο υ , κ α τ ά τ ο ν Μ α γ ια κ ό φ σ κ ι, έ π ε ­

Α

28

■ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

φ τ ε σ το γ ο ύ σ το τ ο υ κο ιν ο ύ φ ώ λ ια ζ ε α κ ό μ α η α υ θ ό ρ μ η τη ε π α ν α σ τα τικ ό τ η τ α ! Εννοώ ό τι σ ή μ ερ α τ α ό ρ ια μ ε ­ τ α ξ ύ τ ω ν δ ια φ ό ρ ω ν π ρ ο κ λ ή σ εω ν δ εν είνα ι κ α θ ό λ ο υ ευ δ ιά κ ρ ιτα , α κ ό ­ μ α και γ ια τ ο υ ς ίδιους τ ο υ ς δ η μ ιο υ ρ ­ γ ο ύ ς , οι οπ ο ίο ι π ο λ ύ σ υ χ ν ά β α φ τ ί­ ζ ο υ ν α ν α τ ρ ε π τ ικ ό έν α έρ γ ο π ο υ υ π ο φ έ ρ ε ι α π ό τ έ τ ο ι α σ ύγχ υσ η μ η ­ ν υ μ ά τω ν ώ σ τε ο κ α θ έν α ς ν α τ ο β ο ­ λ έψ ει εύ κ ο λ α σ τη ν επ ικ ρ ά τε ια τ ο υ δικο ύ τ ο υ γ ο ύ σ το υ ! Φ ο β ά μ α ι ό τι σε ζ η τ ή μ α τ α α νά λ ο γ α η σ υ ζ ή τη σ η π ο υ έγ ιν ε, το υ λ ά χ ισ το ν μ έσ ω τ ω ν δημ ό σ ιω ν π α ρ εμ β ά σ εω ν π ο υ γ ν ω ρ ίζω , υ π ή ρ ξ ε ελ λ ιπ ή ς . Η φ ίλ η μου, η Ν ίκη Α ο ϊζίδ η (Το Βήμα, 10 Ιουνίου), κ α τ έ φ υ γ ε σ το κ ά π ω ς μ ε τέ ω ρ ο π ό ρ ισ μ α ό τι « τα ό ρ ια ε λ ε υ ­ θ ε ρ ία ς έ κ φ ρ α σ η ς τ ο υ κ α λ λ ιτ έ χ ν η [...] τ α υ π α γ ο ρ ε ύ ει η Τέχνη μ έσ α α π ό τ ις δ ικ ές τ η ς δ η μ ιο υρ γ ικ ές δια δι­ κ α σ ίες » . Και «αν ο κ α λ λ ιτ έ χ ν η ς υ π ε ρ β ε ί τ α ό ρ ια α υ τ ά [...] θ α εισ π ρ ά ξ ε ι ω ς δ η μ ιουρ γός [...] έν α κ α ­ κό, α δ ιά φ ο ρ ο ή μ έτρ ιο α π ο τ έ λ ε ­ σμα». Έ να π ό ρ ισ μ α π ο υ εν δ εχ ο μ έ­ ν ω ς ν α μ α ς ικ α ν ο π ο ιο ύ σ ε ά λ λ ο τ ε, α λλ ά τ ώ ρ α π λ έ ο ν π ο υ κ υ ρ ιο λ εκ τικ ά είν α ι οι π ά ν τ ε ς κ α λ λ ιτ έ χ ν ε ς και π ο υ π α ρ α κ ο λ ο υ θ ο ύ μ ε τ ο ν σ φ ιχ τό εν α ­ γ κ α λ ισ μ ό τ η ς τέ χ ν η ς με τ ο εμ π ό ρ ιο ή π ά ν τ ω ς με το ν οικο νομ ικό α ν τίκ τ υ ­ π ο κ α ι τη ν εν τ ύ π ω σ η π ο υ δ η μ ιο υ ρ ­ γ ε ί τ ο έρ γ ο, τ ώ ρ α τ ι γ ίν ε τ α ι; Έ χει κ α ν είς α π ό τ ο σ ιν ά φ ι τ ω ν ειδ ικ ώ ν τ η ν π επ ο ίθ η σ η ό τι σε ο π ο ια δ ή π ο τ ε μ ο ρ φ ή τ η ς τέ χ ν η ς μ π ο ρ ο ύ μ ε ν α ε π ι­ σ τ ρ έ φ ο υ μ ε σ τις σ ύ γ κ ρ ο υ σ ια κ ές σ υ ν θ ή κ ες τ ο υ π ρ ώ τ ο υ μ ο ν τ ε ρ ν ι­ σ μού; Α ν ά λ ο γ α μ π ο ρ ώ ν α π ω και γ ια τ η ν π α ρ έμ β α σ η τ ο υ Ν ά σ ου Βα-

Εκ δ ό σ ε ις Ζ η τ ρ ο ς γ ε ν ά (To Βήμ α, ό .π .), ο ο π ο ίο ς ε π ιμ έν ει και δ ια τη ρ ε ί τ ο π ρ ό β λ η μ α τ ο υ τι είνα ι ά σ εμ νο και π ρ ο κ λ η τικ ό και τ ι όχι μ έσ α σ τα ό ρ ια τ ω ν ειδ η μ ό ν ω ν τ η ς τέ χ ν η ς , εν ώ έχ ει π ρ ο π ο λ λ ο υ ξε φ ύ γ ε ι α π ό εκ εί. Και έχει ξε φ ύ γ ε ι λ ό γ ω α κρ ιβ ώ ς τ ο υ γ ε γ ο ν ό το ς ό τι τ ο κ α λλι­ τε χ ν ικ ό έρ γ ο (ε ν τό ς ή ε κ τό ς εισ α γω γικώ ν) π ο υ δ εν χ ρ η σ ιμ ο π ο ιεί το υ ς σ υ μ β α τικ ο ύ ς α ισ θ η τικ ο ύ ς κ ώ δ ικ ες δ εν εν δ ια φ έρ ει τ ο ε υ ­ ρ ύ κο ιν ό -δ η λ α δ ή τ ο κο ινό το υ τ η λ ε ο π τ ι­ κού π ο λ το ύ και τ η ς α γο ρ α ία ς π ο λ ιτ ικ ή ς γ ια τ ο υ ς ίδ ιους λ ό γ ο υ ς π ο υ εν δ ια φ έρ ει τ ο υ ς ειδ ικ ο ύ ς. Είναι λ α μ π ρ ό τ ο π α ρ ά δ ε ιγ ­ μά το υ γ ια το ν κά δ ο τ ω ν σ κο υ π ιδ ιώ ν π ο υ α π ο κ τ ά δ ια φ ο ρ ε τικ ό ν ό η μ α ό τα ν είναι έ ξω α π ό έν α σ π ίτι και ό τα ν γ ίν ε τ α ι έ κ θ ε ­ μ α σ τη ν λ ο ν δ ρ έζικ η Tate G allery, ό μ ω ς σ τη ν π ερ ίπ τω σ η το υ «σκανδάλου» το υ A rt A th in a δ εν μ α ς χ ρ η σ ιμ ε ύ ε ι ιδ ια ίτε ρ α . Ό π ω ς δ εν σ ημα ίνει κ ά τι ιδ ια ίτερ ο γ ια μ α ς η έν ν ο ια τ ο υ « ά βα το υ» , α π ό τ η σ τιγ μ ή π ο υ ο Δ ιο νύ σ η ς Σ α β β ό π ο υ λ ο ς σ το ν υ π ο ­ τίθ ε τ α ι κ α τα ν υ κ τικ ό χ ώ ρ ο το υ Ω δ είο υ Η ρ ώ δου τ ο υ Α ττ ικ ο ύ έ β γα λ ε ω ς ε ξ α ν τ λ η ­ μέν ο ς θ α υ μ α το π ο ιό ς το υ Χ ό λ λ υ γ ο υ ν τ τη ν Κ α λομοίρα μ έσ α α π ό τ η ν τ ο ύ ρ τ α τ ω ν γ ε ­ ν εθ λ ίω ν το υ . Το τι σ ημα ίνει π α ρ ά β α σ η και τι σ ημα ίνει ά σ εμ ν ο είνα ι σ υ ν επ ώ ς π ρ ά γ ­ μ α τα α ρ κ ε τ ά σ χ ε τικ ά , και η π ρο σ έγγισ ή το υ ς ε ξ α ρ τ ά τ α ι α π ό τ ο π ο ιο υ ς σε κ ά θ ε π ερ ίπ τω σ η α φ ο ρ ά τ ο δ ια κ ύ β ευ μ α . Το π ε ­ ρ ί α σ έμνο υ , όσο και α ν ν ο μ ίζο υ μ ε ό τι μ α ς α φ ο ρ ά , δ εν μ α ς α φ ο ρ ά κα θ ό λ ο υ ! Η όλη κι­ ν η το π ο ίη σ η το υ θ έ μ α το ς δ εν έγ ιν ε γ ια μα ς, το υ ς υ π ο τίθ ε τα ι επ ά ίό ν τε ς · ε μ ά ς, τ ό ­ σο οι λ α ϊκ ισ τέ ς τ η ς π ο λ ιτικ ή ς όσο και οι λ α ϊκ ισ τέ ς τη ς τη λ ε ό ρ α σ η ς μ α ς έχ ο υ ν κ υ ­ ρ ιο λ εκ τικ ά ...χεσ μ έν ο υ ς. Η κ ιν η το π ο ίη σ η έγ ιν ε γ ια ν α κό ψ ει ε ισ ιτή ρ ια γ ια τ η ν ε π ό ­ μενη Βουλή και π ρ ο ς τ ο ύ τ ο χ ρ η σ ιμ ο π ο ιή ­ θ η κ ε κ α τα λ λ ή λ ω ς ο β ο υ λιμ ικό ς μ η χ α ν ι­ σ μός τ η ς εικό ν α ς, ο ο π ο ίο ς έχει τε λ ε ίω ς ά λλ α μ έ τρ α και εμ π ο ρ ικ ά σ τα θ μ ά : το ν α ν τίκ τυ π ο το υ γ εγ ο ν ό το ς κ α ι όχι τ ο ίδιο το γ εγ ο ν ό ς . Εμείς β α υ κ α λ ιζό μ α σ τε α π λ ώ ς με τ η θ εω ρ η τικ ή κ ά λ υ ψ η το υ ζ η τ ή μ α το ς . Ό π ω ς π ά ν τ α ... ■

ΑΡΧΑΙΟΙ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

Πλούταρχο

Π λ ά ιω ν

•ΐσώιτετο]

Μ ύθοι I

ιϋ τ

Ηράκλειτο:

Δ Ρ Α Μ Α Τ ΙΚ Η ΠΟ ΙΗ ΣΗ

ΙΣΧΥΛΟν

Ιευριπιδι

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΟΥΓΓΡΑΦΟΙΟ

w w w .z itr o s .p r ΑΘΗΝΑ Ασκληπιού 6, τηλ.: 210 3620350, fax: 210 3626360 · E-mail: infa@zitras.gr ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Πλάτωνος 2, τηλ.: 2310 270 884, 2310 270 184, fax 2310 271 766

mil line του Γιώργου =ενάριου

Η «παθογένεια» του ελληνικού μυθιστορήματος ε π ρ ο η γ ο ύ μ ε ν ο σ η μ είω μ ά μα ς γ ρ ά φ α μ ε γ ια τ η ρ η χ ό τ η τ α π ο υ δ ια κρίνει τ ο μ ε γ α λ ύ τ ερ ο μ έρ ο ς τ η ς σ ύ γ χ ρ ο ν η ς π ε ζ ο γ ρ α φ ικ ή ς π α ρ α γ ω γ ή ς, χ α ρ α κ τ η ρ ίζ ο ν τά ς τ η ν μ ά λ ισ τα εν δ η μ ικό φ α ιν ό μ ε ν ο τ η ς ελ ­ λ η ν ικ ή ς λ ο γ ο τε χ ν ία ς . Δ ίπ λ α σ ' α υ ­ τή ν , σ υ ν ο δ ο ιπ ό ρ ο ς και α ίτιό τ η ς , οι δ ιά φ ο ρ ε ς μ ό δ ες π ο υ κ α τά κ α ιρ ο ύ ς κ α τα κ λ ύ ζ ο υ ν τ η λ ο γ ο τε χ ν ία μα ς, ιδ ίω ς δ ε τ ο μ υ θ ισ τό ρ η μ α . Σ τ ε ν ά σ υ ν δ εδ εμ έν α μ ε τ α ξ ύ το υ ς , τ α δ ύο α υ τ ά φ α ιν ό μ ε ν α α π ο τε λ ο ύ ν , δ υ σ τυ ­ χ ώ ς , δ ο μ ικά χ α ρ α κ τ η ρ ισ τ ικ ά τ η ς ε γ ­ χ ώ ρ ια ς π ε ζ ο γ ρ α φ ία ς , α π ό το κ α μιας β α θ ύ τε ρ η ς π α θ ο λ ο γ ία ς: τ η ς α δ υ ν α ­ μία ς τ η ς ν α εν η λ ικ ιω θ εί. Σ τ η ν κρίσ ιμη γ ια όλη τ η ν Ε υρώ π η δ ε κ α ε τ ία το υ '3 0 , ε π ο χ ή π ο υ ό λ ες οι ε θ ν ικ έ ς λ ο γ ο τε χ ν ίε ς ε ν η λ ικ ιώ ν ο ­ ν τ α ν μ ε τ η δ ιά χ υ σ η τ ο υ μ ο ν τε ρ ν ι­ σμ ο ύ σε α υ τ έ ς (ε ίτ ε τ ο θ έ λ ο υ μ ε ε ίτ ε ό χι, ο μ ο ν τερ ν ισ μ ό ς , α ν μη τι ά λλο, α π ο τέ λ ε σ ε σε π α γ κ ό σ μ ια κ λ ίμ α κα τ ο ν α να γ κ α ίο α ν α β α θ μ ό γ ια τ η ν ε ν η λ ικ ίω σ η και, κ α τό π ιν , γ ια τ η ν ω ρ ιμ ό τ η τ α τ η ς λ ο γ ο τε χ ν ία ς ), τ ο ελ ­ λ η ν ικ ό λ ο γ ο τε χ ν ικ ό σ ύ σ τη μ α , σ τη ν π ε ζ ο γ ρ α φ ικ ή τ ο υ σ υ ν ισ τώ σ α , δ εν κ α τό ρ θ ω σ ε ν α υ π ο δ ε χ τ ε ί και ν α π ρ ο σ λ ά β ει τ ο κ α ιν ο ύ ρ γ ιο , π ο υ α ν τ ι­ π ρ ο σ ώ π ε υ ε τ ό τ ε ο μ ο ν τερ ν ισ μ ό ς , και ν α π ρ ο χ ω ρ ή σ ε ι σ τη ν ενη λ ικ ίω σ ή το υ . Ενώ σ τη ν π ο ίη σ η , κ α τ ά π ρ ώ τ ο λ ό γ ο μ ε το υ ς Σ ε φ έ ρ η - Ε λύ τη και, κ α τά δ ε ύ τε ρ ο , μ ε τ ο υ ς Ε γγο ν ό π ο υ λ ο Ε μ π ειρίκο , η π ρ ό σ λ η ψ η το υ κ α ι­ ν ο ύ ρ γ ιο υ (μ ο ν τερ ν ισ μ ό ς - υ π ε ρ ρ ε α ­ λ ισ μ ό ς) π ρ ο χ ω ρ ά ε ι α π ρ ό σ κ ο π τα , σ τη ν π ε ζ ο γ ρ α φ ία οι μ εν Π ε ν τζ ίκ η ς και Α ξιώ τη δ εν α π ο κ τ ο ύ ν π ο τ έ λ α ϊ­

Σ

3

Ο

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

κό έρ εισ μ α , ο Σ κ α ρ ίμ π α ς π α ρ α μ έ ­ νει, α δ ίκ ω ς , μια ιδ ιό τυ π η , σ χεδόν π ερ ιθ ω ρ ια κ ή π ε ρ ίπ τω σ η και α π ο ­ μένει μ ό νον ο Κ οσ μά ς Π ο λ ίτη ς , ο ο π ο ίο ς , έ χ ο ν τα ς , ε ξ ε ν σ τίκ τ ο υ και διά γ ν ώ σ εω ς , σ υλλά β ει τ ο ν ό η μ α τ ω ν ν έω ν κα ιρώ ν, ε π ιχ ε ιρ ε ί τ η ν α ι­ σ θ η τικ ή α ν α ν έω σ η τ η ς π ε ζ ο γ ρ α ­ φ ία ς (το υ - μα ς). Είναι ό μ ω ς α π ε λ π ι­ σ τικ ά μ όν ος α π έ ν α ν τι σ το υ ς Κ α ραγ ά τσ η , Μ υ ρ ιβ ή λ η , Β ενέζη, Τ ερ ζ ά κ η κ.λπ ., οι οπ ο ίο ι, α π ό εξό φ θ α λ μ η θ έ ­ ση π ο λ ιτισ μ ικ ή ς ισχύος, κ α θ ώ ς ελ έγ ­ χ ο υ ν ό λ ο υ ς σ χ εδ ό ν τ ο υ ς μ η χ α ν ι­ σ μούς σ το ε σ ω τερ ικ ό το υ σ υ σ τή μ α ­ το ς , κ α το ρ θ ώ ν ο υ ν ν α α π ο τελ έσ ο υ ν , α υ το ί, τ η ν κυρ ία ρ χ η π ο ιη τικ ή τ η ς ε γ χ ώ ρ ια ς π ε ζ ο γ ρ α φ ία ς , υ π ο θ η ­ κ ε ύ ο ν τα ς μ ά λ ισ τα γ ια δ ύ ο ή τρ ε ις δ ε κ α ε τ ίε ς τ ο σ υμ β ο λ ικ ό το υ ς κ ε φ ά ­ λ α ιο και κ α θ η λ ώ ν ο ν τα ς τ ο ελλ η ν ικ ό μ υ θ ισ τό ρ η μ α σε μια ν η π ια κ ή ηλικία σε σύγκρισ η με τ ις π ερ ισ σ ό τερ ες ε υ ­ ρ ω π α ϊκ ές εθ ν ικ ές λ ο γ ο τεχ ν ίες . Ό , τ ι α κ ο λ ο ύ θ η σ ε κ α τά τ ις επ ό μ εν ες δ ε κ α ε τ ίε ς δεν ή τα ν π α ρ ά μια β ε β ια ­ σμένη π ρ ο σ π ά θ εια ν α π ρ ο λ ά β ο υ μ ε τ ο χ α μ έν ο έδ α φ ο ς : ο μ ο ν τερ ν ισ μ ό ς σ τη ν Ε λλά δα υ π ή ρ ξ ε β ία ιο ς και σ π α σ μω δικ ός, σ υ χ ν ά α κ ρ α ίο ς και υ π ερ β ο λ ικ ό ς . Γι' α υ τ ό και σ τις δ ε­ κ α ε τίε ς το υ '6 0 και τ ο υ '7 0 π α ρ ή γ α γ ε, σ το μ ε γ α λ ύ τ ε ρ ο το υ π ο σ ο σ τό - τ ό σ ο σε επ ίπ εδ ο θ εω ρ ία ς και κ ρ ιτ ι­ κ ής όσο και σ τη ν κ α θ ε α υ τή π ε ζ ο ­ γ ρ α φ ικ ή π α ρ α γ ω γ ή - κ είμ εν α σ χ οι­ ν ο τε ν ή , π ο υ δ υ σ χ έρ α ν α ν τ η σχέση το υ α ν α γ ν ω σ τικ ο ύ κοινού με τη ν α νά γ ν ω σ η , ε π ιπ λ έ κ ο ν τα ς α δ ικ α ιο ­ λ ό γ η τα τ ο λ ο γ ο τεχ ν ικ ό κ είμ εν ο με π α ρ α φ υ ά δ ε ς π ο υ δ εν τ ο υ α νή κ ο υ ν . Α υ τή λ ο ιπ ό ν η δομική α δ υ ν α μ ία τ η ς

ελ λ η ν ικ ή ς π ε ζ ο γ ρ α φ ία ς ν α σ υ σ τή σ ει έν α α ξιό π ισ το , α υ το τρ ο φ ο δ ο το ύ μ ε ν ο σ ύ σ τη ­ μ α ο δ ήγη σ ε κ α τ ά τ η ν α μ έσ ω ς επ ό μ εν η , και κρίσιμη, δ ε κ α ε τ ία το υ '8 0 σ το ά λλο ά κρ ο : ά ρ χισ α ν ν α υ μ ν ο ύ ν τα ι, ά κ ρ ιτα και υ π έ ρ μ ε τρ α , π ε ζ ο γ ρ α φ ικ ά κ ε ίμ ε ν α π ο υ ά λλ ο δ εν έ κ α ν α ν π α ρ ά ν α κ α τα γ ρ ά φ ο υ ν τ α δ εδ ο μ έν α τ η ς ά μ εσ η ς ε μ π ειρ ία ς , χ ω ρ ίς μ είζο ν ες α φ η γ η μ α τικ έ ς π ρ ο ο π τικ έ ς και σ χ εδια σ μ ο ύ ς, χ ω ρ ίς α υ τ ό π ο υ , κ α τά τ η γ ν ώ μ η μ α ς, είνα ι η ψ ίχ α τ η ς λ ο γ ο τε χ ν ικ ό ­ τ η τ α ς εν ό ς κ ειμ έν ο υ , δ η λα δ ή η π ρ α γ μ α τι­ κή α γ ω ν ία το υ δ η μ ιο υ ρ γ ο ύ , και, κ υ ρίω ς, χ ω ρ ίς κ α μ ία σύνδεση μ ε τ η δ ιεθ νή π ο ρ ε ία το υ μ υ θ ισ το ρ ή μ α το ς και μ ε τ α ε π ιτ ε ύ γ ­ μ α τα π ο υ , ήδη σ τις α ρ χ έ ς τ η ς δ ε κ α ε τ ία ς το υ '8 0 , α υ τ ό είχ ε ν α επ ιδ ε ίξε ι. Α υ τό είχ ε ω ς σ υ ν έ π ε ια ν α δ η μ ιο υ ρ γ η θ ε ί έν α α κ ό μ α κ ενό σ τη ν α ν ά π τυ ξη το υ ελ λ η ­ νικ ο ύ μ υ θ ισ το ρ ή μ α το ς , γ ε ν ικ ό τε ρ ο υ π ο λ ι­ τισ μ ικ ο ύ τ ύ π ο υ α υ τή τ η φ ο ρ ά , κ α θ ώ ς σ τα α μ ιγ ώ ς λ ο γ ο τε χ ν ικ ά δ ε δ ο μ έν α π ρ ο ­ σ τέθ η κ α ν ε υ ρ ύ τε ρ ε ς κ ο ιν ω ν ικ ές και π ο λ ι­ τισ μ ικ ές π ιέσ εις . Τ α υ τό χ ρ ο ν α τ η ν ίδια επ ο χ ή - κ α ι, β ε β α ίω ς, όχι τ υ χ α ία - π λ ά ι σ το ν π α ρ α δ ο σ ια κ ο ύ τύ π ο υ λ ο γ ο τέ χ ν η , α π ο κ λ εισ τικ ώ ς λ ο γ ία ς π ρ ο ελ εύ σ εω ς , τ ο ν ο π ο ίο π ρ ο σ ω ρ ιν ά ε κ το π ίζ ε ι, δ ια μ ο ρ φ ώ ­ ν ε τα ι έν α ς ν έ ο ς τύ π ο ς σ υ γ γ ρ α φ έ α , π ο υ α ν τ λ ε ί δ ύ ν α μ η και σ υ μ β ο λ ικ ό κύ ρ ο ς α π ό τ α μέσ α : ω ς σ υ γ γ ρ α φ έ α ς α ν α γ ν ω ρ ίζε τα ι μ ό νον εκ ε ίν ο ς π ο υ έχει έ ν το ν η , τ α κ τ ικ ή και σ υ σ τη μ α τικ ή π α ρ ο υ σ ία σ τα μ έσ α : τ ο λ ά ιφ σ τά ιλ είνα ι ήδη π α ρ ό ν - τ ο μ υ θ ισ τό ­ ρ ημα τ α υ τ ίζ ε τ α ι μ ε τ ο μ ιν τια κ ό το υ ισο­ δ ύνα μο. Α λλά γ ι' α υ τή τ η ν π α θ ο γ έ ν ε ια - η ο π ο ία σ υ μ β α δ ίζει μ ε τ ο ν β α ρ ύ ν ο ν τα , ό π ω ς εί­ π α μ ε, ρ ό λο π ο υ π α ίζ ο υ ν σ τη ν εγ χ ώ ρ ια λ ο γ ο τεχ ν ικ ή σ κηνή οι λ ο γ ή ς σ υ ρ μ ο ί και μ ό δ ε ς - τ η ς ε λ λ η ν ικ ή ς λ ο γ ο τε χ ν ία ς , π α θ ο γ έν εια π ο υ δ εν είνα ι α π ο κ λ ε ισ τικ ά ελ λ η ν ι­ κή π α τ έ ν τ α α λλ ά π ο υ σε μ ια α δ ύ ν α μ η λ ο ­ γ ο τε χ ν ία ό π ω ς η ελλ η ν ικ ή οι π α ρ ε ν έ ρ ­ γ ε ιε ς τ ις ο π ο ίε ς π ρ ο κ α λ ε ί είνα ι π ερ ισ σ ό ­ τ ε ρ ε ς και β α ρ ύ τε ρ ε ς , σε π ρ ο σ ε χ έ ς σ η­ μ είω μ ά μ α ς. ■

Αγοράστε το ΒΙΒΛΙΟ σας μέσω διαδικτύου ή τηλεφωνικώς εύκολα & γρήγορα

Παραλαβή αυθημερόν και σε 24 ώρες

www.bookland.gr

ΜΑΓΕΡ18, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2105249735, FAX:2105249938

Πανεπιστημιακές προσδοκίες και απασχόληση Χ ρηστός Κατσίκας

32

τ η χ ώ ρ α μ α ς, σ τις π ρ ώ τε ς μ ε­ τα π ο λ ε μ ικ έ ς δ ε κ α ε τίε ς , μέχρι και τ α μέσ α π ε ρ ίπ ο υ τ η ς δ εκ α ­ ε τία ς το υ '8 0 , τ ο π α ν ε π ισ τή μ ιο και τ α δ ια π ισ τε υ τή ρ ιά το υ (τίτλ ο ι σ π ο υ ­ δώ ν) π ρ ό σ φ ερ α ν σ ο β α ρ ές εγγυ ή σ εις γ ια μια π ο ρ εία π ο υ π ρ ο ο ιω ν ιζό τα ν γ ια έν α τμ ή μ α τ ω ν α γ ρ ο τικ ώ ν και ερ ­ γ α τ ικ ώ ν νο ικ ο κ υ ρ ιώ ν τ η ς υ π α ίθ ρ ο υ και τ ω ν α σ τικ ώ ν κ έ ν τρ ω ν τ η λ ύ τρ ω ­ ση α π ό τ η μ ισ θ ω το π ο ίη σ η σε χ ε ιρ ω ­ ν α κ τικ έ ς εργ α σ ια κές θέσ εις, εν ώ σ υν­ δ έθ η κ ε ά μ εσ α και μ ε τη ν κ α τά λ η ψ η μ ιας θ έσ η ς σ το ν « α να π τυσ σ όμ ενο » δημόσιο το μ έ α , κ α τα φ ύ γ ιο ε π α γ γ ελ ­ μ α τικ ή ς εξα σ φ ά λ ισ η ς. Σ τ ο π λαίσ ιο α υ τ ά α να π τύ χ θ η κ α ν π ρ ο σ δ ο κίες και π λ εό ν α σ μ α βλέψ εω ν , ιδ ια ίτερ α γ ια τ η ν π α ν ε π ισ τη μ ια κ ή ε κ π α ίδ ε υ σ η , π ο υ π υ ρ ο δ ό τη σ α ν τη ν έ ν τα σ η και τη ν έκ τα σ η τ ω ν κ ο ινω νικώ ν π ιέσ εω ν γ ια τ ο «άνοιγμά» τη ς . Το ελλη νικό ε κ π α ιδ ε υ τικ ό σ ύ σ τη μ α π ρ ο σ α ρ μ ό σ τη κ ε σ ' α υ τή τ η ν π ρ α γ ­ μ α τικ ό τη τα , α να σ υ ν τά σ σ ο ν τά ς τη ν , π α ρ ά λ λ η λ α , σ τα δ ικά το υ μ έ τρ α και σ το υ ς δικο ύ ς τ ο υ σ τό χ ο υ ς , χ ω ρ ίς να χά νει ο ύ τ ε σ τιγμ ή τη ν ε π ιλ ε κ τικ ή το υ λ ε ιτο υ ρ γ ία . Την π ρ ώ τη π ερ ίο δ ο και μέχρι τ ις α ρ ­ χ έ ς τ η ς δ ε κ α ε τ ία ς το υ '7 0 η λ ε ιτο υ ρ ­ γ ία τ η ς επ ιλ ο γή ς ή τα ν α ρ κ ε τ ά α υ ­ σ τη ρ ή και είχε τ α ε ξή ς χ α ρ α κ τη ρ ισ τι­ κά: η εισ α γω γή σ τη ν Τ ρ ιτο β ά θ μ ια Εκ­ π α ίδ ευ σ η σ υ ν δ εό τα ν ά μ εσ α μ ε τ α κο ινω νικό status τ ω ν υ π ο ψ η φ ίω ν , με τη ν ένν ο ια ό τι ε υ ν ο ο ύ ν τα ν οι ήδη κοι­ νω ν ικ ά ευ νο η μ ένο ι και α π ο κ λ ε ίο ν τα ν μ α ζικ ά οι γόνοι τ ω ν λα ϊκ ώ ν σ τρ ω μ ά ­ τω ν , οι ο π ο ίο ι μό νο ω ς εξα ίρ εσ η το υ κ α νό να μ π ο ρ ο ύ σ α ν ν α α π ο κτή σ ο υ ν υ ψ η λ ό κ α τ α λ η κ τ ικ ό ε κ π α ιδ ε υ τικ ό

Σ

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ .2007

επ ίπ εδ ο . Π α ρ ά λληλα , όσο δ υ ν ά μ ω ­ ν α ν τ α α ιτή μ α τα γ ια «άνοιγμα» τ ω ν π α ν ε π ισ τη μ ίω ν , η λ ε ιτ ο υ ρ γ ία τ η ς επ ιλ ο γή ς σ υμπ λ η ρ ώ θ η κ ε με τ η λ ει­ το υ ρ γ ία τ η ς ρ ύθμισ ης και το υ κ α τα ­ μερισ μού τ ω ν εκ π α ιδ ευ τικ ώ ν ροώ ν π ο υ , ό τα ν ε π έ τρ ε π ε τ η μ εγ α λύ τερ η εισ αγω γή υ π ο ψ η φ ίω ν σ τη ν Τ ρ ιτο ­ βά θμια Εκπαίδευση, τη ν ίδια σ τιγμή, ιεραρχούσ ε κ ά θ ε τ α τ ις κ α τευ θ ύ ν σ εις τη ς , δ η μ ιο υ ρ γ ώ ν τα ς σ το εσ ω τερ ικ ό τη ς σ χολές δ ια φ ο ρ ετικ ώ ν « τα χ υ τή ­ τω ν», π ο υ οδηγούσ α ν β εβ α ίω ς σε θ έσ εις ε ρ γ α σ ία ς με δ ια φ ο ρ ε τικ έ ς επ α γ γ ελ μ α τικ ές και κ ο ινω νικές π ρ ο ­ ο π τικ ές . Η ρύθμιση α υ τή τ ω ν εκ π α ι­ δ ευ τικ ώ ν ροώ ν σ τη ρ ίχ τη κ ε και σ τή ­ ρ ιξε σ τη ν Ελλάδα ορισ μένα π α ν ε π ι­ σ τη μ ια κ ά ιδ ρ ύ μ α τα και σ χολές, τ α π τ υ χ ία τ ω ν ο π ο ίω ν ε ίχ α ν ά λλη «αξία» σ τη ν α γο ρ ά εργα σ ία ς. Τα τε λ ε υ τ α ία χρόνια , ιδ ια ίτερ α μ ε τά τ ο 1999, ο διπ λασ ιασ μός το υ α ρ ιθ­ μού τ ω ν εισ α κ τέω ν σ τη ν Τ ρ ιτο β ά θ ­ μια Εκπ α ίδευση σ υ ν ο δ εύ τη κ ε α π ό έν α ν «α να γεννησ ια κό λόγο» π ο υ π α ­ ρ ουσ ία ζε τ ο «άνοιγμα» το υ π α ν ε π ι­ σ τη μ ίο υ ω ς ικα νοπ οίησ η εν ό ς χ ρ ό ­ νιου κοινω νικού α ιτή μ α το ς , ω ς α να ­ δ ρ ο μ ικό θ ρ ία μ β ο τ ω ν φ ιλ ο δ ο ξ ιώ ν τω ν ν έω ν α π ό τ α μη π ρ ο ν ο μ ιο ύ χα σ τρ ώ μ α τα . Ό μ ω ς είνα ι π λ έο ν φ α ν ε ­ ρό ό τι οι π ύ λ ες το υ π α ν επ ισ τη μ ίο υ , π ο υ φ α ίν ετα ι ν α «ανοίγουν» δ ιά π λ α ­ τ α μ ε τά τ ο 1999, δ εν είναι εκείν ες π ο υ λ ίγο π ρ ιν σ υ γ κ έν τρ ω να ν τ ο π ά ­ θ ος τ η ς υ π ερ β ά λ λ ο υ σ α ς ζή τη σ η ς χ ι­ λ ιά δω ν υ π ο ψ η φ ίω ν . Σ τ ο π α ν ε π ισ τή ­ μιο ήδη σ υ ν τε λ ο ύ ν τα ι δ ια δικα σ ίες σ ύ μ φ ω ν α με τ ις ο π ο ίες η σ χ ετικ ή μαζικ ο π ο ίη σ η τ ω ν π ρ ο π τυ χ ια κ ώ ν σ π ουδώ ν (οι εισ α κ τέο ι α π ό 45.000

τ ο 1995 έ φ θ α σ α ν τ ις 8 2 .0 0 0 τ ο 2007) σ υ ν ο δ εύ ετα ι με τη ν υ π ο β ά θ μ ισή τ ο υ ς και τη μ ε τα τρ ο π ή τ ο υ ς σε ένα ά λλο λύκειο. Σ τ ο π λαίσ ιο α υ τό η μα ζικο π ο ίη σ η τ η ς Τ ρ ιτο β ά θ μ ια ς Εκπ αίδευσης συν­ δυ ά ζετα ι με τη ν π λή ρη α π οσ υνδεσ η εκ π α ιδ ε υ τικ ώ ν τ ίτ λ ω ν και εργα σ ια ­ κ ώ ν δικα ιω μ ά τω ν . Είναι α π α ρ α ίτη τ ο ν α σ η μειώ σ ουμε εδώ ό τι α υ τή η τ α κ τ ικ ή σημαίνει και τη ν α να ίρεσ η ο π ο ιο σ δ ή π ο τε εγ γ υ η ­ μ ένης δ υ ν α τό τη τα ς κο ινω νική ς κινη ­ τ ικ ό τ η τ α ς μ έσ α α π ό τη ν π ρόσ βασ η σ το ν ε κ π α ιδ ε υ τικ ό μ ηχανισμό, γ ε γ ο ­ ν ό ς π ο υ ο δ η γ εί σ τη διάλυση τω ν π α ­ ρα δ ο σ ια κ ώ ν α ν τ ιλ ή ψ ε ω ν π ο υ σ υ­ γ κ ρ ο το ύ ν τα ι γ ύ ρ ω α π ό το ν ε κ π α ι­ δ ευ τικ ό μηχανισμό. Καθώ ς, π ερ ισ σ ό τερ ο α π ό π ο τέ , τ ο

π α ν ε π ισ τή μ ιο δ εν μ π ο ρ εί ν α εγ γ υηθ ε ί τ ις ιερ α ρ χ ίες π ο υ π α ρ ά γ ει, α κ υ ­ ρ ώ ν ετα ι έν α ο λόκληρο φ ά σ μ α κοινω ­ ν ικ ώ ν π ρ ο σ δ ο κ ιώ ν , σ υ γ κ ρ ο τη μ έν ο εδ ώ και α ρ κ ε τ έ ς δ εκ α ετίες , γ ια τη δ υ ­ ν α τ ό τ η τ α εργα σ ια κής α π α σ χ όλησ ης μ έσ α α π ό τη ν π ρόσ β ασ η σ τη ν εκ ­ π α ίδ ευ σ η και τ α δ ια π ισ τευ τή ρ ιά τη ς . Β έβαια, οι π ροσ δοκίες α υ τές , ιδ ια ίτε­ ρ α α π ό τ ις α ρ χ ές τη ς π ρ ο η γ ο ύ μ εν η ς δ ε κ α ε τία ς, δ έχ θ η κα ν α π α ν ω τά χ τ υ ­ π ή μ α τα α π ό τ η ν ερ γα σ ια κή α β ε ­ β α ιό τ η τ α , τ η ν ε τερ ο α π α σ χ ό λ η σ η , υ π ο α π α σ χ ό λη σ η, μισθολογική υπ οβάθμιση. Π α ρ ό λ α α υ τά , α π ο τε λ ε ί τ ο ­ μή η και με τυ π ικ ο ύ ς ό ρ ο υ ς επ ικ ύ ρ ω ­ ση α υ τώ ν τ ω ν τά σ εω ν , π ο υ τείν ο υ ν 0 Χρήαχος Κάϊσικας ν α α λ λ ά ξο υ ν ο λ ο κ λ η ρ ω τικ ά τ ο τ ο π ίο σ τη ν Τ ρ ιτο β ά θ μ ια Εκπαίδευση σ τη εκπαιθευτικός χ ώ ρ α μα ς. Μ αναλυτής

Από n s ε κ δ ό σ eis ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ Ν Ε Α

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Δημήτρης Χατζπκωνσταντίνου

τετράδια ονείρων

Όταν τα όνειρα έχουν για καθρέφ τη τους τη λίμνη, τό τε ίσως να θ υμηθείς πως ο πραγματικός έρω τας είναι απόλυτος, μοναδικός και ανεπανάληπτος.

Υπέροχη ελληνική γλώσσα μέσα από “ μυθογρα φ ίες” για διαχρονικούς και αιώνια εφ ήβο υς.

0 παράλληλος βίος δύο ανθρώπων, που τα όνειρά τους θα είναι καταλύτες στην αποκάλυψη ενός μεγάλου μυστικού.

Ιπποκράτους 34, Αθήνα 106 80, τηλ.: 210-36.28.852, fax: 210-36.28.862 e-mail: info@taxideftis.gr · www.taxideftis.gr

& 1 C ον Κρίσιμες αντιφάσεις Κώ στας Μποτόπουλος

34

ι π ρ ο σ δ ο κ ά , π έ ρ α α π ό ικα ν ο ­ π ο ίη σ η μ α τ α ιο δ ο ξ ία ς , έν α ς δ ιά σ η μ ο ς π ο λ ιτικ ό ς π ο υ α π ο ­ φ α σ ίζε ι ν α γ ρ ά ψ ε ι - κ α ι μ ά λ ισ τα π ο ­ λ ύ κ ο ν τά σ τη ν έ ξο δ ο α π ό τ η ν ε ν ερ ­ γ ό δ ρ ά σ η - τ α α π ο μ ν η μ ο ν ε ύ μ α τά τ ο υ ; Λ ίγ α π ρ ά γ μ α τα , μ ε δ ε δ ο μ έν ο ό τι, σ τη σ η μ ερινή ειδ ικ ά ε π ο χ ή , η σ χ εδ ό ν ο ρ ισ τικ ά δ ια μ ο ρ φ ω μ έ ν η ει­ κ ό ν α ε ν ό ς η γ έ τη π ρ ώ τη ς γ ρ α μ μ ή ς δ ύ σ κο λα α λλ ά ζε ι ή δ ιο ρ θ ώ ν ε τα ι. Ο Γ κ έ ρ χ α ρ ν τ Σ ρ έ ν τε ρ , γ ια π α ρ ά δ ειγ ­ μ α , μ ο ιά ζ ε ι ε γ κ λ ω β ισ μ έ ν ο ς σ το ν κ ο ρ σ έ το υ « π ο λ ιτικ ο ύ ζώ ο υ » (χ α ρ α ­ κτη ρ ισ μ ό π ο υ α π ο δ έ χ ε τα ι ε υ χ α ρ ί­ σ τω ς και ο ίδιος), τ ο υ σ κλ η ρ ο ύ π α ί­ κ τη τ ω ν μ ίν τια , το υ ο λ ίγ ο ν τ ρ υ φ η λ ο υ μ π ο υ ρ ζ ο υ ά σ ο σ ια λ δ η μ ο κ ρ ά τη μ ε τ α ιτα λ ικ ά σ α κά κ ια και τ α κ ο υ β α ­ ν έ ζ ικ α π ο ύ ρ α , το υ σ υ ν ε μ π ν ε υ σ τή , μ α ζ ί μ ε τ ο ν Τόνι Μ π λ ε ρ , το υ (θνησ ι­ γ ε ν ο ύ ς ;) « Τ ρίτο υ Δ ρό μ ο υ » , μ ια μ ο ρ ­ φ ή , μ ε λ ίγ α λ ό για , σ το κ έ ν τρ ο τ η ς ε ξο υ σ ία ς, α λλ ά κ ά π ω ς δ ε ξιά τ η ς α ρ ισ τε ρ ό ς . Δ ε ν είνα ι λ ο ιπ ό ν και μι­ κρό κ α τό ρ θ ω μ α π ο υ μ ε τ ο βιβλίο τ ο υ Κρίσιμ ες α π ο φ ά σ ε ις . Η ζ ω ή μ ου σ τη ν π ο λ ιτικ ή , ο π ρ ώ η ν γ ε ρ μ α ν ό ς κ α γ κ ε λ ά ρ ιο ς α ν α τρ έ π ε ι, ή έ σ τω δ υ ­ ν α μ ιτίζ ε ι, α ρ κ ε τ έ ς β ε β α ιό τη τε ς . Το β ιβ λ ίο -π ε ρ ιή γ η σ η σ τη σ χ εδ ό ν ο κ τ α ε τ ή π ρ ω θ υ π ο υ ρ γ ικ ή θ η τε ία κι­ ν ε ίτα ι, α π ό π ρ ώ τη ό ψ η , σε έν α κ λα ­ σικό, ιδίω ς α π ό γερ μ α ν ικ ή ά π ο ψ η , δίπ ο λο : π ρο σ ω π ο π ο ίη σ η - π ρ α γ μ α ­ τισ μ ό ς. Ο Σ ρ έ ν τε ρ είναι βέβ α ιο ό τι ε κ τιμ ά τ ο ν ε α υ τό το υ , ό τι π ε ρ η φ α ­ ν ε ύ ε τα ι γ ι' α υ τ ά π ο υ , ξε κ ιν ώ ν τα ς α π ό π ο λ ύ χα μ η λ ά , π έ τυ χ ε , δηλώ νει μ ά λισ τα α ν ο ιχ τά ό τι δ εν έχει σ τα μ α ­ τή σ ει ν α α υ το ε κ π λ ή σ σ ε τα ι. Είναι ε π ί­ σης φ α ν ε ρ ό π ό σ ο η καλή α υ τή σχέση

Τ

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

με τ ο ν ε α υ τό το υ σ υ ν δ υ ά ζετα ι και με μεγά λη α υ σ τη ρ ό τη τα α π ένα ντι σ το υ ς α ν τιπ ά λ ο υ ς το υ , ειδικά α υ ­ τ ο ύ ς π ο υ δ ισ τά ζ ο υ ν ή δ εν το λ μ ο ύ ν , ό π ω ς ο ε κ τ ω ν έσ ω α ν τα γ ω ν ισ τή ς Λ α φ ο ν τέ ν (το ν ο π ο ίο σ φ ά ζει χ ω ρ ίς μ π α μ π ά κ ι, α λλ ά π α ρ α δ έ χ ε τα ι ό τι δεν έχει γνω ρίσ ει π ιο χ α ρ ισ μ α τικ ό π ο λ ιτικ ό ) και ο χ ρ ισ τια ν ο δ η μ ο κρ ά τη ς α ν τ ίζ η λ ο ς Σ τ ό ιμ π ε ρ ( το ν ο π ο ίο α π λ ώ ς π ερκρρονεί). Ό μ ω ς η α υ τ ο ­ π επ ο ίθ η σ η και η α γά π η τ η ς ε ξο υ ­ σίας δ εν τ α υ τίζ ο ν τα ι, μέσ α α π ό τις σ ελίδες το υ λ ά χ ισ το ν το υ βιβλίου, με α ρχο μ α ν ία : ο Σ ρ έν τερ έδινε χ ώ ρ ο σ το υ ς σ υ ν ερ γ ά τες το υ (σε μια ω ρ α ία φ ρ ά σ η δηλώ νει ό τι α νά μ εσ α σε έν α σ τέλ εχ ο ς «α π ο δ εδ ειγ μ έν η ς π ρ ο σ α ρ ­ μ ο σ τικ ό τη τα ς» και σε κά π ο ιο ν ά λλο «με α υ το π επ ο ίθ η σ η και ιδ ιό τρ ο π ο μυαλό» π ά ν τ α επ έλ εγ ε τ ο ν δ εύ τερ ο ) κι ή ξε ρ ε ν ' α φ ή ν ει ή ν α διακινδυνεύει τ η ν εξο υ σ ία π ρ ο κ ειμ ένο υ ν α υ π ερ α ­ σ π ισ τεί τ ις π ο λ ιτικ ές θέσ εις το υ . Το έ κ α ν ε τό σ ο ε γ κ α τ α λ ε ίπ ο ν τ α ς τ η ν ηγεσ ία τ ο υ SPD τ ο 2 00 4 όσο και π ρ ο ­ κ η ρύσ σ οντα ς, κ ό ν τρ α σε όλο σ χεδόν τ ο σ υνα σ π ισ μό το υ και σ τα όρια, κ υ­ ρ ιο λ εκτικ ά , τ η ς σ υ ν τα γ μ α τικ ή ς τ ά ­ ξη ς , π ρ ό ω ρ ες εκ λ ο γ ές τ ο 2005, ώ σ τε ν α λ ά β ει κ α θ α ρ ή ε ν το λ ή γ ια τ η ν π ρ ο ώ θ η σ η τ η ς « Α τ ζ έ ν τ α ς 2010». Επίσης ο Σ ρ έν τερ δείχνει μια έφ εσ η σ τη ν - π ρ α γ μ α τ ικ ή - κ ρ ιτικ ή και σ τη ν α υ το κ ρ ιτικ ή . Έ χει, φ υ σ ικά , τ ις όχι π ά ν τ α δ ικ α ιο λ ο γ η μ έν ες α δ υ ν α μ ίες το υ σε π ρ ό σ ω π α (για τ ο ν Π ο ύ τιν ή ­ τα ν γ ν ω σ τό , α λλ ά όχι και γ ια τη ν Μ π ε ρ ν α ν τ έ τ Σιρά κ, εν ώ τ ο ν Μ π ρ α ν τ τ ο ν θ α υ μ ά ζ ει α λλ ά τ ο ν χ α ρ α κ τη ρ ίζ ει « εξα ιρ ε τικ ά α ν τιφ α τικ ό » ), ό μ ω ς εί­ ναι, ν ο μ ίζω , εν δ ια φ έρ ο ν δείγ μ α π ολι-

τικ ή ς γ ρ α φ ή ς η π ρ ο σ π ά θ εια α π ο τί­ μησης τ ω ν βα σ ικώ ν υ π ο υ ρ γ ώ ν το υ μέσ α α π ό τ ο έρ γ ο τ ο υ ς - κ α ι δ εν είναι τ ο ίδιο τρ υ φ ε ρ ό ς μ ε ό λο υ ς, α λλ ιώ ς η άσκηση δ εν θ α είχε κ α μ ία α ξία . Ό σ ο ν α φ ο ρ ά τ ο ν ε α υ τό το υ , δ εν γ ν ω ρ ίζω π ο λ λ ο ύ ς α ρ χη γ ο ύ ς κ ρ α τώ ν π ο υ ν α δ ηλώ νου ν γ ια τ η ν π ρ ώ τη (τη ν «κα­ λή») θ η τε ία τ ο υ ς ό τι « β λέπ ω τ ις φ ω ­ τε ιν έ ς και τ ις σ κ ο τειν ές π λ ε υ ρ έ ς ν α ισορροπ ούν» και γ ια τ η δ ε ύ τε ρ η ό τι φ τα ίε ι η ίδια η κυβέρνη σ η -κ α ι όχι οι σ υνήθεις « κα κο ί» - π ο υ δ εν ε π ε ξή γ η ­ σε επ α ρ κώ ς και γ ι' α υ τό σ υ ν ά ντη σ ε τό σ ες α ν τισ τά σ εις σ τη μ ετα ρ ρ υ θ μ ισ τική τ η ς α τ ζ έ ν τ α (η α υ το κ ρ ιτικ ή α υ τή , μ α ζ ί με τ η ν α υ το κ ρ α το ρ ικ ή π α ρ ά θεσ η φ ω τ ο γ ρ α φ ιώ ν και χ ειρ ο ­ γ ρ ά φ ω ν , σ υ νισ το ύ ν τ ις β α σ ικό τερ ες δ ια φ ο ρ ές τ ο υ βιβλίου το υ Σ ρ έ ν τε ρ με τ ο α ν τίσ το ιχ ο το υ π ιο ό μ α ιμ ο υ το υ έλ ληνα π ο λ ιτικ ο ύ , π ο υ όλοι μ α ν τ ε ύ ε ­ τ ε ό τι είναι έν α ς π ρ ώ η ν π ρ ω θ υ ­ π ουργός). Τ ελικά η -π ο λ ιτ ικ ή - καρδ ιά το υ βι­ βλίου σ τρ έ φ ε τα ι γ ύ ρ ω α π ό τ ο α ιώ ­ νιο και π α γκ ό σ μ ιο ζή τ η μ α τω ν μετα ρ ρ υ θ μ ισ τικ ώ ν το μ ώ ν τη ς σοσιαλ­ δ η μ ο κ ρ α τία ς . Ο Σ ρ έν τερ , χ ω ρ ίς μεγα λ ο σ το μ ίες , α να δ εικν ύ ει α ρ κ ε τ έ ς : τη ν α λλα γή θ έσ η ς και ισχύος τω ν γερ μ α ν ικ ώ ν ε ν ό π λ ω ν δ υ νά μ εω ν, τ ις

α π ο ζη μ ιώ σ εις σ τα θ ύ μ α τα το υ ν α ζισ μ ο ύ , τ η ν α ν τ ίσ τα ­ ση σ το ν π ό λ εμ ο σ το Ιράκ, τ η ν α λλ α γ ή π ρ ο σ α ν α το λ ι­ σμού τ η ς γ ερ μ α ν ικ ή ς γ εω ρ ­ γία ς, τη ν α να μ ό ρ φ ω σ η τ ο υ α σ φ α λ ισ τικ ο ύ και τ ο υ συν τα ξιο δ ο τικ ο ύ σ υ σ τή μ α το ς , τη ν έ α μ ε τα ν α σ τε υ τικ ή ν ο­ μ οθεσ ία, τη θέσ π ισ η τ η ς α ρ ­ χ ή ς «ο ρ υ π α ίν ω ν πληρώ νει» και τ η ν εισ αγω γή «οικολογι­ κού φ ό ρο υ » . Την α να δρομιΓκέρχαρντ Σρέντερ κή δικα ίω σή το υ τ η βλέπ ει Κ ρ ίσ ιμ ες Α π ο φ ά σ ε ις με π ο λ ιτικ ο ύ ς όρ ους: η τό σ ο Η ζ ω ή μου σ τη ν π ολιτική σ υ κ ο φ α ν τη μ έ ν η -α κ ό μ α κι α π ό τ ο ίδιο το υ τ ο κ ό μ μ α Εκδόσεις Κασταλία, 2007 « Α τζ έ ν τα 2010» (ο τ ίτ λ ο ς σελ. 557, τιμή: 29,80 ευρώ ο φ ε ίλ ε τα ι, μ α θα ίνουμε, σ τη γ υ ν α ίκ α το υ , π α ν τα χ ο ύ π α ρ ο ύ σ α σ το βιβλίο) υ π ή ρ ξε ο μ εγ ά λο ς ν ικ η τή ς τ ω ν εκ λ ο ­ γ ώ ν τ ο υ 2 005 και α π ο τε λ ε ί τ ο μόνο σ υ ν εκ τικό π ρ ό γ ρ α μ μ α τ η ς σημερινής κ υ βέρνη σ η ς σ υνεργα σ ία ς. Έ νας π ρ α γ μ α τισ τή ς (θα μπ ορούσ ε ν α χ ρ η σ ιμ ο π ο ιη θ εί ά ν ε τ α γ ια τ ο ν ίδιο έ ν α ς χ α ρ α κτη ρ ισ μ ό ς π ο υ α π οδίδει σε μια υ π ο υ ρ γ ό το υ : «κάθε τι τ ο α φ η ρ η μ έν ο το υ ή τα ν ξένο») με ισχυ­ ρή αίσθηση τ η ς Ισ τορία ς. Α ν τίφ α σ η ; Π ά ν τω ς π ιο ε ν δ ια φ έρ ο υ σ α α π ό ό ,τι π ο λ λ ο ί π ερ ιμ έν α μ ε. ■

ΪΪΝίΝΠΪΙΗ

Ο

αιγύπτιος συγγραφέας Alaa El Aswany (1957), μια από τις πιο σημαντικές μορφές της σύγχρονης διανόησης στη χώρα του, είναι ο πιο γνωστός συγγραφέας στην Αίγυπτο μετά τον νομπελίστα Ναγκίμπ Μαχφούζ. Στα μαθητικά του χρόνια φοίτησε σε γαλλόφωνο σχολείο στο Bab El-Louk και

στη συνέχεια σπούδασε οδοντιατρική στις Ηνωμένες Πολιτείες, επάγγελμα το οποίο εξασκεί στο Κάιρο. Παράλληλα αρθρογραφεί σε εφημερίδες με θέματα λογοτεχνικού, πολιτικού και κοινωνικού περιεχομένου. Πολύγλωσσος ο ίδιος (μιλά αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά και αραβικά), γράφει βαδίζοντας στα χνάρια του κοινωνικού ρεαλισμού του Naguib Mahfouz, αφήνοντας αιχμές για την κοινωνική πραγματικότητα της πατρίδας του. Το μυθιστόρημα Το Μέγαρο Γιακουμπιάν (τίτλος πρωτοτύπου Imrat Ya’qubyan, εκδό­ σεις Merit, 2002) κατέκτησε το αραβόφωνο αναγνωστικό κοινό, έγινε αμέσως μπεστ σέλερ με 100.000 αντίτυπα στα αραβικά και μεταφράστηκε με μεγάλη επιτυχία στα γαλλικά (150.000 αντίτυπα), στα αγγλικά και στα ιταλικά. Το 2006 μεταφέρθηκε στην οθόνη, με διανομή στη Γαλλία και τις ΗΠΑ, και απέσπασε εξαιρετικές κριτικές. Το 2006 βραβεύτηκε με το Δ ιεθνές Βραβείο Καβάφη. Στα ελληνικά κυκλοφορεί Το Μέγαρο Για-

κουμπιάν, εκδόσεις Πόλις, 2007. Ήταν καλεσμένος στην Διεθνή Έκθεση Βιβλίου 2007 στη Θεσσαλονίκη, όπου και έδωσε την ακόλουθη συνέντευξη στην Πέρσα Κουμούτση.

Το μυθιστόρημά σας Μ έγαρο Γιακουμπιάν ση­ μείωσε τεράστια επιτυχία, όχι μόνο στην Αίγυ­ πτο αλλά και στην Ευρώπη και την Αμερική. Απέσπασε πολλές διακρίσεις και κυριάρχησε στις λίστες των ευπωλήτων σε πολλές χώρες. Ωστόσο, στο εισαγωγικό σημείωμα της ένατης ανατύπωσης του βιβλίου σας στα αραβικά ανα­ φέρετε: «Λεν γνωρίζω γιατί το μυθιστόρημα αυτό πραγματοποίησε τέτοια επιτυχία». Τρία χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου σας, με δε­ κάδες εκδόσεις και ανατυπώσεις, εξακολουθεί­ τε να έχετε την ίδια απορία; Τ ο ζήτημα δεν αφορά τον χρόνο που πέρασε από την έκδοση του βιβλίου, ούτε την αντικειμενικά πολύ με­ γάλη του επιτυχία (μου θυμίζει πως έχει ήδη μετα­ φραστεί σε 19 γλώσσες). Πιστεύω πως ο συγγραφέας δεν είναι ο αρμόδιος να αναλύσει την οποιαδήποτε λογοτεχνική του επιτυχία, ούτε είναι προορισμένος να κάνει κάτι τέτοιο. Η μοναδική αποστολή του συγ­ γραφέα είναι να δημιουργεί, να γράφει, και ύστερα

αφήνει τους αναγνώστες και τους κριτικούς να ανα­ λύσουν και να αξιολογήσουν το έργο του. Πάντως, το 99% των κριτικών εξέφ ρασ αν εξαιρετικά σχόλια και ήταν κάτι παραπάνω από θετικοί και όχι μόνο στην Αίγυπτο ή στην Ευρώπη αλλά και σε όλο τον αραβι­ κό κόσμο. Γιατί επιλέξατε μια πολυκατοικία στο κέντρο του Καΐρου ως υπόβαθρο για τη εξέλιξη της ιστορίας και της δράσης των ηρώων σας; Τα μυθιστόρημά μου αυτό εμπίπτει στο είδος των μυ­ θιστορημάτων όπου ο τόπος εξέλιξης της ιστορίας εί­ ναι ο πρωταγωνιστής: «The place as a main character». T o είδος αυτό εμφανίστηκε στη λογοτεχνία τον Ι9 ο αιώνα και το χρησιμοποίησε ο Μπαλζάκ, ο Ντίκενς και ο σπουδαίος γιουγκοσλάβος συγγραφέας Ίβο Άντριτς στο μυθιστόρημά του Η γέφυρα του Δρίνου, στο οποίο αφηγείται τη διαχρονική ιστορία της γέφυ­ ρας. Αλλά επίσης το χρησιμοποίησε και ο Ντάρ ελ στο Αλεξανδρινό κουαρτέτο και φυσικά ο Ναγκίμπ ΜαχΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

37

ΪΪΝίΝΤΕΪίΝ φούζ, κατά κόρον. Χρησιμοποίησα αυτό το είδος λο­ γοτεχνίας, όπου κύριος ήρωας είναι ο ίδιος ο τόπος και οι σχέσεις των χαρακτήρων απορρέουν ή διαμορ­ φώνονται από τη σχέση τους με αυτόν τον τόπο. Η πολυκατοικία στο μυθιστόρημά μου, αν και υπάρχει στ' αλήθεια, είναι ουσιαστικά φανταστική. Χρησ ιμο­ ποίησα πραγματικό όνομα και τοποθεσία μόνο ως λο­ γοτεχνικό τέχνασμα, στην πραγματικότητα δεν κατα­ γράφει κανένα πραγματικό γεγονός ή πρόσωπο. Η επιλογή του συγκεκριμένου κτιρίου σ το κέντρο της πόλης πηγάζει και από ένα είδ ος νοσταλγίας για μια χρονική περίοδο για την οποία άκουσα μικρός και πρόλαβα να βιώσω ένα μέρος της. Αυτή είναι η χρο­ νική περίοδος της κοσμοπολίτικης Αίγυπτου, με τις ξένες παροικίες στο προσκήνιο. Οι ένοικοι της πολυκατοικίας και ήρωες του βι­ βλίου σας αποτελούν τον μικρόκοσμο της σύγ­ χρονης αιγυπτιακής κοινωνίας, καθώς εκφρά­ ζουν νοοτροπίες διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων. Όμως κάποια από τα ζητήματά σας είναι οικουμενικά. Οα μπορούσε λοιπόν το κτί­ ριο αυτό να θεωρηθεί και ο μικρόκοσμος κάθε σύγχρονης κοινωνίας εκτός Αιγύπτου; Πρέπει να σας ευχαριστήσω που θέσ α τε αυτή την ερώτηση γιατί είναι πολύ σημαντική. Η λογοτεχνία

35

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

είναι ουσιαστικά μια τέχνη που υπηρετεί και εκφ ρά­ ζει τον άνθρωπο. Χρησιμοποιεί την πραγματικότητα, την εξυφαίνει ύστερα με τη φαντασία για να κατορ­ θώσει τον απώτερο σκοπό της, που δ εν είναι άλλος από την οικουμενική αποστολή της. Ο ι χαρακτήρες στο βιβλίο μου είναι Αιγύπτιοι, αλλά αφού τους ανέ­ λυσα, εξήγησα τους προβληματισμούς και φανέρωσα τις συγκρούσεις τους, μεταφέρθηκα από την αιγυπτια­ κή πραγματικότητα στην οικουμενική, στην παναν­ θρώπινη. Έτσι ώστε ο αναγνώστης, ακόμα και αυτός που δ ε γνωρίζει ή δεν έχει επισκεφτεί ποτέ την Α ί­ γυπτο, να κατανοήσει σ ε βάθος τους χαρακτήρες, να τους συμπαθήσει και να τα υτισ τεί μαζί τους. Από τις σπουδαιότερες λειτουργίες της τέχνης της γραφής εί­ ναι να μας παρουσιάζει τους χαρακτήρες όχι ως μου­ σουλμάνους ή χριστιανούς, Αιγύπτιους ή Έλληνες αλ­ λά να τους παρουσιάσει ως ανθρώπινες περιπτώσεις, γιατί είναι πλάσματα ανθρώπινα και αυτό ανάγει τη λο­ γοτεχνία σε παγκόσμια, οικουμενική τέχνη. Στο βιβλίο σας θίγετε θέματα τα οποία ίσως θεω­ ρούνται προκλητικά ή ταμπού από μια μερίδα της αιγυπτιακής κοινωνίας, για ποιον λόγο τα θ έ­ σατε, μήπως για να δημιουργήσετε ρήξη στη συ­ νείδηση του αναγνωστικού κοινού; Ή απλώς να υπογραμμίσετε τα τρωτά της σύγχρονης κοινω­ νίας; Εγώ δεν επιλέγω τα θέματα, επιλέγω χαρακτήρες. Επι­ λέγω θέματα μόνο όταν πρόκειται να γράψω κάποιο άρθρο. Στα μυθιστορήματά μου επιλέγω τους χαρα­ κτήρες, γιατί αυτοί με ενδιαφ έρουν περισσότερο. Ερ­ γάζομαι λεπτομερώς πάνω τους για μήνες ολόκλη­ ρους, ώσπου να μπορέσω να τους δω ως πραγματι­ κά όντα να δρουν, να αντιδρούν και να αναπνέουν. Μ έσα από τους χαρακτήρες ανακαλύπτω τα θέματα: το κοινωνικό, το πολιτικό κ,λπ. Ο συγγραφέας που γράφει ένα μυθιστόρημα για να απ οδείξει κάποιο ζή­ τημα είναι αποτυχημένος, γιατί το έργο του γίνεται θεωρητικό, νωθρό και χωρίς πνοή. Τ ο μυθιστόρημα πρέπει να είναι ζωντανό και μόνο μέσα από τους χα­ ρακτήρες μπορεί να επ ιτευχθεί κάτι τέτοιο. Ο εκ δό­ της μου στην Ιταλία, ο κ. Τζιαντζάκομο Φελτρινέλι του περίφημου εκδοτικού οίκου Φ ελτρινέλι, μου εί­ πε πως «υπάρχουν δυο είδη μυθιστορημάτων, τα άνευρα ή νεκρά και αυτά που σφύζουν από ζωντάνια, και εγώ εκδίδω μόνο τα ζω ντανά». Μ έσα από τις συ­ γκρούσεις και τους προβληματισμούς των χαρακτή­ ρων, τις ρήξεις, τα συναισθήματα και τις πράξεις τους αναδεικνύουμε τα κρίσιμα ζητήματα.

[ΪΝΕΝΤΕΪΪΗ γάλλους κλασικούς, όπως τον Μ ολιέρο, τον Μπαλζάκ, τον Ουγκώ και άλλους. Πιστεύω πως δεν υπάρχει σύγχρονος συγγραφέας που να μην έχει επηρεαστεί από τους μεγά­ λους κλασικούς συγγραφείς.

Ο συγγραφέας ηον γράφει ένα μυθιστόρημα για να αποδείξει κάποιο ζήτημα είναι αποτυχημένος,

,

γιατί το έργο του γίνεται θεωρητικό νωθρό και χωρίς πνοή

Εκτός από τον Ναγκίμπ Μαχφούζ, το έργο του οποίου είναι γνωστό πως υπήρξε πηγή έμπνευ­ σης για σας και για πολλούς από τους σύγχρο­ νους αιγύπτιους μυθιστοριογράφους, υπάρχουν ξένοι συγγραφείς που σας επηρέασαν ως συγ­ γραφέα; Δέχτηκα επιρροές από τον Καζαντζάκη, που θεωρώ από τις μεγαλύτερες μορφ ές της παγκόσμιας λο γοτε­ χνίας. Επίσης, η κλασική ρωσική λογοτεχνία έπαιξε σημαντικότατο ρόλο, με τον Ντοστογιέφσκι, τον Τ σ έχοφ, τον Τολσ τόι, τον Τουργκένιεφ και τον Πούσκιν. Αλλά και η γαλλική, καθότι φοίτησα σε γαλλικό σχο­ λείο και μυήθηκα από μικρή ηλικία στους μεγάλους

Πριν μερικά χρόνια, ένας έλληνας συγ­ γραφέας με το όνομα Μ. Καραγάτσης έγραψε ένα μυθιστόρημα με ανάλογο θέ­ μα, μια πολυκατοικία στην Αθήνα. Αλή­ θεια, τι γνωρίζουν οι Αιγύπτιοι για τη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία; ©α ενδιέφερε το αιγυπτιακό κοινό να διαβάσει για τη σύγχρονη Ελλάδα; Κατά πρώτον πρέπει να σας πω πως η ελλη­ νική παρουσία στην Αίγυπτο υπήρξε ανέκα­ θεν σημαντική, γι' αυτό οφ είλουμε να γνωρί­ ζουμε περισσότερα για τη σύγχρονη Ελλάδα. Δ εν γίνεται να γραφ τεί η ιστορία της Αιγύπτου, παλιά ή σύγχρονη, χωρίς την αναφορά μας στους Έλληνες και το ελληνικό στοιχείο. Ό πως ξέρ ετε, οι Έλληνες κυβέρνησαν την Αίγυπτο, υπάρχουν ελληνικά μνημεία που κα­ ταμαρτυρούν την παρουσία και την π ροσφο­ ρά τους, όσο για τη σύγχρονη ιστορία της Α ιγύπτου, η ελληνική παροικία υπήρξε από τις πιο δραστήριες και πιο δημιουργικές στην κοσμοπολίτικη Αίγυπτο. Δ εν προκάλεσαν ποτέ κανένα απολύτως πρόβλημα και ενσω­ ματώθηκαν στην αιγυπτιακή κοινωνία. Δ εν θα βρείτε καμία καλλιτεχνική έκφραση στη Αίγυ­ πτο, μουσική, θεατρική ή κινηματογραφική εκείνης της εποχής χωρίς να υπάρχει και η συμμετοχή ενός Έλληνα. Ακόμα και στα τρ α­ γούδια του Σάιντ Νταρ ουίς υπάρχουν ελλη­ νικές λέξεις στους στίχους. Ό τα ν μιλάμε για την Αλεξάνδρεια πρέπει να αναφ ερθούμε στους 'Ελ­ ληνες και την κοινωνική τους δράση και ας μην ξεχνά­ με τον Καβάφη, που θεωρώ από τους μεγαλύτερους ποιητές όλων των εποχών και που συμβολίζει την αδελφοποίηση των Ελλήνων και των Αιγυπτίων. Π ρ έ­ πει λοιπόν να μάθουμε περισσότερα για τη σύγχρο­ νη ελληνική λογοτεχνία, εκτός από τον Καζαντζάκη και τον Καβάφη. Είναι παράλειψή μας που δεν γνωρί­ ζουμε πολλά για τη σύγχρονη Ελλάδα, αλλά αυτό οφ είλεται βασικά στην έλλειψ η μεταφράσεων της ελ­ ληνικής λογοτεχνίας. Σας ευχαριστώ ■

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

39

ΚΟΝΤΡΑ διάβασμα από τ ο ν Κ ώ σ τα Κ ατσ ουλάρ η

Στα όρια Δημιίτρης Σωτάκης

Ο άνθρωπος καλαμπόκι Εκδόσεις Κέδρος σελ. 229, τιμή: 14,00ευρώ

ΑΝΘΡΩΠΟΣ-ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ (corn man), σύμφωνα με την Wikipedia, λεγόταν ένας χαρακτήρας πομ εφηύρε ο Αλ Γκορ

(ναι, ναι) στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2000 για το χρίσμα των Δημοκρατικών, ώστε να τρα­ βήξει την προσοχή στην άρνηση του ανταγωνιστή του υποψήφιου να συμμετάσχει σε μια σειρά τηλεοπτικά ντιμπέιτ με θέμα την αγροτική πολιτική. ΑΝΘΡΩΠΟΣ-ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ (corn man), πάλι σύμφωνα με την Wikipedia, ήταν ακόμη ένας χαρακτήρας εμπνευσμέ­ νος από μια λίστα με τους Χειρότερους Σούπερ Ήρωες που είχε καταρτίσει ο διάσημος σταρ της αμερικανικής τηλεόρασης Ντέιβιντ Λέτερμαν.

Τα είχε άραγε υπόψη του όλα αυτά ο Δημήτρης Σωτάκης όταν σχεδίαζε τον αντιήρωά του, τον δικό του ΑΝΘΡΩΠ0-ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ; Όπως και να έχει, η επιλογή των ΗΠΑ ως δραματουργικού χώρου σ' ένα μυθιστόρημα με θέμα το καλαμπόκι επιβαλλόταν εκ των πραγμάτων. Πού αλλού θα έβρισκε άλλωστε πραγματικό Παλάτι του Καλα­ μποκιού, όπως αυτό που υπάρχει στην πολίχνη Μίτσελ της Νότιας Ντακότα; Στον ΑΝΘΡΩΠΟ-ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ ο Δ. Σωτάκης οδηγεί στα άκρα της την ίδια προβληματική που είχε αναπτύξει στο προ διετίας βιβλίο του, την Παραφωνία, μόνο που τώρα η ολοκληρωτική σύγκρουση με τον κόσμο δεν οφείλεται στην τερατώδη πλευρά του, που συνθλίβει τον αθώο κι ανυποψίαστο ήρωα. Τώρα είναι ο ίδιος ο ήρωας που εί­ ναι εντελώ ς ασύμβατος με τον κόσμο: ένας άντρας εντελώ ς απομονωμένος, που πιστεύει ότι τα πάντα, κυριο­ λεκτικά τα πάντα, εξαρτώνται από το αραβοσίτι. Ο Σωτάκης δείχνει κι εδώ, στον ΑΝΘΡΩΠΟ-ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ, ίσως μάλιστα με πιο δραστικό τρόπο απ' ό,τι στα προη­ γούμενα βιβλία του, ότι έχει την ικανότητα να «στήνει» κόσμους από το μηδέν, μυθοπλαστικά σύμπαντα που κι­ νούνται ελαφρώς παράλληλα από την πραγματικότητα, δίχως ωστόσο να αποκόπτονται εντελώ ς από αυτή. Στον ΑΝΘΡΩΠΟ-ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ , επιπλέον, μπορεί κανείς να δει στοιχεία μιας κριτικής ενάντια στην ανάδειξη της ασημαντότητας σε κεντρικό ζήτημα (καθημερινά βλέπουμε τέτοιες ιστορίες), αν κι ο συγγραφέας βλέπει τον ήρωά του και τις μισανθρωπικές του εξάρσεις μάλλον με συμπάθεια. Είναι όμως όλες οι ιδέες... έμμονες; Είναι η παράνοια η μοναδική δυνατή σχέση με τον κόσμο; 0 ήρωας του Σωτάκη, παρά τις τόσες περιπέτειες, από τις οποίες θα έπρεπε να είχε αντλήσει διδάγματα, βρίσκεται στο τέλος έτοιμος να αρχίσει έναν ακόμη αδιέξοδο κύ­ κλο. Μόνο που τώρα διακρίνεται κάποια αυταρέσκεια στη χειρονομία του... ■

4

Ο

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

J ohn

k

H m -D o n

y

X

x

n

^

t

i

o

MIX I CTOPI X

Μ ια ε ν δ ια φ έ ρ ο υ σ α μ ε λ έ τη α π ό έ ν α ν έ γ κ ρ ιτο και κ α τα ξιω μ έ ν ο ισ το ρ ικ ό , που π α ρ ο υ σ ιά ζει εύ λη π τα και σ υ νο π τικά -π έ ρ α α π ό τη ν ισ τ ο ρ ία το ν π ο λ υ σ ύ ν θ ετο κ ο ιν ω ν ικ ό και π ο λιτισ μ ικό σ χ η μ α τισ μ ό το υ Β υ ζα ν τίο υ και μα$ α π ο κα λ ύ π τει τη μ ο ν α δ ικ ό τη τα το υ β υ ζ α ν τιν ο ύ κ ό σ μ ο υ .

,λληνικά\ ^

ά Η -Κ α τ < χ

ΣΕ

ΟΛΑ

ΤΑ

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ

ΧΩΡΙΣ προϋπηρεσία από τ ο ν Γιώ ργο Ξ ενά ριο

Δημιίτρης Μητσοτάκης

Καυτή σουίτα Εκδόσεις ΕλληνικόΓράμματα, 2007 σελ. 261, τιμή: 13,00ευρώ

ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ το ν μάλλον άχαρο τίτλ ο στεγάζονται τα διηγήματα του πρωτοεμφανιζόμενου Δ. Μητσοτάκη (έχουμε ξαναπεί πως οι σ υλλογές διηγημάτων, με τις ισχνότερες απαιτήσεις τους ως προς την αφηγηματική στρατηγική, τη ν εν γένει σύνθεση και, κυρίως, ως προς τη συνολικότατα του αφηγηματικού οράματος, είναι ο σ υνηθέστερος τρόπος εμφάνισης τω ν νέω ν λογοτεχνών). Τα περισσότερα από αυτά μι­ λούν για πράγματα, πρόσωπα και καταστάσεις που το βίωμα προμήθευσε στον συγγραφέα τους, χωρίς να λείπουν εκείνα που αποτελούν γέννημα μιας πιο λογοτεχνικής διεργασίας. Ο Δ. Μ ΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ανιχνεύει έναν χώρο που μας είναι οικείος: αθηναϊκή περιφέρεια τω ν δεκαετιώ ν 7 0

και '80. Μ' έναν τρόπο εμφανώ ς ιμπρεσιονιστικό καταγράφει το κοινωνικό τοπίο χωρίς να κοινωνιολογεί· ακόμα και στα διηγήματα εκείνα όπου εμφανίζεται πυκνότερη δράση, ο συγγραφέας δεν ενδιαφέρεται για την εξιστόρησή της· σταθερό το υ κέντρο, το ψυχικό αποτύπωμα που αφήνουν τόσο η δράση όσο και ο χώρος στη συνείδηση του αφηγητή. ΠΑ Ρ Α ΛΛ Η Λ Α , πλάι στα πιο πραγματιστικά διηγήματα, υπάρχουν και ορισμένα ονειρικής υφής, οτα οποία ο συγγραφέας ξεδιπλώνει εικόνες, σκέψεις, όνειρα που περιφρονούν το συγκεκριμένο, ευνοώ ντας μια πιο αφηρημένη, και γι' αυτό ευρύτερη, προοπτική, τα οποία υποστηρίζει και μια πιο ευφάνταστη εκφραστική. Ταυτόχρονα, σε πολλά σημεία τη ς συλλογής παρεντίθενται -χω ρίς όμως να κατορθώνουν να ενταχθούν λειτουργικά στην όλη σύνθεση και να αποτελόσουν οργανικά μέρη τη ς - κείμενα δίκην ποιημάτων, στα οποία κυρίαρχο στοιχείο είναι μια χωνεμένη, ενδοσκοπική εξέγερση. ΤΑ ΠΕΡΙΣ ΣΟΤΕΡΑ Δ ΙΗ ΓΗ Μ Α ΤΑ -και αυτό προσγράφεται στα προτερήματα τη ς συλλογής- χαρακτηρίζονται

από ένα στοιχείο ανατροπής, το οποίο, συνήθως, εμφανίζεται στο τέλ ο ς τους. Ο Μητσοτάκης έχει πλήρη συνείδηση ότι ά λλο η πραγματικότητα, ά λλο η λογοτεχνική διάπλασή της. Δεν επιχειρεί να την ανασκευάσει για να γίνει πειστικός, αλλά να τη ν παραμορφώσει ώστε να είναι αισθητικά άρτιος. Και ακόμα και όταν παρεισφρέει η συγκίνηση -πράγμα αναπόφευκτο, ιδιαίτερα όταν κανείς μιλάει για τα παιδικά ή τα εφηβικά του χρόνια- έχει τη ν αίσθηση του μέτρου που είναι απαραίτητη για να μη γίνει μελοδραματικός ή κραυγαλέος. ΑΠΟ ΤΗΝ Α ΛΛΗ ΠΛΕΥΡΑ, το μεγα λύτερο πρόβλημα του βιβλίου είναι ο χειρισμός του αφήγητή. Πρωτο-

πρόσωπος και παντοδύναμος, όχι μόνο προδίδει τη βιωματική του σχέση με το κείμενο αλλά εμφανίζεται αδιατάραχτος και απολύτως βέβαιος για το ν (αφηγηματικό) εα υτό του. ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ: ένα ενδιαφέρον λογοτεχνικά εγχείρημα, με μερικά στοιχεία πειραματισμού, ά λλ ο τε πετυ­ χημένα, ά λλ ο τε όχι, το οποίο με μια πιο επεξεργασμένη πεζογραφική γλώσσα θα έδινε ακόμη καλύτερα αποτελέσματα. ■

4-2

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Το αριστουργηματικο μυθιστόρημα του σ υ γγρ αφ έα που ανανέω σ ε τη σύγχρονη νουά ρ λογοτεχνία.

V \ia σ υνα ρ π ασ τική και επίκαΐ(ύΗ' κ α τα β ύ θισ η σ τον κ ό σ μ ο jn s τρ ο μ ο κ ρ α τία 5 και Tns κρατική$ Bias.

Τκληνικά.

~ $ άΙΨ *:Γα

ΣΕ

ΟΛΑ

ΤΑ

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ

Κίτρινα μπαλόνια στη διαδρομή για το Μακόντο... ια π ρ ώ τη φ ο ρ ά εδ ώ και δυο το υ λ ά χ ισ το ν δ ε κ α ε τ ίε ς , ο κολ ο μ β ιά ν ο ς σ υ γ γ ρ α φ ε 'α ς Γκαμ π ρ ιέλ Γκαρσία Μ ά ρ κ ε ς ε π έ σ τρ ε ψ ε σ τη γ ε ν έ τε ιρ ά τ ο υ τ η ν ο π ο ία είχε α π ο θ α ν α τίσ ει σ τα Εκα τό χ ρ ό ν ια μο­ ν α ξ ιά ς ω ς « Μ ακό ντο » . Η π ρ α γ μ α τι­ κή ο νομα σ ία τη ς , Α ρ α κ α τά κ α , σ τα βο ρινά τη ς Κολομβία ς. Η π ό λ η γ ιό ρ ­ τα σ ε τη ν ε π ισ τρ ο φ ή το υ σ υ γ γ ρ α φ έα μ ε κίτρ ιν α μ π α λ ό νια και μ ικρο ύ ς μ α ­ θ η τέ ς π ο υ είχα ν φ ο ρέσ ει τ α καλά το υ ς . Για εκείνο υ ς, ο Μ ά ρ κ ε ς είναι έν α ς θ εσ μός. Έ νας σ υ γ γ ρ α φ έ α ς π ο υ έ κ α ν ε τη ν Α ρ α κ α τά κ α διάσημη, ο Κολ ο μ βιά νο ς π ο υ έν τυ σ ε με λ έ ξε ις και εικό ν ες τ η ζω ή το υ ς . Α π ό τη ν άλλη, ό τα ν δ ια β ά ζω κ ά τι τέ τ ο ιε ς ειδήσεις, π ρ ο β λ η μ α τίζ ο μ α ι. Ο κ ό σ μ ο ς το υ Μ ά ρ κ ες , ό π ω ς και εκ είν ο ς εν ό ς Μ π ο ν τλ έρ , εν ό ς Εμπ ειρικού ή ενό ς Μ π ά ρ ο ο υ ζ, δ εν είναι, σ υ ν ειδ η το π ο ιώ κ ά ­ θε φ ο ρ ά , ιδ ιω τικο ί. Δ εν π ρ ό κ ε ιτα ι για κ λ εισ τά κλα μ π , σ τα ο π ο ία εισ έρχο­ ν τα ι μ όνο οι μ υ ημένοι, δ εν είναι οι ει­ κ ό νες π ο υ γ έννη σ α ν νεα ν ικ ά ό νειρα και σ χ η μ ά τισ α ν μ ο ν ο π ά τια σ κέψ ης και α ν α ζ η τ ή σ ε ω ν μ ια ς ο λ ό κ λ η ρ η ς ζω ή ς. Έ τσι και τ ο Μ α κ ό ν το δ εν είναι ε κ ε ί ό π ο υ χ ά θ η κ ε, και ξα ν α γ εν ν ή θ η κε, η ισ το ρία μ ιας ο ικο γένεια ς, και ό π ο υ α ιω ρ ο ό ν τα ι α κό μ α και σή μερα δ ικά μου ό νειρα. Ό π ω ς κ α ν έν α μονο­ π ά τι τ η ς λ ο γ ο τεχ ν ία ς δ εν είνα ι εκ είν ο π ο υ ν ο μ ίζο υ μ ε ό τι α π ο κ α λ ύ ψ α μ ε εμ είς, μόνοι μ α ς, α νά μ εσ α σ τη ν ά γρ ια βλά σ τη σ η , και σ το ο π οίο θ α σ υ ν α ντά μ ε α ενά ω ς τ ο υ ς δι­ κο ύ ς μ α ς α νθ ρ ώ π ο υ ς. Ο Μ ά ρ ­ κες, ό π ω ς και ο Μ π ρ ε τό ν , δ ιδά ­ σ κ ο ντα ι χρ ό ν ια τώ ρ α σ τα σχο­ λεία , π α ιδ ιά α π ό τη ν Κολομβία

Γ

4 4

ΙΟΥΛΙΟΙ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ή τ η Γαλλία α ν α γ κ ά ζ ο ν τα ι ν α δ ια β ά ­ ζο υ ν κείμ εν ά τ ο υ ς εν είδει σχολικής εργα σ ία ς και η διαδρομή γ ια τη ν Α ρ α ­ κ α τά κ α έχει μ ε το ν ο μ α σ τεί σε «Δια­ δρομή Μ α κ ό ν το » , φ ιλ ο δ ο ξώ ν τα ς να προσ ελκύσ ει το υ ρ ίσ τες α π ' όλο το ν κόσμο. Ο κόσμος ενός σ υγ γ ρ α φ έα , εά ν α να γ ν ω ρ ισ τεί, γ ίν ετα ι κοινός τ ό ­ π ος, «Βάσις, Φ ρουρά , Ε ξη κο ν τα ρ χ ία Π ρ εβ έζη ς . Τη Κυριακή θ ' α κούσ ου με τη μ π ά ν τα » , κι η α να γνώ ρισ η έρ χ ε­ τα ι ν α θ α μπ ώ σ ει με τη σκόνη το υ χ ρόνου π ο υ π ερ ν ά σ τις δημόσ ιες βι­ βλιοθήκες, και τ ις κ ρ α τικ ές εκ δ η λ ώ ­ σεις, τ η λά μ ψ η ενός κόσμου π ο υ π ά ­ ν τω ς , και α ς μην τ ο ξεχ ν ά μ ε, π α ρ α ­ μένει π ά ν τ α ά λλος. Και μονα δικός.

Στα τούνεη της παιδικής φαντασίας Φ α ίν ετα ι ό τι μόλις εκ δ ο θ εί και τ ο έβ δομο, και τε λ ε υ τα ίο , ό π ω ς έχει α ­ νακοινώ σ ει η ίδια η σ υ γ γ ρ α φ έ α ς J. Κ. R ow ling, βιβλίο τ η ς σ ειράς τω ν Χάρι Π ό τερ , το ν Ιούλιο, ο κόσμος το υ π α ι­ δικο ύ β ιβ λ ίο υ π ρ ο ε τ ο ιμ ά ζ ε τ α ι ν α α ν τιμ ετω π ίσ ει ένα μ εγ ά λο σ ύνδρομο σ τέρησ ης. Εδώ και π ο λ ύ καιρό ά π ει­ ροι ε κ δ ό τες ο ν ειρ εύ ο ν τα ι να καλύψ ο υ ν τ ο κενό και ν α π α ρουσ ιά σ ουν τ ο επ ό μ εν ο μα γικό βιβλίο π ο υ θα μ ε­ τα μ ο ρ φ ώ σ ει σε κέρδη τ η ν π α ιδική φ α ν τ α σ ία . Σύμφω να με τη ν Guardian, π ά ν τω ς , ο π λ έο ν επ ίδ ο ξο ς «διάδοχος» τ ω ν μα γικ ώ ν π ω λή σ εω ν είναι έν α ς μικρός α ρχα ιολόγος, γ εν ­ νη μ έν ο ς σ τη φ α ν τα σ ία το υ Μ π ά ρ ι Κ ά νιγκχα μ, ο οπ οίος, σ κ ά β ο ν τα ς μια τρ ύ π α σ τη γη, φ έρ ν ει σ τη ν ε π ιφ ά ­ ν εια ένα ν εν τυ π ω σ ια κ ό κόσμο π ερ ι­ π έτεια ς . ■

Ballaciner ια μ ένα ο κ ιν η μ α το γ ρ ά φ ο ς ή τα ν ττρ ώ τ' α π ' ό λα ε π α ­ φ ή με το ν έ ξω κόσμο. Γεν­ ν ή θηκα σ το ν π ό λ εμ ο , ή μ ο υ ν π α ιδ ί σε μία π ερ ίο δ ο δ ε λ τίω ν και εγκλεισ μού. Χάρη σ το ν κ ιν η μ α το γ ρ ά φ ο - τ ι ς π ρ ο ­ β ο λές π ο υ κ ά να μ ε π ά ν ω σε μια α υ ­ το σ χ έδ ια οθόνη σ το διάδ ρο μ ο το υ δια μ ερ ίσ μ α το ς τ η ς γ ια γ ιά ς μο υ σ τη Ν ίκα ια — α να κ ά λ υ ψ α τ ο υ ς δ ρ όμους, τ ις π ό λ εις, το ν π ό λ εμ ο , τις π υ ρ κ α ­ γιές, τ α α ε ρ ο π λ ά ν α και τ α υ π ο β ρ ύ ­ χια , α λλ ά και τη ν π ερ ίερ γ η και α ρ κ ε ­ τ ά κω μική σ υ μ π ερ ιφ ο ρ ά τ ω ν μ εγ ά ­ λω ν. Α ρ γ ό τερ α μ όνο κ α τά λ α β α τι εί­ ναι η τέ χ ν η και ο π ο λ ιτισ μ ό ς. Τα βι­

Γ

βλία δ εν μο υ π ρ ό σ φ ερ α ν τ α ίδια π λ ε ­ ο ν ε κ τή μ α τα (αν εξα ιρ έσ εις τις εγ κ υ ­ κ λ ο π α ίδ ειες). Είχαν μία εσ ω τερ ικ ή φ ω ν ή π ο υ β α σ ιζό τα ν π ερισ σ ό τερ ο σ τη δύνα μ η τ ω ν λ έ ξε ω ν π α ρ ά σ τη ν α ν α π α ρ ά σ τα σ η τ η ς π ρ α γ μ α τικ ό τη ­ τα ς» . Μ ' α υ τά τ α λ όγια π α ρο υ σ ιά ζει ο γνω σ τό ς γάλλος σ υγγρ α φ έας J.M .G . Le C le z io τ ο κα ινούργιο τ ο υ β ιβ λ ίο μ ε τ ο ν π ρ ω τ ό τ υ π ο τ ίτ λ ο Ballaciner, σ το ο π ο ίο μα ς π ρ ο τείν ει μια π εριή γη σ η σ το ν κόσμο το υ κινη­ μ α το γ ρ ά φ ο υ α π ό τ η δ ημιουργία το υ μέχρι τ ις μ έρ ες μα ς, μέσ α α π ό τις α να μ νή σ εις τ ο υ και τ ις τα ιν ίες π ο υ α γά π η σ ε.

Π α ρ ίσι

Γ ιώ ργος Α ρχιμανδρίτης (ανταπόκριση)

Μ ετα ιχΜ ίο (!) Βι βλί α αι χμής ι Τα κείμενα m s MaCipns άνοιξηε [...] είναι αναγνώ σματα καμωμένα από κ α τα β υ θ ίσ ε ι στο Χθε5, από περιπάτου5 στο Σήμερα, από π αραληρήματα για το Α ύριο. Είναι ελεγεία για έναν κό­ σμο αθω ότητας που χά θηκε ανεπιστρεπτί, είναι ανησυχητικά π ροανακρούσματα ενός χάους που επέρχεται, είναι, σ υνάμα, ξεχαρβα­ λωμένοι ψ αλμοί για την ανάγκη τού να ζεΐ5 το παρόν με όλο σου το είναι, λες και δ εν υπάρχει καμία άλλη ευοίω νη δ ιέξοδ θ5. Κι ακόμα είναι σπαρακτικέ5 π ρ ο σ π α θ ε ί να ανακαλυφ θεί ομορφιά μες otis χαίνουσες πληγές, τους οχετούς, την αθλιότητα. Γ icopyos-'lKapos

Μπαμπασάκηε

Ζ Η Τ Η Σ Τ Ε Τ Ο ΣΕ Ο Λ Α ΤΑ Β ΙΒ Λ ΙΟ Π Ω Λ Ε ΙΑ

w w w . m e t a i x m i o . g r

] Σ Τ ΟΝ

δ ι α β α ζ ω

Β Ι Β Λ Ι Α

Κ Ο Σ Μ Ο

Σ τ ο κ είμ ενο α υ τό , π ο υ ισ ο ρροπ εί α νά μ εσ α σ τη ν α νά λυ σ η και τ η ν ο νει­ ρ οπ όλησ η, τ η ν π α ρ α τή ρ η σ η και τη μ υ θ ισ το ρ η μ α τικ ή διήγηση, ο J.M .G . Le C le z io , χ ρ η σ ιμ ο π ο ιώ ντα ς τη ν τ ε ­ χνική τ η ς γρ α μ μ ικ ή ς α φ ή γη σ η ς, δια­ γ ρ ά φ ε ι τ η γέννη σ η και τη ν ε ξέ λ ιξη τη ς έβ δ ο μ η ς τέ χ ν η ς , υ π ο γ ρ α μ μ ίζο ­ ν τα ς τ ο ρόλο π ο υ έ π α ιξε σ τη ζω ή το υ . Δ εν π ρ ό κ ε ιτα ι γ ια μια α ν τικ ε ιμ ε­ νική ισ το ρ ία το υ κ ιν η μ α το γ ρ ά φ ο υ α λλ ά γ ια μια υ π ο κ ειμ ε νικ ή μ α τιά , έν το ν α σ υ να ισ θ η μ α τική , π ο ιη τικ ή και α νθ ρ ώ π ινη . Ο κ ιν η μ α το γ ρ ά φ ο ς ω ς τέ χ ν η κι εμ π ειρ ία α το μ ικ ή α π ο κ α λ ύ ­ π τ ε τ α ι σ το ν Le C le z io μέσα α π ό τις τα ιν ίε ς τ ο υ M izo g u ch i, α λλ ά και τω ν μ ε γ ά λ ω ν ιτα λ ώ ν σ κ η ν ο θ ε τώ ν το υ '6 0 , ό π ω ς ο D e Sica, ο V isco n ti, ο Fellini, ο Pasolini ή ο A n to n io n i. Μ έσ α α π ό τ α έρ γ α α υ τ ά (ιδ ια ίτερη είναι η μνεία π ο υ κάνει ο σ υ γ γ ρ α φ έ α ς σ τη ν A w e n tu ra τ ο υ A n to n io n i) μ α θ α ίνει

π ω ς ο κ ιν η μ α το γ ρ ά φ ο ς μ π ο ρ εί ν α εί­ ναι έν α π α ρ ά θ υ ρ ο σ το ν κόσμο, μια π ρ ο έκ τα σ η τ η ς π ρ α γ μ α τικ ό τη τα ς , π ω ς μ ε τά τ ο τέ λ ο ς τ η ς κ ά θ ε τα ιν ία ς «ο α γ ώ ν α ς σ υ ν εχ ίζ ετα ι» και π ω ς π ρ έπ ει ν α σ υ μ μ ετέχ ει κα νείς σ ' α υ ­ τό ν . Ο κ ιν η μ α το γ ρ ά φ ο ς κ α λ εί το ν θ εα τή ν ' α να κα λύψ ει το ν κόσμο, κ α τα ρ γ ώ ν τα ς τ α σύνορα π ο υ φ υ λ α κ ίζο υ ν τη ν α ν ­ θρώ π ινη ύ π α ρ ξη . Ο Le Cle'zio μ ετα δ ί­ δει σ το ν α να γνώ σ τη το ν θα υμασ μό το υ για τ ις μα γικές δ υ ν α τό τη τε ς τη ς έβ δομης τέχ ν η ς π ο υ σαν ένα ς καθρέ­ φ τ η ς α ν τα ν α κλ ά τ ο είδω λο τη ς ζω ή ς και α π ο τε λ ε ί τα υ τό χ ρ ο ν α τη ν π ύλη γ ια ά λλες π ρ α γ μ α τικ ό τη τες . «Ballaciner, λέει ο σ υγγρα φ έα ς, είναι ν α π έ ­ φ τε ις α π ό το ν ουρα νό α π ό σύννεφ ο σε σ ύννεφ ο α νά μεσ α σε α σ τραπ ές». Ν ' α ν α κ α λ ύ π τε ις κ ό σ μους ά λ λ ο τ ε ευα ίσ θητο υς, ά λλ ο τε βίαιους, α λλά π ά ν τ α γ ο η τευ τικ ο ύ ς . ■

Τι μαθαίνουμε άραγε στο σχολείο; Μ π ε ρ μ ιν γ κ χ α μ

4 < δ

Α υ τό ν τ ο μή να η π ρο σ ο χ ή το υ α ν α γ ν ω σ τικ ο ύ κοινού ε σ τιά ζ ε/ \ τ α ι σ το κα ινο ύ ριο μ υ θ ισ τό ρ η ­ μα τ η ς σ υ γ γ ρ α φ έ ω ς Jilly Cooper. To μ υ θ ισ τό ρ η μ ,α που ο ν ο μ ά ζ ε τα ι W icked, α ν α φ έ ρ ε τα ι σ τα γ ε γ ο ν ό τα π ο υ γ ίν ο ν τα ι σ τα π α ρ α σ κ ή ν ια ενός ιδ ιω τικ ο ύ σ χολείου τη ς Β ρετα νία ς, τ ο ο π ο ίο φ η μ ίζ ε τα ι γ ια τη ν α κα δ η ­ μ α ϊκή α λλ ά τα υ τό χ ρ ο ν α σ κα νδ α λώ ­ δη τ ο υ φ ύ σ η . Για τ ο υ ς α να γ ν ώ σ τες

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

τη ς C ooper α υ τό δ εν θ α α π ο τελ έσ ει κ α μία έκ π λ η ξη . Ό λ α τ α βιβλία π ο υ έχει γ ρ ά ψ ει μέχρι τώ ρ α α να φ έρ ο ν τα ι, κ α τά κά π ο ιο ν τρ ό π ο , σ τις κρυ­ φ έ ς και « α π α γορευμένες» επ ιθ υ μ ίες τω ν α νθρ ώ π ω ν. Η ισ το ρ ία τ ο υ W icked σ υ γκεκρ ιμένα ε κ τυ λ ίσ σ ε τα ι σ το σ χ ο λ είο Bagley H all, ό π ο υ ο φ ιλ ό δ ο ξο ς και επ ικίν δ υ ­ ν α εμ φ α ν ίσ ιμ ο ς δ ιευ θ υ ν τή ς Hengist Brett-T aylor σ κ οπ εύει ν α μ ο ιρ α σ τεί

Β Ι Β Λ Ι Α

τ α υλικά το υ σ χολείου τ ο υ μ ε τ ο δη­ μόσιο σ χολείο Larkm inster C o m p re ­ hensive. Οι λόγοι το υ είναι ε ν τε λ ώ ς ο ικο ν ο μ ικ ο ί και ε ν θ α ρ ρ ύ ν ε τα ι α π ό τ η ν ευ κ α ιρ ία ν α κάνει τα κ τικ ε 'ς σ υ να ­ ν τή σ ε ις μ ε τ η δ ιε υ θ ύ ν τρ ια το υ Larkm inster, Janna C urtis, η ο π ο ία είχε π ρ ο σ λ η φ θ ε ί ώ σ τε ν α βε λτιώ σ ει τ ο L arkm in ste r π ρ ο το ύ τ ο κλείσ ει τ ο υπ ο υ ρ γ είο Π α ιδ είας. Η Janna είναι νέα , όμ ο ρ φ η , ενθ ο υ σ ιώ δ η ς και έτο ιμ η ν α κάνει ό ,τι χ ρ ε ιά ζε τα ι γ ια ν α σώ σει τ ο εξα θ λ ιω μ έν ο τη ς σχολείο. Ο ύ τ ε οι γ ο ν είς ο ύ τε τ ο π ρ ο σ ω π ικ ό το υ Bagley H all εν θ ο υ σ ιά ζετα ι ιδ ια ίτερ α γ ια τη ν π ρ ω το β ο υ λ ία τ ο υ B rett-Taylor. Ω σ τό ­ σο, η σ υ νεργα σ ία τ ω ν δ ύ ο σχο λείω ν δίνει τη ν ευ κ α ιρ ία σ το υ ς μ α θ η τέ ς να

[ δ ι α β α ζ ω Σ Τ ΟΝ Κ Ο Σ Μ Ο

]

κ ά νο υ ν α κό μ α π ιο π ολλή φ α σ α ρ ία α π ό ό ,τι σ υνήθω ς. Α υ τό τ ο κα ινο ύργιο βιβλίο τ η ς C ooper α π ο τε λ ε ί α να μ φ ίβ ο λ α έν α α π ό τ α κ α λ ύ τε ρ ό τ η ς έργα . Κ α θώ ς είνα ι γ ε ­ μ ά το α π ό τη ν τυ π ικ ή φ α ν τα σ ία τ η ς Cooper, π ρ ο σ φ έρ ει σ το ν α να γ ν ώ σ τη , κ α τά τ η γ ν ώ μ η μου, μια α κριβή εικό ­ ν α γ ια τη ν π ρ α γ μ α τικ ό τη τα τ ο υ ιδιω ­ τικ ο ύ ε κ π α ιδ ε υ τικ ο ύ σ υ σ τή μ α το ς . Επίσης, π α ρ ο υ σ ιά ζει τ η ν καθημερ ινή σχολική ρ ο υ τίν α α π ό μια ά λλη ο π τικ ή γ ω ν ία . To W icked α ντιπ ρ ο σ ω π εύ ει έν α α π ό ε κ είν α τ α βιβλία π ο υ δεν μ π ο ρ ε ί κα νείς ν α α φ ή σ ει α π ό τ α χ έ ­ ρια το υ , κα θ ώ ς τ ο ευ α ν ά γ ν ω σ το το υ σ τυ λ τ ο κ α θ ισ τά ιδανική α νά γνω σ η γ ια τ ις κα λο κα ιρινές δ ια κ οπ ές. ■

Μ ετα ιχΜ ίο ([) βι βλί α αι χμής Για π ολλούς ροκ και κ ο υ λτο ύ ρ α είναι λέξεις ασ υ μβίβα σ τες. Για άλλους, πάλι, το ροκ είναι η μ ο ν α δ ική απ οδεκτή κ ο υ λτο ύ ρ α . Το ρ ο κ ως μ ο υ σ ικ ό είδος αν ήκ ει στη σ φ αίρ α του π ολιτισ μού. Ως κίνη μ α που ά λ λ α ξε και ε ξα κ ο λ ο υ θ ε ί να α λ λ ά ζει τον κόσ μ ο είνα ι κάτι πε­ ρ ισ σ ότερ ο: α ν ά γ ετα ι σε α ίτιο π ολιτι­ σμ ο ύ ! Η εξίσ ω σ η π εριέχει η λ εκτρ ο φόρες συγχορδίες, μυρω διά από θ ε ιά ­ φι και, προπαντός, π οίηση. Η ροκ έκ­ φραση ήταν αναπότρεπτο να περάσει

Kill me tender

Liverpool Fantasy ^

Κίργουαν

T

. J ...

ί ^Ντ άνι ε λ Κλάιν

# ©

και στη λογοτεχνία. J J Χ ρ ισ τό φ ο ρ ο ε Κ ά σ δ α γ λ η , Α λ έξ η ε Κ α λο φ ω λιά ε, υ π εύ θ υ ν ο ι rn s νέσ ε σ ειρ ά ε Ρ οκ κ ο υ λ το ύ ρ α Ζ Η Τ Η Σ Τ Ε ΤΑ ΣΕ Ο Λ Α ΤΑ Β ΙΒ Λ ΙΟ Π Ω Λ Ε ΙΑ

w w w . m e t a i x m i o . g r Συνοδεύεται από CDμε 16 μεγάλες επιτυχίες του ΕΙνΙς Presley

δ ι α β α ζ ω ] , Β Ι Β Λ Ι Α Σ Τ ΟΝ

Κ Ο Σ Μ Ο

Ο Δεκάλογος του τέλειου βραβείου k Α ε α φ ο ρ μ ή π ρ ό σ φ α το ά ρθρο / \ / ΐ ΤΠ<’ γ α λλική ς ε φ η μ ερ ίδ α ς Le I 1 Figaro, με τ ο ο π ο ίο εισηγείτα ι τ η ν α να σ το λ ή γ ια έν α χρ ό ν ο ό λ ω ν τ ω ν λ ο γ ο τεχ ν ικ ώ ν βρ α β είω ν σ τη Γαλλία, ο ύ τω ς ώ σ τε ν α ε π α ν α ­ π ρο σ δ ιο ρ ισ τεί και ν α α να β α θ μ ισ τεί Maurizio De Rosa τ ο π λαίσ ιο λ ε ιτο υ ρ γ ία ς το υ ς , μ ε τα ξύ [ανταπόκριση] σ οβ α ρο ύ και α σ τε ίο υ η ιτα λ ική II G iorna le, εν ό ψ ει τ η ς κα ινο ύ ργια ς σεζόν, π ρ ο τε ίν ε ι σ το υ ς π α ρ ά γ ο ν τε ς το υ βιβλίου σ τη ν Ιτα λ ία τ ο «Δ εκά λο­ γ ο τ ο υ τέ λ ε ιο υ βραβείου»: 1. Οι σ υ γγρα φ είς θ α π ρ έπ ει ν α σ υμμε­ τέ χ ο υ ν σε π ερισ σ ό τερα α π ό ένα βρα­ βεία: έτσ ι θ α μ π ορούν ν α α π ο σ υρ­ θούν α π ό τ ο βραβείο Α π α ίρ νο ντα ς α ντα λ λ ά γ μ α τα α π ό τ ο βραβείο Β. 2. Μ ε π ισ το π ο ιη τικ ό το υ ια τρ ο ύ οι σ υ γ γ ρ α φ ε ίς θ α π ρ έπ ει να α π ο δ εί­ ξο υ ν ό τι δ ια θ έ το υ ν γ ερ ό σ το μ ά χι. 3. "Ενα το υ λ ά χ ισ το ν μέλο ς τ η ς επ ι­ τρ ο π ή ς θ α π ρ έπ ει ν α είναι συ γγενής το υ σ υ γ γ ρ α φ έ α (ε π ιτρ έ π ο ν τα ι μέχρι τ ρ ίτ α ξα δ έλ φ ια ). 4. Εάν κά π ο ιο ς σ υ γ γ ρ α φ έ α ς δ εν έχει σ υ γγενείς, έν α το υ λ ά χ ισ το ν μ έλος τ η ς ε π ιτρ ο π ή ς θ α π ρ έπ ει ν α είναι ο κ ο λ λ η τό ς το υ .

Μ π ο α π ν ια

V

AS

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

5. Ο εν λ ό γ ω κ ο λ λ η τό ς επ ίσ ης θα π ρ έπ ει ν α είναι σ τέλ εχ ο ς ή υ π εύ θ υ ­ ν ο ς σ ειράς σ το ν ίδιο εκ δ ο τικό οίκο με το ν σ υ γ γ ρ α φ έα . 6 Η ψ η φ ο φ ο ρ ία θα π ρ έπ ει ν α είναι μυσ τική. 7. Ο σ υ γ γ ρ α φ έα ς θ α π ρ έπ ει ν α είναι σε θέση ν α γ ν ω ρ ίζει π ο ιο ς ψ ήφ ισ ε π οιον. 8 Οι μά λλον α ν ιδ ιο τελ είς ψ η φ ο φ ό ρ ο ι θ α θ εω ρ ο ύ ν τα ι α ν α ξιό π ισ το ι. 9. Εάν δύο σ υ γ γ ρ α φ είς π α ίρ ν ο υ ν τις ίδιες ψ ή φ ο υ ς , τ ο έπ α θ λ ο α νήκει δι­ κ α ιω μ α τικ ά σ το ν π ρ εσ β ύ τερ ο , σ ύμ­ φ ω ν α με τ η γ ν ω σ τή ρήση « τό π ο σ το γήρας». 10. Ο π ω σ δ ή π ο τε θα α π ο φ εύ γ ο ν τα ι οι επ ιτρ ο π έ ς τω ν α να γ ν ω σ τώ ν : και α υ τ έ ς θ εω ρ ο ύ ν τα ι α ν α ξιό π ισ τες και θ ύ μ α τα τη ς α γορ άς. Κ α τά τ α ά λλα , ο ισ τορικός εκ δ ο τικό ς οίκος Μ ο ν τα ν τό ρ ι (νυν μπ ερλουσ κονικώ ν... σ υ μ φ ερ ό ν τω ν ) κλείνει φ έ τ ο ς έν α ν α ιώ να ζω ή ς και γ ιο ρ τά ζ ει με έν α λ εύ κ ω μ α α φ ιερ ω μ έν ο σ το επ ί­ σης ισ τορικό κ τίρ ιο ό π ο υ σ τεγ ά ζετα ι τ ο Palazzo M o n d a d o ri σ το π ρ ο ά σ τιο Segrate, τ ο υ οπ ο ίο υ ο α ρ χ ιτέκ τω ν , ο διά σ η μ ο ς β ρ α ζιλ ια ν ό ς και σ χ εδια ­ σ τή ς τ η ς π ό λ η ς Μ π ρα ζιΑ ια O scar Niem eyer, γεν ν ή θ η κ ε α κρ ιβ ώ ς π ριν α π ό έν α ν α ιώ να . Το βιβλίο διηγεί­ τα ι τη σ υνα ρ π α σ τικ ή ισ τορία το υ κτιρ ίο υ α π ό τη ν α ρχική ιδέα το υ G iorgio M o ndadori μέχρι τη ν α νά ­ θεση σ το ν N iem eyer και τη ν α π ο ­ π ερ ά τω σ η τ ο υ κ τιρ ίο υ τ ο 1974. Α π ό τ ό τ ε τ ο Palazzo M o ndadori α π ο τε λ ε ί σ ήμα κ α τα τε θ έ ν τ η ς π ε ­ ριοχής και α ν α μ φ ισ β ή τη τα τη ν π ιο εν τυ π ω σ ια κ ή έδρα εκ δ ο τικο ύ οί­ κου σ τη ν Ιτα λ ία . ■

Β Ι Β Λ Ι Α

[ δ ι α β α ζ ω Σ Τ ΟΝ Κ Ο Σ Μ Ο

]

Συνελήφθη ο Στάλιν; » Ιδια ίτερ η αίσθηση έχ ει π ρο καλέσ ει σε κοινό και κρ ιτικ ο ύ ς τ ο βιβλίο τη ς Γκαλίνα Τζο υγκα σ βίλι - Σ τά λ ιν α με τ ίτ λ ο Τα μ υ σ τικ ά τ η ς ο ικο γέ­ ν ε ια ς το υ

τη διάρκεια το υ πολέμου, αλλά έπεσε θύ μα συνωμοσίας ενός δι­ πλού π ράκτορα τω ν Γερμανών, ο οποίος τελικά και τον πρόδωσε. Σ τ ο βιβλίο α να λ ύ ο ν τα ι και κ α τα ρ ρ ίπ το ν τα ι οι δ ιά φ ο ρ ες εκ δ ο χές μύθοι π ο υ κυ κ λο φ ο ρ ο ύ ν σ χ ετικ ά με τ ο τρ α γ ικ ό α υ τό π ερ ισ τα τικ ό το υ Β' Π α γκοσ μίου π ο λ έμ ο υ . • Μ ια μ ονα δική συλλογή επ ισ το λ ώ ν , σ υ μ π ε ρ ιλ α μ β α ν ο μ έν ω ν και ε κ εί­ ν ω ν τ ο υ Φ . Μ . Ν το σ το γ ιέφ σ κ ι α λ­ λ ά και τ ο υ Π. I. Τσάίκόφ σκι, δημοπ ρ α τή θ η κ ε α π ό το ν β ρ ετα ν ικό οί­ κο Κρίστις. Ο ι επ ισ το λ ές α νήκα ν σ τη συλλογή τ ο υ σ υ λ λ έκ τη Ά λμπ ιν

Μ ό σχα

Δημήχρης Β. ΤριανχοφυλλΓ6ης (ανταπόκριση)

Μ ετα ιχΜ ίο (!) β ιβ λ ία a ix p h s Μ ε γλώσσα δυνατή και λιτή, ο Π έδρο Χ ουά ν T K o u m p e s καταθέτει τη μαρτυρία e v o s άπιστου κατοίκου τηε ABavas, e v o s ανθρώ π ου που επιστρέφει σ' αυ τήν εξο υθενω μένοε, ύστερα από μια μεγάλη περιπλάνηση που τελικά δεν τον έβγαλε π ουθενά. Γραμμένη με ένα ρ υ θ μ ό ιλιγγιώδη, η Βρόμικη τριλογία rns ABavas είναι ένα διαφ ω τιστικό μείγμα δ ιη γ η ­ ΠΕΔΡΟ ΧΟΥΑΝ ΓΚΟΥΤΙΕΡΕΣ | Η βρόμικη τριΛογία μάτω ν ενορχησ τρ ω μένω ν σαν μ υ θ ι­ tnc Αβάνας στόρημα που αποκαλύπτουν έναν ανε­ Πέδρο Χουάν λέητο χρονικογράφ ο Tns ΚούΒαε, έναν Γκουτιέρες Μπουκόφσκι m s ΚαραϊΒικήε.

Η βρόμικη τριλογία m s AB0vas Ζ Η Τ Η Σ Τ Ε Τ Ο ΣΕ Ο Λ Α ΤΑ Β ΙΒ Λ ΙΟ Π Ω Λ Ε ΙΑ

w w w . m e t a i x m i o . g r

δ ι α β α ζ ω ] Β Ι Β Λ Ι Α Σ Τ ΟΝ

Κ Ο Σ Μ Ο

Σρ αμ, ο ο π ο ίο ς π έ θ α ν ε τ ο 2005 σ τη ν Λ ω ζά ν νη τ η ς Ελβ ετία ς. Μ ε τά τ ο θ ά ν α το το υ , σε μια α π ό τ ις α π ο θ ή κ ε ς τ ο υ σ π ιτιο ύ τ ο υ βρ έθ η ­ κα ν σιδερένια κ ιβ ώ τια με τ α σ π ά ­ νια α υ τ ά α ντικ είμ ε να . Η συλλογή π ερ ιλ α μ β ά ν ει ε π ισ το λ έ ς π ο λ λ ώ ν γ ν ω σ τώ ν σ υ γ γ ρ α φ έ ω ν , π ο λ ιτικ ώ ν και θ ρ η σ κ ευ τικ ώ ν η γ ε τώ ν τ η ς Ευ­ ρώ π η ς, τ η ς Α μ ερική ς και τη ς Α σίας τ ω ν τε λ ε υ τα ίω ν 500 ε τώ ν . Α νά μεσά τ ο υ ς ε π ισ το λ ές τ η ς Ε λισάβετ Α ', βασίλισσας τ η ς Αγγλία ς, το υ Ν α π ο λ έ ο ν τα Β ο ν α π ά ρ τη , τ ο υ Ο υ. Τσ ώ ρτσ ιλ, τ ο υ Δ α ρβίνο υ , το υ Ν εότω ν α , τ ο υ Α ϊνσ τάιν. Σ υ νο λικά ο οί­ κο ς Κ ρίσ τις θ α δ η μ ο π ρ α τή σ ει π ε ­ ρίπ ο υ χίλιε ς ε π ισ το λ ές . • Α δ έιασ α ν π ά λι οι δρόμοι π ο λ λ ώ ν π ό λ εω ν τ η ς Ρω σίας κ α τά τ η διά ρ­ κεια μ ε τά δ ο σ η ς ενό ς ω ρια ίο υ ν τ ο ­ κ ιμ α ν τέρ γ ια τ η ν Αίλι Μ π ρ ικ , μο ύ ­ σα τ ο υ Β λα δίμηρου Μ α γ ια κ ό φ σ κι. Η α μ φ ιλ εγ ό μ εν η α υ τή π ρ ο σ ω π ικ ό ­ τ η τ α π ο υ γ ο ή τε υ σ ε το ν Υβ Σα ιν Α ω ρ ά ν ε ξα κ ο λ ο υ θ ε ί ν α σ α γηνεύει το υ ς ρώ σ ο υ ς α ν α γ ν ώ σ τε ς α λλ ά και τη λ ε θ ε α τέ ς . Σ τ ο ν το κ ιμ α ν τέρ κ α το γ ρ ά φ η κ α ν μ α ρ τυ ρ ίε ς α νθ ρ ώ ­ π ω ν π ο υ τη ν γνώ ρισ α ν α π ό κο­ ν τά , μ ε τ α ξ ύ τ ω ν ο π ο ίω ν ή τα ν και ο π ο ιη τή ς Βοζνεσένσκι. Σ κ η ν ο θ έ­ τ η ς τ η ς τα ιν ία ς α υ τή ς ή τα ν ο Σεργ κέι Μ π ρ ά β ερ μ α ν . • Σ τ η λ ε ω φ ό ρ ο Γκόγκολ α π ο φ ά σ ισ ε

τε λ ικ ά η δ η μ ο τικ ή α ρ χή τη ς Μ ό ­ σ χας ν α το π ο θ ε τ η θ ε ί τ ο μνημείο τ ο υ Μ ιχ ά η λ Σ ό λο χ ο φ , σ υ γ γ ρ α φ έα τ ο υ βιβλίου Ο ήρεμ ος Δ ο ν, γ ια τ ο ο π ο ίο έχ ο υ ν γ ρ α φ ε ί χ ιλ ιά δες σελί­ δ ες σ χ ετικ ά με τ ο α ν ο Σ ό λο χ ο φ ή τα ν εκ είν ο ς π ο υ τ ο έγ ρ α ψ ε ή όχι. Φ α ίν ετα ι ό τι ο χ ρόνος γ ια τρ εύ ει, μ ε τ α ξ ύ τ ω ν ά λλω ν, και τ ις π λ η γ ές π ο υ ά φ η σ ε π ίσ ω τ ο υ τ ο κ ομμουνι­ σ τικ ό κ α θ εσ τώ ς σ το ν κόσμο τ η ς λ ο γ ο τεχ ν ία ς. • Ο Β ια τσ εσ λ ά β Π ιε τσ ο υ χ και ο Ν τμ ίτρ ι Ν ό β ικ ο φ είνα ι οι ν ικ η τές το υ Ν έο υ Β ρα βείου Πουσκιν. Η τ ε ­ λ ε τή α π ο ν ο μ ή ς τ ω ν βρ α β είω ν έγ ι­ ν ε σ τη Μ ό σ χα , σ το Μ ο υ σ είο «Α.Σ. Π ουσ κιν». Ο Β ια τσ εσ λ ά β Π ιετσ ο ύ χ , σ υ γ γ ρ α φ έ α ς τ ω ν βιβλίω ν Χαμ ηλό ύ φ ο ς, Α ν τιγ ρ α φ ή , Η ζω ή τ ω ν θ α υ μ α σ τώ ν α ν θ ρ ώ π ω ν , έλ α ­ βε μ α ζ ί με τ ο βρ α β είο και 250.000 ρούβ λια γ ια «τη σ υνολική το υ π ρ ο ­ σ φ ο ρ ά σ το ν ρω σικό π ολιτισ μό», εν ώ ο Ν τμ ίτρ ι Ν ό β ικ ο φ α π ό τη ν π ό λ η Π ετρ ο ζα β ό σ κ 100.000 ρού­ βλια «για τ η ν κ α ιν ο τό μ ο α ν ά π τυ ξη τ ω ν π α ραδόσ εω ν» γ ια τ ις σ υλλο­ γ έ ς δ ιη γ η μ ά τω ν το υ Μ ια μ ύγ α σ το κεχριμ π άρι και Α ν α κ α τα σ κ ευ ή .

Η σ τή λ η π ά ει δ ια κ ο π ές σ το Κίεβο, τη ν Μ ό σ χα και τη ν Π ετρ ο ύ π ο λ η . Ρα­ ν τε β ο ύ το ν Σ ε π τέμ β ρ ιο . ■

Η Β Ι Β Λ Ι Ο Π Α Ρ Α Γ Ω Γ Η Μ α ίο υ

2 0 0 7

απ ό την 1η Ιο υ λίο υ 2 0 0 7 , βρίσκεται σ το Δ ια δ ίκτυ ο στη δ ιεύ θ υ ν σ η w w w .b ib lio n e t.g r και π ρο σ εχώ ς στη δ ιεύ δ υ ν σ η w w w .d ia v a z o .g r

Μια

σ υνεργασ ία

του

Δ Ι Α Β Α Ζ Ω

με

το

ΕΚΕΒΙ

Βιβλιοθήκη Μήτσου Αλεξανδρόπουλου

M n tE O S

Α Λ εΞ α Ν Δ ρΟ Π Ο υΛ Ο δ

Ο ΤΟΛΣΙΟΪ Ο MnToos Α λ ε ξα ν δ ρ ό π ο υ λ ο ε π α ρ α κ ο λ ο υ θ ε ί έν α ένα τα β ή μ α τα

Tns

zoans,

Tns τέχνη $ και του σ το χ α σ μ ο ύ του Τ ο λ σ τό ι, και α ν α δ ε ικ ν ύ ε ι tis

σ υ γ κ ρ ο ύ σ εΐ5 του με τη ν ε ξο υ σ ία .

Μ ια μ υθισ το ρ η μ α τική Β ιο γ ρ α φ ία που δ ια β ά ζ ετα ι απνευστί.

Ε λ λ η ν ικ ά ] ^ ρ ά μ .μ .α τ α .

ΣΕ

ΟΛΑ

ΤΑ

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ

Iipiio DIO ilOilKtlll To θάρρος της γνώμης Παναγιώ της Στ. ΑνΒριανέσης pandrianogmail.com

52

— —

εκίνη σ ε ν α κ ρ α τά (ψ η φ ια κ ό ) η μ ερο λό γιο ό ν τα ς α κό μ η σ το π εδ ίο τ η ς μά χη ς. "Ετσι, γ ια ν α «σκοτώ νει» τ ο χρ ό ν ο το υ ! Π ρ ο το ύ κ αν ε π ισ τρ έ φ ε ι σ τη ν π α τρ ίδ α , τ α κ είμ ενά το υ α υ τά , σ υ γ κ εν τρ ω μ έν α σε έν α ν (έ ν τυ π ο ) τ ό μ ο με το ν τίτ λ ο M y w a r (σ τη φ ω τ ο γ ρ α φ ία τ ο ε ξώ ­ φ υ λ λ ό το υ ) α π έσ π α σ α ν τ ο δ ε ύ τερ ο βρ α β είο (Blooker) σε δ ιαγω νισ μό π ο υ δ ιο ργανώ νει ο εκ δ ο τικ ό ς ο ίκο ς Lulu (w w w .lu lu .c o m ), σ υ νο δ ευ ό μ ενο α π ό 10.0 0 0 δ ο λά ρια . To b lo g τ ο υ α μ ερ ικ α ν ο ύ σ τρ α τιώ τη Κόλμπ ι Μ π ά ζ ε λ είχε α π ό τη ν α ρχή δ η μ ιουργήσ ει αίσθηση - o n lin e και offlin e . Τόσο, π ο υ οι α νώ ­ τερ ο ι' το υ , κ α τά τ η δ ιά ρκεια τ ο υ π ο ­ λέμ ο υ το υ Ιράκ, τ ο ν είχα ν δ ια τά ξει ν α τ ο σ τα μ α τή σ ε ι γ ια λ ό γ ο υ ς εθ νικής α σ φ ά λ εια ς ! Ή τ α ν η π ρ ώ τη φ ο ρ ά , β λ έ π ε τε , π ο υ τ ο In te rn e t είχ ε ενερ γό ρόλο σ το ν π ό λ εμ ο , κ α θ ώ ς ή τα ν π α ­ ρόν με εν η μ ερ ώ σ εις γ ια τ ις ε ξε λ ίξεις , κ ριτικ ή γ ια τ η σ τά σ η τ ω ν Η Π Α και τ η ς Β ρ ετα ν ία ς και, βέβ α ια , blogs, π ο λ λ ά blogs μ ε α π ό ψ ε ις π ο λ ιτώ ν , α λλά και α ρ κ ε τώ ν σ τρ α τιω τώ ν . «Τί­ π ο τ α λ ιγ ό τε ρ ο α π ό τ η ν ψ υ χή ενός ε ξα ιρ ε τ ικ ά ε ν δ ια φ έ ρ ο ν το ς α νθ ρ ώ π ι­ ν ο υ ό ν το ς π ο υ βρ έθ η κε γ ια λο γ α ρ ια ­ σμό μ α ς σ το Ιράκ» χ α ρ α κτή ρ ισ ε, λίγο καιρό π ρ ιν π εθ ά ν ει (το ν π ε ­ ρα σ μ ένο Α π ρίλιο), τ ο βιβλίο το υ Μ π ά ζ ε λ ο μ εγά λο ς σ υγ­ γ ρ α φ έ α ς Κ ε ρ τ Β ό ν ε γ κ α τ, σ τέ λ ν ο ν τά ς το υ , μ ά λισ τα , μια κ ά ρ τα μ ε τ η σ η μείω σ η: «Από έν α β ε τε ρ ά ν ο και σ υ γ γ ρ α φ έα σε έν α ν άλλο». Ο Β ό ν εγ κ α τ εί­ χ ε επ ιζή σ ει α π ό τ ο ν τρ ο μ ερ ό βο μ βα ρδισ μό τ ω ν σ υ μ μ ά χω ν σ τη Δρέσ δη και ο Μ π ά ζ ε λ μ

η

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

εκ τίμ η σ ε ιδ ια ίτερ α τ α κ α λά τ ο υ λ ό ­ για . « Ό τα ν κα νείς γ ρ ά φ ει γ ια έν α ν π ό λ εμ ο π ο υ έχει ζήσ ει ο ίδιος, η γ ν ώ ­ μη π ο υ μ ε τρ ά π ά ν ω α π ' ό λ ες γ ια τ α κείμ εν ά τ ο υ είναι α υ τή π ο υ π ρ ο έρ χ ε­ τα ι α π ό κά π ο ιο ν π ο υ γ ν ω ρ ίζει καλά α π ό μά χες» λέει με π ά θ ο ς.

Η απόλυτη εγκυκλοπ αίδεια της ζωής! Θ α π ερ ιλ α μβ ά ν ει π ερ ισ σ ό τερ α α π ό 1,8 εκ α το μ μ ύ ρ ια γ ν ω σ τά είδη ζώ ω ν και φ υ τώ ν . Α ν α μ έν ετα ι ν α ολοκληρω ­ θ ε ί σε δ έκα χ ρόνια και γ ια τ ο σ κοπ ό α υ τό χ ρ ειά ζετα ι ν α δ α π α νηθουν 100 εκ α το μ μ ύ ρ ια δολά ρια . Θ α είναι, ίσως, τ ο μ εγ α λύ τερ ο και π ο λ υ τιμ ό τερ ο βο­ ήθημα π ρ ο ς τ ο υ ς μ α θ η τές και το υ ς φ ο ιτ η τέ ς , α λλά και τ ις α ρμόδιες για τ ο π ερ ιβά λλον α ρ χές τω ν κ υβερνή­ σεω ν όλου το υ κόσμου. Η «Εγκυκλο­ π α ίδεια τη ς ζω ής» (w w w .e o l.o rg ) θα είναι φ υσ ικά ψ η φ ια κή , online και δω ­ ρ εά ν π ρ ο ς χρήση. Σ τ α π ρ ώ τα τη ς β ή μ α τα θα γ ρ ά φ ε τ α ι σ τα α γγλικά, α λλ ά σ ύ ν το μ α θα α ρχίσ ουν μ ετα φ ρ ά ­ σεις και σε ά λλ ες γλώ σσ ες. Το μεγα λεπ ή β ο λ ο σχέδιο α π α σ χ ο λ εί ήδη π ερ ί­ π ο υ 30 επ ισ τή μ ο ν ες, δ ια θ έτει α ρχικό π ρ ο ϋ π ο λ ο γ ισ μ ό 2,5 εκ α το μ μ υ ρ ίω ν δολα ρίω ν α π ό τ ο ίδρυμα A lfred Ρ. Sloan. Η χ ρονιά π ο υ ξεκίνη σ ε α υ τή η π ρο σ π ά θ εια δεν είναι τυ χ α ία : φ έ το ς σ υ μ π ληρ ώ νοντα ι 300 χ ρόνια α π ό τη γέννησ η τ ο υ σουηδου Καρλ Λίνεους, π ρ ω το π ό ρ ο υ σ τη ν α να κ ά λ υ ψ η μ εθό­ δω ν γ ια τ η β έ λ τισ τη τα ξιν ό μ η σ η τω ν ειδώ ν. «Αν ζούσ ε σήμερα ο ίδιος» λέει χ α ρ α κ τη ρ ισ τικ ά ο δ ιευ θ υ ν τή ς το υ εγ ­ χ ε ιρ ή μ α το ς , κ α θ η γ η τή ς Τ ζέ ιμ ς Έ ν το υ α ρ ν τς , « π ισ τεύω ό τι θα π η ­ δούσε α π ό τη χ α ρ ά το υ !» ■

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ

Καυτή σούπα Ο

A n p r iT p n s M m o o T c iK n s ,

ψυχή

του σ υ γκ ρ ο τή μ α το 5 « Ε ν δ ε λ έ χ ε ια » , μ ε μια σ υ λ λ ο γ ή μ ικ ρ ώ ν ισ το ρ ιώ ν σ υ ν θ έ τε ι το

s o u n d t r a c k Tns

ζω ή 5 στη σ ύ γ χ ρ ο ν η

_ ^ Η ίΡ Η Σ J g io T A K H I

Kam iW ovna

Α θ ή ν α , μ ε το π α ρ ά δ ο ξ ο , το φ α ν τα σ τικ ό και το χ ιο ύ μ ο ρ να δ ίν ο υ ν το ρ υ θ μ ό .

r a m ir a iE E i ^ ά ρ .ρ .α τ α

ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ Β Ι Β Λ Ι Ο Π Ω Λ Ε Ι Α

ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΙΑΦΚΟΣ

Γλυκιά ζωή I t is

α ρ χ έ5 του

'70,

την επ οχή που

σ την Ε λλ ά δ α κ υ ρ ια ρ χ ο ύ ν οι σ υ ν τα γ μ α τά ρ χ ε 5 , μια π α ρ έα Χ ρ |ΐΤ Ο Ι® λ Φ Κ Ο Σ

Γλυκιά zfsjn

Ε λλήνω ν φ ο ιτη τώ ν χ α ίρ ε τ α ι τη γ λ υ κ ιά ζω ή Tns n p anns νεό τη τα5 στη δ η μ ο κ ρ α τικ ή Ιτα λ ία .

Ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα για τον έρωτα, την πολιτική, την έκρηξη του φεμινιστικού κινήματοβ.

ElMUEi Η ανάγνωση του ιστορικού μυθιστορήματος σήμερα Α γ α π η τέ κ ύ ρ ιε Μ π ασ κόζο, Έχω ως α ρχή μ ου, εδ ώ και είκοσ ι χ ρό νια που βρ ίσ κομα ι σ το χ ώ ρ ο τη ς λ ο γ ο τεχ ν ία ς, να μη σχολιά ζω τις κρι­ τικ έ ς π ου γρ ά φ ο ν τα ι για τα βιβλία μου. Θ ε ω ρ ώ ό τι η κριτικ ή είναι τις π ε­ ρ ισ σ ό τε ρ ε ς φ ο ρ έ ς υ π ο κ ε ιμ ε ν ικ ή , ώ σ τε κ ά θ ε σ χ ο λια σ μ ό ς θα απ έβα ινε μά ταιος. Επ ιπ ροσθέτω ς η α ρνητική κριτικ ή δ ια θ έτει μια δυνα μ ική που μ π ο ρ εί να βο η θ ή σ ει τ ο ν συ γγρα φ έα να δ ει μ ε άλλη ματιά τη ν επ ιτυχία ή α π οτυχία τω ν π ρ ο θ έσ εώ ν το υ και να ε π ε ξε ρ γ α σ τε ί τις δ υ ν α τό τη τά ς το υ , π ράγμα π ου έ χ ει σ υ μ β εί και σ ε μένα σ το π α ρ ελ θ ό ν και είμαι ευγνώ μω ν σ το ν κ ρ ιτ ικ ό π ου δ ιέ π ρ α ξ ε την ... «αδικία». Φ υσ ικά α να φ έρ ο μ α ι σ το ε ί­ δ ο ς τη ς κ ρ ιτικ ή ς η οπ οία α σ χο λείται μ ε τη λ ο γ ο τε χ ν ικ ό τη τα το υ κ ειμ έν ο υ . Δ ιό τι ο π ο ια δ ή π ο τε άλλη μ ο ρ φ ή κ ρ ιτι­ κή ς ε ν ό ς λ ο γ ο τε χ ν ικ ο ύ κ ε ιμ έ ν ο υ ξ ε ­ φ εύ γ ει από τ ο σ τό χ ο τη ς και μ οιάζει να υ π η ρ ετεί άλλα. Π ρ ό σ φ α τα , σ το τε ύ χ ο ς 47 4 το υ π ερ ιο δ ικ ο ύ σας, δ η ­ μ ο σ ιε ύ τη κ ε μια « κρ ιτικ ή » για τ ο τ ε ­ λ ε υ τα ίο βιβλίο μ ου Ιερή παγίδα που θεω ρώ ό τι ξε φ ε ύ γ ε ι από τη λ ογική τη ς λ ο γ ο τε χ ν ικ ή ς κρ ιτική ς. Ο σ υντά ­ κ τη ς τη ς Ν ίκ ο ς Κ υριαζής, ε ξ όσω ν γνω ρίζω κ α θ η γη τή ς ο ικο ν ο μ ικ ώ ν σ το Π α νεπ ισ τή μ ιο τη ς Θ εσ σ α λ ία ς και ο ίδ ιο ς σ υ γγρ α φ έ α ς και γ ό ν ο ς συγγρα ­ φ έα ισ το ρικώ ν μ υ θ ισ το ρ η μ ά τω ν, αναφ έ ρ ε τα ι α π ο κλεισ τικά στα, κατά τη γνώ μη το υ , « κ α κό η χ α ο ν ό μ α τα » που χ ρ η σ ιμ ο π ο ιο ύ ντα ι σ το μυθισ τό ρημα , στα « ισ το ρικά λάθη », τα οπ οία πι­ σ τε ύ ε ι ό τι διέγνω σ ε, και σ τη δ ια φ ο ­ ρ ε τικ ή οπ τική θεώ ρη σ η τη ς ισ το ρ ικής π ε ρ ιό δ ο υ , μ ε τη ν οπ οία διαφ ω νεί, α π αξιώ νο ντα ς τ ο π όνημα και τη συγ­

54

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

γ ρ α φ έα το υ . Επειδή θεω ρώ τη ν «κρ ι­ τικ ή » το υ α δ ικα ιολόγητα επ ικριτική, π ου θίγει και απαξιώ νει κυρίω ς τη ν π ροσ ω π ικότητά μου ως σ υγγρα φ έα, έχ ω να π α ραθέσω τα παρακάτω . 1. Τι λ ό γ ο ύ π α ρ ξης έχ ει σ ήμερ α ένα ισ το ρ ικ ό μ υ θισ τόρημα ; Ο ίδ ιο ς δίνει τη ν απάντηση ο ρ ίζο ν τα ς το ν κανόνα (και συμφ ω νώ σ' α υ τό ) ό τι τ ο σύγ­ χ ρ ο ν ο ισ το ρ ικ ό μ υ θ ισ τόρ ημα πρέπει να π ρ ο τείν ει «μια ν έα θεώ ρησ η τη ς ισ το ρ ικ ή ς π ερ ιό δ ο υ όπ ου δ ια δρ α μα ­ τίζετα ι» . Α υ τό ν το ν κανόνα ο ίδιος το ν α να ιρ εί π αρακάτω , υ π ο σ τη ρ ίζο ­ ν τα ς τη ν επ ικρα τούσ α ηρω ική θεώ ρ η ­ ση τη ς π ολιορ κία ς τη ς Κ ω νσ τα ντινού­ π ολης και τ ο ν επ ικό τη ς χα ρ α κτήρ α , όπω ς μέχ ρι σ τιγμής π α ρουσ ιά ζετα ι σ τα παλαιού τύ π ου ισ τορικά μυθ ισ το ­ ρήμα τα , στα χ ρ ο ν ικ ά και στα σχολικά εγ χειρ ίδ ια , α π αξιώ νοντα ς τη ν δ ια φ ο ­ ρ ετικ ή οπ τική τη ς Ιερής παγίδας. 2. Κάνει κριτικ ή σ τη χ ρήσ η τω ν λα ϊκ ό ­ τρ ο π ω ν ο ν ο μ ά τω ν π ου χ ρ η σ ιμ ο ­ π οιούνται σ το βιβλίο, όπω ς Κ ο υ ρ ο υ λ ο ύ κ α ς (αντί Κ υ ρ Λ ο υ κ ά ς) και Γιουσ τουνιά ς (α ντί το υ Ιουσ τινιάνης), τα οποία ο ίδ ιο ς π α ρακάτω θ εω ρ εί ότι μ π ο ρ εί και να χ ρ η σ ιμ ο π ο ιο ύ ν τα ν εκ είν η τη ν επ οχή, και π ρά γματι ήτα ν σ ε χ ρήσ η και α να φ έρ ο ν τα ι σ το π όνη­ μα το υ Κ ου τίβ α π ερ ί Ν ο τα ρ ά δ ω ν , και σ το ν Β ερ β ερ ιν ό κώ δικα, μ ετα ξύ τω ν πηγώ ν σ τις ο π ο ίες έχ ω α ν α τρ έξει για τ ο σ χ εδία σ μά τω ν κυρίω ν χ α ρ α κ τή ­ ρω ν το υ μ υ θ ισ το ρ ή μ α το ς. 3. Ή δ η από το ν τ ίτλ ο τη ς βιβλ ιοκ ρ ιτι­ κής το υ ο ρ ίζει τ ο σ τό χ ο τη ς : « Α ν α ζη ­ τώ ν τα ς τη ν ισ τορ ική α κρίβεια». Και κατά τη γνώ μη το υ δ ε ν υπάρχει ισ το ­ ρική α κρίβεια σ το βιβλίο μου. Και ο π λ έο ν β ια σ τικός κ ρ ιτικ ό ς πριν εξα π ο ­ λύσ ει το υ ς μ ύ δ ρ ο υ ς το υ θα α ν έ τ ρ ε χ ε

το υ λ ά χισ το ν για τα ε π ιμ έρ ο υ ς σ ε κά ­ ποια εγκυκλοπ α ίδεια , όπ ου θα διαπί­ σ τω νε ό τι τα «γαλλικά σαπούνια» υπήρχαν από το ν Θ ' αιώνα στη Γαλ­ λία, ότι η ζά χα ρη από τ ο ζα χα ρο κά λα ­ μο ήτα ν γνωστή από το ν Ζ ' αιώνα (Ε λευθερο υ δ ά κη ς), ό τι η α φηγήτρια Ιουσ τίνη ήτα ν π ρα γμ ατικό πρόσω πο, ότι ο ζω γράφ ο ς Μ πελίνι που α να φ έρετα ι σ το βιβλίο δ ε ν μπ ο ρο ύ σ ε να εί­ ναι ο ίδιο ς που μ ετά από χρό νια ζω ­ γρά φ ισ ε το ν Μ ω ά μεθ αλλά ο π α τέρας το υ (Babinger), ό τι η «Ιερά ε ξέ τα σ η » θ εω ρητικά δ η μ ιο υ ρ γ ή θ η κ ε α ρ γό τερ α , αλλά ήδη ε ίχ ε χ ρ η σ ιμο π ο ιη θ εί και από τη ν ο ρ θ ό δ ο ξ η Εκκλησία εις βά­ ρ ο ς εν ό ς μα θητή το υ Π λήθω να, το υ Ιουβενά λιο υ (όπως α να φ έρ ετα ι σ ε επ ισ τολή το υ Γεννά διου Σ χ ολάρ ιου),

ό τι δ ε ν α να φ έρετα ι π ουθενά σ το κ εί­ μ εν ο πως κάπνιζαν καπνό αλλά είναι γνω σ τό ό τι « φ τιά χ νοντα ν» καπνίζο­ ν τα ς όπιο, για να α να φ ερθώ σ ε μ ερ ι­ κά από τα «λάθη» που διέγνω σ ε ο βι­ βλ ιο κ ρ ιτικ ό ς πάνω στα οποία σ τηριζό μ ε ν ο ς κάνει τη ν κριτική το υ . Σ χ ετι­ κά μ ε το ν α ριθμό τω ν π ολεμισ τώ ν που έλαβαν μ έ ρ ο ς σ την π ολιορκία οι μ α ρ τυ ρ ίε ς (Σ φ ρα ντζής, Κ ρ ιτό β ο υ λ ο ς, Δ ο ύ κα ς, Α σ ίκ Ζ α ν τέ) διίστανται, ενώ για τις σ το λ ές και τ ο υ γρό πυρ χ ρησ ι­ μοποίησα ό,τι τα ίρ ια ζε σ την αφήγησή μου χω ρίς να αποκλείω μια δ ια φ ο ρ ε­ τική π ρα γμ ατικότητα . Εν κατα κλείδ ι, θα ήθελα να διευ κρ ιν ί­ σω ό τι η Ιερή παγίδα δ εν δ ιεκ δ ικ εί το ν τίτλ ο το υ π α ραδοσ ιακού ισ τορικού μ υ θ ισ το ρ ή μ α τος, καθώ ς ο ό ρ ο ς δ εν

Α ε ί TC THV ισ Τ ο ρίΛ , T *V e m e ft y H . to V λ ΘΡηΤι^

, to φυ*ι*6

y ^ T iA , γ ε φ ρ Μ * Μ *

t c c$<w<ppeVi** χ ιο ύ μ ο ρ !

ε ρ ε υ ν η τ ε ι* Φειδίου 18, Αθήνα 106 78 τηλ. 210 5234415, www.erevnites.gr

δ ι α β α ζ ω ] . Ε Π Ι Σ Τ Ο Λ Ε Σ

α να φ έρ ετα ι ο ύ τε σ το εξώ φ υ λ λ ο . Η π ροσπ άθεια τη ς σ υ γγρα φ έω ς ήτα ν α νθ ρ ω π ο κεντρική και όχι π εριγρα φ ι­ κ ή τω ν γεγ ο ν ό τω ν, που έ χ ο υ ν κατά κ ό ρ ο ν αναλυθεί. Μ ε τά από έ ρ ευ ν α 12 χρ ό ν ω ν σ τις π ηγές π ρο έκ υ ψ α ν 2 βι­ βλία μ ε θ έμ α τ ο Β υζάντιο (Το παραμύ­ θι του μεγάλου φόβου και η Ιερή παγίδα) όπ ου ο εσ τια σ μ ό ς έγ ιν ε στα π ρόσ ω ­ πα, σ τη ν α τμ ό σ φ α ιρα και σ ε μια δια ­ φ ο ρ ε τικ ή θεώ ρησ η τη ς ισ το ρ ική ς π ε­ ριό δ ο υ , τα κενά τω ν οπ οίω ν η συγ­ γρα φ έα ς, ως ό φ ειλε, σ υμπ λήρω σ ε με τη φαντασία τη ς. Ά ρ α δ ε ν παραδίδει... μα θήματα ιστορία ς. Π έρ α από τη ν απόλαυση η μη το υ κ ειμ έν ο υ , τ ο βι­ βλίο ίσως δίνει ένα ερ έθ ισ μ α για να σ κ ε φ τε ί ο αναγνώ στης δ ια φ ο ρ ετικ ά το δ ια χ ρ ο ν ικ ό παιχνίδι τη ς ιστορία ς. Ή δ η σ τις π ρ ώ τες σ ελ ίδ ες το υ βιβλίου η α φ η γή τρια Ιουσ τίνη λ έει ό τι δ ε ν ξ έ ­ ρει αν έγιναν έτσ ι α κριβώ ς τα π ρά γμα ­ τα όπω ς θα τα δ ιη γη θ εί, αλλά δ ε ν έγ ι­ ναν ο ύ τε έτσ ι ακριβώ ς όπω ς τα λ έν ε ο ι άλλοι. Π ο υ σημα ίνει, για ό π ο ιο ν θ έ ­ λει να κατα λάβει, ό τι η Ιερή παγίδα δ εν είναι ένα ισ το ρ ικ ό μ υ θ ισ τό ρη μ α μέσα στα π α ραδοσιακά πλαίσια το υ όρ ο υ . Αλλά και τα βιβλία, στα οποία ο ίδιος ο κ ρ ιτικ ό ς α να φ έρ ετα ι σαν δ είγ μ α τα

ισ τορικώ ν μ υθισ τορημά τω ν, δ εν πα­ ρ α δ ίδ ο υ ν μα θήματα ισ τορ ικής α κρ ί­ βειας, όπω ς λόγ ο υ χάριν ο Μαύρος Άγγελος το υ Μ ίκα Βαλτάρι, τ ο οπ οίο πα ρουσιά ζει, κατα π α τώ ντα ς τη ν «ι­ σ το ρ ικ ή α κρίβεια», τη ν Α ννα Ν ο τα ρ ά σ την Κω νσ ταντινούπ ολη τη ν επ οχή π ου α π ο δ εδ ειγ μ έν α ε ίχ ε φ υ γ α δ ευ τεί σ τη Β ενετία (Ράνσιμαν, Κ ουτίβα ς). Τ ο ερ ώ τη μ α λοιπ όν που μένει είναι: Π ώ ς διαβ άζο νται σ ήμερ α τα μυθ ισ το ­ ρήμα τα που έ χ ο υ ν σαν βάση το υ ς ισ τορικά γ εγ ο ν ό τα ; Σαν εγ χειρ ίδ ια ισ τορία ς ή σαν λ ο γ ο ­ τεχ ν ικ ά κείμενα ; Ή δ η ο Κ ο ύ ρ το β ικ (Τα Νέα, «Βιβλιοδ ρ ό μ ιο » , 5.1.2007) μίλησ ε για τ ο εί­ δ ο ς το υ ισ τορ ικού μ υ θ ισ το ρ ή μ α το ς που θα μας απασχολήσει σ το μέλλον, ο Ζ ή ρ α ς π ροβάλλει τη ν «ελ ευ θ ερ ία κινήσεω ν» το υ συγγρα φ έα μέσα σ το χ ώ ρ ο τη ς ισ τορία ς (Αυγή, 4.3.2007), ενώ ο Π ερ α ν τω νά κ η ς (Ελευθεροτυπία, «Βιβλιοθήκη», 4.5.2007) α να φ έρ ετα ι σ το μ ε τα μ ο ν τέρ ν ο « α ιρ ετικ ό » ισ το ρ ι­ κ ό μυθισ τόρημα .

Ευχαριστώ για τη φ ιλ ο ξεν ία Λεία Βιχάλη

Επιστολή προς τον υπουργό Πολιτισμού Γιώργο Βουλγαράκη Φ έ το ς βρ α β εύ τη κ α μ ε τ ο Β' Κ ρ α τικό Β ρα βείο για ν έ ο υ ς θ εα τρ ικ ο ύ ς συγ­ γ ρ α φ είς μ ε τ ο έ ρ γ ο μου Η τελευταία βελονιά. Λ έ γ ο μ α ι Β εα τρ ίκ η Μ α γ ρ ίζο υ και, ε κ τό ς από τη σ υγγρα φή τρ ιώ ν θ εα τρ ι­ κών έργω ν, έ χ ο υ ν ε κ δ ο θ ε ί από τις ε κ ­

56

ΙΟΥΛΙΟΙ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

δ ό σ εις Κα σ τα νιώ τη τέσ σ ερ α μυθισ το ρ ή μ α τά μου. Ο λ ό γ ο ς που σας γρά φω είναι ότι, πα­ ρ ό λ ο π ου έπ ρ επ ε να χαρώ για τη ν επ ιτυχία μου, μια πίκρα, για τη ν απα­ ξίω σ η από τ ο ίδιο τ ο υ π ουργείο το υ θ εσ μ ο ύ τω ν Κ ρα τικώ ν Βραβείων, με

[

δ ι α β α ζ ω

Ε Π Ι Σ Τ Ο Λ Ε Σ .

δ ια κ α τέχει. Τι εννοώ απαξίωση: Ειδο­ ποιήθηκα από τ ο υπ ο υ ργείο ό τι κ έ ρ ­ δισα τ ο β ρ α β είο μια ε β δ ο μ ά δ α μ ετά τη ν ανακοίνω ση τω ν α π ο τελεσ μ ά τω ν στις ε φ η μ ε ρ ίδ ε ς και μ ε π λ η ρ ο φ ό ρ η ­ σαν ότι τα χ ρή μ α τα θα μου δ ο θ ο ύ ν ότα ν ξε π ε ρ α σ το ύ ν κάποια π ρο β λή μ α ­ τα. Σ την ερώ τησ ή μου δ ε, π ό τε θα γί­ νει η εκδήλω σ η παραλαβής το υ βρ α ­ βείου - ό χ ι το υ χ ρ η μ α τικ ο ύ κ α τ' ανά­ γ κ η - μου είπαν πως δ ε ν γίνοντα ι ε κ ­ δηλώ σεις γι' α υ τό ν το ν σκοπ ό. Λ υ π ή ­ θηκα, είναι αλήθεια, και η λύπη μου έγ ιν ε θ υ μ ό ς ό τα ν μ ε ειδ ο π ο ίη σ α ν ότι μου επ ισ τρ έφ ο υ ν και τα π έν τε α ντίτυ ­ πα το υ έρ γ ο υ μου. Τ ο υ ς ρώ τησα για­ τί δ εν κρ α το ύ ν ένα αντίτυ π ο σ τη βι­ βλιοθήκη το υ ς και μου είπαν πως δ ε ν υπάρχει χώ ρο ς. « Τ ό τε για τί δ ίνο νται τα βραβεία, για ο ικο ν ο μ ικ ή ενίσ χυση μόνο;» το υ ς ρώ τησα. Δ ε ν μου απά­ ντησαν. Τ η ν πίκρα μου για τ ο ό λ ο θέμ α τη νιώθω εδ ώ και μήνες, αλλά απ οφ άσι­ σα να επ ικοινωνήσω μαζί σας ό τα ν εί­ δα πως τιμ ή σ α τε μ ε τη ν παρουσία σας έναν ιδιω τικό θ εσ μ ό , τα λ ο γ ο τε ­ χνικά βραβεία το υ π ερ ιο δ ικ ο ύ Διαβά­

ζω, ενώ τα Κ ρα τικά Θ εα τρ ικ ά Βρα­ βεία το υ ίδιου σας το υ υπ ουργείου σας είναι τό σ ο απαξιωμένα. Εμείς οι άνθρωποι που α σ χολούμα ­ σ τε με τα π νευμα τικά πράγματα θα π ερ ιμ έν α μ ε μιαν άλλη αντιμετώ πισ η. Επειδή εκ τιμ ώ τις π ροσ π ά θειές σας για τ ο καλό το υ π ολιτισ μού, πιστεύω πως θα λ ά β ε τε υπ' όψ ιν σας τ ο θέμα α υ τό και τις π ροτά σ εις μου που είναι: α) να δ ίνο νται τα βραβεία μπροστά σ ε σ χ ε τικ ό κοινό, σ κ η ν ο θ έτες , η θ ο ­ π οιούς, α νθρώ πους το υ π ν εύμα τος και β) να δ η μ ιο υ ρ γ η θ εί μια βιβλιοθή­ κη ή να σ τέλνοντα ι τα έργα μας σ την Ε τα ιρ εία Θ ε α τρ ικ ώ ν Σ υ γγ ρ α φ έω ν , όπ ου οι σ κ η ν ο θ έτες που ψ άχνουν για νεο ελλη νικά έργα να μπ ορούν να τα α νακαλύψ ουν. Α λλιώ ς τα βραβεία ε ί­ ναι δ ώ ρο άδω ρον. Μ ε εκτίμ η σ η , Βεατρίκη Μαγρίζου Λάρισα 21.05.2007 Υ.Γ. Η επιστολή της Βετρίκης Μαγρίζου κοινοποιήθηκε και στο ΔΙΑΒΑΖΩ.

Παρανάγνωσπ και αφ’ υψηλού κριτική Σ τις 19 /0 5 /2 0 0 7 δ η μ ο σ ιε ύ τη κ ε σ το «Β ιβλιο δ ρό μ ιο » τω ν Ν έω ν μια π α ρου­ σίαση το υ Άτλαντα του ουρανού το υ Ν τέιβ ιν τ Μ ίτσ ελ από το ν κ. Μιχάλη Μ ιχαηλίδη. Ο τε λ ε υ τα ίο ς δ ε ν δ ίσ τασ ε αρχικά να διασ ύρει σ το σύ νο λό το υ ς τις σ ύ γχ ρ ο νες λ ο γ ο τε χ ν ικ έ ς τά σ εις τη ς Α γγλία ς (μαζί μ ε το υ ς κ α τό χ ο υ ς πτυχίω ν αγγλικής και σ υ γκριτική ς φ ι­ λολογία ς) και ύσ τερα να απ οκαλέσει τ ο μυθ ισ τό ρη μ α ε ν ό ς αναγνω ρισμέ­

νο υ ανά τη ν Ευρώπη και Α μ ερ ικ ή συγ­ γ ρ α φ έ α « χ λια ρ ό » και « ά κα μπ το», φ τά ν ο ντα ς μάλιστα σ το σ ημείο να δ η ­ λώσει πως ο σ υγγρα φ έας α υ τό ς αντι­ μετω π ίζει τη λ ο γ ο τεχ ν ία ως «α σ τρα ­ φ τε ρ ή λύση σ το π ρόβλημα τη ς α νερ ­ γίας». Και, τέλ ο ς , α φ ιερώ νοντα ς μια μικρή π α ράγρα φ ο σ ε ένα βιβλίο 860 σελίδω ν, δ ιαπ όμπ ευσ ε τη μετά φ ρασ ή μου μ ε τ έσ σ ερ α δρ ιμ ύ τα τα σχόλια, εκ τω ν οπ οίω ν μ όν ο τ ο ένα θεμ ελ ιώ θ η κ ε ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

57

δ ι α β α ζ ω ] Ε Π Ι Σ Τ Ο Λ Ε Σ

[

μ ε π α ραδείγματα από τ ο κ είμ εν ο. Α φ ο ύ λοιπ όν μας έπ εισε ό λ ο υ ς μ ε τη ν ισχυρή το υ επ ιχειρηματολογία, έ φ τα ­ σ ε σ το σ η μ είο να δηλώσει τ ο πασιφα­ νές πλέον, «δεν αποκλείεται η μετάφρα­ ση του Ά τλα ντα το υ ο υ ρα νού να ανήκει στις χειρότερες όλων των εποχών». Τ ο π ρώ το επ ιχείρημα το υ κ. Μ ιχαηλίδη κατά τη ς μ ετά φ ρ α σ η ς ήτα ν «η ασυνεπ ής κ α θα ρεύουσ α » σ τη ν οποία έ γ ρ α φ ε ένας Α μ ερ ικ α ν ό ς σ υ μ β ο λαιο­ γ ρ ά φ ο ς το υ 1850. Α ν α φ έρ ετα ι σ το π ρώ το από τα έ ξι κεφάλαια, για να μην πω βιβλία, που α π ο τελο ύ ν τ ο λ ο ­ γ ο τε χ ν ικ ό α υ τό μ εγα θήριο. Η καθα­ ρ εύ ο υ σ α θα ή τα ν α σ υ νεπ ή ς εά ν ό ντω ς υπ ήρχε. Μ ό νο που δ ε ν υπάρ­ χει. Γιατί δ εν μ ετα φ ρ ά σ τη κε σ ε καθα ­ ρεύ ο υ σ α για ευ ν ό η το υ ς λ ό γ ο υ ς αλλά σ ε «ασυνεπή» δ η μ ο τικ ή . Τ ο π ρω τό­ τυ π ο έχ ει, πράγματι, ένα σ ο β α ρ ο φ α ­ ν έ ς και σ χ ετικά επ ίσ ημο ύ φ ο ς και ενί­ ο τ ε κάπ οιες α π αρχαιω μένες λ έ ξε ις που ουσιαστικά α ντανα κλούν τη μα­ τα ιό δ ο ξη χρήσ η τη ς γλώσσας εν ό ς α φ ελή και α π ο τυ χη μ έν ο υ συ μ β ο λαιο­ γρά φ ου . Υπ άρχει μια υπόγεια ειρω ­ νεία που δ ια τρ έχ ει τ ο π ρω τό τυπ ο (αλλά και τη μετά φ ρα σ η ) και φ α νερ ώ ­ νετα ι σ το ε π ό μ εν ο κεφ ά λα ιο - βιβλίο το υ μ υ θ ισ το ρ ή μ α το ς, ό τα ν ένα ς ν εα ­ ρ ό ς σ υ ν θ έτη ς ανακαλύπ τει ο γδ ό ν τα χρό νια μετά τ ο τα ξιδ ιω τικ ό η μ ε ρ ο λ ό ­ γιο το υ 1850 και αμφιβάλλει για τη γνη σ ιό τη τά το υ δ ιό τι η γλώσσα το υ μοιάζει επίπλαστη. Και πώς να μην εί­ ναι δ ηλα δή; Ο Μ ίτσ ελ α σ κεί έξυπ να τη ν α υ το κ ρ ιτικ ή το υ και α υ το σ αρκά ζετα ι, κ λ είνο ντα ς τ ο μάτι σ το υ ς κρ ιτι­ κο ύ ς που εν δ εχ ο μ έν ω ς να α π ο δ οκί­ μαζαν τη δο υ λειά το υ . Ναι, μας λέει, μπ ο ρεί τ ο κ ε ίμ ε ν ο να θ υμίζει Μ έλβ ιλ και Ν τε φ ό ε , αλλά δ ε ν είναι και ο ύ τε σκοπ εύει βέβαια. Είναι Μ ίτσελ. Τ ο δ ε ύ τε ρ ο α ρ νη τικό σ χό λιο για τη μ ετά φ ρα σ η ήταν: « Ο ι νεο λ ο γ ισ μ ο ί το υ Μ ίτσ ελ μ ετα τρ έπ ο ν τα ι σ ε α νέμπ νευ σ τες α νο ρ θ ο γρα φ ίες» . Ο κ α λο­

53

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

π ρ ο α ίρ ετο ς π α ρουσ ια σ τής μετα π η­ δάει σ το π έμπ το κ εφ ά λα ιο ή αλλιώς βιβλίο εν τό ς το υ βιβλίου και αποκαλεί νεο λ ο γ ισ μ ο ύ ς τα « x p e c t (expect), lite (light), slitely (slightly)» κ.λπ., τη ν επι­ λ εκ τικ ή , δηλα δή, απλοποίηση τη ς ο ρ ­ θογρα φ ία ς στα αγγλικά το υ μ έλ λ ο ­ ν τος. Είναι ένα μ όν ο από τα λίγα (συ­ γκριτικά μ ε τ ο επ ό μ εν ο κ εφ άλα ιο) τ ε ­ χνά σ μα τα που χ ρησ ιμοπ οιεί ο Μ ί­ τσ ελ. Π ροσ π αθώ ντας να διατηρήσ ω τη λογική αυτή, απλοποίησα, εξίσ ο υ α υθαίρετα βέβαια, όλα τα α υ/ευ σε α β/αφ και α φ /εφ α ντίσ τοιχα . Ίσω ς να μην είναι ε ξα ιρ ετικ ά εμπ νευσ μένο, ήτα ν όμω ς μια καλή, κατά τη δική μου πάντα εκτίμ ησ η, λύση σ' ένα σ ύ ν θ ετο πρόβλημα. Η οποία δ εν δ ό θ η κ ε κα­ θ ό λ ο υ αβα σ άνισ τα. Ό σ ο ν α φ ο ρ ά το υ ς α ληθ ινούς ν εο λ ο γ ισ μ ο ύ ς το υ π ρω τοτύπ ου, λ έ ξε ις όπως hygiener και corpocracy, α π οδόθηκαν με α ντίσ τοι­ χ ο υ ς νεολ ο γ ισ μ ο ύ ς, δηλα δή υγειονο μέα ς και ετα ιρ ειοκ ρ α τία . Τ ο τρ ίτο α ρ ν ητικ ό σ χόλιο το υ κ. Μιχαηλίδη ήταν: «Α π ό τ ο έ κ το αφ ηγη­ μ α τικό π εδ ίο το υ π ρω τοτύπ ου με το υ ς βά ρβ α ρους σ υνειρ μούς π ρ ο κ ύ ­ πτει στα ελληνικά ένα ς χ υ λό ς χω ρίς νόημα». Κατά τη διάρκεια τη ς μ ετά ­ φ ρα σ ης α λληλογρα φ ούσ α όχι μόνο μ ε το ν ίδιο το ν Ν τέ β ιν τ Μ ίτσ ελ αλλά και μ ε τη ν ομά δα τω ν μετα φ ρα σ τώ ν το υ Cloud Atlas, τ ο λ εγ ό μ εν ο C loud C re w . Τ ο μυθισ τόρημα α υ τό έχ ει ήδη μ ετα φ ρ α σ τεί σ την Πολω νία, Εσθονία, Ισπανία, Ν ορβ ηγία , Φ ιλανδία, Σ ο υ η ­ δία, Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία, Κ ο ρ έα και σ την Ελλάδα φυσικά. Τ ο «πλήρω ­ μα τω ν νεφ ελώ ν», οι α φ οσ ιω μένοι και ευ σ υ ν είδ η το ι μ ετα φ ρ α σ τές το υ εν λόγω βιβλίου, σ τα χυολόγησ α ν ση­ μειώ σεις 115 σ ελίδω ν που α φ ο ρ ο ύ ­ σαν τ ο μυθισ τόρημα και τις δ ια ν έ­ μουν π λέον μεγα λόκα ρδα στα μελ λ ο ­ ντικά μέλη τη ς ομά δας. Ο ι σημειώ ­ σ εις π ροέκυψ α ν από τη ν α λληλογρα ­ φία το υ ς μ ε το ν σ υγγρα φέα και περι-

λάμβαναν από διευ κρινισ τικά σχόλια έω ς και επ ισημάνσεις λαθώ ν (μάλιστα «λαθών» όπω ς D io m e d e s α ντί για Diogenes, C o rta z a r αντί για C o rte s κ.λπ.) σ το π ρω τότυπ ο. Μ αζί μ ε τις σημειώ σεις, ο « χ λια ρός» Ν τέ ιβ ιν τ Μίτσ ελ π α ρ είχ ε ένα χ ρ ή σ ιμ ο γλωσσάρι, καθώ ς και μια συνοπ τική αναφ ορά στη γλώσσα το υ έκ το υ κεφ αλα ίο υ βιβλίου. Ό π ω ς γρά φ ει ο ίδιος, «η γλώσσα το υ Ζ α χα ρία θα είναι σαφώς μια π ρόκληση. Είναι ένα χ α ο τικ ό μίγ­ μα χα β α νέζικη ς δ ια λ έκ το υ και ν ε ο λ ο ­ γισμών». Και όπως συμπληρώ νω εγώ, είναι μια γλώσσα που δ ε ν θα π ρέπει να θυμίζει κάπ οιο σ υ γ κ εκ ρ ιμ έν ο ιδίω ­ μα, για τί τη μιλάει ένας β ο σ κό ς τη ς Χ α βά ης χίλια χρό νια μ ετά , ύσ τερα από π υρηνικό ό λ ε θ ρ ο που αφάνισε

τη ν α νθρ ω π ότητα α φ ήνοντα ς μόνο μια ομ ά δ α «π ολιτισμένω ν» σ' ένα κα­ ράβι, καθώ ς και μ ερ ικ ές α ντιμ α χό μ εν ε ς φ υ λ ές ιθαγενώ ν στη Χ α βά η. Ένα μιτσελικό σ ενά ριο. Είναι μια γλώσσα, σ υ νεχίζει ο Μ ίτσ ελ, άγρια, απαίδευτη, π ρ ο φ ο ρ ικ ή , δ υ σ ν ό η τη , όχι τό σ ο ό μω ς ώ σ τε να φ ρ εν ά ρ ει τελ είω ς το ν αναγνώστη, μ ε σ υντα κτικά και γρ α μ ­ μ α τικά λάθη , η χ ο μ ιμ η τικ ές λ έ ξε ις , π ρω τόγονη, με δ ικο ύ ς τη ς κανόνες σ το υ ς οπ οίους, βέβαια, θα πρέπει να είναι συνεπής. Είναι μια γλώσσα όπου ε ν δ εικτικ ά α να φ έρω πως τ ο la rd b ird δηλώ νει ένα ανύπ αρκτο επί το υ πα­ ρ ό ν το ς πουλί που μοιάζει μ ε γ α λο­ πούλα, τ ο babbit σημαίνει baby (μω ­ ρό ), howzit σημαίνει to greet (χα ιρ ε­ τώ ), squeezywheezy σημαίνει accordion

Κ άποιοι μας επαινούν για τις εγκαταστάσεις μας...

Το 1998 ενώσαμε τις δυνάμεις μας με τον φιλόδοξο στόχο, να δημιουργήσουμε μία εταιρεία ΠΡΟΤΥΠΟ στο χώρο του χαρτιού! Σήμερα η ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ - ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΣ καθιερώνεται σε ΕΤΑΙΡΕΙΑ - ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗ στην κατηγορία της, με σημαντικό μεγέθη πωλήσεων, πρότυπες ιδιόκτητες εγκαταστάσεις και εξειδικευμένα συστήματα logistics - μηχανογράφησης.

Είμαστε περήφανοι για τους ανθρώπους και την οργάνωσή μας, που μας βοήθησαν να πετύχουμε όλα αυτά. Με μεθοδικό βήματα κατακτάμε το στόχο μας, δηλαδή να προσφέρουμε σε εσάς, τους πελάτες μας, προϊόντα και υπηρεσίες που ικανοποιούν απόλυτα τις ανάγκες σας. Για μας καταξίωση είναι να παραμείνουμε η πρώτη σας επιλογή... σε φύλλο και ρολό χαρτί!

21ο χλμ. Ε.Ο. Αθηνών - Λαμίας · 145 68 Κρυονέρι ...ε μ ε ίς κ α μ α ρ ώ ν ο υ μ ε γ ι ’ α υ τ ό π ο υ γ ίν ε τ α ι μ έ σ α !

^

//Τπλ·:

^I0g6247100

6

' ^ | .^ ° G^ ,G p a Perg

δ ι α β α ζ ω ] Ε Π Ι Σ Τ Ο Λ Ε Σ

[

(α κ ο ρ ν τεό ν ), rabbit σημαίνει run (τρ έ ­ χω) και τ ο γλωσσάρι βέβαια σ υ ν εχ ίζε­ ται. Είναι μια γλώσσα όπ ου εά ν ο ανα­ γνώ στης σκαλώ νει μία φ ο ρ ά και α δυ­ να τεί να καταλάβει τι γίνεται, ο μ ετα ­ φ ρα σ τή ς σαφώς σκαλώ νει δ έκ α , ενώ η ευθύνη τω ν επ ιλογώ ν το υ το ν σ το ι­ χειώ νο υ ν για καιρό. Τ έλ ο ς , είναι μια γλώσσα για τη συ ντέλεια και το ν ε κ ­ φ υ λισ μ ό τη ς γλώσσας και υπ' αυτή τη ν έννοια θα μπ ο ρο ύ σ ε πράγματι να ο ν ο μ α σ τεί «χυλός». Είναι σαφώ ς μια γλωσσική Βαβυλωνία. Σ ε καμία π ερίπτωση η μ ετά φ ρασ η το υ έ κ το υ κεφ αλα ίο υ - βιβλίου δ εν έγινε αβασάνιστα. Π ρ ο η γή θ η κα ν π ολ­ λά π ρο σ χ έδ ια , π ο λλές ε σ ω τε ρ ικ ές δ ιαπ ρα γματεύσ εις, σ υ ζη τή σ εις μ ε άλ­ λο υ ς συ να δ έλφ ο υ ς, α υ το α μ φ ισ βητήσεις, α υ το κ ρ ιτικ ές και α υ το λ ο γ ο κρ ισίες. Η αλήθεια είναι πως ή μ ο υ ν λ ιγό­ τ ε ρ ο το λ μ η ρ ή , για να μην πω δ η ­ μιουργική, από το ν Μ ίτσ ελ. Κάπ οιες λ έ ξε ις από τ ο γλωσσάρι α π οδόθηκαν βάσει νο ή μ α το ς, ά λλες γλωσσο-πλάστηκαν. T o lardbird έγινε χοντροπούλα, τ ο squeezywheezy έγ ιν ε ζουλοσφυριχτό, τ ο rabbit έγινε λαγοτρέχω, τ ο howizit έγ ιν ε τιχαμπαριάζω. Η ο ρ θ ο γ ρ α φ ία απλο π οιήθηκε. Λ έ ξ ε ις ρο κανίσ τη καν όπως και σ τ' αγγλικά. Υ π ά ρχο υ σ ες λ έ ­ ξε ις ά λλα ξα ν σημασία (π.χ. πεθαίνω έ ­ γινε θανατώ νομαι). Στα αγγλικά όλα τα ρήμα τα έγιναν ομαλά, εδ ώ κατα ργήθ η καν οι μ εσ ο π α θ η τικές κατα λή­ ξεις . Εισήλθαν λάθη τύ π ο υ «οι πιο ε ξυ π ν ό τερ ο ι» , λάθη που κάνουν παι­ διά όπως « σ τρα βοπ όδι». Τα σ υντα ­ κτικά λάθη ήτα ν λίγα, για τί ήτα ν τ ο μ ό ν ο σ η μ είο όπ ου ο Μ ίτσ ελ δ εν πει­ ρα μ α τίσ τη κ ε και τό σ ο - δ ιό τ ι π ρ ο φ α ­ νώς η γλώσσα θα κατα ν το ύ σ ε α κα τα ­ νό η τη , όχι απλώς δυ σ νό η τη . Τ έλ ο ς, ά λλ α ξα ν οι κ α τα λ ή ξε ις επ ιθ ετικ ώ ν προσδιορισμώ ν, π.χ. τ ο φ ιλ ό ξε ν ο έγ ι­ νε φ/λοξεν/κό, τ ο μ π ερ δ εμ έν ο μπερδευτ/κό κ.ο.κ., α λλού για να α π ο δ ο ­ θ ο ύ ν μ ο ρ φ ο λο γικά παιχνίδια όπως 6

0

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

friendsome και scarysome και α λλού για ν' α ντισ τα θμισ τούν κάπ οιες «ανώ μα­ λ ες » λ έ ξε ις το υ π ρ ω τοτύπ ου που απ οδόθηκαν ομαλώ ς σ τη μετά φ ρασ η. Τ ο θ έμα βέβαια δ εν εξα ν τλ είτα ι εδώ , όμω ς θεω ρώ πως η π ρόθεσ ή μου να παραμείνω πιστή σ το πνεύμα το υ π ρω τοτύπ ου έγ ιν ε σαφής. Δ υσ τυχώ ς, γλω σσ ικές α κροβ α σ ίες όπως «π εθα ­ μένα), π εθα μένεις, π εθα μένει» «ζω δεζώ, ζω δεζείς, ζω δ εζεί» επ ικροτούντα ι μ όνο σ ε α να γνω ρισ μένους συγγρα­ φ είς. Σ ε ά σ ημους μ ετα φ ρ α σ τές θεω ­ ρούντα ι α σ υγχώ ρητες. Τ ο μ όν ο για τ ο ο π οίο οφ είλω να απολογηθώ σ το ν αναγνώστη α φ ορ ά τη ν α βλεψ ία που α φ ορ ά τη ν απόδοση τω ν ο ν ομά τω ν το υ ά γγλου συνθέτη Π έρ σ ε λ και το υ πασίγνω στου συγ­ γ ρα φ έα Λ ό ρ ε ν ς Ν τά ρ ελ . Α λλά για τις α β λ εψ ίες φ υσ ικά π ρ ο β λ έπ ετα ι ο διορθω τής. Ω σ τό σ ο τ ο όνομά το υ έχ ει εξα φ α ν ισ τεί μυσ τηριω δώ ς από τη ν τα υ τό τη τα το υ βιβλίου, μα ρτυρώ ­ ν τα ς και τη ν απουσία τη ς α νάλογης φ ροντίδας... Π έρ α από τη ν προφ α νή παρανάγνωση το υ παρουσίασα), τ ο ερώ τημα είναι: Π ώ ς είναι δ υ ν α τό ν να γ ρ ά φ ο ­ νται αβασάνιστα τό σ ο δ υ σ φ ημισ τικές και κ α κ ο π ρ ο α ίρ ετες κριτικ ές; Για ποιο λ ό γ ο ένα ς ν εα ρ ό ς έλληνας σ υγγρα­ φ έας, μ ε τη ν όποια εμβ έλ εια το υ κ. Μ ιχαηλίδη, κατα κρίνει και π ερ ιφ ρ ο ν εί ένα σ υνομήλικό το υ σ υγγρα φέα πα­ νευρω π αϊκής εμ β έλ εια ς (για να μην πω παγκόσμιας) και μαζί το υ ό λ ους το υ ς α π ο φ ο ίτο υ ς αγγλικής και συ­ γκ ρ ιτικ ής φ ιλολογίας; Η απάντηση ε ί­ ναι προφ α νής. Επειδή παρά τη ν ευ ­ φ ρά δεια και τις εντυπ ω σια κές το υ μ ε­ τα φ ο ρ ές , λείπ ουν δ ύ ο ουσιώ δη συ­ σ τα τικά από τη ν κριτική το υ : η α υ το ­ κριτική και η αυτογνωσία.

Άρτεμις Λόη μεταφράστρια

Σε αυτή την εικόνα υπάρχουν 100 βιβλία. Ανακαλύψτε τα. Η Fnac δ η μ ιο ύ ρ γ η σ ε έν α ν έ ο ο δ η γ ό μ ε τα 100 πιο α γ α π η μ έν ο βιβλίο ξένΓ λ ο γ ο τ ε χ ν ία απ ό to 1995 eujs το 2 0 0 5 . Α ν α κ α λ ύ ψ τε otis σ ελ ίδ ε5 το υ ό,τι δ ια β ά σ ο μ ε κ αι λ α τ ρ έ ψ α μ ε το τε λ ε υ τ α ία 1 0 χ ρ ό ν ιο . 210 6305555

5

Ιέντε ν έ ο ι ά νθ ρ ω π ο ι ε κ δ ί­

δ ο υ ν το π ρώ το το υ ς η ε ζο γ ρ α φ ικ ό

β ιβ λ ίο .

Κ ά π ο ιο ι

έ χ ο υ ν π ρο ϋ π η ρεσ ία σε ά λ λ ο ε ίδ ο ς τέ χ ν η ς (η θοπ οιία, ρ ο κ μουσική ,

θ ε α τρ ικ ή

γρα φή,

ποίηση). Ό μ ω ς ο π ε ζό ς λ ό ­ γ ο ς έχει α π ο δ ειχ τεί ο Βασι­ λ ιά ς . Μ υ θ ισ τό ρ η μ α ή δ ιή γ η ­ μα είνα ι τα είδ η μ ε τα οπ ο ία κα τα γ ίν ο ν τα ι και π ετυχαίνουν τη ν

πρώ τη το υ ς

νίκη. Θ α

υ π ά ρ ξει σ υ νέχεια ; Εδώ είνα ι το

σ τοίχημα .

Το

Δ ια β ά ζω

π ροσ π α θ εί να ψ υ χο λ ο γ ή σ ει α υ το ύ ς τ ο υ ς ν έ ο υ ς α ν θ ρ ώ ­ π ο υ ς και ν α σ α ς το υ ς γ ν ω ­

Δημήτρης ΚαλαΒρής

Γιάννης Ζευγώλης

ρίσει, εν ώ π α ρ α λ λ ή λ ω ς π ρο ­ τείν ει ν α το υ ς δ ια β ά σ ε τε και ν α π ερ ιμ έν ετε μ ε ε ν δ ια φ έ ­ ρ ο ν το ε π ό μ ε ν ο Β ιβλίο το υ ς .

Επιμέλεια: Νικόλ Λ αφ αζάνη Φ ωτογραφ ίες: Βίκυ Λαφ αζάνη

Νέοι (ωραίοι) και

Νίκος Μάντης

Δημήτρης Μητσοτάκης

Λένα Κιτσοπούλου

πρωτοεμφανιζόμενοι Π ε ζ ο γ ρ ά φ ο ι που έ κ α ν α ν α ί σ θ η σ η μ ε τ ο πρ ώτ ο τ ο υ ς β ι β λ ί ο

Η πρώτη του συλλογή διηγημάτων, τοΛογοχανείο, δεν έγινε

Γιάννης ΖευγώΠης

γνωστή από βιβλιοκριτικές και κυριακάτικα ένθε­ τα. Διαδόθηκε «από στόμα σε στόμα». Μεγάλη

Η γραφή του Ζευγώλη είναι εμποτισμένη από τεράστιο περίσ­

σευμα φαντασίας, εντελώς ιδιοσυγκρασιακό χιού­ μορ και αιρετική, «λοξή» αντίληψη του κόσμου. Το

επιτυχία αν αναλογιστεί κανείς ότι το βιβλίο κυκλο­

ίδιο ευφάνταστος μοιάζει και ο επαγγελματικός

φόρησε από ένα «μικρό» εκδοτικό οίκο. Κι ενώ δεν

του προσανατολισμός. Έχοντας αποφοιτήσει από

είχαμε προλάβει ακόμα να κλείσουμε το πρώτο του

τη Γαλλική φιλολογία, συνεχίζει τις σπουδές του

«πόνημα», ο Γιάννης Ζευγώλης «χτύπησε» για

στη Νομική με τη φιλοδοξία να σταδιοδρομήσει ως

δεύτερη φορά με το Αστεγοσκόπιο, μια συλλογή

νομικός αντιπρόσωπος των κωφών. Ναι, γνωρίζει

ιστοριών με κοινό παρονομαστή τους άστεγους.

και τη νοηματική!

ΠΝΕΝΠΪΪΙ Κ α τάλαβα ότι με γ ο η τεύ ει η σ υγγρ αφ ή ό τα ν... έκα­ να το πρώτο ταξίδι χωρίς επιστροφή. Είχα φ τιάξει τους δικούς μου ήρωες, τη δική μου πλοκή, τη δική μου πόλη· ας ήταν και χάρτινη... Τ α βιβλία που μ ε σ τιγ μ ά τισ α ν ή τα ν ... το Λεξικό των Χαζάρων του Πάβιτς, Το βυζί του Φίλιπ Ροθ, 0 φύλα­ κας στη σίκαλη του Salinger, Κι ο ήλιος ανατέλλει ξανά του Χ έμινγουεϊ, Βέρνον ο μικρός Θεός του D B C Pierre. Α ν τίθ ε τα , δ εν ά ν τεξα να διαβά σ ω μ έχ ρ ι τέλ ο υ ς... την Πανούκλα του Καμύ. Πολύ πανούκλα, ρε γαμώτο (το περίεργο ήταν ότι μου άρεσε!). Ο εκ δ ο τικ ά ς κ ά σ μ ο ς ε κ τω ν έσ ω μ ο ιά ζει... μ' ένα ραγισμένο καθρέφ τη. Ν ομ ίζεις ότι θα δεις τον εαυ­ τό σου και αντί γι' αυτό διακρίνεις μία ουλή ματωμέ­ νη, αλλά είναι η πρώτη φορά που ξυρίζεσαι. Π ού θα πάει; Δ εν θα μαλακώσουν τα γένια; Δ ια β ά ζο ν τα ς τη ν π ρώ τη κ ρ ιτ ικ ή έν ιω σ α... σαν ελέ­ φαντας που έχει πάθει η προβοσκίδα του αγκύλωση. Δ εν μπορώ όμως να πω ότι κράτησε για πολύ. Απ' το υ ς ήρ ω ες που έπ λασ α πιο κ ο ντινά μου νιώ ­ θω ... ένα πιθηκάκι που έχει εγκλωβιστεί μέσα σ' ένα αιδοίο και δε λέει να βγει από κει μέσα... Σ υ γ γ ρ α φ ικ ή μου α ρ ετή θεω ρ ώ ... τον τρόπο που χάνω τη δομή. Κι α δ υ ν α μ ία ... τη δομή που δεν βρήκα ποτέ. Έ κ α να τη ν πρώτη μου εμ φ ά ν ισ η σ τη λο γο τεχν ία μ ε δ ύο βιβλία που εκ δ ό θ η κ α ν μ ε δ ια φ ο ρ ά οχτώ μηνώ ν γ ια τί... μπορεί μεν να εκδόθηκαν σε σύντο­ μο χρονικό διάστημα, αλλά στην ψυχή μου δ ε βρέ­ θηκαν ποτέ τους στην ίδια γειτονιά. Εξάλλου, το Αστεγοσκόπιο είναι ένα ειδικό λογοτεχνικό βιβλίο (ας μου επιτραπεί ο όρος), όπως είναι και το πρόβλημα των αστέγων στην πόλη μας. Τ ο βιβλίο που με αντιπ ρο­ σωπεύει περισσότερο είναι το Λογοχανείο και παρό­ λο που δεν είχ ε προλάβει να βγει από μέσα μου, η θέληση να αφιερώσω ένα βιβλίο στους αστέγους ήταν ακόμη πιο δυνατή. Δ εν χρειάζεται να διαβάσει κά­ ποιος το Αστεγοσκόπιο. Α ρ κεί να διαβάσει τόσα βιβλία πεταμένα (χαμένες ζωές αληθινές!) που κυκλοφορούν σαν φαντάσματα ανάμεσά μας, ενώ εμείς τους προ­ σπερνάμε ανυποψίαστοι.

Σ τ ο υ ς τίτλ ο υ ς κ αι τω ν δ ύο μου βιβλ ίω ν χ ρ η σ ι­ μοπ οίησ α λο γο­ π α ίγνια γ ια τ ί... ήθελα κι εγώ να νιώσω όπως μία μηχανή παραγω­ γής. Έ φτιαξα δύο καινούργιες λ έ­ ξεις, αυτό είναι όλο. Μόνο μία λέ­ ξη, το «λογοχα­ νείο», μπορούσε να αντιπ ροσω­ πεύσει το χάος

Γϊογο

Q VE10

Γιάννης Ζευγώλης

Λ ο γ ο χ α ν ε ίο μυαλό μου όταν έγραφ α και το πόσο με βοήθησε ο λόγος για να δραπετεύσω. Στο «ασ τεγοσ κόπ ιο» ήθελα με μια λέξη να αγκαλιάσω την ευρύτητα του θέματος, γιατί με κά­ ποιον τρόπο όλοι έχουμε υπάρξει άστεγοι στην ψυ­ χή μας. Εάν δεν το έχει νιώσει ακόμα κάποιος, μάλ­ λον θα πρέπει ν' αρχίσει ν' ανησυχεί. Α σ χ ο λ ή θη κ α ε κ τεν ώ ς μ ε το δ ιή γ η μ α γ ια τί... δεν μπόρεσα να ασχοληθώ ευκαιρ ια κά με το μυθιστόρη­ μα. Τ ο συναίσθημα είναι εκείνο που σε κατευθύνει. Εάν νιώσεις κάτι γρήγορο και δυνατό θα το απεικονί­ σεις στο χαρτί με τη μορφή διηγήματος (το πολύ νου­ βέλα). Εάν πάλι νιώσεις ότι ήρθε η ώρα να παντρευ­ τείς (με μία ιδ έα), τό τ ε είναι καιρός για μυθιστόρημα. Π ρ ος το παρόν είμαι αρραβωνιασμένος. Σ τ ις ισ το ρ ίες που γρ άφ ω κ υ ρ ια ρ χ εί... το παράλο­ γο ως λογικό. Θ έλ ω να σ υνεχίσ ω γ ρ ά φ ο ν τα ς ... το ίδ ιο παράλογα. Εάν ποτέ εκλογικευτεί η γραφή μου (άρα κι εγώ), θα σταματήσω (μάλλον θα έρθει κι αυτό ξαφνικά) να γρά­ φω. Α ν μπ ορ ούσ α να πω κ ά τι σ' α υ τά ν που μ ε δ ια β ά ­ ζε ι θα έλ εγ α ... να προσέξει καλά τις λέξεις που δεν χρησ ιμοπ οιώ .·

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

65

Αν δεν είχα διαβά­ σει το βιογραφικό του Δημήτρη Κα-

Δημιίτρης καλαβρής

στην Αθήνα του 7 9 . 0 ορθόδοξος παγα­ νισμός της επαρ­

λαβρή δύσκολα θα πίστευα ότι ο Άγγελος τι -

χίας συνδυάζεται περίτεχνα με την μεταμοντέρνα

μωρός γράφτηκε από έναν 27χρονο. Πόσο μάλ­

σύγχρονη συνθήκη. Οι περιγραφές του τόπου και

λον όταν κατόπιν πληροφορήθηκα ότι πρώτη γρα­

της ζωής των ανθρώπων έξοχα δοσμένες.

φή την είχε τελειώσει στα... 23, ενώ σπούδαζε

Εντύπωση μου έκανε όταν ο συγγραφέας μου εκ­

Βιοχημεία!

μυστηρεύτηκε ότι δεν έχει διαβάσει Ζυράννα Ζα-

Ηθογραφικό μυθιστόρημα, που εκτυλίσσεται σε

τέλη. θ α ορκιζόμουν ότι είχε τα βιβλία της ευαγ­

δύο χρονικά επίπεδα, πραγματεύεται μια ιστορία

γέλιο. Αν ψάχνει για εκλεκτικές συγγένειες, ο

με αφετηρία αρχικά ένα ηπειρωτικό χωριό το ’41

μυημένος αναγνώστης θα τις εντοπίσει στο Και

για να κορυφωθεί πρώτα στη Νέα Υόρκη κι έπειτα

με το φως του λύκου επανέρχοπαι.

ΙΤΝΕΝΤΕΥΪΗ Κ α τά λ α β α ό τι μ ε γ ο η τεύ ει η σ υγ γρ α φ ή ό τα ν ... εί­ δα ότι μπορώ να ξοδεύω ώρες κάνοντας κάτι τόσ ο απαιτητικό και σκληρό και συνάμα να λέω ότι αυτό που κάνω μου αρέσει. Τ α βιβλία που μ ε σ τιγ μ ά τισ α ν ή τα ν ... διαβάσματα από Ν τοσ τογιέφ σ κι, Χ έμινγουεϊ, Καζαντζάκη, Στίβεν Κινγκ. Α ν τίθ ε τα , δ εν ά ν τεξα να διαβά σ ω μ έχ ρ ι τέλ ο υ ς ... τους Άθλιους, για παράδειγμα. Ο εκ δ ο τικ ό ς κ ό σ μ ο ς ε κ τω ν έσ ω μ ο ιά ζει μ ε... την Τροία εκ των έσω! Ν ομ ίζεις ότι δεν έχεις συναντή­ σει, ούτε θα συναντήσεις ποτέ κάτι παρόμοιο, κι αφού τα καταφ έρεις κι είσαι μέσα στην Τρ οία, σ' ενδιαφ έ­ ρει μόνο να αρπάξεις ό,τι ασημικό περισσεύει για σ έ­ να και να φύγεις για το σπίτι σου. Λ ια β ά ζο ν τα ς τη ν πρώ τη κ ρ ιτ ικ ή ένιω σ α ... την ανά­ γκη να ανάψω και να καπνίσω αργά ένα τσιγάρο. Η υ π ο ψ η φ ιό τη τα για τα β ρ α β εία το υ Δ ιαβάζω ή τα ν για μ έν α ... μια ενδιαφέρουσα τροπή! Α π ' τους ήρωες που έπλασα πιο κοντινό μου νιώ­ θω... κανέναν, αν θέλω να είμαι ειλικρινής. Η αλήθεια είναι ότι δεν κρατήσαμε πολλές επαφές από τότε. Σ υ γγ ρ α φ ική μου α ρ ετή θεω ρ ώ ... τη διάθεσή μου να ταξιδέψω , να φύγω και να γνωρίσω διαφορετικούς κό­ σμους. Κι α δ υ ν α μ ία ... τις πολλές εμμονές μου, που γκρινιάζουν όταν προσπαθώ να πάω κάτι «πιο μακριά». Η ιδ έα σ το ν Άγγελο τιμ ω ρ ό π ρ ο έκ υ ψ ε... από την επιλογή μου να ασχοληθώ με το συγκεκριμένο θέμα. Ό λ α τα υπόλοιπα προέκυψαν στην πορεία. Η ισ το ρ ία κ ιν είτα ι σ ε δ ύο χρ ό ν ο υς και τόπ ους: έν α ηπ ειρώ τικ ο χω ρ ιό το υ '4 1 και τη Ν έ α Υ ό ρ κ η το υ 7 9 , για να κ α τα λ ή ξει σ τη ν Ελλάδα τη ς ίδ ια ς π ερ ιόδ ου. Ό ν τ α ς γ ενν η μ ένο ς το '80 , η α ν α σ ύ σ τα ­ ση άγνω σ τώ ν μου επ οχώ ν ή τα ν ... ένα παιχνίδι, που μπαίνεις αλλά δεν ξέρ εις τους κανόνες. Σιγά-σιγά μα­ θαίνεις, κι άλλους κανόνες τους τιμάς, άλλους τους φέρνεις στα μέτρα σου και το παιχνίδι αποκτά γοη­ τεία... Άλλωστε, εξαιτίας των πολλών πληροφοριώ ν

διαβάσματα ή εικό­ νες από άγνωστες εποχές, είναι σαν να αποκτούμε και μια μνήμη όσων δεν γνωρίσαμε. Ξ έρ ω ό τι οι κ ρ ιτ ι­ κ ο ί π ερ ιμ έν ο υ ν το δ εύ τερ ο βιβ λ ίο για να α ξιο λο γ ή ­ σ ουν τη δ ουλειά μου μ ε πιο κ α θ α ­ ρ ό μ ά τ ι. Α υ τό με Δημήτρης Καλαβρής κ ά ν ει... Η αλήθεια Ο ά γ γ ε λ ο ς τ ι μω ρ ό ς είναι ότι η ιδέα τρυ­ πώνει σ το μυαλό Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2007 και με απασχολεί, σελ. 354, τιμή: 15,00 ευρώ μα βλέπω μόνο αδιέξοδ ο. Έχω κα­ ταλάβει ότι αν μπω στη διαδικασία να το σ κέφτομαι αυτό, δεν πρόκειται ποτέ να τελειώ σω ένα δ εύτερ ο βιβλίο. Ο πότε, νομί­ ζω ότι θα πρέπει να με αφήνει κάπως ψυχρό. Α ν μπ ορ ούσ α να πω κ ά τι σ' α υ τ ό ν που μ ε δ ια β ά ­ ζει θα έλ εγ α ... τίποτα. Ο αναγνώστης είναι πάντα πιο έξυπνος απ' το βιβλίο που διαβάζει. Τι μπορώ να πω σ' αυτόν και να βγω κ ερ δ ισ μ έν ο ς;·

Ο Νίκος Μάντης είχε την τύχη να γευτεί όλα εκείνα

Νίκος Μάντης

που κάθε πρωτοεμφανιζόμενος ονειρεύεται για τον εαυτό του. Έγρα­

αφήνουν ως επίγευση την αίσθηση της γλυκιάς

μελαγχο­

λίας. Μια συνεσταλ­ μένη, ρομαντική κατήφεια. 0 Μάντης είναι στυλί-

ψε την αξιοπρόσεκτη συλλογή διηγημάτων Ψευδώ­

στας. Μοιάζει να τον νοιάζει περισσότερο το σμί­

νυμο, ένας μεγάλος εκδοτικός οίκος επένδυσε

λευμα της γλώσσας παρά η ίδια η ιστορία. Η ιστο­

στο ταλέντο του και σχολιάστηκε αρκούντως απ’

ρία, άλλωστε, υπάρχει για να ντυθεί με λέξεις. Τις

τους δημοσιογράφους.

κατάλληλες κάθε φορά. Κι αυτό ακριβώς πετυχαί­

Οι δώδεκα ιστορίες, με θεματικό άξονα οι περισ­

νει με τα διηγήματά του. Μια περίτεχνη ακροβα­

σότερες τον έρωτα στις διάφορες εκδοχές του,

σία στα όρια της εκφραστικότητας.

ΪΪΝΕΝΠΪ1Η Κ α τά λ α β α ό τι μ ε γ ο η τεύ ει η σ υγ γρ α φ ή ό τα ν ... ήμουν στην αρχή της εφηβείας. Μ έχρι τό τ ε είχα την εξίσου βαθιά πεποίθηση ότι προορισμός μου ήταν να γίνω ζωγράφος. Πάντως, δεν έχω ακόμα ξεκαθαρίσ ει αν η αγάπη μου για τα βιβλία υπήρξε η αιτία ή το απο­ τέλεσμα της θέλησής μου να γίνω συγγραφέας. Τ α βιβλία που μ ε σ τιγ μ ά τισ α ν ήτα ν... Αυτή η ερώ­ τηση με φέρνει πάντα σε αμηχανία, γιατί, όπως συμ­ βαίνει με τις ταινίες ή τη μουσική, μπορώ να δώσω στοιχεία για το γούστο ή τις προτιμήσεις μου, όχι όμως και να ορίσω έναν ή δύο τίτλους που με συγκίνησαν κατά προτεραιότητα. Μπορώ να πω, πάντως, ότι ανε­ πιφύλακτο και αγνό θαυμασμό μου προκάλεσε η επα­ φή με το έργο του Βιζυηνού. Υπάρχουν διάφοροι συγ­ γραφείς για τους οποίους θα ευχόμουν να μπορούσα - μ ε κάποιο μαγικό τρ ό π ο - να ενσωμάτωνα στοιχεία απ' το έργο τους: ο Πόέ, ο Γουίτμαν, ο Χ ένρ ι Τζέιμς, ο Κοσμάς Πολίτης, ο Ρόμπερτ Μούζιλ, ο Ναμπόκοφ, η Γιουρσενάρ, ο Ιωάννου και πολλοί άλλοι. Α ν τίθ ε τα , δ εν ά ν τεξα να διαβά σ ω μ έχ ρ ι τέλ ο υ ς ... πολλά βιβλία που πέφτουν στα χέρια μου. Ό σ ο περ­ νούν τα χρόνια γίνομαι όλο και πιο ανυπόμονος ανα­ γνώστης. Κυρίως μου συμβαίνει όταν ένας συγγρα­ φέας χρησιμοποιεί το άλλοθι μιας ιστορία ς για να κρύψει την αδιαφορία του να εκ τεθ εί, ή την άρνηση/αδυναμία του να καλλιεργήσει μια πιο προσωπική σχέση με τη γραφή. Ο εκ δ ο τικ ό ς κ ά σ μ ο ς ε κ τω ν έσ ω μ ο ιά ζει... αρκού­ ντως πολύχρωμος και φ ιλόξενος. Και ελαφρώς περι­ χαρακωμένος ίσως (όπως κάθε έκφραση της κουλ­ τούρας στη χώρα μας). Δ εν έχω ακόμα πολύ σαφή ει­ κόνα. Δ ια β ά ζο ν τα ς τη ν πρώτη κ ρ ιτ ικ ή ένιω σ α ... χαρά, ικανοποίηση και ευγνωμοσύνη. Κυρίω ς γιατί κάποιος ξεχώ ρισ ε και σχολία σε το βιβλίο μου, δεδομένου ότι πλέον εκδίδονται χιλιάδες τίτλοι. Η υ π ο ψ η φ ιό τη τα για τα β ρ α β εία το υ Δ ια βά ζω ή τα ν για μ έν α ... αφορμή να νιώσω συναισθήματα της ίδιας τάξης με εκείνα της προηγούμενης ερώτησης. Μ ε την ευκαιρία να ευχαριστήσω το Διαβάζω για τη με­ γάλη τιμή αυτής της υποψηφιότητας. Απ' το υ ς ή ρ ω ες που έπ λασ α πιο κο ντινό μου νιώ ­ θω ... ένα π αράδοξο συνδυασμό μεταξύ του επιπό­

λαιου τυχοδιώ κτη του «Τόμπι Γουίλιαμς» και του καταθλιπτικού, βαρύθυμου περιπατη­ τή του τελευταίου διη­ γήματος, του « Π α ι­ διού». Σ υ γ γ ρ α φ ικ ή μου α ρ ε τή θεω ρ ώ ... την αίσθηση δομής που με διακατέχει. Νίκος Μάντης Κ ι α δ υ ν α μ ία ... και Ψ ευδώ νυμο πάλι την αίσθηση δ ο­ μής, η οποία κάπουΕκδόσεις Καστανιώτης, 2007 κάπου νιώθω να μ' σελ. 185, τιμή: 10,45 ευρώ εγκλωβίζει. Είναι κάτι που το βιώνω πιο έντονα στα θεατρικά μου γραψίμα­ τα . Θ α ήθελα να μπορούσα να παίζω πιο ελεύθερα με την αίσθηση του κενού, αυτού του ακαθόριστου τί­ ποτα που περιβάλλει την εποχή μας, απομακρυνόμε­ νος απ' τους κανόνες του «καλοφτια γμένου», που πά­ ντα δ ιατρέχει τον κίνδυνο να εκπέσει σε «προκάτ». Έ γ ρ α ψ α κ α θ εμ ιά απ' τις ισ το ρ ίες μου μ ε δ ια φ ο ­ ρ ετικ ό ύφ ο ς και σ τυ λ επ ειδ ή ... είναι ξεχω ριστές με­ τα ξύ τους ιστορίες, που απαιτούσαν διαφορετική μα­ τιά. Αλλά και γιατί επιθυμούσα τη δοκιμή μου στην ποικιλία του στυλ. Σ τ ο ν π εζό λόγο (σ ε α ν τίθ εσ η μ ε τα θ ε α τρ ικ ά και τη ν π ο ιη τικ ή σ υλ λογ ή) χρησ ιμ ο π ο ίη σ α ψ ευδ ώ νυ­ μο γ ια τί... έλα ντε. Ακόμα δεν το 'χω ξεκαθαρίσ ει. Πάντως απ' ό,τι μου λένε «γράφει», οπότε σ κέφ το­ μαι να το κρατήσω. Ξ έρ ω ό τι οι κ ρ ιτικ ο ί π ερ ιμ έν ο υν το δ εύ τερ ο βιβλίο για να α ξιο λο γ ή σ ο υν τ η δ ο υ λειά μου μ ε πιο κ α θ α ­ ρό μ ά τ ι. Α υ τό μ ε κ ά ν ει... να αγωνιώ καταρχήν για τη δική μου δημιουργικότητα. Για το αν δηλαδή θα υπάρξει κάτι καινούργιο από μένα που θα πάρουν στα χέρια τους οι κριτικοί. Α ν μπ ορ ούσ α να πω κ ά τι σ' α υ τ ό ν που μ ε δ ια β ά ­ ζει θα έλ εγ α ... είναι φριχτά κοινότοπο, αλλά δεν νο­ μίζω ότι χρειάζεται να του πω κάτι πέρα απ' αυτό που διαβάζει. Για όλα τα υπόλοιπα, υπάρχουν οι συνεντεύ­ ξεις. ■

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

<39

Δημήτρης Μ ητσοτάκης

Είναι ο...νεότερος απ’ τους νέους, με­ τρώντας επισήμως

Δημήτρης Μητσοτάκης

μόλις ένα μήνα

Κ α υ τ ή σ ο υ ίτα Ελληνικά Γράμματα, 2007

που ενοποιούν με έναν ιδιαίτερα πρω­ τότυπο τρόπο την αφήγηση.

ζωής στο χώρο της λογοτεχνίας. Ψυχή του ροκ συ­

Στην Καυτή σούπα παρακολουθούμε την πορεία

γκροτήματος «Ενδελέχεια», ο Δημήτρης Μητσοτά­

ενός νεαρού Αθηναίου, απ’ την παιδική του ηλικία

κης άφησε για λίγο στην άκρη τους στίχους κι

μέχρι το κρίσιμο σταυροδρόμι των τριάντα. Η εξι-

αφιερώθηκε σε μια πεζογραφική σύνθεση. Η στι-

στόρηση μιας ζωής που σε πολλούς θα θυμίσει

χουργική του καταγωγή, ωστόσο, δεν τον εγκατέ-

κομμάτια της δικής τους. Η γραφή του; Με ελεγ­

λειψε πλήρως. Ανάμεσα στις μικρές ιστορίες πα­

χόμενο κυνισμό, οξυδέρκεια και μαύρο χιούμορ.

ρεμβάλλονται ποιητικά πεζά, θραύσματα μνήμης,

Αρκετά σκληρή δηλαδή αν δεν είσαι (ήδη) ροκ.

Π Ν Ε Ν Τ ίϊϊΗ Κ α τά λ α β α ό τι μ ε γ ο η τε ύ ε ι η σ υγ γρ α φ ή ό τα ν ... για πολύ μεγάλα διαστήματα της ζωής μου κοιμόμουν και ξυπνούσα μαζί της. Π ο τ έ δ εν τη συνήθισα, δεν την απομυθοποίησα. Υπέμενα χωρίς διαμαρτυρία όλα της τα καπρίτσια, της έκανα τα χατίρια κι εκείνη ξαφνικά με έφ τυνε για κάποιον άλλο. Της αρκούσ ε μια λάθος λέξη, έστω και μία, για να γυρίσει το πρόσωπό της αλ­ λού! Α υ τό το βλέμμα δεν μπορώ να το ξεχάσω . Γε­ μάτο περιφρόνηση και κυνισμό, όλο προδοσία. Τ α βιβλία που μ ε σ τιγ μ ά τ ισ α ν ή τα ν ... το /Ο του Μ. Καραγάτση, το Π ερί τυφλότητας του X . Σαραμάνγκου, 0 κοπετόν Μιχάλης του Καζαντζάκη, 0 τυχοδιώκτης του Ντοστογέφ σκι, οι στίχοι του Τ. Λειβαδίτη και του Bob Dylan. Α ν τ ίθ ε τ α δ εν ά ν τε ξα να διαβά σ ω μ έχ ρ ι τέλ ο υ ς ... Είμαι μαζοχιστής! Δ εν εγκαταλείπω ποτέ ένα βιβλίο ή μια ταινία. Πάντα πιστεύω πως έχουν αφήσει το «κα­ λό» για το τέλος. Τελικά γίνομαι χάλια! Ο ε κ δ ο τικ ό ς κ ό σ μ ο ς ε κ τω ν έσ ω μ ο ιά ζει μ ε... καρ­ ναβάλι. Μια γιορτή μεταμφιεσμένων! Μια παρέλαση θορυβώδης, πολύχρωμη. Ένα ποτάμι χορευτών. Ή χοι, φώτα και εικόνες εναλλάσσονται γρήγορα, σαν καλει­ δοσκόπιο. Αν εστιάσεις κάπου, ξέρ εις πως πρόκειται για φευγαλέα στιγμή. Τ ο ξέρ εις καλά, κι ας μην το πα­ ραδέχεσαι. Σ υ γ γ ρ α φ ικ ή μου α ρ ε τή θεω ρ ώ ... Ό τα ν η συγγρα­ φή μοίραζε αρ ετές εγώ διάλεξα τον απέναντι δρόμο, ναι, τον εύκολο, το δρόμο της κακίας. Γράφω ακρι­ βώς με τον ίδιο τρόπο που ιδρώνω. Γίνομαι μούσκε­ μα, στάζω. Ξέρω καλά πως όλος αυτός ο «ευεργετι­ κός» ιδρώτας γρήγορα θα εξατμισ τεί, θα μπω για μπά­ νιο κι ύστερα θα ιδρώσω χειρ ότερ α. Άμα πιάνουν οι ζέσ τες δ ε σ ε σώζει τίποτα. Τώρα που το σ κέφτομαι, πρέπει να πάρω καινούργιο ανεμιστήρα. Κι α δ υ ν α μ ία ... είναι το στυλ μου! Αχ, τα αγαπημένα μου αδύναμα κείμενα! Τα κρύβω τόσ ο καλά, τόσ ο βα­ θιά μέσα στο συρτάρι, κι αυτά όλο καταφέρνουν και βγαίνουν έξω . Κείμενα χωρίς κανένα απολύτως ενδια­ φέρον. Κείμενα που μπάζουν από παντού! Τι να πρωτοπείς! Τα διαβάζεις και σ ε πιάνει ναυτία. Αμέσω ς με­ τά, συμπόνια. «Πώς μπορείτε και ζείτε ακόμα; Γιατί δεν αυτοκτονείτε,·» θέλω να του ς πω. Κι ύστερα τα λυπά­ μαι. Τα βουτάω απ' το μαλλί και τα χώνω πιο βαθιά στο συρτάρι. Κλειδώνω.

Η ιδ έα τ η ς Κ α υ τή ς σού π ας π ρ ο έκ υ ψ ε... μια εποχή που έκανε πολύ κρύο... Έκανε τόσ ο πολύ κρύο που άρχισα για άλλη μια φ ορά να ιδρώνω! Τελικά κάποια στιγμή, απ' την πολύ εφίδρωση, ένιωσα απ οτοξινωμένος. Σκέφ τηκα να μαζέψω το «π ολύτιμο» υγρό σε μπουκαλάκια και να το κεράσω σφηνάκια σ ε φίλους και ανυποψίαστους. Για το ν π ρ ω ταγω νισ τή τη ς σ κ έ φ το μ α ι... πως πέθανε μαζί με την τελευταία τελεία του βιβλίου. Τ ο εύ­ χομαι δηλαδή. Τ ο παιδί που έκανε το πρώτο του έγκλημα σ ε ηλικία 7 ετών, μεγαλώνοντας έγινε εκ δ ο ­ ροσφαγέας, φωτοφοβικός και ανήθικος εραστής, συγ­ γραφέας, μπαρόβιος γκόμενος, δάσκαλος, maestro, τρ ελό ς γείτονας, λεπρός... Ν ομίζω ήρ θε ο καιρός ν' αναπαυτεί. Σ ε ρ β ίρ ω τη σούπ α μου κ α υ τή γ ια τί... βγήκε απ' τη φωτιά πριν από λίγο και δεν υπάρχει τίποτα πιο αη­ διαστικό από μια σούπα παγωμένη. Γιατί εκ τός απ' το λαιμό κάνει καλό και στα νεύρα. Είναι θεραπευτική. Σ υ ν έ θ ε σ α έν α δ ικ ό μου λ ο γ ο τε χ ν ικ ό παζλ επ ε ι­ δ ή ... έγραφα πιο γρήγορα απ' ό,τι σκεφ τόμουν. Ο ι π ερισ σ ότερες λέξεις στρογγυλοκάθισαν στο κείμενο έτσι, τσαμπουκά! Άλλες ήθελαν να πουν αληθινές ισ τορίες, άλλες παραμύθια, κι άλλες - ο ι πιο αριστοκράτισ σ ες-π οιηματάκια. Τι να έκανα; Τις άφησα στην ησυχία τους. Εξάλλου και να τις έσβηνα θα ξαναγύριζαν. Σας είπα, είναι ανεξέλεγκτες, ανεξάρτητες. Τα βράδια βγαίνουν έξω απ' το συρτάρι και πολιορκούν τα κείμενα. Τ ο πρωί τις βρίσκω εκ εί απ' όπου τις έσβησα! Η δ ια φ ο ρ ά το υ να ρ ο κ ά ρ εις σ τη σ κη νή από το να ρ ο κ ά ρ εις σ το χ α ρ τ ί είν α ι... το κοινό. Στην πρώτη περίπτωση σ ε γιουχάρουν άμεσα. Ξ έρ ω ό τι οι κ ρ ιτ ικ ο ί π ερ ιμ έν ο υν τ ο δ εύ τερ ο βιβλίο για να αξιο λο γ ή σ ο υν τη δ ο υ λειά μ ο υ μ ε πιο ξ ε κ ά ­ θ α ρ ο μ ά τι. Α υ τ ό μ ε κ ά ν ει... Αλήθεια; Λ εν το 'ξέρα αυτό! Πάντως, μάλλον καλά κάνουν. Ένα βιβλίο μπο­ ρεί να γράψει ο καθένας. Δ ύο και τρ ία, λιγότεροι. Α υ­ τό με κάνει να πιστεύω ότι μάλλον ο Μάνος Χ ατζιδ άκις είχ ε δίκιο! Α ν μπ ορ ούσ α να πω κ ά τι σ' α υ τ ό ν που μ ε δ ια β ά ­ ζει θα έλ εγ α ... ότι η Καυτή σούπα πίνεται μονορούφι, χωρίς να τη φ υ σ ή ξε ις ...·

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007 71

Όσοι παρακολου­ θούν θέατρο και σινεμά, τη γνωρί­

Λένα Κιτσοπούλου

ατμόσφαιρα, ολο­ κληρωμένοι χαρα­ κτήρες, είναι στοι­

ζουν ως μια ταλαντούχα ηθοποιό της νέας γ ε ­

χεία που σπάνια βρίσκει κανείς σε μια πρώτη εμ­

νιάς. Μ ε τις Νυχτερίδες, την εντυπωσιακή της

φάνιση.

είσοδο στο χώρο του βιβλίου (Βραβείο πρωτοεμ-

0

φανιζόμενου απ’ το Διαβάζω), η Λένα Κιτσοπού-

μένες, λακωνικές, ανακαλούν τον Ρέιμοντ Κάρβερ.

λου συστήνεται εκ νέου, ως συγγραφέας αυτή τη

Οι ήρωες, καθημερινοί άνθρωποι σε στιγμές που

φορά. Ασφαλώς πολυτάλαντη.

αντανακλούν τις αθέατες, σκοτεινές και κρυφές

Η συλλογή των διηγημάτων της πόρρω απέχει

πλευρές τους. Το αποτέλεσμα; Μια συλλογή από

απ’ το να χαρακτηριστεί «πρωτόλειο». Ώριμη

αφηγήσεις-μικρές γροθιές. Μένουν στο στομάχι

γραφή, επεξεργασμένη θεματολογία, δουλεμένη

(των ευαίσθητων) και στο μυαλό (των βιβλιόφιλων).

κόσμος της σκοτεινός. Οι ιστορίες, συγκροτη­

ΪΪΝ ΕΝ Τ Ε Π Ι Κ α τά λ α β α ό τι μ ε γ ο η τεύ ει η σ υγ γρ α φ ή ό τα ν ... μία μέρα πριν από δεκαπέντε περίπου χρόνια βρέθηκα σε ένα τεράσ τιο κενό αέρος και σε μεγάλη τρέλα του μυαλού, και θα πνιγόμουνα αν όλο αυτό δεν το διο­ χέτευα κάπου. Αποφάσισα ότι, για να γλυτώσω, θα αρ­ χίσω να γράφω και δεν θα σταματήσω ποτέ μέχρι να ολοκληρώσω ένα μυθιστόρημα. Και άρχισα χωρίς κα­ νένα θέμα στο μυαλό μου, απλώς άρχισα να γράφω, χωρίς να σταματάω. Τελικά δ εν βγήκε μυθιστόρημα, έγινε όμως μία νουβέλα. Κάποια στιγμή ξεκινώντας παρασύρθηκα και άρχισα να ελευθερώνομαι τόσ ο πο­ λύ, που πραγματικά ένιωσα ευτυχία μέσα σε αυτήν την διαδικασία

κά επειδή είναι από το συγκεκριμένο περιοδικό. Δ εν με κάνει όμως να νιώ­ θω καλύτερη ή ικα­ νό τερ η από ό,τι ένιωθα μέχρι τώρα. Ο δρόμος της δη­ μιουργίας περπατιέται βήμα-βήμα και κανένα βραβείο δεν μπορεί να σε μετα­ φ έρ ει μερικά χιλιό-

Τ α βιβλία που μ ε σ τιγ μ ά τ ισ α ν ή τα ν ... ο Ζορμπάς, ο Ομπλόμοφ, η Φόνισσα, Το μαγικό βουνό, Τα στενά παπού­ τσια, Χωρίς οικογένεια, Μεγάλες προσδοκίες, Έγκλημα και τιμωρία, Τα πάθη του νεαρού Βέρθερου.

Δ ημιουργικά βρ ί­ σκομαι στο σημείο που βρισκόμουνα μία μέρα πριν πάρω το βραβείο.

Α ν τ ίθ ε τ α , δ εν ά ν τεξα να δ ιαβά σ ω μ έχ ρ ι τέλ ο υ ς ... μέχρι τώρα δεν έχω αφήσει κανένα βιβλίο στη μέση. Μάλλον προσέχω τι διαβάζω. Ο ε κ δ ο τικ ό ς κ όσ μος ε κ τω ν έσ ω μο ιά ζει μ ε... Εμέ­ να όλοι οι κόσμοι μου φαίνονται ίδιοι, ο εκδοτικός, ο θεατρικός, ο επαρχιώτικος, ο οικογενειακός, κάθε κό­ σμος είναι μικρογραφία του ενός και μοναδικού κό­ σμου, του σύμπαντος δηλαδή. Ό πως οι πλανήτες και τα αστέρια στο σύμπαν, έτσι και τα βιβλία περιστρέ­ φονται γύρω από τον εαυτό τους και γύρω από τους άλλους, ζαλάδα δηλαδή, κάποια πέφτουν και κάνεις μία ευχή να μην ξαναβγούνε, κάποια άλλα λάμπουν πολύ μέσα στη νύχτα και γίνονται οδηγοί για ναυτι­ κούς και ναυαγούς. Α ια β ά ζο ντα ς τη ν πρώτη κ ρ ιτικ ή ένιω σ α... πολύ με­ γάλη χαρά, όχι μόνο για τα καλά που γράφτηκαν αλ­ λά γιατί ήταν γραμμένη με πολλή προσοχή και λεπτο­ μέρεια και κυρίως με προσωπική συμμετοχή. Δ εν ήταν σκέτα καλά λόγια, υπήρχε και συγκίνηση, κι αυ­ τό είναι πολύ ωραίο. (Συγκεκριμένα έχω στο μυαλό μου τώρα μία κριτική του Π έτρου Τατσόπουλου και, με την ευκαιρία, τον ευχαριστώ πολύ, ήταν πολύ γεν­ ναιόδωρος μαζί μου, πολύ ενθαρρυντικός. Ό τα ν την διάβασα ένιωσα ένα είδος σχέσης με κάποιον που δεν τον ξέρω.) Τ ο ό τι κ έρ δ ισ α το β ρ α β είο το υ Δ ια βά ζω για μένα σ η μ α ίν ει... κινητοποίηση, αναγνώριση και τιμή, ειδ ι­

Λένα Κιτσοπούλου

Ν υ χ τ ε ρ ίδ ε ς Εκδόσεις Κέδρος, 2006 σελ. 158, τιμή: 10,00 ευρώ

Α π ' τ ο υ ς ή ρ ω ες που έπ λ α σ α πιο κο ντινό μου νιώ θω ... την κοπέλα στις Νυχτερίδες. Παίζω εγώ εκ εί μέσα, παίζει ο πατέρας μου, το μέ­ ρος που βίωσα την εφηβεία μου... Μ ε έναν τρόπο εί­ μαι εγώ αυτή η κοπέλα. Σ υ γ γ ρ α φ ικ ή μου α ρ ετή θεω ρ ώ ... το ότι γράφω όπως σκέφτομαι. Δεν φιλτράρω πολύ τα πράγματα και εμπιστεύομαι τη δομή που περιέχει ο οργανισμός μου, όταν τον ελευθερώνω χωρίς φόβο. Την «αντρι­ κή» μου πλευρά που δεν είναι περιγραφική, αλλά πιο σκληρή και κοφτή. Κι α δ υ ν α μ ία ... το ότι δεν ξέρω ελληνικά, το ότι χρη­ σιμοποιώ πέντε εκφ ράσεις όλες κι όλες όταν μιλάω. Ανήκω σ ε μία γενιά όπου η γλώσσα μίκρυνε και η έκ­ φραση σ τένεψ ε πολύ και φοβάμαι ότι αυτό είναι με­ γάλο εμπόδιο για κάποιον που θέλει να γράφει. Νιώ­ θω ανάπηρη που μπορώ επί ώρες να λέω μόνο: «έλα, ρε πούστη μου», «όχι, ρε πούστη μου», «γάμησέ τα», «άσ' τα να πάνε», δηλαδή τίποτα... δεν λέω τίποτα. Βέ­ βαια και αυτή η γλώσσα μπορεί να γίνει λογοτεχνία και ποίηση, απλώς δεν την επιλέγω ανάμεσα σ ε άλλες γιατί με ενδιαφέρει να δουλέψω μ' αυτήν. Δ εν ξέρω άλλη. Νιώθω σαν να είμαι υπουργός Εξωτερικών και μιλάω μόνο ελληνικά. Και αύριο πρέπει να φύγω για Βρυξέλλες, για το συνέδριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γάμησέ τα, δηλαδή...

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007 7 3

Π Ν Ε Ν Τ ίϊίΙ το εγώ μας και παράλληλα να μπορούμε να το πετάμε στα σκουπίδια. Είμαστε σχιζοφρενείς και μισοί. Ό τα ν μας έπλαθε ο θεός, πρέπει να του είχε περισσέψει μπαγιάτικος πηλός και να είπε: «Μ ην τον πετάξω, μωρέ, κρίμα είναι, δεν φτιάχνω κανέναν άνθρωπο;» Π ρ ο τίμ η σ α τη ν εκ φ ρ α σ τ ικ ή λ ιτό τη τ α γ ια τί... έτσι μου βγήκε, δεν το προσχεδίασα, έτσι είμαι η ίδια, νομίζω.

Α σ χ ο λ ή θη κ α λο γο τεχ ν ικ ά μ ε το α ν εξιχ ν ία σ το και τα σ κ ο τά δ ια που κ ρ ύ β ει ο μ έσ ο ς άνθρω πος μέσ α το υ για τί... υπάρχει μόνο μέσος άνθρωπος, ο άνθρω­ πος είναι μέσος, όλοι είμαστε. Αυ τό που θαυμάζω στον άνθρωπο είναι η μετριότητά του. Α υ τό που με συγκινεί είναι η μικρότητά του απέναντι στη φύση, στον θάνατο, η αδυναμία του. ΓΓ αυτό με συγκινούν οι ήρωες του Τσ έχοφ , γιατί είναι ο ορισμός του άνθρώπου: παραπαίουν μέσα στις αντιφάσεις τους. Την ίδια στιγμή που ο άνθρωπος είναι ικανός για την πιο γενναιόδωρη πράξη, την ίδια στιγμή είναι ικανός και για τη μεγαλύτερη ανηθικότητα. Τ ο σκοτάδι, η μαύ­ ρη τρύπα, βρίσκεται ανάμεσα σ' αυτά τα δυο και με ενδιαφ έρει αυτό το σημείο της πάλης. Δ εν αισθάνο­ μαι καλύτερη από τους ήρωές μου, είμαι τα ίδια σκατά, αλλά αυτή είναι η φύση. Είμαστε μέρος μιας τερ ά­ στιας αλυσίδας, ένα τίποτα δηλαδή, ένα μικρό μυρ­ μηγκάκι μέσα σ ε μια στρατιά από χιλιόμετρα μυρμη­ γκιών, που, όμως, αν λείπαμε από εκεί, η αλυσίδα θα κοβόταν. Μ ε αυτό έχουμε να παλέψουμε: με το τίποτά μας και με τη μεγάλη σημασία μας. Ν α θρέφ ουμε

74-

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Ξ έρ ω ά τι οι κ ρ ιτ ικ ο ί π ερ ιμ έν ο υ ν το δ ε ύ τε ρ ο βιβλίο για να α ξιολογ ήσ ουν τη δ ουλειά μου μ ε πιο κ α θα ρ ό μ ά τ ι. Α υ τ ό μ ε κ ά ν ει... να σ κέ­ φτομαι περισσότερο, όχι όμως για το τι θα πουν οι άλλοι αλλά για μένα, γιατί κι εγώ πιστεύω πο­ λύ ότι η πρώτη φορά δεν λέει και πολλά πράγ­ ματα. 'Εχω δει πάρα πολλές φ ορές να συμβαί­ νει ένας άνθρωπος να δίνει με το έργο του μια υπόσχεση και μετά τίποτα. Τυχαίνει συχνά, σε όλες τις τέχνες, γιατί το να έχει κάποιος ένα χά­ ρισμα, ένα ταλέντο ας πούμε, δεν λέει και τίπο­ τα, δεν είναι τίποτα από μόνο του. Σημασία έχει ο τρόπος που το χρησιμοποιεί, το μυαλό έχει μόνο σημασία. Μ πορεί, ας πούμε, ένας τραγου­ διστής να έχει τρομερή φωνή και να τραγουδάει μαλακίες τραγούδια. Νομίζω ότι όταν μιλάμε για ταλέντο, μιλάμε για ταλέντο στον τρόπο σ κέ­ ψης. Η συνέχεια επιτυγχάνεται μόνο όταν δεν σκέφτεσαι τι θα πουν οι άλλοι. Ο ι άνθρωποι που εγκλωβίζονται είναι αυτοί που εξαρτώνται από εξω ­ τερικούς π αράγοντες, εκείνοι δηλαδή που επειδή π.χ. έκαναν μία «επιτυχία» προσπαθούν να αναπαράγουν αυτή την επιτυχία, επειδή το μπράβο που εισέπραξαν έχει τελικά πολύ μεγαλύτερη σημασία γι' αυτούς απ' ό,τι έχει η ίδια η δουλειά τους. Άρα, ανάγκη τους δεν είναι η έκφραση αλλά η επιβεβαίωση. Πουλάνε τον εαυτό τους για λίγη δόξα και λίγα λεφτά παραπάνω, πολύ φτηνά δηλαδή, πράγμα που δείχνει ότι δεν του έχουν και καμία εκτίμηση. Η εκκίνηση για το πραγμα­ τικό ρίσκο είναι η απόλυτη μοναξιά, το μηδέν, το άσπρο χαρτί, με μόνη προσδοκία το ίδιο το ρίσκο και τίποτε άλλο. Και νομίζω ότι μόνο με ρίσκο έχει νόη­ μα η τέχνη, αλλιώς είναι πολύ άχρηστο πράγμα, πο­ λύ βαρετό. Α ν μ π ο ρ ο ύσ α να πω κ ά τι σ' α υ τ ό ν που μ ε δ ια ­ β ά ζ ει θα έ λ ε γ α ... ευχαρισ τώ που ασχολείσαι μαζί μου. ■

Ωκεανίδα, 2007__________________ σελ. 240, τιμή: 14,00 ευρώ

_________________________ Τάκης Θεοδωρόπουλος Το αριστερό χέρι της Αφροδίτης

Τάκης Θεοδωρόττουλος κάνει με αυτό το βιβλίο του (είχ ε προηγηθεί το Μ υθι­ στόρημα του Ξενοφώντα) ένα ακόμη βήμα συγγραφικής ωρι­ μότητας. Μ ε το Αριστερό χέρι της Αφροδίτης (Ωκεανίδα) κα­ ταφ έρνει να κατακτήσει ένα δικό του ύφος που συνδυάζει την ιστορική έρευνα με τη μυθοπλαστική εφ ευρετικότητα. Αυτή τη φορά μάλι­ στα έχει στη φ αρέτρα του μια θαυμάσια ιστορία, την ιστορία της ανακάλυψης της Α φ ροδίτης της Μήλου. Τ ο εν λόγω άγαλμα βρέθηκε παραμονές της Επανάστασης, το 1820, στο χωράφι ενός χωρικού ονόματι Γιώργος Κεντρώτας, στη Μήλο. Η εμφάνισή του κινητοποίησε

τόσ ο τις οθωμανικές αρχές όσο και μια σειρ ά γάλλους αξιω ματούχους που, για δια φ ορετικούς λόγους ο καθέ­ νας, ήθελαν να βάλουν στο χέρι το πολυπόθητο γλυπτό. Ο Θ εοδω ρόπουλος στήνει την ιστορία του σαν μια αστυνομική ίντριγκα, δίχως βέβαια παραχωρήσεις σε ανιστόρητες συνωμοσιολογίες. Στο επίκεντρο του εν­ δ ιαφ έροντος του βρίσκεται η πρόσληψη ενός γλυπτού της κλασικής αρχαιότητας από τη Δύση του 19ου αιώ­ να, έναν κόσμο έτοιμο να ανακαλύψει ένα ακόμη αρι­ στούργημα για τα μεγάλα μουσεία της Ευρώπης -σ τη ν περίπτωση αυτή, το Λ ούβρ ο. Ακόμη βαθύτερα, δ ιερ ευ­ νά τους μηχανισμούς μέσα από τους οποίους κατα­ σκευάζεται η ιστορική αφήγηση, πώς δηλαδή, με τα λό­ για του Αντώνη Λιάκου, «το παρελθόν γίνεται ιστορία». [ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ]

Ο

Ιωάννα Μττουραζοπούλου ________________________

Τι είδε η γυναίκα το υ Λωτ; 39χρονη Ιωάννα Μπουραζοπούλου γράφει, επίσης, πολυσέλιδα μυθιστορήματα με έντονο το ιστορι­ κό και μυθικό στοιχείο, στην περίπτωσή της όμως η αχαλίνωτη φαντασία της παίρνει το πάνω χέρι -γ ια το καλύτερο και για το χειρ ότερ ο. Σ το συγγραφικό της ντεμπούτο, στο μυθιστόρημα Το μπουντουάρ του Ναδίρ, σε κέντρο της δράσης αναδεικνυόταν η βαλκανική χ ερ ­ σόνησος, μετατοπισμένη ελαφρώς προς το εγγύς μέλ­ λον, με την αφήγηση να ισορροπεί - μ ε επιτυχία ως επί το π λείσ τον- ανάμεσα στην αλληγορία και την ρευστή πραγματικότητα της περιοχής. Στο δ εύτερ ο βιβλίο της, το Μυστικό νερό, η φαντασία κερδίζει ακόμη περισσό­ τ ερ ο έδαφ ος, αφού αυτό εκτυλίσσεται πια σ' ένα εντε-

Η

70

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Καστανιώτης 2007 σελ. 488, τιμή: 18,81 ευρώ

λώς επινοημένο τόπο, το νησί Σαντάνα. Σ' ετο ύτο το τρ ίτο μυθιστόρημά της, το Τι είδε η γυναίκα του Λωτ; (Καστανιώτης), η δράση μετατοπίζεται προς τη Μ έση Ανατολή, και μπερδεύει στο τεράσ τιο κου­ βάρι της βιβλικά, μυθικά κι εντελώς σύγχρονα στοιχεία. Μ ε αφορμή την εμφάνιση ενός παράξενου αλατιού στις όχ θες της Μ αύρης Θ ά ­ λασσας, που κινητοποιεί ποικίλες δυνάμεις στην περιο­ χή, χτίζει ένα μελλοντολογικό θρίλερ με ποικίλες πολιτικο-φ ιλοσοφ ικές νύξεις και αναφορές. [ΚΟΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ]

Νίκος Θέμελης

Μ ια ζωή διίο ζωές

__________ Κέδρος, 2007 σελ. 429, τιμή: 18,00 ευρώ

την ανοιξιάτικη παραγωγή ελληνικής πεζογραφίας το «βαρύ πυροβολικό» ήταν, αναμφίβολα, το τελευταίο βιβλίο του Ν ίκου Θ έμελη Μια ζωή δύο ζωές (Κέδρος). Ο Θ έμελης, με δεκάδες χιλιάδες αναγνώστες και αναγνώστριες να τον ακολουθούν πιστά, έκανε ένα εντυ­ πωσιακό ντεμπούτο προ δεκαετίας με την Αναζήτηση, την οποία ακολούθησε μια σ χεδόν εφάμιλλη Ανατροπή, για να πάρει στη συνέχεια, με αργούς ρυθμούς στην αρ­ χή, με γρηγορότερους στη συνέχεια, το δρόμο προς την επανάληψη και την ευκολία. Βέβαια, τα πρόσωπαιδεότυποι, οι κοινοτοπίες, τα προκαθορισμένα θεωρητικά-πολιτικά σχήματα που «φοριούνται» στενός κορ­ σές στην πλοκή, ήταν στοιχεία υπαρκτά και στα προη­ γούμενα μυθιστορήματά του. Συνυπήρχαν ωστόσο με μια τέτοια γλωσσική ευφορία και πληθωρικότητα, τέτοια χειμαρρώδη αφηγηματική ροή, που εντέλει δεν δέσπο­ ζαν στη συνολική σύνθεση. Στο Μια ζωή δύο ζωές η πα­ ρουσία τους είναι πια αφόρητη: ο Ο δυσ σ έας Πολίτης αναδεικνύεται σ' έναν από τους πιο βαρετούς και προ­

βλέψιμους μυθισ τορ ηματι­ κούς ήρωες των τελευταίω ν χρόνων -μιλώντας για έργα συγγραφέων με κάποιες προ­ διαγραφές. Π οιο είναι το χ ει­ ρότερ ο χαρακτηριστικό του; Είναι, παρά τον ηθελημένα απλοϊκό τρόπο με τον οποίο εκφράζεται, αφόρητα «κουλτουριάρης». Στο κεντρικό του δίλημμα -ν α απατήσω ή όχι τη γυναίκα μου με μια ν εό τερ η ;- μάταια προσπαθεί να δώσει διαστάσεις εθνι­ κής τραγωδίας, αποτυχίας του εκσυγχρονισμού, οπι­ σθοδρόμησης της χώρας στο σκοταδισμό της καθ' ημάς Ανατολής- εντέλει, δεν πρόκειται παρά για έναν εξηντάρη που έλκεται από μια γυναίκα νεότερή του, σ' ένα περιτύλιγμα κοσμοπολίτικης ατμόσφαιρας με γερές δόσ εις bon sentiment.

Εστία, 2007_______________________ σελ. 120, τιμή: 8,00 ευρώ

___________________________ Χάρης Μαυρομάτης Ο κήπος των νεκρών

Σ

60χρονος Χ άρης Μ αυρο­ μάτης ήταν μέχρι πρόσφα­ τα γνωστός στους παροικούντες την λογοτεχνική Ιερουσα­ λήμ κυρίως για τις πνευματώδεις κι ελαφρώς εγωκεντρικές παρουσιάσεις-κριτικές του, παλιότερ α στον Ελεύθερο Τύπο και τα τελευταία χρόνια στην Απογευματινή. Λ ιγό τερ ο γνωστή είναι η καριέρα του σε διευθυντικές θέσεις στον τραπεζικό χώρο, στην Ελλά­ δα και στο εξω τερικό. Ανθρωποι σαν κι αυτόν, που προσέρχονται τόσ ο αργά στη λογοτεχνική γραφή, αντι­ μετωπίζονται συχνά με καχυποψία, αντιστρόφως ανά-

Ο

[ΚΟΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ]

λογη με όσους προσέρχονται αμούστακοι ακόμη. Αν εί­ χ ε το σκουλήκι της γραφής, σκέφτονται οι περισσότε­ ροι, θα το είχ ε διαγνώσει νωρίτερα... Ο Κήπος των νε­ κρών (Εστία) ήταν από αυτή την άποψη μια μικρή έκ ­ πληξη. Τ ο στόρι του - η από χρόνια νεκρή μάνα του α­ φηγητή έρχεται στην κηδεία της νόνας του με σκοπό να τη μυήσει στον κόσμο των νεκρ ώ ν- θυμίζει μοτίβα από τη δημώδη ποίηση. Η γλώσσα του, σπιρτόζικη και μπριόζα, περιγράφει ιδιαίτερα παραστατικά τον μεταιχμιακό κόσμο των ηρώων του, αυτή την παράξενη συμ­ βίωση νεκρών και ζωντανών, σ' ένα περιβάλλον που βρί­ θει από προκαταλήψεις και δοξασίες. [ΚΟΣΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ]

[

Δ Ι Α Β Α Ζ Ω Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

1

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α ΦΙ Α

σελ. 183, τιμή: 13,00 ευρώ Ν . Κ ουνενής σ υν εχίζει στην ίδια κατεύθυνση την οποία χ άρ αξε με το προηγούμεο μυθιστόρημά του. Α μείλικτος I σατιριστής, χλευάζει μέχρις εξο ’ ντώσεως το αν τικείμενό του, χρησιμοποιώ ντας ένα υποδόριο χιούμορ και μια λιγότερο υποδόρια, έκδηλη ειρωνεία. Αν στο μυθιστόρημά του αποκλειστικός στόχος ήταν η Εκκλησία, εδώ ο φακός του ευρύνεται και θίγει διά­ φ ορες πτυχές αυτού που, κατ' ευφημισμόν, ονομάζε­ ται «πολιτιστική ζωή»; από τις λογοτεχνικές εκδηλώ­ σεις και τα μπεστ σ έλερ μέχρι το κενολόγο κριτικό

Ο

_______________________________Νίκος Κουνενής ΥττοΚριτικά κείμενο ιδίωμα και από την ελληνοκεντρική τερατολογία της τη ­ λεοπτικής ιδιω τείας μέχρι το ασυνάρτητο τοπίο των ει­ καστικών τεχνών ή της γαστρονομίας, ο συγγραφέας δεν αφήνει τίποτα όρ θιο στο πέρασμά του. Κείμενα παρωδιακά, που δ εν συνδέονται μεταξύ τους, επιτυγχάνουν πλήρως το σκοπό του συγγραφέα: να πα­ ρωδήσουν πτυχές του κοινωνικού και πολιτιστικού βίου μας. Προσωπικά μάλιστα π εριμένουμε την προώ­ θηση αυτής της γραφής σ' ένα έργο μακράς πνοής, με συνολικότερο αφηγηματικό όραμα, που θα καταστήσει ακόμη ενεργότερο το παρωδιακό ταλέντο του συγγρα[ΓΙΟΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ]

Ρ. Γαλανάκη, Λ. Διβάνη, Μ. Δούκα, I . Ζατέλη, Α. Κακούρη, Ε. Φακίνου

Συγγρ αφ ικές εμμονές συλλογικός αυτός τόμο ς περιέχει αυτούσιες τις ομιλίες των έξι γυναικών συγγραφέων που διαβά­ στηκαν στη σχετική εκδήλωση η οποία έγινε στο Μ έ­ γαρο Μ ουσικής τον Ιανουάριο του 2007. Αν και ο λόγος περί εμμονών, στην πραγματικότητα πρόκειται για τη βραχυγραφική έκθεσ η του αφηγημα­ τικού προγράμματος της καθεμιάς, έτσι όπως αυτό συν­ δ έεται και διαμορφώνεται κυρίως από το προσωπικό βίωμα (η λέξη στην ευρύτερη δυνατή χρήση της). Όπως είναι επόμενο, τα κείμενα, ετερογενή και διαφ ορετικού προσανατολισμού, απηχούν την προσωπική διαδρομή

Ο

208, τιμή: 13,50 ευρώ

Κασχανιώτης, 2007

οελ·126, τρϊ: 10,45 ευρω πολύ διαφορετικώ ν μεταξύ τους συγγραφέων. Τ ο εκδο τικό αυτό εγχείρημα, αν και μικρό το δ έ­ μας, παρουσιάζει μεγάλο ενδια­ φέρον, καθώς, με τον εξομ ολογητικό τόνο που υιοθετούν τα περισσότερα από τα περιλαμβα­ νόμενα κείμενα, μας προσφέρει μία, διά της πλαγίας, ματιά στα άδυτα του συγγραφικού εργαστηρίου. [ΓΙΟΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ]

_ Δημήτρης Μ πελαντής Η Ο υλρ ίκε μετά το θά να το της Μ ά ινχοφ Βιβλίο πρώτο: ο θάνατος ως deja vu

^ Δ η μ ή τρ η ς Μπελαντής (Α θή­ να, 1964) σπούδασε Νομικά κι η διδακτορική του διατριβή αφ ορούσε τα προβλήματα συ­ νταγματικότητας των ελληνικών αντιτρομοκρατικώ ν νόμων. Τ ο πεζογράφημα Η Ουλρίκε μετά το θάνατο της Μάινχοφ εί­ ναι η λογοτεχνική ανάπλαση της ζωής της Ουλρίκε Μ άινχοφ, της γερμανίδας δημοσιογράφου η οποία έγι­ νε παγκοσμίως γνωστή ως ηγέτις της επαναστατικής

78

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ομάδας RAF (Φ ράξια Κόκκινος Στρατός), που έμεινε στην ιστορία ως ομάδα «Μ πάαντερ-Μ άινχοφ». Ο Μπε­ λαντής δεν κάνει βιογραφία, απλώς δημιουργεί ένα πο­ λιτικό θρίλερ που φωτίζει τη δράση της ηρωίδας του με αναδρομές στο παρελθόν. Τ ο πρώτο κεφάλαιο τι­ τλοφ ορείται «Ρόζα 19 19» και αναφέρεται στη δ ολοφ ο­ νία, τον Ιανουάριο του 19 19, των γερμανών κομμουνι­ στών Καρλ Λίμπκνεχτ και Ρόζας Λούξεμπ ουργκ που συσχετίζεται με τα κατοπινά γεγονότα. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

Εκθεση βαθυτυ π ία ς Χάρη Σταθάτου (Αθήνα, 19 5 1), μεταφράστρια, με σπουδές αγγλικής και γερμανικής φιλολογίας, που το 1987 εξέδω σ ε στον Κ έδρο το μυθιστόρημα Προε­ τοιμασίες, επανεμφανίζεται με άλλο ένα βιβλίο με πρω­ ταγωνίστριες δύο γυναίκες. Η ανώνυμη (;) αφηγήτρια μι­ λάει -σ τη ν ουσία εξομ ολογ είτα ι- για τη ζωή της, τα παι­ δικά της χρόνια, τους έρωτές της, τις επιθυμίες της, μα κυρίως τους χωρισμούς και τη μοναξιά της. Θ α μπο­ ρούσε να είναι μια συνηθισμένη αισθηματική ιστορία, γραμμένη από γυναικείο χέρι, κάτι που συμβαίνει συ­ χνά, υπερβολικά συχνά, στη χώρα μας, ωστόσο εδώ η ηρωίδα βλέπει τα πράγματα με ποιητική διάθεση. Τα

Η

[ Δ I A B A Ζ Ω I Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α !

σελ. 412, τιμή 22 ευρώ σημαντικότερα πράγματα λέγο­ νται με μορφή θεατρικής παρά­ στασης, σαν ο κόσμος να ήταν μια σκηνή, μάλιστα υπάρχουν και σκηνικές οδηγίες. Πρόκειται για ένα βιβλίο για τη γυναικεία φι­ λία που ενδεχομένως να δυσκο­ λέψει τον αναγνώστη εξαιτίας της αφηγηματικής ασά­ φειας, και κάποιων κόλπων στη γραφή (τα ονόματα αν­ θρώπων και τόπων δεν γράφονται με κεφαλαία γράμ­ ματα, εκτός από τη Μάχη, τη Λ ίζα, τον Τάκη). [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

[

δ

ι

α

β

α

ζ

ω

]

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

Τυπωθήτω - Γ. Δαρδανΰς, 2007 Επιμέλεια: Γιώργος Κεντρωτής σελ. 540, τιμή: 20,00 ευρώ συνονόματος του τίτλου δεν είναι παρά ο Βιτζέντζος Κορνάρος και ο ήρωας Ντανιάνο Μ έρλο, το alter ego του επιμελητή συγγραφέα - μεταφραστή - καθη­ γητή (και όχι μόνον) Γιώργου Κεντρωτή που έγραψ ε αυτό το μυθι­ στόρημα - ποταμό. Ένα μυθιστόρημα συμπίλημα δεκά­ δων άλλων μυθιστορημάτων με τόπο την Κέρκυρα και πεδίο εφαρμογής όλες τις τέχνες και τα κοινωνικά φαι­ νόμενα, από τον Ολυμπιακό και τους Beatles έως τον

Ο

_________________________Βικέντιος Καρμπονάρος Ο συνονόματος η Π έφ το ντας στο κάθετο ρήγμα του λόγου Σαββόπουλο, τον Μπερλινγκουέρ και τον Μ αρξ, τον Βιτγκενστάιν και τον Δάντη. Ο Συνονόματος είναι ένα κι­ βώτιο πολιτιστικών θησαυρών, προσωπικών επιλογών και εμπειριών. Π ερ ισ σ ότερο όμως είναι ένα παιγνίδι με ό,τι σ ημάδεψ ε τη γενιά του συγγραφέα και όσους έζησαν την ίδια περίοδο. Ευφάνταστο συμπίλημα, μοντάζ κειμένων και απόψεων, δημιουργικό κοκτέιλ αισθήσεων και συγγραφικό παραλήρημα. Παραλλήλους είναι ένα παιγνίδι με τη γλώσσα και μια καταβύθιση στα τερτίπια της. Διαβάζεται και ως τέτοιο. [Γ. Ν. Μπ.]

Δημήτρης Αποστόλου (επιμ.) σελ. 308, τιμή: 18,00 ευρώ

Α, όπως Αμερική διαίτερη είναι η δομή του βιβλίου Α, όπως Αμερική, ενός βιβλίου που περιγράφει μία Α μερική που οι πε­ ρισσότεροι γνωρίζουμε, χωρίς ωστόσο να την έχουμε επισκεφτεί. Διαθέτοντας κείμενα διαφωτιστικά ως προς την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειώ ν, διανθίζεται από τη διηγηματοποίηση ταινιών, χαρακτηριστικών όσον αφορά την πραγματική, σκληρή εικόνα της υπερδύναμης. Η Στ. Αλισάνογλου, ο Γ. Γλυκοφρύδης, ο Δ . Αποστόλου, ο Β. Αμανατίδης, ο Κ. Μυλωνάς, ο Θ . Παπαστυλιανού, ο Γ. Αλισάνογλου, ο Δ . Γκενεράλης, ο Ν . Βλαντής και η Μ. Λ εκάκη μεταφ έρουν στο χαρτί την εικόνα της Α μερι­

Ι

Καστανιώτης, 2006______ σελ. 255, τιμή: 14,63 ευρώ υτοβιογραφικό μυθιστόρημα, το πρώτο του ηθοποιού-σκηνοθέτη Γιάννη Καλατζόπουλου. Σ ε πρώτο πλάνο η ζωή και η δ ρα­ στηριότητα του πολυτάλαντου συγγραφέα, που ως παιδί-θαύμα εμφανίστηκε στο πανί από την ηλικία των 5 χρόνων. Μ ε απλό ύφος και αφηγηματική δεινότητα, καταγράφει τα παιδικά του χρόνια, κυρίως στις δεκα ετίες του '50 και '60, αλλά και εικ όνες του χτες, μέχρι σήμερα. Ο αναγνώστης ενημερώνεται για πρόσωπα, θεσμούς,

Α

30

ΙΟΥΛΙΟΙ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Α, όπως Αμερική

κής μέσα από το δικό τους περι­ γραφικό ταξίδι. Μ έσα από την αφήγηση ταινιών όπως «Elephant», «American Beau­ ty», « Ο Μισισιπής καίγεται» κ.ά., οι συγγραφείς προσπαθούν να απε­ λευθερώσουν την προσωπική τους συγγραφική δυναμική, να περιγρά­ φουν μια αμερικανική ιστορία με ελληνικές λέξεις, να μας δείξου ν πως τελικά η ελληνική πραγματικότητα δεν απέχει πολύ από εκείνη των ταινιών που όλοι έχουμε παρακολουθήσει. [ΜΑΡΙΑ ΣΟΥΜΠΕΡΤ]

________ Γιάννης Καλατζόπουλος Γιαννάκης, το π αιδί-θαόμα καταστάσεις, κινηματογραφικές ταινίες και θεατρικά έρ­ γα για παιδιά, για ένα καλλιτεχνικό σύμπαν μιας εποχής που έφυγε. Τ ο παιδί-θαύμα μεγάλωσε. Διαπρέπει ως ηθοποιός και ως ευρηματικός σκηνοθέτης, αλλά και ως θεατρικός συγγραφέας, λογοτέχνης, στιχουργός και μουσικός. Η ρεαλιστική (και φανταστική) γραφή, η κριτική θεατρι­ κών και κοινωνικών δρώμενων, η σατιρική και χιουμορι­ στική διάθεση του συγγραφέα συνθέτουν μια μυθ-ιστορία. Είναι ένα μυθ-ιστέρημα (όπως ο συγγραφέας θέλει;). [ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

Θαλής Π. Κουτούπ ης ___________________________ Αντίστροφη μέτρηση

[ δ ι α β α ζ ω Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

]

Ελληνικά Γράμματα, 2007 σελ. 215, τιμή: 16,00 ευρώ

ε ένα εξαιρετικά επίκαιρο ζήτημα καταπιάνεται ο Θαλής Π. Κουτούπης στο τρ ίτο του μυθιστόρημα Αντίστροφη μέτρηση. Η ευθανασία διχάζει τις σύγχρονες κοινωνίες και κάθε τόσ ο γινόμαστε μάρτυρες απελπι­ σμένων ανθρώπων, σ' ολόκληρο τον πλανήτη, που ικε­ τεύουν ένα λυτρωτικό τέλος. Η Αντίστροφη μέτρηση εί­ ναι ένα συναρπαστικό μυθιστόρημα γύρω από το τερ ά­ στιο αυτό ανθρώπινο και αμφιλεγόμενο θέμα. Μ έσα από τις σ ελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης παρακολου­ θ ε ί πώς έξι απελπισμένοι άνθρωποι, διαφορετικώ ν φ ύ­ λων, φυλών και ηλικιών, αποδέχονται, για δ ιαφ ορετικό

λόγο ο καθένας, την πρόσκληση ενός ιδιόρρυθμου κροίσου, για ένα διαστημικό τα ξίδ ι «μονής διαδρομής». Η προσωπική ιστο­ ρία καθενός από αυτούς, οι σ κέ­ ψεις, οι αντιδράσεις τους, οι πα­ λινωδίες τους, η πορεία τους έως την «Κιβω τό της ευθανασίας», σχηματίζουν ένα πολυ­ διάστατο, συγκλονιστικό ψηφιδωτό της διελκυστίνδας ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΙ]

Πανεπιατημιακό-Λογοαοφία, 2007_________ σελ. 317, τιμή: 16,56 ευρώ

____________________________ Κώστας Καρακάσης Ένας Ίκα ρος ήταν αρκετός

Μ

ΙΚΑΡΟΣ

A f- ν α βιβλίο με εκλεπτυσμένο Ε μ α ύ ρ ο χιούμορ. Ένα μπερδε­ μένο παζλ που δ εν απέχει μακριά από τον μαύρο ορίζοντα όπου πρωταγωνιστούν ένας πιλότος και μια αρχαιολόγος, τους οποίους ενώνει μονάχα μια οθόνη ενός ηλεκτρονικού υπολογιστή, το Διαδίκτυο και ένα χάος. Ο ι ήρωες δεν έχουν τίποτα κοινό και όμως εμπλέκο­ νται σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι αντιπαλότητας, μια «αε-

ρομαχία» χαρακτήρων, μέσα από τα καλώδια και τα μι­ κροτσίπ. Πρόκειται για μια σκληρή μάχη θέσεων και λέ­ ξεων, όπου ο καθένας θέλει να κερδίσει για λογαρια­ σμό του με μοναδικό δέλεαρ τον αντίπαλο. Ανατρεπτι­ κό, απρόβλεπτο, τρ υφ ερ ό και συνάμα πικρό, αιχμηρό σα νυστέρι, συχνά σκληρό, μα αληθινό. Ένα βιβλίο για εκείνους που σερφάρουν, αλλά και για εκείνους που δεν έχουν δοκιμάσει ακόμη τη γλύκα από την περιφο­ ρά του «ποντικιού». [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Ελένη Γ κ ίκ α __________________________________ _______________________ Άγκυρα, 2007 σελ. 148, τιμή: 11,50 ευρώ Αύριο, να θυμηθώ να σε φ ιλήσω ... ι παράλληλες διαδρομές δύο γυναικών που προ­ σπαθούν να ανακαλύψουν τον απολεσθέντα εαυ­ τό, να ανασκευάσουν το χαμένο χρόνο για να μπορέ­ σουν να λύσουν το αίνιγμα του κόσμου. Η Π έτρα , φ υ­ τεύοντας ζουμπούλια «χτισμένη» σ' ένα σπίτι πέτρινο. Η Λόλα γράφοντας μικρές ιστορίες, γιατί μόνον έτσι το παρελθόν το κάνει αιώνιο. Άλλωστε, η αποτυχία δεν έχει άλλη λύση, όλο μιλά: για σφαλιστά παράθυρα που δ εν ανοίγουν ποτέ, για τη γυναίκα που έγινε αλάτι, για έναν άντρα που ολοένα πνίγεται. Η Ελένη Γκίκα στο μυ­ θιστόρημά της αναρωτιέται πού πάει η λύπη όταν φ εύ-

Ο

γει από τα μάτια μας. Θ έτε ι το ερώτημα αυτό γιατί ξέρ ει ότι η μνήμη είναι μαχαίρι που αδιάκο­ πα σ ε τύραννό, ειδικά όταν ο άν­ θρωπος ζει συνεχώς με αναβο­ λές. Συμπεραίνει όμως ότι οι άν­ θρωποι βλέπουν πάντα ό,τι φαί­ νεται και έτσι οι ηρωίδες της, παρόλο που δεν συνα­ ντήθηκαν ποτέ, επιμένουν να κουβαλούν μέσα τους τον διώκτη. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

[

δ

ι α

β

α

ζ

ω

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

]

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

σελ. 491, τιμή: 18,00 ευρώ οητευτικό τα ξίδι στα βάθη υ χρόνου και της ιστορίας επιχειρεί στο νέο της μυθιστό| ρήμα η Καδιώ Κολύμβα. Τ ό : πος; Η αγαπημένη της Σαντορί| νη, όπου η αυγή του 16ου αιώλ βρίσκει τη Βενετία να κυ­ ριαρχεί ακόμα στις Κυκλάδες και τους πειρατές να λυμαίνονται το Αιγαίο. Η Αγία Έδρα στέλνει τον εκπρόσωπό της στη Σαντορίνη, διεκδικώντας για λογαριασμό της τον μοναδικό βυζαντινό

ί

Κώστας Λογαράς (επ ιμ .) ________________________

Π άτρα

_______________________________ Καδιώ Κολύμβα Ρότα περ άστρια ναό του νησιού. Ο δομινικανός μοναχός Ανσελμος, ελ­ ληνομαθής και ειδικός σε ζητήματα δογματικά, βρίσκε­ ται αντιμέτωπος με τη σκληρότητα των διεφθαρμένω ν αρχόντων αλλά και με την εξαθλίω ση του πληθυσμού. Ο ι διεκδικήσεις, τα ψεύτικα οράματα και οι παράλογες απαιτήσεις των Ενετών, αλλά και τα δεινά των ντόπιων, φέρνουν τον Ανσελμο αντιμέτωπο με μια διαφορετική πραγματικότητα και τον οδηγούν σε αμφισβητήσεις και εσωτερικές συγκρούσεις. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Μεταίχμιο, 2007 σελ. 296, τιμή: 20,00 ευρώ

Μια πόλη στη λογοτεχνία ρόκειται για νέα εμπλουτισμένη έκδοση της αρχι­ κής του 2 0 0 1. Ο Κώστας Λ ογαράς παρουσιάζει τη γενέθλια πόλη του μέσα από μια επιλογή κειμένων, με παλιότερες και σύγχρονες φωτογραφίες και αναδεικνύει την πύλη της Ελλάδας προς τη Δύση μέσα στο διαβασίδι του χρόνου. Πρόθεσή του είναι να παρουσιαστεί η Πάτρα ως η μοναδική persona στις σελίδες του βι­ βλίου με τις φωτεινές και σκοτεινές πτυχές της, τα θ ε ­ τικά ή τα τρωτά της, τις σιωπές και τους ήχους της, τη χρωματική της ποικιλότητα και τον ιδ ιαίτερο ψυχισμό

Π

Μεταίχμιο, 2007________ σελ. 312, τιμή: 20,00 ευρώ

της. Μ ε όλες δηλαδή τις συνι­ στώ σες ενός ολοκληρω μένου προσώπου. Έλληνες και ξένοι λογοτέχνες, από το 1828 έως τις μέρες μας, συναντώνται στους δρόμους και τα σοκάκια της Π ά­ τρας, μιλούν γ ί αυτήν, άλλοτε συμφωνώντας, κάποτε διαφωνώντας έντονα ή συμπλη­ ρώνοντας τη σκέψη του προηγούμενη συνομιλητή. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

_________________________Κώστας Ακριβός

(επιμ.)

Βόλος Μια πόλη στη λογοτεχνία

ρόκειται για νέα εμπλουτι­ σμένη έκδοση της αρχικής του 2 0 0 1. Ο Κώστας Ακριβός, υπεύθυνος της σειράς αυτής για τις εκδόσεις Μ εταίχμιο, ανθο­ λογεί συγγραφείς για την αγα­ πημένη του πόλη εμπλουτίζο-

Π

82

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ντας τη συγκεκριμένη έκδοση με κείμενα της πρόσφα­ της παραγωγής, όπως και κάποια παλιότερα που φωτί­ ζουν ακόμη πιο έντονα ορισμένες πτυχές της πόλης. Παράλληλα με τον εμπλουτισμό με νέα κείμενα, το βι­ βλίο δέχεται την ευεργετική προσθήκη νέων φωτογρα­ φιών, με στόχο την ανάδειξη των κειμένων που το συ­ νοδεύουν. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

! Δ Ι Α Β Α Ζ Ω Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ I A

1 J

Χρηστός Σιάφκος

Γλυκιά ζωή Χρησ τός Σιάφκος παρουσιάζει το τρίτο του βιβλίο και εμφανίζεται πολύ ωριμότερος. Έχοντας εγκαταλείψ ει τον ναρκισσισμό των πρώτων βιβλίων του, χ ει­ ρίζεται πολύ πιο έμπειρα το βιω ματικό του υλικό. Η θ ε­ ματική του αντλείται από τα φοιτητικά χρόνια του στην Ιταλία, χρόνια μαθητείας για έναν νεαρό που έρχεται από την επαρχιώτικη Ελλάδα για να ζήσει στην κοσμο­ πολίτικη, ευρωπαϊκή ήδη, Ιταλία. Βρισκόμαστε στις αρ­ χές της δεκαετίας του 7 0 , στην Ελλάδα υπάρχει δικτα­ τορία ενώ στην Ιταλία ανθεί η αριστερή πολιτική, οι

Ο

προβληματισμοί για τη νέα κοι­ νωνία, το φεμινιστικό κίνημα. Ο έρωτας συγκλονίζει την παρέα των φοιτητών, καθώς αποκτά πρωταρχικό ρόλο στη σκέψη τους. Ο συγγραφέας ακολουθεί την παρέα των ελλήνων φοιτητών στις αγωνίες και τις υπερβολές τους, δίνοντας εικόνες γεμάτες συναίσθη­ μα και χιούμορ. [ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ]

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ

Η Ρ ΙΔ Α Ν Ο Σ

"Αν τά τρία άπό τά τέσ σ ερα β ιβ λ ία πού πρέπει νά δ ια θ έτει έν α * Ά γ γ λ ο * είναι ή Βίβλοε, ό Σα ίξπ ηρ και ό Τσώσερ, τό τέταρ το είναι άπ αραιτήτω ε Ή ’Α να το μ ία in s Μ εήα γχοήία ε. Ή π εριβόητη π ραγματεία πού έγραψ ε στά τέλ η τηε Α ν α γ ένν η σ η * ό θ ε ο λ ό γ ο ε R o b ert B urton (1 5 7 7 -1 6 4 0 ) είναι ά φ ε ν δ ί μία σ π ουδή πάνω στή σ κοτεινή άρ ρώ σ τια πού σ ή μερ α ό ν ο μ ά ζο υ μ ε κ α τά θ λιψ η , άφ εχέρ ου μία μ ν η μ ειώ δ η * άφ ή γ η σ η τηε ά ν θρ ώ π ινη * σ υ ν θ ή κ η *. Π α ρ ά λ λ η λ α σ υνιστα και ένα ά π ολαυ σ τικ ό, ψ υ χα γω γικ ό άν άγ νω σ μα , άν τίδ οτο στήν άρ ρώ στια. Είναι, ά κ ό μ η , ή γρ αφ ή έ ν ό ϊ Ισ ό β ιο υ ά ν α γ νώ σ ιη , β ιβ λ ίο κ α μ ω μ έ­ νο άπό β ιβ λ ία ' τράπεζα tn s π ν ευματικ ή* μ ν ήμηε, δ εξα μ εν ή γν ω μώ ν και φ θ ε γ μ ά ιω ν , άνοίγεται έγ κυ κ λο π α ιδ ικ ό σ έ κ ά θ ε π εριοχή το ϋ έπ ιστητοΰ, ύφ αίνον ταε έν α ν γιγά ντιο Ισ τό άπό ά ν α φ ο ρ έε και π α ραθέματα (1 .5 9 8 σ υγ­ γρ ά φ ει* δ α ν είζο υ ν τή φ ω ν ή to u s στό κ είμεν ο). Ή Α ν ατομ ία in s M efla yx oflia s σ υ γκέντρ ω σ ε ήδ η άπό τή ν έκ δο σ ή τηε ύ π ερ θ ετικ έ* καί μό ν ο ν κρίσ ειε και άπ έκτησε φ α ν α τικό κοινό, άσ κώ νταε έξ ά λ λ ο υ ισ χυρή έπ ίδρασ η σ έ κ ο ρ υ φ α ίε* π ροσω πικότητεε τω ν γρ α μ μ ά τω ν (άπό τόν Μ ίλτω ν α καί τόν Κ ή τί έω * τόν Μ π έκ ετ και τόν Μ πόρχε5). Χ ρειάσ τηκε νά περάσ ουν σ χεδόν τέσ σ ερ α αΐώ νεε μέχρι τό «άπόκ ρ υ φ ο » α ύτό άρ ισ τούργημα νά ά π ο κ α λ υ φ θ εί καί στόν μή ά γ γλ ό φ ω νο άναγνώ στη. Στά έλ λ η ν ικ ά παραδίδεται γιά πρώτη φ ορ ά.

Ζωοδόχου Πηγή* 79,114 73 - Αθήνα Τηλ./Fax: 210 38.47.660 E-mail: heridanos_papakosta@yahoo.gr

Γ

δ

ι α

β

α

ζ

ω

]

Ι Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

σελ. 432, τιμή: 24,00 ευρώ

_________________________ Δημήτρης Δημητριάδης Η εμπ ράγματη φ αντα σ ία Μ ια π ολύπλευρη συνεύρεση

/■ ρ ν α ς από του ς ελάχισ τους Ε πρωτοποριακούς έλληνες συγγραφείς συμμαζεύει τα κείμε­ να που έχει απλώσει εδώ και 25 χρόνια με ποικίλες ευκαιρίες κα­ ταθέτοντας τις αρκούντως ρηξικέ­ λευθες απόψεις του για την τέχνη και τη ζωή. Από την πρώτη σελίδα, μια συζήτηση με τον Ν . Καρατζά το 1983, έως τις τελευταίες λευκές σελίδες διακηρύσσει τη αθωότητά του, την απολυτότητα του, ανάμεικτα με τις εμμονές του. Περιλαμβάνει ομιλίες, ει-

σαγωγές σ ε έργα που έχει μεταφράσει ο ίδιος, διάφο­ ρες συνεντεύξεις, κείμενα για αφιερώματα και εκδηλώ­ σεις, ένα δικό του ημερολόγιο όπου για κάθε ημέρα λα­ τρεύεται κι ένας διαφ ορετικός καλλιτέχνης κ.ά. Στο ομότιτλο κείμενο («Εμπράγματη φαντασία») αναφέρεται στο χρονικό και τις σκέψεις του πάνω στο πιο εμβληματικό κείμενο του, το Πεθαίνω σα χώρα. Ένα βιβλίο-παλίμψηστο, που ανοίγει τη σκέψη του συγγραφέα στο κοινό, ένα διαρκές ημερολόγιο, μια άλλου είδους αυτοβιογραφία μέσα από την παντοδυναμία των κειμέ­ νων του Δ . Δημητριά δη. [ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ]

Κωνσταντίνα Δ ελη μ ή τρ ο υ ______________________

Η ψ ιλικατζού μετατροπή ενός διαδικτυακού ιστολόγιου (blog) σε έντυπη μορφή παραμένει ένα πείραμα με αβέβαιη έκβαση. Τα κείμενα που μας ενθουσιάζουν στο Δια­ δίκτυο, πολλές φορές, μας απογοητεύουν τυπωμένα στο χαρτί. Στο χώρο των ελλήνων bloggers η Ψιλικατζού εί­ ναι γνωστή. Διηγείται μια συνηθισμένη, ίσως, ιστορία, από αυτές που συμβαίνουν γύρω μας και ξαφνικά αποκτά δη­ μοσιότητα. Τ ο κείμενό της ακολουθεί δύο γραμμές, αυ­ τή της παρακολούθησης της ζωής των άλλων μέσα από το στενό κουβούκλιο του ψιλικατζίδικού της, κάπου στη

Νίκαια, και την άλλη, τη δική της προσωπική γραμμή. Στην τελευ­ ταία εξιστορεί τις προσπάθειές της να ολοκληρώσει το όνειρό της να αποκτήσει παιδί με κάθε ιατρι­ κό μέσον. Φ ρέσκια γλώσσα, ειλι­ κρινής και δυναμική στην αντιμε­ τώπιση της ζωής, γράφει απλά και συγκινεί. Αυτά τα στοι­ χεία παραμένουν ατόφια και στο χαρτί, δίνοντας στο πεί­ ραμα επιτυχημένη μορφή. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Ηλεκτρα, 2007_______________________ αελ. 214, τιμή: 14,00 ευρώ

_____________________________ Γιώργος Κοσκινάς Η εποχή της αρρώ στιας

Η

πό μια πόλη του Βορρά ένας φοιτητής γράφ ει γράμματα στην κοπέλα του που ζει σε άλλη πόλη, περιγράφοντας επεισόδια από τη ζωή του. Μια σειρά επιστο­ λές που γεφυρώνουν την εφηβεία με την ενηλικίωση, την ερωτική επιθυμία με το κουτσομπολιό. Στη διήγηση αυτή παρει­ σφρέει στην αρχή ανεπαίσθητα, στη συνέχεια εκδηλώ­ νεται έντονα και τέλος κυριαρχεί αποπνικτικά η βασική

Α

8 4 - ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

μεταφορά του μυθιστορήματος: ένα ξέσπασμα το οποίο εξελίσσεται σε επιδημία που κλιμακώνεται σε πανδημία. Τ ο φ όβητρο της τελευταίας δεκαετίας (Ebo­ la, Marburg, SARS, γρίπη των πτηνών) τελικά ξεφ εύγει από τις σελίδες και τις οθόνες και εξαπλώνεται σε όλο τον πλανήτη. Ο αναγνώστης βυθίζεται σε έναν κόσμο που συνδυάζει χαρακτηριστικά από διάσημα έργα, όπως το Omega Man και το 28 Days Later. Επιστολικό μυθιστόρημα με έντονα αλληγορική διάθεση και ενδια­ φέρουσα τροπή. [ΣΠΥΡΟΣ ΒΡΕΤΤΟΣ]

IntrSBooks

Μανίνα Ζουμπουλάκη Π ώ ενα γράψειε Τ ρ υ κ , μ έ θ ο δ ο ι, μ υ σ τικ ά κ α ι α λ ή θ ε ι ε ε γ ια τη γ ρ α φ ή κα ι to u s

σ υ γ γ ρ α φ είε.

Ένα π ρακτικό εγ χ ειρ ίδ ιο γ ρ α μ μ ένο ευχάριστα και μ ε I

χ ιο ύ μ ο ρ από τη δ ημοσ ιογ ρά φ ο και σ υ γγρ αφ έα Μα-

I I

νίνα Ζουμπ ουήΙάκη, που απ ευ θύ νεται σε επ ίδοξου ε συγγραφ είε, σεναριογράφουε, α ρ θρογράφ ουε αλ λ ά και σε όσουε αγαπ άνετο βιβήΐίο μ ε πάθοε.

& 2 ν έ ο Γ Ε λ λ η ν ε ς συγγραφείς Κωνσταντίνα Δελημήτρου Η Ψιλικατζού

Γιάννηε Παλαβόε Αληθινή Αγάπη

Ένα δ ια δ ικ τυα κ ό η μ ε ­

Τσ όν τεε, χ ρ υ σ ό ψ α ­

και ά λ λ ε ε ιστορίεε

ρολόγιο που έκανε πά­

ρα, φ οιτητικά εσ τια ­

ταγο, τώρα σε βιβλίο.

τόρια.. Το χω ριό και η

Από τη μ ία , μια κο π έλα

πόλη. Το δικαίω μα στο

που γρά φ ει μέσα από ένα ψιλικατζίδικο, από

λ ά θ ο ε . Αυτόε είνα ι ο κόσμοε των δ ε κ α π έ ­

την ά λ λ η οι π ροσπ άθειεε τηε ίδιαε γυναίκαε

ν τε δ ιη γη μ ά τω ν του β ρ α β ε υ μ έ ν ο υ από το

να κάνει παιδί.Ένα συγκινητικό ταξίδι για την

Βρετανικό Συμβούλιο πρω τοεμφανιζόμενου

κατάκτηση τηε μητρότηταε.

Γιάννη Παλαβού.

IntrfiBooks Νέες Ιδέες - Νέες Σελίδες

Μετάφραση: Έφη Κορόμηλά οελ. 165, τιμή: 9,90 ευρώ

_______________________________ Φιλίπ Βιντελιέ Τούρκικη νύχτα

ρόκειται για μια ιστορία που διαδραματίζεται στην Τ ο υ ρ ­ κία, σ ε μια κρίσιμη εποχή για την θνογενετική διαδικασία της ευ­ ρύτερ ης π εριοχής της Εγγύς Ανατολής και των Βαλκανίων, τις αρχές του 20ού αιώνα. Πολιτικές μηχανορραφίες, κοινωνικές συγκρούσεις και πόλεμοι προετοιμάζουν την έλευση του Κεμόλ. Μ ε θεματικό κέ­ ντρο την εξόντωση των Αρμενίων, ο Βιντελιέ, ιστορικός

ο ίδιος, στήνει μια ιστορία που τη χαρακτηρίζουν η ακριβής ιστορική γνώση, η απρόσκοπτη ροή σ τ η ν -μ ο ­ νολιθική, είναι η αλ ή θεια - αφήγηση και ο σταθερός, τα ­ χύς αφηγηματικός ρυθμός. Ο συγγραφέας εγκιβωτίζει την όλη ιστορία του σ ε μιαν άλλη, υποθετική, που την εξισ τορεί ένας αόρατος αφηγητής. Η Τούρκικη νύχτα, παρά την έλλειψ η αφηγηματικής τόλμης, αιχμαλωτίζει την περιέργεια του αναγνώστη. Μ υθιστόρημα παραδο­ σιακό αφηγηματικά, αλλά με μεγάλο πραγματολογικό ενδιαφέρον. [ΓΙΠΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ]

Ιμρε Κέρτες _________________________________ Φ άκελος Κ.

____________________Καοτανιώτης, 2007 Μετάφραση: Γιώτα Λαγουδάκου σελ. 231, τιμή: 15,68 ευρώ

Π

Μια έρευνα Κέρ τες μάς δίνει εδώ, υπό τη μορφή ερωταποκρί­ σεων στο πλαίσιο μιας «αυτο-συνέντευξης», την αυτοβιογραφία του. Εκκινώντας από πραγματική αφορ­ μή, μια συνομιλία με τον φίλο και επιμελητή του Ζόλ ταν Χ άφ νερ, ο Ούγγρος νομπελίστας ξεδιπλώνει, για πρώτη φορά, άγνωστες πτυχές της ζωής του, με κορυ­ φαία τον εγκλεισμό του σε στρατόπ εδο συγκέντρωσης σε ηλικία δεκαπέντε ετών. Ω στόσο ο Κ έρτες, συγγρα­ φέας μεγάλου βεληνεκούς και υψηλής στοχεύσεως, δεν περιορίζεται στην καταγραφή της ζωής του. Καθώς, στην περίπτωσή του, ζωή και γραφή αποτελούν ένα

αδιάσπαστο σύνολο, θίγει παράλ­ ληλα θεωρητικές προϋποθέσεις της γραφής του, συνδέοντάς τις με μια προσωπική βιοθεωρία του μυθιστορήματος. Ο κύκλος της ζωής, στην περίπτωση Κέρτες, ταυτίζεται με τον κύκλο της γρα­ φής του, καθώς ο συγγραφέας «μεταβολίζει με τρόπο δ ιαφ ορετικό την πραγματικότητα». Μια αυτοβιογραφία που διαβάζεται και σαν πραγματεία αλλά και σαν μυθι­ στόρημα. [ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΕΝΑΡΙΟΣ]

Οδός Πανός, 2007__________________

___________________________________ Αντρέ Ζιντ Κοροντύν

Ο

Μετάφραση: Γιάννης Θηβαίος σελ. 143, τιμή: 10,00 ευρώ ορυδών: στα αρχαία ελληνι­ κά ο κορυδαλλός, στον Βιργίλιο ο βοσκός ο οποίος ερω­ τεύ εται ένα νεαρό αγόρι, τον Αλέξη, στην αυλή των Βουρβώνων οι «επαμφοτερίζοντες ευγενείς» (όπως επισημαίνει ο μετα­ φραστής), στον Gide ο φανταστικός συνομιλητής του σ ε τέσ σ ερις διαλόγους τους οποίους έγραψ ε μεταξύ 19 11 και 19 18 και εξέδω σ ε το 1924, προκαλώντας σκάνδαλο. Τ ο επιχείρημα του βιβλίου είναι ότι η ομο-

Κ

8<S

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

φυλοφιλία απ οτελούσε βασικό χαρακτηριστικό των με­ γάλων πολιτισμών (της κλασικής Ελλάδας, της αναγεν­ νησιακής Ιταλίας, της ελισσαβετιανής Αγγλίας) και μά­ λιστα όχι ως «πλατωνικός έρως», όπως παρουσιαζόταν μέχρι τό τε, αλλά ως «βιω μένος έρωτας». Ο Κορυντόν αποτελεί ένα από τα θεμέλια του κινήματος που σήμε­ ρα ονομάζουμε «gay», μαζί με τα Φύλλα της Χλόης του W a lt W hitm an, το A Problem in Greek Ethics του John Addington Symmonds και το Sappho und Sokrates του Magnus Hirschfeld. [ΣΠΥΡΟΣ ΒΡΕΤΤ0Σ]

Ορχάν Π α μ ο ύ κ ________________________________ ________________________Οκεανίδη, 2007 Μετάφραση: Στέλλα Βρετού Χιόνι οελ. 694, τιμή: 24,00 ευρώ νιφάδα του χιονιού με το σχήμα του αστεριού και τις έξι ακτίνες αποτυπώνει παραστατικά στο παρόν βιβλίο του Ορχάν Παμούκ τη σύνθεση των στοιχείων του εσωτερικού και του εξω τερικού ανθρώπου. Αυτή η σύνθεση είναι μοναδική για κάθε άνθρωπο, όπως μονα­ δική είναι η σύνθεση κάθε νιφάδας. Σ ε πρώτο επίπεδο ανάγνωσης του βιβλίου αναγνωρίζεται η αγωνία του Π α­ μούκ για την τραγική θέση του ανθρώπου στη σύγχρο­ νη Τουρκία, ανάμεσα στις ιστορικές, πολιτικές, ιδ εολο­ γικές, πολιτισμικές διελκυστίνδες που αντιπροσωπεύουν

ο διάλογος αλλά και η αντιπαράθεση Ανατολής και Δύσης. Α υτό το ειδικό ζήτημα ανάγεται σε ένα γενικό θεμα­ τικό τοπίο με στοιχεία όπως: χρόνος και μνήμη, δικαιοσύνη και ηθική, φτώχεια και υπερηφάνεια, έρωτας και θρησκεία, τέχνη και πολιτική, λαός και ιδεολογία. Η δημιουργική, καταιγιστική, αυτοαναφορική, εξωδιηγητική αφηγηματικότητα του Παμούκ μεταφέρεται και πάλι ακέ­ ραια στα καθ' ημάς. [ΑΛΚΗΣΤΙΣ ΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗ]

Απόπειρα, 2006_____________________

________________________________ Τζακ Κέρουακ Γραφές της αιω νιότητας

Η

Μετάφραση: Γιάννης Λειβαδάς σελ. 160, τιμή: 12,00 ευρώ Τζα κ Κέρουακ (Ι9 2 2 -Ι9 6 9 ), ένας από τους τέσσερις ση­ μαντικότερους μπίτνικ λογοτέχνες (οι άλλοι είναι οι Ουίλιαμ Μπάροουζ, Άλεν Γκίνσμπεργκ, Γκρέγκορι Κόρσο), γαλλοκαναδικής καταγω­ γής, γεννήθηκε στη Μασαχουσέτη, αλλά έζησε στη Ν έα Υόρκη, όπου σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια. Ύ στερα από τα προβλήματα με τη μητέρα του και τη σύ­ ζυγό του, έπεσε σε μελαγχολία και οδηγήθηκε στο βου­ δισμό σ ε μια προσπάθεια ν' αλλάξει τον τρόπο ζωής του. Η συλλογή Γραφές της αιωνιότητας αποτελείται από 38 κεί­ μενα που χαρακτηρίζουν τις ψυχικές μεταπτώσεις του συγγραφέα ακριβώς αυτή την εποχή. Στην αρχή της συγ-

Ο

γραφικής του πορείας δέχτηκε τις επιδράσεις δημιουρ­ γών όπως ο Τζέημς Τζόυς, ο Τόμας Γουλφ κι ο Χέρμαν Μέλβιλ, στη συνέχεια επηρεάστηκε από την τζαζ, αν και δεν ήταν μουσικός, και τέλος απέκτησε τη δική του προ­ σωπική γραφή που αποτελείται από λέξεις της αργκό και ακατάληπτων λεκτικών συνθέσεων. Ο επιμελητής του τό ­ μου Γιάννης Λειβαδάς προτείνει στον αναγνώστη να δια­ βάσει τα κείμενα σαν ένα ημερολόγιο που του εμπιστεύ­ τηκε κάποιος ή σαν ένα κομμάτι χαρτί που έφ ερε ο άνε­ μος στα πόδια του κι όχι ως γραπτά του συγγραφέα που έγραψε το αριστουργηματικό Στο δρόμο. Το βιβλίο, εκτός από την εργοβιογραφία, περιέχει και αρκετές φωτογρα­ φίες του Τζακ Κέρουακ σε διάφορες πόζες. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Ν τέιβ ιντ Μ ο ρ ρ έ λ ______________________________

Ο χτώ ώρες πρωτότυπος τίτλος του μυθιστορήματος είναι «The Creepers», λέξη η οποία περιγράφει εκκεντρικούς εξερευνητές εγκαταλειμμένων κτιρίων οι οποίοι, στη συ­ γκεκριμένη περίπτωση, περνούν μια νύχτα, τις οχτώ ώρες του ελληνικού τίτλου, στο «στοιχειω μένο» παρά­ κτιο ξενοδοχείο Πάραγκον (μια φτωχή παραλλαγή του O verlook Hotel από την Λάμψη του Στήβεν Κινγκ), με στόχο να ζήσουν την περιπέτεια. Μ όνο που στα σκοτά­ δια παραμονεύει κάτι μυστηριώ δες - ή τουλάχιστον αυ­ τό υποτίθεται ότι θα μπορούσε να συμβαίνει: από ένα σημείο και πέρα η πλοκή στρέφεται στη δράση και απο­

Ο

μακρύνεται από το μακάβριο. Ο συγγραφέας είναι διάσημος για το μυθιστόρημά του Rambo: First blood, 1972, το οποίο γυρίστηκε σ ε ταινία το Ι982. Στο υστερό­ γραφο, ο Μ ορρέλ περιγράφει τις πηγές της έμπνευσής του και, δί­ χως αμφιβολία, η διήγηση αυτή είναι πολύ πιο ενδιαφέ­ ρουσα από την μυθιστορία την οποία αποφάσισε να γρά[ΣΠΥΡΟΣ ΒΡΕΤΤΟΣ]

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

37

[

δ

ι α

β

ΞΕΝΗ

α

ζ

ω

]

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

Μίνωας, 2007_______________________ Μετάφραση: Αλέξης Καλοφωλιάς σελ. 511, τιμή: 19,00 ευρώ 35χρονη ινδή συγγραφέας εί­ ναι η νεότερη μέχρι σήμερα γυναίκα που κερδίζει το βραβείο ManBooker 2006 που συνοδεύε­ ται από χρηματικό έπαθλο 50.000 λιρών. Σε ένα απρόβλεπτο και συ­ ναρπαστικό μυθιστόρημα, η Κίραν Ντεσάι κινείται ανά­ μεσα στην Αμερική και τη μετα-αποικιοκρατική Ινδία. Μ ε καταπληκτική μαεστρία παρουσιάζει βαθιά ανθρώπινα δι­ λήμματα και αποκαλύπτει τις επιπτώσεις της αποικιοκρα­ τίας και των θρησκευτικών, φυλετικών και εθνικιστικών αντιμαχιών σε όλο τον κόσμο. Τ ο μυθιστόρημα, που εί-

Η

___________________________ ______ Κίραν Ντεσάι Η κληρονομιά της απ ώ λειας ναι το δεύτερο της Ντεσάι, αφηγείται την ιστορία ενός πικραμένου δικαστή που ζει στην περιοχή των Ιμαλαΐων και η ζωή του αλλάζει ριζικά με την άφιξη της ορφανής εγγονής του. Τη φροντίδα της θα αναλάβει ο μάγειρας του δικαστή, αλλά η σκέψη του είναι στραμμένη και στο γιο του Μπίτζου, ο οποίος προσπαθεί να τα βγάλει πέ­ ρα στο σκληρό κόσμο της Ν έα ς Υόρκης. Ό λα όμως τα δεδομένα και οι ισορροπίες στις ζωές των ηρώων θα ανατραπούν όταν θα ξεσπάσει μια ινδο-νεπαλέζικη ε ξέ ­ γερση στα βουνά. Ο ι ήρωες θα δοκιμαστούν και θα έρ ­ θουν αντιμέτωποι με το παρελθόν και τις επιλογές τους. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Ζ έιντι Σ μ ιβ ___________________________________

Στην ομορφ ιά που χά νεται ο βιβλίο τής μόλις 30 ετών Ζέιντι Σμιθ, κόρης Άγ­ γλου και Τζαμαϊκανής, αποτελεί επίτευγμα. Μέσα από μια ιστορία αρκετά απλή, καταφέρνει να μιλήσει για όλα. Για τους μαύρους στην Αμερική. Για τη δημοκρα­ τία και τον ολοκληρωτισμό. Για την εκπαίδευση. Για το γάμο, τον έρωτα, την απιστία, την προδοσία. Για τις χα­ μένες και κερδισμένες ιδεολογικές μάχες. Για το χάσμα γενεών. Για την ποίηση και την τέχνη, την ελευθερ ία και την αγάπη... Όπως λέει και ο τίτλος του μυθιστορήμα­ τος, η ομορφιά είναι στο επίκεντρο του νέου μυθιστο­ ρήματος της Ζέιντι Σμιθ. Στην ουσία του όμως είναι μάλ­ λον ένα βιβλίο για τις παντός είδους αντιθέσεις, για το

Τ

ΐζψ ομορφιά πουχάνεται άσπρο και το μαύρο, για το καλό και το κακό, για τους προοδευτι­ κούς και τους συντηρητικούς, για τους ηθικούς και τους ανήθικους και, κυρίως, για την αλήθεια και την υποκρισία όλων. Είναι ένα μυ­ θιστόρημα για κάθε είδους διά- — — — —— ζεύξη. Δ εν είναι καθόλου τυχαίο που η Ζέιντι Σμιθ περιελήφθη στους 20 καλύτερους νέους συγγραφείς του περιοδικού Granta. Ο ύ τ ε που το βιβλίο της πήρε βρα­ βείο Orange και βρέθηκε στη short list του βραβείου Μπούκερ το 2005. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Καοτανιώτης, 2007_____________________ Μετάφραση: Ν. Πυλορώφ-Προκοπίου σελ. 205, τιμή: 12,54 ευρώ

_______________________________ Τάρας Χάρλιμαν Η δεσποινίς Σταρ κ

τη βιβλιοθήκη ενός εκκλησιαστι­ κού ιδρύματος, ο αφηγητής-ανιψιός του βιβλιοθηκάριου, ενός υψη­ λόβαθμου ιερωμένου, εφοδιάζει τα πόδια των επισκεπτών με ειδ ικές παντόφλες που προστατεύουν το πολύτιμο δάπεδο. Εστιάζει την προσοχή του σε πόδια και πέλματα, ρίχνοντας κλεφτές ματιές κάτω από τις φούστες των επισκεπτριών, υπό το άγρυπνο βλέμμα της οικονόμου, δεσποινίδος Σταρκ (σταρκ= δυνατή). Σε ένα περιβάλλον αυστηρού καθολι­ κισμού, όπου τα πάθη χαλιναγωγούνται και κυριαρχεί η

κατήχηση και η εξομολόγηση, ο νεαρός αφηγητής ανα­ πτύσσει -σ α ν τον ήρωα στο Άρωμα του επίσης γερμανού Ζ ίσ κ ιντ- έντονη την αίσθηση της όσφρησης: «..Για πρώτη φορά βιώνω το θαύμα μιας ανθισμένης μυρωδιάς, την ευωδιά των γυναικείων ποδιών, ένα ειδικό κράμα από φρέσκο ιδρώτα, πασχαλιές και δέρμα παπουτσιού». Η ανακάλυψη της σεξουαλικότητας περιγράφεται έτσι εύστοχα, διακριτικά, με έμφαση στη λεπτομέρεια, μέσα από το ξύπνημα των αισθήσεων εν μέσω απαγορεύσεων τις οποίες προσωποποιεί η δεσποινίς Σταρκ, η δυνατή, η απρόσιτη, που προκαλεί στον αφηγητή ένα ιερό δέος αλλά και ανομολόγητη έλξη. [ΕΛΕΝΑ ΚΑΡΑΚΟΥΛΗ]

Σ

33

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ δ ι α β α ζ ω

ΞΕΝΗ

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

]

Ντάνιελ Κ έλμ α ν _______________________________ ___________________ Καστανιώτης, 2007 Μετάφραση: Κώστας Κοσμάς Η μέτρηση του κόσμου σελ. 300, τιμή: 15,68 ευρώ Μέτρηση του κόσμου είναι μια διαφορετική προσέγ­ γιση του ιστορικού μυθιστορήματος, ένα «δια νοη­ τικό πείραμα» το οποίο όχι μόνο πέτυχε αλλά αποτέλεσ ε το μεγαλύτερο εκδο τικό γεγονός της τελευταίας δεκαετίας στη Γερμανία. Η ιστορία εκτυλίσσεται στην εποχή του Δια φωτισμού, όταν δύο νέοι - ο εξερ ευν η­ τής Χούμπολντ και ο μαθηματικός και αστρονόμος Γκάους, ετοιμάζονται να αναμετρηθούν με τον κόσμο. Κοινό τους σημείο η πίστη στη λογική και την πρόοδο, αλλά και η αδυναμία να αναμετρηθούν τελικά με τον ίδιο τους τον εαυτό, όταν προς το τέλος της ζωής τους συναντιούνται στο Βερολίνο. Βασικό χαρακτηριστικό

Η

της τεχνικής του Κέλμαν είναι η χρήση του πλάγιου λόγου (Κοπjunktiv I), καθώς και η λεπτή ειρω­ νική ματιά ενός σύγχρονου παρα­ τηρητή. Παράλληλα διατηρεί μια κριτική στάση αλλά και μια βαθιά κατανόηση απέναντι στο γερμανι­ κό στοιχείο, όταν αναφέρεται, για παράδειγμα, στην ευ­ φορία που προκύπτει από τη μέτρηση, στο πάθος για την ακρίβεια, στο πείσμα και «στους αριθμούς που διώ­ χνουν την αταξία». [ΕΛΕΝΑ ΚΑΡΑΚΟΥΛΗ]

Μι α επική ιστορία, που σύντομα θα προβληθεί oris αίθουσεε με πρωταγωνιστή τον Τζόνι Ντεπ.

ISBN: 978-960-7951-62-5, σελ.: 976, 28 ευρώ

Ασκληπιού 36,10680 Αθήνα, τηλ.: 210 3630601. infoHdiigisi.gr

[

δ

ι

α

β

ΞΕΝΗ

α

ζ

ω

]

ΠΕΖΟΓΡΑΦΙ Α

Μελάνι, 2007_______________________ Μετάφραση: Έφη Φρυδά σελ. 237, τιμή: 16,00 ευρώ

____________________________________ Τζην Ρυς Κ ουαρτέτο

υτοβιογραφικό και σε αρκετά σημεία άνισο το πρώτο μυθι­ στόρημα της Τζην Ρυς, αφηγείται την ιστορία μιας εύθραυστης Βρετανίδας που ζει στο Παρίσι του μεσοπολέμου με τον τυχοδιώ κτη σύζυγό της. Η μποέμικη ζωή του Παρισιού επισκιάζεται όταν ο άντρας της συλλαμβάνεται και αυτή βρίσκεται ξαφνικά υπό την προστασία ενός

ζευγαριού που αναλαμβάνει να την προστατεύσει και επιμένει να μετακομίσει στο σπίτι τους. Η ερωτική ιστο­ ρία ανάμεσα στην ηρωίδα και τον οικοδεσπότη αναφέρεται στη σχέση της Τζην Ρυς με τον αμερικανό συγ­ γραφέα Φ ορντ Μ άντοξ Φ ορν. Η νουβέλα εστιάζει στο συναισθηματικό κόσμο της κεντρικής ηρωίδας, που πει­ σματικά αρνείται να δει τις επιθυμίες της, αλλά και στη χειραγώγησή της. [ΕΛΕΝΑ ΚΑΡΑΚΟΥΛΗ]

Μ ισ ό ν Λουίζ Κ έ ν ν εν τυ _________________________

__________Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2007 Μετάφραση: Α. Κονταξάκη σελ. 472, τιμή: 24,00 ευρώ

Α

Παράδεισος κεντρική ηρωίδα του μυθιστορήματος συστήνεται σε πρώτο πρόσωπο ως «αποσταγμένη», «αραιω μέ­ νη μέχρι τελικής πτώσεως». Χωρίς σταδιοδρομία, αφού αρνήθηκε να αποκτήσει την απαιτούμενη εκπαίδευση, αλκοολική χωρίς συγκεκριμένο άλλοθι, οξυδερκής αλ­ λά ελάχιστα συνεργάσιμη. Η μεθυσμένη της συνείδηση της παίζει παιχνίδια που σε επίπεδο αφήγησης «παρα­ σύρουν» σταδιακά τον αναγνώστη, καταλύοντας τα όρια ανάμεσα στο πραγματικό και το φανταστικό, στο πα­ ρελθόν και το παρόν. Βασική τεχνική ο εσωτερικός μο­ νόλογος με έντονη τη θεατρικότητα -δ ε ν είναι τυχαίο πως η συγγραφέας ξεκίνησε με θεατρικούς μονολό­ γους. Βασικό εφ όδ ιο ένας λόγος παραληρηματικός και

Η

ένας σαρκασμός που θυμίζει Σά­ ρα Κέιν. Ο κόσμος της ηρωίδας κτίζεται μεθοδικά, ενώ την πρό­ σβαση διευκολύνουν αναγνωρίσι­ μες καταστάσεις: οι άδειες Κυρια­ κές, οι επιλογές μιας διπλωματι­ κής σιωπής, η ερωτική απόγνωση. Παρά τον αλκοολισμό, η φωνή της ηρωίδας έχει στιγ­ μές νηφαλιότητας, επίγνωσης, μια ικανότητα αυτοπαρα­ τήρησης, τη στιγμή που το οικογενειακό περιβάλλον εκ­ φράζει την αμήχανη δυσφορία του απέναντι στο πρό­ βλημά της. [ΕΛΕΝΑ ΚΑΡΑΚΟΥΛΗ]

Ωκεανίδα, 2007______________________ Μετάφραση: Ανθη Ξενάκη σελ. 164, τιμή: 10,00 ευρώ

______________________________ Ζαν-Μαρί Ντρο Το π ρώ το πρωινά τοο κόσμου

φήνοντας πίσω τη ζωή του στο Παρίσι, «την αλαζονική πρωτεύουσα που κόντευε να με συνθλίψει», ο αφηγητής επιστρέ­ φει στις Κυκλάδες και περιγράφει με ενθουσιασμό και νοσταλγία το «βάφτισμα στον ήλιο». Τ ο κείμε­ νο του Ν τρ ο δεν αποφεύγει βέ­ βαια την εξιδανίκευση του φιλέλληνα περιηγητή, που γι' αυτόν το ταξίδι στην Ελλάδα κυρίως είναι η απόδραση

από τα όσα τον κρατούν δέσμιο. Έτσι, βλέπει με ευ­ γνωμοσύνη τον νέο τόπο και περιγράφει -χ ω ρ ίς να αποφεύγει την υπερβολή- την προσωπική του σχέση με το τοπίο και τους ανθρώπους. Ο αφηγητής διαφυλάσσει την ανάμνηση ενός μοναδικού πρωινού περιγράφοντας «μονοπάτια χαραγμένα από το παραγάδι, άνοιγαν αυλάκια πάνω στα κύματα, για να μπορέσει ο Ποσειδώ νας να ξεκινήσει τη βραδινή του βόλτα χωρίς να βρέ­ ξ ει τα πόδια του». [ΕΛΕΝΑ ΚΑΡΑΚΟΥΛΗ]

Α

90

ΙΟΥΛΙΟΙ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ δ ι α β α ζ ω

ΞΕΝΗ

Ούγκο φον Χόφ μα νσταλ _________________________ Στιγμές στην Ελλάδα ι Στιγμές στην Ελλάδα προήλθαν από ένα πραγμα­ τικό οδοιπ ορικό, το οποίο πραγματοποίησε στην Ελλάδα το Μάιο του 1908 ο Γερμανός συγγραφέας -γνω σ τός κυρίως για το θεατρικό και ποιητικό του έρ ­ γο. Η έκδοση περιλαμβάνει τέσ σ ερ α κείμενα που ξ ε ­ φεύγουν από την παράδοση της περιγραφικής ταξιδιω ­ τικής λογοτεχνίας και υποτάσσονται σ ε μια αυτόνομη ποιητική συνοχή που απ οδίδεται στην ελληνική μετά­ φραση. Ο Χ όφ μανσ ταλ βιώνει την απόσταση ανάμεσα στο ανοίκειο, τη μακρινή ελληνική αρχαιότητα και στο παρόν, το σύγχρονο δυτικό κόσμο. Τ ο τα ξίδ ι κορυφώ-

Ο

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α !

_______________________ Ύψιλον, 2007 Μετάφραση: Έλενα Νούσια σελ. 107, τιμή: 10,00 ευρώ νεται σε στιγμές αποκάλυψης, ικανές να κλονίσουν τις βεβαιότη­ τες του παρόντος: Τ ο άκουσμα μιας πανάρχαιης μελωδίας, το πρώτο ρίγος στο πρώτο κείμενο «Η μονή του Ο σ ίου Λ ουκά». Έπειτα, ο κλονισμός στον « Ο δ ο ι­ πόρο», η αποκάλυψη στα «Αγάλματα» και, τέλος, η ενό­ τητα των αντιθέτω ν στην «Ελλάδα», μια επεξεργασία της εμπειρίας του τα ξιδιού. [ΕΛΕΝΑ ΚΑΡΑΚΟΥΛΗ]

__________________ Rainer M aria Rilke Αυτός ttou σκότωσε το δράκο α πρώιμα διηγήματα του Ράινερ Μαρία Ρίλκε δεν είναι τα πρώτα έργα που σ κέφ τεται κά­ ποιος στο άκουσμα του ονόμα­ τος του γερμανόφωνου ποιητή. Ο Ρίλκε είχ ε πάντως ασκηθεί επιτυχώς και στον πεζό λόγο με τις Ση­ μειώσεις του Μ άλτε Λάουριντς Μπρίγκε. Πολλά από τα θ έ­ ματα αυτών των διηγημάτων συνεχίζουν να απασχολούν τον Ρίλκε και στο ύστερο έργο του: Η παιδική ηλικία,

Τ

ο θάνατος, η αντίθεση μεταξύ της κοινωνίας και του ατόμου -ιδ ια ίτερ α του καλλιτέχνη- η αγάπη, η δυσ κο­ λία της ανθρώπινης επικοινωνίας και η μοναξιά. Τα διη­ γήματα που περιλαμβάνει η συλλογή, σ ε μετάφραση Φ αίης Κηπουρού και Τατιάνας Λιάνη, είναι τα: Πένα και ξίφ ος, Μια νεκρή, Ένας χαρακτήρας, Ο απόστολος, Χ ο ­ ροί θανάτου, Ίνα τι εφ ρύαξαν έθνη, Η θυσία της, Δύο ισ τορίες της Πράγας, Έβαλντ Τράγκυ, Αυ τός που σκό­ τω σε το δράκο, Η ώρα της γυμναστικής, Ο νεκρ οθά­ φτης. [ALEX BASCO]

Rhys Hughes

Ν έα π αγκόσμια ιστορία της α τιμ ία ς

Ε

πτά κείμενα για τη ζωή διαβόητων κακούργων, βασι­ σμένα σε ιστορίες που ο συγγραφέας είχ ε παραλ­ λάξει και διαστρεβλώσει, αποτελούσαν το κυρίως σώ­ μα της Παγκόσμιας ιστορίας της ατιμίας του Χ ό ρ χ ε Λ ουίς Μ πόρχες που κυκλοφόρησε στην Αργεντινή το 1936. Περιλάμβανε επίσης οκτώ μικρά κείμενα και το πρώτο διήγημα που είχ ε γράψει. Σύμφωνα με την παρατήρηση του Χάρλαν Έλισον, «ο Μπόρχες είναι ένας συγγραφέας που είναι αδύνατον να τον αντιγράψεις». Ο Rhys Hugh­ es έθεσ ε ως σκοπό του να καταφέρει ακριβώς αυτό, παί­ ζοντας με το πρώτο «επιτυχημένο» βιβλίο του. Υπάρ-

Μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης σελ. 245, τιμή: 15,00 ευρώ χουν επτά βιογραφίες κακούργων, οι οποίες ενσωματώνουν «όλες τις φήμες και τη μαύρη προπαγάν­ δα που [τους] περιέβαλλαν», κεί­ μενα που αποδίδονται λανθασμέορθώς σ ε ανύπαρκτους αλλά και ένα τρ ίτο τμήμα, «Βογ gesiana», όπου ο συγγραφέας δείχνει την αγάπη του για το αφηρημένο, το εννοιολογικό και το παράδοξο. Ό λα αυτά σ ε μετάφραση, του μεταφραστή του Μπόρχες, Αχιλλέα Κυριακίδη. [ALEX BASCO] ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

3 \

[

] Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

δ ι α β α ζ ω

ΞΕΝΗ

Χατζηνικολής, 2007___________________

Thomas Pynchon V.

Μετάφραση: Προκοπής Προκοπίδης σελ. 664, τιμή: 31,89 ευρώ ο πρώτο μυθιστόρημα του Thomas Pynchon επικεντρώ­ νεται στον Μπένι Π ροφ έιν και τον Χ έρμ π ερτ Στένσιλ, έναν πρώην ναύτη και το γιο ενός βρετανού κατασκόπου αντίστοιχα. Η ζωή του Πρ οφ έιν κυλά ανάμεσα σε λούμπεν, στρατιωτικούς και καλλιτέχνες, οι οποίοι προ­ τιμούν τη θεωρία από την πράξη. Ο ίδιος ο Πρ οφ έιν περιγράφεται ως ανθρώπινο γιο-γιο, ένα άβουλο ον, που

Τ

άγεται και φ έρ εται από τις καταστάσεις. Στον αντίποδα, ο Στένσιλ αναζητά ενεργητικά μια μυστηριώ δη γυναίκα που υποψιάζεται πως έχει σχέση με το θάνατο του πα­ τέρ α του, τη V. Μ έσα από τις ισ τορίες του Στένσιλ, τις οποίες έχει μάθει από τρ ίτους, η δράση του βιβλίου μέτα φ έρεται στην Αίγυπτο, το Νοτιοδ υτικό Π ρ οτεκ τορ ά­ το , τη Μάλτα και αλλού. Χ αρακτηριστική η παιγνιώδης διάθεση του Pynchon και ο τρόπος του να σχολιάζει έμ­ μεσα διάφορα θέματα. [ALEX BASCO]

Henry D. Thoreau

W a ld e n ή Η ζω ή σ τ ο δ ά σ ο ς το Walden ή Η ζωή στο δάσος, βιβλίο που κατέχει θ έ­ ση παγκόσμιας διαθήκης του συγγραφέα, ο Θορώ πε­ ριγράφει το ριζοσπαστικό όσο και ουτοπικό εγχείρημα της επιστροφής στη φύση με τρόπο καίριο και συγχρό­ νως αφοπλιστικό. Δ εν είναι τυχαίο ότι έπειτα από σχε­ δόν ενάμιση αιώνα το έργο αυτό εξακολουθεί να συγκινεί και να διατηρεί έναν επίκαιρο προβληματισμό, αφού επισημαίνει, σχεδόν προφητικά, τις αρνητικές συνέπειες της απομάκρυνσης του ανθρώπου από το περιβάλλον. Το Walden ή Η ζωή στο δάσος θεωρείται ένα από τα κλασικά έργα της αμερικανικής λογοτεχνίας και ένα προφητικό οι­ κολογικό μανιφέστο. Στο έργο, ένας νεαρός απόφοιτος του Χάρβαρντ εγκαταλείπει την πόλη και αποφασίζει να

Σ

Έσοτιτρον, 2006_____________________ Μετάφραση: Ελίνα Σβορώνσυ σελ. 392, τιμή: 16,90 ευρώ

ΧΩΚΡΑΤ,Η

Dan Millm an με τα Ταξίδια του Σωκράτη ολοκληρώνει την τριλογία του Ειρηνικού Π ο λ ε­ μιστή, σ υν θέτον τα ς ένα αριD A N στουργηματικό βιβλίο, στο οποίο M IL L M A N παρουσιάζει την περιπ ετειώ δη ζωή, τα συγκλονιστικά γεγονότα και τους πνευματικούς δασκάλους που διαμόρφωσαν το πνεύμα του μέντορά του, αποκαλύπτοντας τελικά την πραγματική σχέση που σ υνδέει τον Σωκράτη με

β > »

92

Ο

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

σελ. 432, τιμή: 17,50 ευρώ ζήσει στις όχθες της λίμνης Ο υόλντεν, κοντά στο Κόνκορνττης Μασαχουσέτης. Χ τίζει μόνος του μια μικρή καλύβα, φυτεύει ένα χωράφι με φασολιές, τρέφ εται κατά κύριο λόγο με φρούτα και λαχανικά. Δια­ βάζει, γράφει, στοχάζεται, κρατάει ημερολόγιο, ανακαλύ­ πτει τη δύναμη της επαφής με τη φύση. Για τα επόμενα δύο χρόνια προσπαθεί να συνδυάσει την «ευρωστία των αγρίων με την πνευματικότητα του πολιτισμένου ανθρώ­ που», υιοθετώντας έναν τρόπο ζωής που έρχεται σε αντί­ θεση με το πνεύμα εκβιομηχάνισης της εποχής του. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

_________________________________

Dan M illm an

Τ α τ α ξ ίδ ια τ ο υ Σ ω κ ρ ά τ η τον ίδιο. Τ ο βιβλίο αποτελεί το τρ ίτο και τελευταίο μέ­ ρος μια τριλογίας όπου ο συγγραφέας παρουσιάζει ως μέντορά του έναν μυστηριώ δη δάσκαλο - πολεμιστή, τον «Σωκράτη», ο οποίος τον οδήγησε σ ε μια μοναδι­ κή πορεία μεταμόρφω σης και πνευματικής αφύπνισης. Μια πορεία που συνεχίστηκε στην εξω τική Χαβάη, όπως μας την περιγράφει στα προηγούμενα βιβλία του Ο δρόμος του ειρηνικού πολεμιστή και το Μυστικό ταξίδι του ειρηνικού πολεμιστή. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

[ Δ Ι Α Β Α Ζ Ω ΞΕΝΗ

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

]

Thomas S av ag e _______________________________

Η εξο υσ ία του σκύλου

4 -

Τόμας Σά βατζ γεννήθηκε το 1915 στο Σολτ Λ έικ. Η λογοτεχνική του σ ταδιοδρομία απλώνεται σε πέντε δ εκα ετίες και δεκατρία μυθιστορήματα, με πιο διακεκριμένο το Η εξουσία του σκύλου (1967). Τ ο πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του The corner o f ride and Pa­ cific προτάθηκε για το PEN Faulkner Aw ard και θεωρή­ θηκε ως ένα από τα δεκαπέντε καλύτερα μυθιστορήμα­ τα του 1988. Η Εξουσία του σκύλου σ ηματοδοτεί την επι­ στροφή μιας από τις πιο δυνατές και ξεχω ριστές φω­ νές της λογοτεχνίας. Κεντρικοί ήρωες δύο αδέλφια -κα ι

Ο

^THOMAS SAVAGE

μια γυναίκα και ένα αγόρι, μάνα και γιος, που η άφιξή τους στο ράντσο των δύο αδελφών κλονί­ ζει μια ήδη εύθραυστη γαλήνη. Από την πρώτη παράγραφο έως την τελευταία λέξη, η φωνή του Τόμα ς Σάβατζ και το έντονο πά­ θος και η σκληρότητα των χαρακτήρων του αιχμαλωτί­ ζει τον αναγνώστη. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Στην π τώ ση της Τροίας, ο Πίτερ Ακρόιντ αποδεικνύει για μια ακόμα φορά την ικανότητά του να ζωντανεύει το χρόνο και το χώρο, και να μετατρέπει την ιστορία σε συναρπαστική μυθο­ πλασία. Η π τώ ση της Τροίας είναι εν μέρει ακριβής, εν μέρει φανταστική. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δομημένη ιστορία η­ ρωισμού και αγυρτείας, ανθρώπινης φιλοδοξίας και μωρίας, προσπάθειας υποταγής της αλήθειας στην υπηρεσία προσω­ πικών εμμονών και δοξασιών. ISBN: 978-960-7951 -64-9, σελ.: 280,16,5 ευρώ

Ασκληπιού 36.10680 Αθήνα.τηλ.: 210 3630601. info@dliglsi.gr

[

δ

ι α

β

α

ΞΕΝΗ

ζ

ω

]

Π Ε Ζ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

_________ Rosa Montero Η τρελή του σπ ιτιού I Τρελή του σπιτιού είναι το πιο |_ |Γ Γ Ί1ππροσωπικό έργο της Ρόζας Μ οντέρο, μια διαδρομή στα μυ­ στήρια της φαντασίας, της καλλι­ Η τρεΧ§ τον σπιτιού τεχνικής δημιουργίας και των πιο κρυφών αναμνήσεων. Η συγ­ γραφέας επιχειρεί ένα ταξίδι στο εσωτερικό ενός αφηγηματικού παιχνιδιού γεμάτου εκ­ πλήξεις. Στο τα ξίδι ανακατεύονται λογοτεχνία και ζωή, σ' ένα αφροδισιακό κοκτέιλ από ξέν ες βιογραφίες και μυθιστορηματική αυτοβιογραφία. Έτσι, ο αναγνώστης ανακαλύπτει πως ο μεγάλος Γκαίτε κολάκευε τους ισχυ­

ρούς μέχρι γελοιότητας, πως ο Τολσ τόι ήταν ένας δ αι­ μονισμένος, πως η Μ οντέρο, μικρή, υπήρξε νάνος και ότι, στα είκοσι τρία είχ ε ένα εξω φρενικό και ξεκ αρ δ ι­ στικό ειδύλλιο μ' έναν διάσημο ηθοποιό. Η Τρελή του σπιτιού είναι ένα βιβλίο για τη φαντασία και τα όνειρα, για την τρέλα και το πάθος, για τους φ όβους και τις αμ­ φιβολίες των συγγραφέων, αλλά και των αναγνωστών. Η Τρελή του σπιτιού είναι πάνω απ' όλα η φλογερή ιστο­ ρία αγάπης και λύτρωσης ανάμεσα στη Ρόζα Μ οντέρο και τη φαντασία της.

Erin G r u w e ll _________________________________

_______________________Άγκυρα, 2006 Μετάφραση: Ντίνα Σιδέρη σελ. 182, τιμή: 11,80 ευρώ

ROS& MONTERO

Ο ι συγγραφ είς της ελευθερίας Erin G ruw ell είναι μια νεαρή φιλόλογος που ανα­ λαμβάνει, στον πρώτο χρόνο διδασκαλίας της, μια τάξη «ανεπίδεκτων μαθήσεως» σ' ένα γυμνάσιο του Λ ονγκ Μπιτς. Μ έσα από τις σ ελίδες του συγκλονιστι­ κού αυτού βιβλίου ο αναγνώστης παρακολουθεί τις προσπάθειες μιας καθηγήτριας και 150 «εξεγερμένω ν» εφήβων να υλοποιήσουν την απόφασή τους προκειμένου να «γράψουν» για να αλλάξουν τον εαυτό τους και τον κόσμο γύρω τους. Τ ο βιβλίο είναι ένα αισιόδοξο και

Η

Μοντέρνοι Καιροί, 2007________________ Μετάφραση: Μπελίκα Κουμπαρέλη σελ. 581, τιμή: 22,90 ευρώ Tarun J. Tejpal εργάζεται ως δημοσιογράφος εδώ και εί­ κοσι τέσσερα χρόνια. Είναι αρχι­ συντάκτης της εβδομαδιαίας εφ η­ μερίδας Tehelka και ζει στο Ν έο I Δελχί με τη σύζυγό και τις δύο κόI ρες του. Στο μυθιστόρημα του Η φωλιά του πόθου διαπραγματεύεται το ζήτημα του έρωτα μεταξύ δύο ανθρώπων που προ­ έρχονται από διαφορετικές θρησκείες. Εκείνη μουσουλμάνα, εκείνος ινδουιστής. Ο ι οικογένειές τους εναντιώ-

O

5>Α

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

αλησμόνητο π αράδειγμα που δείχνει πως η σκληρή δουλειά, το θάρρος και η αποφασιστικότητα άλλαξαν τη ζωή μιας ομάδας απόκληρων παιδιών και των οικο­ γενειώ ν τους. Είναι η απόδειξη πως κι ένα άτομο μπορεί να κά­ νει τη διαφορά, πως κι ένα χελιδόνι μπορεί να φέρει την άνοιξη. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

_______________________________ Tarun J. Tejpal Η φ ω λιά του πόθου νονται στην ένωσή τους, αλλά εκείνοι παντρεύονται το καλοκαίρι του Ι982. Αδέκαροι μα τρελά ερωτευμένοι και γεμάτοι όνειρα δέχονται μια αναπάντεχη κληρονομιά που τους χαρίζει στους πρόποδες των Ιμαλαΐων τη «φωλιά του πόθου». Η τυχαία ανεύρεση ενός ημερολογίου από εκείνον τον οδηγεί σε μια άλλη ιστορία, μιας νεαρής κο­ πέλας από την Αμερική και τις περιπλανήσεις της στον κόσμο. Η ανάγνωση τελειώ νει τρία χρόνια αργότερα και ο ήρωας βρίσκεται μόνος, αφού η σύζυγός του τον εγκατέλειψ ε και τό τε εκείνος προσπαθεί να βρει το δικό του δρόμο στη ζωή. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Νέα βιβλία α π ό τις ε κ δ ό σ ε ι ς

—

THE Man BOOKER PRIZE 2006 na tio n a l book critics circle 2 006 aw a rd

Η Κ λ η ρ ο ν ο μ ιά

Α

της

π ώ λ ε ια ς

Κ ίρ α ν Ν τε σ ά ι

Το βραβευμένο μυθιστόρημα μιας επρχής γεμάτης κινητικότητα και ευκαι­ ρίες, όπου η κάθε στιγμή κυοφ σρείτις πιθανότητες της ελπίδας ή της προ­ δοσίας, φωτίζει τις επιπτώσεις της αποικιοκρατίας και των θρησκευτικών, φυλετικών και εθνικιστικών αντιμαχιώ ν σε όλο τον κόσμο.

του

Τ α Κ ο ρ ίτ σ ια Σ ιτ υ Μ π ο υ μ - Μ π ο υ μ Β ασίλης Α λ εξά κ η ς

Το πιο ερωτικό βιβλίο του Βασίλη Αλεξάκη που έκανε πάταγο στη Γαλ­ λία όταν πρωτοδημοσιεύτηκε, εξαι-4 χίας της τολμηρής αρχής του «Να σας πω το πρόβλημά μου; Δεν γαμάω αρ­ κετά! Σχεδόν καθόλου!» αλλά και του ρομαντικού τέλους του'«Θα ήθελα να βρίσκομαι σπμγέφυρα ενός μεγάλου πλοίου ένα όμορφ ο καλοκαιρινό πρωινό και να παίζω πινγΚ πονγκ με την κόρη του καπετάνιου».

Το Ε λ ιξ ίρ ιο

Ο Δ α ίμ ο ν α ς

του

Λαπλας

Μ ισ έλ Λ ό β ρ ιτς

Ά ν τα μ Φ ά ο υ ερ

Μια Βενετσιάνα ηθοποιός κι ένας Άγγλος επιχειρηματίας συναντιούνται σ' ένα θέατρο του Λονδίνου. Έρωτας και φόνοι, μυστικά και ψέματα μπλέ­ κουν τις ζωές τους σε μια συγκλονιστι­ κή και ατμοσφαιρική ιστορία που δια­ δραματίζεται μεταξύ Λονδίνου και Βε­ νετίας και ξεσκεπάζει τα σκοτεινά μυ­ στικά του 18ου αιώνα.

2006WorldThrillerWriter’sAssociation forBest First Novel Ένα εκπληκτικό νέο ταλέντο εισβάλλει στη σκηνή των θρίλερ μ’ ένα έργο συ­ ναρπαστικής μυθοπλασίας, μία καθηλωτική ιστορία για την τύχη, τη μοίρα και τους αριθμούς και για το παράξενο ταξίδι ενός άντρα πέρα από τα όρια του πιθανού, στο ανατριχιαστικό βασί­ λειο του ΑΠΙΘΑΝΟΥ.

* Τ.Θ. 504 88, 141 ΙΟ Ν. ΗΡΑΚΛΕΙΟ, ΑΘΗΝΑ υ]λ:: 210 27 11222 - fax: ΜΟ 27 11 056

ί Επισκεφθείτε την ιστοσελίδα μας

[ w w w .m in o a s.g r .

Κώ στας Καναβούρης

Οι λέξεις

είναι ιδέες ι όμω ς. Παρόλες τις α ντι­ ξο ό τη τες , π αρόλα τ α μυ­ θ εύ μ α τα και τ α ιδεολογή­ μ α τα , ποίηση εξα κ ο λ ο υ θ εί να γ ρ ά φ ετα ι, να μ ε τα φ ρ ά ζετα ι και να εκδίδεται. Δεν είναι γεγονός π ου θα π ρέπ ει να τύ χει ειδικής μνείας ή κάποιου μ ειω τικου θα υ­ μασμού, επειδή δεν π ρόκειται για κάπ ο ια π εριθ ω ρια κή και «ηρωική» ενασχόληση. Πρόκει­ τα ι για τη φυσική συνέχεια (και συνέπεια) τω ν π ρα γμάτω ν, π ου σ το πείσμα όσων π ροσπαθούν να συσκοτίσουν τ α π ρά γμα τα γύρω α π ό το π ο ιη τικό γεγονός, εκείνο... απ λώ ς εξα κο λο υ θεί να υ π ά ρχει. Θ α μπ ορούσα με να προσθέσουμε μάλιστα ό τι π αρά τις συχνές ειρω νικές και α π αξιω τικ ές α να φ ορές π ου πολλές φ ο ρές α γγίζουν και τα όρια τη ς χυδαίας σ υκοφ αντίας, τ ο επ ίπ ε­ δο τη ς π α ραγόμενης π οίησης παραμένει υψ ηλό και η σύγκριση με το γενικό επ ίπ εδο τη ς μυθι­ σ το ρ ιο γ ρ α φ ία ς τω ν ημερώ ν μάλλον θα α π ο γο ή τευ ε όσους κλείνουν τ α μ ά τια σ το π α σ ιφ α ­ νές.

Κ

Γιώργος Μπρουνιάς

Τα άσπρα βότσαλα / Γραμματόσημα Εκδύσεις το Ροδακιύ

Ας είναι. Η ποίηση εξα κολουθεί να τραγουδάει τ ο Τραγούδι του εα υ το ύ της. Ακριβώ ς όπ ω ς είναι και ο τίτλ ο ς τη ς συλλογής το υ Ο υ ώ λ τ Ο υ ίτμ α ν σε μετά φ ρασ η τη ς Ζω ής Ν. Νικολακοπούλου και π ρόλογο το υ Κώ στα Γεωργουσόπ ουλου (εκδόσεις Ηριδαν ός). Η π οίηση ό π ω ς και ο Ο υ ίτμ α ν μπ ορεί να π ει και σήμε­ ρα, ιδίω ς σήμερα: «Υπάρχω

2>(Ξ)

ΙΟΥΛΙΟ? · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

όπ ω ς είμαι, α υ τό είναι α ρκετό, / Αν κα­ νείς άλλος σ τον κόσμο δεν τ ο α ντιλα μ­ βάνεται είμαι ικανοποιημένος, / και αν καθένας και όλοι το αντιλα μβά νονται είμαι ικανοποιημένος». Ο π ό τε; Ο π ό τε α υ τό ακριβώ ς: είμαστε ικανοποιημένοι, ξεκινώ ντα ς μια π ρο­ σπάθεια σύστασης και όχι κριτικής αποτίμησης (φυσικά η σύσταση ενέχει τη ν α νάληψ η τη ς κριτικής ευθύνης) κά π οιω ν βιβλίω ν ποίησης π ο υ θα μπορούσαν να α π οτελέσ ουν μέρος τω ν θερινών αναγνώσεω ν. Ξεκινήσαμε με το ν Ο υίτμα ν θέλοντα ς να υπ ενθυ­ μίσουμε τη ν εξα ιρετική προσπάθεια π ου κάνουν οι εκδόσεις Ηριδανός, ξα ­ ναδίνοντας παλαιούς τίτλ ο υ ς με νέα εμφάνιση και εκδοτική φ ροντίδα που λάμπ ει. Ξ αναδίνοντας αριστουργήμα­ τ α π ου αποδεικνύουν ότι η μεγάλη ποίηση διαβ άζεται σε κάθε εποχή δια­ φ ορετικά , α π ο κα λ ύ π το ν τα ς κάθε φ ο ­ ρά και έναν καινούργιο εα υτό, α φ ού η ποίηση είναι παλίμψ ηστο. Ενδεικτικά να πα ραθέσ ουμε κάποιους τίτλ ο υ ς α π ό α υ τή τη σειρά το υ Ηριδανού, α φ ού διαφ ορετικά θα τα αδικούσαμε. Και τι να π ρ ω το π εί κανείς: Ουίλιαμ Μ π λέηκ, Ο ρά μ α τα τω ν θυ­ γα τέρ ω ν του Αλβιόνα (τέσσερα ποιή­ μα τα). Μ ετά φ ρα σ η: Μ ίλτος Φ ραγκόπ ουλος, πρόλογος: Roger Norm an. Έ ν το υ α ρ ν τ Μ έρικε, Π οιήμ α τα . Ει­ σαγωγή - μετά φ ρασ η Χρύσα Ευστ. Α λεξο π ο ύ λ ο υ . Ελίζαμπεθ Μ π ά ρ ετ Μ πράουνιγκ. Μ ετά φ ρα σ η: Ζω ή Ν. Νικολοπούλου. Π ρόκειται για τη σύζυγο το υ μεγάλου Ρόμπερτ Μ π ράουνινγκ και θα υπ οκύψ ω σ τον πειρασμό τη ς παράθεσης μερικώ ν στίχω ν, έτσι για τη ν απόλαυση π ου κι α υ τή είναι ένας τρ ό π ο ς κατανόησης τη ς ποίησης για

όσους επιμένουν π ερίπ ου να θριαμβο­ λογούν για τ ο π ερίκλεισ το και τ ο α κα ­ τα ν ό η το τω ν π οιημάτω ν: «(...) Και κα­ θώ ς εγώ α γω νιζόμουν, μια φ ω νή είπ ε αυταρχικά , / “Μ ά ν τεψ ε τώ ρ α π οιος σε κρατά;" "Ο θάνατος", απ άντησ α . Αλ­ λά, / Αντήχησε καθαρή η απ άντηση, "'Οχι ο θά να τος, αλλά η Αγάπη"». Συνεχίζουμε, π ά ντα α π ό τη σειρά ξ έ ­ νης ποίησης τω ν εκδόσεω ν Ηριδανός: Ν τά ν τε Γκαμπριέλ Ροσέτι, Η ευλογη­ μένη δεσποινίδα και ά λλ α π οιήμ ατα με 24 πίνα κες το υ π ο ιη τή . Μ ετά φ ρα σ η : Ζω ή Ν. Νικολοπούλου. Μ ιγκέλ ν τε Ο υναμουνο, Cancionero, συλλογή με π ο ιη τικ ά τρ α γ ο ύ δ ια . Μ ε τά φ ρ α σ η : Ελένη Γκίνη. Και να 'σου τώ ρ α ένα έρ­ γο τρ ομα κτική ς ω ρα ιό τη τα ς. Έχω τη ν ιδέα ότι αν υπ ήρχε ένα έργο π ο υ να σε κάνει να μουδιάζεις α π ό φ ό β ο μπ ρο­ σ τά σ την α γ ρ ιό τη τα τη ς ομορφ ιάς του, α υ τό θα ή τα ν Η α γά π η και ο θά ­ ν α το ς του σ ημαιοφόρου Χριστόφορου Ρ λκε το υ Ράινερ Μ αρία Ρίλκε. Και σ την τω ρινή έκδοση τηρή θ η κε η ορθογρα­ φ ία και η σ τίξη τη ς Ρένας Καρθαίου (μετάφ ρα σ η α π ό τ α γερμανικά) σ το ποίημα και το υ Κ. Καρθαίου σ το επ ί­ μετρο. Διορθώ θηκαν μόνο τ α τυ π ο ­ γρα φ ικά λάθη τω ν προηγουμένω ν εκ­ δόσεων. Π ά με π α ρ α κ ά τω : Έ ντγκα ρ Άλλαν Πόε, Ποιήμ ατα. Μ ετά φ ρα σ η : Ζω ή Ν. Νικολοπούλου. Ό σ κ α ρ Ο υ ά ιλν τ, Η μ π α λάντα τη ς φ υ λα κή ς το υ Ρέντινγκ. Μ ετά φ ρα σ η : Ζω ή Ν. Νικολοπούλου. Πω λ Ελυάρ, Τ ελευταία π οιήμ ατα το υ Έ ρω τα. Μ ε τά φ ρ α σ η : Ελένη Κόλλια. Και να «τελειώσουμε» με τη ν ξένη ποίηση το υ Ηριδανού με τ ο θρυλικό Ο υ ρλιαχτό το υ Άλλεν Γκίνσμπεργκ. Ει­ σαγω γή, μ ετά φ ρ α σ η , σημειώ σεις: Γιάννης Αειβαδάς. Φ υσικά όπ οιος θέλει να δει τι γίνεται με τη μετα φ ρασ μένη ποίηση σ την Ελ­ λάδα, μπ ορεί να α να τρ έξει στις σειρές

τω ν εκδόσεω ν Γαβριηλίδης, όπου θα βρει και Ώ ν τε ν και Μ ισώ και Χέρμπ ερτ, Calabro και το ν μεγά­ λο Τσέσλαφ Μ ίλος και π ολλούς άλλους. Επίσης στις εκδόσεις Καστα νιώ τη όπ ου υπ ά ρχουν (ενδει­ κτικά), Τσέζαρε Π α βέζε, Σέημους Χήνυ, Ο υ ό λκ ω τ κ.ά. Υπάρχει και η Ν εφ έλη και ο δίτομος Μ π ουκόφσκι α π ό τις εκδόσεις Η λέκτρα σε μετά φ ρασ η Σ ώ τη ς Τριανταφύλλου, υ π ά ρχουν και οι εκδό­ σεις Α π όπ ειρα και... και... και... Ό ρ ε ξη να υπάρχει. Αφ ησα τε λ ε υ τα ίο το ν Φ ερνάντο Πεσσόα. Α υ τή τη ν φ οβερ ή π ερσόνα π ου δεν δημοσίευσε τίπ ο τα όσο ζο ύ σ ε (1888-1935) α λλά ά φησ ε πίσω το υ ένα κιβώ τιο, μια κ ιβ ω τό ενός ολόκληρου κόσμου, γ εμ ά το με 25.426 κείμενα, γρα μ­ μένα σε οπ ο ιαδ ήπ οτε επ ιφ άνεια χ α ρ τιο ύ έβρισκε. Ο Πεσσόα κρύ­ φ τη κ ε ε κ α τό φ ορές, π ου λένε, π ί­ σω α π ό τις υπ ο γρα φ ές εβδομή­ ν τα δύο το υ λ ά χ ισ το ν π ροσ ώ ­ πω ν. Κρύ φ τη κε μεν α λλά απ ό τ ό ­ τε , τ ο 1966, π ο υ ανοίχθηκε το μπ αούλο το υ , μας α π ο κα λ ύ π τε­ τα ι χιλιάδες φ ο ρ ές και νομίζω ότι α υ τή η απ οκά λυψ η θα είναι διαρ­ κής και α τε λ ε ύ τη τη . Ο Μ αλλαρμέ είχε π ει (και επ α νέλα βε ο Βαλερύ) ό τι η ποίηση γ ρ ά φ ετα ι με λέ­ ξεις (εν αντιθέσει με τη ν π εζο ­ γρα φ ία π ο υ γ ρ ά φ ετα ι με ιδέες). Ιδού και η γνώ μη το υ Πεσσόα σ' ένα π οίημα το υ 1932 (16 Ιου­ νίου): «Μ ιλάω σοβαρά, σ κ έφ το ­ μαι ό ,τι νιώ θω . / Οι λ έξεις είναι ιδέες. / Το βουερό π οτά μ ι περνά, α λλ' όχι κι η βουή το υ . / Α υτή εί­ ναι δίκιά μας. / Έτσι θέλω και το σ τίχο μου: δικό μου κι όχι δικό μου. / Α π ό μένα να διαβάζεται». Απ ό τ ο βιβλίο Fernando Pessoa

Ν τάντε Γκαμπριέλ Ροσέτι

Η ευλογημένη δεσποινίδα και άλλα π οιήματα Εκδόσεις Ηριδανός

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

9 Π

[

δ ι α β α ζ ω

]

Π Ο Ι Η Σ Η

Π οιήμ ατα, εισ α γω γή -μ ετά φ ρα ση: Γιάννης Σουλιώ της. Επιμέ­ λεια: Π αυλίνα Παμπ ούδη, εκδό­ σεις Printa.

Ελληνική ποίηση

Μιγκέλ ντε Ουναμούνο

C a n c io n e ro Εκδόσεις Ηριδανός

9&

ΙΡΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Να π ερά σ ο υ μ ε σιγά-σιγά και σ την ελληνική ποίηση, α ρχίζο­ ν τα ς φ υσικά α π ό τη ν συγκε­ ν τρ ω τικ ή έκδοση Π οιήμ ατα το υ Ζήσιμου Λ ο ρ εν τζά το υ (εκδόσεις Ίκα ρος) π ου περιλαμβάνει τις συλλογές «Μ ικρά Συρτις», «Αλ­ φ αβητά ρι», «Συλλογή». Περιδιά­ βαση, π ερ ίπ α το ς με μετρημένα β ή μ α τα στη γλώσσα και το ν τ ό ­ π ο, η ποίηση το υ Ζήσιμου Λορε­ ν τζά το υ , π ου δεν π άει πολύς καιρός α π ό τ ό τ ε π ου μας ά φ η ­ σε π λήρης ημερώ ν και πλήρης έργου στοχαστικού και δυναμι­ κού, όπ ου όμω ς η ποίηση δεν έχει βρει -π ιθ α ν ώ ς θεω ρήθηκε κ α τώ τερ η α π ό τ ο υπ όλοιπο έρ­ γο τ ο υ - ακόμη, τη ν όπ οια θέση τ η ς α ξίζει. Ας τ ο ελπίσουμε. Π ά ­ ν τω ς ο επ ιμ ελη τή ς τη ς π α ρού­ σας έκδοσης Ν. Δ. Τριαντα φ υλλόπ ουλος σημειώνει: «Αν ο Σεφ έρη ς έχει μ ελ ετη θ εί ε ξα ν τλ η τι­ κά, η σ υζήτηση για το ν Λορεν τζ ά το μόλις έχει αρχίσει. Συνε­ π ώ ς μια ερμ η ν ευ τικ ή έκδοση τ ω ν Π οιημ άτω ν το υ είναι έργο ενός όχι π ολύ κοντινού μέλλο­ ντος». Ώ ς τ ό τε , α ρκείτω βίος ώ σ τε να διαβάσουμε α υ τή τη ν π οίηση π ου λέει: «Και τ α κορά­ κια τη ς Ελλάδας / π ετά ν ε κά­ μπ ους και γκρεμούς / ψ άχνο­ ν τα ς για μικρούς σ τρ α τιώ τες / Απ ό μεγάλου ς σκοτωμούς». Α ρκείτω βίος για να διαβάσουμε και τη ν ποίηση τη ς Καίης Τσι-

τσέλη σ τη συλλογή Το Α και το Ω (εκ­ δόσεις Αγρα): «Ακόμη κι α υ τό -α υ τ ό π ου μόλις έγ ρ α ψ α - / τ ο έχω ξα να γρά ­ ψει. Σ το κεφάλι μου, / ή εδώ, έγινε, δεν συμβαίνει τώ ρα . / Τ ίπ οτα το καινούρ­ γιο, τ ο αδοκίμαστο, το α πρόσμενο / (ακόμη κι α ν ήτα ν δυσάρεστα α π ρό­ σμενο, δεν θα με πείραζε, / θα ήτα ν ευπ ρόσδεκτο: α υ τό τ ο νέο π ρά γμα,/ όχι το αναμάσημα τη ς επανάληψης)». Μ ια ποίηση π ου γνω ρίζει καλά ότι τ α π ά ντα έχουν ειπ ω θεί αλλά όχι και ο κόσμος. Γι' α υ τό τίπ ο τε δεν μας εμπ ο­ δίζει α π ό το να κ α τα φ εύγουμε στη συστροφή και σ την επανάληψ η, π α ίρ­ ν ο ντα ς τη σπείρα α π ό τ ο τέλ ο ς (αν υπάρχει τέλος) π ρος τη ν αρχή, π ρο­ σ π α θώ ντα ς να φ τά σ ουμε σ τον π υρή­ να, υπ οπ τευόμ ενο ι ολίγον κ α τ' ολίγον ότι η επ α νάληψ η δεν είναι μόνο (ή όχι τόσο) η μ ητέρ α τη ς γνώ σεω ς, αλλά η αποκάλυψ η τη ς ομορφ ιάς π ου είναι γνώση. Ό π ω ς , ας πούμε, μια σειρά κίονες π ου λάμπ ουν σ τον ήλιο. Π ερνώ ντας σ τον Σω κράτη Λ. Σκαρτσή και σ την συλλογή το υ Π έτρ α τη ς α γά ­ π ης (εκδόσεις Κ αστανιώ τη), θα π ρέ­ πει να σημειώσουμε τη ν ιδιότητα και το υ φ ιλόλογου με πλούσιο ερευνητικό και διδακτικό έργο. Η σημείωση είναι αναγκαία, επειδή χρειά ζετα ι κόπος ώ σ τε ο π οιη τή ς να ξεχάσει το ν φ ιλό­ λογο και να προχωρήσει σε ακέραιο π οιητικό λόγο. Ύ σ τερα α π ό τόσ α χρό­ νια φ α ίνετα ι (και φ α ίνετα ι ω ραία) ότι ο Σ ω κράτης Δ. Σκαρτσής το υ κα τέβ α ­ λε, χω ρίς να φ οβηθεί, τη ν χωνεμένη γνώση α π ό τ α «Κείμενα τω ν λαών». Την έξοχη σειρά το υ Κ αστανιώ τη τη ς οποίας υπ ήρξε διευθυντής. Κι α υ τό ς ο χω νεμένος κόπ ος και η γνώση α να φ α ί­ νοντα ι σαν λιτή α ντα ύγεια π ου κάνει τη ν συλλογή το υ ελκυστική: «Λοιπόν είναι να ξέρ ω / και ξέρ ω να είμαι. / Α π λά λαμπ ερή και δύω / κι α να τέλλω κι όλο π ά ν τα / π ά ν τα τώ ρ α η π έτρ α /

[ Δ I A BA Ζ Ω I Π Ο

ο άνεμος μόνος / α να τέλλω και δύω / με το ελάχιστο μέγιστο / τ ο μέγιστο ελάχιστο / η χαρά να είναι». Κι εδώ η αέναη επ α νάληψ η κι εδώ το μετρημένα α π ρο σ μ έτρη το . Κι εδώ η ανάγκη να ψ άξεις, να φ τά σ εις στη ρί­ ζα π α ίρνο ντα ς π ρος τ α π ίσω το υ ς ίδιους παλιούς δρόμους. Το κάνει -σ α ­ φ ώ ς με άλλο τρ ό π ο - σ την π έμ π τη π οιητική συλλογή τη ς Το α κό ντιο (εκ­ δόσεις Κέδρος) και η Ανθή Μ α ρω νίτη. Π α ρότι ο τίτλ ο ς π ροδιαθέτει για ορμή, έχουμε να κάνουμε με μια γαλήνια αντιμετώ π ισ η το υ έσω το π ίο υ όπ ου το α κ ό ν τιο ρίχν ετα ι π ερ ισ σ ό τερ ο προς τ α πίσω π α ρά π ρος τ α εμπρός. Στόχος δεν είναι ο κάπ οιος εχθρός, το υ ς εχθρούς μας το υ ς μάθαμε· σ τό ­ χος είναι και ελπίδα, τ ο α κό ντιο να βρει τη φ λ έβα τη ς π αρηγοριάς για ν'

I

Η Σ Η

αναβλύσει η υ γ ρ ό τη τα η π ληρω μένη με τό σ ες απελπ ισίες: «Επιλεχτικά κα­ θ υ σ τερ εί τ ο φ ω ς / σ τα π ά νω φ ύλλα το υ α π ο γ εύ μ α το ς / σ τον τυ φ λ ό τοίχο, π ου διάφ α νος τώ ρ α / τυλίγει το ν α νε­ μοδείκτη / σε χρυσή π ερισ τροφ ή / Σκο­ τάδι σ τα χαμηλά κλαδιά / Το οικείο φ α ­ ν τά ζει ξέν ο / Εσένα θέλω , φ ω ς το υ δει­ λινού / να μ ' επ ισκέπ τεσαι / π ου είσαι όραση και α φ ή / Σ ' εσένα μιλώ, ρόδινο δέρας / πριν γίνεις τρόμος τυφ λός» (τίτλ ο ς π οιή μ ατο ς: «Ρόδινο δέρας»). Στραμ μ ένη σ το ον είναι η διπλή συλλο­ γή το υ Γιώργου Μ π ρουνιά (εκδόσεις Το Ροδακιό): Τα ά σ π ρα βότσαλα/Γραμ ­ ματόσημα. Λ ιτό ς και τα υ το χρ ό ν ω ς ο π ο ιη τή ς π ου έχει θητεύσ ει και σ τη με­ τά φ ρασ η τη ς ιαπω νικής ποίησης (97 ιαπ ω νικά π οιήμ ατα σ υν 7, εκδόσεις Το Ροδακιό 2004), φ α ίν ετα ι ό τι έχει

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ Δ ια μ α ν τή Α ν α γ ν ο σ τ ο π ο ύ λ ο υ Θ α ν ά σ η ς Τ ζα β ά ρ α ς

Ψυχαναλυτικές αναψηλαφήσεις στο έργο του

Ανδρέα Εμπειρικού ένας Κ Ο Ι Υ ό ς Τ ό π ο ς για τη λογοτεχνική κριτική, την ψυχαναλυτική θεω ρία

και την ισ τορία

Από πι σειρά σ υνά ψ εις πις εταιρείας “Κοινός Τόπος Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών και Επιστημών του Ανθρώπου”

Τ α ζίδ β υ ίό ς

Ιπποκράτους 34, Τηλ.: 210-3628852, Fax: 210-3628862 e-mail: info@taxideftis.gr

J

[

δ ι α β α ζ ω

]

Π Ο Ι Η Σ Η

Jules Supervielle

Π ο ιή μ α τ α Εκδόσεις Printa

1οο

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

εντρυφ ήσει σ τη σοφία και τη γαλήνη τη ς α π λό τη τα ς. Τόσο π ο λύ και τό σ ο π ε τυ χ η μ έν α ώ σ τε να ξεχνάμ ε -ό π ω ς και σ τα ιαπ ω νικά χ ά ι-κ ο υ - πόσο δύσκολο και π ολύπ λοκο π ρά γ­ μα είναι η α π λό τη τα . Και πόσο άπ ειρη είναι η κάθε λ επ το μ έ­ ρεια, όπ ω ς η κάθε τυ χ α ία ν ιφ ά ­ δα χιονιού, η κάθε τυ χ α ία σ τα ­ γόνα νερού, όπ ου η ο ν τό τη τα δεν είναι καθόλου κ α τώ τερ η α π ό τη ν ο ν τό τη τ α το υ σύμπαν το ς κόσμου: «Ό π ω ς τ ο π α νί γέρνο ντα ς σ το κύμα / αγγίζει το ν α φ ρ ό / και τ ο χιόνι κυλώ ­ ν τα ς σ το βουνό / σκεπ άζει άλ­ λ ο χιόνι / και τ ο νυφ ικό γλι­ σ τρώ ντα ς α π ' το υ ς ώ μους / φανερώ νει λαμπ ρό ένα σώ μα / η καρδιά ό τα ν είναι να συνα­ ντήσει μια ξένη / α ς ασπρίζει / για να μην ξεχω ρίζει τ ο βλέμμα / π ο ύ είναι τ ο χρώ μα / στη μια ή σ την άλλη / Επειδή τ ο άσπρο σβήνει μέσα σ το άσπρο» (τί­ τλ ο ς π ο ιή μ ατο ς «Αρμονία»). Α ξίζει το ν κόπ ο να σ τα θούμε σ' ένα μονόλογο π ου χω ρίζετα ι σε ε π τά μέρη, ε π τά π εζο π οιήμα τ α θα λέγαμε· π ρόκειται για το Ευπαθές σώμα τη ς Ασημίνας Χασάνδρα, εκδόσεις Α να τολι­ κός (δίγλωσση έκδοση, σ τα ελ­ ληνικά και τ α αγγλικά). Α ν τί άλ­ λου σχολίου α ντιγρά φ ω α π ό το εισαγω γικό σημείωμα το υ Νά­ νου Βαλωρίτη π ου ήδη α π ό το 1998 σημειώνει: «Διαβάζοντας με προσοχή Το ευπ α θές σώμα τη ς Ασημίνας Χασάνδρα μένω έκπ λη κτο ς μπρος σ τη ν τόλμη τη ς γρα φ ή ς τη ς. Π ρόκειται για μια τρα υ μ α τική αλλά και εκ­ σ τα τική εμπειρία, ένα αληθινό ντο κο υ μ έντο , ψ υχικής α να τα ­

ραχής, π ου συνήθως το ονομάζουμε "τελετουργία τη ς μετάβασης", μια με­ τά β α σ η π ο υ συνήθω ς σ υ ν τελ είτα ι σ την εφ ηβεία , α π ό τη ν κατάσταση το υ παιδιού σ την ώ ριμη ηλικία. Η γρα ­ φ ή τη ς Ασημίνας α κρ οβ α τεί επάνω α π ό τη ν άβυσσο σ την κόψη το υ ξυρ α ­ φιού». Κάπου εδώ θα ή τα ν κρίμα να μην σ τα ­ θούμε και σ τη Διαθήκη ενός κ α τώ τε­ ρου Θ εού, τη ν π ρ ώ τη π οιητική συλλο­ γή το υ Ηλία Φ ούκη (προφ ανώ ς π ρό­ κειτα ι για ιδιω τική έκδοση) με πρόλογο το υ Κώ στα Γεω ργουσόπουλου. Καθα­ ρά π ρά γμα τα : δεν είναι π ρω τόλειο. Εί­ ναι βαθιά φιλοσοφημένη ποίηση, και φ υσικά το σκοτεινό φ ω ς τη ς α π ελπ ι­ σίας κυριαρχεί π α ντού. Αυτή η διαρ­ κής κάθοδος σ τον Αδη π ου προβάλλει ω ς μοναδική οδός και μέθοδος εγκατα βίωσης τ ο υ εα υτού μας κόσμου. Το λέ­ ει ά λλω σ τε και σ' ένα ποίημά το υ : «Γι' α υ τό λοιπόν... / εφ όσον θέλω να ζω / η μοναδική λύση είναι η κάθοδος». Να τελειώ σουμε, όχι με τη ν ποίηση φ υσικά αλλά α υ τή τη ν μικρή περιήγη­ ση με μια ολιγοσέλιδη -για το είδος τη ς σ υγκεντρω τικής έκδοσης- παρουσία το υ Μ άρκου Φ. Δραγούμη, υπ ό το ν τ ί­ τλ ο Μ ε τά τοπ ικώ ν σποραδικώ ν βρ ο ­ χ ώ ν (εκδόσεις Δω δώνη) η οποία π ερι­ λαμβάνει π ο ιήμα τα και π εζά τη ς π ε­ ριόδου 1989-2006. Και μόνο οι 48 σελί­ δες α υ τή ς τη ς συλλογής φ ανερώ νουν ήθος, συνέπεια και επίγνωση, π ρά γ­ μα τα ά λλω σ τε π ου υπάρχουν και σε κάθε σελίδα το υ βιβλίου. Δείγμα γρα ­ φ ής α π ό το ποίημα «Εις υπ οψ ήφ ιον φ οιτητήν»: «(...) Μ ην απελπίζεσαι ί Εντός το υ λαβυρίνθου / Λύσιν εξόδου / Εχάραξαν αρχαίοι./ Για σένα θα γρά ­ ψ ουν βιβλία / Καθώς επ ί π τερύγω ν ανέμω ν / Ο λοτα χ ώ ς θα πλησιάζεις Γη το υ Πυρός / Λέγω α υ τά ω ς Ευαγγελι­ σ τής / Ο υχ ί δια κολακείαν. / Υποθέτω ν το εννοείς».

Ε Κ Δ ΟΣ Ε Ι Σ φΑΓ Κ Υ Ρ Α

*Λ >

- 0 1 ΣΥΓΓΡΑΦ ΕΙΣ ‘ ΤΗ Σ ΕΛΕΥΘ ΕΡΙΑΣ

THOMAS SAVAGE Η ε ξ ο υ σ ία το υ σ κ ύλο υ ©

Ο Ι ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

TH O M A S SAVAGE Η ΕΞ Ο Υ Σ ΙΑ ΤΟ Υ Σ Κ Υ Λ Ο Υ

ROSA M O NTER O Η ΤΡΕΛΗ ΤΟ Υ Σ Π ΙΤ ΙΟ Υ

Ένα β ιβ λίο γρ οθιά σ τη ν καρ διά!

Η διαφορετικότητα ms αγάπηε, η ομοφυλοφιλία είναι μερικά από τα θέματα που θίγονται στο αριστούργημα του Τ. SAVAGE. Ένα ψυχογραφικό μυθιστόρημα που καταρρίπτει κάθε μορφή ανθρωποφοΒίαε.

Η τρελή του σπιτιού είναι το πιο προ­ σωπικό έργο ms ROSA MONTERO, μια διαδρομή στα μυστήρια ms φα­ ντασία και των πιο κρυφών αναμνή­ σεων, επιχειρώνταε ένα ταξίδι στο εσωτερικό ενός αφηγηματικού παιχνι­ διού γεμάτου εκπλήξειε.

Ένα Βιβλίο αισιόδοξο με συγκλονι­ στικά μαριυρίεε που καταγράφει ένα αλησμόνητο παράδειγμα, αποδεικνύονταε πωε η σκληρή δουλειά, το θάρροε και η αποφασιστικότητα μπορούν να αλλάξουν τη ζωή μαε.

" "^ M A R Y -A N N * T IR O N E S M IT H ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ...

01

GAM1LLA GIBB ΑΣΗΜΑΝΤΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΜΙΑΣ ΠΕΡΙΠΟΥ ΖΟΗΣ

Εντυπωσιακό, γεμάτο n00os και συχνά πολύ διασκεδασπκό. Με as Α σ ή μ α ν τα λεπτομέρειες p ia s π ερί­ π ο υ ζω ής η GIBB μαε προσφέρει

ένα μυθιστόρημα τεράσπαε λογο­ τεχν ία δύναμηε.

Σ Ε

Ο A A

MARY-ANN TIRONE SMITH ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ... ... Νιώθει ncos πρέπει να Βρει τον δολοφόνο πριν αυτόε σκο­ τώσει κι άλλα κορίτσια. Δυστυ­ χία, η κλειστή κοινωνία του Μπλοκ Άιλαντ κρατάει καλά τα μυστικά ms, ακόμη και τα θα­ νατηφόρα. Ένα συγκλονιστικό μυθιστόρημα!

Τ Α

MICHELE FIT0USSI 0 ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΚΛΕΙΝΕΙ ΤΗΝ ΠΟΡΤΑ Μια σύγχρονη κωμωδία γύρω από το θέμα ms κατάθλιψή των σαραντάρηδων: Οικογένειε5 διαλυμένε5, γονείς με κακά γεράματα, αγώναε για το χρήμα και την επι­ τυχία, κυνήγι ms vioms του έρω­ τα, παρεξηγήσεΐ5 και ψέματα...

Β I Β A I Ο Π Ω A Ε I A

Δ.Α. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Α.Β.Ε.Ε. · Τηλ.: 210 2693800-4 Κεντρικό Κατάστημα: ΑΓΚΥΡΑ-ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ, Σόλωνος 124, Αθήνα · Τηλ.: 210 3837667, 210 3837540

w w w .ag yra.g r

Άγρα, 2006_________________________ Μετάφραση: Ανδρέας Αποστολίδης σελ. 390, τιμή: 16,00 ευρώ

____________________________ Patricia Highsmith Ο Ρίττλεϋ κάτω από το χώ μα

εύ τ ε ρ ο από τα π έ ν τε σ υνολι­ κά μυ θισ το ρή μα τα μ ε ήρωα το ν Τ ο μ Ρίπλεϋ, τ ο Ο Ρίπλεϋ κάτω από το χώμα ε κ δ ό θ η κ ε τ ο 1970, δ ε κ α π έν τε χρ όνια μετά τ ο ν Ταλα­ ντούχο κο Ρίπλεϋ. Εδώ -υ π ά ρ χ ο υ ν απόηχοι κα α να φ ο ρ ές σ τη δ ο λ ο ­ φ ονία το υ φ ίλου το υ ήρωα, το υ Γκρίνλιφ— όπως και στα πρ οη γού μενα βιβλία τη ς σ ειράς, η Π ατρίσια Χ άισ μιθ βάζει το ν συμπαθή σ τον αναγνώστη α μερικ α ν ό δ ο λ ο ­ φ ό ν ο να μπ λέκει σ ε μια υπ όθεσ η πλαστών πινάκων. Ο

Ρίπλεϋ, που είναι π α ν τρ εμ έν ο ς μ ε μια κόρ η καλής γαλ­ λικής οικο γ έν εια ς -α υ τή τη ν επ οχή β ρίσ κετα ι σ ε δια­ κοπ ές σ την Ε λλά δα - π αριστάνει το ν ζω γρά φ ο Ν τέ ρ γου ατ, αλλά κάπ οιος α μερικανό ς σ υλλέκτης θέλει να μι­ λήσ ου ν για έναν πλα σ τό πίνακα. Α υ τό ς το ν σ κο τώ νει και ύσ τερα από π ερ ιπ έτειες γλιτώ νει τη σύλληψη, κατα φ έρ ν ο ν τα ς σ το τέ λ ο ς να νιώθει α σφαλής, έτο ιμ ο ς για ά λλες αξιόπ οινες π ρ ά ξεις που πα ρα μένουν α τιμώ ρητες. Η σ υγγρα φέας δ η μ ιο υ ρ γ εί ένα ακόμα α τμο σ φ α ιρικό έρ γ ο μ ε πολύ σασπένς και σ υνεχή έντασ η. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Georges S im e n o n _____________________________

________________________ Άγρα, 2006 Μετάφραση: Αργυρώ Μακάρωφ σελ. 226, τιμή: 12,00 ευρώ

Δ

Ο Μ α ιγκρε και το ακέφ αλο π τώ μα θρ υλικό ς α σ τυ νόμ ος Μ α ιγκρέ π ρω ταγω νιστεί σε μια νέα περιπ έτεια , όπ ου τ ο έγκλημα κρύ βει μυ­ σ τικά και σ υν δέετα ι με τα πάθη τη ς ανθρώ πινης ψ υχής. Ο Ζ ο ρ ζ Σ ιμενόν το π ο θ ετ εί τη ν ισ τορία το υ σ το Π α ρί­ σι, όπ ου κάτι μαο υνιέρηδ ες βγάζουν από ένα κανάλι ένα χέ ρ ι και ύσ τερα από έρ ευ ν ες ανασ ύρονται και τα υπ ό­ λοιπα μέλη εν ό ς α νδρικού σώ ματος. Τ ο κεφ άλι δ ε ν βρί­ σ κεται, ο π ό τε ο επ ιθ εω ρ ητή ς α ναλαμβάνει να εξιχ ν ιά ­ σει μια σ κο τεινή υπ όθεσ η σ την οποία π ρω ταγω νιστεί μια γυναίκα, σ ύζυγο ς ιδ ιο κ τή τη μπ ισ τρό τη ς π εριοχή ς που έχ ει εξα φ α ν ισ τεί. Σιγά-σιγά φ τά νει σ το σ υμπέρα-

σμα πως ο εξα φ α ν ισ μ έν ο ς έπ εσ ε θύμα τη ς σ υζύγου το υ η οποία έχ ει ερ α σ τές. Π ρ ό κ ειτα ι για μια ν ο υ ά ρ ισ το ρ ία - έ ν α δ ρ ά μ α γ ρ α μμ ένη σ τις Η Π Α τ ο Ι9 55 , με ήρ ω ες κ α θ ημ ερ ινού ς α νθρώ πους - μ ε ρ ικ ο ύ ς κ α κ ο μ ο ίρ η δ ες - μιας παριζιάνικης γειτονιά ς, όπ ου οι ν ύ χ τες είναι ανησ υχη­ τ ικ ές , τα μπαρ γ εμ ίζο υ ν με κου ρ α σ μ έν ο υς ά νδ ρες, κα­ θώ ς οι γυνα ίκες σ τέκ ο ν τα ι σ τις ά κρ ες κακοφ ω τισ μ ένω ν δρ όμ ω ν. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Opusmagnum,2006__________________

___________________________________ lain Pears Το μυοπτικό του Τισιανού

Ο

Μετάφραση: Αμαλία Χατζηευγενιάδου σελ. 272, τιμή: 15,80 ευρώ lain Pears (Κ ό β εν τρ ι, I9SS), δη μ ο σ ιο γ ρ ά φ ο ς, ισ τορ ικ ός τη ς τέ χ ν η ς και σ ύμ βο υλο ς τ η λ ε ο ­ πτικώ ν εκπ ομπώ ν, σ το Μυστικό του Τισιανού, που γ ρ ά φ τη κ ε μετά τ ο Ο χαμένος πίνακας του Ραφαήλ, σ υνδυάζει τ ο α σ τυ νομ ικό μυ σ τή­ ρ ιο με τη ν περιγρ αφ ή το υ κόσ μο υ τη ς τέχ ν η ς . Εδώ π ρω ταγω νιστούν η Φ λάβια ντι Σ τέφ α ν ο , ειδική α σ τυ νο­ μικό ς σ το Σώμα Δ ίω ξη ς Κ λοπών Έργων Τ έχν ης, και ο Τ ζόνα θα ν Ά ρ τζιλ , υπ άλληλος γκα λερ ί, που επ ιχειρ ού ν

Ο

102

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

μια έρ ευ να σ χετικά με τ ο θά ν α το τη ς Λ ο υ ίζ Μ ά σ τερ σον, αμερικανίδ α ς ισ τορ ικού τη ς τέ χ ν η ς η οπ οία β ρ έ­ θ η κ ε ν εκ ρ ή σ' ένα ν κήπ ο στη Β ενετία, κοντά σ την πλα­ τεία το υ Α γ ίο υ Μ άρ κο υ. Τ ο μ υ σ τικό το υ φ ό ν ο υ κ ρ ύ ­ βετα ι σ' ένα ν πίνακα το υ Τισ ια νού που π αριστάνει μια γυναίκα που μαχαιρώ νεται σ' ένα ν κήπ ο, όπως α κριβώ ς και η Μ άσ τερ σ ο ν. Τ ο βιβλίο α νήκει σ το είδ ο ς τη ς ο ρ ­ θ ό δ ο ξη ς α σ τυ νομ ική ς λ ο γ ο τεχ ν ία ς (έγκλημ α, ύποπτοι, έρ ευ ν α ) που καλλιέργησ ε η Ά γκα θα Κ ρίσ τι και είναι και μια περιπλάνηση σ τη μα γευ τική Β ενετία. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Ρέημοντ Τ σ ά ντλερ _____________________________ ____________________Λυχνάρι, 2007 Μετάφραση: Χίλντα Παπαδημητρίου Η απλή τέχνη του φόνου σελ. 464, τιμή: 24,00 ευρώ

συγγραφέας, που μαζί με τον Ντάσιελ Χάμετ άλ­ λαξε το τοπίο της αστυνομικής λογοτεχνίας, εδώ παρουσιάζει δείγματα της γραφής του σε μικρή φόρ­ μα. Το βιβλίο περιέχει το δοκίμιο του Τσάντλερ Η απλή τέχνη του φόνου μαζί με οχτώ διηγήματα που μερικά αποτελούν την πρώτη ύλη για τα γνωστά του μυθιστο­ ρήματα. Οι ιστορίες διαδραματίζονται στο Λος Ά ντζε­ λες, όπου φτωχοί, άνεργοι και πλούσιοι, πιστολάδες και αστυνομικοί, συχνάζουν σε μπαρ, πίνουν, και ενίοτε πυ­ ροβολούν. Μοναχικοί, απαισιόδοξοι, ερωτεύονται ή μπλέκουν με μοιραίες γυναίκες, βρίσκοντας τον μπελά

Ο

Κέδρος, 2007 Μετάφραση: Γιάννης Καυκιάς σελ.448, τιμή: 15,00 ευρώ

Σεμπαστιέν Ζαπριζό, συγ­ γραφέας αστυνομικών μυθι­ στορημάτων, του οποίου πολλά βιβλα μεταφέρθηκαν στον κινη­ ματογράφο, εδώ αφηγείται την ιστορία μιας νεαρής κοπέλας, της Ελιάν, η οποία σχεδιάζει να εκδι­ κηθεί το βιασμό της μητέρας της από τρεις αγνώστους άνδρες, πριν από είκοσι χρόνια. Ό μορφη και δραστή­ ρια, γοητεύει τον ανδρικό πληθυσμό μιας γαλλικής κω­ μόπολης στα μέσα της δεκαετίας του 70, νέους και με-

Ο

τους. Ο Φίλιπ Μάρλοου είναι απών, αλλά οι ήρωες τού μοιά­ ζουν. Ένα από τα καλύτερα της συλλογής είναι το Θα περιμένω, μια ιστορία για την εκδίκηση που παίρνει ένα άνδρας από τη γυναί­ κα που τον πρόδωσε, αυτό ήταν η αρχική ιδέα για το αριστούργημα Αντίο, γλυκιά μου. Ει­ δικά το τρυφερό και βίαιο Νεβάδα Γκας με ήρωα έναν σκληρό άνδρα, έναν χαρτοπαίχτη, έχει αρκετές επιρ­ ροές από τον Χέμινγουεϊ. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

___________________________ Σεμπαστιέν Ζαπριζό Το φ ονικό καλοκαίρι στωμένους, ανάμεσά τους και τους θεωρούμενους ως βιαστές. Ωστόσο, η εκδίκηση δεν είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο, μπορεί να προξενήσει και ζημιές σε αυ­ τόν που την επιδιώκει. Την ιστορία, που πάει πίσω, στο 1945, στα χρόνια της γερμανικής ήττας, όταν ένας επι­ στρατευμένος εργάτης φέρνει στη Γαλλία μια φτωχή κοπέλα, αφηγούνται με αναδρομές στο παρελθόν ο Φλοριμόν (ή Πεν-Πον), ο σύζυγός της, η Ελιάν, η γερμανίδα μητέρα της, η κουφή θεία του Φλοριμόν, δίνο­ ντας ο καθένας με τον τρόπο του όλα τα σκοτεινά στοι­ χεία του βιασμού. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Αποστολίδης, Δανέλλη, Κακούρη, Κυριακόπουλος, Μαμαλούκας, Μάρκαρης, Μαρτινίδης, Μπράμος, Πολιτοπούλου, Φιλίππου

σελ. 390, τιμή: 20, 90 ευρώ

Ελληνικά εγκλήματα έκα έλληνες συγγραφείς, που ανήκουν σε τρεις δια­ φορετικές γενιές, νεότερος ο Μαμαλούκας (Ι968), πρεσβύτερη η Κακούρη (Ι928), εκ των οποίων ο ένας, ο Κώστας Κυριακόπουλος, πρωτοεμφανιζόμενος, γρά­ φουν ισάριθμες αστυνομικές ιστορίες με χώρο δράσης την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη (εκτός από εκείνην του Μάρκαρη, που αναφέρεται στα γεγονότα της Κωνστα­ ντινούπολης τον Σεπτέμβρη του Ι955), τη Νάξο. Τα θέ­ ματα ποικίλλουν: Έρωτες, ζήλιες, εκδίκηση, υιοθεσίες, εμπόριο βρεφών, κόντρες στην τηλεόραση, φιλοχρημα­ τία, αλλά και ενδοαστυνομικές κόντρες (στο διήγημα της Τιτίνας Δανέλλη). Ό λες οι ιστορίες, πλην μιας, δείχνουν

Δ

τη σημερινή Ελλάδα, με γηγενείς I και μετανάστες, κυρίες της καλής κοινωνίας και κηπουρούς, απλούς ανθρώπους που εμπλέκονται σε τροχαία δυστυχήματα, και πρωτα­ γωνιστές αστυνόμους -καλούς κι κακούς- δημοσιογράφους, καθη- | γητές. Επηρεασμένοι από το Γιάν­ νη Μαρή, την Πατρίσια Χάισμιθ κι :α σύγχρονα θρίλερ, οι δέκα δημιουργοί κατορθώνουν ν<α αποτυπώσουν τη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ] ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

103

[ Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ] Ι δ ι α β α ζ ω

Κ Α

Μεταίχμιο, 2007__________ ___________

Ρουθ Ρέντελ Το ροτβάιλερ

*

*

Μετάφραση: Ερρίκος Μπαρτζινόπουλος σελ. 488, τιμή: 19,00 ευρώ

_________________________________ Ρουθ Ρ έντελ Το ροτβάιλερ ιδιοκτήτρια παλαιοπωλείου, η οποία βοηθά στην απο­ κάλυψη του δράστη. Η συγγραφέας, που δεν ενδιαφε­ ρόταν τόσο για τη διαλεύκανση φόνων όσο για την ανά­ λυση της ψυχολογίας των ηρώων της, εδώ επιχειρεί το ίδιο, αφού γνωρίζουμε τον δράστη και τις σκέψεις του. Ο δολοφόνος φαίνεται υγιής στο μυαλό, κάνει λογικές σκέψεις, οι οποίες δείχνουν ότι έχει σώας τας φρένας, ωστόσο, ο αναγνώστης ξέρει πως δεν στέκει καλά στα μυαλά του. Τελικά, είναι η λόξα με την αφαίρεση των αντικειμένων που θα οδηγήσει την αστυνομία στη λύ­ ση του αινίγματος. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Ρουθ Ρέντελ ( 1930), μια από τις τελευταίες μεγάλες βρετανίδες κυρίες του σασπένς, χρη­ σιμοποιώντας στοιχεία από το αγ­ γλικό ορθόδοξο αστυνομικό μυ­ θιστόρημα και το αμερικανικό αφήγημα με ήρωες δολοφόνους κατ' εξακολούθηση, μας μεταφέρει στο Λονδίνο όπου δρα ένας μυστηριώ­ δης σίριαλ κίλερ, ο οποίος άνευ φανερού λόγου στραγ­ γαλίζει γυναίκες, παίρνοντας από τα θύματά του κάποιο προσωπικό τους αντικείμενο. Βασική ηρωίδα είναι μια

Η

Δημήτρης Μ αμαλουκας ___________________________

Η χαμένη βιβλιοθήκη τοο Δ ημητρίου Μ όστρα

σελ. 310, τιμή: 16,00 ευρώ

ε αφορμή τη χαμένη βιβλιοθήκη του Δημητρίου Μόστρα, ενός υπαρκτού προσώπου, βιβλιόφιλου και συλλέκτη που έζησε τον 19ο αιώνα, ο συγγραφέας έγραψε ένα θρίλερ που διαδραματίζεται στην Ιταλία με ήρωες τον ελληνοϊταλό κάτοχο μέρους της βιβλιοθήκης, έναν ανάπηρο ιταλό συλλέκτη, έναν άλλο αδίστακτο έλληνα συλλέκτη που διεκδικούν την ίδια γυναίκα. Σε μια παράλληλη ιστορία οι ιταλικές αρχές αναζητούν τη μυ­ στηριώδη οργάνωση που εκτελεί αποφυλακισμένους βιαστές και δολοφόνους. Τα μέλη της αποτελούνται από αστυνομικούς και δικαστές, οι οποίοι δρουν πα-

ράλληλα με τις επίσημες αρχές. Κλειδί στην ιστορία είναι η όμορ­ φη Ντανιέλα, πρόσφυγας από την πρώην Γιουγκοσλαβία, που δέχε­ ται επίθεση από έναν μαφιόζο. Οι δυο ιστορίες συγκλίνουν κι ενώ η υπόθεση των χαμένων βιβλίων προκαλεί θύματα και καταστροφές, η οργάνωση φυλλορροεί, πράγμα που σημαίνει πως ο συγγραφέας δεν επιδοκιμάζει το να παίρνει ο καθένας το νόμο στα χέ­ [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ] ρια του.

Οξύ, 2006_________________________

___________________________ George Ρ. Pelecanos Δ ίλημμα δικαίου

Μ

Μετάφραση: Περικλής Μποζινάκης σελ. 408, τιμή: 17,45 ευρώ

εντρικός ήρωας είναι ο μαύ­ ρος ιδιωτικός ντετέκτιβ Ν τέρεκ Στρέιντζ, ο οποίος συνήθως αναλαμβάνει να ελέγξει το παρελ­ θόν ανθρώπων, να ξεσκεπάσει ασφαλιστικές απάτες, να επιβε­ βαιώνει ή να διαψεύδει συζυγικές απιστίες, που εδώ επιχειρεί να διαλευκάνει την υπόθε­ ση του φόνου του Κρις Γουίλσον, ενός μαύρου αστυ­ νομικού που σκοτώθηκε σε νυχτερινή συμπλοκή από

Κ

104-

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

τον Τέρι Κουίν, έναν λευκό συνάδελφό του. Το Δίλημ­ μα δικαίου μπορεί να διαβαστεί ως δοκίμιο για τον ρα­ τσισμό. Ο συγγραφέας, ωστόσο, δεν κάνει αντιρατσιστικό κήρυγμα, ο διδακτισμός δεν είναι στις προθέσεις του. Τον ενδιαφέρει απλώς να αφηγηθεί γλαφυρά μια ιστορία και να τονίσει πως ο κόσμος αλλάζει, είτε μας αρέσει είτε όχι, κι οφείλουμε να ξεπεράσουμε τα πα­ λιά μίση και τις στείρες αντιπαραθέσεις. Ταυτόχρονα, το βιβλίο είναι και ανατομία της αμερικανικής κοινωνίας. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Μίκα Βαλταρι___________________________________

Ποιος σκότωσε την κυρ ία Σκρ ουφ ; Μίκα Βάλταρι ( 1909-1979), το 1928, με το μυθι­ Ο στόρημα Η μεγάλη αυταπάτη, απέκτησε μεγάλη φή­ μη ως λογοτέχνης και θεωρήθηκε ο Χέμινγουεϊ της Φι­ λανδίας. To 1939 έλαβε μέρος σ' ένα διαγωνισμό αστυ­ νομικού μυθιστορήματος που προκήρυξαν οι εκδότες των σκανδιναβικών χωρών και τον κέρδισε με το Ποιος σκότωσε την κυρία Σκρουφ. Ή ταν τόση η επιτυχία του εγχειρήματος που ο ήρωάς του, ο επιθεωρητής Πάλμου, εμφανίστηκε και σε άλλα μυθιστορήματα. Το πα­ ρόν μυθιστόρημα έχει τα χαρακτηριστικά του είδους που αναπτύχθηκε στις αγγλοσαξωνικές χώρες: ένα έγκλημα, πολλούς υπόπτους κι έναν αστυνομικό, ο οποίος αναζητά το δράστη (ενίοτε συνοδεύεται κι από

______________________ Κσλέντης, 2006 Μετάφραση: Μαρία Μαρτζούκου σελ. 264, τιμή: 15,00 ευρώ

jb 2 s * ....

ένα βοηθό), κάτι που συναντάμε M ik a στα έργα του Κάναν Ντόιλ και Waltari της Αγκάθα Κρίστι. Ο επιθεωρη­ τής Φρανς Πάλμου με τον αφε­ λή συνεργάτη του -το ν αφηγητή της ιστορίας- αναλαμβάνει να εξιχνιάσει το φόνο της ηλικιωμέ­ νης κυρίας Σκρουφ. Όπως συμβαίνει σε αυτά τα κλα­ σικού τύπου έργα, ο δράστης ανακαλύπτεται χάρη στις διανοητικές προσπάθειες του αστυνομικού που δίνει τις απαραίτητες εξηγήσεις. [Φ ΙΛΙΠΠΟΙ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

COMPACT εικονογραφημένων Πεζικών ε λ λ η ν ο α γ γ λ ικ ό - α γ γ λ ο ε λ λ η ν ικ ό ε λ λ η ν ο γ α λ λ ικ ό - γ α λ λ ο ε λ λ η ν ικ ό ε λ λ η ν ο ϊτ α λ ικ ό - ιτ α λ ο ε λ λ η ν ικ ό ε λ λ η ν ο γ ε ρ μ α ν ικ ό - γ ε ρ μ α ν ο ε λ λ η ν ικ ό ε λ λ η ν ο ϊσ τ τ α ν ικ ό - ισ τ τ α ν ο ε λ λ η ν ικ ό ε λ λ η ν ο τ ο υ ρ κ ικ ό - τ ο υ ρ κ ο ε λ λ η ν ικ ό ε λ λ η ν ο ρ ω σ ικ ό - ρ ω σ ο ε λ λ η ν ικ ό

καγ κας l ic a t io n s

Μεσογείων 215, 115 25 Αθήνα Τηλ.: 210 67 77 590, Fax: 210 67 56 352 E-mail: kafkas@otenet.qr · www.kafkas-dictionaries.com

δ ι α β α ζ ω

]

. Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ I

Μετάφραση: Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης σελ. 392, τιμή: 19,00 ευρώ

Μάικλ Κόλινς μας μεταφέ­ ρει στην πολιτεία της Ιντιάνας, κοντά στην περιοχή του Σι­ κάγου, όπου ο συντηρητικός, λευκός πληθυσμός λατρεύει τα πρόχειρα γεύματα, φορτώνεται χρέη δανείων και πιστωτικών καρτών, θρησκεύεται μανιωδώς και «αμαρτάνει συνουσιαζόμενος». Κεντρικός ήρωας και αφηγητής είναι ο Λόρενς, ένας μοναχικός αστυνομικός, ευαίσθητος, έντι­ μος, πότης, με ποικίλα προβλήματα, με κυριότερο εκεί­ νο που του δημιουργεί το διαζύγιο κι η σχέση με την

Ο

____M ichael Collins Χαμένες ψ υχές

πρώην γυναίκα του: δεν έχει χρήματα για τη διατροφή και δυσκολεύεται να δει το γιο του. Έχει μια φίλη, η οποία κι αυτή έχει προβλήματα. Θέμα της ιστορίας εί­ ναι η εύρεση μιας νεκρής κοπελίτσας, θύματος τροχαί­ ου. Βασικός ύποπτος είναι ο επιτυχημένος παίκτης μια τοπικής ομάδας. Ο συγγραφέας θα μπορούσε να τον κάνει ιδιωτικό ντετέκτιβ, ένα είδος Φίλιπ Μάρλοου, αλ­ λά έχει τους λόγους του που δεν το πράττει: ο Λόρενς ως αστυνομικός είναι εξαρτημένος από τον δήμαρχο της πόλης, ο οποίος ελέγχει τα πάντα και αποτελεί το κλειδί της υπόθεσης. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

Μιμή Θ εο χ ά ρ η ________________________________ _____________________Το Ποντίκι, 2006 σελ. 240, τιμή: 15,00 ευρώ Θ αμμένοι στον γρανίτη

ρόκειται για το πρώτο αστυνομικό μυθιστόρημα της συγγραφέως, η οποία γεννήθηκε στη Δράμα, μεγά­ λωσε στην Αθήνα και σπούδασε κινηματογράφο και τη­ λεόραση στην Καλιφόρνια. Χώρος δράσης είναι ένα μι­ κρό χωριό της ελληνοβουλγαρικής μεθορίου, όπου ένα ζευγάρι επιστημόνων ανακαλύπτει έναν ανθρώπινο σκε­ λετό. Στη συνέχεια, ξεθάβονται παλιές ιστορίες από πριν την Κατοχή, έρωτες, μίση, ζήλιες, εκδίκηση, δημοσιο­ ποιούνται παλιά εφηβικά ημερολόγια, που οδηγούν στην

Π

Κέδρος, 2006_______________________ σελ. 164, τιμή: 9,50 ευρώ

Χρύσα Σπυροπούλου είναι μια από τις τέσσερις Ελληνίδες που γράφουν αστυνομικά μυθιστορήματα και στέκεται επά­ ξια δίπλα στις άλλες τρεις, την Αθηνά Κακούρη, την Τιτίνα Δανέλη και τη Μαρλένα Πολιτοπούλου. Στο καινούργιο της μυθιστόρημα, το Δίχως ίχνη, ο αστυνόμος Ηλιού και η βοηθός του, η δεσποινίς Γεωρ­ γίου, αναλαμβάνουν να εξιχνιάσουν το θάνατο του Μίλτου, επιστήμονα στο Ινστιτούτο Ενέργειας, στενού συ-

Η

106

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

σ ΘΑΜ Μ ΕΝΟΙ

εξιχνίαση ενός εγκλήματος, το ΣΤΟ Ν οποίο σχετίζεται με εξαφανίσεις, ΓΡΑΝΙΤΗ θανάτους, βιασμούς και άλλα πα­ ράξενα πράγματα. Η συγγραφέας έχει ώριμη γραφή (ασχολείται με . τη συγγραφή σεναρίων) και με αυ­ τό το βιβλίο βάζει σοβαρές υπο­ θήκες για το μέλλον, αρκεί να μην ξεφεύγει από τα όρια της αληθοφάνειας. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

*

___________________________ Χρύοα Σπυροπούλου Δίχως ίχνη νεργάτη του Παρασκευά και του Αρη. Στην υπόθεση αυτού του σκοτεινού εγκλήματος εμπλέκονται ο Τίμος, γενικός διευθυντής του ινστιτούτου, η Λίνα, γραμμα­ τέας του, η Αννα, φίλη του νεκρού, και μια μυστηριώ­ δης οργάνωση με πλοκάμια στην Ευρώπη και την Α με­ ρική που επανδρώνεται με περίεργα πρόσωπα, ενε­ χόμενα σε αξιόποινες πράξεις. Ποιος κρύβεται πίσω από την υπόθεση που σχετίζεται με τα ραδιενεργά κα­ τάλοιπα από χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ; Τι επιδιώκει; [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

ί ΔΙΑΒΑΖΩ Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ Ι Κ Α

Τζον Λ ε Κ α ρ έ ________________________________ Το τραγούδι της ιεραποστολής

ο πρόσφατο μυθιστόρημα του Τζον Λ ε Λαρέ, μετρ του κατασκοπικού/πολιτικού θρίλερ, διαδραματίζε­ ται στο Λονδίνο, αλλά αφορά την Αφρική, συγκεκριμέ­ να το Ανατολικό Κονγκό, όπου διάφοροι πολέμαρχοι μάχονται για την εξουσία με την ανοχή και την υποστή­ ριξη της Δύσης. Ο ήρωας, ο Σάλβο, νόθος γιος ενός Ιρ­ λανδού ιεραπόστολου και μιας Κονγκολέζας, επαγγέλ­ λεται τον διερμηνέα και δέχεται την πρόταση των μυ­ στικών υπηρεσιών να γίνει πράκτορας. Ό ταν παίρνει μέρος στη μυστική διάσκεψη μερικών πολέμαρχων και δυτικών επενδυτών σε κάποιο νησί της Βόρειας Θάλασ-

Τ

Bell, 2007 Μετάφραση: Νεκτάριος Καλαϊτζής σελ. 410, τιμή: 7,50 ευρώ

W

]

JOHN

LE CARRE

σας, η ζωή του αλλάζει δραμα­ Το Τραγούδι τικά, αλλά και τίθεται σε κίνδυ­ της Ιεραποστολής νο. Το βιβλίο αποτελεί μια κα­ ταγγελία κατά της παγκοσμιο­ ποίησης και των ισχυρών του σημερινού κόσμου που εκμε­ ταλλεύονται τον Τρίτο Κόσμο, υποθάλποντας εξεγέρσεις και εμφυλίους πολέμους, ταυτόχρονα τοποθετεί τον συγγραφέα του στους δια­ νοούμενους που νοιάζονται για την κατάσταση στον πλανήτη. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

ΓΟΥΣΤΑΥΟΣ ΦΛΟΜΠΕΡ Τ ο ταξίδι στην Ελλάδα Πρόλογος: Κ.θ. ΔΗΜΑΡΑΣ Μετάφραση: ΠΛ. ΖΑΝΝΑΣ

« I Σίνα 56, Αθήνα, τηλ. 210 3621 379, fax 210 3625 576, - info@olkos.gi - www.olkos.gr 3 ________I Β ιβ λ ιο π ω λ ε ίο : Σ τ ο ά τ ο υ Β ιβ λ ίο υ , Π ε σ μ α ζ ό γ λ ο υ 5, τ η λ . 2 0 3 2 1 3 5 8 3

[

δ ι α β α ζ ω ] Α Σ Τ Υ Ν Ο Μ Ι Κ Α

Bell, 2007__________________________ Μετάφραση: Μιχάλης Μακρόπαυλος σελ. 332, τιμή: 7,50 ευρώ

Χάνιμπαλ Λ έκτερ, ο πιο τρομαχτικός ήρωας της λο­ γοτεχνίας του εικοστού αιώνα, ψυχίατρος και κανίβαλος, εδώ εμ­ φανίζεται στη νεανική του ηλικία, κάπου στη Λιθουανία, όταν οι Σο­ βιετικοί προελαύνουν προς τη Γερμανία. Ο δημιουργός του κάνει αναδρομή στο πα­ ρελθόν του, βάζοντάς τον να αναδύεται μέσα από τον εφιάλτη του Ανατολικού Μετώπου, ένα αγόρι φοβισμέ­ νο, ολομόναχο, μα προικισμένο με ευφυΐα, απόγονος

Ο

______________________________ Η εξα φ άνισ η του Π α τά

Αντρέα Καμιλέρι

_________________________________ Τόμος Χάρις Χάνιμτταλ, το ξύπ νημα του κακού πασίγνωστης τευτονικής οικογένειας, με ρίζες στους Σφόρτσα και τους Βισκόντι της Ιταλίας. Αργότερα, υιο­ θετείται από μια Γιαπωνέζα στη Γαλλία, σύζυγο ηλικιω­ μένου ανδρός, σπουδάζει ιατρική, γίνεται επιστήμονας, μα ταυτόχρονα αναπτύσσει κι άλλα ταλέντα πέρα από τα ακαδημαϊκά και μετατρέπεται σε άγγελο του θανά­ του. Διότι δεν μπορεί να ξεχάσει τον οικτρό θάνατο της αδελφής του από μια ομάδα ναζί, οι οποίοι, μετά το τέλος του πολέμου, καταφεύγουν στη Γαλλία και τον Καναδά. [ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ] Καστανιώτης, 2007 Μετάφραση: Δήμητρα Δότση σελ. 256, τιμή: 14,00 ευρώ

άλι στη φανταστική πόλη Βιγκάτα της Σικελίας, τη Μεγάλη Παρασκευή του 1890 συμβαίνει κάτι πα­ ράδοξο: ένας λογιστής της τοπικής τράπεζας, ο Πατό, διευθυντής στην ουσία, εξαφανίζεται μετά τη συμμετο­ χή του στην αναπαράσταση της ταφής του Χριστού. Δολοφονήθηκε ή εξαφανίστηκε για προσωπικούς λό­ γους; Τις έρευνες αναλαμβάνουν οι τοπικοί αξιωματούχοι της αστυνομίας, οι οποίοι δίνουν αναφορές στους προϊσταμένους τους που αντιλαμβάνονται πως το ζή­ τημα δεν είναι τόσο απλό όσο φαίνεται, διότι εμφανί­ ζονται ως ενδιαφερόμενοι διάφοροι υπουργοί και η μα­ φία. Αυτό το αστυνομικό μυθιστόρημα (σε αυτό εμπλέ-

κονται απλοί άνθρωποι, ιερείς, δημοσιογράφοι, έμποροι, ένα χω­ ριό ολόκληρο), αποτελείται από επιστολές, αναφορές, δημοσιεύ­ ματα εφημερίδων, συνθήματα στους τοίχους, και διαπνέεται από μια κωμική διάθεση, χαρα­ κτηριστικό των βιβλίων του συγ­ γραφέα, ο οποίος επιχειρεί να φωτίσει τις κοινωνικές πλευρές της πατρίδας του της Σικελίας.

Πύλη, 2007________________________

_____________________________ Φίλιππος Φιλίππου Κύκλος θα νά του

Π

σελ. 312, τιμή 16,00 ευρώ

ίκοσι χρόνια μετά την πρώτη του έκδοση επανακυκλοφορεί το εξαντλημένο πρώτο αστυνομι­ κό μυθιστόρημα του συγγραφέα. Πρόκειται για την ιστορία ενός πρώην ναυτικού, του Νικηφόρου Νικηφορίδη, ιδιοκτήτη κάβας πο­ τών, που διαδραματίζεται στην Αθήνα του '80. Όταν βρί­ σκεται νεκρή στο Τροκαντερό, στο Παλαιό Φάληρο, μια νεαρή γυναίκα, η Βέρα, θεωρείται βασικός ύποπτος. Η αστυνομία τον ανακρίνει κι αυτός, προσπαθώντας να

Ε

108

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΥ]

αποδείξει την αθωότητά του, κάνει τη δική του έρευνα και συναντάει διαδοχικά ένα χημικό, έναν πτυχιούχο σχολής ηλεκτρονικών υπολογιστών, έναν παραγωγό βι­ ντεοκασετών, έναν άνεργο, έναν πλασιέ. Τι τους συνδέει όλους αυτούς; Πώς εξηγείται ο φόνος; Μέσα από τις σε­ λίδες του βιβλίου περνάει η ατμόσφαιρα της εποχής κι η ζωή στην πρωτεύουσα που είναι ήρεμη έως βαρετή. Το Τείχος του Βερολίνου δεν έχει πέσει ακόμα, το κύ­ μα των μεταναστών δεν έχει πλημμυρίσει τη χώρα, η ιδιωτική τηλεόραση δεν έχει εμφανιστεί ακόμα κι οι πο­ λιτικές νεολαίες φθίνουν συνεχώς. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

CATHERINE MERRIDALE

Ο πόλεμος του Ιβάν Πλήρης καταγραφή τη ς πορείας το υ Κόκκινου Σ τρα τού κατά τη ν π ερίοδο 1939-1945 και τη ς σ ύγκρουσής το υ με τα ναζιστικά στρατεύματα.

JOHANN VOSS

DAVID IRVING

EVGENI BESSONOV

Στρατιώ της των SS

Ο πόλεμος των Στρατηγών

Μ ε τα τεθωρακισμένα του Κόκκινου Στρατού

ξα ιρετική μ ελέτη κτ έρευνα για τις

Μοναδική, απόλυτα

3/». Βιβλίο

Παγκόσμιο Best-Seller. Α ντικειμ ενική και σε βάθος μαρτυρία σ τρατιώ τη τω ν Waffen-SS που πολέμησ ε κατά το Β ' Παγκόσ μιο Πόλεμο.

πριν και μετά τη ν απόβαση τη ς Νορμανδίας. 30,00 ευρώ

22,00 ευρώ

ΠΕΝΤΕ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ ——ΒΕΡΜΑΧΤ

GUYSAJER

Ο ξεχασμένος στρατιώτης Δεν υπάρχει αντίσ το ιχη περιγραφή το ύ τραγικού πολέμου στη Ρωσία κατά τ ο Β ' Π. Π. Best-Seller που κυκλοφ ορ εί για πρώτη φ ορά στην Ελλάδα. 32,00 ευρώ

DAVID IRVING

της Λ επ τομ ερ ής ισ τορική καταγραφή τού απάνθρωπου βομβαρδισμού μιας πολης-μουσειο στα τέλη το υ Β ' Π .Π . 28,00 ευρώ_________

Εκδόσεις 1ΩΛΚ0Σ

GEORG GROSSJOHANN

ANTHONY ROGERS

Π έ ν τε χρόνια πολέμου μ ε τη Βέρμαχτ

Το ολίσθημα του Τσόρτσιλ

Η ανθρώπινη μαρτυρία ενός επαγγελματία στρατιωτικού και

Πλήρης καταγραφή του συμμαχικού «φιάσκου» στα Δωδεκάνησα το 1943 και τη ς συμμετοχής των Ελλήνων στον αγώνα κατά του ολοκληρωτισμού.

ιν συγκλονιστικότερων μαχών το υ Β ' Π .Π .

28,00 ευρώ

- Ανδρέου Μεταξά 12 & Ζ. Πηγής, Αθήνα 106 81 τηλ.: 210-3304111, e-mail: iolkos@otenet.gr - Στα ενημερωμένα βιβλιοπω λεία

Δ. Ν. Παπαδήμας, 2007 Επιμέλεια: I. Ξυδόπουλος Μετάφραση: Δ. Ζάννη σελ. 540, τιμή: 43,89 ευρώ ε απλή γρα φή, α ρ κ ετά συ­ μπ υκνω μένη στα σ υμπε­ ράσ ματα μετά από λεπ το μ ερ ή ισ τορ ική κατα γρα φή για τη ν π ο­ λιτική και σ τρα τιω τική ισ τορία τη ς αρχαίας Ρώμης, ο σ υγγρα­ φ έα ς καθιστά α κό μη και το υ ς π λέον α νεν ημ έρ ω του ς αναγνώ στες κοινω νούς τω ν σ η­ μα ν τικ ότερω ν γεγ ο νό τω ν τη ς α ρχα ιό τητα ς. Α φ ο ύ ανα­ φ ερ θ εί σ τις α πα ρχές τη ς σύσ τασ ης τη ς ρω μαϊκής πόλης-κρά του ς, σ τη σ υνέχεια π εριγράφ ει τις σ τρα τιω τικές

Μ

_____ Άουσβιτς: Το γεγονός και η μνήμη τοο

_________________________ Christopher S. MacKay Αρχαία Ρώμη Στρατιωτική και πολιτική ιστορία

τη ς επ ιδ ιώ ξεις και ν ίκ ες που τη ν κ ατέσ τη σ αν κατα κτητή τη ς Μ εσ ογείου . Στα επ όμενα τμ ή μ α τα παρουσ ιάζει τις πολύπ λοκες διαδ ικασ ίες και α ιτίες που οδήγησαν σ την κατά ρρ ευ σ η τη ς δ η μο κ ρ α τία ς τη ς και σ την εμ φ ά ­ νισ η τη ς α υ το κρ α το ρ ικ ή ς ηγεμονίας. Σ το τε λ ε υ τα ίο μ έ­ ρ ο ς εξ ισ τ ο ρ ε ί τις α ιτίες τη ς κάμψ ης τη ς και α υτές που οδήγησα ν σ τη δη μιου ργία τη ς α να τολικής χρ ισ τιανικής α υ το κρ α το ρ ία ς που ο δ ήγ η σ ε σ την χ ιλιετή Βυζαντινή Α υ το κρ α το ρ ία . [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

Βασιλική Γεωργιάδου - Αλκής Ρήγος (επιμέλεια)

σελ. 165, τιμή: 15,68 ευρώ

Ιστορικές, κοινωνικές, ψυχαναλυτικές και πολιτικές όψεις της γενοκτονίας

ο βιβλίο α υτό α π ο τελείται από άρθρα εκ λ εκ τώ ν ελλήνων ερ ευ ν ητώ ν για τη ν κτηνώ δη μετα χείρισ η τω ν Εβραίων τη ς Θ εσ σ α λο νίκη ς από το υ ς γ ερ μα ν ού ς ναζισ τές. Μ έσα από τις σ ελ ίδ ες το υ ξε π η δ ο ύ ν τα ισ τορικά γεγ ο νό τα που έθ ρεψ α ν το ν αντισ η μιτισ μ ό σ τη Γ ερμα ­ νία και έκα ναν απλούς σ τρ α τιώ τες να θ εω ρ ού ν υπαν­ θρώ π ους πολλά ά τομα μειο ν οτή τω ν τη ς ευρω παϊκής ηπ είρου. Τα σ τοιχ εία για τη ν τύ χ η τω ν Εβραίων τη ς Θ εσ σ αλονίκης, μαζί με κατα στάσ εις που παθητικά αντι-

Τ

μετώπισαν και α ντιμετω π ίζο υν τ ο α π εχθές α υτό γ εγο νό ς, π ρ ο­ βλημ ατίζο υν τ ο ν αναγνώστη για τ ο τι σ υνέβη τ ό τ ε και ποια η ανοχή τω ν σ ημερινώ ν ανθρώ ­ πων γ ί αυτά. Είναι μια σ ημαντική προσπάθεια για ένα π ολύπ λευρο α να σ τοχα σ μό το υ ο λ ο κα υτώ μα τος αθώων σ το βωμό μισ α λλοδ οξία ς και απανθρωπιάς. [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

__________________

-

Catherine M erridale

Ο πόλεμος του Ιβάν Η πορεία του Κόκκινου Στρατού 1939-1945 σ υ γ γ ρ α φ έα ς, κ α θ ηγήτρια Σ ύ γ χρ ο ν η ς Ισ τορ ία ς σ το Π α νεπ ισ τήμ ιο το υ Λ ον δ ίν ου , με επ ιμονή αναψ ηλάφησε τα αρ­ χεία τω ν εμ π ο λέμ ω ν σ το Β' Π α ­ γκό σ μιο π ό λ εμ ο και περιέγρα ψ ε λ επ τομ ερ ώ ς τ ο τι βίω σε ο απλός σ οβ ιετικ ός σ τρα τιώ τη ς - ο Ιβάν. Α π ό τη ν επ οχή το υ ρωσ οφ ιλανδικού χ ειμερινο ύ π ο λέμ ου τ ο 1939 μέχρι και τη

Η

110

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

νίκη τω ν σ υμμάχω ν κατά τη ς ναζισ τικής Γερμανίας και τη ς Ιαπωνίας, η σ υγγρα φέας διηγείται μ ε ζωντάνια τη ζωή τω ν σ τρα τιω τώ ν στη Ρωσία το υ Σ τάλιν. Μ έσα από τις σ ελ ίδ ες το υ βιβλίου αναβλύζει η απανθρωπιά το υ π ο λέμ ου , η σταλινική εγκα τάλειψ η τω ν Ιβάν, αλλά και η γεννα ιότη τα και ο α λτρ ου ισ μό ς το υ ς που βοήθησαν να λάβει τέ λ ο ς η πιο μελανή σ ελίδα το υ 20ού αιώνα. [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

Μερόττη Αναστααιάδου - Πωλ Ν τ υ μ ό ν ______________

Οι Ρωμηοί της Πόλης.

Εστία, 2007 σελ. 331, τιμή: 17,00 ευρώ

Τραύματα και προσδοκίες. γ - ν ταν δεν ψευτοκλαίμε για τις «αλύτρωτες πατρίδες» μιλάμε για τους «φόβους της Λωξάντρας: Αμάν! Κλείστε τα παράθυρα. Σφαγή», παραβλέποντας πως έως και τα τέλη της δεκαετίας του 1980 υπήρχαν έλληνες πολίτες που αναφέρονταν στους Ρωμηούς της Τουρκίας με τον χαρακτηρισμό «τουρκοσπορίτες». Ό ταν καταγγέλλουμε την Τουρκία για τα γεγονότα του 1955, του 1964, του 1974, παραβλέπουμε τα δικά μας, εθνικά, λάθη απέναντι στη μειονότητά μας στην Πόλη, αποδεχόμενοι μοιρολατρικά, γιατί ίσως έτσι μας βο­ λεύει, πως όλα εκεί τελείωσαν για τους Έλληνες. Αλλά τα πράγματα δεν «είναι έτσι γιατί έτσι νομίζετε». Οι συγγραφείς του βιβλίου αποδεικνύουν επιστημονικά πως μεγάλος αριθμός εξωγενών παραγόντων, εάν αξιοποιηθούν σωστά -και ένας από αυτούς είναι η ευρω­

παϊκή προοπτική της Τουρκίαςμπορούν να συμβάλουν ώστε η ελληνική κοινότητα της Πόλης να αλλάξει τη μοίρα της. Οι συγγραφείς κατάφεραν κάτι εξαιρετικό με την μελέτη τους: αν και προκάλεσαν τη συγκίνη­ ση γ ί αυτό το όμορφο κομμάτι του ελληνισμού, παρέμειναν επιστήμονες, αποστασιοποιημένοι από τα συναισθήματά τους, και περιέγραψαν την παρούσα κατάστα­ ση της πολίτικης ρωμιοσύνης με όρους δημογραφικούς, οικονομικούς, καθημερινής ζωής, εκπαιδευτικούς, κο­ σμικούς, θρησκευτικούς, πολιτιστικούς και συνύπαρξης με το τουρκικό στοιχείο. [ΞΕΝΗ Δ. ΜΠΑΛ0ΤΗ1

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ MARJORIE ROWLING Ιστορικός -Συγγραφέας

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ Μετάφραση Έλλης Αγγέλου, σχ. 8ο, σελίδες 282 με 98 εικόνες εντός και εκτός κειμένου και 1 χάρτη, βιβλιογραφία και ευρετήριο Νέα έκδοση , Το βιβλίο περιγράφει το λαό που έζησε και εργάστηκε ανάμεσα | στη βασιλεία του Καρλομάγνσυ και στον ερχομό της Αναγέννη­ σης. Πρόκειται για γυναίκες και άντρες όλων των τάξεων και ιν επαγγελμάτων: φεουδάρχες και δουλοπάροικοι, χωρικοί ιι κάτοικοι των πόλεων, βιοτέχνες και έμποροι. Η γυναίκα του Μεσαίωνα επωμίζεται τη γενική φροντίδα του σπιτιού, αλλά και των υποθέσεων του συζύγου που συχνά βρίσκεται σε προσκύνημα στους Αγίους Τόπους ή σε σταυροφορία. Αναλύεται με κάθε λεπτομέρεια η ζωή των μοναχών και των λογίων και η εργασία τω ν κατασκευαστών εκκλησιών και των καλλιτεχνών. Τέλος, γιατροί, επιστήμονες και τεχνικοί έχουν τη θέση τους στο έργο της Μάρτζορι Ρόσυλινγκ. Το βιβλίο κυκλοφορεί στη γνωστή σειρά των εκδόσεων ΛΑΟΙ ΚΑΙ Π Ο Λ Ι­ ΤΙΣΜΟΙ.

, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ‘ ΠΑΠΑΔΗΜΑ Α π ό το 1960

Π ρ ο σ φ ο ρ ά σ το ν Π ο λ ιτ ισ μ ό κ α ι σ τη ν Π α ιδ ε ία Ιπποκράτσυς 8 Αθήνα Τηλ.: 210.36.27.318 www.papadimasbooks.gr · papadimas@atp.gr

Δ IA BA Ζ ο] Σ Τ Ο Ρ I A

______________________________ Τόμος Φρίντμαν Ο κόσμος είναι επίπεδος Σύντομη ιστορία του 21ου αιώνα Τ. Φρίντμαν, γνωστός στο ελληνικό κοινό από τη βίβλο της παγκοσμιοποίησης Το Lexus και η ελιά, έρχεται με το νέο βιβλίο του να τελειώσει τον αιώνα πριν καν αρχίσει, «αρπάζοντάς» μας κάθε ελπίδα για το όνειρο και τη χαρά της ανακάλυψης. Μότο και στον «επίπεδο» κόσμο του εί­ ναι η δύναμη των τεχνολογιών και οι απεριόριστες δυ­ νάμεις του ανθρώπου χάρη στη σύγκλιση των τεχνολο­ γιών που «συνεργάζονται και ανταγωνίζονται σε παγκό­ σμιο επίπεδο». Καλή ιδέα, αν τα έως τώρα δεδομένα του παγκόσμιου ανταγωνισμού άφηναν να διαφανούν πως τα οφέλη του διαχέονται προς όλες τις βαθμίδες της κοινωνίας. Είναι γνωστό ότι ο Τ. Φρίντμαν ανήκει στους φιλελεύθερους αναλυτές και μάλιστα στους πο­ λύ καλούς, αφού έχει την ικανότητα να αποκωδικοποιεί τις τοποθετήσεις των συνομιλητών του που, όπως φαί-

)

νεται τόσο στα βιβλία του όσο και στους New York Times όπου αρθρογραφεί για τα διεθνή θέματα, ανή­ κουν στην ελίτ της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας και, συνεπώς, μέσω αυτών των αναλύσεων προδιαγρά­ φονται και οι διεθνείς εξελίξεις. Μόνο που αυτοί οι συ­ νομιλητές είναι της μίας πλευράς: αυτής που αποδέ­ χονται ipso facto την παγκοσμιοποίηση. Γί αυτό και το ερώτημα του Φρίντμαν προς τους συνομιλητές του είναι πάντα: «πότε καταλάβατε ότι η Γη είναι επίπεδη;» Μου αρέσει ο Φρίντμαν, όπως και οι «επίπεδες» ανα­ λύσεις του... τύπου «η Γαλλία είναι εχθρός μας» γιατί δεν συμπορεύτηκε με τις Η Π Α στον πόλεμο κατά του Ιράκ ή «πως αρκούν 6 μήνες για να αποδειχθεί η επι­ τυχία ή η αποτυχία του αμερικανικού σχεδίου στο Ιράκ» που του απέφερε τον σατιρικό νεολογισμό «Uniated Friedman». [ΞΕΝΗ Δ. ΜΠΑΛΩΤΗ]

Φίλιππος Δ ρα κο ντα ειδ ή ς ________________________

Φ εβρουάριος Αιών

σελ. 219, τιμή: 15,50 ευρώ

Η πολιτική του τρόμου στον 20ό αιώνα αιώνας, ως γνωστόν, διαρκεί εκατό χρόνια, εκτός του 20ού αιώνα που υπήρξε, κατά τον Χόμπσμπάουμ, ο «σύντομος αιώνας» με τα 77 χρόνια στην... πλά­ τη του, από το 19 17 έως το 19 9 1, δύο Παγκοσμίους Πολέμους, έναν Ψυχρό Πόλεμο, πλήρη κατάρρευση μίας ιδεολογίας που ισχυριζόταν ότι είχε στο επίκεντρό της τον άνθρωπο και, τέλος, την εκρηκτική ανάδυση της τεχνολογίας. Τι απέμεινε από όλα αυτά; Ο φόβος ότι υπάρχει πάντα κάπου ένας Ροβεσπιέρος - ο πατέρας του πολιτικού τρό μ ο υ - και πως η ζωή μας θα προβάλ­ λεται μέσα από την κινηματογραφική αντίληψη ως «Οι ζωές των άλλων». Γιατί, όμως, αφού όλοι γνωρίζουμε τι

Ο

112

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

είναι ο «τρόμος», συνεχίζουμε

ντηση του συγγραφέα μάλλον βρίσκεται στην άποψή του πως ο τρόμος «είτε υποστηρίζεται ως αντίσταση σε ασφυκτικές δουλείες που οι ισχυροί της Δύσης έχουν επιβάλει στον κόσμο..., είτε ως μόνη απάντηση σε απειλές που οι λε­ γάμενες δημοκρατίες της Δύσης πιστεύουν πως αντι­ μετωπίζουν». [ΞΕΝΗ Δ. ΜΠΑΛΩΤΗ]

[ δ ι α β α ζ ω Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α

]

Σπύρος Β ρ υώ νης __________________________ Βιβλιοπωλείον της Εστίας - greekworks.com, 2007 Μετάφραση: Λεύτερης Γιαννακουδόκης Ο μηχανισμός της καταστροφ ής σελ. 747, τιμή: 33,00 ευρώ

Το τουρκικό ττογκρόμ τη ς 6ης-7ης Σεπ τεμβρίου και ο αφανισμός τη ς ελληνικής κοινότητας τη ς Κωνσταντινούπολης

ισόν αιώνα μετά το αντιμειονοτικό ττογκρόμ στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, η για πολιτικούς λόγους επιβεβλημένη σιωπή φαίνεται πως περνά οριστι­ κά στο παρελθόν. Τα γεγονότα, όσο κι αν παραμένουν ακόμη τραυματικά για όσους τα έζησαν (και όχι μόνο), αποτελούν πια αντικείμενο μιας πιο ψύχραιμης ματιάς, όπως δείχνει η πρόσφατη αντιμετώπισή τους τόσο από την ελληνική όσο και από την τουρκική ιστοριογραφία. Εντάσσοντάς τα στο ιστορικό τους πλαίσιο, ο κορυ­ φαίος βυζαντινολόγος Σπύρος Βρυώνης παρακάμπτει το στερεότυπο του «ανθελληνικού τουρκικού όχλου» και συγκροτεί, αφενός, μια λεπτομερή και εξόχως τεκμη­ ριωμένη στις υπάρχουσες πηγές, τουρκικές, ελληνικές κ.ά., καταγραφή των γεγονότων, των καταστροφών κ,λπ.

Μ

LO<poKteous 5,105 59 Αθήνα, τηλ: 210.3835421, κιν,.

Α φ ετέρο υ, τα εντάσσει στο πλαίσιο της αντιμειονοτικής πο­ λιτικής και ειδικότερα στην οξύτατη κρίση στην οποία βρέθηκε το Δημοκρατικό Κόμμα του Μεντερές πέντε μόλις χρόνια μετά την ανάληψη της εξου­ σίας στη γείτονα. Ταυτόχρονα, καταγράφει την ανάδυ­ ση αυτού που με σύγχρονους όρους αποκαλείται «βα­ θύ κράτος», της στρατογραφειοκρατίας που ανέλαβε την ανατροπή της κυβέρνησης του Δ.Κ., εγκαινιάζοντας μια σειρά επεμβάσεων του στρατού στην πολιτική ζω­ ή της Τουρκίας που συνεχίζεται μέχρι σήμερα... [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚ0ΥΡΙ0ΤΗΣ1

2 Όαυτοτελή ί

ανατρεπτικά διηγήματα ΤΡΙΤΗ ΕΚΔΟΣΗ

δ ι α β α ζ ω

[I

]

Σ Τ Ο Ρ I /

John Haldon

Βυζάντιο Μια ιστορία

εν βρίσκεται μέσα στις προ­ θέσεις του καθηγητή του Πανεπιστημίου Πρίνστον Τζ. Χάλντον να μας προσφέρει μία ακόμη ιστορία του Βυζαντίου. Αντιθέτως, επιδιώκει να πάει πέ­ ρα από μια ανιαρή εξιστόρηση της διαδοχής αυτοκρατόρων ή καταλογογράφηση της βυζαντινής τέχνης και αρχιτεκτονικής. Η δική του ιστορία -τη ς Ανατολικής Ρω­ μαϊκής Αυτοκρατορίας και όχι της Βυζαντινής, όπως έχουν επιβάλει οι δυτικοί βυζαντινολόγοι- συνίσταται πε­ ρισσότερο σε μια εισαγωγή στην πολιτεία και την κοινω-

Δ

νία της «χιλιόχρονης αυτοκρατορίας», η οποία τοποθε­ τείται στο ιστορικό της πλαίσιο, τον υστερορρωμαϊκό και μεσαιωνικό κόσμο. Μέσα σε αυτό εξετάζει τον βυζαντι­ νό κόσμο: λαούς και χώρες, οικονομικούς και κοινωνι­ κούς μετασχηματισμούς, διοικητική και νομοθετική εξέ ­ λιξη, ιδεολογία, τέχνη και επιστήμες. Με λίγα λόγια, μια κάθε άλλο παρά στατική κοινωνία, όπως τη θέλει μια κά­ ποια «εκλαϊκευμένη» ιστοριογραφία. Η αυτοκρατορία, λέει ο συγγραφέας, επεδίωκε να προβάλλει την εικόνα της ακινησίας, προκειμένου να αντιπαραθέτει σε έναν χαοτικό «έξω κόσμο» μιαν αρμονική πολιτεία με θεϊκά εντελλόμενη ιεραρχία. [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗΣ]

Ηλίας Αλ. Φ ιλιπ πίδης ____________________________ __________________ Ιωλκός, 2007 σελ. 502, τιμή: 26,00 ευρώ Κρήτη 1941 Η «παράδοσή» της από τον Τσόρτσιλ στο Χίτλερ

έτοντας το ερώτημα «γιατί χάθηκε η μάχη της Κρή­ της», τον Μάιο του 19 4 1, δίνοντας την ευκαιρία στο ναζιστικό στρατό να πραγματοποιήσει -α ν και με βαρύ­ τατες απώλειες, τόσες που δεν το επιχείρησε ξα νά- ένα επιτυχημένο και πρωτοφανές για την έως τό τε ιστορία του πολέμου στρατιωτικό εγχείρημα, εκκινεί ο συγγρα­ φέας. Ένα τέτοιο ερώτημα οδηγεί, αναπόφευκτα, στη βρετανική πολιτική, που ουσιαστικά είχε στα χέρια της την τύχη του νησιού. Προκειμένου να απαντήσει τεκμη­ ριωμένα, ο Η. Φιλιππίδης, χωρίς να είναι ιστορικός, συ­ γκροτεί μια συνολική αφήγηση της Μάχης της Κρήτης, της πολεμικής δράσης των εκατέρωθεν δυνάμεων και της ηρωικής αντίστασης των Κρητικών, αλλά και των γεω-

Θ

Οξύ, 2007____________________ Μετάφραση: Γρήγορης Ν. Κονδύλης σελ. 423, τιμή: 20,00 ευρώ

ντίθετα με τις ρομαντικές εξιδανικεύσεις που κυριαρ­ χούν στη σύγχρονη εικόνα για το σεξ, οι αρχαίοι Έλληνες το αντι­ μετώπιζαν ως μία ιδιαίτερα ισχυ­ ρή φυσική κινητήρια δύναμη, με επικίνδυνες για την κοινωνία ιδιότητες. Ό χι ο Έρως ο τοξοβόλος, αλλά ο Έρως ο Καταστροφεύς ήταν εκείνος που προκαλούσε τρόμο

Α

114-

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

στρατηγικών σχεδιασμών Βρε­ τανίας και Άξονα, ένα «πιόνι» των οποίων υπήρξε και η Μεγαλόνησος. Επισκοπώντας σε ικα­ νοποιητικό βαθμό την υπάρχουσα βιβλιογραφία, καταλήγει στο συμπέρασμα πως η Κρήτη υπήρ­ ξε θύμα αφενός της βρετανικής επιδίωξης να μην καθυστερήσει η επίθεση των Γερμανών κατά της ΕΣΣΔ, αφετέρου δε των γεωπολιτικών σχεδιασμών του βρετανικού λέοντα για τον μεταπολεμικό κό­ σμο και τη θέση της Αλβιόνος σ' αυτόν... [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗΣ]

_____________________________ Bruce

S. Thornton

Έρως Ο μύθος τη ς σ εξουα λικότητας στην αρχαία Ελλάδα

στους αρχαίους Έλληνες. Τα συμπεράσματα του βιβλίου διαλύουν την παραμορφωμένη εικόνα που επικρατεί σή­ μερα σε μερίδα ακαδημαϊκών, οι οποίοι συνδέουν την επιφυλακτική σχέση των αρχαίων Ελλήνων απέναντι στον έρωτα με τους σύγχρονους προβληματισμούς σχετικά με το σεξ, τον έρωτα και την οικογένεια. Και αυτό που στο τέλος αποκαλύπτεται είναι μια πολύ πιο ειλικρινής και ώριμη απεικόνιση της σεξουαλικότητας σε σχέση με τις δικές μας επικίνδυνες ψευδαισθήσεις. [Δ. Β. Τ.]

[ δ ι α β α ζ ω Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α

Τόνια Κιουσοπούλου ___________________________

Βασιλεύς ή οικονόμος

]

____________Πόλις, 2007 σελ. 282, τιμή: 17,00 ευρώ

Πολιτική εξουσία και ιδεολογία πριν τη ν άλωση ντάσσοντας τη μελέτη της στις σύγχρονες θεωρη­ τικές επεξεργασίες που αποτελούν, εν πολλοίς, ρή­ ξη με την παραδοσιακή ιστοριογραφία, η καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας Τ. Κιουσοπούλου εστιάζει σε μια, παραδόξως, αγνοημένη περίοδο, τον 15ο αιώνα, που συμπίπτει με τη βασιλεία των Παλαιολόγων και, κυρίως, την Αλωση. Αυτό το κορυφαίο πολιτικό γεγονός «έσβησε» από το χάρτη της ιστοριογραφίας σχεδόν κάθε αναφορά στην κοινωνική ιστορία της αυτοκρατο­ ρίας της περιόδου, καθώς και την ένταξή της στο ευ­ ρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο της μετάβασης από τον με­ σαιωνικό στον νεότερο κόσμο. Εκκινώντας από αυτούς τους στόχους, η συγγραφέας ανιχνεύει ταυτόχρονα τις απαρχές του ελληνικού έθνους σε αυτόν τον αιώνα κα­

Ε

ΝΙΚ0 ΛΑΣ ΒΕΡΝΙΚ0 Σ ΣΟΦΙΑ ΔΑΣΚΑΛ0 Π0ΥΛ0 Υ

τά τον οποίο το Βυζάντιο δεν είναι πλέον αυτοκρατορία, αλλά ούτε ακόμη «εθνικό κράτος» -συμμετέχοντας με αυτόν τον τρόπο, εμμέσως, στη συζήτηση που πυροδότησε πρόσφατα η δημοσίευση του έργου του Ν. Σβορώνου για τη γένεση και διαμόρφωση του νέου ελ­ ληνισμού. Μελέτη στέρεα θεμελιωμένη στις πηγές, που η «γερή πένα» της Τ. Κιουσοπούλου την κάνει να δια­ βάζεται σαν μυθιστόρημα, ακόμη κι από τον αδιάφορο για τη βυζαντινολογία αναγνώστη... [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΟΤΗΣ]

ΕΚΟΟΤΙΚΟΣ ΟΜΙΠΟΣ ΙΩΝ Σόλωνος 85, Αθήνα, 210 3387571

Γενεαλογία &Ιδεολογία

w ww .iw n.gr

< Μια μελέτη με ιστορικές αναφορές στις απαρχές της διαμόρφωσης της Νεοελληνικής Ιδεολογίας στον Βορειοελλαδικό χώρο Οι συγγραφείς Νικόλαος Βερνίκος & Σοφία Δασκαλοπούλου, είναι καθηγήτές στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Μυτιλήνη.

[

Δ I A BA Ζ Ο ] Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α

Κέδρος, 2007______________________ Μετάφραση: Ιωάννης Νάκος σελ, 170, τιμή: 12,00 ευρώ

■στορικός που ειδικεύεται I στους εμφυλίους πολέμους ο Gabriele Ranzato, διδάσκει σή­ μερα Σύγχρονη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Πίζας στην Ιταλία. Αντικείμενο του βιβλίου του ο ισπανικός εμφύλιος, ο οποίος σηματοδοτεί την ένοπλη αντιπαράθεση των πο­ λιτικών ιδεολογιών του 20ού αιώνα, της φιλελεύθερης δημοκρατίας, του κομμουνισμού και του φασισμού. Το πραξικόπημα ξέσπασε τον Ιούλιο του Ι936, όταν μια ομάδα αξιωματικών στασίασε εναντίον της κυβέρνησης. Ο πόλεμος υπήρξε πολυετής, χαρακτηρίστηκε από την

____________________________ Ο Λένιν και η ρωσική επανάσταση

Antonella Salomoni

σειρά «20ός αιώνας» των εκδόσεων Κέδρος κυ­ Στην κλοφορεί το βιβλίο της Ιταλίδας συγγραφέως, η οποία σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και ειδικεύεται στη ρωσική ιστορία. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με τη διε­ ξοδική καταγραφή των γεγονότων, εκείνων που προηγήθηκαν κι εκείνων που ακολούθησαν τη ρωσική επα­ νάσταση του 19 17. Το σύγγραμμα περιέχει πλούσιο βι­ βλιογραφικό, αρχειακό και φωτογραφικό υλικό, μέσα

παρέμβαση των ξένων δυνάμεων και έληξε με την επι­ βολή του φρανκικού δικτατορικού καθεστώτος. Η κα­ τατοπιστική μελέτη του συγγραφέα καταγράφει με με­ θοδικό και περιεκτικό τρόπο όλα όσα διαδραματίστη­ καν κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου. Ο Ran­ zato, ανατρέχοντας στη βιβλιογραφία και αξιοποιώντας το αρχειακό και φωτογραφικό υλικό, εντοπίζει τα αίτια της κρίσης, καταδεικνύει τους πρωταγωνιστές, αναλύει όλες τις παραμέτρους και τις αντιδράσεις στο διεθνή χώρο μιας ένοπλης σύρραξης που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως προάγγελος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Μια νηφάλια ματιά σε ένα σημαντικό ιστορικό ζήτημα του 20ού αιώνα. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

____________ Κέδρος, 2006 Μετάφραση: Ευνίκη Μίχα σελ. 196, τιμή: 14,00 ευρώ

0ΛΕΝΙΝ

MII1IUII ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ από το οποίο η συγγραφέας αναδεικνύει τους πρωταγωνι­ στές και αναλύει τις εξελίξεις ενός εκ των σημαντικότερων ιστορικών γεγονότων του 20ού αιώνα, το οποίο ακόμη και στις μέρες μας εξακολουθεί να γοη­ τεύει ή να απωθεί το σύγχρονο αναγνώστη. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Κλεψύδρα, 2007____________________ σελ. 407, τιμή: 26,70 ευρώ

____________________________ Δημήτρης Μπέκος Ο ι ροζ ιστορίες της ελληνικής μυθολογίας

παρά το μεγά­ Α πολαυστικό, λο του όγκο, το βιβλίο του

φέα, μοιάζει να λειτούργησε σαν παιχνίδι τρελής αυτα­ πάτης και παραδοξολογίας. Δεν προσέδωσαν μόνο τη φυσιογνωμία του ανθρώπου στο θείο αλλά τα ανθρώ­ πινα πάθη και αδυναμίες, όπως εγκλήματα ή σφάλματα που κάθε σημερινή ηθική αποδοκιμάζει (φόνοι, προδο­ σίες, αιμομιξίες), αποδόθηκαν στους θεούς. Παράξενος παραλογισμός, που φέρει σε αμηχανία τον σημερινό άνθρωπο που εξακολουθεί να ταλανίζεται από τη μανιχαϊστική αντίληψη του κόσμου, παρά την μεγάλη ανα­ τροπή της κβαντικής φυσικής.

Δημήτρη Μπέκου ασχολείται με το περιεχόμενο των μύθων της αρχαίας Ελλάδας και παρουσιά­ ζει στον αναγνώστη μια εικόνα πολύ διαφορετική από εκείνη που μας έχουν συνηθίσει στα σχολεία. Η ελληνική ιδιοφυία, η οποία σε όλους τους τομείς είχε μια οπτική τόσο εύστοχη και ξεκάθαρη, στον τομέα των θρησκευτικών ιδεών, κατά τον συγγρα-

116

Gabriele Ranzato

Ο ισπανικός εμφ ύλιος πόλεμος

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

Π ζω ή κατά

Ο γ υ ρ ισ μ ό ς τ ο υ τ α ξ ίδ ε υ τ η ΤΣΑΡΛΣ Μ Π Ο Υ Κ Ο Β ΣΚ Ι ΤΟ ΜΟΝΟ ΠΟΥ ΜΕ ΝΟΙΑΖΕΙ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΞΥΝΟΜΑΙ ιΣΤΗ ΜΑΣΧΑΛΗ

e i g h t i x a

Καοτανιώτης, 2007________________ Μετάφραση: Αναστασία Δασκαρόλη Πρόλογος: Νίκος Κοτζιάς σελ. 257, τιμή: 22,99 ευρώ

Διάσπαση της Δύσης μπο­ ρεί κΰλλιστα να θεωρη­ θεί ως η ευρωπαϊκή απάντη­ ση στις απόψεις που διατυ­ πώνει ο Ρ. Κέιγκαν στο βιβλίο του Η Αμερική και η Ευρώπη στη Νέα Τάξη Πραγμάτων, σύμφωνα με τις οποίες Αμερικάνοι και Ευρωπαίοι δεν μοιράζονται την ίδια αντίλη­ ψη για τον κόσμο γιατί οι Ευρωπαίοι μπήκαν στον «μετα-ιστορικό παράδεισο» όπου βασιλεύει η αιώνια ειρή­ νη του Καντ. Ιδού, λοιπόν, που ο Κέιγκαν συναντά τον Χάμπερμας ...τον μαθητή του Καντ που συνεχίζει να πι­ στεύει στην καταληκτήρια πρόταση της Κριτικής του κα­ θαρού λόγου πως «ο κριτικός δρόμος είναι ο μόνος ακό-

Η

______ Γιουργκεν Χαμπερμας Η διάσπαση της Δύσης

μη ανοικτός». Γϊ αυτό, στη Διάσπαση της Δύσης ο Χάμπερ­ μας συνδέει τα προβλήματα της συμπεριφοράς της αμε­ ρικανικής κυβέρνησης με αυτά της σχέσης ενός ηγεμό­ να με το διεθνές δίκαιο και τους διεθνείς οργανισμούς και αποφαίνεται πως δεν πιστεύει στον πόλεμο εντυπώ­ σεων κατά των ΗΠΑ, προσπαθώντας να αποδείξει ότι εί­ ναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να τηρούν τον διεθνή νόμο, ενώ τους υπενθυμίζει πως το παρελθόν τους έχει να επιδείξει όχι μόνο ένα χομπσιανό πρόσωπο, όπως ισχυρίζεται ο Κέιγκαν, αλλά και ένα καντιανό. Ό σο για την Ευρώπη, τη χαρακτηρίζει ήπια δύναμη που την πα­ ροτρύνει να ολοκληρώσει τη διαδικασία της ενοποίησής της και μέσω ενός Ευρωπαϊκού Συντάγματος. [ΞΕΝΗ Δ. ΜΠΑΛΩΤΗ]

Κώστας Σ η μ ίτη ς _______________________________ ___________________ Πόλις, 2007 σελ. 72, τιμή: 7,00 ευρώ Η δημοκρατία σε κρίση;

ο ερώτημα αν «Η δημοκρατία είναι σε κρίση;» ξε ­ νίζει και μάλιστα όταν τίθεται από πρώην πρωθυ­ πουργό. Οι μεν επαΐοντες της ελληνικής ιστορίας παραπέμπονται συνειρμικά σε περασμένες δεκαετίας του 20ού αι„ όταν και μόνο η ύπαρξη της «άλλης άποψης» εγκυμονούσε μεγάλους πολιτικούς αλλά και πολιτεια­ κούς κινδύνους, οι δε «φαν» της τεχνολογίας μπορούν και να χλευάσουν παρόμοιο ερώτημα, επηρεασμένοι από το μέγεθος της υπερπληροφόρησης που έχουν, αρκεί να το θελήσουν, και από τη δυνατότητα που τους δίνουν τα διάφορα fora, blogs κ.ά. να εκφραστούν ελεύ­ θερα. Όμως δεν είναι αυτός ο ορισμός της δημοκρα­ τίας. «Η δημοκρατία φορά τον άνθρωπο και την ολο­ κλήρωσή του, τη χειραφέτησή του από δεσμά», γράφει

Τ

115

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 200ό

Κώοτας Σημίτης Η δημοκρατία σε κρίση;

ο Κ. Σημίτης, και δεσμά εί­ ναι τόσο η έλλειψη ισότητας και αλληλεγγύης όσο και η απολιτική δημοκρατία που χαρακτηρίζεται από το φό­ βο του πολιτικού κόστους, όσο και η δημοκρατία του Διαδικτύου που μπορεί να μεταβληθεί σε δικτατορία στα χέρια εκείνων που χειρίζονται το μέσον. Η δημο­ κρατία είναι μία πολιτική διεργασία που έχει «προπα­ ντός ηθική διάσταση» και είναι σημαντικό να το ισχυ­ ρίζεται κάποιος που μπορεί να μιλάει για πολιτικό ήθος. [ΞΕΝΗ Δ. ΜΠΑΛΩΤΗ]

__________Αλήθεια, 1997 οελ. 366, τιμή: 17,90 ευρώ

Κώστας Κόππας _______________________________

Η επ ανάσταση που έρχεται σοι γνωρίσανε τον αγωνιστή και βουλευτή Κώστα W Κάππο δεν είχαν να πουν παρά τα καλύτερα λό­ για. Δεν ήταν τυπικά λόγια αλλά συνήθως θαυμασμού για το πώς αυτός, ένας απλός πολιτικός, κατάφερε να πορευτεί στη ζωή του πάντα με γνώμονα τις ιδέες και τις αξίες που πίστευε, χωρίς ταλαντεύσεις και παλινω­ δίες. Δεν δίστασε να λάβει σκληρές αποφάσεις και να αλλάξει την πορεία του όταν οι καιροί το επέβαλλαν, αποφάσεις με προσωπικό και πολιτικό κόστος. Τα βα­ σανιστήρια επί χούντας τον είχαν καταβάλει σωματικά, αλλά τον είχαν χαλυβδώσει πνευματικά και πολιτικά. Ο Κώστας Κάππος ήταν από τις κοινοβουλευτικές εξαιρέ­ σεις. Δεν υπήρξε μέλος του πολιτικού κόσμου που δεν επεσήμανε την αγωνιστική συνέπεια έργων και λόγων

L

O

G

I

S

T

I

C

S

Δ

Ι

Α

Θ

που τον διέκριναν. Λίγοι συμφωνούσαν με τις πολιτι­ κές του απόψεις, αλλά όλοι τις άκουγαν και τις σέβο­ νταν. Το βιβλίο αυτό, που επιμελήθηκε ο γιος του, Θα­ νάσης Κάππος, αποτελεί μια επιλογή από άρθρα, κείμενα και συνεντεύξεις του Κώστα Κάππου. Για το κατά πόσο μπορούμε να μιλάμε για «τέ­ λος της ιστορίας», για το ρόλο των μεγάλων δυνάμεων, το ρόλο του κεφαλαίου στη σημερινή εποχή, τις πολι­ τικές δυνάμεις στη χώρα μας κ.ά. [ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ]

Ε

Σ

Η

Δ

Ι

Α

Ν

Ο

Μ

Ε

Σ

^ " Δ Ι Κ Τ Υ Ο

t ΕΡΜΗΣ Για εσάς τους εκδότες αναλαμβάνουμε την

L O G IS T IC S Δ ΙΑ Θ Ε Σ Η Δ ΙΑ Ν Ο Μ Ε Σ

^Αποθήκευση ^Προβολή ^Προώθηση ^Διανομή τω'

Π. Ράλλη 1 8 ,1 7 7 78, Ταύρος · Τηλ.: 2 1 0 - 3 4 51 509, Fax: 210 34 56 639 · Email:ermis@ermisnetwork.gr

δ ι α β α ζ ω

[

]

Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Α

ΠΟΛΙ ΤΙ ΚΗ

Ιωλκός, 2007_________________ Μετάφραση: Μάριον Χωρεάνθη σελ. 316, τιμή: 20,00 ευρώ

__________________________________ Ted Honderich Ο ι πόλεμοι της τρομοκρατίας Οι αμφιλεγόμενες πολιτικές τω ν δοτικών δημοκρατιών

α ηθικά ερείσματα της τρο­ μοκρατίας και του πολέμου κατά της τρομοκρατίας αναζητά στη μελέτη του ο βρετανός κα­ θηγητής Φιλοσοφίας Τεντ Χόντεριχ, «δοκιμάζοντας», ουσια­ στικά, τη δύναμη της φιλοσοφίας σήμερα να απαντή­ σει στα ερωτήματα σχετικά με το «σωστό» και το «λά­ θος» στον σύγχρονο κόσμο μας. Εντοπίζοντας τις αι­ τιώδεις σχέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου με το Παλαιστι­ νιακό και το ν «νεοσιωνισμό», δηλαδή την πολιτική του

κράτους του Ισραήλ, οδηγείται σε μια συντριπτική κρι­ τική έναντι των πολέμων στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν, καταλήγοντας σε μάλλον απαισιόδοξες αποφάνσεις για τις σύγχρονες δυτικές κοινωνίες, οι οποίες θεωρεί πως αποτελούν «προσβολές κατά του ανθρωπισμού». Ο έλληνας αναγνώστης δεν θα εκπλαγεί διαβάζοντας στο επίμετρο για τις εκδοτικές περιπέτειες του βιβλίου στη Γερμανία, το οποίο ο Γ. Χάμπερμας κατηγόρησε για «η­ θική δικαιολόγηση της παλαιστινιακής τρομοκρατίας», οδηγώντας τον γερμανό εκδότη του να το αποσύρει!

Ronald Dw orkin _______________________________

_______________________ Πόλις, 2006 Μετάφραση - εισαγωγή: Γ. Μολύβας σελ. 306, τιμή: 17,99 ευρώ

Τ

Ισότητα ο βιβλίο αυτό έχει προκύψει από δημοσιευμένα άρ­ θρα του συγγραφέα που πραγματεύονται την έννοια της ισότητας της ευημερίας ως επιτυχία και ως ενσυ­ νείδητη κατάσταση. Με απλούς συλλογισμούς εξετάζει την επίδραση αυτών των τύπων ισότητας στην οικονο­ μική αποτελεσματικότητα και τη γενική ευημερία. Επί­ σης, διερευνά αξίες και θεσμούς της ελεύθερης αγοράς σε σχέση με τις επιπτώσεις μιας δημοκρατικής διακυ­ βέρνησης. Οι κοινωνικές επιδράσεις στη διαμόρφωση μιας κατάστασης που τείνει σε ισότητα ευημερίας δεν

Τ

Ελληνικά Γράμματα, 2006 Επιμέλεια: Μ. Πετμεζίδου Μετάφραση: Α. Γολέμη

συγγραφέας, υιοθετώντας βασικές αρχές του κρά­ τους πρόνοιας, αναλύει λεπτο­ μερώς το τι συνέβη τα προη­ γούμενα χρόνια σε τρία καθε­ στώτα του κράτους πρόνοιας: το φιλελεύθερο, το συντηρητικό-κορπορατιστικό και το σοσιαλδημοκρατικό. Χάριν της αναλύσεώς του εξετά ­ ζει τις μεταβολές της γενικής ευημερίας που προκάλεσε το κράτος πρόνοιας κάτω από δύο κριτήρια: το βαθ-

Ο

120

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗΣ]

είναι εύκολα διαπραγματεύσιμο θέμα, ειδικότερα εάν στη συ­ νάρτηση ευημερίας του ατόμου υπεισέρχονται θέματα αλτρουισμού, μίμησης κ,λπ. Ο συγγρα­ φέας όμως κατορθώνει να εξη­ γήσει αυτές τις δυσκολίες και να προτείνει σχετικές λύσεις. [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

________________ Esping-Andersen Gosta Ο ι τρεις κόσμοι του καπ ιταλισμού της ευ ημερίας μό που τα κοινωνικά δικαιώματα μείωσαν την εξάρτη­ ση του βιοτικού επιπέδου των ατόμων από τη λειτουρ­ γία της αγοράς και τη σχέση μεταξύ των κοινωνικών δι­ καιωμάτων και της κοινωνικής διαστρωμάτωσης. Πέραν αυτών, εξέτασε τις επιδράσεις των διαφόρων προγραμ­ μάτων ευημερίας που λαμβάνουν χώρα στις προηγμέ­ νες χώρες του δυτικού κόσμου με τα συμβάντα που βρίσκονται εκτός της παραδοσιακής αρμοδιότητάς του και έχουν να κάνουν με την αγορά εργασίας. [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

[ Δ IA BA Ζ Ω I Ο Ι Κ Ο Ν Ο Μ Ι Α

-

Π Ο Λ Ι Τ Ι Κ Η !

Άννα Πολιτκόφσκαγια ____________________

Το μυστικό ημερολόγιο του Π ούτιν Ρωσικό χρονικό ερικές φορές οι άνθρωποι πληρώνουν με τη \ \ I I ζωή τους την εκφορά της γνώμης τους δημό­ σια», είχε πει η Αννα Πολιτκόφσκαγια σε ένα συνέδριο για την ελευθερία του τύπου. Και εκείνη δεν δίσταζε να εκφέρει τη γνώμη της. Ερευνήτρια δημοσιογράφος, σφοδρή επικρίτρια της πολιτικής του Πούτιν, επέμεινε να αποκαλύπτει τη βαρβαρότητα του ρώσικου στρατού στην Τσετσενία. Μόνο οι σφαίρες από ένα πιστόλι Μακάροφ το Σάββατο στις 7 Οκτωβρίου 206 στο ασαν­ σέρ έξω από το διαμέρισμά της στο κέντρο της Μό­ σχας μπορούσαν να σταματήσουν αυτή τη γενναία γυ­ Παπαζήσης, 2007 Επιμέλεια: θοδωρης Πελαγίδης

ρόκειται για τα πρακτικά της συζήτησης που διοργάνωσε το Κέντρο Θεσμικών Με­ ταρρυθμίσεων με θέμα την εύ­ ρεση πόρων για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής στη χώ­ ρα μας. Τα μεγάλα ερωτήματα, στα οποία επιχειρούν να δώσουν απαντήσεις οι συγ­ γραφείς στο παρόν βιβλίο, αφορούν το πού βρίσκονται

Π

Benjamin Barber ______________________________

ναίκα με την αδάμαστη θέληση για την αναζήτηση της αλήθειας. Και αυτό ακριβώς έκανε το κα­ θεστώς Πούτιν. Τόσο επιδεικτι­ κά και τόσο απλά. Το ημερολό­ γιο της -όσ ο ακατέργαστο μπο­ ρεί να είναι ένα ημερολόγιο μά­ χ η ς- αναδεικνύει το πάθος αυτής της γυναίκας. Μπο­ ρεί να διαφωνείς με τις πολιτικές της απόψεις αλλά όχι με τα ντοκουμέντα που παρουσιάζει για τη σημερινή [ΓΙΑΝΝΗΣ Ν. ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ] Ρωσία.

________________________________ Συλλογικό Ελληνική οικονομία Πόροι για την α νά π τυξη και τη ν κοινωνική συνοχή οι αναξιοποίητοι πόροι της οικονομίας, πώς μπορούμε να τους κινητοποιήσουμε, προς τα πού πρέπει και αν πρέπει να κατευθύνουμε τους διαθέσιμους πόρους της οικονομίας, εάν πρέπει να επενδύσουμε γενικά στους παραγωγικούς συντελεστές (δηλαδή στην τεχνολογία και στην γνώση ή στα σχετικά συγκριτικά μας πλεονε­ κτήματα) ή μήπως πρέπει να στοχεύσουμε σε στρατη­ γικούς τομείς και «εθνικούς πρωταθλητές». [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Παπαζήοης, 2007

Ισχυρή δημοκρατία Συμμετοχική πολιτική για μια νέα εποχή Ισχυρή Δημοκρατία, που ορίζεται ως η συμμετοχή όλων των ανθρώπων σε κάποιες πλευρές της αυτοδιακυβέρνησης, τουλάχιστον για κάποια διαστήματα, προσφέρει στη φιλελεύθερη κοινωνία έναν νέο τρόπο σκέψης για τη δημοκρατία και την άσκησή της. Ο Baber υποστηρίζει ότι ο υπερβάλλων φιλελευθερισμός έχει υπονομεύσει τους δημοκρατικούς μας θεσμούς και έχει επιφέρει το σύνολο των κρίσεων εναντίον των οποίων εξακολουθούμε σήμερα να αγωνιζόμαστε: κυνισμό για την ψήφο, αποξένωση, ιδιωτισμό και εντεινόμενη πα­ ράλυση των δημόσιων θεσμών. Στα δύο μέρη του βιβλίου, αναλύονται διεξοδικά τόσο

Η

η «ισχνή δημοκρατία», δηλαδή η πολιτική ως «φύλαξη θηρίων» κατά τον Barber, όσο και η ισχυρή δημοκρατία, στην οποία η πολιτική ανυψώνεται ως τρό­ πος ζωής. Στην περίπτωση της «ισχνής δημοκρατίας» εκτρέ­ φονται φαινόμενα ατομικιστικής και παθολογικής στάσης των πολιτών. Αντιθέτως, στην «ισχυρή δημο­ κρατία» ο πολίτης συμμετέχει ενεργά στα δημόσια ζη­ τήματα. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

121

ΣΕ Ι Ρ Α :

Θ Ε Σ Μ Ο Ι & Μ Ε Τ Α Ρ Ρ Υ Θ Μ ΙΣ Ε Ι Σ

Επιστημονική επιμ έλεια: Θ ο δ ω ρ ή ς Π ε λ α γ ί δ η ς , Κ αθηγητής Π ανεπιστημίου Π ειρ αιώ ς

Το βιβλίο αποτελεί σημαντι­ κή συνεισφορά στον δημό­ σιο διάλογο για τις μεταρ­ ρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία. Αναλύει την ου­ σία, τις τεχνικές, τις πολιτι­ κές τους.

“Το βιβλίο παρέχει μια ευρεία προοπτική για το πως οι θε­ σμοί εμμένουν και αλλάζουν, αντικαθιστώντας το προηγού­ μενο έργο του συγγραφέα για τα κίνητρα που οδηγουν σε αποτελεσματικούς θεσμούς”.

To βιβλίο ανιχνεΰει τις θεωρηπκές αξίες των μεταρρυθ­ μίσεων στον δημόσιο τομέα, στο πλαίσιο των εξελίξεων που περιστρέφονται γΰρω από τη σχετική σημασία των αποτυχιών της αγοράς και της κυβέρνησης.

sS r

[in ΥΓΓΕΡΗ lqtEpikothta

Jam es Alt, Harvard University

Η τάχη της δημοκρατίας και του κοινωνικού κράτους στην εποχή της παγκοσμιοποίη­ σης και της διακινδΰνευσης.

B e n ia m in

Το βιβλίο αποτελεί σημείο α να φ ο ρ ά ς στην πολιτική επιστήμη και π ρ ο σφ έρ ει στη φιλελεύθερη κοινωνία έναν νέο τρόπο σκέψης για τη δημοκρατία και την ά­ σκησή της.

fEDERAi,

“Ο Σουμπέτερ και ο Κέυνς θα είχαν αποτΰχει να επισημάνουν, όπως ο Olson, τη νοσηρότητα των μοντέρνων μικτών οικονομιών”. P a ul Sa m u e lso n , MIT

ανοαο

I

ζ ι , ηαρακμ η

ΕΘΝΩΝ

Τα πρώτα κ είμ ενα των πατέρων του αμερικανικού έθνους που οδήγησαν στο α μερικα νικ ά σύνταγμα.

Ο καθηγητής του Πανεπι­ στήμιου C o lu m b ia , U .S., G iovanni Sartori στοχάζε­ ται πάνω στο ζήτημα των θεσμών και των συνταγμα­ τικώ ν μ ετα ρ ρ υ θ μ ίσ εω ν .

-S s r

Το βιβλίου πραγματεύεται τη βελτίωση της κατανομής και της αποτελεσματικότατος των πόρων της οικονομίας, την επέκταση των παραγωγι­ κών δυνατοτήτων, τη δημι­ ουργία νέων θέσεων εργα­ σίας, τη σύνδεση της επιχει­ ρηματικότητας με την εκπαί­ δευση.

ι#όοια Ο ικ ο ν ό μ α

και ^ ό ο ια Α θ λ ι α ς Ed π<

ffiffliovsw®

To βιβλίο αναλύει το πώς μπορούν οι συνταγματικές διευθετήσεις να “ δέσουν τα χέρια” της πολιτικής, προκειμένου να αποτρέπονται καιροσκοπικές, προσοδοθηρικού τύπου, αποφάσεις μέσα στα πλαίσια της δη­ μοκρατίας.

Μ π ορούμε να βασιστούμε στον αλτουϊσμό και το ήθος των δημόσιων λειτουργών για την παροχή των δημό­ σιων α γα θώ ν της υγείας και της εκπαίδευσης; Ανά­ λυση κινήτρω ν και επιτομή του Μπλαιρισμού από τον γνωστό καθηγητή του LSE.

ν η ο τ κ » » 1 " ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------Το βιβλίο πραγματεύεται διεξοδικό τον ρόλο των πολιτικών θεσμών στη διαμόρ­ φωση των κυβερνητικών πολιτικών και αναλύει, υπό το πρίσμα τόσο της δημόσιας οικονομικής όσο και της σχολής της δημόσιας επιλογής, ζητήματα που αφορούν την παροχή των δημόσιων αγαθών.

Π οια ανάγκη εξυ π η ρ ετεί η έκ δ ο σ η τη ς σ ε ιρ ά ς

Θεσμοί και Μεταρρυθμίσεις Ο εκδοτικός οίκος Παπαζήση και ο επιμελητής της σειράς, καθηγητής Θοδω ρής Πελαγίδης, διευθυντής του Κέντρου Θ εσ μικώ ν Μ εταρρυθμ ίσ εω ν (Κ Ε .Θ Ε .Μ .), κατα θ έτο υ ν στο αναγνω στικό κ ο ιν ό το αποτέλεσμα μίας φ ιλ ό δ ο ξη ς προσπάθειας, η οποία έχει στόχο τον εμπλουτισμό της ελληνικής βιβλιογραφίας με καίρια και σημαντικά βιβλία π α φορούν στα ζητήματα των θεσμικώ ν μεταρρυθμίσεων στις σύγχρονες κοινω νίες. Στο πλαίσιο αυτό, στο κοινό εκδοτικό πρόγραμμα, περιλαμβάνονται συγγραφείς παγκόσμιας εμβέλειας και ενδιαφ έροντος. Η έκδοση τω ν βιβλίων αυτών αποσκοπεί να συμβάλει σημαντικά στο δημόσιο διάλογο στη χώρα μας, σι χείο απαραίτητο για τη διαμόρφω ση και την υλοποίηση προοδευτικών μεταρρυθμιστικών πολιτικών που θα συμφιλιώνουν την οικονομική αποδοτικότητα με την κοινω νική συνοχή και τις δημοκρατικές ελευθερίες.

Ε 3 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΙΙΑΙΙΑΖΗΣΗ ΝΙΚΗΤΑΡΑ 2 - 106 78 ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ.: (210) 38 22 496, (210) 38 38 020 FAX: (210) 38 09 150, Email: papazisi@otenet.gr, Site: www.papazisi.gr

I I

| |

iOKipiO- PEJEIEC _____________ Bruce S. Thornton Μετάφραση: Γιάννης Καρβέλας - Πέτρος Τσαπίλης Ελληνικοί τρόποι σελ. 283, τιμή: 28,00 ευρώ Πώς οι Έλληνες δημιούργησαν το ν δυτικό πολιτισμό ρόκειται για ένα έργο υπερά­ σπισης των Ελλήνων και της σκέψης τους από αυτούς που πρό­ χειρα θέλουν να το υποτιμήσουν και να το απαξιώσουν. Οι Έλληνες πάντα είχαν τους επικριτές τους, από τους πρώτους χριστιανούς που αναρωτιόνταν «τι σχέση έχει η Αθήνα με την Ιερουσαλήμ» μέχρι τους Αμερικανούς της επαναστατικής εποχής που συνέδεαν την κλασική μάθηση με το νεκρό αριστοκρατικό παρελ­ θόν και που έβλεπαν τους Έλληνες ως μολυσμένους

Π

_______________________ Δ ιατριβή π ερί ευθανασ ία ς και Δ ιαθήκη

Ευγένιος Βούλγαρης

από την ειδωλολατρία, τον ελιτισμό και τη δουλεία. Η ελληνική κληρονομιά βάλλεται και από νεότερους, κυ­ ρίως από όσους βλέπουν τις ανθρωπιστικές της αξίες ασύμπτωτες με τον νεότερο τεχνολογικό πολιτισμό. Ο συγγραφέας συνεχίζει, κατά κάποιον τρόπο, το γνωστό έργο της Edith Hamilton Ο ελληνικός τρόπος (κυκλο­ φόρησε πριν από 68 χρόνια) σε μια προσπάθεια να απαντήσει στο ερώτημα των φοιτητών του «γιατί πρέ­ πει να ασχολούμαστε με έναν πολιτισμό νεκρό εδώ και 25 αιώνες». [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

____________________________ Εξάντας, 2007 Μετάφραση - επιμέλεια: Γιάννης Δημολιάτης, Μανώλης Γαλανάκης οελ. 248, τιμή: 16,01 ευρώ

ια ιδιαίτερη έκδοση, η οποία δεν είναι μάλλον κα­ θόλου γνωστή. Το μικρό και παραμελημένο αυτό έργο εκφράζει τολμηρές σκέψεις και δικαιολογημένα εντάσσεται στις πρωτοποριακές μελέτες για την εποχή του. Η πρωτοτυπία του εντάσσεται κυρίως στο ότι εκ­ φράζει με σαφήνεια και καταπληκτική ευαισθησία μια νέα θέση για την αντιμετώπιση του θανάτου, η οποία υπερβαίνει τις μέχρι τό τε γνωστές αντιλήψεις για την ευθανασία ως μια μορφή λυτρωτικού θανάτου. Ο Ευγέ­ νιος Βούλγαρης αντιπροτείνει στους ευρωπαίους φιλο-

σόφους την ανθρώπινη αντίληψη της συμφιλίωσης με τον θάνατο ως κοινής μοίρας και ως «το της (ρύ­ σεως κοινόν χρέος». Την πραγμα­ τεία αυτή μπορούμε να αποτιμή­ σουμε και ως αυθεντική μαρτυρία μιας εποχής στην ιστορία των ιδεών, αλλά και ως ευ­ καιρία να γνωρίσουμε τη σκέψη και την παιδεία ενός Έλληνα που συνταίριαζε την αρχαιοελληνική με την χρι­ στιανική σκέψη. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Ηριδανός, 2007______________________

____________________________ Ρόμπερτ Μπέρτον Η α νατομία της μελαγχολίας

Μ

Μετάφραση: Παναγιώτης Χοροζίδης σελ. 648, τιμή: 38,67

να έργο που μας έχει αφήσει άφωνους. Ο πρώτος τόμος του τρίτομου συγγραφικού άθλου του Ρ. Μπέρτον σκιαγραφεί την αρρώ­ στια της ελισαβετιανής εποχής, την μελαγχολία -την κατάθλιψη για μας σήμερα. Το βιβλίο αυτό, γραμμένο το Ι62Ι από έναν άγγλο θεολόγο, αποτελεί μια επιτομή της ουμανιστικής σκέψης, ένα καταπληκτικό πείραμα, που ψηλαφεί σχο­ λαστικά την ανθρώπινη ευθραυστότητα. Σε μια δίχως

Ε

124

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

προηγούμενο αποθησαύριση, αντλώντας από την κιβω­ τό της πνευματικής κληρονομιάς ( 1.598 συγγραφείς αν­ θολογούνται στο σύγγραμμα), ο συγγραφέας μπολιάζει αριστοτεχνικά τον κορμό της αφήγησής του με χιλιά­ δες παραθέματα, αναπτύσσοντας έτσι ένα γιγαντιαίο, πολυφωνικό ανάγνωσμα, που κινείται με άνεση ανάμε­ σα σε πολλά πεδία του επιστητού, από την επιστήμη μέ­ χρι τη μυθολογία και την τέχνη. Το έργο προλογίζει ο καθηγητής Μ. Ζ. Κοπιδάκις. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Δ Ο Κ Ι Μ Ι Α

- Charles Β. S c h m itt ___________ Η φ ιλοσοφ ία της Αναγέννησης

Brian Ρ. Copenhaver

φιλοσοφία της Αναγέννησης, η φιλοσοφία, δηλαδή, του 15ου και 16ου αιώνα, είναι σχετικά παραμελημένη, καθότι αποτέλεσε αντικείμενο σοβαρής ιστο­ ρικής μελέτης μόνο κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα. Ο δ ε αριθμός των μελετών και η διασπορά τους καθιστούσαν δύσκολη την εποπτεία των σχετικών μο­ νογραφιών και εκδόσεων. Η φιλοσοφία της Αναγέννησης είναι ένα βιβλίο που φιλοδοξεί να μπορεί να διαβαστεί χωρίς διακοπές, αλλά και να χρησιμοποιηθεί ως βιβλίο αναφοράς. Είναι διαρρυθμισμένο σύμφωνα με τις μείζονες σχολές της αναγεννησιακής φιλοσοφίας, όπως ο αριστοτελισμός, ο πλατωνισμός, ο στωικισμός, ο επι-

Η

Μαγικό Κουτί, 2007 σελ. 160, τιμή: 12,70 ευρώ

Δ Ι Α Β Α Ζ Ω I Μ Ε Λ Ε Τ Ε ΣJ

_____________________Πολύτροπον, 2007 Μετάφραση: Χρηστός Γεμελισρης σελ. 715, τιμή: 42,85 ευρώ

κουρισμός, ο σκεπτικισμός και η φιλοσοφία της φύσης. Η εισαγωγή του βιβλίου παρέχει το πλαίσιο στο οποίο αναπτύχθηκε η αναγεν­ νησιακή φιλοσοφία, ενώ το τελευ­ ταίο κεφάλαιο τη συχετίζει με τη νεότερη και σύγχρονη σκέψη. Μ ε­ ταξύ άλλων, μελετάται η σκέψη των στοχαστών Ροιπponazzi, Zabarella, Cusanus, Ficino, Pico, Patrizi, Valla, Ramus, Montaigne, Lipsius, Cardano, Telesio, Bruno, Campanella, More και Machiavelli. [ALEX BASCO]

_________________________________Μαρία Λεκάκη Η ζωη μ ετά το διάβολο Μ ια συνοπτική ιστορία τη ς Κόλασης

Μαρία Λεκάκη επιχειρεί ένα Η Π τιταξίδι στο βασίλειο τ *® *J ·™ *

βόλου με οδηγό τη Θεία Κωμωδία του Δάντη Αλιγκιέρι, πάνω στις εικόνες του οποίου βασίστηκε ολό­ κληρη η «εικονογραφία» της Κό­ λασης, των βασανιστηρίων και της αιώνιας τιμωρίας. Από την τέχνη της πρώιμης Αναγέν­ νησης μέχρι τον 20ό αιώνα, μέσα από το έργο μεγά­ λων καλλιτεχνών, όπως ο Μιχαήλ Αγγελος, ο Τζιότο ντι Μποντόνε, ο Ιερώνυμος Μπος κ.ά., η Κόλαση αποτέλε­ σε το σύμβολο των πιο φανερών, αλλά κι __

φών φόβων του ανθρώπου. Από το 1300 μέχρι το 1944 του Ζ. Π. Σαρτρ, τα καλλιτεχνικά ρεύματα μεταβάλλο­ νται, οι ιδεολογίες αλλάζουν, η εικόνα του Κάτω Κό­ σμου όμως μένει πάντα η ίδια. Πάντα υπάρχει η πτώ­ ση, ο πόνος, ο αιώνιος τρόμος, τα τέρατα, οι φωτιές και φυσικά η αντίθεση με τη γαλήνη και την ευτυχία του Παραδείσου. Η Μαρία Λεκάκη προσεγγίζει την Κόλαση μέσα από τον χριστιανισμό και τις απεικονίσεις της στη δυτική τέχνη, με τη δική της υποκειμενική ματιά, προτείνοντας ένα θέμα για περαιτέρω έρευνα και μελέτη. [ΜΑΡΙΑ ΣΟΥΜΠΕΡΤ]

Χριστίνα Ντουνιά

Π έτρος Π ικρός

σελ. 238, τιμή: 15,70 ευρώ

Τα όρια και η υπέρβαση το υ νατουραλισμού ν και σύντομη στην έκταση, πρόκειται για υποδειγ­ ματική φιλολογική μελέτη της καθηγήτριας πανεπι­ στημίου κ. Χρ. Ντουνιά, σχετική με το έργο του Π. Πι­ κρού, «υποστηρικτική», ωστόσο, στο «Ανθολόγιο» κει­ μένων του Πικρού, το οποίο έπεται (σ. 8 5 -19 1). Ακολου­ θούν: «Χρονολόγιο», «Βιβλιογραφία», «Ευρετήρια». Η κ. X. Ντουνιά επιχειρεί να παρουσιάσει τον ανανεωτή πεζογράφο του μεσοπόλεμου, τις όψεις της λογοτε­ χνικής του δημιουργίας, ενταγμένης στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ιστορικής περιόδου, τις ιδεολογικές αντιπαραθέσεις του, την ιδιότυπη ιδιοσυγκρασία του, τις

Α

πρωτοβουλίες στον πνευματικό χώ­ ρο κ.λπ. Αναλύεται η μείξη διαφό­ ρων ρευμάτων στο έργο του και οι επιδράσεις τους απ' αυτά, όπως: ο νατουραλισμός, ο αισθητισμός, ο εξπρεσιονισμός, ο σοσιαλιστικός ρεαλισμός (στο πεζογραφικό του έργο) και ο νεοσυμβολισμός και ο νεορομαντισμός (στην ποίησή του). Επίσης, αναφορές γίνονται και σε διάφορα άλλα θεματικά, ιδεολογικά και υφολογικά ζητήματα, άκρως ενδιαφέροντα. [ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ] ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

125

[

δ ι α β α ζ ω

]

Δ Ο Κ Ι Μ Ι Α

-

Μ Ε Λ Ε Τ Ε Σ

__________________________ Χόρχε Λουίς

Ελληνικά Γράμματα, 2007

ετά τα Άπαντα πεζά και τα Ποιήματα, η σειρά των Ελληνι­ κών Γραμμάτων για το έργο του I Μπόρχες συμπληρώνεται με τα I Δοκίμια. Ο Μπόρχες-διανοητής εμφανιζόταν πάντα στο έργο του Μπόρχες-πεζογράφου ή του Μπόρχες-ποιητή. Τα παρόντα δοκίμια πραγματεύονται το έργο συγγραφέων όπως οι Ουίτμαν, Φλωμπέρ, Πασκάλ, Κόουλριτζ, Κεβέδο, Βαλερύ, Όσκαρ Ουάιλντ, Τσέστερτον, Κητς, Σω, μαζί με τα περίφημα «Εννέα δα­ ντικά δοκίμια» και τους προλόγους του Μπόρχες για βι-

Μ

Gabriel Dover

________________________________

Α γ α π η τ έ κ ύ ρ ιε Δ α ρ β ίν ε ε το Αγαπητέ κύριε Δαρβίνε ξεκινά μια φανταστι­ κή αλληλογραφία ανάμεσα στον γενετιστή Γκάρμπιελ Ντόβερ και τον Κάρολο Δαρβίνο σχετικά με τα συναρπαστικά ευρήματα της σύγχρονης γενετικής και την επίδρασή τους στην εξέλιξη των βιολογικών καινο­ τομιών, από τα γονίδια έως τους οργανισμούς και την ανθρώπινη φύση. Το βιβλίο είναι ένα ευφυές μίγμα επι­ στήμης, ιστορίας και βιογραφίας. Παρουσιάζει μια πρω­ τότυπη θεώρηση της ανάπτυξης, της συμπεριφοράς και της εξέλιξης, διατρέχοντας την ιστορία από την εποχή του Δαρβίνου μέχρι την τρέχουσα εθνοκάθαρση στα Βαλκάνια. Ο καθηγητής Γκάμπριελ Ντόβερ είναι μια διε-

Μ

βλία άλλων συγγραφέων. Άλλα θέματα με τα οποία ασχολείται είναι η μυθοπλασία μέσα στη μυθοπλασία, η απόλυτη βιβλιοθήκη, το αίτημα της πραγματικότητας, η ιστορία της αιωνιότητας, ο κυκλικός χρόνος και η νέα ανασκευή του χρόνου, η τυφλότητα, η ιστορία του τάνγκο, ενώ υπάρχουν και μεταφραστικά και ποιητικά δο­ κίμια. Τα δοκίμια προέρχονται από οκτώ συλλογές και η μετάφραση, η επιμέλεια και τα σχόλια είναι του Αχιλλέα Κυριακίδη, ο οποίος τιμήθηκε με το βραβείο λογο­ τεχνικής μετάφρασης του υπουργείου Πολιτισμού για τα Άπαντα πεζά του Μπόρχες. [ALEX BASCQ]

_______________________Τραυλός, 2006 Μετάφραση: Χάρης Καζλαρής σελ. 412, τιμή: 23,00 ευρώ

θνώς αναγνωρισμένη αυθεντία στην εξέλιξη των γονιδίων και ο εμπνευστής της θεωρίας της μο­ ριακής ενόρμησης για την εξέλιξη. Σπούδασε βοτανική και γενετική στο Πανεπιστήμιο του Λιντς και έγινε διδάκτορας στη γενετική της χρωμοσωμικής συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Σήμερα είναι καθηγητής της γενετικής στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

____________________________ λ. 295, τιμή: 26,13 ευρώ

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ

ΓΤ

ΙΟΥΛΙΟΙ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Γιάννης Μπαδογιαννάκις

Χ ρ ο ν ο -λ ύ γ ια Αναφορές στο χρόνο αττό τη ν αρχα ιότητα στις μέρες μας

I IΙσι σημασία του, οι επιδράσεις του και οι σχέσεις του με ανθρώ­ πινα συναισθήματα, γεγονότα και καταστάσεις; Γιατί αυτό το στοι­ χείο - γέφυρα μεταξύ ζωής και θα­ νάτου εγκλώβισε τις ανθρώπινες αναζητήσεις ι σκέψεις; Το βιβλίο αυτό σταχυολογεί το τι έχει υποθεί για το χρόνο από ανθρώπινα χείλη τις χιλιετίες της ιστορικής μας ύπαρξης. Η κατάταξη του

126

Μπόρχες

Δ ο κ ίμ ιο

Μετάφραση: Αχιλλέας Κυριακίδης σελ. 798, τιμή: 39,90 ευρώ

σχετικού υλικού έχει γίνει χρονολογικά για να κατανο­ ηθεί από τον αναγνώστη η συνέχιση των στοχασμών των διαφόρων ανθρώπων στην πορεία του ιστορικού γί­ γνεσθαι. Οι ενότητες που διαφοροποιούν το υλικό, που με μεγάλη συνέπεια και ευλαβική προσοχή στην ακρί­ βεια και τη λεπτομέρεια συγκέντρωσε ο συγγραφέας, καθορίζονται από ονόματα ατόμων που σημάδεψαν την ανθρωπότητα στο πέρασμα του χρόνου. [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΕΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ PRiNTA

Νέες κυκλοφορίες

ΕΚΔΟΣΕΙΣ PRiNTA Βιβλία για πάντα

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΟΕΣ Βιβλία με λόγο

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΔΙΑΘΕΣΗ: Λομβάρδου 31-35, 114 73 Αθήνα Τηλ.: 210. 6429409, FAX: 210. 6411597, e-mail: printa@otenet.gr

Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2007

_ Δημήτρης Βλαντάς

Ημερολόγιο 1947-1949 ς «μία από τις αυθεντικότερες όψεις του κομμουνιστικού φαινομένου στην ελληνική του έκ­ δοση» χαρακτηρίζει στην εισαγω­ γή του τον Δ. Βλαντά ο καθηγητής Ν. Μαραντζίδης. Και όχι άδικα. Στο ΚΚΕ από το 1924, μέλος του Π.Γ. του κατά τη διάρκεια των κρίσιμων χρόνων του Εμφυλίου ( 1947-49), ακολού­ θησε τη μοίρα του ηγέτη του, Ν. Ζαχαριάδη, μετά το Ι956: διαγραφή από το κόμμα, εξορία στα Καρπάθια... Η δημοσίευση του «πολεμικού» του ημερολογίου δί­ νει την ευκαιρία στον φιλίστορα αναγνώστη όχι μονά-

Ω

Τάκης Μπενας ________________________________ Της δικτατορ ία ς 1967-1974

ε τον παρόντα τόμο συμπληρώνεται η «βιωματική τριλογία» (οι άλλοι δύο ήταν: Της Κατοχής, Θ εμ έ­ λιο 1990 και Του Εμφυλίου, Λιβάνης 1996) από το ιστο­ ρικό στέλεχος της Αριστερός. Η 2 1η Απριλίου βρίσκει τον Τ. Μπενά μέλος της Ε.Ε. της ΕΔΑ (και της Κ.Ε. του ΚΚΕ). Καθώς καταφέρνει εκείνη τη νύχτα και μέχρι το Ι969 να διαφύγει τη σύλληψη, θα διαδραματίσει ηγετι­ κό ρόλο στην οργάνωση των πρώτων κινήσεων αντίστα­ σης στο δικτατορικό καθεστώς -αλλά και στη διάσπα­ ση του κόμματος το Ι968, τασσόμενος με την πλευρά του ΚΚΕ εσ. Έτσι, η μαρτυρία του, αλλά και ο αναστο­

Μ

Ηλέκτρα, 2007_______________________ Μετάφραση: Λεωνίδας Αντωνόπουλος σελ. 540, τιμή: 25,00 ευρώ

Caetano Veloso, ο μουσικός που ονομάστηκε «βραζιλιά­ νος Bob Dylan», αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τη γένεση και την άνθηση ενός μουσικού κινή­ ματος που έσκασε σαν πυροτέ­ χνημα σε μια εποχή κοινωνικών, πολιτικών και πολιτι­ στικών ανακατατάξεων. Καταγράφει, βήμα προς βήμα, την έκρηξη του tropicalia, την αντίσταση κατά της δι­ κτατορίας και του μίζερου εθνοκεντρισμού της, την

O

126

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

χα να παρακολουθήσει, μέρα τη μέρα, τις κρίσιμες μά­ χες στο Γράμμο όπως καταγράφονται από ένα ανώτα­ το στέλεχος της ηγεσίας του ΔΣΕ αλλά και, παραπέρα, να ανοίξει ένα παράθυρο στον κόσμο της υποκειμενι­ κότητας του πολέμου, της βιωμένης εμπειρίας της μά­ χης, της πείνας, του κρύου... Ο αυταρχικός κομματικός μηχανισμός, η ολοκληρωτική νοοτροπία, αλλά και ένας στρατός χωρίς τα φτιασίδια της ιδεολογίας, που στην πλειονότητά του αποτελείται από βίαια επιστρατευμέ­ νους, γυναίκες και Σλαβομακεδόνες, προβάλλουν ξεκά­ θαρα πίσω από την αχλύ του μύθου... [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΟΤΗΣ]

_______________________ θεμέλιο, 2007 σελ. 238, τιμή: 14,63 ευρώ

χασμός του παρελθόντος 40 χρό­ νια μετά το πραξικόπημα, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, τόσο για τον χώρο των πρώτων αντιστασιακών ομάδων όσο και, στη συνέχεια, για την εμπειρία της φυλακής και της εξορίας. Συνδυαζόμενη μάλιστα με έναν γλαφυρό τρόπο γραφής, σπάνιο για πολιτικό στέλεχος, η εξιστόρηση του Τ. Μπενά αποτελεί σημα­ ντικό τεκμήριο για τις απαρχές της μεταπολιτευτικής Αριστερός στη χώρα μας. [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΟΤΗΣ]

______________________________

Caetano Veloso

Brasil Μια ιστορία μουσικής και επανάστασης

εξορία του στην Ευρώπη και την επάνοδό του σε μια Βραζιλία που οι tropicalistas επηρέασαν περισσότερο απ' όσο φαντάζονταν ποτέ. Σήμερα ο Caetano Veloso και ο Gilberto Gil χαίρουν παγκόσμιας αναγνώρισης, ενώ η μουσική τους απηχεί την απαράμιλλη ικανότητα της πατρίδας τους, της Βραζιλίας, να αφομοιώνει με τον πιο γόνιμο τρόπο τα στοιχεία που δέχεται από παντού, δίχως να χάνει ούτε στιγμή την εθνική ταυτότητα και την προοπτική της. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

[ δ ι α β α ζ ω

Β I Ο Γ Ρ Α Φ I Ε ΣJ

Μ Α Ρ Τ Υ Ρ Ι Ε Σ

Stefan Z w e ig _________________________________ _________________________ Printa, 2006 Μετάφραση: Αλεξία Καλανταρίδου, Ο κόσμος του χθες Τατιάνα Λιάνη σελ. 587, τιμή: 31,35 ευρώ

Αναμνήσεις ενός Ευρωπαίου

είναι πολλά τα αναγνώσματα που η τελευταία Δ ενσελίδα τους προτρέπει να τα ξαναρχίσουμε από την αρχή με το ίδιο μπρίο που μια μουσική παρτιτού­ ρα υποδεικνύει τη σημειογραφία της επανάληψης, όσο αυτό το βιβλίο του μαιτρ των ψυχογραφημάτων, του αυ­ στριακού Στ. Τσβάιχ. Ο κόσμος που περιγράφει είναι αυτός των αρχών του 20ού αι. έως και την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, όμως με προσέγγιση κοσμοπο­ λίτικη, με πλήρη επίγνωση του «σήμερά» του και κυρί­ ως της αξίας της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας. Ο Κό­ σμος του χθες διαβάζεται, τηρουμένων των αναλογιών, και ως ο κόσμος του «σήμερα» γιατί, όπως είπε και ο Φρόυντ, «ο πολιτισμός δεν μπορεί να υπερισχύσει των

ανθρωπίνων ενστίκτων». Σ' αυτό το βιβλίο ο Στ. Τσβάιχ δεν κάνει την αυτοβιογραφία του αλλά τη βιογραφία του κόσμου που έζησε, όπως εκείνος τον αντιλήφθηκε, αναγνωρίζοντας το μεγάλο πρό­ βλημα που δημιουργεί η αδυναμία του ανθρώπου να κατανοήσει την κάθε ιστορική στιγ­ μή που βιώνει. Πρόκειται για βιβλίο που διαβάζεται, λό­ γω και της πολύ καλής μετάφρασης, ως μυθιστόρημα από ένα συγγραφέα που δίδασκε με τα λόγια και τα έρ­ γα του ήθος. ΙΞΕΝΗ Δ. ΜΠΑΛΩΤΗ]

Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Η Σ Ε Ja c q u y C h em o u n i

Ο Λένιν και

η Ψυχανάλυση ένας Κ Ο ί ν ό ς Τ Ο Π Ο ς για την ψυχανάλυση, τη σεξουαλικότητα και τις φοβίες της πολιτικής

ο Λένιν και

π Ψυχανάλυση

Από τη σειρά σ υνά ψ εις της εταιρείας “Κοινός Τόπος Ψυχιατρικής, Νευροεπιστημών και Επιστημών του Ανθρώπου”

Διανομή:

Ta*2|5 e u m q

Ιπποκράχους 34, Τπλ.: 210-3628852, Fax: 210-3628862 e-mail: info@taxideftis.gr

[

δ ι α β α ζ ω ] Μ Α Ρ Τ Υ Ρ Ι Ε Σ

Β Ι Ο Γ Ρ Α Φ Ι Ε Σ

Το Ροδακιά, 2007__________________ Φωτογραφίες: Νανά Βέττα σελ. 51, τιμή: 12,54 ευρώ

ρόκειται για επανέκδοση του κειμένου που δημο­ σίευσε ο Δ. Ν. Μαρωνίτης στο περιοδικό Η Συνέχεια, τεύχος υπ1αριθμ. 8, Οκτώβριος 1973. Το μεγαλύτερο μέρος του κει­ μένου είναι συντεθειμένο από ονειρικό υλικό, το οποίο, απ' όλα τα υλικά της εξωκειμενικής πραγματικότητας, είναι εκείνο που συγγενεύει περισσότερο με την πράξη της γραφής. Έτσι γεφυρώνεται η απόσταση που το χωρίζει -ή , μήπως, το ενώ­ νει;- από την εμπειρία της φυλακής, εμπειρία παρούσα

Π

Βασίλης Ν ε φ ελο ύ δ η ς ___________________________

______________________________ Δ. Ν. Μαρωνίτης Μ α ύρ η γαλήνη σε όλο το μήκος των δύο σύντομων αφηγημάτων που συναπαρτίζουν τη Μαύρη γαλήνη, εμπειρία καταλυτική, που γέννησε το βιβλίο. Ο Μαρωνίτης, συνεπής προς τη λογική του ονειρικού υλικού του, παρεμβάλλει στην αφήγησή του θραύσματα αναμνήσεων, εικόνων και στο­ χασμών, με μια συνεκτική διάθεση που λογοδοτεί στο συνειρμό και την αποσπασματική σύνθεση. Την έκδοση συμπληρώνουν, αν δεν την συναποτελούν ισότιμα, οι εξαίρετες, εξίσου ονειρικές και αντιπραγματιστικές, φωτογραφίες της Νανάς Βέττα. [ΓΙΟΡΓΟΖ ΞΕΝΑΡΙΟΣ] Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2007

Ακτίνα Θ ' της Κέρκυρας, αυτό το κάτεργο της αγ­ Στιςγλικήςφυλακές αποικιοκρατίας που χρησιμοποιείται ακόμη (!), ο παλαίμαχος κομμουνιστής ηγέτης Βασίλης Ν εφ ε­ λούδης έζησε πέντε ολόκληρα χρόνια (1938-1943). Ήταν ένας από τους πολλούς φυλακισμένους της δικτα­ τορίας Μεταξά που παραδόθηκε στους ναζί μετά την κατάρρευση του μετώπου. Από αυτά τα χρόνια, 30 μή­ νες, μέχρι τον Νοέμβρη του 1940, πέρασε στην περί­ φημη ακτίνα Θ ', «σ' αυτόν τον τάφο ζωντανών ανθρώ­ πων» όπου κλείνονταν τα στελέχη του ΚΚΕ, σε διαρκή αυστηρή απομόνωση. Η εμπειρία του εγκλεισμού -και μάλιστα στις ακραίες συνθήκες μιας «ειδικής» φυλακήςαλλά και η οργάνωση της καθημερινότητας, που συνιΒιβλιοπωλείον της Εστίας, 2006 Μετάφραση: Κατερίνα Δασκαλάκη σελ. 510, τιμή: 35,00 ευρώ

συγγραφέας, ιστορικός και μέ­ Η λος της Γαλλικής Ακαδημίας, έγραψε αυτή την συναρπαστική βιογραφία για να ρίξει άπλετο φως όχι μόνο στις δραστηριότητες της μεγάλης Αικατερίνης αλλά και στις πολιτικές διαβουλεύσεις και απο­ φάσεις που επέδρασαν στη διαμόρφωση των κρατών στα τέλη του Ι8ου αιώνα. Μέσα από το απολαυστικό διάβασμά του περνούν από τα μάτια του αναγνώστη οι

130

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

στούσε από μόνη της μια μορφή αντίστασης, αποτυπώνεται στις σελίδες των αναμνήσεων τ Νεφελούδη. Επιπλέον, η μαρτυρία | του παραμένει πολύτιμη, καθώς I καταγράφει τις διεργασίες κ διαφωνίες στο εσωτερικό της ηγε­ σίας του ΚΚΕ κατά τις παραμονές τ< υ πολέμου και την αντιπαράθεσή του με τον ηγέτη του κόμματος Νίκο Ζαχαριάδη για τον χαρακτήρα της παγκόσμιας σύγκρου­ σης που οδήγησε στη διαγραφή του από το ΚΚΕ το 1945. [ΣΠΥΡΟΣ ΚΑΚΟΥΡΙΩΤΗΣ]

__________________________ Ελέν Καρέρ ν τ’ Ενκώς Αικατερίνη Β' Μια χρυσή εποχή για τη Ρωσία

ίντριγκες που την έφεραν στη βασιλεία, οι προσπάθειές της να δώσει μια πνοή σύγχρονου κράτους στη Ρωσία ακολουθώντας τα βήματα του Μεγάλου Πέτρου, τα εμπόδια που της έθεσαν οι οικονομικά ισχυροί της χώ­ ρας της και οι πολιτικοί των άλλων ευρωπαϊκών χωρών που δεν ήθελαν τη δυναμική επιβολή της. Επίσης, η συμμετοχή της στην αναγέννηση του ελληνισμού και στη διαμόρφωση της απελευθερωτικής του συνείδησης περιγράφεται με λεπτομέρειες και πολύ εκφραστικό [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΑ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ] τρόπο.

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Κ Λ Ε Ψ Υ Δ Ρ Α Τηλ. :2 1 0 5 9 1 4 4 4 3 e -m ail: e iffe l@ o te n e t.g r ISBN: 960480-151-0

Δ Η Μ Η ΤΡΗ Σ ΜΠΕΚΟΣ

Οι Ροζ Ιστορίες τη ς Ε λ λ η ν ικ ή ς Μ υ θ ο λ ο γ ία ς Η Ελληνική ιδιοφυία, αυτή η ιδιοφυία η οποία σε όλους τους τομείς είχε μια οπτική τόσο εύστοχη και ξεκάθαρη, fa y fe , ^ J S fN στον τομέα των θρησκευτικών ιδεών μοιάζει να λειτούργησε σαν σε παιχνίδι τρελής αυταπάτης και παραδοξολογίας. β. Δεν προσέδωσαν μόνο τη φυσιογνωμία του ανθρώπου στο θείο αλλά και τα ανθρώπινα πάθη και αδυναμίες: Εγκλήματα ή σφάλματα που κάθε σημερινή ηθική αποδοκιμάζει "* r όπως φόνοι, προδοσίες, μοιχείες, αιμομιξίες, αποδόθηκαν στους Θεούς. Παράξενος παραλογισμός που φέρνει σε αμηχανία. Είναι όμως έτσι τα πράγματα ή μήπως οι μύθοι, πέραν της ποιητική τους ή άλλης αξίας, υπηρετούν κάποιον ή κάποιους σκοπούς και η κατανόησή τους θα έδινε απαντήσεις όχι μόνο για το τότε αλλά και για το σήμερα;

Ήταν πράγματι Ροζ ; Πρέπει να γίνει σαφές ότι στο πρώιμο στάδιο του ανθρώπου το σεξ ήταν μια ενστικτώδης διαδικασία και σε απόλυτη αρμονία με τη φύση. Ήταν ηθικά ουδέτερο και η σεξουαλική δραστηριότητα αποτελούσε μέρος λατρείας, τελετουργιών με μαγικοθρησκευτικό χαρακτήρα και συλλογικού εορτασμού διότι, σε επίπεδο συντρόφων και φυλής, εξυπηρετούσε σαφέστατα την έννοια της συνοχής, της ενότητας, της αναζωογόνησης και του πολλαπλασιασμού και είχε σωτηριακό χαρακτήρα. Πολλές από τις πανάρχαιες δοξασίες, τελετουργίες και πρακτικές αναβιώνουν μέχρι και σήμερα στην καθημερινή ζωή και σε ορισμένες τελετές και λαϊκά έθιμα όπως η καθιέρωση της 25 Δεκέμβρη σαν ημερομηνία γέννησης του θεανθρώπου, ο Επιτάφιος, Το Θείο Δράμα, η θυσία ζώου στα θεμέλια του σπιτιού, τα τάματα, η βάπτιση στο νερό, το λιβάνισμα, το διώξιμο καλικατζάρων, οι καμωμένοι από χώμα πρωτόπλαστοι και άλλα πολλά, επειδή ανήκουν στη βιολογική μας κληρονομιά....... Ποιες όμως ήταν οι ρίζες τους; ISBN: 9 6 0 -4 8 0 -1 2 3 -7

ΔΗΜ ΗΤΡΗΣ ΜΠΕΚΟΣ

Από τους Μύθους στην Επιστήμη και από τον Θαλή στον Δημόκριτο Η Αμυθολόγητη ερμηνεία του Σύμπαντος Αιώνες έζησε ο άνθρωπος με τη μυθολογική κοσμοερμηνεία και δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να την ξεπεράσει ζητώντας κάτι το διαφορετικό. Ακόμη και σήμερα μεγάλες μάζες τρέφονται αποκλειστικά με μύθους και δεν αναζητούν άλλη ερμηνεία της ζωής και του κόσμου από εκείνη που δίνει η θρησκεία. Όταν η ανθρωπότητα κοιμόταν το μυθολογικό της ύπνο, υπήρξαν κάποιοι που πίστεψαν στη δύναμη της σκέψης και του λογικού κι αυτήν τους την πίστη άφησαν κληρονομιά στους νεότερους...

Νίκος Χρυσικάκης

Via Spetses

φωτογράφος Νί­ κος Χρυσικάκης (Αμβούργο - Αθήνα) καταθέτει την προσω­ πική του δουλειά για ένα νησί που αγαπάει, τις Σπέτσες, με τίτλο Via Spetses. Πρόκειται για ένα φωτογραφικό λεύκωμα που πε­ ριλαμβάνει 43 εικόνες, που καθηλώνουν τον αναγνώστη και τον αιφνιδιάζουν ευχάριστα. Ο Νίκος Χρυσικάκης κατόρθωσε να απεικονίσει στιγμές ανθρώπινες, καθη-

Ο

μερινές, που αναδύουν το ιδιαίτερο άρωμα των Σπε­ τσών και την παράδοσή του νησιού. Η μεγάλη πρόκλη­ ση του καλλιτέχνη, όπως φαίνεται και μέσα στο λεύκω­ μα, ήταν το παιχνίδι με το λαμπερό φως του ήλιου, σε διαφορετικές ώρες και εποχές του χρόνου. To Via Spetses μπορεί να χαρακτηριστεί και ως βιβλίο δράσης, καθώς μέσα από τους ήρωές του, που ποζάρουν στο φακό, εξιστορείται η ζωή των Σπετσών. Και πρόκειται για μια ζωή που, κάτω από το δυνατό φως του ήλιου, μοιάζει ονειρική. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

_____________________________ _______________ Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α Ιατρικές Εκδόσεις ΒΗΤΑ, 2007 Ο ργάνωση Υπηρεσιών σελ. 280, τιμή: 45,00 ευρώ και Συστημάτω ν Υγείας

Λ. Λ. Λιαρόπουλος

ο βιβλίο εξετάζει σε βάθος τα επιθυμητά χαρακτη­ ριστικά ενός συστήματος υγείας και αναλύει τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη και τη λειτουργία του. Σε ιδιαίτερα κεφάλαια εξετάζονται τα ζητήματα της ποιότητας, της αποτελεσματικότητας και της αξιολόγη­ σης της τεχνολογίας. Εκτεταμένα μελετώνται οι διαφο­ ροποιήσεις στο επίπεδο της υγείας σε σχέση με κοι­ νωνικούς παράγοντες, με την προσφορά και ζήτηση υ­ πηρεσιών υγείας, με θέματα χρηματοδότησης και δα­ πανών, όπως και με τη συνολική απόδοση των συστη-

Τ

μάτων υγείας. Ειδική αναφορά γίνε­ ται σε θέματα κοινωνικού χαρακτή­ ρα, όπως η κοινωνική οικονομία και η διαφθορά, που έχουν ανακύψει τα τελευταία χρόνια και επηρεά­ ζουν καίρια τα συστήματα υγείας. Η ελληνική εμπειρία καταγράφεται και εξετάζεται ιδιαί­ τερα εκεί όπου αυτή αποκλίνει ή προσθέτει κάτι στη διεθνή εμπειρία. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

Κ Ο Ι Ν Ω Ν Ι Α _______________ ____ Νίκος Χ ατζητρύφων - θεοφανώ Παπαζήση (επιμ.) Επίκεντρο, 2007 σελ. 232, τιμή: 15,68 ευρώ

ρόκειται για την έκδοση των πρακτικών του 2ου διεπιστη­ μονικού συνεδρίου με το αντίστοι­ χο θέμα που διεξήχθη στη Θεσσα­ λονίκη Ι2 -Ι4 Μαΐου 2005. Οι οργα­ νωτές και οι σύνεδροι διαπιστώ­ νουν ότι στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλη νομική καθυστέ­ ρηση και πολιτική υστέρηση στην αποκατάσταση των δικαιωμάτων -όσον αφορά την ισότητα- των ατόμων του ιδίου φύλου οι οποίοι θέλουν να συζήσουν. Τα θέ-

Π

132

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Το φ υλο και η συμπ εριφ ορά του Οικογένειες οπτό ομόφυλα ζευγάρια

ματα που απασχόλησαν το συνέδριο ήταν αυτά της κοι­ νοτικής νομοθεσίας όσον αφορά τα δικαιώματα των ομοφυλοφίλων, το γάμο, την υιοθεσία, τα κληρονομικά κ,λπ. ανάμεσα σε ομόφυλα ζευγάρια. Επίσης σχετικά θέματα από κοινωνιολογικής και ανθρωπολογικής άπο­ ψης. Στόχος η προώθηση του σχετικής προτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 9-2-1994 προς τα κρά­ τη μέλη να θεσμοθετήσουν το γάμο ή τη συμβίωση ομόφυλων ατόμων. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

_____________________________ Θ εω ρία π ληροφοριών Claude Shannon

____________Ε Κ Π A I Δ Ε Υ I Η Μετάφραση: θάνας Χριστακάπουλος Leader Books, 2007 σελ. 229

ε το κείμενο αυτό του Claude Shannon ιδρύεται έ ­ νας ολόκληρος κλάδος της σύγχρονης επιστήμης. Η έννοια της κωδικοποιημένης επικοινωνίας μεταξύ φυ­ σικών συστημάτων μαθηματικοποιείται με αυστηρό πλέον τρόπο και η έννοια της πληροφορίας λαμβάνει δεσπόζοντα χαρακτήρα στη μελέτη του φυσικού και κοινωνικού γίγνεσθαι. Ο Shannon θα εισάγει την έννοια της «εντροπίας κειμένων», δημιουργώντας μαζί με τη χωρητικότητα του καναλιού το υπόβαθρο του συσχε­ τισμού συντακτικών δομών και φυσικών διαδικασιών σε όλα τα επίπεδα της έρευνας του επιστητού: από τις θε-

τικές επιστήμες μέχρι και τις κοινωνικές. Δεν υπάρχει επίσης πρακτική εφαρμογή της σύγ­ χρονης κοινωνίας της πληροφο­ ρίας που να μην αντλεί την θεω­ ρητική της προέλευση από αυτή την εργασία. Το κείμενο είναι ευανάγνωστα γραμμένο ώστε να αποτελεί τη βάση για τα μετέπειτα βιβλία πά­ νω στη θεωρία πληροφοριών ενώ τα μαθηματικά προαπαιτούμενα είναι σχετικά λίγα.

Ψ Υ Χ Ο Λ Ο Γ Ι Α ______________

______________________________ Philippe Pignarre Πώς η κ ατάθλιψ η έγινε επ ιδημία

Μ

Μετάφραση: Χριστίνα Χατζηδημητρίου University Studio Press, 2007 σελ. 198, τιμή: 13,00 ευρώ

κατάθλιψη είναι μια διαταραχή του θυμικού που μπορεί να α­ πειλήσει τον καθένα μας σε κάποια στιγμή της ζωής μας. Ο αριθμός ανθρώπων που πάσχουν από κατά­ θλιψη έχει υπερδιπλασιαστεί τα τ ε ­ λευταία τριάντα χρόνια. Ο Philippe Pignarre, καθηγητής φαρμακολογίας ψυχοτρόπων φαρμάκων, στο βιβλίο αυ­ τό ερευνά τους λόγους της αλματώδους αυτής αύξη­ σης. Αναζητώντας τα αίτια της «επιδημίας» μελετά την εγκυρότητα των διαγνωστικών εργαλείων, καθώς και των ψυχοθεραπευτικών προσεγγίσεων των ψυχιάτρων

Η

Stefan Leidig - In grid Glomp

Για τί φ οβόμασ τε

[ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

και των ψυχοθεραπευτών. Αναλύει τις διαφορές που παρατηρούνται τόσο μεταξύ των ποσοστών εμφάνισης της κατάθλιψης όσο και στην εκδήλωσή της σε διάφο­ ρους πολιτισμούς. Επιπλέον εξετάζει τη μεθοδολογία της φαρμακευτικής έρευνας, αλλά και το κυνήγι του κέρδους από τις φαρμακευτικές εταιρείες. Τέλος, ο Pig­ narre παρουσιάζει τις δικές του προτάσεις για την απο­ τελεσματικότερη αντιμετώπιση της κατάθλιψης, ολο­ κληρώνοντας με αυτόν τον τρόπο ένα βιβλίο εμπερι­ στατωμένο, γραμμένο με γλώσσα κατανοητή στον μη ειδικευμένο αναγνώστη. [ΔΗΜΗΤΡΑ ΚΑΡΑΜΟΛΕΓΚΟΥ]

___________________ Μετάφραση: Μαριάννα Αντωνοπούλου, Ίρμιλντ Στάινερ θυμάρι, 2006 σελ. 228, τιμή: 15,01 ευρώ

Αίτια - συμπ τώ ματα και τρόπ οι αντιμετώ π ισ ης

ο φόβος και τι συμβαίνει στο σώμα Τ ιμαςείναιότανακριβώς φοβόμαστε; Τι είναι η κρίση πανικού; Πώς μπορούμε να αποδυναμώσουμε το φόβο; Π ότε ο φ ό­ βος γίνεται εμμονή; Υπάρχουν θεραπευτικές μέθοδοι για να απελευθερωθούμε από τα δεσμά του φόβου; Το βιβλίο του Stefan Leidig, ψυχολόγου και ειδικού για την αντιμετώπιση ψυχοσωματικών διαταραχών, και της βιο­ λόγου Ingrid Glomp, εξηγεί ποιοι φόβοι είναι φυσιολο­ γικοί, ποιοι απαιτούν βοήθεια για να ξεπεραστούν, ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες μορφές των αγχωδών

διαταραχών και οι τρόποι αντιμε­ τώπισής τους, ποιες είναι οι έξι μορφές φόβου, πότε οι συνθήκες ζωής ευνοούν και συντηρούν τις φοβικές κρίσεις, πότε κρίνεται αναγκαία η χρήση φαρμάκων. Ένα εγχειρίδιο απαραίτητο για όλους, προκειμένου να κα­ τανοήσουμε τους φόβους που μας κυριεύουν, να κα­ ταφέρουμε να τους κυριεύσουμε και να πετύχουμε μια πιο ήρεμη και ισορροπημένη ζωή. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ] ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

133

[

δ ι α β α ζ ω ] Δ Ι Α Φ Ο Ρ Α

____ Ευθύμιος Β. Παηαλόης Σταυ ρ ολεξικό τσέπης

να πολύτιμο βοήθημα για τους λύτες σταυρολέξων και ταυτοχρόνως ένας θησαυρός άντλησης εγκυκλοπαιδικών γνώ­ σεων. Το λεξικό περιέχει πάνω από 6.500 λέξεις που συνήθως χρησιμοποιούνται από τους κατασκευαστές σταυρολέ­ ξων. Περιέχει τα πιο συχνά λήμματα που χρησιμο­ ποιούν οι κατασκευαστές και χρήστες σταυρολέξων. Τα λήμματα περιέχουν και ευρύτερες έννοιες που ανα-

Ε

ζητούνται στα σταυρόλεξα, προσφέροντας παράλληλα και χρήσιμες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις. Το λεξικό αυ­ τό προήλθε από την μελέτη 14.000 σταυρολέξων, δια­ φόρων τύπων και μορφής (σε εφημερίδες, περιοδικά, ειδικό τύπο κ.ά.). Η αναζήτηση είναι πάρα πολύ εύκο­ λη, καθώς γίνεται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους, δίνοντας τη δυνατότητα στον χρήστη να έχει πολλα­ πλές επιλογές και στο λεξικό να χαρακτηρίζεται από μεγάλη χρηστικότητα. [ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΕΔΑΣ]

_____________________ Punk - Η ιστορία μιας επανάστασης

Μπαμπης Λάσκαρις

να βιβλίο - αφιέρωμα στο κίνημα που άλλαξε τα δ ε­ δομένα της μουσικής αλλά και του κοινωνικού γί­ γνεσθαι, στα τέλη της δεκαετίας του 70. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου παρουσιάζεται η πορεία των κυριότερων συγκροτημάτων του κινήματος στην Αγγλία και την Αμερική, συζητιέται η στάση και η απήχηση του punk στην Ελλάδα, παραβάλλονται μικρές ιστορί­ ες από τα ελληνικά συγκροτήματα της εποχής, προ­ σεγγίζεται μουσικολογικά η punk τραγουδοποιία και σκιαγραφούνται οι βασικές ιδεολογικές γραμμές και

Ε

Θ Ε ΑΤΡ Ι Κ Ο

Χ Ρ Ο Ν Ι Κ Ο

Ιωλκός, 2007 σελ. 142, τιμή: 14,00 ευρώ

βιβλίο αυτό είναι ένα θεα­ Τ οτρικό ιστορικό χρονικό που αναμοχλεύει τις καταστάσεις που σημάδεψαν τη Στάση του Νίκα στη Βασιλεύουσα στα χρόνια του Ιουστινιανού. Το χειμώνα του 532 μ.Χ. κάποιοι από τους Πράσινους και κάποιοι από τους Βένετους με χιουμοριστικό τρόπο συζητούν για τα καθέκαστα στην Κωνσταντινούπολη. Με θεατρικούς διαλόγους γεμάτους ένταση, παλατιανές δολοπλοκίες,

134-

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

κατευθύνσεις του ρεύματος. Οι πληροφορίες που διανθίζουν το βιβλίο είναι πολλές και πλού­ σιες, ώστε να ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια του αναγνώ­ στη ο ήχος και η ιδεολογία του punk, του κινήματος που έμελ­ λε να ταράξει τα νερά του ροκ κατά το τελευταίο τ έ ­ ταρτο του 20ού αιώνα. [ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ]

__________________________ Αχιλλέας Τσουράκης Η Στάση του Νίκα αλλά και ανθρωπιά για διάφορα θέματα, αναπλάθεται η κατάσταση που οδήγησε στη λαϊκή εξέγερση της Στά­ σης του Νίκα που είχε πολλά θύματα και λίγο έλειψε να στοιχίσει το θρόνο στον Ιουστινιανό. Ο συγγραφέ­ ας, με βάση αυτό το γεγονός, αναδεικνύει τη διαχρονι­ κή επιβολή της άρχουσας τάξης στο λαό και παρουσιά­ ζει τα προβλήματα που συνοδεύουν τη διαπάλη μετα­ ξύ αυτών των δύο διαφορετικών τάξεων. [ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Δ. ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ]

Νικόλας Ανδρικόπουλος ________________________ _________________Ελληνικά Γράμματα, 2007 Εικονογράφηση: Νικάλας Ανδρικόπουλος Δ υο π απ ούτσ ια με καρότσι σελ. 34, τιμή: 12,10 ευρώ

χουμε σκεφτεί ότι, αν το περιβάλλον γύρω μας εί­ χε κατάλληλα διαμορφωθεί για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, ποιοι θα ήταν εκείνοι που θα δυσκολεύονταν; Κάτι τέτοιο έπαθε ο ...Εαυτούλης, που «έκλεισε» μια διάβαση για ανάπηρους. Γλίστρησε όμως και... «ταξίδε­ ψε» σε μια χώρα ανθρώπων που ζούσαν πάνω σε καροτσάκια. Υπέφερε μέχρι να βρει άκρη ώστε να «επι­ στρέφει» και να καταλάβει ότι ο σεβασμός και η απο­ δοχή του άλλου έχουν πρώτιστη σημασία. Η απλότη­ τα, η αμεσότητα, η ζωντάνια είναι τα χαρακτηριστικά αυτού του καλαίσθητου βιβλίου. Κι η εικονογράφηση

Ε

Παπαδάπουλος, 2007 Εικονογράφηση: Στάθης σελ. 96, τιμή: 7,80 ευρώ

σειρά «Ελληνικό ποδόσφαιρο - Ομάδες που έγραψαν ιστο­ ρία», την οποία διευθύνει ο συγ­ γραφέας Μάνος Κοντολέων, είναι πρωτόγνωρη για τα δεδομένα του παιδικού βιβλίου. Κείμενα, φωτο­ γραφίες, σκίτσα, όλα αποτυπώνουν τη ζωή μιας ομάδας που εύστοχα χαρακτηρίζεται από το λόγια ενός σκίτσου: «Η ΑΕΚ δεν ψάχνει για οπα­ δούς, δημιουργεί φιλάθλους». Ιστορικές μορφές ποδο­ σφαιριστών και παραγόντων αναδύονται από τις σελί­ δες ανάμεσα σε ευσύνοπτα, εύληπτα κείμενα που δεί-

Η

Ο ι ψαράνθρωττοι του ανοιχτού πέλαγους να μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας από μια συγγραφέα γνωστή για την επιτυχημένη θητεία της στο συγκεκριμένο είδος. Η υπόθεση: δυο όντα όμοια με τον άνθρωπο, μέλη κοινωνιών που κατοικούν στο πέ­ λαγος, εξαιτίας μιας θαλάσσιας καταστροφής ανακαλύ­ πτουν τυχαία ανθρώπους της γης που ζουν σε νησιά, απομεινάρια μιας άλλης καταστροφής, απότοκης της γή­ ινης υπερθέρμανσης. Επίκαιρο το θέμα κι εφιαλτικά τα σενάρια που, όπως φαίνεται, δεν είναι και πολύ μακριά για το μέλλον μας. Η συνεργασία πάντως των θαλάσ­ σιων και των «γήινων» όντων, όπως «προτείνεται» σ' αυ-

Ε

αποτελεί «εγγύηση». Ο Ανδρικό­ πουλος, τελευταία, δημιουργεί αν­ θρώπους με μινιμαλιστικά κεφά­ λια, τονίζοντας εξπρεσιονιστικά την έκφραση του σώματος. Είναι σαν να «παρακολουθεί» τα τεκταινόμενα όχι τόσο ο ήρωας, που έτσι κι αλλιώς ενυπάρ­ χει στα δρώμενα, αλλά κυρίως ο αναγνώστης που συμ­ μετέχει πιο ενεργά και από την πλευρά της εικονογρά­ φησης... (Για αναγνώστες από 7 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

Χρήστος Φασούλας - Δομήνικος Κοντολέων

Ο Κιτρινόμαυρος Δ ικέφ αλος χνουν χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της πορείας του Δι­ κέφαλου σε σχέση με τις ιστορικές και κοινωνικές συν­ θήκες. Ένα βιβλίο που αναμφίβολα μπορεί να συμβάλει στη διαπαιδαγώγηση της νέας γενιάς στο πλαίσιο ενός αληθινά αθλητικού και ποδοσφαιρικού πολιτισμού. Αλλά και οι μεγάλοι στις σελίδες του θα θυμηθούν τα χρόνια της αθωότητάς τους. Σε ανάλογο πλαίσιο κινού­ νται και τα άλλα βιβλία της ίδιας σειράς: Το Τριφύλλι της Λεωφόρου, Ο Θρύλος του Πειραιά. (Για αναγνώστες και φιλάθλους από 8 ετών και για ενήλικες) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ] ______________________ Ψυχογιός, 2007 Εικονογράφηση: Οξάνα Ρουμελίδη, Μάρω Αλεξάνδρου σελ. 136, τιμή: 6,60 ευρώ

τό το περιπετειώδες και γλαφυρό μυθιστόρημα, ίσως να αποτελεί μια «πρόταση» για τη συνεργασία των ανθρώπων ώστε να αποτραπεί μια πολύ πιθανή οικοκαταστροφή αλλά και -γιατί ό χι;- για την έρευ­ να και την προετοιμασία μιας όχι και πολύ μακρινής πιθανότητας: της επιστροφής του αν­ θρώπινου είδους στην πιθανή κοίτη προέλευσής του... (Για αναγνώστες από 9 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ] ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

135

δ ι α β α ζ ω

Π Α Ι Δ Ι Κ Η

] Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α

Μεταίχμιο, 2007______________________ Εικονογράφηση: Ρεμπέκα Ντοτρεμέρ Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα σελ. 40, τιμή: 13,00 ευρώ

υπόθεση του βιβλίου είναι βασισμένη στο έργο του Εντμόν Ροστάν Σιρανό ντε Μπερζεράκ. Γνωστή η ιστορία του διά­ σημου γάλλου «άσκημου» που απέδειξε ότι η αληθινή ομορφιά κρύβεται στα χαρίσματα της ψυχής και όχι του σώμα­ τος. Έτσι λοιπόν ο Σιρανό, αυτός ο συνεσταλμένος και αναποφάσιστος αλλά γεμάτος μεγαλοσύνη και υπέρο­ χα αισθήματα ψυχής, ερωτεύτηκε την εξαδέλφη του, τη Ρωξάνη, αλλά δίσταζε να της το πει. Όμως στέλνοντας

Η

_____________________

Τάι-Μαρκ λ ε Ταν (διασκευή)

Σ ιρ α ν ό Ο ποιητής με τη μεγάλη μύτη ποιήματα και γράμματα προς τη Ρωξάνη, για λογαρια­ σμού άλλου, θυσιάστηκε για τον έρωτα. Στιγμές που εξυψώνουν τον αληθινό έρωτα ερήμην των πραγματι­ κών υποκειμένων του. Η ιστορία παρουσιάζεται με αφαιρετικό τρόπο, κατάλληλα προσαρμοσμένη για παι­ διά. Είναι δοσμένη με πολύ χιούμορ και με τρυφερό­ τητα ανάμεσα σε πρωτόγνωρες και πρωτότυπες, αλη­ θινά εντυπωσιακές, εικόνες ανατολίτικου ύφους και χρωματικής απόδοσης. (Για αναγνώστες από 9-10 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

Χριστίνα Χρισ τογιά ννη ___________________________ _______________________ Ακρίτας, 2006 Εικονογράφηση: Πασχάλης Δουγαλής Π ο υ λ ί μ ο υ τ α ξ ιδ ιά ρ ικ ο σελ. 38, τιμή: 10,00 ευρώ

τη λογοτεχνία για παιδιά και εφήβους έχει διαπιστω­ θεί ότι απουσιάζει το είδος του διηγήματος. Ελάχι­ στοι είναι οι συγγραφείς που καταπιάνονται επιτυχώς με αυτό. Πρόκειται για δύσκολο είδος και πολλές φ ο­ ρές συγχέεται με την παραμυθική ή τη λεγάμενη μικρή ιστορία. Η συγγραφέας αυτού του βιβλίου δίνει ένα αξιοπρόσεκτο διήγημα με γλαφυρή αφήγηση, ζωντα­ νούς διάλογους και γενικά με πολύ καλό χειρισμό της γλώσσας. Πρόκειται για ειδυλλιακές εικόνες της άνοι­ ξης και του καλοκαιριού στην ελληνική ύπαιθρο. Παι-

Σ

Αιγέας, 2006________________________ Εικονογράφηση: Παναγιώτης Δαφιώτης σελ. 32, τιμή: 12,00 ευρώ

ρωτότυπη η ιστοριούλα αυτού του βιβλίου. Επιστήμονες ανα­ καλύπτουν ένα πανέμορφο και ιδιαίτερο λουλούδι στο βυθό μιας θάλασσας και το παίρνουν στο ερ­ γαστήριό τους για πειράματα. Το λουλούδι, ενώ στην αρχή χαίρεται, στη συνέχεια υποφέρει. Ως από μηχανής θεός η βρο­ χή θα ξαναφέρει το λουλούδι και τα παιδιά του, που στο μεταξύ γεννήθηκαν από τα πειράματα, στη θάλασ-

Π

130

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

διά μιας οικογένειας επισκέπτο­ νται τους παππούδες τους σε κά­ ποιο χωριό, θαυμάζουν και χαίρο­ νται τη φύση κι επίσης δημιουρ­ γούν ιδιαίτερες σχέσεις με τα χε­ λιδόνια που έχτισαν φωλιά στο σπίτι που διαμένουν. Ένα οικολογικό διήγημα όπου η αγάπη είναι η έννοια που προεξάρχει, συνδέοντας τη φύση με τους ανθρώπους της. (Για αναγνώστες από 8 ετών)

[ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

_______________________________ Νάσια Δ αφιώτη Το θαλασσ ολοΰλουδο Μια ιστορία του βυθού... σα. Θίγεται ένα θέμα όχι και τόσο συνηθισμένο για τη λογοτεχνία για παιδιά. Αυτό της χαράς του πειράματος, που όμως παραβλέπεται το φυσικό περιβάλλον προς χάριν μιας αμφίβολης επιστημονικής ανακάλυψης για ένα εξίσου αμφίβολο αποτέλεσμα. Μια τρυφερή ιστο­ ρία μητρικής αγάπης αναδύεται από τις σελίδες της συ­ γκεκριμένης παραμυθικής ιστορίας. Καλογραμμένο βι­ βλίο, με μια χαρούμενη ερμηνευτικού τύπου εικονογρά­ φηση. (Για αναγνώστες από 8 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

Π Α Ι Δ Ι Κ Η

Πατάκης, 2007 Εικονογράφηση: Έφη Λαδά σελ. 36, τιμή: 11,00 ευρώ

_______________________________ Το κατόρθω μα του Δ άκρυ

Αθηνά Μπινιου

να μανιάτικο παραμύθι παραδομένο όπως αναφέρεται από τον πατέρα της συγγραφέως. Ένα κουρσά­ ρος άρπαξε μια πεντάμορφη και την έκλεισε στο κά­ στρο του. Τα δύο της αδέλφια πήγαν να την ελευθερώ­ σουν, όμως εκείνος τους μαρμάρωσε! Μετά από χρό­ νια ο τρίτος γιος της οικογένειας, που στο μεταξύ γεν­ νήθηκε με μαγικό τρόπο, έσωσε τα αδέλφια του. Τ ο πα­ ραμύθι, που ενσωματώνει βασικές παραμυθικές λει­ τουργίες και μοτίβα άλλων γνωστών παραμυθιών (η αρ­ παγή της κοπέλας, η εκδίκηση, το εμπόδιο, το στοίχειωμα, ο γάμος), καθώς και στοιχεία από την ιδιόλεκτο της περιοχής, είναι μεταφερμένο με αφαιρετικό τρόπο. Ο

Ε

ΑνδραςIff

[ Δ I A B A 7 Ω 1 A O r O T E X N I A J

γλαφυρός τρόπος αφήγησης, αλ­ λά κι η εικονογράφηση, εξισορ­ ροπούν τις όποιες σκληρές στιγ­ μές του. Διαβάζεται ευχάριστα σε μια εποχή που λείπουν οι πα­ ραδοσιακές αφηγήσεις. Το βι­ βλίο περιέχει γλωσσάρι καθώς και σαν πρόλογο τις συν­ θήκες αφήγησης και το νουθετικό - ηρωϊκό πνεύμα του πατέρα - λαϊκού παραμυθά. (Για αναγνώστες από 10 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

Ένα Βιβλιοπωλείο ειδικευμένο σε θέματα:

W IAIKjw M

"Τ5

Πνευματικής Αναζήτησης 6 ΕΒΔΟΜΑΔΕΣ (

11 IS J

Επιστήμης Κοινωνικού Προβληματισμού

Οδοδείκτες W thhzoh ο

Και στο site wvwv.ododeiktes.gr Οι επιλογές ανάγνωσης και οι προτάσεις μελέτης των Οδοδεικτών

Χαριλάου Τρικούπη 134,114 72 ΑΘΗΝΑ τηλ 210.3612217 και 210.3601512 φαξ 210.3612217 od od eik te s@ od od eik tes .g r

προςτην

ν ν ε ρ ι /Γ ε ί Α

j

:o n ANW

[

δ ι α β α ζ ω

Π Α Ι Δ Ι Κ Η

] Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α

Ελληνικά Γράμματα, 2006_______________ Εικονογράφηση: Μάικλ Ρόρμαν Μετάφραση: Κατερίνα Κανελλοποϋλου σελ. 270, τιμή: 14,90 ευρώ

ια καλοδουλεμένη μετάφρα­ ση της γνωστής ιστορίας, η οποία ξεκινώντας ως θεατρικό έρ­ γο δοσμένη με διάφορους τρ ό ­ πους (ταινία, θεατρικές δια­ σκευές), συναρπάζει και εμπνέει ανεξάρτητα από ηλικία. Εμπνέει όχι μόνο αναγνώστες αλλά και συγγραφείς (βλ. Ο Πίτερ Παν στα πορφυρά, της Τζ. Μαρκόρκραν, Ελληνικά Γράμματα κ.ά.). Ο συγ­ γραφέας, βαθιά ανθρωπιστής (έδωσε τα δικαιώματα του έργου σε νοσοκομείο) έχει πλάσει χαρακτήρες που

Μ

______________________________ Μ ελω δία, η νεράιδα της μουσικής

Ν τέ ιζι Μ έντοους

ιβλίο της σειράς «Μαγικό ουράνιο τόξο», με τις νε­ ράιδες των πάρτι. Κοινά στοιχεία αυτών των βιβλίων είναι το μαγικό πουγκί κάθε νεράιδας που το χάνει κι η βοήθεια που προσφέρουν δύο φίλες των νεράιδων, η Ρέιτσελ και η Κρίστι. Έτσι λοιπόν, η νεράιδα της μου­ σικής έχασε τις νότες της. Τα κορίτσια αναλαμβάνουν να βοηθήσουν. Περιπέτεια, χιούμορ και χαρούμενες ει­ κόνες συνοδεύουν το βιβλίο. Εκείνο νομίζουμε που έχει σημασία για τη συγκεκριμένη σειρά είναι όχι μόνο η ευρηματικότητα των υποθέσεών τους αλλά η προσμονή,

Β

Άγκυρα, 2007________________________ σελ. 166, τιμή: 8,50 ευρώ

ε εποχές που αρχίζουν να δρουν και συμμορίες ανηλίκων, μια τέτοια συμμορία είναι η ζητού­ μενη. Αγόρια και κορίτσια, έφηβοι, διακριτοί χαρακτήρες, προβληματι­ σμένοι και με στόχους, ζουν όπως οι νέοι της ηλικίας τους. Ανακαλύ­ πτουν τυχαία ένα κύκλωμα ναρκωτικών κι αποφασίζουν μέσα στην άγνοιά τους να το εξαρθρώσουν. Βέβαια θα το καταφέρουν, όχι δίχως βοήθεια, ταυτόχρονα απο­ κτώντας μεγαλύτερη αυτογνωσία. Ο συγγραφέας, γνω·

Σ

133

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

______________________________ Τζέιμς Μ. Μπαρι Π ίτερ Παν και Γουέντι ζουν διαχρονικά, οι οποίοι με μια ανεπαίσθητη ποιητικότητα ενθαρρύνουν τις προσπάθειες όλων ώστε να αποκτήσουν, μέσα από την περιπέτεια, την έκπληξη και το φόβο, αυτοπεποίθηση και αυτογνωσία. Η μαγεία ξεκινά: ένα αγόρι μπαίνει πετώντας στο δω­ μάτιο της μικρής Γουέντι. Κι απλώνεται μπροστά τους μια θετική ουτοπία: η Χώρα του Ποτέ... που ποτέ δεν τελειώνει. Γιατί το ίδιο αγόρι θα ξαναπετάξει αργότερα με την Τζέιν, την κόρη της Γουέντι. Και το ταξίδι συνε­ χίζεται από τότε... (Για αναγνώστες από 10 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

________________________Κέδρος, 2007 Εικονογράφηση: Τζόρτζι Ρίπερ Μετάφραση: Στεφάνιο Φέρρο σελ. 88, τιμή: 5,00 ευρώ

από τις αναγνώστριες μάλλον, κά­ θε φορά του επόμενου βιβλίου. Υπάρχει κι η πρόσκληση του εκδο­ τικού οίκου για τη δημιουργία κλα­ μπ με την αποστολή δώρων κ.λπ. Πέρα όμως από την ευνόητη κίνη­ ση, σημασία έχει η δημιουργία μιας άτυπης κοινότητας αναγνωστών. Και βέβαια αυτό το δεύτερο έχει μεγαλύτερη σημασία. (Για αναγνώστες από 8 ετών)

[ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

_____________________________Αντώνης Δελώνης Η γλυκιά συμμορία στός για την πολύχρονη θητεία του στην εφηβική λο­ γοτεχνία, χειριζόμενος άριστα τον επικοινωνιακό λόγο των εφήβων, παρουσιάζει μια περιπετειώδη ιστορία που έχει φρεσκάδα, χιούμορ, γρήγορη αφήγηση με ανάγλυ­ φους διάλογους. Οι θετικοί χαρακτήρες του, ολοκλη­ ρωμένοι λογοτεχνικά, αναγνωρίσιμοι και στο πεδίο της πραγματικότητας, αποτελούν έμμεσα πρότυπα. Ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα το οποίο αποτελεί τη σύγχρο­ νη εικονοποιία της νέας γενιάς και που είναι σίγουρο ότι θα αγαπηθεί από αυτήν. (Για αναγνώστες εφήβους και για ενήλικες)

[ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

Π Α Ι Δ Ι Κ Η

[ Δ Ι Α Β Α Ζ Ω Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α

Ντίνος Δ ημ όπ ουλος ____________________________ _______________________ Πατάκης, 2007 Εικονογράφηση: Σοφία Γαλή Τα εφ τά χρ ώ μα τα του π αραμυθιού σελ. 115, τιμή: 6,50 ευρώ

πολυτάλαντος και αγαπημένος ηθοποιός, και ποιη­ τής στα νεανικά του χρόνια, σκηνοθέτης κινημα­ τογράφου και θεάτρου, καθηγητής Δραματικών Σχολών και συγγραφέας θεατρικών έργων και βιβλίων για παι­ διά Ντίνος Δημόπουλος, μας άφησε μεγάλη κληρονο­ μιά, όταν έφυγε από κοντά μας πριν από 4 χρόνια. Τ ε­ λευταίο δείγμα το ανά χείρας βιβλίο, όπου συγκεντρώ­ νονται εφτά ιστορίες, μία για κάθε χρώμα του ουράνιου τόξου που αντικρίζουν παππούς και εγγονός ένα βρο­ χερό σούρουπο. Ιστορίες για την ανθρώπινη Ύβρη, που τιμωρείται από τη Φύση ή παραμύθια που παραλλάσσουν ευφυώς και προσφυώς γνωστούς μύθους (του Μι­ νώταυρου, της Γοργόνας, της αδερφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου, του Προμηθέα), οι διηγήσεις του παππού Δημόπουλου ξέρουν να δημιουργούν, εκτός των άλλων,

Ο

k Bo b c

και αξιολάτρευτους ήρωες, όπως οι γροθούληδες και ο δεινοσαυράκος Σάνκα της τρίτης ιστορίας, ή να προξενούν έντονες συγκινή­ σεις, όπως η σύναξη των παιδιών απ' όλες τις φυλές της γης, στην πέμπτη. Ό σο για τον εγγονό Από­ στολο, είναι αυτός που παίρνει στα χέρια του το τέλος της έβδομης ιστορίας, όχι παραλλάσσοντας κάποιον παλιό μύθο, αυτή τη φορά, αλλά παραπέμποντας, αθέ­ λητα ίσως, στο «Λόφο με τις παπαρούνες» από τη Ζωή εν τάφω. Έτσι κι αλλιώς, μόνο οι νέοι μπορούν να δώ­ σουν τις λύσεις. (Για αναγνώστες από 8 ετών) [ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Γ. ΤΣΟΥΠΡΟΥ]

- Πάνία ω Γε$ρομμέ';α

- Ούζε AySpos οόιε ΓM lm Οι Πνεύμαmts to y I z y tr x i

- O j U vaq u taM Ss id u

M a p ip u t u jp m m u

- lay φα my Z'Jh ?jji toy Bayato

- To ύύο όρια - Iio/tospDi navy s o yj Ψι/νζοφία,

m y ΨιιχοΜφι koj toy Husarjspo - ΒιΖίύα m i ήύ&οι i m Β οφ μ /iy y

Βιβλία και Μύθο

ί ων Βογόμιλων

*

[4 α Κυκί»Φ 0Ρ /JLP - 7 P S Z A J II m

ll® r $ m

n o 3322217,n o s

m

[

Δ I A B A Z Q ]

Π Α Ι Δ Ι Κ Η

Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α

Ερευνητές, 2007_____________________ Εικονογράφηση: Nilesh Mistry Μετάφραση: Μαριάννα Τζιοντζή σελ. 192, τιμή: 22,10 ευρώ

________________ N eil Philip Μ ύ θοι απ ' όλο τον κόσμο

σ ύγχρονος άνθρωπος \ \ v y έχει ελάχιστες πιθανότη­ τες να βιώσει τους αρχαίους μύ­ θους το ίδιο έντονα με τους λαούς που τους έπλασαν. Πάντα στους μύθους θα υπάρχουν στοιχεία που δεν θα μπο­ ρούμε να καταλάβουμε ή που έχουν διαστρεβλωθεί από τη μετάφραση ή την προφορική διάδοσή τους. Αλλά, όπως και με την ποίηση, οι μύθοι απωθούν όσους ζη­ τούν άμεση εξήγηση και γοητεύουν όσους είναι πρό­ θυμοι να ακούσουν και να μάθουν. Κατά τον Αριστο­ τέλη: «ο φιλόμυθος φιλόσοφός πώς εστιν», δηλαδή «όποιος αγαπά τους μύθους είναι φιλόσοφος». Αυτά γράφονται, μεταξύ άλλων, στην εισαγωγή του εξαιρετι­ κού βιβλίου των εκδόσεων Dorling Kindersley (εγγύη-

ση ποιότητας στο χώρο), που αποδίδεται στα ελληνικά από τη Μαριάννα Τζιαντζή (απορία: το Μπήβουλφ απο­ δίδει σωστά το Beowulf;). Τα παιδιά θα το χρησιμοποιή­ σουν ως εγκυκλοπαιδικό λεξικό, οι νέοι και οι μεγαλύ­ τεροι ως διαφωτιστικό και ευχάριστο ανάγνωσμα. Χω­ ρισμένο σε θεματικές ενότητες («Μύθοι για τη δη­ μιουργία», «Γονιμότητα και καλλιέργεια της γης», «Θεοί και θνητοί», «Οράματα του τέλους» κ.λπ.), συγκεντρώ­ νει μύθους και θρύλους των Αβοριγίνων, Αγγλοσαξώνων, Ινδιάνων, Αιγυπτίων, Ελλήνων, Ινδών, Κελτών, Ιρ­ λανδών, Σουμερίων, Σκανδιναβών, Χετταίων, Κινέζων, Περσών, Πολυνησίων, Αφρικανών, Ιαπώνων και άλλων, αποδεικνύοντας έτσι τον παρόμοιο τρόπο που σκέφτε­ ται, ελπίζει και φοβάται ο άνθρωπος όπου γης.

___________________________________ Ο ι εξω π ραγματικές π εριπ έτειες του Αλφ ρ εντ Κροπ

______________________Μεταίχμιο, 2006 Εικονογράφηση: Ναταλί Νοβί Μετάφραση: Βούλα Γεωργακάκου σελ. 272, τιμή: 12,00 ευρώ

ΡικΓιάνσι

[ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ Γ. ΤΣΟΥΠΡΟΥ]

Κ

θούρου. Περίεργα συμβαίνουν, απίθανες ανατροπές κι ο έφηβος πρέπει να ...σώσει τον κόσμο από επικείμενη καταστροφή. Ένα μυθι­ στόρημα που ταξιδεύει στο χρόνο με εκπλήξεις, το οποίο με το σα­ σπένς αλλά και το χιούμορ κρατά τον αναγνώστη σε αγωνία. Διαβάζεται και από μεγάλους, λάτρεις της λο­ γοτεχνίας του φανταστικού. (Για αναγνώστες εφήβους)

(Τ,

Μεταίχμιο, 2007____________________________________________________ Ρένο ΣίββΟΠΟύλου Εικονογράφηση: Βικτώρια Καπλάνη Ο Μ οναχούλης ο Τραμπ άλας οελ. 36, τιμή: 9,00 ευρώ

αι ποιον δεν θέλγουν οι διαδρομές στο άγνωστο και το εξωπραγματικό! Άλλωστε μια τέτοια κοινή δια­ πίστωση, η καλή λογοτεχνία έχει τη δυνατότητα να τη μεγεθύνει εξακοντίζοντάς την σε απροσμέτρητους τό ­ πους φαντασίας. Κι εδώ είναι το παράξενο: ενώ γνωρί­ ζεις, «ζεις» αυτή την πραγματικότητα και μάλιστα «δι­ δάσκεσαι» από αυτήν. Ίσως γιατί το μεταφυσικά άγνω­ στο να αποτελεί βήμα για την προσωπική ελευθερία. Εί­ ναι η ιστορία ενός δεκαπεντάχρονου αγοριού που μα­ ζί με το θείο του, ο οποίος θέλει να λύσει το οικονο­ μικό τους πρόβλημα, κλέβουν το σπαθί του βασιλιά Αρ-

-r-mMi.iTii· ... »

.. χ

ολύ ευπρόσδεκτη είναι αυτή η μικρή ιστορία της Ρένας Σιβροπούλου, επί­ κουρης καθηγήτριας Διδα­ κτικής Μεθοδολογίας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπια­ γωγών τού Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας. Αν κρί­ νουμε, δε, από το ν τίτλο του προηγούμενου βιβλίου της, Ταξίδι στον κόσμο των εικονογραφημένων μικρών ιστο­

Π

140

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ12007

[ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

ριών, έχει ασχοληθεί και θεωρητικά με το είδος της «μι­ κρής ιστορίας» για παιδιά. Ο Μοναχούλης γίνεται συ­ μπαθής και μόνο με το όνομά του, ενώ η ιστορία του είναι ενδιαφέρουσα αλλά και οικεία στα παιδικά βιώμα­ τα. Η πολύ γλυκιά εικονογράφηση της Βικτώριας Κα­ πλάνη (φαίνεται ότι ασχολείται και με τη ζωγραφική) κά­ νει το όλον του βιβλίου αξιαγάπητο. (Για αναγνώστες και ακροατές από 3 ετών) [ΓΙΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΔΑΤΟΣ]

ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΩ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Florence Doutremepuich, Frangoise Perraud

Ι θ ϋ δ θ κυκλοφορεί επίσης

Η ΦΑΡΜΑ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ 3-4 ΕΤΩΝ

ΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΑ ΖΩΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ 4-5 ΕΤΩΝ

ΔΗΜΟΤΙΚΟ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ Γιώργος Π. Καψάλης Β ΙΒ Λ ΙΑ

ΓΙΑ ΤΟ Γ Ο Ν ΙΟ

ΠΑΙΖΩ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΩ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ

ΟΙ ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΟΙ ΤΟ ΒΟΥΝΟ 5-6 ΕΤΩΝ

Δ Ι Α Θ Ε Μ Α Τ Ι Κ Α

Μ. Guirao-Jullien, Μ. Marchal Β Ι Β Λ Ι Α

Γ ΙΑ

ΤΙΣ

Από την Α' στη Β' Δημοτικού Από τη Β' στην Γ Δημοτικού Αθανασία Στέφου-Βουδούρη Κωνσταντίνος Πιτταράς ΚΑΙ ΤΟΝ

Δ Ι Α Κ Ο Π Ε Σ

ΚΕΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΠΕΣ Από την Γ στην Δ ' Δημοτικού Κωνσταντίνος Πιτταράς

Ε Κ Π Α ΙΔ Ε Υ Τ ΙΚ Ο

Μ

διηγήματά^για μαθητές Σ τ ’ Δημοτικού και Γυμνασίου με αφορμή την ανάγνωση του νέου βιβλίου της Αλκής Ζέη Ο ψεύτης παππούς

Γλώσσα και επικοινωνία Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΑ ΤΗΝΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗΤΗΣ Κυριακή Αδαλόγλου

ΠΡΑΚΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΚΑΙ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Δημήτρης Μπούκας

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΕΔΡΟΣ: Γ. ΓΕΝΝΑΔΙΟΥ 3, ΑΘ ΗΝΑ 106 78 · ΤΗΛ.: 210 38.09.712 · e-mail: edu@kedros.g

Έλενα Χουζούρη

Το άγριο σχολείο ε τ α π έ ν τ ε μέχρι σ ή μ ερα μ υ θ ισ το ρ ή ­ μ α τα τ ο υ ο Γεράσι­ μος Δ ενδ ρινό ς έχει δη μ ιουρ­ γήσει ένα π ρ ο σ ω π ικ ό λ ο γ ο ­ τε χ ν ικ ό σό μ π α ν, α να γ ν ω ρ ί­ σιμο σε όσ ο υ ς το ν π α ρ α κ ο ­ λ ο υ θ ο ύ ν . Π ίσ ω α π ό τ ις γ ρ α μ μ ές το υ μ π ο ρ ε ί κ ανείς να διαβάσ ει επ ιρ ρ ο ές α π ό τ ο ν Γιώ ργο Ιω ά ννο υ , α λλά και α π ό έν α ν π ο ιη τή τη ς ίδιας γ εν ιά ς και κ α τα γ ω γ ή ς μ ε το ν π ρ ώ το : Τον ΝίκοΑ λ έξη Α σ λά νογλου. Έ ρημες, α νή σ υ χες, σ κ ο τειν ές ψ υ χές, με ε ρ ω τικ έ ς π ρο σ δ ο κίες χ ω ­ ρίς ο υ σ ια σ τικό α ντίκ ρ ισ μ α ή α ν τα π ό κ ρ ισ η , με ερ ω τικ ή , σ υνήθω ς, δ ια φ ο ρ ε τικ ό τη τα , κ υ κλο­ φ ο ρ ο ύ ν σ τις λαϊκές, δ υ τικ έ ς συνοι­ κίες τ η ς Α ττικ ή ς , σ ' έν α π ερ ιβ ά λ λ ο ν α σ φ υ χ τικ ό , υπ ο β α θ μ ισ μ ένο , π λ η κ τι­ κό, χ ω ρ ίς δ η μ ιο υ ργικές ε ξό δ ο υ ς δια ­ φ υ γ ή ς . Α υ το ί οι τό π ο ι δ εν α π ο τ ε ­ λ ο ύ ν α π λώ ς τ ο φ ό ν το γ ια να α κουμπ ή σ ο υ ν οι ισ το ρ ίες τ ω ν η ρώ ω ν το υ σ υ γ γ ρ α φ έ α α λλ ά είναι οι ίδιοι α φ η γ η ­ μ α τικ ή σ υνθήκη, και μ ά λισ τα τό σ ο ισχυρή ώ σ τε ν α δ η μ ιο υ ρ γ είτα ι μια ιδ ια ίτερ η π ο ιη τικ ή , ό π ω ς α κρ ιβώ ς και σ το ν, κ α τε ξ ο χ ή ν δ ιδ ά ξα ν τα τ ο εί­ δος, Γιώ ργο Ιω ά ννο υ . Σ τ ο τ ε λ ε υ τα ίο το υ μ υ θ ισ τό ρ η μ α Φ ρα γή εισερχομ έ­ ν ω ν κ λή σ εω ν ο Γεράσιμος Δ ενδρινός κάνει έν α ά λμ α και α π ό τ ις δ υ τικ ές σ υνοικίες τ η ς Α ττ ικ ή ς π η γα ίνει σ τις δ υ τικ έ ς σ υνοικίες τ η ς Θ εσ σ α λο νίκης, α νο ίγ ο ν τα ς μια ά μεσ η λο γ ο τεχ ν ικ ή συνομιλία με το ν θεσ σ α λο νικέα μέν το ρ ά το υ . Το σ ημερινό λ α ϊκό σ το ι­ χ είο π ο υ σ υ μ π λ η ρ ώ ν ετα ι και α π ό

Μ

Γέρόοιμος Δενδρινός

Φ ραγή εισ ερ χ ο μ έν ω ν κ λή σ εω ν Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2006 σελ. 507, τιμή: 19,00 ευρώ

14-2

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

τ ο υ ς τ ο υ ς οικονομικούς μ ετα ν ά σ τες είναι εγ κ α τεσ τη μ έν ο σ τα δ υ τικ ά τη ς π όλης. Εκεί εγ κ α θ ισ τά τ ο υ ς ήρω ές τ ο υ ο σ υ γ γ ρ α φ έα ς. Ό π ω ς και σε ό λα τ α μ υ θ ισ το ρ ή μ α τά το υ έτσ ι και σ ' α υ τό τη ν ιδια ίτερ η α τμ ό σ φ α ιρ α π ο υ α να δ ύ ετα ι α π ό κά θε σελίδα το υ τ η δη μ ιο υ ρ γ εί η π ο ιη τικ ή τ ω ν χ ώ ρ ω ν σ το υ ς ο π ο ίο υ ς κινο ύ ν τα ι οι ήρω ές τ ο υ . Το μ ά τι τ ο υ σ υ γ γ ρ α φ έ α - κ α ι β έ­ βα ια και τ ο υ α ν α γ ν ώ σ τ η - τ ο υ ς α κ ο ­ λ ο υ θ εί ό π ο υ κι α ν π η γα ίνουν, π ερ ­ π α το ύ ν , κ ά θ ο ν τα ι, μ ετα κ ιν ο ύ ν τα ι, εί­ τ ε με μηχ α νή ε ίτε με α υ το κ ίν η το , δεν είναι λίγ ες οι φ ο ρ ές μά λισ τα π ο υ δί­ νετα ι έν α δ ίκτυ ο π λ η ρ ο φ ο ρ ιώ ν με κάθε λ ε π το μ έρ εια σ χ ετικ ά με δρό­ μους, π λ α τείες , σ χολεία , κ α φ ετέρ ιες , μ π α ρ , χ ώ ρ ο υ ς ά θ λη σ η ς, λ ο υ τρ ά κ.λπ . Ω σ τό σ ο τ ίπ ο τ ε τ ο σ ημ α ν τικ ό δεν γ ίν ετα ι μέσ α σ ' α υ το ύ ς τ ο υ ς χ ώ ­ ρ ους και οι ήρ ω ές μοιά ζο υ ν ν α π ερ ι­ φ έρ ο ν τα ι και ν α κινο ύ ν τα ι χ ω ρ ίς κ α ­ νέν α σ κοπ ό, α νερ μ ά τισ το ι, με μια εμ ­ φ α ν ή α ίσ θησ η α ν ικ α ν ο π ο ίη το υ ή α ν εκ π λ ή ρ ω το υ . Το σ η μ α ν τικ ό σ το ι­ χ είο είναι ό τι οι ή ρ ω ές είναι νέοι ή π ο λ ύ νέοι. Δ ύ ο είνα ι οι κ εν τρ ικ ές ηρω ίδες τ ο υ μ υ θ ισ το ρ ή μ α το ς π ο υ π υ ρ ο δ ο το ύ ν και τις δύο π α ρ ά λ λ η λ ες και κ ά π ο τ ε δ ια π λ εκ ό μ εν ες α φ η γ ή ­ σεις. Η Α λεξά ν δ ρ α , μια ε ξα ιρ ετ ικ ά μονα χική, μ ' ένα ν π ερ ίερ γ ο τρ ό π ο θρησ κευόμενη, ν έα γ υνα ίκα , εν τελ ώ ς σ τερ η μ ένη ερ ω τικ ά , με έν το ν ες όμω ς ερ ω τικ ές φ α ν τα σ ιώ σ εις , η ο π ο ία έχει ω ς ερ ω τικ ό α ν τικ είμ ε ν ο τ ο υ π ό θ ο υ και τω ν σ υνα ισ θ η μ ά τω ν τ η ς ένα ν π α ν τ ρ εμ έν ο σ υνομήλικό τ η ς π ερ ί­ π ο υ ά νδρ α, επ ίσ ης θρησ κευόμενο, το ν Ιγν ά τιο , το ν οπ οίο σ υ ν α ντά σε θ ρ η σ κ ευ τικ ές εκδηλώ σ εις. Η ά λλη

ηρω ίδα, η δ ε κ α ε π τά χ ρ ο ν η Ν ά ν ο υ , ε ί­ ναι α νεψ ιά τ η ς Α λ εξά ν δ ρ α ς και υ π ό τη ν επ ίβ λ εψ ή τ η ς όσο οι γ ο ν είς τ η ς π ρ ώ τη ς θ α βρ ίσ κο ντα ι σ το ε ξω τε ρ ι­ κό. Η θ εία π ε ρ ιφ έ ρ ε τα ι ά σ κο π α σ' έν α ν κόσ μο κ λ εισ τό , μ όνη μ ε το ν α νικ α ν ο π ο ίη το έ ρ ω τά τη ς . Η α ν ε ­ ψ ιά π ε ρ ιφ έ ρ ε τα ι σ ' έν α ν ν εα ν ικ ό κ ό ­ σ μο α ν ε ρ μ ά τισ το , γ ε μ ά τ ο βία, ε π ι­ θ ε τ ι κ ό τ η τ α , έ λ λ ε ιψ η ο υ σ ια σ τικ ή ς ε π α φ ή ς α λ λ ά και τρ ο μ ε ρ ή ς α νά γ κ η ς γ ι' α υ τή ν . Το σ χ ο λείο α π ό χ ώ ρ ο ς π α ιδ εία ς και α γ ω γ ή ς μ ε τ α τ ρ έ π ε τ α ι σε χ ώ ρ ο ψ υ χ ικ ή ς δ ιά β ρω σ η ς, μ ε ­ τά λ λ α ξη ς τ ω ν ρ ό λ ω ν τ ω ν κ α θ η γ η ­ τώ ν , ο ικο ν ο μ ικ ή ς δ ια π λ ο κ ή ς , γ εν ικ ή ς α π α ξίω σ η ς. Ο ι σ ελίδ ες α υ τ έ ς είναι α π ό τ ις π ιο δ υ ν α τέ ς το υ μ υ θ ισ το ρ ή ­ μ α το ς το υ Γερ άσ ιμου Δ ενδ ρ ινο ύ . Και τ ο μ υ θ ισ τό ρ η μ α ω ς σ ύ νο λο ; Δ υ σ τ υ ­

χ ώ ς , οι ε μ φ α ν ώ ς φ ιλ ό δ ο ξο ι σ τό χ ο ι π ρ ο σ κ ρ ο ύ ο υ ν σ τη ν έλ λ ειψ η ο ικο ν ο ­ μίας, σ τη ν α φ η γ η μ α τικ ά ά νισ η α ν τ ι­ μ ε τώ π ισ η τ ω ν δ ύο κό σ μ ω ν - η ζ υ γ α ­ ριά γ έρ ν ει υ π ερ β ο λ ικ ά π ρ ο ς τ ο ν κ ό ­ σμο τ η ς Ν ά ν σ υ - και β έ β α ια σ τη μη π ε ισ τ ικ ό τ η τ α το υ κόσ μου τ η ς Α λ ε­ ξά ν δ ρ α ς . Το ε ύ ρ η μ α τ η ς θ ρ η σ κ ευ τι­ κ ό τ η τ α ς δ ύ σ κ ολ α π είθ ει. Ε κτός α ν τ ο σ υ ν δ έσ ο υ μ ε με τ ο δ ίπ ο λ ο α μ α ρ τία -ε ν ο χ ή . Π ο ια α μ α ρ τ ία ό μ ω ς υ π ά ρ χ ε ι εδ ώ ; Α π ο μ έν ο υ ν η σ τέρ εη α τμ ό σ φ α ιρ α τ ω ν χ ώ ρ ω ν και η τ ο λ ­ μη ρή διείσδυση και α π ο κ ά λ υ ψ η τ ο υ ά γρ ιο υ κόσ μ ο υ π ο υ μ π ο ρ ε ί ν α κ ρ ύ ­ β ε τα ι σ ή μ ερ α π ίσ ω α π ό τ η ν τ α μ π έ ­ λ α «Σ χολείο». Και είνα ι α υ τ ά τ α σ το ιχ ε ία π ο υ ω θ ο ύ ν σ τη , με α ρ κ ε τ ό ε ν δ ια φ έ ρ ο ν , α νά γ ν ω σ η το υ μ υ θ ι­ σ το ρ ή μ α το ς . ■

ΕΚΔΟΣΕΙΣ

SCRIPTA

ISBN 978-960-7909-82-4 ΜΕΤΑΦ ΡΑΣΗ: Τ ΙΤΙΚ Α Δ ΗΜ ΗΤΡΟ ΥΛΙΑ ΣΕΛ. 528

Ασκληπιού 10, 106 79 Αθήνα · Τηλ. 210 36 16 528, Fax: 210 36 16 529 · e-mail: scripta@hellasnet.gr · www.scripta.gr

[

δ ι α β α ζ ω ] Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

Αγγελική Βουλουμάνου

Η δύσκολη ενηλικίωση τ ο μ υ θ ισ τό ρ η μ α Ο ψ εύ ­ τη ς π α π π ο ύ ς ξε δ ιπ λ ώ ν ε­ τα ι η τ ρ υ φ ε ρ ή σ χέση ενό ς π α π π ο ύ μ ε το ν εγ γονό το υ , σ τη σημερινή Αθήνα. Π α π ­ π ο ύ ς και εγ γο νό ς σ υ νδ έοντα ι σ τε ν ά α π ό τ η ν κ α θ η μ ερ ιν ή ε π α φ ή το υ ς , επ ειδ ή τ α α π ο ­ γ ε ύ μ α τα ο π α π π ο ύ ς έρ χ ετα ι ν α σ υ ν τρ ο φ εύ σ ει το ν εγ γονό τ ο υ σ το σ π ίτι μέχρι ν α γ υ ρ ί­ Αλκή Ζέη σουν οι γ ο ν είς το υ . Α π ' τ η μια η Ο ψ εύτη ς α υ θ ύ π α ρ κ τη και συ να ισ θ ημα ­ τικ ά π λο ύ σ ια σχέση π α π π ο ύ ­ π απ π ούς δ ω ν - εγγο νιώ ν κι α π ' τη ν άλλη Εκδόσεις Κέδρος, 2007 η σύ γχρο νη π ρ α γ μ α τικ ό τη τα σελ. 155, τιμή: 10,00 ευρώ μ ε τη ν π ο λ ύ ω ρ η α π ο υ σ ία τω ν γο νιώ ν, π ο υ σ υχνά κάνει το υ ς π α π π ο ύ δ ε ς υ π ο κ α τ ά σ τ α τ α σ τη ν καθ η μ ερ ινή φ ρ ο ν τίδ α και α να τρ ο φ ή τω ν εγ γ ο ν ιώ ν το υ ς , κ ά νο υ ν τ ο βιβλίο ε λ κ υ σ τικό ε ξ ορισμού. Ο δ εκά χ ρο νο ς εγγο νό ς τ ο υ βιβλίου τη ς Α λκή ς Ζ έη , ο Α ν τώ ν η ς, τ α υ τ ίζ ε ­ τα ι με π ο λ λ ά σημερινά π α ιδ ιά. Π η­ γαίνει σ το ολο ή μ ερο σχολείο, δυσα­ ν α σ χ ε τε ί με το υ ς γο ν είς το υ , ιδ ια ίτε­ ρα με τ η μ η τέ ρ α το υ , γ ια τ ί λ είπ ουν α τέ λ ε ιω τε ς ώ ρ ες σ τη δο υ λειά το υ ς , δ έ χ ε τα ι τις φ ρ ο ν τίδ ε ς τ η ς ρω σίδας οικια κή ς βο ηθού, το ν α π α σ χ ο λ εί η π α ρ ο υ σ ία μ ε τα ν α σ τώ ν σ τη ν τ ά ξ η το υ , γ ιο ρ τά ζ ε ι τ α γεν έθ λ ιά τ ο υ σ τα G oo dy's, δ ιαβ άζει Χάρυ Π ό τε ρ , π ά ει δ ια κ ο π ές με το ν π α π π ο ύ το υ γ ια τ ί οι δ ικο ί το υ δ εν έχ ο υ ν ά δεια . Ο π α π ­ π ο ύ ς ό μ ω ς είναι α λλιώ τικο ς. Σ υ ν τα ­ ξιο ύ χ ο ς η θοπ οιός, γ ύ ρ ω σ τα ογδό­ ντα , τα γ μ έ ν ο ς υ π ο σ τη ρ ικ τή ς τ ω ν α ν ­ θ ρω π ίνω ν δ ικα ιω μ ά τω ν , με π ο λ ύ τιμ ο α π ό σ τα γ μ α π είρ α ς και εμ π ειρ ίες έ ξω α π ό τ α συνηθισμένα, είναι γ ια το ν

Σ

144 -

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Α ν τώ ν η π η γ ή α π ίθ α ν ω ν ιστοριώ ν. Τόσο α π ίθ α ν ω ν π ο υ φ θ ά ν ει ν α χ α ρ α ­ κ τη ρ ίζει το ν π α π π ο ύ το υ ψ εύ τη . Η ισ τορ ία τ η ς ζω ή ς τ ο υ π α π π ο ύ , π έρ α γ ια π έρ α α ληθ ινή, φ τιά χ ν ει τ ο δ εύ τερ ο επ ίπ εδ ο το υ μυ θ ισ το ρ ή μ α ­ το ς , σ υ ν θ έτο ν τα ς μέσα α π ό τ ις θ εα ­ τρ ικ έ ς α φ η γ ή σ εις το υ , π λ α ισ ιω μένες κ ά π ο τ ε κι α π ό α π α γ γ ελ ίες σ τίχω ν τ ο υ Ρίτσου κι α π ο σ π α σ μ ά τω ν το υ Σ α ίξπ η ρ , τ ο π ο ρ τρ έ το εν ό ς α νθρ ώ ­ π ο υ π ο υ έχει α γ ω ν ισ τεί γ ια α το μ ικ ά και σ υλλογικά ιδεώ δη κι έχει δ ια τη ρ ή ­ σει με σ υ ν έπ εια σ τά σ η υ π ερ ο χ ή ς α π έν α ν τι σε κ α τα σ τά σ εις δύσ κολες και α ν τ ίξο ες . Γν ω ρ ίζο ν τα ς όλο και π ερ ισ σ ό τερ ο το ν π α π π ο ύ το υ μέσα α π ό τ ις ισ τορ ίες το υ , ο εγ γονός -κ α ι μ α ζί τ ο υ και ο α ν α γ ν ώ σ τη ς τ ο υ βι­ β λ ίο υ - βα δίζει σ το δικό το υ δρόμο α υ το γ ν ω σ ία ς και ω ρίμα σης. Σ ε όλη τ η διά ρ κ εια τ ο υ βιβλίου η π ε ­ ρ ιέρ γ εια τ ο υ α να γ ν ώ σ τη σ υ νδα υλίζε­ τα ι α π ό τ ο μυ σ τή ρ ιο τ η ς α π ουσ ία ς τ η ς για γιά ς, π ο υ κάνει το ν Α ν τώ ν η ν α φ τιά χ ν ει με τ η φ α ν τα σ ία τ ο υ διά ­ φ ο ρ α σ ενά ρια γ ια τη ν ύ π α ρ ξή τη ς . Έ να εκ π λ η κ τικ ό σ υ γ γ ρ α φ ικ ό εύρημα , π ο υ κ α το ρ θ ώ ν ει να κεντρίσ ει τ ο εν­ δ ια φ έρ ο ν και να οδηγήσει τη ν π λοκή σ τη ν κ ορύφ ω σ ή τη ς . Σ τη μ υ θ ισ το ρ η μ α τικ ή διαδρομή τω ν δύο βα σ ικώ ν ηρώ ω ν, π α π π ο ύ κι εγγ ονού, ο α ν α γ ν ώ σ τη ς σ υ ν α ντιέτα ι με ισ τορικά γ εγ ο ν ό τα και κοινω νικά ζ η ­ τ ή μ α τα . Π ρόθεσ η τ η ς Α λκής Ζ έη και σ ' α υ τό τ ο βιβλίο τ η ς είνα ι να μυήσει δ ίνο ντα ς τη ν α φ ο ρ μ ή . Ε π ικ εντρ ώ ν ε­ τα ι, κυρίω ς, σ το ν α οδηγήσει το υ ς ήρ ω ές τ η ς σ τη δική τ ο υ ς κάθαρση. Η Α λκή Ζ έη α να π λ ά θ ει με τ η γ ρ α φ ή τ η ς π ρ ο σ ω π ικ ές τ η ς εμπ ειρ ίες, κρα-

1

Δ I A B A Ζ Ω B I B A I O K P I T I K H J

τ ώ ν τ α ς τη ν α π α ρ α ίτη τ η α π ό σ τα σ η α π ό τ ο α υ το β ιο γ ρ α φ ικ ό σ το ιχείο , ώ σ τε ν α μη γ ίν ετα ι μ ελ ο δ ρ α μ α τική , ε π ιτρ έ π ο ν τα ς ό μ ω ς σ το υ ς ή ρ ω ές τ η ς ν α βλέπ ο υ ν τ α π ρ ό ιγ μ α τα με τη δική τ η ς θεώ ρ η σ η . "Ετσι, μ π ο ρ ε ί σ το ν π α π π ο ύ το υ βιβλίου κάπ οιοι ν α α να ­ γ ν ω ρ ίζο υ ν το ν σ ύ ν τρ ο φ ο τη ς ζω ή ς τ η ς Γιώργο Σ εβα σ τίκ ο γ λ ο υ ή και τη ν ίδια α κό μ α , ω σ τό σ ο ο « ψ εύ τη ς π α π ­ πούς», Μ ά ρ ιο ς Δ ά ρρα ς, είναι έν α ς α υ θ εν τικ ό ς χ α ρ α κτή ρ α ς , μέσ ω το υ ο π οίου η σ υ γ γ ρ α φ έ α ς εκ φ ρ ά ζ ε ι τις δικές τ η ς θέσεις και α π ό ψ εις σε π λείσ τα θ έ μ α τα σ ύ γχρονου π ρ ο β λ η μ α τι­ σμού. Το ύ φ ο ς τη ς , ό π ω ς π ά ν τ α , λι­ τό , ά μεσο, σχεδόν α υ θ ό ρ μ η το , π είθ ει α π ό λ υ τα τό σ ο γ ια τη ν π α ιδική α φ έ ­ λ εια το υ εγ γο νο ύ όσο και γ ια τη χ α ρ ι­ σ μα τικ ή σ ο φ ία τ ο υ π α π π ο ύ .

Ο ψ ε ύ τη ς π α π π ο ύ ς δεν δια ψ εύδει τ η ν κ α τα σ τα λ α γ μ έν η ά π ο ψ η γ ια τη ν ικ α ν ό τη τα τ η ς Λ λκης Ζ έη σ χ ετικ ά με τη ν ικ α ν ό τη τά τ η ς να συνα θροίζει α να γ ν ώ σ τες μεγ ά λο υ ηλικιακού φ ά ­ σ μ α το ς . Είναι έν α μυθισ τό ρ η μ α π ου, ό π ω ς και ό λ α τ α υ π ό λ ο ιπ α βιβλία τη ς , α π ε υ θ ύ ν ετα ι α ρ χικά σε ν εα ρ ο ύ ς α ν α γ ν ώ σ τες, α λλ ά π ο υ χ ά ρ η σ τη ν ε ι­ λικρινή και διεισ δυτική τ ο υ μ α τιά σε θ έ μ α τα π ο υ α π α σ χ ο λ ο ύ ν ό λ ο υ ς μας, ό π ω ς και σ τη θ α υ μ α σ τή λ ο γ ο τεχ ν ικ ό τ η τ ά το υ , επ ιβ ά λ λ ετα ι γ ια α νά ­ γνω σ η α π ό κ ά θε β ιβλιόφ ιλο ενήλικα . Π έ ν τε σ α γ η νε υ τικ ές εικό ν ες τ η ς Φ ω ­ τε ιν ή ς Σ τε φ α ν ίδ η , π ο υ ξ ε π ε τ ά γ ο ν τα ι α νά μ εσ α σ τις σ ελίδες το υ βιβλίου, ζω ν τα ν ε ύ ο υ ν τ ο υ ς ή ρ ω ες και ε ν τε ί­ ν ο υ ν τ η σ υ ν α ισ θημα τική θ α λπ ω ρ ή το υ . ■

Η Αγγελική Βουλουμάνου είναι σύμβουλος προώθησης βιβλίων και λογοτεχνική πράκτορας

το βιβλιο π ω λείο τω ν βιβλιο π ω λείω ν σ το internet!

1 5 0 .0 0 0 β ιβ λ ία

2 0 β ιβ λ ιο π ω λ εία

www.bazaarbooks.gr

[

δ ι α β α ζ ω ] Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

Διονύσης Κ. Μ αγκλιβέρας

Σ ε επαφή με την πραγματικότητα α βιβλία π ο υ α π ε υ θ ύ ­ ν ο ν τα ι σε π α ιδ ιά και εφ ήβο υς γ ν ω ρ ίζο υ ν ε ξα ιρ ε τικ ή άνθη ση σ τη ν Ελ­ λά δ α τ ις τε λ ε υ τα ίε ς δ ε κ α ε­ τίε ς . Υ π ά ρχο υ ν α ξιο λ ο γ ό τα το ι έλ λ η ν ες σ υ γ γ ρ α φ ε ίς - κ υ ­ ρίω ς γ υ ν α ίκ ε ς - π ο υ α σ χο­ λ ο ύ ν τα ι μ ε α υ τό ν το ν κλάδο τ η ς π ν ε υ μ α τ ικ ή ς δ η μ ιουρ ­ γ ία ς π α ρ ο υ σ ιά ζ ο ν τ α ς β ι­ β λ ία υ ψ η λ ο ύ - π ρ ω τό τυ π ο υ π ερ ιεχο μ έν ο υ , σε ελ κ υ σ τική Γιολάντα Πατεράκη ε μ φ ά ν ισ η /ε ικ ο ν ο γ ρ ά φ η σ η . Ο π λα νήτης το υ Α ν μ ά λισ τα γίνει σύγκριση με δεν ξ έ ρ ω π ο υ τη ν όλη εκ δ ο τική π α ρ α γ ω γ ή α ν τ ίσ το ιχ ω ν χ ρ ο ν ικ ώ ν π ε ­ Εκδόσεις Ψυχογιός, 2007 ριόδω ν (π .χ. τ η ς π ρ ό σ φ α τη ς σελ. 210, τιμή: 7,90 ευρώ ε ικ ο σ α ε τία ς ), τ ό τ ε γ ίν ε τ α ι π ε ρ ισ σ ό τε ρ ο α ν τ ιλ η π τ ή η α δ ια μ φ ισ β ή τη τη λα μ π ρ ή α ν ά π τυ ξη τη ς ελλη νική ς π α ιδ ική ς - νεα ν ικ ή ς λ ο­ γ ο τεχ ν ία ς . Π ρ ά γ μ α τι, τ α τε λ ε υ τα ία , π .χ., χ ρ ό ­ νια έχ ο υ μ ε σ η μ α ν τικ ή μείω ση το υ α ριθ μ ο ύ τω ν εκδ ιδ ό μ ενω ν έρ γ ω ν ελλ ή ν ω ν σ υ γ γ ρ α φ έ ω ν . Π ρ ο τιμ ο ύ ν τα ι α π ό τ ο υ ς ε κ δ ό τε ς κι α π ό τ ο υ ς α να ­ γ ν ώ σ τ ε ς οι μ ε τα φ ρ ά σ ε ις ξέ ν ω ν -γ ν ω σ τώ ν , σ η μ α ν τικ ώ ν, α λλά επ ίσ ης ά λλω ν άσημω ν, μ ε τ ρ ιό τ α τ ω ν - συγ­ γ ρ α φ έ ω ν . Ο ι έ λ λ η ν ες σ υ γ γ ρ α φ ε ίς π α ρ α μ έ ν ο υ ν οι π ερ ισ σ ό τερ ο ι σ το π ε ρ ιθ ώ ρ ιο , α ν α ζ η τ ώ ν τ α ς ε κ δ ό τη (δεν είναι τ η ς σ τιγ μ ή ς ν α ε ξε τά σ ω τ ο υ ς λ ό γ ο υ ς α υ τή ς τη ς , όχι π ά ν τ α α δ ικ α ιο λ ό γ η τη ς, α ρ ν η τικ ή ς εξέ λ ιξη ς ). Α ν τίθ ε τα , λο ιπ ό ν, με τη ν π α ρ α π ά ν ω γε ν ικ ή κ α τά σ τα σ η , ο δ ρ ό μ ο ς γ ια τ ο υ ς σ υ γ γ ρ α φ ε ίς βιβλίω ν γ ια νέο υ ς φ α ίν ε τα ι π ε ρ ισ σ ό τερ ο α νο ιχ τό ς , μ ε­ ρ ικο ί α π ' α υ το ύ ς είναι α ν τα γ ω ν ισ τι­

Τ

1 4 0 ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

κά π ερ ιζ ή τη τ ο ι α π ό τ ο υ ς εκ δ ό τες , έχ ο υ ν ε π ιτύ χ ει δ ιεθνείς α να γ ν ω ρ ί­ σεις, δ ια θ έτο υ ν σ τα θ ερ ό α ν α γ ν ω σ τι­ κό κοινό, με ευ π ώ λ η τα εμ π ο ρ ικ ά α π ο τελ έσ μ α τα . Είναι ιδια ίτερ α α ξιο ­ σ η μ είω το ό τι, σε μια χ ώ ρ α ό π ο υ ε π ί σ α ρ ά ν τα και π λ έο ν έ τη κ α τα β ά λ λ ε­ τα ι ά κα ρ π η π ρ ο σ π ά θ εια γ ια τ α θ έ­ μ α τα π ερ ιεχο μ έν ο υ - λ ειτο υ ρ γ ία ς τ η ς π α ιδ εία ς, οι σ υ γ γ ρ α φ είς τ ω ν βιβλίω ν α υ τή ς τ η ς κ α τη γ ο ρ ία ς έχ ο υ ν βρει τι εν δ ια φ έρ ει, π ρ ο σ ελ κ ύ ει τ α π α ιδιά και το υ ς ν έους, ώ σ τε ν α α π ευ θ ύ ν ο ­ ν τα ι π ρ ο ς α υ το ύ ς με επ ιτυ χ ία . Είναι, επ ίσ ης, ά ξιο ιδια ίτερ ης σ ημα ­ σίας γ ια τη ν εξέλ ιξη τη ς π α ιδικής ν εα νικής λ ο γ ο τεχ ν ία ς ό τι η γεν ιά το υ '30, π ο υ σ ημά δεψ ε θ ετικ ά /εξελ ικ τικ ά τη ν ελληνική λογ ο τεχ ν ία , δεν δ εχ ό τα ν το ν εν λόγω κλάδο ω ς καθα ρή λ ογ ο­ τεχ ν ία α λλά το ν θ εω ρούσ ε ω ς π α ιδ α ­ γω γ ικ ό υλικό (κά τι α ντίσ το ιχ ο συμ­ βα ίνει σ ή μ ερ α ό τ α ν α κα δ η μ α ϊκ ο ί, γ ν ω σ το ί λ ο γ ο τέχ ν ες, κ ρ ιτικ ο ί κ.ά. δεν μ π ορ ούν ν α α ντιδ ια σ τείλ ο υ ν τ ο δοκί­ μιο, π ρ ώ το ς σ υ γ γ ρ α φ έα ς τ ο υ οπ οίου υ π ή ρ ξε ο Π λ ά τω ν , τ ο δύσκολο α υ τό δημιούργημα τ ο υ π εζο γ ρ α φ ικ ο ύ λ ό­ γου, α π ό τ α α π ο μ ν η μ ο ν εύ μ α τα , τ α μ ελ ετή μ α τα , τ α τα ξιδ ιω τικ ά !). Η Π. Δ έλ τα (ίσως και γ ια χ ά ρ η τη ς ) έσ π α ­ σε τ ο φ ρ ά γμ α και σ υνέβ α λε σ το να κα θ ιερ ω θ εί ω ς α υ θ ύ π α ρ κ το ς κλάδος η π α ιδική-νεανική λογ ο τεχ ν ία . Μ ια α π ό τ ις α ξ ιό τ ε ρ ε ς π α ρ ουσ ίες σ το χ ώ ρ ο π ο υ ε ξε τά ζ ο υ μ ε είναι η Γ ιολά ντα Π α τερ ά κ η (έχει εκδώ σ ει 39 βιβλία, έχει κερδίσει 19 π α νελλήνια βρ α β εία και διακρίσ εις). Το κύριο χ α ­ ρ α κτη ρ ισ τικ ό τ ω ν βιβλίω ν τ η ς είναι ό τι με όπ ο ιο θ έμ α κι α ν κ α τα π ια σ τε ί (ισ τορικό, λ α ο γ ρ α φ ικ ό , μυθολογικό,

Β

φ α ν τ α σ ία ς , α π λ ο ύ π α ρ α μ υ θ ιο ύ κ.λπ.) κα το ρ θ ώ ν ει να τ ο φ έρ ει σ τα μ έτρ α τη ς επ ικ α ιρ ό τη τα ς , τ ο υ χ ειρ ο ­ π ια σ το ύ , τω ν όσω ν τ ο π α ιδ ί γν ω ρ ί­ ζει κι α ντιλ α μ β ά ν ε τα ι, σ τις π ρο σ λα μ βά νουσ ες π α ρ α σ τά σ εις π ο υ α υ τό δια θ έτει. Ε π ιπ λέον (ό π ω ς σ ημείω σ α σε α νά λο γο κρ ιτικ ό σ η μ είω μ α σ το π ερ ιο δ ικ ό Ν έ α Σ κ έ ψ η , Μ ά ρ τιο ς 2005) σ το «σ υ γγρα φ ικό οικο δ ό μ η μ α π ο υ δημ ιο υ ρ γ εί η Γ. Π α τε ρ ά κ η η δι­ δ α κτικ ή λ ειτο υ ρ γ ία έρ χ ε τα ι α β ία σ τα , χ ω ρ ίς ν α ενοχλεί, χ ω ρ ίς να π ρ ο τά σ ­ σ ετα ι ή ν α επ ιτάσ σ ει». Μ έσ α σ ' α υ τό τ ο π λαίσ ιο και δ εδ ο μ έ­ νου ό τι τ α λ ο γ ο τεχ ν ικ ά έρ γ α δ ια θ έ­ το υ ν τ α α να γνω ρίσ ιμ α σ ημεία μιας κοινω νία ς ή μιας επ ο χ ή ς, η σ υ γγρα ­ φ έα ς επ ιλέγε ι θ έ μ α τα π ρ ω το π ο ρ ια ­ κά, π ο υ ο δ η γο ύ ν το ν α να γ ν ώ σ τη τη ς ένα βή μα π ιο π έρ α , π ιο μ π ρ ο σ τά . Φ έρ νω σαν π α ρ ά δ ειγ μ α τ ο βιβλίο τη ς Βίλμα, το κο ρίτσ ι-αίνιγμ α, π ο υ α ν α φ έρ ε τα ι σ ' έν α ρ ο μ π ό τ με α ν ­ θρ ώ π ιν ες ιδ ιό τη τες, ή τ ο τε λ ε υ τα ίο τη ς Ο π λ α ν ή τη ς το υ δεν ξ έ ρ ω π ο ύ , όπ ο υ οι ή ρ ω ες ζο υ ν τρ ε λ έ ς π ε ρ ιπ έ ­ τε ιε ς σ ' έν α ν ά γν ω σ το π λ α ν ή τη , ά λ ­ λον α λλά π α ρ α π λ ή σ ιο με εκ είνο υ ς όπ ο υ δ ιεξά γ ο ν τα ι τ α δ ια π λ α νη τικ ά τα ξίδ ια τ ω ν η μ ερ ώ ν μα ς. Η Γ. Π α τε ­ ρά κη α φ ή ν ει ε λ εύ θ ερ ο το ν α να γ ν ώ ­ σ τη τ η ς να κινηθεί, να φ α ν τα σ τε ί, να α υ το δ ο κ ιμ α σ τε ί μ ε εν έρ γ εια ή με τις

[ δ ι α β α ζ ω ] Β Λ I Ο Κ Ρ I Τ I Κ Η

π α ρ εν έρ γ ειες , εν ώ σ τη ν κ α τά λ λ ηλ η σ τιγμ ή έρ χ ε τα ι μέσ ω τω ν η ρώ ω ν τη ς τ ο μ έ τρ ο τ η ς λογ ικ ής γ ια να ε π α ν α ­ φ έρ ει το ν ή ρ ω α (και κ α τ ' επ έκ τα σ η το ν α να γ ν ώ σ τη ) σ το κοινω νικό π λ α ί­ σιο τ η ς επ ο χ ή ς το υ . Η κ ά θ ε γ ρα μμή τ ο υ βιβλίου χ α ρ ίζει ευ χ ά ρ ισ τη α ν ά ­ π α υ λ α , π α ρ ο υ σ ιά ζει δ η μ ιο υ ρ γ ικ ή δράση, π α ρ ά λ λ η λ α ό μω ς π ρ ο β λ η μ α ­ τίζ ε ι γ ια τ α ν έα π ρ ο β λ ή μ α τα , τη ν έα κ α τά σ τα σ η π ρ α γ μ ά τω ν π ο υ α ν τ ιμ ε ­ τω π ίζ ο υ ν τ α π α ιδιά , σ ' έν α ν τε χ ν ο ­ λο γικό κόσμο γ ια το ν οπ ο ίο τ α π ε ­ ρ ισ σ ό τερα α π ό α υ τά δεν είναι ψ υ χ ο ­ λ ο γικά και π ρ α κ τικ ά π ρ ο ετο ιμ α σ μ έ­ να. Το βιβλίο τ η ς Γ. Π α τερ ά κ η έχει τ ο π ρ ο σ ό ν ν α π α ρ ουσ ιά ζει, έσ τω α χνά, τ ο ν έο κόσμο π ρ α γ μ ά τω ν , να π α ρ έ­ χει εικό ν ες α υ το ύ το υ κόσμου. Η ε π α φ ή τ ω ν η ρώ ω ν τ η ς Γ. Π α τε ρ ά ­ κη με τη σ ύγχρονη - ή τη ν επ ερ χ ό μ εν η - π ρ α γ μ α τικ ό τη τα γ ίν ετα ι χω ρίς ν α χ ά ν ε τα ι η θ α λπ ω ρ ή , τ ο κλίμα το υ π α ρα μ υ θ ιο ύ . Γενικά, ο κόσμος τη ς σ υ γ γ ρ α φ έ ω ς, α ν ε ξ ά ρ τ η τα α π ό τ ο θ έμ α π ο υ δ ια π ρ α γ μ α τεύ ε τα ι τ ο κάθε β ιβλίο τ η ς - ό π ω ς και π α ρ α π ά ν ω α ν α φ έ ρ θ η κ ε - π α ρ α μ έν ει π ά ν τ α οι­ κείος, γαλή νιο ς, φ ιλ ικ ό ς π ρ ο ς τ ο π α ι­ δί και το ν νέο. Είναι ο κόσμος το υ π ρ α γ μ α τικ ο ύ , συγχρονικά ό μ ω ς και τ ο υ φ α ν τα σ τικ ο ύ , μέσα σ το ν ο π οίο κ ινείτα ι με άνεσ η η Γ. Π α τερ ά κ η με τ ο υ ς ε π ιτυ χ η μ έν ο υ ς ή ρ ω ές τη ς . ■

Ε π ιθ ε ώ ρ η σ η Ψ υ χ ια τ ρ ικ ή ς , Ν ε υ ρ ο ε π ισ τ η μ ώ ν & Ε π ισ τ η μ ώ ν τ ο υ Α ν θ ρ ώ π ο υ ΣΕ

ΟΛΑ

ΤΑ —

ΕΝΗΜΕΡΩΜΕΝΑ ®

Τ α ζίδ β ΐκ ή ς

ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ

Τπλ: 210-3628852

[

δ ι α β ά ζ ω ] Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

Ν. Κ υρ ια ζή ς

Η ελληνική νησιώτικη περιπέτεια ις τ ε λ ε υ τ α ίε ς δ ε κ α ε τίες , μ ε τ ο θ ά ν α το τ ω ν π ρ ω ­ τα γ ω ν ισ τώ ν το υ Β' Π α ­ γ κ ο σ μ ίο υ Π ο λ έ μ ο υ και τ η ν π ά ρ ο δ ο ε ξ ή ν τ α και π ά ν ω χ ρ ό ν ω ν α π ό τ α γ ε γ ο ν ό τα και τ η ν η φ α λ ιό τη τα π ο υ α υ τή η χ ρο νική α π ό σ τα σ η μ π ο ρ εί ν α δώ σει σ το υ ς ε ρ ε υ ν η τέ ς , π α ρ α τη ρ ε ίτ α ι τ ο φ α ιν ό μ ε ν ο τη ς μ ερ ική ς α να σ κ ευ ή ς τ η ς ισ το ­ Anthony Rogers ρ ία ς το υ π ο λ έμ ο υ . Έ να γ εν ι­ Τ ο ο λ ίσ θ η μ α κ ό τε ρ ο φ α ιν ό μ ε ν ο , π ο υ τ ο υ Τ σ ό ρ τσ ιλ ισχύει και γ ια τ ο ν Β' Π α γ κ ό ­ σμιο, είνα ι και η α ν α τρ ο π ή και επ α ν α ξιο λ ό γ η σ η το υ ρό­ Μετάφραση Μυρτώ Μπιρλιράκη λ ο υ ισ το ρ ικ ώ ν π ρ ο σ ω π ικ ο ­ τ ή τ ω ν , με α π ο τέ λ ε σ μ α , σε Εκδόσεις Ιωλκός, 2007 α κ ρ α ίε ς π ε ρ ιπ τώ σ ε ις , οι σελ. 496, τιμή: 28,00 ευρώ « π α λ ιά νθ ρ ω π ο ι» και « φ α ύ ­ λοι» τ η ς ισ το ρ ία ς ν α π α ρ ο υ σ ιά ζο ­ ν τα ι ω ς π α ρα γ ν ω ρ ισ μ έν ο ι «καλοί», και οι « κα λο ί και μ εγά λοι» όχι ω ς τ ό ­ σο α γα θ ώ ν π ρ ο θ έσ εω ν και ίσω ς τ ε ­ λ ικ ά ν α α κ ο λ ο υ θ ο υ ν π ρ ο σ ω π ικ ά σ υ μ φ έ ρ ο ν τα και εγω ισ μ ο ύ ς. Ιδ ια ίτερ ο εν δ ια φ έ ρ ο ν γ ια τ η ν ελ ληνι­ κή ισ το ρ ία έ χ ο υ ν έρ γ α π ο υ α ν α ­ σ κ ε υ ά ζ ο υ ν ή τρ ο π ο π ο ιο ύ ν , έσ τω , τ α όσα γ ν ω ρ ίζο υ μ ε γ ια τ α γ ε γ ο ν ό τα τ ο υ Β' Π α γ κο σ μ ίο υ π ο υ δ ια δ ρ α μ α τί­ σ τη κ α ν σε ελλ η ν ικ ό έ δ α φ ο ς. Τ έτο ια είνα ι τ ο ε ξα ιρ ε τ ικ ά ε ν δ ια φ έ ρ ο ν Κρή­ τη Ί 9 4 Ί το υ Η λία Φ ιλ ιπ π ίδ η , π ο υ θ έ τε ι βα σ ικά α ν α π ά ν τ η τα ε ρ ω τή μ α ­ τ α γ ια τ ο ρ ό λο τ ο υ Τ σ ό ρτσ ιλ σ τη ν α π ώ λ ε ια τ η ς Κ ρ ή τη ς, και τ ο Ο λ ίσ θ η ­ μ α το υ Τσ όρτσιλ το υ A n th o n y Rogers, γ ια τ α γ ε γ ο ν ό τα το υ 1943 σ το Α ι­ γα ίο . Α π ό μια ά π ο ψ η , τ α δ υ ο βιβλία, και τ α δ ύ ο α π ό τ η ν Ιω λκό, α λληλοσ υ μ π λ η ρ ώ ν ο ν τα ι.

Τ

143

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Ή δ η ο τ ίτ λ ο ς τ ο υ βιβλίου -π ερ ισ σ ό ­ τ ε ρ ο σ τα α γγ λ ικ ά : Η α ν ο η σ ία το υ Τ σ όρτσιλ (fo lly ) - π ρ ο ϊδ εά ζ ει γ ια τ ο «α να θ εω ρ η τικ ό » π ερ ιεχ ό μ εν ό το υ . Το βιβλίο α ν α φ έ ρ ε τα ι σ τη ν π ρ ο σ π ά ­ θ εια τ ω ν Β ρ ετα ν ώ ν ν α κ α τα λ ά β ο υ ν τ α Δ ω δ εκ ά ν η σ α τ ο ν Σ ε π τέ μ β ρ ιο τ ο υ 1943 (Κω, Α έρο, και μερ ικά μ ικ ρ ό τε­ ρα και τ η Σ ά μο), εκ μ ετα λ λ ευ ό μ εν ο ι τ η ν ιτα λ ικ ή σ υ ν θ η κ ο λ ό γ η σ η , μια π ρ ο σ π ά θ εια π ο υ έλ η ξε με α π ο τυ χ ία και σ η μ α ν τικ ές α π ώ λ ειες γ ια τ ο υ ς Β ρ ετα ν ο ύ ς (μία τ α ξια ρ χ ία και α ρ κ ε­ τ ά π λ ο ία , μ ε τ α ξ ύ το υ ς και τ α ελ ληνι­ κ ά α ν τ ιτο ρ π ιλ ικ ά «Βασίλισσα Ό λ γ α » και «Αδρίας»). Ό π ω ς τ ο π α ρ ο υ σ ιά ζει ο Rogers (και ά λλοι π ρ ιν α π ' α υ τό ν ) η επ ιχείρησ η α υ τή ή τα ν κ α ιρ οσ κοπ ική, ά σ χημα σχεδια σ μένη και χρ η σ ιμ ο π ο ιή θ η κ α ν α ν επ α ρ κ είς δ υνά μεις. Ο Τ σ όρτσ ιλ είχε ήδη α π ό τ ο ν Α ' Π α ­ γ κόσ μιο «π ά θος» με τ η ν Α ν α το λ ικ ή Μ ε σ ό γ ειο (επ ιχ ειρ ή σ εις τ η ς Καλλίπ ο λ η ς, 1915), π ο υ εμ φ α ν ίσ θ η κ ε ξ α ­ ν ά τ ο 1943. Ή δ η ό μ ω ς οι π ο λ ιτικ ο ί σ τό χ ο ι τ η ς επ ιχείρ η σ η ς σ τα Δ ω δ ε­ κά νησ α ή τα ν α σ α φ είς: Ή τ α ν π ρ ο ­ σ π ά θ εια ν α δ η μ ιο υ ρ γ η θ εί α κ ό μ α έν α μ έ τω π ο (δ ευ τερ εύ ο ν ) ε ν α ν τίο ν τω ν Γερ μα ν ώ ν π ρ ο ς α π ο φ υ γ ή ή, έσ τω , κα θ υ σ τέρ η σ η το υ κ υρίου μ ε τώ π ο υ σ τη βό ρ εια Γα λλία π ο υ οι Α μ ερ ικ α ν ο ί επ ιζη το ύ σ α ν , α λλ ά οι Β ρ ετα ν ο ί φ ο ­ β ο ύ ν τα ν (ίσω ς έ χ ο ν τα ς ν ω π έ ς τις μν ή μ ες τ η ς α π ο τυ χ η μ έν η ς α π ό β α ­ σης σ τη ν Δ ιέπ η τ ο 1942), π ρ ο σ π ά ­ θ εια ν α π ρ ο σ ελ κ υ σ θ εί η Τ ου ρ κ ία σ το ν π ό λ εμ ο σ το π λ ευ ρ ό τ ω ν σ υμ­ μ ά χω ν ή α κ ό μ α και π ρ ώ το βή μ α γ ια α π ελ ευ θ έρ ω σ η τ ω ν Β α λκα νίω ν με π ρ ο ώ θ η σ η μ ε τά σ τη ν η π ειρ ω τικ ή

[ δ ι α β α ζ ω Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

Ελλάδα, τ η Β ο υ λγα ρία και τ η Ρ ουμα ­ νία, με σ τό χ ο να π ρ ο λ ά β ο υ ν σ τις δ ύο τ ε λ ε υ τ α ίε ς τ η ν κ α τά λ η ψ ή τ ο υ ς α π ό το υ ς Σ ο β ιετικ ο ύ ς . Ό π ω ς σ ω σ τά το ν ίζε ι σ τη ν α ρ χή ο σ υ γ γ ρ α φ έ α ς , η π ρ ο σ π ά θ εια φ α ίν ε ­ τα ι π ω ς έ φ ε ρ ε τ ο σ π έρ μ α τ η ς α π ο ­ τυ χ ία ς μ έσ α τ η ς π ρ ο το ύ α κ ό μ α ξε κ ι­ νήσει, π ρ ώ το ν , γ ια τ ί οι Β ρ ε τα ν ο ί δεν έπ εισ α ν το υ ς Α μ ερ ικ α ν ο ύ ς γ ια τη ν α ν α γ κ α ιό τη τά τη ς , ώ σ τε ν α γ ίνει κοινή σ υ μ μ α χ ικ ή επ ιχ ε ίρ η σ η , και, δ εύ τερ ο ν , και σε σ η μ α ν τικ ό β α θ μ ό ω ς α π ό ρ ρ ο ια το υ π ρ ώ το υ , οι ίδιοι οι Β ρ ετα ν ο ί δ εν δ ιέθ εσ α ν α ρ κ ε τ έ ς δ υ ­ νά μεις. Η έκβα σ η τ η ς μ ά χη ς κ ρ ίθ η κε α π ό τ η ν α ε ρ ο π ο ρ ικ ή υ π ε ρ ο χ ή , ό π ω ς υ π ο γ ρ α μ μ ίζ ε ι ο σ υ γ γ ρ α φ έ α ς . Ο ι Γ ερμανοί, π α ρ ό λ ο π ο υ σ υ νο λικά π ια δ εν ε ίχ α ν α ε ρ ο π ο ρ ικ ή υ π ε ρ ο χ ή , α ν τέδ ρ α σ α ν ιδ ια ίτερ α α π ο φ α σ ισ τι­ κ ά και σ υ γ κ έν τρ ω σ α ν ό λ ες τ ις δ ια θ έ­ σ ιμες δ υ ν ά μ εις το υ ς , 271 α ε ρ ο σ κ ά ­ φ η τ ο ν Α ύ γ ο υ σ το το υ 1943, π ε τ υ ­ χ α ίν ο ν τα ς το π ικ ή υ π ερ ο χ ή . Α ν τίθ ε ­ τα , οι Β ρ ε τα ν ο ί π ερ ιο ρ ίσ θ η κα ν σε ν υ χ τ ε ρ ιν ο ύ ς β ο μ β α ρ δ ισ μ ο ύ ς και π τή σ εις S p itfire α π ό τ η ν Κω, όσο τη ν κ α τείχ α ν , χ ω ρ ίς ό μ ω ς τ ο π λ ε ο ­ ν έ κ τη μ α έ γ κ α ιρ η ς π ρ ο ειδ ο π ο ίη σ η ς α π ό ρ α ν τά ρ (π ερ ιέρ γ ω ς δ εν φ ρ ό ν τι­ σα ν ν α ε γ κ α τα σ τή σ ο υ ν σ το νησί-) και μ ετά με μα κρά ς ε μ β έ λ ε ια ς B eaufighter α π ό τ η ν Κ ύ π ρ ο , π ο υ μ ε ιο ν εκ το ύ σ α ν α π ό τ α μ ο νο θ έσ ια μ ο ν ο κ ιν η τή ρ ια γ ε ρ μ α ν ικ ά κ α τα δ ιω ­ κ τικ ά M e -1 0 9 τ η ς J.G .27. Ο ι Β ρ ετα ν ο ί δ εν χρη σ ιμ ο π ο ίη σ α ν τ α α ε ρ ο π λ α ν ο φ ό ρ α το υ ς (είχ α ν τ ό τ ε το υ λ ά χ ισ το ν 6 δ ια θ έσ ιμ α λ ό γ ω μη ύ π α ρ ξη ς μ εγ ά λη ς γ ερ μ α ν ικ ή ς α π ε ι­ λ ής σ το ν Α τλ α ν τικ ό , μ ε το υ λ ά χ ισ το ν 300 α ερ ο π λ ά ν α ) π ο υ θ α το υ ς έδ ινα ν α ερ ο π ο ρ ικ ή υ π ε ρ ο χ ή , π ρ ο φ α ν ώ ς γ ια τ ί δ εν ή θ ελ α ν ν α τ α δ ια κ ιν δ υ ν εύ ­ σ ουν σ ε μ ια ε π ιχ ε ίρ η σ η γ ια τ η ν

]

ο π ο ία ίσω ς και τ ο ίδιο τ ο Ν α υ α ρ χ είο ε ίχ ε εν δ ο ια σ μ ο ύ ς , θ ε ω ρ ώ ν τα ς τ η δ ε υ τε ρ ε υ ο ύ σ η ς σημα σία ς. Α π ό μ ία ά π ο ψ η , οι επ ιχειρ ή σ εις τη ς Κω - Α έρ ο υ θ υ μ ίζο υ ν τ η ν Κ ρ ήτη τ ο υ 1941, με το υ ς Γερ μα νούς, έ χ ο ν τα ς α ε ρ ο π ο ρ ικ ή υ π ερ ο χ ή , ν α ε π ιτ ίθ ε ­ ν τα ι σε σ υ ν δ υ α σ μέν ες α ερ ο ν α υ τικ ές ε π ιχ ειρ ή σ εις (α π ο β ά σ εις και ρίψ η α λ ε ξ ιπ τω τισ τώ ν ) έν α ν τι τ ω ν α μυν ομ έν ω ν Α γ γ λ ω ν π ο υ είχ α ν μεν υ π ερ ο ­ χ ή σ τη θ ά λα σ σ α , δεν μπ ο ρ ο ύ σ α ν ό μ ω ς ν α τ η ν ε κ μ ε τα λ λ ε υ τ ο ύ ν λ ό γ ω τ η ς α ερ ο π ο ρ ικ ή ς υ π ερ ο χ ή ς τ ω ν Γερ­ μα νώ ν. Το α π ο τέ λ ε σ μ α επ ίσ η ς ή τα ν α ν ά λ ο γ ο . Γερ μα νική νίκη εν α ν τίο ν υ π έ ρ τ ε ρ ω ν α ρ ιθ μ η τικ ά χ ερ σ α ίω ν δ υ ν ά μ εω ν (π ο λύ υ π έρ τερ ω ν , α ν συμ π ε ρ ιλ η φ θ ο ύ ν και οι ιτα λ ικ ές φ ρ ο υ ­ ρ ές π ο υ π ο λ έμ η σ α ν , όχι π ά ν τ α με π ο λ ύ ενθο υ σ ια σ μό, σ το π λ ευ ρ ό τ ω ν Β ρ ετα ν ώ ν ). Το α π ο τέ λ ε σ μ α ό μ ω ς δ εν ή τα ν π ρ ο δ ια γ εγ ρ α μ μ έν ο , γ ια τί, σε α ντίθ εσ η μ ε τ ο 1941, σ τα τέ λ η το υ 1 943 η π λ ά σ τιγ γ α είχ ε γείρ ει π ρ ο ς το υ ς σ υ μ μ ά χο υ ς, π ο υ σ το σ ύ­ ν ο λ ο ε ίχ α ν μ εγ ά λ η υ π ερ ο χ ή (κα ι σ το ν α έρ α ). Ο σ υ γ γ ρ α φ έ α ς π ερ ιγ ρ ά φ ει τ ις μ ά ­ χ ε ς μ ε μ εγ ά λες λ ε π το μ έ ρ ε ιε ς , σ υχνές α ν α φ ο ρ έ ς α υ τ ο π τ ώ ν Γ ερ μ α ν ώ ν, Β ρ ετα ν ώ ν , Ιτα λ ώ ν και Ελλήνω ν, κ α ­ θ ώ ς και σ τη δράση τ ω ν ελλ η ν ικ ώ ν α ν τ ιτο ρ π ιλ ικ ώ ν «Αδρίας», «Βασίλισ­ σ α Ό λ γ α » , «Πίνδος», «Μ ια ούλης» και το υ Ιερ ο ύ Λ ό χ ο υ σ τη Σά μο. Η ελ λη νική έκδ οσ η είνα ι π ο λ ύ καλή α π ό κ ά θ ε ά π ο ψ η , χ ά ρ η σ τις π ρ ο ­ σ π ά θ ειες τ η ς μ ετα φ ρ ά σ τ ρ ια ς Μ υ ρ τ ώ ς Μ π ιρ μ π ιλ ά κ η , το υ επ ιμ ελ η τή τ η ς ο ρ ο λ ο γ ία ς Δ η μ η τρ ίο υ Σ τα υ ρ ό π ο υ λ ο υ και το υ επ ιμ ελ η τή τ η ς έκ δ ο ­ σης Κ ώ σ τα Κ οκκορογιά ννη. Είναι έν α π ο λ ύ εν δ ια φ έρ ο ν βιβλίο, γ ια μια σ χ ε τικ ά ά γ ν ω σ τη σ ελίδα και ελλ η ν ικ ή ς ισ το ρ ία ς, π ο υ α ξίζ ε ι να δια β α σ θ εί. ■ ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

λ Λ Ο )

] Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η δ ι α β α ζ ω

[

Π. Δ. ΜαστροΒημήτρης

Έ νας οδηγός για τις καλβικές σπουδές μεγάλης χρησιμότητος ο συγκεκριμένο βιβλίο φ έ ­ ρει το ν «παλαμικό» τίτλ ο «Ο Κάλβος κι άλλη μια φ ο ­ ρ ά », επ ειδή ο σ υγγρα φέας του, νεοελληνιστής - π α νεπ ισ τημια ­ κός καθηγητή ς κ. Γιώργος Αν­ δρειωμένος, επ α νέρχετα ι στον Κόιλβο με μιαν ακόμη εργασία το υ για το ν π ο ιη τή τω ν Ωδώ ν. Το υπ ό κρίση δημοσίευμα σ χ ετί­ ζετα ι άμεσα με τ ο ογκώ δες έργο Γιώργος Ανδρειωμένος το υ (σελίδες 804, λ ή μ μ α τα Ο Κ ά λβ ο ς κι ά λ λ η 3.734) π ου φ έρει το ν τίτλ ο Βι­ μ ια φ ο ρ ά β λ ιο γ ρ α φ ία Α νδρέα Κάλβου Σ υ νο π τικ ό χρονολόγιο, (1818-1988) και εξέδω σ ε η Εταια να λυ τική εργο γρα φ ία ρεία Ελληνικού Λ ογοτεχνικού και και επ ιλεγμ ένη Ισ το ρικο ύ Αρχείο υ (ΕΛΙΑ) βιβλιογρα φία Ανδρέα 1993. Εξάλλου, ο Κάλβος και τα Κάλβου έργα το υ δεν έπ α υσαν να α π ο ­ τελ ο ύ ν α ντικείμενο μ ελέτη ς τω ν ειδικών ενώ π ολύς λόγος έγινε, επίσης, για το ν επ τα νήσ ιο π οιη­ τή ε ξ α φορ μής τη ς ω δής το υ «Ελπίς Πατρίδος» και το υ βιβλίου το υ Λεύκιου Ζ α φ ειρίου Ο βίο ς και το έργο το υ Αν­ δρέα Κάλβου (1792-1869), π ου εξέδ ω ­ σε τ ο Μ ετα ίχμ ιο (2006). Ο Ανδρειω μέ­ νος, λοιπ όν, «εδικαιούτο», μ ετά α π ό μία δ εκ α π εν τα ετία , να επ ανέλθει στον Κάλβο με ένα νέο βιβλίο, σ υνοψ ίζοντας τ α ουσιώδη για το ν π ο ιητή, διορθώνο­ ν τα ς α βλεψ ίες και π λ ο υ τίζο ν τα ς τ ο βι­ βλίο το υ με π ο λύ τιμ α για τη ν έρευνα ευρετήρ ια . Μ ε το ν τ ρ ό π ο α υ τό ν ο συγ­ γ ρ α φ έα ς π ροσφέρει σ το υ ς ειδικούς με­ λ ετη τές , σ το υ ς φ ο ιτη τέ ς και γενικά σ το ενδιαφ ερόμενο κοινό ένα «vade mecum», έναν χρήσιμο για τις καλβικές σπουδές οδηγό. Το υπ ό κρίση βιβλίο, επ ομένω ς, δεν α π ο τε λ ε ί μόνο μια νέα Βιβλιογραφία Ανδρέα Κάλβου, αλλά και (ιδίως) έναν

Τ

150

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

οδηγό για τη μελέτη τη ς ζω ής και το υ έργου το υ μεγάλου ζακύνθιου π οιητή, α φ ού α) περιλαμβάνει τ α βασικά βιογρα φ ικά και εργογρα φ ικά το υ στοιχεία (βλ. « Σ υνο π τικό χρονολόγιο»), τ α οποία οφ είλει να γνω ρίζει όποιος έρχε­ τα ι σε επ α φ ή με α υτόν, β) κατα γράφ ει διεξοδικά και α να λυτικά όλα όσα α υ­ τό ς δημοσίευσε ή έγρα ψ ε (κα τά γλώσ­ σα, είδος και χρονολογική τά ξη ) και γ) σ υμπ υκνώ νει τη Β ιβλιογρα φ ία π ου προηγήθηκε (έως το 1988) σ τα ουσιώ­ δη δεδομένα τη ς και τη ν συμπληρώνει για τ ο χρονικό διάστημα 1988-2006. Ειδικότερα, η π ρ ω το τυ π ία το υ βιβλίου το υ κ. Ανδρειωμένου - ω ς προς τη ν α να λυτική εργογρα φ ία και τη ν επ ιλεγ­ μένη βιβλιογρα φ ία- έγκειτα ι, νομίζω, σ την οργάνωση και σ την παρουσίαση το υ υλικού. Και πιο συγκεκριμένα: Α. Στην α να λυτική ερ γογραφία: Πέραν το υ ότι ο χρήσ της μπ ορεί να π α ρακο­ λουθήσει με ευκολία π οια είδη καλλιέρ­ γησε ο Κάλβος (σε κάθε γλώσσα π ου χρησιμοποίησε: ελληνικά, ιταλικά, α γ­ γλικά, γαλλικά), είναι σε θέση να δια­ κρίνει και τη ν π ορεία τη ς ωρίμασής το υ (κα τά είδος και κ α τά γλώσσα) σ την εξέλ ιξη το υ χρόνου. Οι π ρ οτιμή­ σεις το υ , οι επιλογές του, οι τόπ οι τη ς δημιουργίας του, οι σχέσεις το υ και άλ­ λα πολλά διαφ α ίνοντα ι α π ό τη συγκε­ κριμένη παράθεση το υ υλικού. Νομίζω ότι έχει ενδιαφ έρον να π ροσέξουμε ότι κά τω α π ό κάθε λήμμα π α ρα τίθεντα ι: 1) Η εγκυρότερη έκδοση κάθε έργου, 2) ά λλ ες σ η μ α ν τικ ές α να δημοσ ιεύσ εις το υ , 3) οι κυριότερες μετα φ ράσ εις το υ και 4) οι κυριότερες ανθολογήσεις του. Έτσι ο χρήσ της έχει άμεση πρόσβαση στη βασική βιβλιογραφία κάθε έργου το υ π οιητή. Η βιβλιογραφία α υ τή ολο­

Β I

κληρώ νεται (ως π ρος τ ο τι έγρα ψ α ν οι άλλοι για κάθε έργο) με τη βοήθεια τω ν σχετικώ ν ευ ρετη ρ ίω ν έργω ν το υ Ανδρέα Κάλβου, τ α οπ οία κ α τα χω ρ ίζο ­ ντα ι σ το τε λ ε υ τα ίο μέρος το υ βιβλίου. Βασικό π λ εο νέκτη μ α τη ς μεθόδου α υ ­ τή ς α π ο τε λ ε ί το ό τι ο χρήσ της δεν χ ρ ειά ζετα ι να πηγαίνει πίσω -μπ ρος στις σελίδες το υ βιβλίου για κάθε έργο. Έτσι και ο μ ελλοντικός εκδ ό τη ς τω ν Ευρισκομένων το υ Κάλβου έχει έτοιμη όχι μόνο όλη τη συναφή βιβλιογραφία αλλά και μία π ρότα σ η κ α τά τα ξη ς το υ σ χετικού υλικού. Β. Στην επιλεγμένη βιβλιο γρα φ ία : Βασι­ κές α ρ ετές τη ς είναι, κ α τά τη γνώ μη μου, οι εξή ς: Ω ς π ρος τις κρίσεις τρ ί­ τω ν: 1) Χω ρίζονται οι α υ το τελ είς εκδό­ σεις α π ό τις δημοσιεύσεις σε περιοδι­ κά, εφ ημερίδες, συλλογικούς τό μ ο υ ς κ.λπ. Έτσι, οι εκ τεν είς συμβολές δεν «χάνονται» μέσα σ τη συμπ αράθεσ ή το υ ς με μ ικρότερης έκτασ ης δημοσιεύ­ σεις, ενώ, παράλληλα, α ναδεικνύονται τα βιβλία π ο υ έχουν γ ρ α φ εί για το ν Κάλβο. 2) Χω ρίζονται οι ελληνόγλωσ­ σες α π ό τις ξενόγλω σσες συμβολές, κάτι π ου νομίζω ότι είναι μάλλον επ ι­ βεβλημένο να γίνεται σε τέ το ιο υ είδους εργασίες. Ω ς π ρος το ν τ ρ ό π ο π α ρ ά θ ε­ σης: α) Κάθε εγγραφ ή, ό τα ν έχει γνω ­ ρίσει π ερισσότερες α π ό μία δημοσιεύ­ σεις, π α ρ ο υ σ ιά ζετα ι ολοκληρω μένη σ το οικείο σημείο, α φ ο ύ κ ά τω α π ό τη ν π ρ ώ τη δημοσίευση το υ λή μ μ α το ς ση­ μειώ νονται όλες οι αναδημοσιεύσεις και εκδοχές το υ . Μ ε το ν τρ ό π ο α υ τό ν εξοικονομείτα ι χώρος, α π ο φ εύ γο ντα ι ά σκοπα ξεφ υ λ λ ίσ μ α τα και α ναδεικνύετα ι η βιβλιογραφία κάθε λήμμα τος-θέμα τος. β) Έτσι εξά γο ντα ι α σ φ α λέσ τε­ ρα δεδομένα για τη ν π ραγμ ατικά π ρ ω ­ τό τυ π η π α ραγω γή ω ς π ρος το ν Κάλβο σ την π ορεία το υ χρόνου, α φ ο ύ οι α να ­ δημοσιεύσεις κ α τα γ ρ ά φ ο ν τα ι κ ά τω α π ό τις π ρ ώ τες δημοσιεύσεις. Σε σχέση με τη Βιβλιογραφία τ ο υ 1993,

I Δ Ι Α Β Α Ζ Ω Λ I Ο Κ Ρ I Τ I Κ Η ■

σ τη Β ιβλιογραφία το υ 2 007 έχουν διορ­ θ ω θ εί τυ χ ό ν αβλεψ ίες, έχει σ υμπληρω ­ θ εί τ ο έω ς το 1988 υλικό με κάποια ση­ μ α ντικά λή μ μ α τα και έχει α π ο φ ευ χθ εί η επ α νάληψ η τω ν ίδιων λημμά τω ν κά­ τω α π ό δια φ ο ρετικές κατηγορίες. Π α ­ ράλληλα, τ ο υλικό έχει «συμπυκνωθεί» σ τα ουσιώδη, ενώ για τη ν μ ετά το 1988 π ερίοδο έχουν π ρο σ τεθ εί οι ου­ σ ιασ τικότερες συμβολές στις καλβικές σ π ουδές (όχι μόνο ω ς π ρος τις κρίσεις τρ ίτω ν αλλά και για τ α τεύ χ η περιοδι­ κώ ν ή τ α π ο ιή μ α τα π ου έχουν αφ ιερω ­ θ εί σ τον Κάλβο, τις μελοποιήσεις έρ­ γω ν το υ , τις κινημα τογρα φ ικές τα ινίες π ερ ί α υ το ύ και τις καλλιτεχνικές δη­ μιουργίες οι οπ οίες α φ ορ μώ ντα ι α π ό τη ν κάλβεια ποίηση). Τα ευ ρετή ρ ια το υ νέου τό μ ο υ τη ς Βι­ β λιο γρα φ ία ς Κάλβου είναι εξα ν τλ η τικά καθώ ς περιλαμβάνει τ α ονόμα τα τω ν π ροσώ π ω ν (ελλήνω ν και ξένω ν), τω ν εκδ ο τώ ν π ο υ εμπ λέκονται σε εργασίες καλβικής φ ύσεω ς, για τ α έν τυ π α π ου φ ιλοξένησ αν τις εργασίες α υ τές, για το υ ς τό π ο υ ς έκδοσής τους, για τις σε­ λίδες σ το Δ ιαδίκτυο, για τ α ιδρύματα και το υ ς θεσμούς π ου αναμείχθηκαν σε δημοσιεύσεις καλβικού ενδιαφ έρο­ ντο ς και, βέβαια, για τ ο τι έχει γ ρ α φ εί για κάθε καλβικό έργο μεμονω μένα. Ο κ. Ανδρειωμένος ξεχώ ρισε και μας έδω σε σ το ν έο βιβλίο το υ 1.300 λήμμα ­ τ α (80 τη ς Εργογραφίας και 1220 τη ς Βιβλιογραφίας το υ Ανδρέα Κάλβου) ω ς «bussola» (= π υξίδα) για τη διεξοδική μ ελέτη το υ π ο ιητή τω ν Ωδώ ν, για το ν οπ οίο ακόμη κινούμαστε ανάμεσα σ το α βέβαια γνω σ τό και σ το μυστηριώ δες άγνω στο. Είναι π ροφ α νές ότι ο συγ­ γ ρ α φ έα ς το υ κρινόμενου έργου α υ τό θέλησε να υποδηλώ σει με τη ν επιλογή το υ λευκού και γκρίζου χ ρ ώ μα τος σ το εξώ φ υ λ λ ο το υ βιβλίου το υ και με τ ο εικ ονιζόμενο σ' α υ τό μισό πρόσω π ο α π ό ένα φ α ν τα σ τικ ό π ο ρ τρ έ το το υ π ο ιη τή . ■

0 Π. Δ. Μασχροδημήχρης είναι ομόχιμος κοθηγηχής Νεοελληνικής Φιλολογίας χης Φιλοσοφικής Σχολής χου Πανεπισχημίου Αθηνών

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

151

[

δ ι α β α ζ ω ] Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

Α λ έ ξ η ς Ζή ρα ς

Μ ακρινή αίσθηση αδελφοσύνης α τ ά τεκ μ ή ρ ιο , ό τα ν έ ν α ς π ο ιη τ ή ς ή ένας π εζο γρ ά φ ο ς α φ ή ν ο υ ν γ ια έν α δ ιά σ τη ­ μα τ α κυ ρίω ς μ ε λ ή μ α τά το υ ς , τ η ν κ υ ρίω ς τέχ ν η τ ο υ ς δ η λ α δ ή , γ ια να α σ χο λη θ ο ύ ν με τ ο έργο και τη ν π ρ ο σ ω π ικ ό τη τα κ ά π ο ιο υ π ρ ο γ ε ν έ σ τερ ο υ τ η ς σ υ ν τε χ ν ία ς , α υ τ ό μά λλο ν σημα ίνει ό τι γ υ ­ Σπύρος Βρεττός ρεύ ο υ ν π ρ ά γ μ α τα α π ό Κ ώ σ τα ς τ α ο π ο ία ελ π ίζο υ ν ό τι θα Κ α ρυ ω τά κη ς α υ ξή σ ο υ ν οι ίδιοι. Θ έλ ω Το εγκώ μιο να π ω , θ α γίν ο υ ν οι ίδιοι τη ς φ υ γ ή ς α ξιό τε ρ ο ι. Και π ά ν τ ω ς η ισ το ρ ία τη ς λ ο γ ο τε χ ν ία ς Εκδόσεις Γαβριηλίδης, 2006 μ ά ς λέει ό τι οι κ ρ ιτικ ές σελ. 349, τιμή: 22,99 ευρώ π ρο σ εγγίσ εις α υ το ύ το υ είδ ο υ ς δ εν είναι κα θ ό λο υ τυ χ α ίες . Υ π ο δ η λώ νο υ ν ή δ η λώ νο υ ν φ α ν ερ ά μια ψ υ χική σ υ γγ έν εια ή, α κ ό μ α π ιο π έ ρ α και π ιο βα θιά, μια μ α κρινή α δ ελ φ ο σ ύ ν η π ρ ο ς τ η ν π ε ρ ιπ έ τε ια π ο υ έζη σ ε α υ τό ς ο «άλλος», ο ο π ο ί­ ο ς όσο π ρ ο χ ω ρ ε ί η κριτικ ή π ρ ο σ έγ γ ι­ ση β λ έπ ο υ μ ε ό τι μ ε τα μ ο ρ φ ώ ν ε τα ι σε ά λλο ν ε α υ τό . Ν α θ υ μ η θ ο ύ μ ε, χ ω ρ ίς βέβ α ια π ρό θ εσ η σύγκριση ς, ο ρισ μέ­ ν α α π ό τ α μ εγ ά λα μ εγ έθ η τ η ς π ο ίη ­ σής μα ς. Λ ό γο υ χάριν, π ό τε , σε π ο ιο χ ρο νικό σ ημείο τ ο υ βίου και το υ έ ρ ­ γ ο υ το υ , και π ώ ς, μ έσ α α π ό π ο ια κρίση σ υνείδησης, δ ια β ά ζε ι τ α Α π ο ­ μ νη μ ο νεύ μ α τα τ ο υ Μ α κ ρ υ γ ιά ν ν η ο Σ ε φ έρ η ς. Ν α α ν α ρ ω τη θ ο ύ μ ε λο ιπ ό ν ξε κ ιν ώ ­ ν τα ς α ν τ ο π ρ ο κ είμ ενο μ ε λ έ τη μ α το υ Σ π ύ ρ ο υ Β ρ ε ττο ύ γ ια τ ο ν Κ α ρ υ ω τά κ η δ ια π ν έ ε τα ι α π ό έ ν α π α ρ α π λ ή σ ιο π ν ε ύ μ α σ υ μ -π ά θ εια ς. Γ ια τί π ρ ό σ χ η ­

Κ

152

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

μ α το υ βιβλίου τ ο υ είναι ό ν τω ς τ α κείμ εν α π ο υ έγ ρ α ψ ε ή οι ά γ ν ω σ τες σ υ νθήκες σ τις ο π ο ίες έζη σ ε ο Καρ υ ω τά κ η ς κ α τά τ ο ο λιγόμη νο π έρ α ­ σμά το υ α π ό τη ν Π ά τρ α , π ρ ο το ύ π ά ρ ει τ η μοιραία ά γου σ α π ρ ο ς τη ν Π ρ έ β ε ζ α . Α λ λ ά α υ τ ά μ ά λλ ο ν δεν φ τά ν ο υ ν γ ια ν α θερμ ά ν ο υ ν τ ο ζήλο ενός σύγχρονου π ο ιη τή , ν α το ν κ ά ­ νουν, με ά λλ α λόγια , να μπ ει σε μια π ερ ιπ έ τε ια γν ώ σ η ς και α να -γνώ σ ης, ό π ω ς έκ α ν α ν τ ο ν Β ρ εττό , ε κ τό ς και α ν υπ ά ρ χει α υ τό π ο υ ονομά σ αμε π ρ ο η γ ο υ μ έ ν ω ς « μα κρινή α ίσ θησ η α δελφ οσ ύνης». Γι' α υ τό και υ π ο θ έ­ τω , χ ω ρ ίς ν α κ ινδυνεύω και π ο λ ύ να π έσ ω έξω , ό τι ο τρ ό π ο ς με το ν ο π ο ίο ο Β ρ εττό ς π ή ρ ε α π ό τ ο χ έρι το ν Κ α ρ υ ω τά κ η , δηλα δή τ η σκιά το υ , και τ ο ν ξα ν ά φ ε ρ ε σ τη ν Π ά τρ α - τ ο σ κηνικό τ η ς τε λ ε υ τα ία ς π ρ ά ξη ς το υ δ ρ ά μ α το ς ή, α λλιώ ς, ο π ρ ο θ ά λ α μ ο ς τ η ς κα θόδου το υ π ρ ο ς το ν Αδη τη ς Π ρ έ β ε ζ α ς - μοιά ζει α ρ κ ε τ ά με το ν τρ ό π ο π ο υ ο Ε λύτης π ρ οσ π ά θησ ε ν α ζ ω ν τα ν έψ ει τ ο ν α γώ ν α τ ο υ Κάλβου με τ η γλώ σ σ α. Ή , τη ρ ο υ μ έν ω ν , εν ν ο είτα ι, π ά ν τ ο τ ε τω ν α να λογιώ ν και τ ω ν μεγεθώ ν, με το ν τρ ό π ο π ο υ ο Α λ έξα ν δ ρ ο ς Κ ο τζιά ς , ω ς α να γ ν ώ ­ σ τη ς το υ Π α π α δ ια μ ά ν τη , π ρ ο σ π ά ­ θησ ε ν α ξα να δώ σ ει ζω ή σε ορισ μένα α π ό τ α εμ β λ η μ α τικ ά π ρ ό σ ω π ά το υ -ο υ σ ια σ τικ ά σα ν ν α ή τα ν μ ο ρ φ ές τ ο υ δ ικο ύ τ ο υ μ υ θ ισ το ρ η μ α τικ ο ύ π α νθ έο υ . Λ ογ α ρ ιά ζω , και δεν ξέ ρ ω α ν λ ο γ α ­ ρ ιά ζω σ ω σ τά , ό τι το ν Β ρ ε τ τό δ εν θα τ ο ν εν δ ιέφ ερ ε τ ο π έρ α σ μ α το υ Κα­ ρ υ ω τά κ η α π ό τ η ν Π ά τρ α α ν δεν υ π ή ρ χ ε έν α βα σικό, έν α θ εμελ ιώ δες σ το ιχ είο π ο υ κ α τα λ α μ β ά ν ει τό σ ο τη ν

Συμπεριφορά * Υγεία Ο Μοναδικός Εκδοτικός Οίκος στην Ελλάδα που Ασχολείται Αποκλειστικά μ ' Αυτά τα Θέματα

π οίησ η όσο και τ α π ε ζ ά τ ο υ κ α τά τ η ν τ ε λ ε υ ­ τα ία δ ε κ α ε τία το υ βίου το υ . Ενός βίου π ο υ α λ ­ λ ά ζει μ εν σ υ νεχ ώ ς ε ξω τε ρ ικ ά το π ία , λ ε ς και π ρ ο σ π α θ ε ί ν α α π ο φ ύ γ ε ι κ ά τι π ο υ ο λ ο έν α και π ερ ισ σ ό τερ ο τ ο ν π ρο σ εγ γ ίζει, εν ώ β έ β α ια τ ο μέσ α το π ίο τ ο υ π α ρ α μ έν ει τ ο ίδιο. Λ ο γ α ρ ιά ζω λο ιπ ό ν ό τι τ ο ν Β ρ ε ττό , π έ ρ α α π ό τ η ν τρ α γ ικ ή δ ιάσ τα σ η π ο υ π α ίρνει η μ έσ α ζω ή το υ Κ α ρυω τά κ η , το ν σ υ γ κ ιν εί και η έγν ο ια το υ γ ια τ α όσα σ υ μβ α ίνο υ ν γ ύ ρ ω το υ . Α π ό ε κ ε ί ε ξά λ λ ο υ δ εν π η γ ά ζε ι η ερ ισ τικ ή και σ κ ω π τικ ή τ ο υ διάθεση, α π ό ε κ ε ί δ εν βγα ίνει η σ α τιρ ικ ή , α ν α τρ ε π τικ ή π ο ιη τικ ή τ ο υ σ τά σ η , π ο υ δίνει ά λλη τρ ο π ή σ το σ υνα ίσ θημα φ υ γ ή ς π ο υ κυ ρίευ σ ε τ η γ εν ιά τ ο υ και π ο υ έ κ α ν ε τ ο υ ς π ιο δ ιο ρ α τικ ο ύ ς α π ό τη ν π ο ιη τικ ή σ υ ν τεχ ν ία τ ο υ μ ε τα π ο λ έ μ ο υ , το ν Μ ιλτ ο Σ α χ το ύ ρ η , τ ο ν Μ α ν ό λ η Α να γ νω σ τά κ η , το ν Βύρω να Α εο ν τά ρ η , ν α το ν α ισ θ α νθ ο ύ ν π ιο δικό το υ ς , π ιο α δ ε λ φ ικ ά ο ικείο α π ό ό λ α τ α β α ρ ύ ­ γ δ ο υ π α ο ν ό μ α τα τ ω ν π ο ιη τώ ν τ ο υ '3 0 ; Και α υ ­ τά , π α ρ ά τ α όσα ισ χυ ρ ίζο ντα ι άλλοι π ε ρ ί το υ α ν τ ιθ έ το υ , α μ φ ισ β η τώ ν τα ς τ ο ε ν ίο τε π ο λ ιτικ ό υ π ό β α θ ρ ο τη ς μ α τιά ς τ ο υ -π ρ ο σ ο χ ή π ρ ο ς τ ο υ ς π ο ν η ρ ά σ κ ε π τό μ ε ν ο υ ς : λ έω « π ο λ ιτικ ό υ π ό β α ­ θρο τη ς μ α τιά ς το υ » και δ εν α ν α φ έρ ο μ α ι σε κ α ­ μία α ρ ισ τερ ο φ ρ ο σ υ ν η το υ ή σε κα μ ία διεκδ ίκη ­ σή τ ο υ α π ό τ η ν α ρ ισ τερ ά , γ ια τ ί π ρ ο φ α ν ώ ς τ ό ­ τ ε θ α ή μ ο υ ν α φ ε λ ή ς , ε κ τό ς τό π ο υ και χ ρ ό ν ο υ π ώ ς ν α τ ο κ ά νο υ μ ε, α ν δ εν υ π ά ρ χει γ ε ν ν α ίο μ ε­ ρίδιο τ η ς συ λλο γική ς εν ο χ ή ς και α ν τα υ τό χ ρ ο ν α δεν δ ια κ ρ ίν ετα ι τ ο π ο λ ιτικ ό ήθ ο ς το υ σ το π ε ζ ό «Ένας π ρ α κ τικ ό ς θ ά να το ς» , γ ρ α μ μ έν ο μ ε α φ ο ρ ­ μή τις ά θ λιες σ υ νθ ή κες δ ιαβ ίω σ η ς τ ω ν μ ικρα σ ια τώ ν π ρ ο σ φ ύ γ ω ν , τ ό τ ε μιλο ύ μ ε και δ ια β ά ­ ζ ο υ μ ε σε μια δ ια φ ο ρ ε τικ ή γλώ σσ α. Π ά ν τω ς , α ν δ ο ύ μ ε τις σ υ ν εχ είς α π ο δ ρ ά σ εις ή τ ις φ υ γ έ ς το υ , ο π ρ ο γ ρ α μ μ έν ο ς τ ο ύ το ς , β ρ α χ ύ ­ σ ω μος ά νθ ρ ω π ο ς, ο σ φ ρ α γ ισ μ έν ο ς α π ό έν α π ε ­ π ρ ω μ έν ο π ο υ μ ά λλο ν δ εν τ ο υ ή τα ν κα θ ό λο υ ά δηλο, μ ε τα κ ιν ε ίτα ι δ ια ρ κ ώ ς μ ε μια λ α χ τά ρ α γ ια κ ά τι π ο υ ε ν το ύ το ις π α ρ α μ έν ει α π ρο σ δ ιό ρ ι­ σ το έω ς τ ο τέ λ ο ς . Π ρο γ ρ α μ μ έν ο ς, α κό μ α , γ ια τί, θ α μ π ο ρο ύ σ ε ν α π ει κα νείς, ό τι α κό μ α και οι εκ το π ίσ ε ις το υ , ε ν ο ρ χ η σ τρ ω μ έν ες α π ό τη ν ε κ ­ δ ικη τικ ή βο ύλη ση τ ω ν δ ιο ικ η τικώ ν τ ο υ π ρ ο ϊ­ σ τα μ έν ω ν , ευ ν ο ο ύ ν τα ι α π ό τ η ζό ρ ικη , δ ύ σ τρ ο ­ π η και α π ό λ υ τη σ τη ν α ν ε ξα ρ τη σ ία τ η ς και σ τη ν

0 φόβος είναι απαραίτητος για την επιβίωσή μας. Μπορεί, όμως, κάτω από διάφορες συνθήκες να εξελιχθεί σε δια­ ταραχή.

«Δεν είναι καθήκον μας να κάνουμε τα πάντα για το παιδί. Καθήκον μας είναι να μάθουμε το παιδί να κά­ νει τα πάντα μόνο του».

Ο Εθνικός μας Χαρακτήρας η Ευρωπαϊκή Ένωση

Ένας πολιτισμός της αλληλεγ­ γύης ηλικίας 3.500 ετών, βαδί­ ζει για να "παντρευτεί" μ' έναν πολιτισμό της ατομικής κατα­ ξίωσης που γεννήθηκε με τη βιομηχανική ετ

Ψυχολογικό παιχνίδι, με κάρτες σε σχήμα τράπου­ λας, για να διασκεδάζει και να γνωριστεί καλύτερα η παρέα.

Το "θυμάρι" επιδιώκει να είναι ένεις χρήσιμος φίλος του αναγνώστη

I

Το Χάος είναι η μισή μας ζωή, λέει ο Ρόγκε. Μέσα από μια παρέλαση συγκρούσεων -αλ­ λά και συμφωνιών- παιδιά, γονείς και συγγραφέας προ- τείνουν...

Τα Παιδιά Επιτρέπεται να Βλέπουν Τηλεόραση Αρτά οι γονείς και οι δάσκαλοι

• Πότε και γιατί βλέπουν πολ­ λή τηλεόραση τα παιδιά; • Γιατί οι ήρωες της TV γοη­ τεύουν τα παιδιά; Ένα βιβλίο ανατρεππκό. Το έγραψαν τα παιδιά, οι γονείς και ο συγγραφέας.

I Χορ.Τρικούπη24.106 79Αθήνα Τηλ: 2103634901 &2103643015 Fix: 2103636591 §, www.thymari.gr / e-mail: thymari@thymari.gr

δ ι α β α ζ ω ] . Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

αίσθηση τη ς δ ικα ιοσ ύ νης, συνείδησή έγ γ ρ α φ α , επ ισ το λ ές , σ χόλια και βι­ το υ . Μ α και τη ν ιδιοσυγκρασία το υ . β λ ιο κ ρ ιτικ ές , εν θ υ μ ή σ εις τ ω ν σ υγ­ Για τί όλοι γ ν ω ρ ίζο υ μ ε π ω ς, σε α ν τ ί­ χ ρ ό ν ω ν τ ο υ π ο ιη τή τ ω ν Ν η π εν θ ώ ν, θεσ η με ά λλ ο υ ς π ερ ιδ εείς, το υ λ ο γ ο ­ δ η μ ο σ ιεύ μ α τα σε π α τρ ιν έ ς εφ η μ ερ ί­ τε χ ν ικ ο ύ σ ινα φ ιο ύ ή τ ο υ εργα σ ια κού δ ες ό π ω ς ο Ν ε ο λό γ ο ς , και β έ β α ια τ α π ο ιή μ α τα και τ α π ε ζ ά το υ ) φ τιά χ ν ει το υ χ ώ ρ ο υ , εκ είν ο ς δ εν σ ή κω νε μύγα σ το σ π α θ ί το υ . Α λλά ό λα α υ τά , δη ­ τ η δική το υ α φ ή γ η σ η , τ η δική το υ β ιο γ ρ α φ ία , α κ ο λ ο υ θ ώ ν τα ς το ν α β έ ­ λαδ ή οι ερ γ α σ ια κές το υ δ ο κιμα σ ίες, οι α ν α γ κ α σ τικ έ ς ή α υ τό β ο υ λ ε ς π ερ ι­ βα ιο β η μ α τισ μ ό τ ο υ π ο ιη τή σ τα δύο τ ε λ ε υ τ α ία χ ρ ό ν ια τ η ς ζω ή ς το υ . Κυ­ π λ α ν ή σ εις το υ και οι εσ ω τε ρ ικ έ ς τ ο υ δο κιμ α σ ίες είνα ι έν α π ρ ά γ μ α , κ α θ ώ ς ρ ίω ς σ τα χ ρ ό ν ια π ο υ π ρ ο η γ ο ύ ν τα ι τη ς καθόδου ε ίνα ι α ν α μ φ ίβ ο λ ο το υ σ τη ν α χα ϊκ ή ό τι π ε ρ ν ο ύ ν σ το Υπάρχει, από την άλλη μεριά, π ρ ω τεύ ο υ σ α έρ γ ο το υ . Και χ α ί­ και τ α όσ α σ π α ­ ρομα ι π ο υ ο Β ρ ετ- το συναισθητικό μέρος του ρ ά γ μ α τα μ π ό ­ τ ό ς α να γ ν ω ρ ίζει κι ρ εσ α ν ν α δ ια ­ α υ τό ς με τ η μ ε λ έ ­ σημερινού ποιητή που συνεχίζει σ ω θούν ώ σ τε τ η το υ κ ά τι π ο υ να έχει τεντωμένα τα αυτιά του ν α π ά ρ ει έν α υ π ε ρ α σ π ίζ ο μ α ι κ ά π ο ιο σ χ ήμα η ε δ ώ και χ ρό νια : ό τι σ' αυτήν την όλο και πιο εικό ν α τ η ς ε κ ε ί ζω ή και έρ γ ο είναι δ ια μ ο ν ή ς το υ . μ ια ε ν ό τ η τ α δ ρ ά ­ ασυγκέραστη, στην κάπως σ εω ν π ο υ δ εν ξ ε ­ Α υ τά ω ς π ρος τ ο α π ο δ ε ικ τικ ό μ π λ έ κ ε ι τ ό σ ο ε ύ ­ ξεκούρδιστη λυρική φωνή του μ έρ ος τ η ς ερ μ η ­ κ ο λ α , ό π ω ς π ί ­ ελληνικού μεσοπολέμου σ τε υ α ν και ε ξα κ ο ­ ν εία ς π ο υ επ ιλ ο υ θ ο ύ ν να π ι­ χ ειρ είτα ι σ το βι­ σ τε ύ ο υ ν ο ρισ μένοι θ ε ω ρ η τικ ο λ ά γ νο ι. β λίο τ ο υ Σ π ύ ρ ο υ Β ρ ε τ το ύ . Γ ια τ ί υ π ά ρ χει, α π ό τ η ν ά λλη μ εριά, τ ο σ υ­ Λ έει χ α ρ α κ τη ρ ισ τικ ά : «7α θ λ ιβ ερ ά π ρ ά γ μ α τα τ η ς ζ ω ή ς το υ π ο ιη τή κα ι ν α ισ θ η τικ ό μ έρ ο ς τ ο υ σ η μ ερ ιν ο ύ το υ κο ιν ω ν ικ ο ύ το υ π ερ ίγυ ρ ο υ , γ ίν ο ­ π ο ιη τή π ο υ σ υνεχ ίζει ν α έχ ει τ ε ν τ ω ­ ν τα ι κομ μ άτι α ν α π ό σ π α σ το το υ έ ρ ­ μέν α τ α α υ τιά τ ο υ σ' α υ τή ν τ η ν όλο γ ο υ το υ κι ε κ ε ί μ έσ α σ το ιχ ειώ νο υ ν και π ιο α σ υ γ κέρ α σ τη , σ τη ν κ ά π ω ς [...] Ο ι α ν τιδ ρ ά σ εις το υ είν α ι ά μ εσ ες ξεκ ο ύ ρ δ ισ τη λ υρική φ ω ν ή το υ ελ λ η ­ κ α ι β ρ ίσ κ ο υ ν δ ιέξο δ ο σ τα π ο ιή μ α τα ν ικού μεσ ο π ο λ έμ ο υ . Του ν εό τερ ο υ κ α ι σ τα π ε ζ ο γ ρ α φ ή μ α τά το υ» . Και π ο ιη τή ο ο π ο ίο ς π ρ ο σ π α θ εί ν α ε ξ ι­ π ιο κ ά τω : «Ο σ υ σ χ ετισ μ ό ς τ ω ν π ε ­ χνιάσ ει τ ο γ ια τ ί η κ α ρ υ ω τα κ ικ ή π ο ί­ ζ ο γ ρ α φ η μ ά τ ω ν και τ ω ν π ο ιη μ ά τω ν ηση έμ ειν ε τε λ ικ ά α νά δ ελ φ η και μο ­ μ ε α π τ ά γ ε γ ο ν ό τα , ό π ω ς α υ τ ά να χ ική. Μ ε Το εγκώ μ ιο τ η ς φ υ γ ή ς θ έ ­ α π ο ρ ρ έο υ ν α π ό π ο ικίλ ες π η γ ές , [...] λη σ ε ν α φ α ν τ α σ τ ε ί και ν α α να σ τή ε π ιτρ έ π ε ι ν α π ιθ α ν ο λ ο γ η θ εί ο τ ό π ο ς σει, μέσ α α π ό τ α π α ρ α δ εδ ο μ έν α τ η ς και ο χ ρ ό ν ο ς γ ρ α φ ή ς τ ω ν κ ειμ ένω ν, α χ α νο ύ ς κ α ρ υ ω τα κ ικ ή ς βιβλ ιογ ρ α ­ ώ σ τε α υ τ ά σ τη σ υ ν έχ εια ν α μ α ς δώ ­ φ ία ς και σ χολ ιο γ ρ α φ ία ς, τις κινήσεις σ ουν και τ ο "σ π α ρ α σ σ ό μ εν ο " βιο- μια ς ά λλ η ς π ο ιη τικ ή ς ψ υχής, μιας γ ρ α φ ικ ό τ ο υ ς σώ μα». ψ υ χ ή ς π ο υ ή τα ν δοσ μένη, θ α έλ εγ ε Χ ρη σ ιμ ο π ο ιώ ν τα ς ο Β ρ ε τ τό ς με τη κα νείς, ό π ω ς ο ε π ί σ φ α γή ν α μνό ς, σ ειρά το υ π ο ικίλ ες π η γ έ ς (δημόσια σ το εγ γ εν ές τ η ς π έν θ ο ς . ■

154-

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[ Δ I A B A Z Ω β ι β λ ι ο κ ρ ι τ ι κ ή

| !

Σπύρος Γεωργίου

Εστιάζοντας σε κο ινές εμπ ειρίες και ανάγκες των ανθρώπων π ο λ ιτικ ή φ ιλ ο σ ο φ ία α σ χολείτα ι μ ε τ ις βα σ ικές έν ν ο ιες π ο υ χ ρ η σ ιμ ο π ο ιο ύ ν τα ι γ ια τ η ν κα τα ν ό η σ η τ ο υ φ α ιν ο μ έν ο υ τη ς ο ρ γ α νω μ έν η ς κ ο ινω νική ς ζω ή ς και με τ η διασύνδεσή τ ο υ ς μ ε τη ν (κά θ ε φ ο ­ ρά) ισ το ρική π ρ α γ μ α τικ ό τη τα π ο υ τ ις γέννη σ ε. Α φ ε ν ό ς τ ο νό η μ α τη ς κ ά θ ε ένν ο ια ς λ ο ιπ ό ν και α φ ε τ έ ρ ο υ η ισ τορική π τυ χ ή το υ ς δ ια μ εσ ο λα βο ύ ν τα ι α π ό τ ο σ υ σ τη μ α τικ ό έ λ εγ χο τη ς π ο λ ιτικ ή ς φ ιλ ο σ ο φ ία ς , χ ω ρ ίς ό μ ω ς ν α π ρ ο τά σ σ ε τα ι η ε π ιβ ο λ ή α ξιο λ ο γ ή ­ σ εω ν. Α ν τ ιθ έ τ ω ς , π ρ ο σ ε γ γ ίζ ο ν τα ι κ ρ ιτικ ά οι π ο ικίλ ες θ εω ρ ή σ εις, ώ σ τε ν α κ α τα ν ο η θ ε ί τε λ ικ ά η εσ ω τερ ικ ή σ υνοχή το υ ς και η ε κ ά σ τ ο τε ισ το ρική-κοινω νική επ ικρ ά τη σ ή το υ ς . Ο γ εν ικ ό ς το ύ τ ο ς ορισ μ ό ς τ η ς π ο λ ι­ τικ ή ς φ ιλ ο σ ο φ ία ς π ρο κ ρ ίνε ι, ω ς σ τό ­ χ ο τη ς , τ η ν κ α τα ν ό η σ η - τ η ν ε μ π ρ ό ­ θ ετη διερεύ νη σ η π ο υ κ α τα τε ίν ε ι σ το α ν τιλ α μ β ά ν εσ θ α ι εν ν ο ιώ ν (ό π ω ς η ελ ευ θ ερ ία , η δ ικα ιοσ ύ νη, η ε υ τυ χ ία και β ε β α ίω ς τ ο «ευ ζην») α λλ ά και ισ το ρ ικ ώ ν δ εδ ο μ έν ω ν π ο υ ν ο η μ α το δ ο το ύ ν τ έ τ ο ι ε ς έ ν ν ο ιε ς . Ό μ ω ς ο α π ώ τε ρ ο ς σ κ ο π ό ς τη ς π ο ιο ς είναι; Το κ ε ν τρ ικ ό α υ τ ό ε ρ ώ τ η μ α π ο υ ά π τ ε τ α ι τ ο υ π ο λ ιτικ ο ύ σ το χ α σ μ ο ύ π ιχ ειρ ε ί ν α α π α ν τή σ ει, ο ρισ μ ένω ς, ο Δ η μ ή τρ ιο ς Α κ ρ ιβο ύ λη ς (π α ν ε π ισ τη ­ μ ια κός σ το Τ μ ή μ α Β α λκα νικώ ν Σ π ο υ ­ δώ ν σ το Π α ν επ ισ τή μ ιο Δ υ τ . Μ α κ ε ­ δονίας) με τ η μ ε λ έ τη το υ . Ο μ ε λ ε τη ­ τ ή ς είναι ε ξα ρ χ ή ς σ α φ ή ς το ν ίζ ο ν τα ς ό τι «ο υ π έ ρ τ α τ ο ς σ κο π ό ς, τ ο τέ λ ο ς τ η ς π ο λ ιτικ ή ς φ ιλ ο σ ο φ ία ς είνα ι η α να κ ά λ υ ψ η ή η επ ινό η σ η α ιώ νιω ν α ξιώ ν π ο υ δ εν υ π ό κ ε ιν τα ι σε φ θ ο ρ ά , μ ιας π ρ α γ μ α τικ ά δ ίκα ιη ς τά ξη ς » . Και τ ο π ερ ιεχ ό μ εν ο τ ο ύ τ η ς τ η ς «δίκαιης

Η

τά ξη ς » , ιδ ω μένο μέσ α α π ό τ ο π ρ ίσ μ α το υ ο ρ θολογικού π ο λ ιτικ ο ύ σ το χ α σ μ ο ύ , διερ ε υ ν ά τα ι τό σ ο α π ό εκ π ρ ο σ ώ π ο υ ς τ η ς κλασ ικής π ο λ ι­ τικ ή ς σ κ έψ η ς όσο κι α π ό π ο λ ιτικ ο ύ ς φ ιλ ο σ ό φ ο υ ς τη ς ν ε ω τ ε ρ ικ ό τη τα ς . Σ ε α υ το ύ ς λ ο ιπ ό ν το υ ς σ το ­ χ α σ τέ ς ε π ικ ε ν τρ ώ ν ε τα ι ο Δ. Α κ ρ ιβ ο ύ λ η ς , α ρ θ ρ ώ ν ο ν τα ς Δημήτριος Ευθ. Ακριβούλης τ ο π ό ν η μ ά το υ σε έ ν τε κ α κ ε­ Ε ισ αγω γή φ ά λ α ια α φ ιε ρ ω μ έ ν α σ το ν Π λ ά τω ν α , τ ο ν Α ρ ισ το τέλ η , σ τη μ ε τ α σ ω κ ρ α τ ικ ή π ο λ ιτ ικ ή φ ιλ ο σ ο φ ία το ν Κι κ έρ ω να , τ ο ν Α υ γ ο υ ­ σ τίν ο , τ ο ν Θ . Α κ ιν ά τη , το ν τ η ς Ε υρ ώ π η ς Ν. Μ α κ ια β έλ ι, τ ο ν Θ . Χομπς, τ ο ν Τ. Α οκ, τ ο ν Ζ. Ζ. Ρουσό, Τ. Σ. Μ ιλ λ και το ν Κ. Μ α ρ ξ. Κι ό π ω ς σ ημειώ νει ο σ υ γ γ ρ α φ έα ς , όλοι α υ τ ο ί «οι κλα σ ικοί και οι ν ε ω τ ε ρ ικο ί π ο λ ιτικ ο ί σ το χ α σ τές, π α ρ ά τις ε π ιμ έ ρ ο υ ς δ ια φ ο ρ ές το υ ς , εν τά σ σ ο ­ ν τα ι σ τη ν ίδια μ ετα σ ω κ ρ α τικ ή φ ιλ ο ­ σ ο φ ικ ή π α ρ ά δ ο σ η » ό π ω ς τ ο ύ τ η ε κ τυ λ ίσ σ ετα ι σ τη ν ευ ρ ω π α ϊκ ή ήπ ειρο. Η ορισμένη εσ τία σ η π ο υ εφ α ρ μ ό ζει ο Δ. Α κριβο ύ λη ς δ εν εκ κ ιν εί α π ό κα νένα ε μ π ρ ό θ ε τ ο α π ο κλ εισ μ ό ά λλ ω ν εκ ­ π ρ ο σ ώ π ω ν το υ δ υ τικ ο ύ σ τοχ α σ μο ύ. Είναι, π ρ ο φ α ν ώ ς , μεθοδολογική επ ι­ λο γή τ ο υ π ο υ α π ο σ κ ο π εί σε μια συ­ γ κ ε κ ρ ιμ έ ν η χ ω ρ ο χ ρ ο ν ικ ή θ εώ ρ η σ η τ ο υ α ντικ ειμ έ νο υ . Η μ ε λ έ τη το υ Δ η μ ή τρ η Α κριβούλη σ υ ν δ ρ ά μ ει α π ο φ α σ ισ τ ικ ά - κ α θ ώ ς επ ισ η μ αίνει ό τι τε λ ικ ά τ ο εν δ ια φ έρ ο ν τ η ς π ο λ ιτικ ή ς φ ιλ ο σ ο φ ία ς α φ ο ρ ά «σχεδόν μ ό νιμα σ τις π ιο κ οινές και βα σ ικές ε μ π ειρ ίες και α νά γ κ ες τω ν α νθ ρ ώ π ω ν» . ■

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

155

[

δ ι α β α ζ ω ] Β I Β Λ I Ο Κ Ρ I

Κ Η

Βασίλης Βασιλικός

Έ νας ιδιαίτερος πολίτπς-συγγραφέας ο βιβλίο τ ο υ Α ν τώ ν η Β γ ό ν τζ α είνα ι μ εσ τό α π ό π ο λ λ ές α ρ ε τές . Η π ρ ώ τη και η π ιο σ η μα ­ ν τικ ή είνα ι ό τι δ ια β ά ζε τα ι α π ό τ η ν α ρ χή μέχρι τ ο τ έ ­ λ ο ς α π ν ε υ σ τί, εν ώ δ εν εί­ ναι ο ύ τ ε α σ τυ ν ο μ ικ ό μυθι­ σ τό ρ η μ α ο ύ τ ε μ ία καθ α ρή α υ το β ιο γ ρ α φ ία . Ν ο μ ίζω π ω ς η ξε χ ω ρ ισ τή τ ο υ έ λ ξη σ το ν α να γ ν ώ σ τη Αντώνης Ν. Βγόντζας είνα ι τ ο π ά ν τ ρ ε μ α , τ ο α ρι­ ...α ν ά μ ε σ α σ τη σ το τε χ ν ικ ό π ρ έ π ε ι ν α π ω , μ ικ ρ ή κ α ι μ εγ ά λ η τ ο υ ιδ ιω τικ ο ύ μ ε τ ο δ ημ ό ­ σιο. Κ ά τι π ο υ π ρ ώ το ς ισ τ ο ρ ία ... σ τη ν ελληνική κ ρ ιτικ ο γ ρ α φ ία έχει α ν α π τύ ξε ι ο κ α θ η ­ Εκδόσεις Λιβάνη, 2006 σελ. 448, τιμή: 20,00 ευρώ γ η τή ς τ ο υ Α Π Θ και κ ρ ιτι­ κό ς (α λλά κυ ρ ίω ς φ ίλ ο ς) Π α ν α γ ιώ τη ς Μ ο υ λλά ς. Οι επ ισ η μ ά νσ εις το υ Μ ο υ λλ ά α φ ο ­ ρο ύ ν κυ ρ ίω ς κ είμ εν α λ ο γ ο τε χ ν ικ ά : Π ο ύ σ υ ν α ν τά τ ο ιδ ιω τικ ό π ερ ιβό λι τη δημόσ ια οδό. Τι π ρ ο κ ύ π τε ι α π ό α υ τή τ η δ ια σ τα ύ ρ ω σ η . Π ώ ς τ ο έν α ε π η ­ ρ εά ζει τ ο ά λλο κ.λπ . Ο ι επ ισ η μ ά ν ­ σεις τ ο υ ω σ τό σ ο ισ χύουν και γ ι' α υ ­ τ ό τ ο βιβλίο. Ε ξά λλου και ο τ ίτλ ο ς το υ βιβλίου σε α υ τό «ανάμεσα» π α ρ α π έ μ π ε ι. Η «μι­ κρή» ισ το ρ ία α ν α φ έ ρ ε τα ι σ το ιδ ιω τι­ κό. Η «μεγάλη» σ το δημόσιο. Και η τε χ ν ικ ή τ ο υ σ υ γ γ ρ α φ έ α « π α ίζει» α κρ ιβ ώ ς μ ε α υ τ ό τ ο ιδ ιό τυ π ο «α να ­ κ ά τεμ α » . Ο α να γ ν ώ σ τη ς π α ρ α κ ο λ ο υ θ ε ί τη ν π ο ρ εία εν ό ς π α ιδ ιο ύ π ο υ θέλει ν α γ ί­ νει π α π ά ς (α π ό μ εσ ο α σ τική ο ικο γ έ­ νεια ) και τ α ίδια τ α γ ε γ ο ν ό τα το ν σ π ρ ώ χν ο υ ν ν α γίνει δικη γό ρο ς. Η διεκδίκησ η τ η ς σ υ μ μ ε το χ ή ς τ ο υ ...ανάμεσα στη μικρή και μεγάλη ιστορία...

156

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Τ

σ το κ οινω νικό γίγνεσ θα ι π α ρ ο υ σ ιά ­ ζ ε τ α ι ω ς η φ υσ ική σ υ ν έπ εια τη ς Ισ το ρ ία ς το υ τό π ο υ το υ , π ο υ τ ο π α ι­ δ ί α υ τό κ α λ είτα ι ν α ζήσ ει. Κι ε κ ε ί α κρ ιβ ώ ς έγ κ ειτα ι τ ο ε π ίτε υ γ ­ μ α το υ σ υ γ γ ρ α φ έ α : ό π ω ς σ το ψ ά ρ ε­ μα με τ η σ υ ρ τή ρίχνουμε τ ' α γκίσ τρ ι σ το ν ερ ό γ ια ν α π ιά σ ει π ιθ α ν ώ ς κ α ­ μιά ζα ρ γ ά ν α , α γ κ ισ τρ ώ ν ε τα ι σ ' α υ τό έν α θ η ρ ιώ δ ες ψ άρι, η δ ικ τα το ρ ία τω ν σ υ ν τα γ μ α τα ρ χ ώ ν . «Ο ν έο ς και η θάλασσα», π α ρ α φ ρ ά ­ ζ ο ν τ α ς το ν Χ εμινγουέι: ν α σύρει τ ο θα λά σ σ ιο κ ή το ς σ τη σ τε ρ ιά . Και σ τη ν π ρ ο σ π ά θ ειά τ ο υ α υ τή α ν τρ ώ ν ε τα ι, ω ρ ιμ ά ζει, κ α τα λ α β α ίν ε ι σε π ο ια κοινω νία ζει και α ντα π ο κ ρ ίν ε τα ι δ εό ν τω ς . Το χά ρισ μα τ ο υ βιβλίου είνα ι ό τι ο κ α τα ξιω μ έν ο ς π λ έο ν σ τις σ υνειδή­ σ εις τ ω ν δ η μ ο κ ρ α τικ ώ ν ν ο μ ικ ό ς Α ν τώ ν η ς Β γ ό ν τζ α ς δίνει τό σ α μόνο σ το ιχ εία α π ό τ η ν ιδιω τικ ή τ ο υ ζω ή όσα είναι α π α ρ α ίτη τ α γ ια ν α δικα ιο­ λ ογήσ ουν τη ν εμ π λ ο κ ή τ ο υ σ τα χ ω ­ ρικά ύ δ α τα το υ δημόσ ιου βίου, όχι β έβ α ια και σ τη ν κ α λ ύ τερ ή το υ επ ο -

ΧΠ·

Κι ε κ ε ί π ο υ ο α να γ ν ώ σ τη ς π ερ ιμέν ει ν α το υ α π ο κα λ ύ ψ ει ο σ υ γ γ ρ α φ έ α ς κι ά λλ ες ιδ ιω τικ ές σ τιγ μ ές το υ , η σελίδα γ υ ρ ν ά και βρ ισ κ ό μ α σ τε μέσ α σ τη ζ ο ­ φ ερ ή δίκη τ η ς Δ η μ ο κ ρ α τικ ή ς Α μυνα ς, ό π ο υ τ ο ίνδα λμά το υ , ο Γεώ ργιοςΑ λ έξα ν δ ρ ο ς Μ α γ κ ά κ η ς , μ α ζ ί με το υ ς σ υ ν α γ ω ν ισ τές το υ , β ρ ίσ κ ετα ι σ το εδώ λιο τ ο υ κ α τη γ ο ρ ο υ μ έν ο υ γ ια τ ρ ο ­ μ ο κ ρ α τία και γ ια π ρ ο δ ο τικ ή α ν τ α ρ ­ σία κ α τά τ η ς α κ ε ρ α ιό τ η τα ς τ η ς χ ώ ­ ρα ς, το υ π ο λ ιτε ύ μ α τ ο ς και τ ο υ κοι­ ν ω νικού κ α θ ε σ τ ώ το ς (ο «διαβόητος» ν όμος 509 το υ 1947). Ο τρ ό π ο ς π ο υ

[ Δ IA BA Ζ Ω I !

β ι β λ ι ο κ ρ ι τ ι κ ή

π ερ ιγ ρ ά φ ε ι τ η δίκη ο Α. Β γ ό ν τζ α ς και ο π α λμ ό ς π ο υ μ ε τα δ ίδ ει σ το ν α ν α ­ γ ν ώ σ τη α ν τισ το ιχ ο ύ ν α π ό λ υ τα μ ε τη διεθνή α π ή χη σ η π ο υ είχ ε α υ τή σ τη ν π α γκ ό σ μ ια κοινή γ νώ μ η . Α λλο χά ρισ μ α το υ βιβλίου είνα ι τ ο υπ ο β ό σ κο ν χ ιο ύ μ ο ρ το υ , π ά ν τ ο τ ε κ α λ ο π ρ ο α ίρ ετο , χ ω ρ ίς α ιχ μ ές γ ια κ α ­ νόναν. Κ α θ ώ ς και η α υ το κ ρ ιτικ ή το υ γ ια δ ιά φ ο ρ ες α π ο φ ά σ ε ις τ η ς ε π α γ ­ γ ελ μ α τικ ή ς το υ ζω ή ς. Π ρ ο σ π α θ εί όχι ν α τ ις δ ικα ιολογήσ ει α λλ ά ν α τ ις ερ ­ μηνεύσ ει γ ια το ν α να γ ν ώ σ τη . Και τε λ ικ ά π ίσ ω α π ό ό λα, π ά νω α π ό όλα, είνα ι η α γω ν ιώ δ η ς α ν α ζή τη σ η τ ο υ π ο λ ίτη -σ υ γ γ ρ α φ έ α , γ ια τ ο τι εί­ ναι Δ ίκαιο. Α π ό τ ις κ α λ ύ τε ρ ε ς σ ελί­ δες το υ βιβλίου είνα ι η σ ύ νο ψ η τη ς ν ομικής ε μ π ειρ ία ς το υ π ρ ο ς τ ο τέ λ ο ς το υ βιβλίου, ό π ο υ α γω ν ιά ν α π ρ ο σ ­ διορίσει τι είνα ι ε π ιτέ λ ο υ ς τ α π ρ ο ­ σ ω π ικ ά δ εδ ο μ έν α και π ο ια είναι η π ρ ο σ τα σ ία το υ ς . Μ α κ ά ρ ι ν α ε ίχ α μ ε και ά λλ α βιβλία σα ν κι α υ τ ό α π ό ε π ιφ α ν ε ίς νο μ ο μ α ­

θ είς π ο υ ν α μ α ς εξο ικ ειώ ν ο υ ν με τ ο υ ς α ν θ ρ ώ π ο υ ς ν α υ π η ρ ετο ύ ν με τό σ η α φ ο σ ίω σ η και α υ τα π ά ρ ν η σ η τ η ν έννο ια τ η ς υπ ερ ά σ π ισ η ς (σ τα δι­ κα σ τή ρ ια , ε ν ν ο είτα ι). «Το «α θώ ος ή ένοχος» τ ο ε ίπ α ν και τ ο λέν ε οι δικα ­ σ τέ ς , τ ο «δίκαιο ή άδικο» τ ο διεκδικ ο ύ μ ε όλοι μας» (σελ. 441). Π α ρ ά λ λ η λ α , π ρ ό κ ειτα ι γ ια έν α χ ρ ή ­ σιμο έω ς π ο λ ύ τιμ ο «βοήθημα» γ ια εκ είν ο ν π ο υ θέλει ν α γ νω ρίσ ει ή να θ υ μ η θ ε ί το υ ς π ιο σ η μ α ν τικ ο ύ ς σ τα θ ­ μ ο ύ ς τ η ς π ρ ό σ φ α τη ς , και α κ ό μ α επ ί­ κα ιρ η ς, π ο λ ιτικ ή ς ισ το ρ ία ς α υ τή ς τ η ς χ ώ ρ α ς. Ό μ ω ς σα ν σ υ γ γ ρ α φ έ α ς κι εγ ώ θ α ή θ ελ α ν α π ρ ο σ θέσ ω έν α υ σ τερ ό γ ρ α ­ φ ο γ ια τ η γλώ σ σ α: εκ είν ο π ο υ με ε ν τυ π ώ σ ια σ ε π ερ ισ σ ό τερ ο σ το βι­ βλίο είνα ι η χρήσ η τ η ς νεοελ λ η ν ικ ή ς γ λώ σ σ ας, π ο υ ο Α ν τώ ν η ς Β γ ό ν τζ α ς τ η χ ε ιρ ίζε τα ι σ α ν ώ ρ ιμ ο ς λ ο γ ο τέ ­ χ νη ς, α φ ο ύ τό σ ο π ο λ ύ έχει εν τρ υ φ ή σει ο ίδιος σ τα κ είμ εν α τ ω ν μεγ ά λω ν λ ο γ ο τε χ ν ώ ν μα ς. ■

Άρτεμις Στασινοπούλου - Φρυζή Μια Ιστορία, μια ζωή για το Μαρδοχαίο Φριζή Κριτική βιβλίου Ένα μυθιστόρημα μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα λόγω του προφίλ του πρωταγωνιστή του: του συνταγματάρχη Μ αρδοχαίου Φριζή/ συνειδητοποιημένου πατριώτη, ήρωα του Δ. Κούρτοβικ, πολέμου της Αλβανίας, και Εβραίου. Τα Νέα, 5 ΙανοοαρΙοο 2007. Ένα βιβλίο όπου η σύμφυση του υποκειμένου και του χρόνου του ήρωα κα ι του συγγραφέα διαμορφώνουν μια πρωτόγνωρη για τη λογοτεχνία μας έννοια «αλληγορικής ταυτότητας». Τηρουμένων των αναλογιών, το «Μαντάμ Μποβαρύ» στα ελληνικά. Μ άστορης Βασίλης DEA Φιλοσοφίας Πανεπιστημίου Σορβόννης Κεντρική διάθεση: Δ ιατίθεται απ' όλα Αθ. Χρηστάκης, Ιπποκράτους 10________________ τα κεντρικά βιβλιοπωλεία______

δ ι α β α ζ ω

]

[ ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ ΈΛενα Καρακούλη

Θ εα τρ ικές αναγνώσεις ύ ο ν έο ι τό μ ο ι έ ρ χ ο ­ ν τα ι ν α ε μ π λ ο υ τ ί­ σ ο υ ν τ η σ ειρ ά «Η τέχ ν η το υ θ ε ά μ α το ς » π ρ ο ς τ η ν κ α τε ύ θ υ ν σ η τη ς θ ε ω ρ ία ς τ ο υ θ ε ά τ ρ ο υ . Σ τ ο Α ρ χ α ίο ελ λη ν ικό θ έ α ­ τρο επ ί σ κη νής ο μ ελ ετη ­ τ ή ς Μ . W a lto n ε π ιχ ε ιρ ε ί μια ε π ίτο μ η π α ρο υ σ ία σ η όλω ν τω ν σ ω ζό μ ενω ν δ ρ α μ ά τω ν , κ α θ ώ ς και μια κ α τα γ ρ α φ ή τ η ς σ κη ν ικ ή ς α να β ίω σ ή ς το υ ς τ α τ ε λ ε υ ­ τ α ία ε κ α τ ό χρ ό ν ια . Το α ίτη μ α τ η ς α να β ίω σ η ς τ ο υ α ρ χ α ίο υ ε λ λ η ν ικ ο ύ δ ρ ά μ α το ς δ εν είνα ι κ α ι­ νο ύ ρ γ ιο . Η π α ρ ο υ σ ία σ ή τ ο υ α π ο τ ε λ ε ί έ ν α βα σ ικό ζη τούμενο π ολλώ ν εγχώ ­ ρ ιω ν και μη θ ιά σ ω ν, εν ώ π λ η θ α ίν ο υ ν οι σ κ η ν ικ ές α π ό π ε ιρ ε ς π ο υ κ α τα γ ρ ά ­ φ ο ν τα ι κ ά θ ε χ ρ ό ν ο , π α ­ ρ ά λ λη λ α μ ε έν α γ ε ν ικ ό τ ε ­ ρ ο π ρ ο β λ η μ α τ ισ μ ό σε σ χέση μ ε τ ο ν τρ ό π ο . Ο τ ό μ ο ς α υ τ ό ς είνα ι κ α τ α ­ τ ο π ισ τ ικ ό ς , κ α θ ώ ς π α ­ ρ ο υ σ ιά ζει σ ύ γ χ ρ ο ν α δ εδ ο ­ μ έν α , π ο υ σ τα μ α τ ο ύ ν β έ ­ β α ια σ τη δ ε κ α ε τ ία τ ο υ '8 0 . Σ τ η ν α ρ χ ή ε π ιλ έ γ ο ­ ν τα ι κ ά π ο ιε ς β α σ ικές έν ­ ν ο ιε ς ω ς π ρ ο ς τ ις σ υ ν θ ή ­ κ ες π α ρ ά σ τα σ η ς τ ο υ α ρ ­ χ α ίο υ δ ρ ά μ α το ς , π ο υ δ εν υ π ο κ α θ ισ το ύ ν σ ε κ α μ ία π ε ρ ίπ τω σ η α ν α λ υ τ ικ ό τ ε ­ ρ ε ς και π ιο ε μ π ε ρ ισ τ α τ ω ­ μ έ ν ε ς μ ε λ έ τ ε ς σ χ ε τικ ά με

Δ J. M ichael Walton

Το α ρ χ α ίο ε λ λ η ν ικ ό θ έ α τ ρ ο επ ί σ κηνής Μετάφραση: Κατερίνα Αρβανίτη, Βίκυ Μαντέλη Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2007 σελ. 629, τιμή: 34,90 ευρώ

Εροη Σακελλαρίδου

Σύγχρονο γ υ ν α ικ ε ίο θ έ α τ ρ ο Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2007 σελ. 420, τιμή: 24,90 ευρώ

155

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

τ ο θ έμ α , δίνο υ ν ό μ ω ς έν α π ρ ώ το σ τίγ μ α . Έ π ε ιτα π α ρ ο υ σ ιά ζο ν τα ι τ α δ εδ ο μ έν α (τ α σ ω ζό μ εν α έρ γ α ), με έμ φ α σ η σ τη ν π ερ ίλ η ψ η τ η ς π λ ο ­ κής, σ το υ ς ρ ό λ ο υ ς , με α ν α φ ο ρ ά σ τα δ ρ α μ α τικ ά και θ ε α τρ ικ ά χ α ρ α ­ κ τη ρ ισ τικ ά τ ω ν έρ γ ω ν. Και τ ο κ ε­ φ ά λ α ιο α υ τ ό α π ε υ θ ύ ν ε τα ι κ υ ρ ίω ς σ το φ ο ιτ η τ ή , σ το ν η θ ο π ο ιό π ο υ θ έ ­ λ ει ν α α ν α τρ έ ξ ε ι σ τα σ ω ζό μ εν α κ εί­ μ εν α και ν α έχ ει μια σ υ ν ο π τικ ή εικ ό ­ ν α π ο υ ε π ικ ε ν τρ ώ ν ε τα ι σ τη σ κ η ν ι­ κή π α ρ ο υ σ ία σ η τ ω ν έρ γ ω ν. Α κ ο ­ λ ο υ θ ο ύ ν κ ρ ιτικ ά κ είμ εν α (α π ό τ ο ν Π λ ά τω ν α και τ ο ν Α ρ ισ το τέλ η έω ς τ ο Β ιτρ ο ύ β ιο και τ ο ν Α θή ν α ιο ), π ο υ α π ο τέ λ ε σ α ν π η γ έ ς γ ια τ η δ ρ α μ α τι­ κή π οίησ η, π α ρ ά τ ο σ υ χ ν ά α ν τ ιφ α ­ τικ ό τ ο υ ς χ α ρ α κ τ ή ρ α . Ιδ ια ίτερ ο εν δ ια φ έρ ο ν π α ρ ο υ σ ιά ζει τ ο κ εφ ά λ α ιο π ο υ α ν α φ έ ρ ε τα ι σ τις π ε ρ ιπ τώ σ ε ις α ν α β ίω σ η ς τ ο υ α ρ ­ χ α ίο υ ελ λ η ν ικ ο ύ δ ρ ά μ α το ς , α φ ο ύ κ α τ α γ ρ ά φ ο ν τ α ι οι π ρ ο σ ε γ γ ίσ ε ις α π ό κ α θ ιερ ω μ έν ο υ ς α λλ ά και π ε ι­ ρ α μ α τικ ο ύ ς θιά σ ο υ ς, τό σ ο σ τη ν Ευ­ ρ ώ π η όσο και σ τη ν Α μ ερ ικ ή . Τέλος, ιδ ια ίτερ α χ ρ ήσ ιμη γ ια τ ο ν ερ ε υ ν η τή τ ο υ θ ε ά τρ ο υ είνα ι η ε κ τε ν ή ς β ιβ λ ιο ­ γ ρ α φ ία π ο υ π α ρ α π έ μ π ε ι σε π ιο εξε ιδ ικ ε υ μ έ ν α εγ χειρ ίδ ια , κ α θ ώ ς και τα π α ρ α ρ τή μ α τα π ου π α ρ α π έ­ μ π ο υ ν σε τε χ ν ικ ο ύ ς ό ρ ο υ ς και δ ρ ά ­ μ α τα . Το Σ ύ γ χ ρ ο ν ο γ υ ν α ικ είο θ έ α τ ρ ο τ η ς Έ ρσης Σ α κ ελ λ α ρ ίδ ο υ ε σ τιά ζ ε ι σ τη γ υ ν α ικ εία σ υ μ μ ετο χ ή σ τη θ εα τρ ικ ή δ η μ ιο υ ρ γ ία , ό π ω ς π ρ ο ϊδ εά ζ ει και ο τ ίτ λ ο ς , και π ιο σ υ γ κ εκ ρ ιμ έν α σ τη ν ιδ ια ιτ ε ρ ό τ η τ α τ η ς γ υ ν α ικ εία ς γ ρ α ­ φ ή ς , α λ λ ά και σ τη ν α π ή χ η σ η το υ φ ε μ ιν ισ τικ ο ύ κ ιν ή μ α το ς σε ιδεολογι-

[ δ ι α β α ζ ω Β I Β Λ I Ο Κ Ρ I Τ I Κ Η .

κό ε π ίπ ε δ ο σ τη ν π α ρ α γ ω γ ή α υ τώ ν τ ω ν έρ γ ω ν. Το «γυ ναικείο » ή « φ εμ ι­ νισ τικ ό » θ έ α τρ ο είνα ι έ ν α θ ε ω ρ η τι­ κό ζ ή τ η μ α α μ φ ιλ ε γ ό μ ε ν ο . Εύλογα υ π ο π τ ε ύ ε τ α ι κ α ν είς μ ια π ρ ό θ εσ η ο μ α δ ο π ο ίη σ η ς π ο υ ε ν έχ ει τ ο ν κ ίν­ δ υ ν ο τ η ς α π λ ο ύ σ τε υ σ η ς , α φ ο ύ σ το χ εύ ε ι σ τη ν α ν α ζή τ η σ η κο ιν ώ ν ν ο η μ ά τω ν και α ισ θ η τικ ώ ν ε π ιλ ο ­ γ ώ ν . Η σ υ γ γ ρ α φ έ α ς τ ο υ βιβλίο υ ε π ικ ε ν τρ ώ ν ε τα ι σ τη ν Ελλάδα α λλ ά και σε χ ώ ρ ε ς τ η ς δ υ τικ ή ς Ε υρώ π η ς, ε ξ ε τ ά ζ ο ν τ α ς τ ις σ υ ν θ ή κ ες σ υ γ κ ρ ό ­ τη σ η ς γ υ ν α ικ ε ίω ν θ ε α τρ ικ ώ ν ο μ ά ­ δ ω ν α λ λ ά και τ η ν π α ρ α γ ω γ ή θ ε α ­ τρ ικ ώ ν κ ε ιμ έ ν ω ν με κο ιν ά μ ο ρ φ ο -

λ ο γ ικ ά χ α ρ α κ τ η ρ ισ τ ικ ά . Κοινό ιδ εο ­ λ ο γ ικ ό υ π ό β α θ ρ ο είνα ι τ ο γ υ ν α ικ είο κ ίν η μ α π ο υ ε π έδ ρ α σ ε σ το επ ίπ εδ ο τ η ς α ν ά π τ υ ξ η ς μ ια ς κ ο ιν ή ς ο π τικ ή ς σε θ έ μ α τ α κ ο ιν ω ν ικ ο ύ φ ύ λ ο υ και σ ε ξο υ α λ ικ ή ς τ α υ τ ό τ η τ α ς . Σ τ ο βι­ β λίο βρίσκει κ α ν είς μια ά λλ η ο π τικ ή και π ρ ο σ έγ γ ισ η γ ν ω σ τ ώ ν κ ειμ έν ω ν και σ υ γ γ ρ α φ έ ω ν , εν ώ ω ς σ τα θ ερ ό σ η μ είο α ν α φ ο ρ ά ς σ τη ν ε ξε λ ικ τικ ή π ο ρ ε ία τ ο υ γ υ ν α ικ ε ίο υ θ ε ά τ ρ ο υ α π ο δ ε ικ ν ύ ε τα ι η μ π ρ ε χ τικ ή μ έθ ο ­ δο ς. ■ Η Έλενα Καρακούλη είναι φιλόλογος - θεαχρολόγος

Γιώργος Αλεξανδρινός

Μάκης Καραγιάννης

Σ Ε Ν Α Ρ ΙΟ ΓΙΑ

0 ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΚΑΙ ΤΟ Π Ρ ΙΣΜ Α

ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΑΓΑΠΗ Θεσσαλονίκη. Μεταπολίτευση. Ένας μεγάλος έρω ­ τας γεννιέται. Μια αντρική φιλία κλο­ νίζεται. Τρεις νέοι μυούνται στη ζωή, στον έρωτα, στην τέχνη. 'Ενα ερεθιστικό μυθιστόρημα με σινεφίλ αναφορές, γραμ­ μένο με χιούμορ.

15 διηγήματα γύρω από τους βίους πραγματι­ κ ώ ν ή φανταστι­ κ ώ ν προσώπων. Χαρακτήρες ανάμεσα στην αλήθεια και την πλάνη. Ένα γοητευτικό Βιβλίο με πολλαπλά επίπεδα ειρωνείας και στοχαστικό Βάθος.

ΤΖΑΚ 0 Α Ν Τ Ε Ρ Ο Β ΓΑ Λ ΤΗ Σ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΛΑΣΗ Μέσα από τις επιστολές που είχαν σταλεί από τον δολοφόνο, προβάλλει ένα ολοζώντανο χρονικό της διαβόητης υπόθεσης και της επίδρασης που άσκησε στη βικτωριανή κοινωνία.

£ 'u J < r v - a f

www.nnet.gr

Νίκος Μποζίνης

ΡΟΚ Π Α Γ Κ Ο ­ Σ Μ ΙΟ Τ Η Τ Α Κ Α Ι Ε Λ Λ Η Ν ΙΚ Η ΤΟ Π ΙΚ Ο ΤΗ ΤΑ Μια ιστορία της ροκ μουσικής γραμμένη χωρίς τα συνηθισμένα βαρύγδουπα στερεό­ τυπα, με πρωτοτυπία και με Βαθιά γνώση. Μια συμβολή στην ανάλυση της σύγ­ χρονης ελληνικής κουλτούρας.

[

δ ι α β α ζ ω

]

Β Ι Β Λ Ι Ο Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Η

Σπύρος Α. Βρεχός

Ο Αιώνιος Πρόμαχος ο έρ γ ο τ ο υ Μ ά ικ λ Μ ο ύρκοκ α π ο τελ εί ένα Σ υ μ π α ν α π ό μ ό ν ο το υ (ή μ ά λλ ο ν έν α Π ο λ υ σ ό μ π α ν - γ ι α τ ί έτσ ι είνα ι γ ν ω σ τ ό : The M u ltiverse). Β α σ ικό ς (θα τ ο λ ­ μ ο ύ σ ε κ ά π ο ιο ς ν α ισ χυρι­ σ τε ί: μ ο ν α δ ικ ό ς) π ρ ω τ α ­ γ ω ν ισ τή ς τ ο υ είνα ι ο Α ιώ ­ ν ιο ς Π ρ ό μ α χ ο ς, ο ο π ο ίο ς Michael Moorcock μ ε τέ χ ε ι σ τη ν π ρ ο α ιώ ν ια Ο δράκος π ά λ η μ ε τ α ξ ύ Ν ό μ ο υ και μέσα στο σπαθί Χ ά ο υ ς. Ο ή ρ ω α ς γ ν ω ρ ίζει π λ η θ ώ ρ α εν σ α ρ κώ σ εω ν: Μετάφραση: α λλ ο ύ είνα ι ο Έ λρικ το υ θωμάς Μαστακούρης Μ ε λ ν ιμ π ο ν έ , ά λλ ο υ ο Κόρ ο υ μ ,ο Χ ό κμ ο υ ν, ο κ όμης Εκδύσεις Αίολος, 2006 σελ. 354, τιμή: 17,03 ευρώ cpov Μ π ε κ , ο Τ ζέ ρ υ Κορν ή λ ιο υ ς κ.ά . Ο ι α ν α γ ν ώ ­ σ τε ς κ α λ ο ύ ν τα ι ν α π α ρ α ­ κ ο λ ο υ θ ή σ ο υ ν τ ις π ε ρ ιπ έ ­ τ ε ιε ς κ ά θ ε ε ν σ ά ρ κω σ η ς σε π ο λ ύ τ ο ­ μ ε ς μ υ θ ισ το ρ η μ α τικ έ ς σ ειρ ές και α ρ κ ε τ ά α υ τό ν ο μ α μ υ θ ισ το ρ ή μ α τα . Το τρ ισ δ ιά σ τα το α υ τ ό π λ έ γ μ α σ υνισ τά τ ο Π ο λ υ σ ό μ π α ν τ ο ο π ο ίο ο M o o rc o c k σ υ ν θ έ τε ι εδ ώ και τ έ σ σ ε ­ ρις δ ε κ α ε τ ίε ς . Σ τ ο μ υ θ ισ τό ρ η μ α Ο δ ρ ά κο ς μ έσ α σ το σ π α θ ί, τ ρ ίτ ο μ έρ ο ς μ ια ς τρ ιλ ο ­ γ ία ς , ο Α ιώ ν ιο ς Π ρ ό μ α χ ο ς ε μ φ α ν ίζ ε ­ τα ι μ ε δ ύ ο ο ν ό μ α τα : ω ς Τ ζο ν Ν τέ ικερ, έν α ς ά νδ ρ α ς α π ό τ ο ν 2 0 ό α ιώ ­ ν α , ο μ ό ν ο ς π ο υ θ υ μ ά τα ι σ π α ρ ά γ ­ μ α τα α π ό ά λλ ες ενσ α ρ κώ σ εις, και ω ς Ε ρεκόζι, έν α ς ν εκ ρ ό ς ή ρ ω α ς ο οπ ο ίο ς α π ο τ ε λ ε ί μια α π ό τ ις συνηθ έ σ τ ε ρ ε ς ε κ δ ο χ έ ς τ ο υ κ ε ν τρ ικ ο ύ π ρ ο σ ώ π ο υ π ο υ κάνει σ ύ ν το μ ε ς , μ ε­ ρ ικές φ ο ρ έ ς φ ε υ γ α λ έ ε ς , ε μ φ α ν ίσ εις σε π λ η θ ώ ρ α ά λλ ω ν μ υ θ ισ το ρ η μ ά ­

Τ

160

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

τω ν . Σ ε μια σ υ γ κ εκ ρ ιμ έν η ισ το ρ ία , η ο π ο ία π α ρ ο υ σ ιά ζετα ι α π ό δ ύο δια ­ φ ο ρ ε τικ έ ς ο π τικ έ ς γ ω ν ίες σ τα έρ γ α τ ο υ M o o rc o c k «Ο π ύ ρ γ ο ς π ο υ χ ά ν ε ­ τα ι» (Η κ α τ ά ρ α το υ μ α ύ ρ ο υ σ π α ­ θιο ύ , Α ίολος, 1998) και Ο β α σ ιλ ιά ς τ ω ν σ π α θ ιώ ν (Αίολος, 2001), δύο α π ό τ ις εκ δ ο χ ές τ ο υ ήρ ω α , ο Έ λρικ και ο Κ όρουμ, σ υ ν α ν το ύ ν μια τ ρ ίτ η τ ο υ εκ δ ο χή , π ο υ σ υ σ τή ν ετα ι με τ ο ό ν ο μ α Ε ρεκόζι. Η τρ ιλ ο γ ία Ο Α/α>ν /ο ς Π ρ ό μ α χ ο ς (Αίολος, 20 0 5 ), Ο φ ο ίν ικ α ς σ το ν ο ψ ιδ ια ν ό (Α ίολ ος, 200 5 ) και Ο δ ρ ά κ ο ς μ έσ α σ το σ π α θ ί δ ιη γ είτα ι τ η ν ισ το ρ ία α υ τ ή ς α κ ρ ι­ β ώ ς τ η ς ενσ ά ρκω σ ης. Το έρ γ ο το υ M o o rc o c k έχ ει φ α ν α τ ι­ κ ο ύ ς ο π α δ ο ύ ς και ά σ π ο ν δ ο υ ς π ο λ έ ­ μιους. Ο ι μεν μιλά ν ε γ ια α ρ ισ το ύ ρ ­ γ η μ α , οι δ ε γ ια δ ε υ τε ρ ο κ λ α σ ά τη π ρ ό ζ α . Σ ύ μ φ ω ν α με το υ ς π ρ ώ το υ ς , π ρ ό κ ε ιτ α ι γ ια δ η μ ιο υ ρ γ ία π ρ ο κ λ η τι­ κή, β α θ ιά π ο λ ιτικ ή (με α να ρ χ ικ ές π ρ ο εκ τά σ εις ) και σ φ ο δ ρ ά κ ρ ιτικ ή π ρ ο ς σ υ ν τ η ρ η τ ικ έ ς ε κ δ ο χ έ ς τ η ς Fantasy (ο M o o rc o c k α π ε χ θ ά ν ε τα ι τ ο έρ γ ο το υ J.R.R. T o lkien και τ ο υ C.S. Lewis). Κ α τά τ η ν α ν τ ίθ ε τ η ά π ο ­ ψ η δ εν είνα ι π α ρ ά επ ιφ α ν εια κ ή , α υ ­ τά ρ εσ κ η μ ε τα μ ο ν τε ρ ν ισ τικ ή κ α τ α ­ σ κευ ή (η ο π ο ία , α ς σ η μ ειω θ εί ε ν τ ο ύ ­ το ις , έχ ει α ρχίσ ει ν α δ ια μ ο ρ φ ώ ν ετα ι ήδη α π ό τ ις α ρ χ ές τ η ς δ ε κ α ε τ ία ς το υ 1960). Το ελ λ η ν ικ ό α ν α γ ν ω σ τικ ό κοινό έχ ει σ τη διάθεσ ή τ ο υ είκοσι α π ό τ α βιβ λ ία το υ M o o rc o c k (6 το υ Έ λρικ, 6 το υ Κόρουμ, 4 τ ο υ Χόκ­ μουν, 3 το υ Ερεκόζι και 1 τ ο υ φ ο ν Μ π ε κ μέχρι σ τιγ μ ή ς ) τ α ο π ο ία εκ δ ί­ δει α π ό τ ο 199 7 ο Α ίολος: υ π ε ρ α ρ ­ κ ε τ ά γ ια να δ ια μ ο ρ φ ώ σ ει κ ά π ο ιο ς μια ν ά π ο ψ η . ■

Κ υ κ λ ο φ ο ρ ο ύ ν ΑΛΚΥΟ Ν Η Π ΑΠΑΔΑΚΗ Α Λ Κ Υ Ο Ν Η Π Α Π Α Δ Α ^ -* * 1’

το

ταξίδι

λ έ γ α μ ε ..φ

Το ταξίδι που λέγαμε...

ΒΑΡΒΑΡΑ ΒΑΓΙΑΚΟΥ ΒΛΑΧ Ο ΠΟ ΥΛΟ Υ

Επάγγελμα: Οικιακά

a

Εκδόσεις Κ α λ έ ν τ η ς

Μαυρομιχάλη n , ιο6 79 Αθήνα · τηλ.: 210 3601.551, 210 3390.028 · fax: 210 3623.553 · e-mail: kalendis@ath.forthnet.gr · www.kalendis.gr

Αντώνης Σαμαράκης α φ ιέ ρ ω μ α στο λ ο γ ο τ ε χ ν ικ ό του έργο

Επιμέλεια: Σταυρούλα Γ. Τσούπρου, Φ ω τογραφ ικό υλικό: Από τα οικογενειακό αρχει'ο Γράφουν: Σταυρούλα Γ. Τσούπρου, Α ντώ νης Δ. Σκιαθΰς, Ερατοσθένης Καψω μένος, Ιφ ιγ έν εια Τριάντου, Γιάννης Κουβαράς, Βι'κυ Πάτσιου, Ιωάννης Δ. Σόλαρης, Νικόλαος Τόμπρος

δ ι α β α ζ ω

]

. Α Φ I Ε Ρ Ω Μ

Σταυρούλα Γ. Τσούπρου

Η συγγραφική τέχνη

ίου Ανιώνη Σαμαράκη « Ε ρ α σ τ α ί α υ τ ο κ τ ο ν ο ύ σ α ν σ υ ν ε χ ώ ς , α π ό τ ο π ρ ω ί. Π ί δ α κ ε ς α ν ά β λ υ ζ α ν ε κ ε ί π ο υ π ρ ιν δ ε ν ε ί σ α ν π α ρ ά γ ρ α μ μ έ ν ε ς ο ι δ υ ο μ ό ν ε ς λ έ ξ ε ι ς : " φ ιλ ώ ο ν ό μ α τ ι" , ή α κ ό ­ μ η " ε ν ο ν ό μ α τ Γ , ή, π ά λ ε , " φ υ γ ε ί ν α δ ύ ν α τ ο ν " » .

Είναι εξα ιρετικά δύσ κολο να γίνει ένα αφιέρω μα στον Αντώνη Σαμαράκη όπου ένας, τουλάχιστον, από το υ ς ά ξο ν ε ς να μην είναι το κοινω νικό του έργο, η κοι­ νωνική του «ύπαρξη», η ασίγαστα ανήσυχη. Κι εκείνου, όμω ς, του άρεσ αν τα δύσκολα, στο σ χεδόν ανέφ ικτο στόχευε πάντα. Έτσι, πήραμε δ ά ρ ρ ο ς και απο­ τολμήσαμε ένα αφιέρω μα στον λογοτέχνη Σαμαράκη, δ ίνο ντα ς Β ά ρ ος στο «πώς» και όχι στο «τι» των επιτεύξεώ ν του, με την πεποίδηση, όμω ς, πως το «τι», που τό σ ο τον έκαιγε, δα α να δειχβεί έτσι κι αλλιώς. Επιπλέον, μια «λεπτομέρεια» του Βίου και της πολιτείας του μα ς εν βά ρρυνε π ρος την ίδια κατεύβυνση. Ό ταν βέλησ ε ο Αντώ νης Σαμαράκης να εξο μ ο λ ο γηβεί το ν έρω τά του στη μετέπειτα σύζυγό του, επ έλ εξε να το κάνει δημοσιεύο­ ν τα ς στη «Φ ιλολογική Καδημερινή» ένα κείμενο που έμοια ζε να ανα γγέλλει το επ όμενο ΒιΒλίο του, με τον τίτλο Έ ν α ς ε π ικ ίν δ υ ν ο ς ά ν δ ρ ω π ο ς ε ν κ ι ν δ ύ ν ω εκεί­ νο ς, όμω ς, υπονοούσε τον πανικό που του προκαλούσε το πάδος του. Γίνεται φ α ν ερ ό πως η γραπτή μ ορφ ή όλω ν των σημαντικών ζητημάτω ν της ζω ής του το ν απασχολούσε α νέκα βεν σοβαρά, ακόμα κι αν δ εν α να φ έρ ει ξεκ ά δ α ρ α κά­ τι τέτοιο στην Α υ τ ο β ι ο γ ρ α φ ί α του (αναρωτιέται, πάντως, εκεί για το πώς συ­ γκροτείται το είδ ο ς τή ς α υ το βιο γρα φ ία ς καδεαυτό, ενώ μαρτυρεί και την α γά ­ πη του για την τεχνική του flash back, την οποία, δυ­ στυχώς, δεν μπορεί να εφ αρ μόσ ει στην Α υ τ ο β ι ο γ ρ α ­ φ ί α του!). Εστιάζοντας στα φραστικά μέσα, λοιπόν, για μια αισδητική αξιολόγηση, που δα Βασιστεί, αυτή τη φ ο ­ ρά, λ ιγότερ ο στα δεμα τολογικά υλικά, συγκεντρώ δηκαν εδώ κείμενα που α φ ο ρ ο ύ ν τόσ ο τα διηγήματα και τα μυδιστορήματα όσ ο και τα όχι εκδεδ ο μ έν α ακόμη σε ΒιΒλίο ποιήματά του, αλλά και τις α υτοΒ ιογρ αφ ικές κατα δέσ εις του, στο μέτρο που α υτές συνδέονται με το συγγρα φικό του έργο. Συμπεριλήφδηκε α κόμη μία παρουσίαση των Π ρ α κ τ ικ ώ ν της η μερ ίδα ς που διοργανώ δηκε από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου για το έρ γ ο του Αντώνη Σαμαράκη, τον π ερασμένο Νοέμβριο, καδώ ς και μια πρώτη α να φ ο ρ ά στο «α χα νές» α ρχείο του, που, πάντως, έχει αρχίσει να συστηματοποιείται. Στο τελευτα ίο του μυδιστόρημα, το £ν ο ν ό μ α τ ι (το οποίο, κατά μία έννοια, το οφ είλου με και στην επιμο­ νή τη ς συζύγου του, κυρία ς Ελένης Σαμαράκη, η οποία δ εν παρέλειπε να του υπενδυμίζει ότι έπρεπε κάποια στιγμή να το ολοκληρώσει, μιας και εηρόκειτο

164

ΙΟΥΛΙΟΙ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

για ένα σχέδιο που ο σ υ γ γ ρ α φ έ α ς είχε κατά νο υ ν για πολλά χρόνια), ο Αντώ νης Σ α μα ράκης δίνει ένα τέ λ ο ς α τελές, έν α τέ­ λ ο ς που περιμένει μια συνέχεια, κα β ώ ς ο έ φ η β ο ς ή ρ ω ά ς του α υτοκτονεί για μια πολύ συγκεκριμένη αιτία α λλά και για έναν πολύ σ υγκεκριμένο σκοπ ό1. Στο καλλιτεχνικό επίπεδο, όμω ς, το εγχείρημα κά δ ε ά λλο παρά α τελ ές είναι. Ο Σα μα ράκης τερμα τίζει με το Εν ονόμ ατι μια συγγρα φική πο­ ρεία όπου π ρόλα βε να συμπεριλάΒει, στην πιο εύληπτη μορφ ή το υ ς -κα ι, έτσι, εκπ αιδεύοντα ς α να γνώ σ τες με απαιτήσεις, όχι μόνο από τη ζωή α λλά και από την τέχ ν η - μία σειρά από α φη γη μ α τικές τεχνικές, που εκτείνονται από τη «θεατρικότητα» του λ ό γ ο υ και την, πα ραλλα γμένη εδώ, εφ α ρ μ ο γ ή της μουσικής α ντίσ τιξης στο μυθιστόρημα, μέχρι το ν εγκιΒωτισμό α νεξά ρτητω ν δι­ ηγήσεω ν και τη χρήση του π αρακειμένου (τίτλοι, μεσότιτλοι, μότο) α λλά και της διακειμενικότητα ς (περιορισμένης, που α φ ο ρ ά δηλα δ ή μόνο τα δικά του έργα, α λλά και γενικής) σ' ένα πλέγμα α νταποκρίσεων που γίνονται κ α τα νοητές μό­ ν ο σε μια δεύ τερη ανάγνωση. Ο μ ελλο ντικό ς μελετητής του που θα κατορθώ σει να παραμερίσει, χω ρίς να προδώσει, την αγω νιώ δη έκκληση για καθημερινή επαγρύπνηση, η οποία διαποτίζει τα κείμενά του, και να α σ χοληθεί με τη συγγρα φική τέχνη του Σαμαράκη, να αναλάΒει, δηλαδή, μια αποστολή που επίσης α να ζητά το υ ς εθ ελ ο ν τές της, θα β ρ εθ εί μπροστά σε μια συνεχώ ς ανα νεο ύ μ ενη όσ ο και αθώ α τεχνική, που κάποιοι βιάστηκαν να τη θεω ρήσ ουν από α ρκετά νω ρ ίς εξα ντλημένη ή, έστω, θυσιασμένη αμετάκλητα στην π ροτεραιότητα του θέμα τος. Ανύποπτα ίσως α λλά σίγουρα όχι τυχαία, ο Σ α μα ράκης συναντιέται μέσω του τελευτα ίου του τίτλου με το ν τιμώ μενο φ έ το ς Νίκο Εγγονόπουλο, όπω ς φ α ίν ε­ ται και από το απόσπασμα που π αραθέσαμε στην αρχή (από το ποίημα του δεύτερ ο υ « Χ ο ρ ό ς α ισ θημα τικός κι' ευγενικός»). Και οι δ υ ο τους, εξά λλου, ήταν ιδιοσυγκρασιακά τα γμένοι στην καθημερινή επανάσταση, ο κ α δ έν α ς με τα όπλα του. Και οι δ υ ο το υ ς μ α ς χάρισαν τη διαρκή εσω τερική διερώ τησ η ω ς εφ ό δ ιο για τη ζωή. Και για το υ ς δύο, όμω ς, το μ εγα λύτερο μ έρ ο ς τη ς έρ ευ ­ ν α ς έχει μείνει π ρο ς το π αρόν στα προφανή. Προδίδει, όμω ς, το υ ς δημιουρ­ γ ο ύ ς ο ανα γνώ στης ε κ ε ίν ο ς που δ ε ν προσέχει ό σ ο πρέπει το ν κόπο που έκα ­ να ν για να διατυπώσουν καλλιτεχνικά το μήνυμά τους. Και, όπω ς γ ρ ά φ ει ο Αντώ νης Σαμαράκης: «Τους ζω ντα νο ύ ς μ π ορείς να το υ ς προδώ σεις ατιμωρητί. Τους ν εκ ρ ο ύ ς ό μ ω ς όχι». Μ ε την ελπίδα ότι δ εν το ν π ροδίδουμε και με την πίστη πως δ εν θα θ εω ρη­ θούμε ότι ανήκουμε στην όποια αρνητική εκδ ο χή των «επαγγελματιώ ν μελετη­ τώ ν τη ς λογοτεχνία ς» , το υ ς ο π οίους δ εν εμπιστευόταν πολύ, α φ ιερώ νουμε αυ­ τέ ς τις σ ελ ίδ ες στον λο γο τέχνη Αντώνη Σαμαράκη. ■

10 πάντοτε τόσο εύστοχος Μ. Γ. Μερακλής συνεξετάζει σ’ ένα πολύ περιεκτικό κείμενό του το Σήμα κινδύνου, το πρώτο μυθιστόρημα του Σαμαράκη, με το τρίτο και τελευταίο, το Εν ονόματι, στον πολύτιμο, από πολλές απόψεις, τόμο

Μαρτυρίες για τον Αντώνη Σαμαράκη, που εκδόθηκε από τον Καστανιώτη με την επιμέλεια του Θανάση Νιάρχου. Στον ίδιο τόμο ο ενδιαφερόμενος θα βρει κάποιες σημαντικές για όσα μας απασχολούν εδώ σημειώσεις του Παναγιώτη Τέτση.

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

105

ί Ω ] . Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

Αντώ νης Δ. Σκιαθάς

Αναζητώντας

ίο «πρόοωπο» ίου ποιητή ετρημένο τόπο έχουν οι άνθρωποι και οτα πουλιά δοσμένος ο ίδιος, α λ­ λά απέραντος», γράφει ο Οδυοοέας Ελύτης. Ο τόπος όμως που χαρτο­ γράφησε με την κοινωνική του παρουσία και τη συγγραφική του παραγω­ γή ο Αντώνης Σαμαράκης είναι αυτός που οριοθετήθηκε σχεδόν σε ολόκληρο τον 20ό αιώνα, δηλαδή απέραντος και ελεύθερος. 16 Αυγούστου 1919 0 Αντώνης Σαμαράκης, όπως ο ίδιος αναφέρει, «εγκατέλειψε τα σπλάχνα της μανούλας του στις 3.30 το πρωί» με τη βοήθεια της μαμής, της κυρα-Βάσως. Η μητέρα του, Αντριάνα, λευτερώ θηκε από τον Αντώνη στο σπίτι τής οδού Μαιζώνος 50 και Χίου, στην πλατεία Βάθης. Εκεί είχε στήσει το σπιτικό του ο πατέρας της οικογένειας, ο Ευριπίδης Σαμαράκης, υπάλληλος του υπουργείου Οικονομικών. 10 Ιουνίου 1925 Ο δεύτερος υιός της οικογένειας -Κώστας- έρχεται να συντροφεύσει τον εξάχρονο Αντώνη, που ήδη, από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, βοηθά τον πατέ­ ρα του στη συμπληρωματική απογευματινή εργασία του. Ευαίσθητος, παρακολουθεί τον βίο της φτωχής οικογένειάς του, όπως και τον πολυτάραχο βίο της Ελλάδας. 1929 Σε ηλικία 10 χρόνων αρχίζει να γράφει ποιήμα­ τα, ενώ διαβάζει ό,τι πέφτει στα χέρια του. 1950-1931 Δημοσιεύονται τα πρώτα του ποιήματα στο περιοδικό Παιδικός Κόσμος, με το ψευδώνυμο «Ιδανικό» και στο περιοδικό Η Διάπλασις τω ν Παίδων με το ψευδώνυμο «Φωτεινό σκοτάδι». 1931 Εγγράφεται στο Γυμνάσιο της Βαρβακείου, προ­ ερχόμενος από μία «προφυματική κατάσταση», που ανάγκασε την οικογένειά του να μετακομίσει στο Χα­ λάνδρι. Η βαριά ασθένεια του μικρού Αντώνη μπο­ ρούσε να καταπολεμηθεί μόνο σε περιβάλλον με ξη ­ ρό κλίμα. Στεγάστηκαν στο στρατιωτικό αντίσκηνο που είχαν παραχωρήσει στον πατέρα του -τραυματία τω ν Βαλκανικών πολέμων του 1912-13. Η περίοδος αυτή είναι ο «χρυσός αιώνας» τω ν αναγνώσεων του μικρού Αντώνη, καθώς, κλινήρης, διάβαζε τα πάντα· περιοδικά, εφημερίδες, βιβλία που έφ ερνε ο πατέ­ ρας του. 1933 Με την παρότρυνση του συμμαθητή του Αργύρη Πετρούνια, σε ηλικία 14 χρόνων γίνεται μέλος της αριστερής οργάνωσης «Κοινωνική Αλληλεγγύη», που είχε επικεφαλής τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Νίκο Καρβούνη. Δημοσιεύει το ποίημά του «0 θάνα­ τος» στο περιοδικό Ξεκίνημα. Στην «Κοινωνική Αλλη­ λεγγύη» συναντά τον ποιητή Γιάννη Ρίτσο, ενώ ο κα­ θηγητής της μουσικής του, Ιωάννης Μαργαζιώτης, μελοποιεί ποιήματά του, μεταξύ αυτών και τω ν

Μ

166

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

«Ύμνο τη ς Βαρβακείου». 1935 Αποφοιτά από τη Βαρβάκειο με άριστα, ενώ αποχωρεί από την «Κοινωνική Αλληλεγγύη». Στις 20 Νοεμβρίου ορκίζεται γραφέας Α' τάξεω ς στο νεοϊδρυθέν υπουργείο Εργασίας, που στεγαζόταν στο κτί­ ριο τη ς γωνίας Μπουμπουλίνας και Τοσίτσα. 1936 Το πρωί τη ς 4ης Αυγούστου ο στρατηγός Ιωάννης Μεταξάς εγκαθιδρύει νέα δικτατορία στην Ελλάδα. 0 Αντώνης Σαμαράκης σχο­ λιάζει γι' αυτό το γεγονός στην αυτοβιογραφία του: «...από μικρός ή­ μουν συνηθισμένος στο ίδιο θέαμα, κάθε τόσο κάποιος στρατηγός ή συνταγματάρχης έκανε κίνημα να πάρει τη ν εξουσία, χρηοιμοποιούσε τα στρατευμένα παιδιά που του είχε εμπιστευθεί η πατρίδα για τους δικούς του σκοπούς. Αναγόρευε τον εα υτό του "Σωτήρα τη ς Ελλάδος". Σύντομα όμως τον έριχναν από τη ν εξουσία, γιατί ένας ά λ­ λος, "Σωτήρας" κι αυτός, ερχόταν, και πάλι με οτρατό και τεθωρακισμένα, να εκπαραθυρώσει το ν προηγούμενο. Οπότε, με όλα τούτα τα αλληλοδιάδοχα στρατιωτικά κινήματα, το ερώ τημα ήταν: ποιος θα σώσει τη ν Ελλάδα από τους "Σωτήρες" της;» Δηλώνει την παραίτησή του από το υπουργείο Εργασίας. 1937 Κάνει ό,τι δουλειά βρίσκει, πρόχειρη και συχνά σκληρή. Εγγράφεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι γονείς του, 1940 Παρουσιάζεται για να πάει εθ ελο ντή ς στο μέτωπο. Δεν τον δέχονται, όμως, διό- Ευριπίδης και Ανδριανή τι ως φ οιτητής είχε ήδη επ ιλεγεί για έφ εδρος ανθυπολοχαγός πεζικού και έπρεπε να πάει σε ειδική στρατιωτική οχολή. Λόγω τω ν πολεμι­ κών επιχειρήσεων η φοίτηση στη σχολή υπο­ ψηφίων εφ έδρω ν αξιω ματικών πήγαινε από αναβολή ο ε αναβολή. Τελικά δ εν επιστρατεύθηκε γιατί έπεσε το μέτωπο. 1941 Αποφοιτά από τη Νομική Σχολή και ετο ι­ μάζεται να φύγει στη Μέση Ανατολή. Ενώ όλα ήταν έτοιμα, γερμανικά στούκας βυθίζουν το πλοίο «Ελλάς» με το οποίο θα ταξίδ ευε. Μένει στην Αθήνα και δουλεύει όπου βρίσκει μερο­ κάματο. 1942 Γίνεται μέλος του ΕΑΜ μετά από συζήτη­ ση με το ν συγγραφέα Μάρκο Αυγέρη. «...Απλό μέλος ήμουν, δ εν έκανα τίποτα το ξεχωριστό. Επειδή δεν μπορούσα να δεχτώ την κομμουνι­ στική ιδεολογία -η βάση του ΕΑΜ ήταν οι κομ­ μουνιστές- ζήτησα να δουλέψω στον καθαρά ανθρωπιστικό τομέα το υ ΕΑΜ, τη ν Εθνική Αλληλεγγύη». 1943 Στις 5 Μαρτίου παίρνει μέρος στη μεγά­ λη και αιματηρή αντιναζιστική διαδήλωση στην Αθήνα. Συλλαμβάνεται και οδηγείται στην Ειδι­ κή Ασφάλεια, όπου βασανίζεται άγρια. Το στρατηγείο τη ς Ειδικής Ασφάλειας βρισκόταν σε ένα τριώροφο κτίριο στην οδό Ελπίδος. ΑυΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

10 7

[

δ ι α β α ζ ω ] Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

Ο Αντώνης Σαμαράκης στη Γερμανία το 1963, τότε είχε μουστάκι

1<3&

τό ς ο δρόμος, 12 χρόνια μετά, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πρώτη συλλογή διηγημά­ τω ν που εξέδω σε. 1944 Ένα πρωί του Ιουνίου, κι ενώ βρισκόταν στο σιδηροδρομικό σταθμό για να συ­ ναντήσει μια συντρόφισσά του, που θα έφ ευγε από εκεί για την Καρδίτσα για υπόθε­ ση τη ς Αντίστασης, εντελώ ς ξαφνικά πηδάει κι αυτός στο βαγόνι. Στα Παλαιοφάρσα­ λα συλλαμβάνεται από ανθρώπους του ΕΑΣΑΔ (Εθνικός Αγροτικός Σύνδεσμος Αντικομμουνιστικής Δράσης), εγκληματικής οργάνωσης τω ν ναζί που συνεργάζονταν με έλλη νες προδότες. Από καθαρή τύχη γλυτώ νει και επιστρέφει. Μέχρι την απελευθέ­ ρωση κρύβεται σε μια αποθήκη 15 χλμ. μακριά από την Αθήνα. 1945 Μετά την απελευθέρωση, κάνοντας χρήση τω ν αντίστοιχων μεταπολεμικών διατάξεω ν για το υ ς απολυμένους δημοσίους υπαλλήλους, επανέρχεται στο υπουρ­ γείο Εργασίας. 1955 Έχοντας «ολοκληρώσει» την ποιητική του παραγωγή το 1951, ξεκινά να δου­ λεύει το πρώτο του βιβλίο αφηγηματικής πεζογραφίας. 1954 Στις 18 Αυγούστου παραλαμβάνει από το τυπογραφείο τα πρώτα αντίτυπα του πρώτου του βιβλίου με διηγήματα, με τον τίτλο Ζητείται ελπίς, το οποίο τύπωσε με δικά του έξοδα. Στην Καθημερινή δημοσιεύεται η πρώτη κριτική από τον Κλέωνα Πα­ ράσχο. Στις 30 Σεπτεμβρίου τη σκυτάλη παίρνει ο Ευάγγελος Παπανούτσος στο Βήμα. 1959 Τον Νοέμβριο, τον μήνα που αγαπά ο Σαμαράκης να εκδίδει τα βιβλία του, βλέ­ πει το φως το πρώτο του μυθιστόρημα, το Σήμα κινδύνου.

ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

1960 17 Ιανουάριου, ημέρα τη ς γιορτής του, στην υπηρεσία του πα­ ρουσιάζεται ο Ιωάννης Προκοπίου, μοίραρχος χωροφυλακής, εξα ­ γριωμένος, και του ζητά το ν λόγο γιατί το ν «ξευτελίζει» με το να τον περιγράφει ως «ήρωα» στο βιβλίο του. Η «διαβολική» σύμπτωση του φανταστικού ονόματος που είχε επ ιλέξει ο συγγραφέας για τον ήρωά του λίγο έλειψ ε να του κοστίσει τη «ζωή του». 1961 0 Νοέμβρης επιλέγεται και πάλι, αυτή τη φορά για τη συλλογή διηγημάτων Αρνούμαι. 1962 Αρχίζει να γράφει Το λάθος. Βραβεύεται με το κρατικό βραβείο διηγήματος για το Αρνούμαι. Σε μια εορταστική εκδήλωση για τη βράβευση του Αρνούμαι, στις 20 Δ ε­ κεμβρίου, γνωρίζει την «Ελενίτσα» του. 1963 9 Φεβρουαρίου Νυμφεύεται την Ελένη Κουρεμπανά, η οποία, παρά το νεαρότα­ το της ηλικίας της, είχε προλάβει να εκδώσει ένα δικό τη ς μυθιστόρημα, με τίτλο Η εκδίκηση τω ν ειδώλων. 1965 Τον Νοέμβριο κυκλοφορεί Το λάθος, που μεταφράστηκε σε δεκάδες γλώσσες. Η Άγκαθα Κρίστι αναφέρει σχετικά: «Θαυμάσιο! Έχει τεράστιο ψυχολογικό ενδιαφ έ­ ρον. Συγχαρητήρια στον Σαμαράκη. Ολοένα και λιγότεροι είναι οι συγγραφείς που έχουν γνήσια πρωτοβουλία και δύναμη φαντασίας. Το Λάθος το χάρηκα». 1966 Κυκλοφορεί η συλλογή διηγημάτων Η ζούγκλα'. Του απονέμεται το Βραβείο τω ν Δώδεκα - Έπαθλο Κ. Ουράνη για Το λάθος. 1970 Στη Γαλλία Το λά θος τιμάται με το Βραβείο αστυνομικής λογοτεχνίας. Το καθε­ στώς τω ν χουντικών τη ς 21ης Απριλίου 1967 του αρνείται τη χορήγηση διαβατηρίου, απαγορεύοντας τη ν έξοδό το υ από τη χώρα «δια σοβαρούς λόγους δημοσίας τά ξεω ς και δημοσίου συμφέροντος». 0 Σαμαράκης διαμαρτύρεται μέσω του Agence France Presse. Η επιστολή - καταγγελία του δημοσιεύεται στον γαλλικό τύπο και οι Γάλλοι εκδότες του Λάθους αντιδρούν για το ότι ο βραβευθείς συγγραφέας δεν μπορεί να μετα βεί στο Παρίσι για να παραλάβει το βραβείο του. Από το τηλεγράφημα του Αντώνη Σαμαράκη στην επιτροπή του γαλλικού βραβείου διαβάζουμε: «Ζούμε σ' έναν κό­ σμο τραγικά παράλογο και παράλογα τραγικό. Και μόνο ο ασταμάτητος, απροσκύνητος αγώνας για μια ανθρωπότητα λιγότερο απάνθρωπη θα μπορέσει να ματαιώσει το τέλ ειο έγκλημα κατά τω ν αξιώ ν εκείνων που μόνο α υτές δίνουν νόημα στη ζωή μας». 1973 Τον Νοέμβριο κυκλοφορεί η συλλογή διηγημάτων Το διαβατήριό2. 1974 0 σκηνοθέτης Peter Fleischmann γυρίζει στον κινηματογράφο Το λάθος, σε σε­ νάριο του Jean-Claude Carriere και με πρωταγωνιστές το ν Michel Piccoli και τον Ugo Tognazzi. Η ταινία γνωρίζει διεθνή επιτυχία. 1982 0 Σαμαράκης τιμάται για το σύνολο του έργου του με το Prix Litterature Europalia. Το σκεπτικό τη ς επιτροπής τω ν πανεπιστημιακών καθηγητών, προερχόμε­ νων από 14 χώρες τη ς Ευρώπης, αναφέρει μετα ξύ άλλων: «Ο Αντώνης Σαμαράκης δεν μιλάει για ευκαιριακές προσωπικότητες. Οι πρωταγωνιστές του διστάζουν και αμ­ φιβάλλουν, είναι ανθρώπινες υπάρξεις, όπως ο αναγνώστης. Το έργο του Αντώνη Σα­ μαράκη είναι μαρτυρία για τη ν τραγωδία του ολοκληρωτισμού, για την απουσία της ελευθερίας και τη μάχη που δίνουν οι άνθρωποι για να τη ν κατακτήσουν. 0 Αντώνης Σαμαράκης είναι ο συγγραφέας της υπερηφάνειας και τη ς ελπίδας». 1992 Κυκλοφορεί η συλλογή διηγημάτων του Η κόντρα. 1996 Εκδίδει την αυτοβιογραφία του, 1919 ■\ 1998 Εκδίδει το τελευ τα ίο μυθιστόρημά του, το Εν ονόματι. Είκοσι και πλέον χρόνια ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

[

δ ι α β α ζ ω

]

Α Φ I Ε Ρ Ω Μ A

έγραφε και ξανάγραφε ίο συγκεκριμένο κείμενο. Ο Αντώνης Σαμαράκης, του οποίου τα βιβλία έχουν μεταφραστεί σε δεκάδες γλώσ­ σες και έχουν διαβαστεί από εκατομμύρια αναγνώστες αε όλον τον κόσμο, αγαπήθη­ κε πολύ και τιμήθηκε, δικαίως, όσο κανένας άλλος έλληνας ομότεχνός του, με πλή­ θος διακρίσεων, τόσο για το συγγραφικό όσο και για το κοινωνικό του έργο· ενδεικτι­ κά αναφέρουμε ότι τιμήθηκε με: τον Μεγαλόσταυρο του Τάγματος του Μακαρίου, το Παράσημο του Ιππότη τω ν Γραμμάτων και τω ν Τεχνών τη ς Γαλλικής Δημοκρατίας, τον Ταξιάρχη του Φοίνικος τη ς Ελληνικής Δημοκρατίας. Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ τω ν πανεπιστημίων Αθηνών, Θεοσαλονίκης, Πατρών και άλλων. Τιμήθηκε οε δεκάδες δήμους στην Ελλάδα και οτο εξω τερικό με τον τίτλ ο του επίτιμου δημότη της πόλης τους, ονομάστηκε Πρέσβης Καλής Θελήσεως της Unicef και υπήρξε ο πρώτος πρόε­ δρος τη ς Βουλής τω ν Εφήβων. 0 Αντώνης Σαμαράκης πίστευε ότι ο συγγραφέας της εποχής μας, τη ς κάθε εποχής, δεν πρέπει «να φ ιλοδοξεί να μείνει το έργο του, να μεί­ νει η φωνή του στην αιω νιότητα -η μόνη βεβαιωμένη αιωνιότητα είναι η αιωνιότητα αυτής εδώ της καθημερινής ζωής. Αλλά να έχει τη φιλοδοξία, τώρα που εξα κολου­ θ εί να αναπνέει, να είναι με το έργο του και με τις πράξεις του η φωνή εκείνων που "δεν έχουν φωνή", τω ν αδικημένων, τω ν βασανισμένων, τω ν καταπιεσμένων. Και να φ ιλοδοξεί να έχει κάνει το χρέος του αντίκρυ στους άλλους, να έχει μιλήσει, να έχει παλέψει για αγάπη, κατανόηση και α λληλεγγύη, να έχει κινηθεί με τρυφ ερότητα πά­ ντα για το ν απλό άνθρωπο, αλλά αμείλικτος και απροσκύνητος για τις εξουσίες του κόσμου τούτου , να έχει προσπαθήσει να τιμήσει την αποστολή του πριν προστεθεί στην τυχόν αυτοβιογραφία του, πλάι στη χρονολογία γέννησής του, η χρονολογία εξόδου από το παιχνίδι». 2003 0 Αντώνης Σαμαράκης πορεύτηκε λεβέντικα προς τον θάνατο οτις αρχές Αυγούστου του 2003, στην αγαπημένη του Πύλο, στον γενέθλιο τόπο της Ελένης Σαμαράκη. Έπαιξε με το φως και το σκοτάδι, μας έκλεισε πονηρά το μάτι και επ έλ εξε μόνι­ μα να υπάρχει στο φως τη ς μνήμης μας, Επέλεξε τη σιωπή και ως έτοιμος από καιρό «δώρισε» το άψυχο σώμα του στους φ οιτητές τής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθη­ νών. «Και το σκότος που όπως και να το κάνουμε είναι αυτό που ονομάζουμε "θάνα­ τος" πολύ συχνά μπορεί να ρίξει φως οτη ζωή του ατόμου. Ένας ωραίος απροοκύνητο ς θάνατος δίνει επ ιτέλους μια άλλη διάσταση οε μια ζωή που ναι μεν κύλησε και με μερικές καλές στιγμές που τιμούν την ανθρώπινη περίπτωση αλλά και με πολλές δυστυχώς στιγμές - ρήγματα στην ακεραιότητά μας, στην αντίστασή μας στις εξο υ ­ σίες του κόσμου τούτου καίοτην αδελφοσύνη μας με τον άλλον, αξίες που μόνο αυ­ τέ ς δικαιώνουν το σύντομο πέρασμά μας στη Γη» .·

Ο Αντώνης Δ. Σκιαθάς είναι ποιητής και ααχολείται με την υπό έκΒοση εργοβιογραφία του Αντώνη Σαμαράκη.

1Έξι διηγήματα αυτής της συλλογής αργότερα εντάχθηκαν οτη συλλογή Το διαβατήριο (σ.τ.ε.). 2Το ομώνυμο διήγημα είχε πρωτοδημοσιευθεί στην έκδοση Νέα Κείμενα 2 (σ.τ.ε.).

17 0

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

! Αυτό έγινε κατόπιν αιτήματος του εκδοτικού οργανισμού Gale Research International, Ντιτρόιτ Λονδίνο, για τη σειρά «Αυτοβιογραφίες σύγχρονων συγγραφέων» (σ.τ.ε.).

/ΓΝΩΡΙΖΩ/ Ερατοσθένης Κ αψ ω μένος

Αντώνπ Σαμαράκπ, «Το ποτάμι»

Μια σημασιακή ανάλυση ο ποτάμι», από τη συλλογή διηγημάτων Ζητείται ελπίς (Αθή­ να, 1954), είναι από τα πιο αντιπροσωπευτικά κείμενα του Σαμαράκπ. Εκφράζει την αντιπολεμική εκδοχή τού γενικότε­ ρου ρεύματος αμφισβήτησης που διακρίνει τη λογοτεχνία μας κατά την πρώτη μετα ­ πολεμική περίοδο. Στο υπό μ ελ έτη κείμενο, η αμφισβήτηση εκδηλώ νεται μέσα από χαρακτηριστικούς νεοελληνικούς κώδικες, που παραπέμπουν στο τοπικό πολιτισμικό πρότυπο. Τους κώδικες αυτούς θα επιχειρήσομε να αναδείξομε με μια παραδειγματι­ κή ανάλυση τω ν σημασιακών περιεχομένων1. Διαπιστώνομε προκαταρκτικά ότι τα αφηγηματικά περιεχόμενα παρουσιάζουν μια συμμετρική οργάνωση. Τον άξονα τη ς συμμετρίας συγκροτούν δύο δοκιμασίες: η πρώτη συναρτάται με τη ν πρόκληση το υ φυσικού στοιχείου, πρόκληση ευδαιμονικής ένω οης («ήτανε μεγάλος πειρασμός το ποτάμι»)1 η δεύ τερη συναρτάται με την πρό­ κληση του ανθρώπινου στοιχείου, πρόκληση θανάσιμου ανταγωνισμού («ο Άλλος... έτρεχ ε τώ ρα να πάρει το τουφέκι του»). Οι δύο προκλήσεις συνδέονται με διπλή αντι­ θετική συνάρτηση: η πρώτη εκφράζεται ως φυσική παρόρμηση του ίδιου του Υποκει­ μένου («το λαχταρούσανε»), η δεύ τερη ως άνωθεν καταναγκασμός (στρατιωτική εντολή). Η στρατιωτική εντο λή και η φυσική παρόρμηση, υπό τους συγκεκριμένους όρους πολεμικής αναμέτρησης, είναι ασυμβίβαστες. Η ανταπόκριση του ήρωα στη μία από τις δύο σημαίνει ταυτόχρονα απόρριψη τη ς άλλης. Με άλλα λόγια, η δυναμική τω ν αφηγηματικών εξελ ίξεω ν ορίζεται από τη ν αντιπαράθεση δύο αντίθετω ν και ασυμβίβαστων κωδίκων: του φυσικού κώδικα και του κοινωνικού κώδικα. Συγκεκριμένα, η μία σημασιακή κατεύθυνση ορίζεται από τον συσχετισμό: υπακοή στον στρατιωτικό κώδικα = στέρηση vs παραβίαση στρατιωτικού κώδικα = πληρότη­ τα. Η ανάγνωση αυτή αντιστοιχεί σ' ένα μ ο ντέλο δράσης όπου το αντικείμενο επιθυ­ μίας του ήρωα είναι το ποτάμι, δηλαδή η απόλαυση του μπάνιου στα δροσερά νερά του ποταμού. Πομπός είναι η φύση, ενώ το ρόλο του Αντίμαχου κατέχει ο απαγορευ­ τικός στρατιωτικός κώδικας. Η πραγμάτωση τη ς επιθυμίας, έτσι όπως περιγράφεται αναλυτικά, με την τεχνική της επιμήκυνσης, προσφέρει μια ευανάγνωστη εκδοχή ενότητα ς του ποιητικού Υποκειμέ­ νου με τη φύση, η οποία γίνεται πηγή ευδαιμονίας, πληρότητας, ριζικής μεταμόρφ ω ­ σης («από τη στιγμή που το σώμα του, ολόγυμνο, μπήκε στο νερό (...) ένιωσε ά λλος άνθρωπος»). Στην προοπτική αυτή αντιπαρατίθεται η άλλη σημασιακή κατεύθυνση, που ορίζεται από τον συσχετισμό: υπακοή στον στρατιωτικό κώδικα = ασφάλεια - ζωή vs παραβία­ ση του στρατιωτικού κώδικα = κίνδυνος - θάνατος. Η ανάγνωση αυτή αντιστοιχεί σ' ένα μοντέλο δράσης όπου Πομπός είναι η στρατιω­ τική αρχή. Αντικείμενο είναι η προστασία και η ασφ άλεια τω ν φαντάρων και Βοηθός προς αυτήν τη ν κατεύθυνση γίνεται η πειθαρχία στον στρατιωτικό κώδικα. Σύμφωνα μ' αυτή τη δεύτερη προοπτική, η υποχώρηση στον φυσικό κώδικα φ έρνει μια προσω­ ρινή απόλαυση, αλλά στο τέλ ο ς πληρώνεται με τη ν απώλεια του μείζονος αγαθού, που είναι η ζωή.

Τ

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

171

δ ι α β α ζ ω ] Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

[

Η τελική έκβαση τη ς ιστορίας, καθώς έρχεται με το τεκμήριο της πράξης να δικαιώσει ή να απορρίψει το ένα ή το άλλο αξιακό πρότυπο, παίζει γενικά αποφασιστικό ρόλο στη σημασιοδότηση τω ν αφηγηματικών περιεχομένων. Η έκβαση, λοιπόν, του διηγή­ ματος (: θάνατος του ήρωα) επιβάλλει μια δεύτερη ανάγνωση, που δικαιώνει τον στρατιωτικό κώδικα και απορρίπτει τον φυσικό κώδικα ως επικίνδυνο. Οι δύο α υτές σημασιακές διαστάσεις συνυπάρχουν και συγκρούονται μέσα στο κείμε­ νο. Ποια όμως από τις δύο επικρατεί, διαμορφώνοντας τα τελικά σημαινόμενα και το σύστημα αξιώ ν του διηγήματος; Είδαμε ότι η οργάνωση της δομής, στην οποία στη­ ρίζεται το σημασιακό σύστημα, είναι διπολική. Απαρτίζεται από δύο αφηγηματικούς κύκλους, συμμετρικά αντίθετους μεταξύ τους. 0 πρώτος αφηγηματικός κύκλος ορίζε­ ται από την επικράτηση του φυσικού κώδικα· ο δεύτερος αφηγηματικός κύκλος ορί­ ζεται από τη ν επικράτηση του στρατιωτικού κώδικα. 0 πρώτος κύκλος αρχίζει με μια κατάσταση στέρησης (που οφ είλεται στις απαγορεύ­ σεις τη ς στρατιωτικής αρχής: «Διαταγή τη ς Μεραρχίας!») και τελειώ νει με μια κατά­ σταση πληρότητας (που προκύπτει από την επικράτηση του φυσικού κώδικα: «Ένιω­ σε μια χαρά!»). Και αντίστροφα, ο δεύτερος κύκλος αρχίζει με μια κατάσταση πληρό­ τητα ς (που φέρνει η εναρμόνιση του Ήρωα με τον φυσικό κώδικα: «Ήταν ένα παιδί τώρα αυτός ο φαντάρος») και καταλήγει σε μια κατάοταση απόλυτης στέρησης, τον θάνατο, που φέρνει η εκ νέου επικράτηση του στρατιωτικού κώδικα («σαν έπεσε από τη ν αντικρινή όχθη η τουφεκιά, κι αυτός γονάτισε πρώτα, ύστερα έπεσε με το πρό­ σωπο στο χώμα»). Σχηματοποιώντας έχομε: Πρώτος κύκλος Στρατιωτικός κώδικας: Στέρηση \ Φυσικός κώδικας: Πληρότητα

172

ΙΟΥΛΙΟΣ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Δεύτερος κύκλος Φυσικός κώδικας: Πληρότητα vs

| Στρατιωτικός κώδικας: Στέρηση

Την παραπάνω σημασιοδότηση, θετική για τον φυαικό κώδικα (ενδείκτης: πληρότητα), αρνητική για τον στρατιωτικό κώδικα (ενδείκτης: στέρηση), υποστηρίζουν και αναδείχνουν επαναληπτικά, καθώς επα­ νέρχονται σ' όλη την έκταση του κειμένου, οι οημασιακές αξίες που εκφράζουν τη ν προοπτική τω ν ενδοκειμενικών προσώπων και κατεξοχήν του Ήρωα. Αν ταξινομήσομε αυτές τις αξίες σε αντίστοιχες πα­ ραδειγματικές οειρές, έχομε τη ν ακόλουθη συμμετρικό αντιθετική οργάνωση: Φύση

vs

φυσική παρόρμηση επιθυμία ελεύθερη βούληση = ευδαιμονία ανάκτηση παιδικότητας αυθεντικότητα πλήρωση - ευφορία ενότητα με τη φύση ακεραιότητα άνθρωπος ανθρώπινη αλληλεγγύη σεβασμός στη ζωή θετική σημασιοδότηση

Στρατιωτική κουλτούρα καταστολή απαγόρευση υπακοή - πειθαρχία = στέρηση απώλεια παιδικότητας αλλοτρίωση στέρηση - δυσφορία αντίθεση προς τη φύση ακρωτηριασμός «ο χακί εα υτός του» θανάσιμος ανταγωνισμός αφαίρεση τη ς ζωής αρνητική σημασιοδότηση

Ξεχωριστή μνεία σ' αυτήν τη ν παραδειγματική σειρά απαιτεί η σημασιακή αντίθεση γυμνοί vs ντυμένοι, καθώς γίνεται ο άξονας γύρω απ' το ν οποίο αναπτύσσεται ένας διαχρονικός κώδικας του ελληνικού πολιτισμικού προτύπου, που ταυτίζει το γυμνό με το αληθινό, το ωραίο και το αγαθό2, Η στερητική φόρμουλα «γυμνοί από-» ευνοεί την αντιδιαστολή του φυσικού προς το ν κοινωνικό κώδικα και την υπεροχή τω ν φυσικών έναντι τω ν κοινωνικών αξιών. Γιατί όταν οι δύο εχθροί επανέρχονται στη φυσική τους κατόσταοη (γύμνια = φύση), δηλαδή απαλλάσσονται από τις επίκτητες και πλαστές διαφορές τω ν κοινωνικών ανθρώπων, γίνεται φανερό ότι είναι ίδιοι κι όμοιοι και δεν τους χωρίζει τίποτε. Ενώ λοιπόν η κοινωνία τούς αντιπαραθέτει και τους επιβάλλει έναν θανάσιμο ανταγωνισμό, η φύση τούς ενώνει και τους διδάσκει την ενότητα και την αλληλεγγύη: γυμνοί από ρούχα γυμνοί γυμνοί από ονόματα = ταύτιση γυμνοί από εθνικότητα γυμνοί από τον χακί εαυτό τους

με ρούχα ντυμένοι με ονόματα = διάκριση με εθνικότητα με χακί στολή

Η παραδειγματική ανάλυση τω ν σημασιακών περιεχομένων βγάζει, λοιπόν, στην επι­ φάνεια μιαν άλλη οημασιοδότηση, ευθέω ς αντίθετη απ' αυτήν του αφηγηματικού επιπέδου, που είναι η θετική σημασιοδότηση τη ς φύσης και τω ν κωδίκων της και η

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

173

[

Δ Ι Α Β Α Ζ Ω Α Φ I Ε Ρ Ω Μ

αρνητική σημασιοδότηση τη ς στρατιωτικής κουλτούρας και τω ν κωδίκων της. Έτσι, η αρχική «αμφισημία» εμφανίζεται, τελικά, ως οργάνωση της σημασίας σε δύο επίπεδα, το αφηγηματικό, που αντιστοιχεί στην εξέλ ιξη της δράσης και αντιπροσωπεύει μια σημασιακή προοπτική εξω τερική σε σχέση μ ε τά ενδοκειμενικά υποκείμενα, και το πα­ ραδειγματικό, που αντιστοιχεί στις δομές βάθους και αντιπροσωπεύει τη σημασιακή προοπτική τω ν ενδοκειμενικών υποκειμένων. Αυτή η τελευτα ία είναι που προκύπτει ως δεσπόζουσα ισοτοπία από την παραδειγματική ανάλυση· αλλά και μέσα από τις αφηγηματικές τεχνικές, που πριμοδοτούν την προοπτική του Υποκειμένου δράσης. Γιατί η προτίμηση στη σταθερή εσωτερική εστίαση υποχρεώνει τον αναγνώστη να δει τις εξελίξεις μέσα από τα δικά του μάτια (του Υποκειμένου δράσης), ενώ στον διφωνικό ελεύ θ ερο πλάγιο λόγο, που επιλέγεται για ν' αποδώσει τις κορυφώσεις της ψυ­ χικής δοκιμασίας, η φωνή του αφηγητή τίθεται α λληλέγγυα στη φωνή του ήρωα, καταφάσκοντας έτσι το δικό του αξιακό σύστημα. Σύμφωνα μ' αυτήν την ανάλυση, τη σημασιακή προοπτική του αφηγηματικού επιπέ­ δου: στρατιωτικός κώδικας - ασφάλεια - ζωή vs φυσικός κώδικας = κίνδυνος - θάνα­ τος, έρχεται να υπονομεύσει η προοπτική του παραδειγματικού επιπέδου και να την υποκαταστήσει με μια «εσωτερική» σημασιακή προοπτική, η οποία αντιπροσωπεύει ένα ανώ τερο αξιακό σύστημα που θριαμβεύει στο ηθικό επίπεδο, ξεσκεπάζοντας τον μονομερή αλλοτριωτικό χαρακτήρα του στρατιωτικού αξιακού μοντέλου (αλλοτριω ­ μένη ζωή) και αποκαθιστώντας τις φυσικές και κοινωνικές αξίες στην αυθεντικότητά τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι με την αποκατάσταση του στρατιωτικού κώδικα διαρ­ ρηγνύεται η αρμονία με τη φύση (: «πρόφτασε να δει μονάχα κάτι πουλιά που φ τερουγίσανε τρομαγμένα σαν έπεσε από την αντικρινή όχθη η πρώτη τουφεκιά»), η οποία είχε επ ιτευχθεί πρωτύτερα με την επικράτηση του φυσικού κώδικα ί: «Δεξιά κι αριστερά, και στις δυο όχθες, φτερουγίζανε πουλιά, τον χαιρετούσανε περνώντας πότε πότε από πάνω του»). Το στρατηγικό σημείο που αντιστρέφει το εμπειρικό επιχείρημα του στρατιωτικού κώ­ δικα είναι ότι ο φορέας του φυσικού κώδικα σέβεται τη ζωή και αρνείται να σκοτώσει τον Άλλον, ενώ ο φορέας του στρατιωτικού κώδικα, υπακούοντας στον κανόνα του εξοντω τικού ανταγωνισμού, σπεύδει να αφαιρέσει τη ζωή του αντιπάλου του, παρότι εκείνος (που είχε πρώτος φτάσει και σηκώσει το τουφέκι) του είχε μόλις χαρίσει τη ζωή («Δεν μπορούσε να τραβήξει... Χαμήλωσε το τουφέκι του. Χαμήλωσε το κεφάλι του»). Η αντιστροφή αυτή κωδικοποιείται ως εξής: στρατιωτικός κώδικας = θάνατος

vs

φυσικός κώδικας = ζωή

Έτσι, στο σημασιακό επίπεδο, έχομε έναν μετασχηματισμό από το αφηγηματικό στο παραδειγματικό επίπεδο, από την εξω τερική στην εσωτερική σημασιακή προοπτική, που παριστάνεται στο ακόλουθο μετασχηματιστικό μοντέλο:

Αρνητικός πόλος στρατιωτικός κώδικας ασφάλεια - ζωή φυσικός κώδικας “ κίνδυνος - θάνατος

174-

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Θετικός πόλος φυσικός κώδικας ζωή στρατιωτικός κώδικας " θάνατος

Ο αρνητικός πόλος εκφράζει τη μιλιταριστική ιδεολογία τη ς ψυχρο­ πολεμικής περιόδου (δεκαετία του 1950), που είναι το ιστορικό «αντι­ κείμενο αναφοράς» και που σημαδεύεται από τη ν ίδρυση του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου τη ς Βαρσοβίας, αντίστοιχα. 0 θετικός πόλος απη­ χεί το διεθνές αντιπολεμικό κίνημα που αναπτύχθηκε ενάντια στη λ ο­ γική του διαχωρισμού τη ς ανθρωπότητας σε δύο αντίπαλους στρα­ τιωτικούς συνασπισμούς. Είναι χαρακτηριστικό ότι το περιορισμένο σύμπαν που οριοθετείται από τον στρατιωτικό κώδικα, πρώτον, απο­ κλείει τη φύση (η φύση και οι αξίες τη ς σημασιοδοτούνται ως επικίνδυνες: αντιστρατεύονται τη στρατιωτική πειθαρχία και οδηγούν όποιον τις ακολουθήσει στον θάνα­ το)· δεύτερον, αποσιωπώντας οποιαδήποτε άλλη αναφορά στην ανθρώπινη κοινω­ νία, εμφανίζει ως μόνη έκφραση τη ς κοινωνικής ζωής τη στρατιωτική οργάνωση και τους απαγορευτικούς κανόνες τη ς και ως τη μόνη εκδοχή της κουλτούρας τον εξο ­ ντωτικό ανταγωνισμό τω ν ατόμων και τω ν κοινωνιών. 0 ανθρώπινος πολιτισμός συρ­ ρικνώνεται, έτσι, σε μία και μόνη αρχή, τον πόλεμο, που επικαθορίζει όλες τις ά λλες ανθρώπινες αξίες, κλείνοντας τους ορίζοντες του ανθρώπου και ακρωτηριάζοντας τη ζωή. Πρόκειται για μια σχηματοποίηση, που δικαιώνεται αισθητικά στο βαθμό που αποδίδει το μιλιταριστικό πνεύμα που επιβλήθηκε διεθνώς αυτήν την περίοδο. Τη στρατοκρατική αυτή ιδεολογία, που είχε την ευχέρεια να εμφανίζει τους απαγορευτι­ κούς της νόμους ως ευεργετικούς (δηλαδή προστατευτικούς απέναντι σε υπαρκτούς κινδύνους), έρχεται ν' ανατρέψει, μέσα στον αφηγηματικό μύθο, η φύση και οι αξίες της. Παραβιάζοντας το ν απαγορευτικό στρατιωτικό κώδικα, ο φυσικός παράγοντας (φυσικό περιβάλλον - φυσικές ροπές - φυσικές αξίες) εισβάλλει και τινάζει στον α έ­ ρα το αρραγές στρατοκρατικό σύμπαν και τη λογική του. Ό,τι φαινόταν λογικό και πει­ στικό μέσα στη λογική της εμπ όλεμης κατάστασης (απαγόρευση = ασφάλεια - προ­ στασία), αποδείχνεται έξω απ' αυτήν παραπλανητικό και απάνθρωπο· ένα πρόσχημα που, μόλις λείψει, συμπαρασύρει και το αντίστοιχο ανταγωνιστικό πρότυπο. Έτσι, με τη ν παραδειγματική ανάλυση αναδείχνεται ως τελικό σημαινόμενο η υπερο­ χή του φυσικού προτύπου, που αντιπροσωπεύει μια σχέση ισορροπίας ανάμεσα στο άτομο και τη φύση, στη φύση και τον πολιτισμό. Η ισορροπία αυτή, που μέσα στη λ ο­ γοτεχνία μας συνδέεται με ένα βίωμα ευδαιμονίας και π ληρότητας του όντος, έκφρα­ ση της αρμονίας ανθρώπου - κόσμου5, είναι το διακριτικό γνώρισμα του τοπικού πο­ λιτισμικού π ρο τύ π ο υ .· 0 Ερατοσθένης Καψωμένος είναι ομότιμος καθηγητής

1Για τη συνταγματική ανάλυαη του διηγήματος βλ. Ε. Γ. Καψωμένος, Αφηγηματολογία. Θεωρία και μέθοδοι ανάλυσης της αφηγηματικής πεζογραφίας, Αθήνα, Πατάκης, 5η έκδ., 2007: 244-257. 2Το αξιακό αυτό πρότυπο προβάλλει χαρακτηριστικά ο Παλαμάς στον περίφημο «Σάτυρο ή το γυμνό τραγούδι»: Μακριά μας όσα αταίριαστα ντυμένα και κρυμμένα τα μισερά και τ’ άσκημα κι ακάθαρτα και ξένα.

Γυμνά όλα, ζέσκεπα, άδολα, γη, αιθέρες, κορμιά, στήθια. Γύμνια είναι κι η αλήθεια και γύμνια κι η ομορφιά. Βλ. αναλυτικά Ε. Γ. Καψωμένος, Αναζητώντας τον χαμένο ευρωπαϊκό πολιτισμό. Νεοελληνική ποίηση και πολιτισμική παράδοση, Αθήνα, Πατάκης, 2002: 97-109. 3 Βλ. ό.π. Ε. Γ. Καψωμένος, 2002: 36-38, 76-79, 180-199 κ.α.

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

175

[

δ ι α β α ζ ω ] Α Φ Φ Ι I ΕΕ ΡΡ ΩΩ ΜΜ Α

Ιφ ιγ έν εια Τριάντου

Το Π άθος

του Αντώνη Σαμαράκη:

τεχνικές αφήγηοης ίγοι έλλη νες συγγραφείς έχουν ζήσει to προνόμιο να έχουν γίνει γνωστοί στις περισσότερες χώρες του κόσμου όσο ακόμα βρίσκονται στη ζωή. Αυτό σημαίνει _πως το έργο τους εμπεριέχει μηνύματα παγκόσμιας εμβέλειας, αλλά και ότι τα μηνύματα αυτά έχουν κωδικοποιηθεί μέσα από αφηγηματικά τεχνάσματα τα οποία δεν χάνουν την ισχύ και τη δυναμική τους περνώντας από μετάφραση σε μετάφραση. Ένας τέτο ιο ς συγγραφέας είναι και ο Αντώνης Σαμαράκης. Τα περισσότερα έργα του έχουν γνωρίσει α λλεπ ά λληλες εκδόσεις σ' ολόκληρο τον κόσμο. Το λάθος είναι ένα από τα πιο γνωστά του μυθιοτορήματα και το πιο αντιπροσωπευτικό. Εδώ βρίσκονται όλα εκείνα τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την προσωπική του γρα­ φή. Η διάρθρωση τη ς δομής του θυμίζει αστυνομικό μυθιστόρημα, ενώ το μήνυμα που αναδύεται αβίαστα κωδικοποιεί τα ουμανιστικά κατασταλάγματα της γενιάς του. Κυριαρχεί η πρωτοπρόσωπη αφήγηση και η γλώσσα είναι απλή, προφορική, χωρίς ιδιωματισμούς. 0 πληθωρισμός αυτής της προφορικής γλώσσας δημιουργεί συχνά τη ν εντύπωση ότι οι ήρωες βρίσκονται στη σκηνή ή μπροστά σε έναν κινηματογραφι­ κό φακό, ο οποίος καταγράφει το λόγο και τις πράξεις τους. Η προφορικότητα δη­ μιουργεί την εντύπωση τη ς αφέλειας, όσο όμω ς η ιοτορία προχωρά κατανοεί κανείς πως πρόκειται για μια έξυπνη τεχνική, ικανή να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώ­ στη, άσχετα από το πνευματικό ή το μορφωτικό του επίπεδο. 0 αναγνώστης παγιδεύεται στον ιστό του μυοτηρίου που στήνεται και η δικαίωση της υπομονής του έρχεται στο τέλο ς, όταν η συγκρατημένη δράση γίνεται ξαφνικά εκρη­ κτική. Παρασύρει σε αυτή τη ν έκρηξη κάθε ψεύτικο συναίσθημα, κάθε επείσακτο και αλλοτριω τικό στοιχείο. Ο Σαμαράκης αφήνει τη συμπεριφορά, τη σκέψη και την ψυχή τω ν ηρώων του να αποκαλύπτονται σταδιακά από τους ίδιους τους ήρω ες, παράλλη­ λα με τη δράση και με τα κοινωνικά και πολιτικά συμφραζόμενα. Καταλήγει έτσι σε ένα πολιτικό θρίλερ με ψυχολογικές διαστάσεις, ενώ ο στόχος - μήνυμα βρίσκεται πέ­ ρα και πάνω από τη ν επιτυχία στο συγκεκριμένο είδος. Όλο το παιχνίδι τη ς τεχνικής του μυθιστορήματος στηρίζεται πάνω σε τρεις άξονες που αποτελούν εξειδικεύσεις τω ν τριών μεγάλω ν κατηγοριών του αφηγηματικού λ ό­ γου: του χρόνου, του τρόπου και τη ς φωνής1. Σημαντικός αναδεικνύεται ο άξονας τω ν χρονικών αναλήψεων, σε συνδυασμό με τους άξονες της εστίασης ή της προοπτικής, και τη ς γλωσσικής έκφρασης. Είναι αυτονόητο πως οι άξονες αυτοί συμπλέκονται μ έ­ σα στο μυθιστόρημα και ο διαχωρισμός τους γίνεται μόνο για μεθοδολογικούς λόγους παρατήρησης και καταγραφής. Η συγχρονική παράθεση απ οτελεί κύρια επιλονή του συγγραφέα. Επιλέγεται η αφή­ γηση στο πρώτο ενικό πρόσωπο του ενεστώ τα. Το κείμενο αποτελείται στο μεγαλύ­ τερο μέρος του από «σκηνές», οι οποίες αναπαριστούν με εναλλαγές το λόγο και τις πράξεις τω ν προσώπων σε μια συγχρονική βάση. Ακόμα και όταν σε μερικά σημεία χρησιμοποιείται ο παρατατικός, αυτό αποτελεί σύντομη αφηγηματική γέφυρα ανάμε­ σα σε δύο «σκηνές». Τα αφηγηματικά σχόλια είναι ελάχιστα, ο αφηγητής απουσιάζει ως οντότητα και ο λόγος του συντηρείται μέσα από τον ελεύθερο πλάγιο λόγο.

170

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Η επιλογή του εσωτερικού μονολόγου υπηρετεί πολλαπλά τους αφηγηματικούς στόχους: το πρόσωπο που μονολογεί ανακαλεί στη μνήμη του ολόκληρες «σκηνές» από το παρελθόν, σκηνές, όμως, οι οποίες εντάσσονται στο τώρα, όταν γίνεται η ανάκληση στη μνήμη. Τα γεγονότα που ανακαλούνται αφορούν τόσο το ν ήρωα, που επι­ στρέφει στο παρελθόν, όσο και τα άλλα πρόσωπα που εμπλέκονται στην ιστορία. Βρισκόμαστε στην απόλυτη υποκειμενικότητα, την ίδια στιγμή που (τουλάχιστον εν μέρει) καταγράφουμε την αντικειμενική πραγματικότητα. Το σημαντικότερο εύρημα τη ς τεχνικής του μυθιστορήματος έγκειται στο παιχνίδι της εστίασης (προοπτικής) η οποία εναλλάσσεται ανάμεσα στην εσωτερική εστίαση (η οποία σημαίνει γνώση μόνο μέσα από τη ν προοπτική ενός προσώπου - ήρωα) και την εξω τερική εστίαση (απουσία εστίασης, δηλαδή εξω τερική, επιφανειακή παρατήρηση μόνο και όχι ουσιαστική γνώση τω ν βαθύτερων σκέψεων ενός μυθιστορηματικού προ­ σώπου). Τα σημεία τα οποία αντιπαρέρχεται η αφήγηση, εξαιτίας της άγνοιας τω ν προσώπων για γεγονότα έξω από την οπτική τους, δημιουργούν σκοτεινούς θύλακες μέσα στο έργο, οι οποίοι φωτίζονται σταδιακά, καθώς σταδιακά απελευθερώνεται η αφηγηματική πληροφορία. Σχηματίζονται, έτσι, επαναλαμβανόμενα μοτίβα γεγονότω ν και καταστάσεων τα οποία ορώνται από διαφορετική οπτική γωνία και χρωματίζονται συναισθηματικά διαφορετι­ κά, ανάλογα με το πρόσωπο και τη συγκεκριμένη κατάσταση. Το παιχνίδι της οπτικής γωνίας είναι ένα παιχνίδι παραλείψεων που καλύπτονται από τις αναληπτικές επανα­ λήψεις τω ν ίδιων γεγονότων. Κάθε φορά ο αναγνώστης θεω ρεί ότι γνωρίζει, ενώ στην πραγματικότητα η γνώση του μπορεί να στηρίζεται σε επιφανειακή (με εξω τερ ι­ κή εστίαση) παρατήρηση τω ν γεγονότων. Η εξω τερική εστίαση είναι πολύ χρήσιμη στη δημιουργία ενός κλίματος πολιτικού μυ­ στηρίου, καθώς οι αναφορές στο καθεστώς, στις ενέργειες τω ν πρακτόρων και της αστυνομίας, αλλά και στις ενέργειες τω ν προσώπων που αντιστέκονται στον ολοκλη­ ρωτισμό, συντελούν στην αποδραματοποίηση τω ν ίδιων τω ν γεγονότω ν, όσο και στη δημιουργία τη ς εντύπωσης πως α υτές οι καταστάσεις θα μπορούσαν να συμβούν σε κάθε χώρα και κάθε εποχή, όπου υπάρχει ή θα μπορούσε να υπάρξει ολοκληρω τι­ σμός. 0 κάθε ήρωας χωριστά δίνει τη δική του οπτική τω ν γεγονότων, καθώς και μερικές σκέψεις και παρατηρήσεις. Αναπόφευκτα, ο επόμενος ήρωας θα αναγκαστεί να επανέλθει π ολλές φ ορές στα ίδια γεγονότα για να δώσει στον αναγνώστη τη δική του προοπτική, τη δική του αιτιολόγηση2. Πρόκειται για ένα είδος πολλαπλής εστίασης που θυμίζει, ως προς την τεχνική της, ένα περίφημο έργο του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, το Χρονικό ενός προαναγγεήθέντος θανάτου1. Το έργο του Μαρκές απ οτελεί ένα κλασικό παράδειγμα πολλαπλής εστίασης διαφό­ ρων προσώπων πάνω στο ίδιο γεγονός, που είναι ο θάνατος ενός νέου. Διάφορα πρό­ σωπα παραθέτουν τη δική τους μαρτυρία και εκδοχή τω ν αιτίων της δολοφονίας. Κα­ θώς η επιλογή τω ν προσώπων γίνεται με σειρά αντιστρόφως ανάλογη της ουσιαστι­ κής γνώσης που έχουν σχετικά με το υ ς λόγους που οδήγησαν στη δολοφονία, ο ανα­ γνώστης καταλήγει να έχει διευκρινίσει τα αίτια του δράματος μόνο με την παράθε­ ση και τη ς τελευτα ία ς μαρτυρίας για τη δολοφονία του νέου. ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

177

[

δ ι α β α ζ ω ] Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

Βραβείο των «ι 2 » Αβήνα ?966Vn

178

Ωστόσο, εκεί, όσο αριστοτεχνικά και εάν χειρίζεται το θέμα του ο Μάρκες, η ιστορία αφορά ένα γεγονός τετελεσ μ ένο , το οποίο, «ορώμενο» από αρκετά πρόσωπα, φ ω τί­ ζει σταδιακά και αναδρομικά το «μυστήριο» της δολοφονίας του ήρωα. Όταν, τώρα, ο Σαμαράκης χρησιμοποιεί στο μυθιστόρημά του Το λάθος την ίδια τ ε ­ χνική πολλαπλής εοτίαοης, τη ν εφαρμόζει σε ένα εξελισσόμενο και όχι τετελεσ μένο γεγονός. Αλλά ο διαφορετικός αυτός τρόπος χρήσης της ίδιας τεχνικής δημιουργεί ιδιαίτερες δυσκολίες. 0 Σαμαράκης, κάνοντας αυτήν την επιλογή, θα πρέπει να πείσει τους αποδέκτες της αφήγησής του για τη συγχρονικότητα της κειμενικής παράθεσης με τη ν εξελισσόμενη δράση. Οι εστιαζόμενοι ήρω ες εντάσσονται σε ένα διαδραματι­ ζόμενο τώρα και από το σημείο αυτό θα πρέπει να δουν το παρελθόν ή το μέλλον. Η επιλογή αυτή συμπαρασύρει το σύνολο τω ν τεχνικών αφήγησης της ιστορίας στο παιχνίδι τη ς συγχρονικότητας που είναι, ίσως, η πιο δύσκολη επιλογή για κάθε συγ­ γραφέα, αλλά και μια πρόκληση σε επίδειξη δεξιοτεχνίας. 0 μόνος τρόπος να επιτύ­ χει κανείς τη ν ψευδαίσθηση τη ς συγχρονικότητας είναι να συνενώσει τις διάφορες χρονικότητες σε έναν εσωτερικοποιημένο χρόνο, στον οποίο η σκέψη αναπαριστά όχι μόνο τη ν ψυχική ζωή τώρα αλλά μπορεί να ανακαλέσει κάθε εμπειρία του παρελθό­ ντος και τις εκδοχές του μέλλοντος. Αυτό γίνεται μέσα από τον εσωτερικό μονόλο­ γο. Είναι αλήθεια πως η τεχνική αυτή έχει συνδεθεί με μερικές ακραίες εφ αρμογές της, που χαρακτήρισαν το ν μοντερνισμό του 20ού αιώνα, όπως το περίφημο έργο του James Joyce Οδυσσέας (και ιδιαίτερα τα κεφάλαια III, «Πρωτέας», VIII «Λαιστρυγόνες» και το τελευτα ίο, «Πηνελόπη»), Η ακραία εφαρμογή αυτής της τεχνικής είναι να ανα-

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

παριστά tn ροή τη ς συνείδησης και τη σκέψη πριν ακόμα αυτή ρηματοποιηθεί. Υλοποιείται αφηγηματικά με τη χρήση μεγάλω ν προτά­ σεων, έλλειψ η στίξης, διαστολή τω ν υποκειμενικών αισθήσεων. Στο Λάθος η τεχνική αυτή χρησιμοποιείται χωρίς τις ακραίες της εξάρσεις, δείχνοντας διαφορετικούς δρόμους στη διαπλοκή του υπο­ κειμενικού με το αντικειμενικό. Είναι φανερό ότι οτόχος του Σαμαράκη δ εν είναι η επίδειξη τη ς αφη­ γηματικής του δεινότητας, αλλά η χρησιμοποίηση τη ς τεχνικής οτην επίτευξη τω ν δικών του στόχων, που συνδέονται με την ενάργεια του μηνύματος της αφήγησής του. Παραθέτοντας, για παράδειγμα, εναλλακτικά τις απόψεις του καθε­ στωτικού και του αντικαθεστωτικού ήρωα, εφαρμόζει στην πραγματικότητα το οχέδιο της Ειδικής Υπηρεσίας, για την εναλλαγή τω ν συναισθημάτων στον κρατούμενο (θερjudrnc, ψύχος, θερμότης, ψύχος) μέχρι να σπάσει, αλλά στους αποδέκτες της αφήγη­ σης, τους δυνητικούς αναγνώστες. Έτσι, η αδυναμία τη ς ταυτόχρονης παράθεσης τω ν ταυτόχρονων σκέψεων τω ν ηρώων, ε ξ αιτίας τη ς γραμμικότητας της αφήγησης, καταλήγει, μέσα από την ιδιαίτερη χρησιμοποίηση τη ς τεχνικής από τον Σαμαράκη, στη συναισθηματική εμπλοκή του αναγνώστη οτην ιστορία. 0 κάθε αναγνώστης μπο­ ρεί να αισθανθεί στο οβέρκο του την κρύα ανάσα του καθεστώτος να τον παρακολου­ θεί σε κάθε κίνησή του. Το τελικό αποτέλεσμα είναι να αποκτά ο εσωτερικός μονόλογος χαρακτηριστικά πο­ λιτικού ντοκουμέντου. Αυτό εξυπ ηρ ετεί και η παράθεση ένθετω ν εγγράφων μέσα στο κείμενο, όπως τα αποαπάσματα τη ς έκθεσης που γράφει ο ανακριτής στη γραφομη­ χανή της υπηρεσίας του, καθώς και η έντα ξη τη ς φωτογραφίας του αντικαθεστωτικού μέσα στο κείμενο. Το σχέδιο με τους δυο κύκλους που σχεδίασε ο κατηγορούμενος μέσα στο Καφέ-Σπορ έχει επίσης τον χαρακτήρα ντοκουμέντου, αλλά συνδέεται, στην ακρότητά του, και με τη ν αίσθηση του γελοίου, που διατρέχει ταυτόχρονα την αφήγηση και υπογραμμίζεται από τη γενική ονομασία τη ς επιχείρησης από τη Μυστι­ κή Υπηρεσία: Επιχείρηση Χαρτί Τουαλέτας. Το τραγικό και το γελοίο συμπλέκονται, ενώ αισθανόμαστε τον σαρκασμό του συγγραφέα να διατρέχει το κείμενο πίσω από τις γραμμές και να διακωμωδεί κάθε ολοκληρωτισμό. Στο παιχνίδι της απόκρυψης της πληροφορίας συμμετέχει και η χρονική αναστροφή προς το παρελθόν, η ανάληψη. Σχηματίζονται παράλληλες και επάλληλες αναχρονίες, οι οποίες συμπληρώνονται κάθε φορά ανάλογα με την προοπτική του προσώπου και τη γνώση τη ς ιστορίας. Μερικά γεγονότα επαναλαμβάνονται, ιδωμένα από διαφορε­ τικές οπτικές γωνίες, και συνιστούν υπερπληροφόρηση. Οι παραπανίσιες πληροφορί­ ες συμπληρώνουν το σκηνικό τη ς πολιτικής ζω ής υπό το συγκεκριμένο πολιτικό κα­ θεστώς, αλλά και αποκαλύπτουν επαναληπτικά τη βαρβαρότητα του ολοκληρω τι­ σμού. 0 αναγνώστης καταλήγει να αγωνιά για το αν ο αθώος -όπως τον θεω ρεί εξαιτίας της απόκρυψης ουσιαστικών πληροφοριών από τη ν εξω τερική εστίαση- κεντρι­ κός ήρωας καταφέρει να κρατήσει την ψυχραιμία του στην «επίθεση» ανθρωπιάς που επιχειρεί ο δεσμώ της του, εφαρμόζοντας το «σχέδιο» τή ς κεντρικής υπηρεσίας. Το παιχνίδι γνώσης - άγνοιας αλλάζει από τη στιγμή που μας επιτρέπεται από την εσωτερική εστίαση στα γεγονότα, όπως τα έζησε ο κρατούμενος, να αντιληφθούμε πως ο βασικός ήρωας είναι πραγματικά ένας αντικαθεστωτικός που συνελήφθη τη στιγμή που επρόκειτο να επικοινωνήσει με έναν ομοϊδεάτη του για μια μυστική συνά­ ντηση αγωνιστών. Το μόνο που αγνοεί, αφού δεν μπορεί να έχει πρόσβαση στις σκέΙ0ΥΛΙ0Σ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

179

δ ι α β α ζ ω

]

. Α Φ I Ε Ρ Ω Μ ,

ψεις του δεσμώτη του, είναι ότι ο συνεργάτης του είναι ήδη νεκρός και είναι, επομέ­ νως, αδύνατο να «αποδειχθεί» η «αθωότητά» του, με την εξέταση κατ' αντιπαράστα­ ση, στην οποία έχει «εναποθέοει» τις ελπίδες του. Από το σημείο αυτό και ύστερα, ο αναγνώστης παρακολουθεί ένα παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. Οι εναλλαγές της εστίασης γίνονται με πολύ πιο γρήγορο ρυθμό και οι αναλήψεις περιορίζονται ως προς το εύρος τους, έω ς ότου φτάσουμε σε ένα διεσταλμένο τώρα. Η γρήγορη εναλλαγή της οπτικής τω ν δύο κεντρικών ηρώων μας επιτρέπει -καθώς πλησιάζει το τέ λ ο ς - να μαθαίνουμε εκ περιτροπής αυτό που σκε­ πτόταν ο καθένας τους μόλις λίγες στιγμές πριν, επιτείνοντας το «σασπένς». Η εσω ­ τερική αναταραχή του κεντρικού -αντικαθεστω τικού- ήρωα φτάνει οε ένα δραματικό κρεοέντο, αφού έχει κατανοήσει πως με την έλευση του μάνατζερ χάνονται όλες οι ελπίδες του. Και τό τε επιχειρεί το λάθος... Επιχειρεί να διαφύγει από το παράθυρο του τρίτου ορόφου του ξενοδοχείου. Είναι λάθος, γιατί με την πράξη του δικαιώνει το σχέδιο που εφάρμοζε πάνω του ο δεσμώ ­ τη ς του, με τον οποίο έζησε πολύ κοντά τις τελευ τα ίες ώρες. Είναι λάθος, γιατί πρό­ κειται για μια στιγμή πανικού, καθώς δεν έχει δρόμο διαφυγής και ελπίδα διάσωσης. Είναι λάθος, γιατί ως αγωνιστής δεν θα έπρεπε να έχει προσπεράσει τόσες ευκαιρίες που του παρουσιάστηκαν, αφήνοντας τον εαυτό του να εγκλωβιστεί στο αδιέξοδο της ύστατης στιγμής. Ο τίτλος, όμως, του έργου σχετίζεται ταυτόχρονα και με το λάθος του άλλου κεντρι­ κού ήρωα -το υ καθεστωτικού- γιατί όταν φτάνει η πολυπόθητη στιγμή της δικαίωσης του σχεδίου, το οποίο είχε ο ίδιος υλοποιήσει ώς τώ ρα, η στιγμή που σπάει ο κρατού­ μενος και προδίδεται, εκείνος καταστρέφει το σχέδιο προστατεύοντας τον ώς τώρα αντίπαλό του. Είναι η στιγμή που συνειδητοποιεί πως το σχέδιο δεν είναι πια «πρώτο πλάνο στη συ­ νείδησή του..., πως... οι άνθρωποι δ ε χωρίζονται σ ' εκείνους που είναι με το Καθε­ στώς και σ' εκείνους που δεν είναι με το Καθεστώς ...πως ένα λάθος κυκλοφορεί πα­ ράνομα σε ό,τι θεωρούσαμε σίγουρο και απαρασάλευτο ...ένα λάθος είναι μέσα μας...». Οι δυο ήρωες πεθαίνουν όταν μια απελπισμένη στοργική αλληλεγγύη τους οδηγεί στο τέλο ς. Είναι το τελευ τα ίο τους λάθος... Στην πραγματικότητα, όμως, είναι το λά­ θος του Συστήματος, του ολοκληρωτισμού... Είναι το λάθος - ελπίδα του ανθρώπου, το λάθος που διασώζει τη ν ανθρώπινη ουσία. ■ Η Ιφιγένεια Τριάντου είναι επίκουρος καθηγιήχρια χου Παιδαγωγικού Τμήματος Π.Τ.Ν. του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

1Η μεθοδολογία αφηγηματικής ανάλυσης που χρησιμοποιούμε, καθώς και η ορολογία, είναι του γάλλου κριτικού και θεωρητικού της λογοτεχνίας Gerard Genette, όπως προτείνεται στο έργο του Fig­ ures III, Essai du methode, Paris, Seuil, 1972. Πρόσφατα κυκλοφόρησε η μετάφραση του έργου στις εκδόσεις Πατόκη. 3 Είναι πολύ δύσκολο να αποδοθεί η πολλαπλή συγχρονικότητα των σκέψεων των ηρώων, εξαιτίας του γραμμικού χαρακτήρα της γραφής. Διάφοροι συγγραφείς προσπάθησαν με διάφορους τρόπους

130

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

(αλλαγή τυπογραφικών στοιχείων κ.λπ.) να αποδώσουν τους παράλληλους μονολόγους. Η Frida S. Weissman στο έργο της Du monologue inttrieur έ la sous-conversation, Paris, A.G. Nizet, 1978, αναφέρει το έργο του Jean-Richard Bloch, La Nuit Kurde, 1925, στο οποίο ο συγγραφέας παραθέτει σε τρεις στήλες σε μια σελίδα τις παράλληλες σκέψεις και μονολόγους των ηρώων. 3 Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, Χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου, Νέα Σύνορα, A .A. Λιβάνη, 1982 (πρώτη έκδοση στα ισπανικά το 1981).

/ΠΙΣΤΕΥΩ/ Γιάννης Κουβαράς

Ο γνωστός (περίπου)

άγνωοιος Σαμαράκης

ΙΝ Δ ΙΚ Τ Ο Σ

ΒΙΒΛΙΑ

υγγραφικά ο Σαμαράκης ανήκει στον αστερισμό τω ν διδύμων -παραλλήλω ν ή εναλλακτικών- όσων δηλαδή έγραψαν και ποίηση και πεζογραφία (και τούμπαλιν). Αστερισμό που τείνει σε διαστάσεις γαλαξία. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους Ιωάννου, Ταχτσή, Καζατζή, Τ. Πορφύρη, Γαλανάκη, Δημητρίου, Γκουρογιάννη, για να μείνουμε σε κάποια σκαλιά της μ ε­ ταπολεμικής ηλικιακότητας. Η διαφορά του από ά λλους ομότεχνους είναι ότι δεν ε ξ έ ­ δωσε ποτέ συλλογή, αν και αθλήτευσε στο είδος επί εικοσαετία. Το «άγνωστος» του τίτλου δεν είναι ακριβές για το υ ς παροικούντες εν Ιερουσαλήμ, δεδομένου ότι ήδη από τα μέσα τη ς δεκαετίας του '30 είχε δπμοσιεύοει ποιήματά του οε έγκυρα περιοδικά του μεσοπολέμου, Νέα Εστία, Ξεκίνημα, Ν εοελληνικά Γράμ­ ματα και μεταπολεμικά στις Ακτίνες (εδώ με το ψευδώνυμο Ιωσήφ Κυπριανός), ενώ 50 ποιήματά του για παιδιά περιλαμβάνονται στην ανθολογία Το τραγούδι του παιδιού (εκδ. Η Δαμασκός, 1947).Το «άγνωστος» ισχύει κυρίως για το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, στη συνείδηση του οποίου ο συγγραφέας είναι ταυτισμένος με τα διηγήματα της ΕΛΠΙΔΟΣ και το αλάθητο του ΛΑΘΟΥΣ. Η θητεία του στην ποίηση αποτιμάται ακριβοδίκαια από το ν Δημήτρη Δασκαλόπουλο που, στην παρουσίαση του πεζογράφου Σαμαράκη στη γνωστή σειρά Η μεταπολεμι­ κή πεζογραφία τω ν εκδόσεων Σοκόλη, σταθμεύει και στην ποιητική του πτυχή, επισημαίνοντας, μεταξύ άλλων, τη ν εντυπωσιακή αλλαγή τόνου, ύφους και θεώρησης της ζωής που χωρίζει το τελευ τα ίο του ποίημα «Εις λεύκωμα κόρης» (1952) από την πεζογραφική του κατάθεση Ζητείται ελπίς (1954), το πέρασμά του από την παράδοση στη νεωτερικότητα και καταλήγοντας στο ότι οι άξονες τω ν διηγημάτων του είναι διαμετρικώς αντίθετοι από τη θεματολογία τω ν ποιημάτων του. Άποψη βέβαια που ισχύ­ ει σε μεγάλο βαθμό, ενώ υπάρχουν ποιήματα («Οι παράλληλοι», «Θα γίνει ο Τρίτος πό­ λεμος;», «Υποψήφιος «Άγνωστος στρατιώτης»» κ.ά.) που περιέχουν εν σπέρματι κά­ ποια από τα μετέπειτα διηγήματά του και αποτελούν το πλαγκτόν που θα εκθρέψει αργότερα τη διηγηματογραφία του. Ενώ στο πεδίο του ρυθμού και τη ς φόρμας εσχεδιάζοντο της πεζογραφίας του οι βουλές (παρόμοια άποψη με τη ν τελευτα ία διατυπώνει και ο Κώστας Παππάς στην αξιοσύστατη μονογραφία του Ο συγγραφέας Α. Σαμαράκης και το έργο του, Σμίλη, 1988), κάτω από την πειθαρχημένη φόρμα τη ς παράδοσης σαλεύει το ρίγος του και­ νούργιου. 0 Κάρολος Μητσάκης (στον τόμο Μ αρτυρίες για τονΑντώ νη Σαμαράκη, Καστανιώτης, 2000) έχει αναφερθεί στη σονετογραφία του, συνδέοντάς την με την πα­ ράδοση του πετραρχισμού, τη ν παρνασσική τεχνοτροπία. Ανθολογεί 4 παραδοσιακά σονέτα και τρία ελευθεριάζοντα. Σχεδόν δω δεκαετής ο Σαμαράκης προσέρχεται στον ναό τη ς ποιήσεως. Σημαδιακή για την μύησή του στα μυστικά του ήχου και του στίχου υπήρξε η γνωριμία του με τον Λάμπρο Πορφύρα. Στα 13 του γράφει το ποίημα «Στην πατρίδα», το οποίο μελοποιεί ο καθηγητής του στο Βαρβάκειο Ιωάννης Μαργαζιώτης και το εντάσσει στις σελίδες του βιβλίου του Η μουσική του σχολείου. Μαθητής δημοσιεύει και το «Τρία τέτα ρτα στη στάση...», όπου διαφαίνεται και η σατιρική πλευρά του συγγραφέα. Κρίνοντας

Σ

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

181

[

Δ I A B A Ζ Ο ]

Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

από ένα σώμα 30 περίπου επ ιλεγμένω ν ποιημάτων, θα ενέτασσα τη ν ποίηση του Σαμαράκη στην παρά­ δοση του νεορομαντισμού, στο κλίμα του μετασυμβολισμού. Τα ποιήματα αυτά διακρίνονται για τη ν στιχουργική τους αρτιότητα, την ευρηματική ομοιοκατα­ ληξία, την έλλειψ η συναι­ σθηματικής γλυκερότητας, που επιπολάζει συνήθως στα πρωτόλεια. Ξεχωρίζει το «Ελεγείο», γραμμένο το 1944 με αφορμή το θάνατο του Ναπολέοντα Λαπαθιώτη, καθώς και το «Εις λ εύ ­ κωμα κόρης», που προαναφέραμε, καρυωτακικής αύ­ ρας και σαμαρακικής ένταΑπό τα γυρίσματα της ταινίας The Flaw (Το Λάθος στο Ναύπλιο τον Αύγουστο του I 974. Από τ' αριστερά Mario Adorf, Michel Piccoli, Ugo Tognazzi, Αντώνης Σαμαράκης και ο σκηνοθέτης Peter Fleischmann.

σης, ισοοθενές εκείνων του μεγάλου Μελαγχολικού. Της γνωστής οτιχουργικής του δεινότητας, του ακαριαίου αυτοσχεδιασμού του υπήρ­ ξα αυτόπτης μάρτυς όταν τον είχα προσκαλέσει στο Λύκειο Βριλησσίων το 1977 να μιλήσει στα παιδιά. Ή ξερε ο Σαμαράκης να κερδίζει ε ξ υφαρπαγής το ενδιαφέρον τους («Ζήτω ζήτω τα Βριλήσσια/τύφλα να 'χουν τα Παρίοια», τα αποχαιρέτησε καλβικά, μεταξύ άλλω ν πολλών αυτοσχεδιαστικών ρουκετών). Σκίτσαρε στιχουργώντας, στιχουργούσε σκιτσάροντας. Αν και στην καταγωγή Θεσσαλός (θες-σαλός δηλ. για ποίηση, επικοινωνιακότητα, πληροφόρηση, «ήξερε τα πάντα για τα πάντα») η κατάλη­ ξη του ονόματός του τον συνδέει με την υπόγεια παράδοση της κρητικής μαντινάδας, όπου ο καθένας κρατά άσβεστη τη φλόγα της ποίησης στο στόμα του. Ελάσσων ποιητής, δεν άνοιξε νέους δρόμους. Τον καλούσαν άλλοι δρόμοι, οι απέρα­ ντοι τη ς πεζογραφίας. Μείζων πεζογράφος τους διένυσε «Σταυροφόρος πιστός της Αγίας Ανησυχίας» (έτοι είχε τιτλοφορήσει μια σχετική με αυτόν ομιλία της η καθηγήτρια Αλεξάνδρα Μπουφέα). Γητευτής ψυχών, σαγηνευτής αναγνωστών (ανήκει στους πιο πολυδιαβασμένους), ΑΡΝΟΥΜΑΙνος τον εφησυχασμό, αυτός ο καθολικώς διαμαρτυρόμενος αιώνιος έφηβος, ΚΟΝΤΡΑ στο εύκολο, ακάματος αναΖΗΤΗΤΗΣ της ΕΛΠΙΔΑΣ. Σε καιρούς απέλπιδες, χαλεπούς και χωλούς, σαρωτικά αντιποιητικούς, στους οποί­ ους, καθώς με περισσή πίκρα έγραφε ο Γ. Στογιαννίδης, «Κύριοι, ο ποιητής περισ­ σεύει», όχι μόνο δεν περισσεύει κανείς ποιητής, αλλά χρειαζόμαστε όσο ποτέ και τον τελευ τα ίο κόκκο ποίησης (και στους στίχους του Σαμαράκη θα βρει κανείς πολλούς τέτοιους σπόρους), ν' απολυμάνει την παρηγορήτρα γλώσσα, αντίδοτο στους κακοφορμισμούς. Δράξασθε ποιήσεως. Αλλιώς, «Αν η ποίηση δεν είναι άφεση, ρην περι­ μένουμε από πουθενά έλεος» Μ Ο Γιάννης Κουβοράς διδάσκει oto Πανεπιστήμιο Πελοπόννησου

1<Β2

ΙΟΥΛΙΟΣ · ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Βίκυ Πάτσιου

Η διαύγεια της γραφής

και η ουνηγορία της αληθοφάνειας γνωστός πεζογράφος και δραστήριος εκπρόσωπος τη ς Ουνέσκο, που πρωτοεμφανίστηκε στο χώρο τη ς λογοτεχνίας ως ποιητής κατά τα μέσα τη ς δεκαετίας του 19301, εκδίδει το πρώτο του βιβλίο, μια συλλογή διηγημάτων με τίτλο Ζητείται ελπίς, το 1954. Όπως σημειώνει ο ίδιος, η ζωή του υπήρξε και η αφορμή της έμπνευσής του: «Όλα αυτά που έζησα παιδί ήταν το ξεκίνημά μου στον κόσμο, αλλά συγχρόνως και το ξεκίνημά μου στη λογοτεχνία. Ναι, δέκα χρονώ ήμουν όταν έγραψα ένα ποίημα, το πρώτο μου ποίημα. Σιγά σιγά, ήρθαν και άλλα ποιήματα. Στίχοι αδέξιοι, πρωτόλεια ήταν, αλλά με αίσθημα διαμαρτυρίας, μια φωνή εξέγερση ς αντίκρυ στο πανόραμα κοινωνικής αδι­ κίας και πολιτικής μισαλλοδοξίας που το παιδί αυτό είχε ζήσει και εξακολουθούσε να ζει στη γειτονιά του»2. Τα έργα του (διηγήματα και μυθιστορήματα) έχουν γνωρίσει πολλές επανεκδόσεις και έχουν μεταφραστεί σε διάφορες γλώοσες σε όλον το ν κόσμο, ενώ με βάοη ορισμέ­ να διηγήματά του προέκυψαν σενάρια κινηματογραφικών ταινιών. Στη διάρκεια τω ν τελευτα ίω ν δεκαετιώ ν έχουν ακόμη δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και εφ ημερίδες συνεντεύξεις και κείμενά του με πολιτικό και κοινωνικό ενδιαφέρον, που πλαισιώνουν την εικόνα του λογοτέχνη-δημιουργού με εκείνη του δημόσιου προσώπου. Συγγρα­ φέας της «ανησυχίας» συντονισμένος με το ρυθμό του σύγχρονου κόσμου, παρουσιά­ ζει ήδη από τη ν πρώτη του συλλογή τα βασικά θέματα τη ς πεζογραφίας του, μερικά από τα οποία είναι το ασφυκτικό πλαίσιο τη ς μεταπολεμικής πραγματικότητας, η εύ ­ θραυστη ειρήνη και η απειλή ενός νέου πολέμου, η διογκούμενη δυσφορία, η σύγχυ­ ση και ο πόνος του ανθρώπου που έρχεται αντιμέτωπος με τις εξω τερικές συνθήκες και τον εαυτό του. Το πρώτο του βιβλίο, που του εξασφάλισε τη συγγραφική καθιέρωση και τροφ οδότη­ σε σταθερά την αναγνωστική προθυμία3, αποτελείται από δώδεκα διηγήματα, ορισμέ­ να από τα οποία αναδημοσιεύονται αργότερα στη συλλογή Η ζούγκλα (1966). 0 τί­ τλ ο ς του βιβλίου (Ζητείται ελπίς) παραπέμπει σε μια πραγματικότητα που βρίσκεται εκτός κειμένου, ενώ ταυτόχρονα υπαινίσσεται μια σειρά συνειρμικών ακολουθιών που αποκτούν το νόημά τους εντό ς τω ν ορίων του. Σχολιάζοντας ο ίδιος τον τίτλ ο αυ­ τό ως σύνολο σημείων που συνδέεται με τη δυναμική τη ς μετάπλασης του βιώματος και την αναδιαμόρφωση του υποκειμενικού χρόνου, προσδιορίζει τη γενεσιουργό αφετηρία και τη ν ουσιαστική λειτουργία του, όταν στο πλαίσιο της αυτοβιογραφικής εξιστόρησης αναφέρεται στη σύλληψη και το βασανισμό που υπέστη στο στρατηγείο της Ειδικής Ασφάλειας τα χρόνια τη ς Κατοχής: «Όταν με τα πολλά έφυγα ζωντανός από την Ειδική Ασφάλεια, ζωντανός μεν αλλά κατατσακισμένος από το άγριο ξύλο, όταν επιτέλους έφυγα σέρνοντας τα πόδια μου, φτάνοντας στη γωνία είδα το όνομα του δρόμου: Οδός Ελπίδος. Ρίγος με συγκλόνισε. Ώστε ο δρόμος αυτός με το κολα­ στήριο, όπου δ εν υπήρχε ελπίδα για όσους περνούσαν το κατώφλι της Ειδικής Ασφά­ λειας, λεγόταν Οδός Ελπίδος. Δώδεκα χρόνια αργότερα, το 1954, όταν ήταν να κάνω το ξεκίνημά μου στην αφηγηματική πεζογραφία, μια ουλλογή δώδεκα διηγημάτων με επίκεντρο την αναζήτηοη ελπίδας από το ν μεταπολεμικό άνθρωπο, η πρώτη μου σκέ-

0

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

1<33

[

δ ι α β α ζ ω ] Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

Με τον ΚΙμωνα Φράιερ και τη σύζηγό του Ελένη, Αθήνα 1984

ψη ήταν να δώσω στη συλλογή γενικό τίτλο: "Οδός Ελπίδος". Αλλά έβαλα το ν τίτλο του τελευτα ίου διηγήματος: "Ζητείται ελπίς"»1234. Η ανάδυση τη ς τραγικής αίσθησης της ζωής, η συναρμολόγηση του πραγματικού, η αριστοτεχνική διάρθρωση της πλοκής5, η απλή δια­ τύπωση, η μετατροπή του επίκαιρου σε διαρκές και το ευρηματικό τέλ ο ς τω ν πεζογραφημάτων του συγγραφέα ευθυγραμμίζουν τη μαρτυρία με τη μυθοπλαστική της εκδοχή και επανακαθορίζουν την πληροφορία μέσα από τον έλεγχο της συνείδησης, συνδέοντας το υποκείμενο της πρόσληψης με το αντικείμενό της. Όπως προκύπτει από την «Αυτοβιογραφία» του, ο αναπαριστώμενος κόσμος της αφή­ γησης στηρίζεται συχνά στον πυρήνα της εμπειρίας, καθώς το κείμε­ νο διαλέγεται σταθερά με το ιστορικό του συγκείμενο και την περι­ πέτεια τη ς προσωπικής ζωής: η στερημένη ζωή και οι οικονομικές δυσκολίες τω ν κατώ τερω ν δημοσίων υπάλλήλων, η ανυπαρξία περί­ θαλψης τω ν φτωχών, οι πολιτικές διώξεις, η αποξένωση και η μονα­ ξιά αποτελούν ορισμένες από τις εμφανείς κοινωνικές αναφορές που εισδύουν χωρίς ιδιαίτερη επεξεργασία στην αφήγηση, επιτρέποντας τη συνδιαλλαγή του ατομικού στοιχείου με το συλλογικό του αντί­ στοιχο. Μετατρέποντας σε αντικείμενο του αφηγήματος τη λειτουργία της γραφής ο λόγος μπορεί να χειραφ ετηθεί προσωρινά από την κηδεμονία του αφηγη­ τή, καθώς αυτός αποσύρεται πίσω από το πρόσωπο του συγγραφέα, που μετατρέπεται στο παράδειγμα του τελευτα ίου διηγήματος της συλλογής από ιστορικό υποκεί­ μενο σε δεδομένο του κειμένου. Χρησιμοποιώντας τα υλικά της αυτοβιογραφίας ο συγγραφέας ιδιοποιείται εδώ τη ν αναπαράσταση και γίνεται τελικά ένα πρόσωπο μ έ­ σα στο αφήγημά του: «Σκέφτηκε τα διηγήματα που είχε γράψει, δίνοντας έτσι μια διέ­ ξοδο στην αγωνία του. Άγγιζε θέματα του καιρού μας: τον πόλεμο, την κοινωνική δυ­ στυχία... Ωστόσο, δεν το αποφάσιζε να τα εκδώσει. Φοβότανε! Φοβότανε την ετικέτα που θα του δίνανε σίγουρα οι μεν και οι δε. Όχι, έπρεπε να τα βγάλει. Στο διάολο η ετικέτα! Αυτός ήταν ένας άνθρωπος, τίποτε άλλο. Ούτε αριστερός, ούτε δεξιός. 'Ενας άνθρωπος που είχε ελπίσει ά λλοτε, και τώρα δεν έχει ελπίδα, και που νιώθει χρέος του να το πει αυτό. Βέβαια, άλλοι θάχουν ελπίδα, σκέφτηκε. Δεν μπορεί παρά νάχουν»6. ■ Η Βίκυ Πάτσιου είναι αναπληρώτρια καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών 1Για την «αφανή» ποιητική προϊστορία του συγγραφέα, βλ. ενδεικτικά Δημ. Δασκαλόπουλος, «Αντώνης Σαμαράκης», Η μεταπολεμική πεζογραφία. Από τον πό­ λεμο του ’40 ως τη δικτατορία του ‘67, τ. ΐ , Αθήνα, εκδ. Σοκάλη, 1988, σσ. 54-57. 2Αντ. Σαμαράκης, 1919-, Αθήνα, εκδ. Καστανιώτη, *2000, σσ. 14-15. 3Για την υποδοχή της πρώτης έκδοσης του βιβλίου και την ανταπόκριση των αναγνωστών, βλ. Αντ. Σαμαρά­ κης, ό.π., σ. 70-75. 4Ό.π., σ. 50. 5Για την οργάνωση της έκθεσης των γεγονότων και των δράσεων ενός χαρακτηριστικού αντιπολεμικού

1 84

ΙΟΥΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

διηγήματος της συλλογής (με τίτλο «Το ποτάμι»), βλ. την ανάλυση του Ε. Καψωμένου στο: Αφηγηματολογία. Θεωρία και μέθοδοι ανάλυσης της αφηγηματι­ κής πεζογραφίας, Αθήνα, εκδ. Πατάκη, 22003, σ. 244-257. Γενικότερα για τους θεματικούς κύκλους και τις τεχνικές της αφήγησης που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας, βλ. και Αλέξης Ζήρας, «Από το αυτο­ νόητο στο απροσδόκητο. Μεταστροφές, μεταβάσεις και ρήξεις στο έργο του Αντώνη Σαμαράκη», Μαρτυρίες για τονΑηώνη Σαμαράκη, επιμ. θ. Νιάρχος, Αθήνα, εκδ. Καστανιώτη, 2000, σ. 73-93. 6 Αντ. Σαμαράκης, «Ζητείται ελπίς», Ζητείται ελπίς, Αθήνα, εκδ. Καστανιώτη, κ2007, σ. 70.

Ιωάννης Δ. Σόλαρης

Τα πρακτικά της ημερίδας

για τον Ανιώνη Σαμαράκη το πλαίσιο τω ν πολιτιστικών εκδηλώσεώ ν του -ω ς οφ είλει κά­ θε σύγχρονο «αγλαόν έδος τω ν Μουσών»-το Πανεπιστήμιο Πε­ λοπόννησου και συγκεκριμένα η Σχολή Ανθρωπιστικών Επιστη­ μών και Πολιτισμικών Σπουδών, με πρωτοβουλία τη ς προέδρου τω ν Τμημάτων της Σχολής, καθηγήτριας Γεωργίας Ξανθάκη - Καραμάνου, πραγματοποίησε ημερίδα για τον Αντώνη Σαμαράκη στις 4 Νοεμβρίου 2006. Καρπός αυτής της λογοτεχνικής ημε­ ρίδας είναι η έκδοση τω ν Πρακτικών σε έναν καλαίσθητο τό μο (Καλαμάτα 2007). 0 τόμος αρχίζει με το ν χαιρετισμό του αντιπρόεδρου τη ς Διοικούσας Επιτροπής του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, καθηγητή Ιωάννη Παρασκευόπουλο, που αποδίδει την οφ ειλόμενη τιμή και εκφράζει τις ευχαριστίες του προς τον «ανθρωπιστή συγγρα­ φέα», τον «διαρκώς επαναστατημένο λογοτέχνη», το ν «ανυποχώρητο κοινωνικό μαχη­ τή» Αντώνη Σαμαράκη, αναφερόμενος και σε προσωπικές εμπειρίες με τον μεγάλο Με Τον ουμπέρτο ΐκο συγγραφέα. 0 καθηγητής Θεοδόσης Πελεγρίνης, κοσμήτωρ τη ς Φιλοσο­ φικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος τη ς Προ­ σωρινής Γενικής Συνελεύσεως τω ν Τμημάτων τη ς Σχολής Αν­ θρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών, ο οποίος αναλαμβάνει να παρουσιάσει το έργο του Σαμαράκη από τη σκοπιά τη ς φιλοσοφίας. 0 στοχασμός του Σαμαράκη διαπνέεται από τη θεμελιώ δη έννοια τη ς ελευθερίας, όπως αποτυπώνεται στη γλώσσα τω ν γραπτών του και στην ηθική συμπε­ ριφορά τω ν ηρώων του. Μια άλλη βασική έννοια, ως «απόρ­ ροια της ελευθερίας», είναι ο ανθρωπισμός του, που τον υπε­ ρασπίζεται τόσο στο έργο του όσο και στο βίο του, καταγγέλ­ λοντας κάθε μορφή σύγχρονης αλλοτρίω σης και διαφθοράς. Στη συνέχεια, ο καθηγητής του Τμήματος Φιλολογίας τη ς Φι­ λοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και αναπλη­ ρω τής πρόεδρος τη ς Προσωρινής Γενικής Συνελεύσεως του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, Φώτης Δημητρακόπουλος, μας καλεί να αναρω τηθούμε αν ζητείται ελπίς μέσα από την ομώνυμη συλλογή διηγημάτων του συγγραφέως Σαμαράκη. Η απάντηση δίδεται μέσω της κυριαρχούσης αφηγηματικής τεχνικής τη ς ανατροπής, του απροσδόκητου που εικονίζει τελικά την ελπίδα, την κατάφα­ ση της ζωής. Η φοιτήτρια του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχεί­ ρισης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννή­ σου Καλλιόπη Κασιμάτη αναπτύσσει τη ν κοινωνική δράση, την αγάπη για τους νέους, τη ν αλληλοπεριχώρηση λ ο γ ο τε­ χνίας και ζωής, τη θέαση τη ς δημιουργίας, όλα όσα καθι­ στούν τον Σαμαράκη «αιώνιο έφηβο».

Σ

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

185

δ ι α β α ζ ω ] . Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Μαντουβάλου - Βασιλάκου παρα­ τη ρεί την απαράδεκτη στάση της λογοτεχνικής κριτικής σχετικά με το έργο του Σαμαράκη. Απεναντίας, η πολύπλευρη προσωπικότητα του Αντώνη ΣαΑΝΤΩΝΗ μαράκη διαφαίνεται στο λογοτεχνικό του έργο στους προβαλλόμενους ΣΑΜΑΡΑΚΗ τρόπους υπέρβασης τη ς τραγικής καθημερινότητας, στην κατάδειξη τω ν αι­ τίων τη ς ανθρώπινης κακοδαιμονίας και στην αποκάλυψη τω ν αληθινών πη­ γών φωτισμού του συγγραφέως. Η διδάσκουσα τη ς Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Ελένη Κουτριάνου αποκωδικοποιεί τη ν αυτοβιογραφία του Αντώνη Σαμαράκη 1919- ως μια «πραγματολο­ γία της αναπαράστασης», συμπεραίνοντας ότι ο απώτερος σκοπός του συγγραφέω ς είναι κοινωνικός, δηλαδή ο λογοτεχνικός Σαμαράκης είναι άρρη­ κτα συνδεδεμένος με το ν πολιτικό Σαμαράκη. Η διδάσκουσα τη ς Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Το εξώφυλλο Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Σταυρούλα Τσούπρου εστιάζει της έκδοσης με στο «κορυφαίο συγγραφικό επίτευγμα», Το βάθος. Διαπιστώνεται ότι ο συγ­ τα πρακτικά της ημερίδας για τον Αντώνη Σαμαράκη γραφέας επιζητεί και επιτυγχάνει τόσο μια αρμονική εναλλαγή τω ν αφηγη­ ματικών μέσων (αφηγηματική αγχίνοια) όσο και μια συνεργασία διακαλλιτεχνική στο έργο του (διακειμενικότητα), με οτόχο την ανθρωπιά. Η καθηγήτρια Γεωργία Ξανθάκη - Καραμάνου, πρόεδρος τω ν Τμημάτων της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννή­ σου, σε συνεργασία με τη ν Νάντια Παναγουλέα, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου τη ς Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων, παρουσιάζουν παραστατικά το διήγημα του Αντώ­ νη Σαμαράκη «Το ημερολόγιο ενός παιδιού», αποκαλύπτοντας άγνωστες πτυχές του έργου του. Τα κύρια χαρακτηριστικά που σηματοδότησαν την ιδιαιτερότητα του έρ ­ γου του Σαμαράκη και του προσέδωσαν μοναδικότητα προτυπώνονται σε μικρογρα­ φία στο πρώιμο αυτό διήγημα. Το κύριο σώμα τω ν εισηγήσεων ακολουθεί η παρέμβαση της διδάσκουσας της Σχο­ λής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελο­ ποννήσου Σοφίας Χατζηδημητρίου - Παράσχου, που διερευνά την ηλικιακή φάση της εφηβείας του Αντώνη Σαμαράκη ως συνδρομητή και αναγνώστη του περιοδικού Παι­ δικός Κόσμος. Τέλος, ατον τόμο τω ν Πρακτικών τη ς ημερίδας για τον Αντώνη Σαμαράκη περιλαμβά­ νεται ευχαριστήρια επιστολή τή ς συντρόφου και μούσας της ζωής του Ελένης Σαμα­ ράκη. Εκεί προαγγέλλεται η, υλοποιούμενη πλέον σήμερα, ταξινόμηση του Αρχείου «Αντώνη Σαμαράκη» από φ οιτητές του Τμήματος Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρι­ σης Πολιτισμικών Αγαθών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, υπό την καθοδήγηση και επίβλεψη του διδάσκοντος της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμι­ κών Σπουδών Νικολάου Τόμπρου. Στον τόμο δημοσιεύονται επίσης φωτογραφίες, ανέκδοτες και μη, από το Αρχείο «Αντώνη Σαμαράκη», καθώς και από το Φωτογραφικό Αρχείο της Σχολής Ανθρωπιστι­ κών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.· 0 Ιωάννης Δ. Σόλαρης είναι φιλόλογος

1SS

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

/ΓΟΥΣΤΑΡΩ/ Νικόλαος Τόμπρος

Αρχείο

«Ανιώνης Σαμαράκης» πότσκσς τη ς ημερίδας προς τιμήν του Αντώνη Σαμαράκη -που οργάνωσαν τα τμήματα τη ς Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολιτισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου στην Καλαμάτα (4.11.2006)- υπήρξε η πρόταση τη ς προέδρου του τμήμα τος Ιστο­ ρίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών, καθηγήτριας κ. Γεωργίας Ξανθάκη, να αναλάβει το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου τη ν ταξινόμηση, ευρετηρίαση και ψηφιοποίηση του σημαντικού αρχείου του αείμνηστου συγγραφέα. Η κ. Ελένη Σα­ μαράκη, από τη ν πλευρά της, συμφωνώντας με τη ν ανωτέρω ιδέα, υποσχέθηκε πως, μετά το πέρας τω ν αρχειονομικών εργασιών, το Αρχείο «Αντώνης Σαμαράκης» θα παραχωρείτο προς φύλαξη και επιστημονική αξιοποίηση στα τμήματα της εν λόγω Σχο­ λής που εδρεύουν στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα. Η πρόταση δεν άργησε να υλοποιηθεί, καθώς λίγες μ έρες αργότερα ξεκίνησαν οι επαφές για τη ν επεξεργασία του συγκεκριμένου αρχείου. Το ιδιαίτερα κοπιώδες και δύσκολο εγχείρημα ανέλαβε -οικειοθ ελώ ς και αμισθί- ενδεκαμελής ομάδα φοιτητών υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του υπογράφοντος, διδάσκοντος στο τμήμα Ιστο­ ρίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών. Στο πλαίσιο τω ν προπαρασκευαστικών ενεργειών, έγιναν οι απαραίτητες πρώτες επι­ σκέψεις στην οικία τη ς κ. Ελ. Σαμαράκη στην Αθήνα, σε μια προσπάθεια να διαπιστω­ θεί η τα υτότητα του υλικού, ο όγκος του, η κατάσταση στην οποία βρισκόταν και οι συνθήκες φ ύλαξής του. Η αυτοψία κατέδ ειξε πως το αρχειακό ούνολο ήταν τεράστιο και διατηρείτο σε άριστη κα τάσταση. Κανείς όμω ς δεν ή ξερε τι ακριβώς περιείχαν οι 500 και πλέον μεγά λες πλα­ στικές σακούλες στις οποίες είχε αποθηκευτεί το αρχείο. Σύντομα διαπιστώθηκε πως όχι μόνο το αρχειακό υλικό δεν ήταν χωρισμένο οε θ ε­ ματικές εν ό τη τες αλλά και πως δεν είχε πραγματοποιη­ θεί καμία προγενέστερη προ­ σπάθεια αρχειοθέτησης. Χρειαζόταν λοιπόν πρωτίστως να εξετα σ τεί το περιε­ χόμενο που υπήρχε στις σα­ κούλες και να διαχωριστεί έστω και σε προσωρινές ενό ­ τητες. Το γεγονός ότι επρόκειτο για ένα ιδιωτικό αρχείο επ έβ αλλε τη ν επεξεργασία

Α

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

187

[

δ ι α β α ζ ω ] Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

Με την Ελένη καζαντζάκη

188

(ταξινόμηση και περιγρα­ φή) καθενός εκ τω ν τεκ ­ μηρίων -σ την πλειονότη­ τά τους έγγραφ α- χωρι­ στά. Με σκοπό, λοιπόν, την οργάνωση του υλικού, την αρχειοθέτησή του και τη διάθεσή του οτους ερευνητές ξεκίνησαν στα μέσα Νοεμβρίου οι αρχειονομικές εργασίες. Η πρώτη φάοη περιλάμβα­ νε το διαχωρισμό του υλι­ κού σε ενότητες, την το ­ ποθέτησή του σε φακέ­ λους και τη μερική εκκα­ θάριση τω ν τεκμηρίω ν, δηλαδή την απομάκρυνση άχρηστων εγγράφων, πολλαπλών αντιγράφων και διαφημιστικών εντύπων. Συγχρόνως οι φ οιτητές σημείωναν σε ημερολόγιο όλες τους τις ενέργειες και κατέγρα­ φαν το υλικό που ενέτασσαν στους φ ακέλους τω ν επιμέρους ενοτήτω ν. Κατά την εξέταση του αρχείου έγινε επίσης αντιληπτό πως το αρχειακό σύνολο πε­ ριείχε, εκτός από τα τεκμήρια που σχετίζονταν άμεοα με τον Αντώνη Σαμαράκη, και τρεις ά λλες μεγάλες ομάδες αρχειακού υλικού: α) βιβλία, β) λογοτεχνικά περιοδικά και γ) εφημερίδες. Επρόκειτο για βιβλία -ποικίλης θεματολογίας- τα οποία απέστελλαν οι συγγραφείς στον αείμνηστο Σαμαράκη στο πλαίσιο τω ν κοινωνικών του συνα­ ναστροφών ή με σκοπό να τους ασκήσει κριτική. Τα λογοτεχνικά περιοδικά, πάλι, τα αγόραζε ο ίδιος ο συγγραφέας ή του τα απέστελλαν οι εκδότες τους τιμής ένεκεν. Οι δ ε εφ ημερίδες αποτελούσαν μέρος της καθημερινής ενημέρω σης του συγγραφέα για τα κοινά. Σε συνεννόηση με την κ. Σαμαράκη -και με την επίγνωση ότι διαταράσσεται ελαφρώ ς ο αρχειακός δεσμός του υλικού- κρίθηκε σκόπιμο να απομακρυνθούν από το καθεαυτό σώμα τω ν τεκμηρίων οι προαναφερθείσες ομάδες. Δεν προσέθεταν, άλλω στε, κανενός είδους στοιχείο για το σημαντικό δημιουργό, εκτός ίσως από το εύρος τω ν κοι­ νωνικών του επαφών και του ενδιαφέροντός του τόσο για τη λογοτεχνική παραγωγή τη ς χώρας όσο και για τα τεκταινόμενα σε αυτή. Τα βιβλία -περισσότεροι από 1.900 τό μ ο ι- στάλθηκαν στη βιβλιοθήκη του Δήμου Συκεών του νομού Θεσσαλονίκης, όπου παλαιότερα η κ. Ελ. Σαμαράκη είχε δωρίσει μια ανάλογη ποσότητα βιβλίων. Τα περιο­ δικά παραΛορήθηκαν στη βιβλιοθήκη της Σχολής Ανθρωπιστικών Επιστημών και Πολι­ τισμικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, ενώ οι εφ ημερίδες προσφέρθηκαν στο Μουσείο Τύπου Πατρών της ΕΣΗΕΠΗΝ, για να τύχουν ανάλογης αρχειακής αντιμετώπισης. Τόσο οι εν λόγω βιβλιοθήκες όσο και το Μουσείο Τύπου αναμένεται να καταρτίσουν καταλόγους, οι οποίοι μελλοντικά θα ενσωματωθούν στο ευρετήριο του Αρχείου «Αντώνης Σαμαράκης», σε μια προσπάθεια να λειτουργήσει έστω και θεωρητικά ο αρχειακός δεσμός του.

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Ο διαχωρισμός τω ν περισσότερων από 40.000 τεκμηρίων σε ενότη­ τες υπήρξε αρκετά χρονοβόρος, καθώς χρειάστηκαν για το σκοπό αυτό περίπου τέσσερις μήνες εντατικής εργασίας από όλα τα μέλη της αρχειονομικής ομάδας. Το Μάρτιο (2007) είχαν πλέον διαμορφω­ θεί οι 15 προσωρινές θεματικές ενότητες, το περιεχόμενο τω ν οποί­ ων τοποθετήθηκε σε περίπου 1.800 φ ακέλους και 50 χαρτοκιβώτια. Το αρχειακό υλικό, σύμφωνα με τη ν αρχή τω ν τριώ ν ηλικιών αποτε­ λείτο από τεκμήρια ενεργά, ηριενεργά και ιστορικά'. Στη διάρκεια επί­ σης τω ν εργασιών διαπιστώθηκε πως το αρχείο παραμένει ανοικτό. Δηλαδή, αν και έχει επέλθει ο βιολογικός θάνατος του ιδιοκτήτη του, εντούτοις το αρχείο συνεχίζει να δέχεται τεκμήρια που αφορούν το συγγραφικό έργο του δημιουργού (άρθρα, πα­ ρουσιάσεις, εκδηλώσεις, ημερίδες, κριτικές, βιογραφίες κ.λπ.). Το επόμενο βήμα τω ν ενεργειών τη ς ομάδας ήταν να επεξεργαστούν οι φ οιτητές διεξοδικότερα τις ενότη­ τες, όπως και το υ ς φ ακέλους τους, δίνοντάς τους, πλέον, οριστικό τίτλο και δημιουρ­ γώντας υπ οενότητες. Το ταξινομικό διάγραμμα, όπως είχε διαμορφω θεί στα τέλ η Μαρτίου, είναι το ακόλουθο: 1. Δηροσιεύρατα για τονΑντώ νη Σαραράκη: 1.1. Άρθρα εσωτερικού. 1.2. Άρθρα εξω ­ τερικού. 1.5. Διεθνείς ουναντήσεις-συμμετοχές. 1.4. Συνεντεύξεις. 1.5. Αφιερώματα. 2. Κριτικές: 2.1. Ελληνόγλωσσες. 2.2. Ξενόγλωσσες. 5. Αλληλογραφία: Επιστολές, τηλεγραφήματα, ευχετήριες κάρτες: 5.1. Εσωτερικού. 5.1.1 Συγγραφείς, πολιτικοί. 5.1.2 Εκδότες. 5.1.5 Αναγνώστες (κυρίως νέοι). 5.1.4 Φο­ ρείς. 5.1.5 Προσκλήσεις. 5.2. Εξωτερικού. 5.2.1 Συγγραφείς, πολιτικοί. 5.2.2 Εκδότες. 5.2.5 Αναγνώστες. 5.2.4 Φορείς. 5.2.5 Προσκλήσεις. 4. Συγγραφική παραγωγή Αντώνη Σαμαράκη: 4.1. Προσχέδια (ελληνόγλωσσα, ξεν ό ­ γλωσσα). 4.1.1 Μυθιστορήματα, διηγήματα. 4.1.2 Δημοσιεύματα. 4.1.5 Ομιλίες. 4.2. Εκδόσεις. 4.2.1 Ελληνόγλωσσες. 4.2.2 Ξενόγλωσσες. 4.5. Εισηγήσεις συνεδρίων. 4.4. Κείμενα ομιλιών. 4.5. Διασκευές - σενάρια. 4.5.1. Τηλεοπτικές. 4.5.2 Θεατρικές. 4.5.5 Κινηματογραφικές. 4.6. Αυτοβιογραφία. 4.7. Δοκίμια. 4.8. Τυπογραφικές διορθώσεις. 4.9. Ποιήματα. 5. Ονόματα, διευθύνσεις, τηλέφ ω να: 5.1. Εσωτερικού. 5.2. Εξωτερικού. 6. Προγράμματα εκδηλώσεω ν: 6.1. Εσωτερικού. 6.2. Εξωτερικού. 7. Βιογραφήσεις-Βιογραφήματα: 7.1. Ελληνόγλωσσα. 7.2. Ξενόγλωοσα. 8. Εκδοτικά-Συμβόλαια: 8.1. Εκδόσεις. 8.2. Συγγραφικά δικαιώματα. 8.5. Συμφωνητι­ κά. 8.4. Κατάλογοι εκδοτικών οίκων. 9. Οικονομικά: 9.1. Λογιστικά. 9.2. Φορολογικές δηλώσεις. 9.5. Έσοδα. 9.4. Έξοδα. 9.5. Τιμολόγια. 10. Ταξίδια: 10.1. Εσωτερικού. 10.2. Εξωτερικού. 11. Φωτογραφίες 12. Video, DVD 15. Βιβλία: 15.1. Ελληνόγλωσσα. 15.2. Ξενόγλωσσα. 14. Περιοδικά: 14.1. Ελληνόγλωσσα. 14.2. Ξενόγλωσσα. 15. Εφημερίδες: 15.1. Ελληνόγλωσσες. 15.2. Ξενόγλωσσες. Μετά το πέρας τη ς προσωρινής ταξινόμησης και τιτλοφόρησης τω ν ενοτήτω ν ξεκίνη­ σε η δεύτερη και πιο ουσιαστική φάση τω ν αρχειονομικών εργασιών. Έχοντας τη συ­ νολική εικόνα τη ς φυσικής και διανοητικής οργάνωσης τω ν τεκμηρίων, η αρχειονομική ομάδα ήταν σε θέση να προχωρήσει οτην επεξεργαοία τω ν ενοτήτω ν, στην οριΙ0ΥΛΙ0Σ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

1&9

δ ι α β α ζ ω ] ■ Α Φ Ι Ε Ρ Ω Μ Α

σχικοποίησή τους, οτο διαχωρισμό τους σε υποενότητες και στην περιγραφή τους, λαμβάνοντας πάντα υπ' όψιν τη ς τη σύνδεση τω ν τεκμηρίων μετα ξύ τους και το δ ε­ σμό τους με τη δραστηριότητα που τα παρήγαγε. Στα μέσα Απριλίου ξεκίνησε η επεξεργασία τη ς πρώτης -και μεγα λύτερης σε όγκο­ ενότητας, εκείνης τω ν Δημοσιευμάτων. Πρόκειται για ένα σύνολο τεκμηρίων διαφο­ ρετικών χρονολογιώ ν, περιεχομένου, σχήματος και ύλης, τα οποία σχετίζονται με τη συγγραφική και κοινωνική δράση που ο Αντώνης Σαμαράκης ανέπ τυξε στη διάρκεια τη ς ζωής του. Το συγκεκριμένο υλικό βοηθά τους ερευνητές να σκιαγραφήσουν τον αείμνηστο συγγραφέα ως δημιουργό, πολίτη και άνθρωπο, καθώς τους παρέχει το ανάλογο τεκμηριωτικό υλικό. Από την έω ς σήμερα επεξεργασία της εν λόγω ενό τη ­ τας έχουν προκύψει 13 υπ οενότητες, οι οποίες καλύπτουν χρονικά το διάστημα 19332005, με τη μέγιστη συχνότητα τω ν τεκμηρίων να εμφανίζεται από το 1959 και έπει­ τα. Συγκεκριμένα πρόκειται για τις εξή ς υποενότητες: 1. Δημοσιεύματα για τονΑ ντώ νη Σαμαράκη: 1.1. Ελληνόγλωσσες παρουσιάσεις εκδό­ σεων. 1.2. Ελληνόγλωσσα άρθρα για τη Unicef. 1.3. Ελληνόγλωσσα άρθρα για εκδη­ λώσεις. 1.4. Ξενόγλωσσες παρουσιάσεις εκδόσεων. 1.5. Ξενόγλωσσα άρθρα για τη Unicef. 1.6. Ξενόγλωσσα άρθρα για εκδηλώσεις, 1.7. Συνεντεύξεις. 1.8. Κοινωνικά. 1.9. Δηλώοεις. 1.10. Τιμητικές διακρίσεις, διεθνείς συναντήσεις, συμμετοχές. 1.11. Αφιερώματα. 1.11.1 Ελληνόγλωσσα. 1.11.2 Ξενόγλωσσα. Οι εργασίες ταξινόμησης, περιγραφής και ευρετηρίασης του Αρχείου «Αντώνης Σαμα­ ράκης» έχουν πλέον σταματήσει (Ιούνιος 2007) και αναμένεται να συνεχιστούν το προσεχές φθινόπωρο. Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφερθεί πως με επιστολή της στην πρόεδρο τη ς Βουλής τω ν Ελλήνων κ. Αν. Ψαρούδα-Μπενάκη, η κ. Ξανθάκη ζή­ τησε τη ν οικονομική κάλυψη τη ς ψηφιοποίησης του συγκεκριμένου αρχείου. Το αίτη­ μα έγινε δ εκτό με σκοπό το αρχείο να καταστεί σύντομα προσβάσιμο στους ερευνη­ τέ ς και στους μ ελετη τές. Τελειώνοντας τη συνοπτική περιγραφή τω ν έω ς σήμερα αρχειονομικών εργασιών, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσοι συνεργάστηκαν χωρίς τη βοήθεια τω ν οποίων δεν θα μπορούσε να υλοποιηθεί το μεγάλο αυτό έργο. Πρόκειται για τους φ οιτητές και τις φοιτήτριες: Αδαμοπούλου Ελένη, Αλιφιεράκη Χριστίνα, Αναγνώστη Σοφία, Ανδρικοπούλου Μαρία, Βρετέα Γεωργία, Δρεμπεντέρη Ευτυχία, Καλαϊτζή Αλέξανδρο, Κυπρια­ νού Ιωάννα, Πανταζόπουλο Σταύρο, Ρες Ειρήνη, Σωτηροπούλου Αλεξάνδρα. Πρέπει επίσης να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στην κ, Μανάνα Κομακίτζε και την κ. Ελένη Σαμαράκη για τη ν αμέριστη συμπαράσταση που μας παρείχαν καθόλη τη διάρκεια τω ν επτά μηνών κατά το υ ς οποίους η αρχειονομική ομάδα εργάστηκε στην οικία Σαμαρά-

Ο Νικόλαος, Τόμπρος είναι διδάσκων σχο Πανεπιστήμιο Πελοπόννησου

1Σύμφωνα με την αρχή των τριών ηλικιών -που απο­ τελεί τον πυρήνα της αρχειακής μεθοδολογίας- τα τεκμήρια ενός αρχείου (οργανισμού ή προσώπου) διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες-ηλικίες: α) στα ενεργά, τα οποία χρησιμεύουν στις τρέχουσες υποθέσεις του οργανισμού ή του προσώπου, β) στα ημιενεργά, τα ο­ ποία, παρότι η χρησιμότητά τους δεν έχει ακόμη παύ-

190

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

σει, εντούτοις χρησιμοποιούνται σπάνια από τη διοίκη­ ση του οργανισμού ή το πρόσωπο, γ) στα ιστορικά, των οποίων η χρησιμότητα έχει λήξει και γι’ αυτό φυ­ λάσσονται μόνο για ερευνητικούς λόγους. Βλ. σχετικά Ανδρ. Μπόγιας, Αρχειονορία. Βασικές έννοιες και αρ­ χές. Η οργάνωση των αρχείων για τη διοίκηση και την έρευνα, εκδόσεις Κριτική, Αθήνα 21999, σσ. 45-52.

ΙΝ Δ ΙΚ Τ ΒΙΒΛΙΑ ΟΣ

ΔΕΝ ΘΑ ΚΛΕΙΣΕΤΕ...

ΜΑΤΙ!

ΛΕΥΤΕΡΗ

ΔΕΛΤΙΟ ΚΡΙΤΙΚΟΓΡΑΦΙΑΣ

Επιμέλεια: 0ο 6ω ρ ής Πέρσης

Στεφανίδης Μόνος: Το γυάλινο μάτι (Γ. Αριστηνός, Ελευθεροτυπία, 18.5.07)

ΕΛΛΗ ΝΙΚ Η ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ

Στεφανοπούλου Μαρία: Ο βράχος οτο σύννεφο (Μ. θεοδοσοπούλου. Το Βήμα της Κυριακής, 6.5.07)

Αστεριού Χρήστος: Το ταξίδι του Ιάοονα Ρέμβη, μια αληθινή ιστορία (Π. Μπουκάλας, Καθημερινή, 8.5.07)

Σωτάκης Δημήτρης: 0 άνθρωπος καλαμπόκι (Δ. Ρουμπούλα, Έθνος, 26.5.07)

Βιτάλη Λεία: Ιερή παγίδα (Ν.Κυριαζής, Διαβάζω, 05/07) Δενδρινός Γεράσιμος: Φραγή εισερχομένων κλήοεων (Λ. Πανταλέων, Ελευθεροτυπία, 25.5.07) Δούκα Μάρω: Ένας σκούφος από πορφύρα (Τ. Δημητρούλια, Καθημερινή της Κυριακής, 20.5.07)

θεοδωρόπουλος Τάκης: Το αριστερό χέρι της Αφροδίτης (Ε. Χουζούρη, Ραδιοτηλεόραση, 26.5.07) Κανούτα Κόριννα: Το τέλος ενός πρίγκηπος (Ρ. Γεωργακοπούλου, Τα Νέα, 5.5.07) Καρνέζης Πόνος: Το πάρτι γενεθλίων (Μ. Πιμπλής, Τα Νέα, 5.5.07) Καρυστιάνη Ιωάννα: Σουέλ (Ε. Γκίκα, Έθνος της Κυριακής, 6.5.07) Κατσαλίδας Νίκος: Νύχτας ανομήματα (Β. Χατζηβασιλείου, Ελευθεροτυπία, 25.5.07) Κόλια Ζέφη: Χ-αίματοςΙΤ. Μπασκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 6.5.07) Κορτώ Αύγουστος: Ο δαιμονιστής (Ε. Γκίκα, Έθνος της Κυριακής, 15.5,.07) Λαδάς Βασίλης: Ασώματη κεφαήή (Μ. θεοδοσοπούλου, Το Βήμα της Κυριακής, 27.5.07) Μάρκαρης - Αποστολίδης - Μαμαλούκας - Κακούρη - Μαρτινίδης - Μπράμος - Δανέλλη - Κυριακόπουλος · Πολιτοπούλου - Φιλίππου: Ελληνικά ε­ γκλήματα (Μ. Πιμπλής, Τα Νέα, 19.5.07) Μητσάκης Μιχαήλ: Αφηγήματα και ταξιδιωτικές εΥτυπώοεις (Β. Αθανασόπουλος, Ελευθεροτυπία, 11.5.07) Μοδινός Μιχάλης: 0 μεγάλος Αμπόι (Φ. Δρακονταειδής. Ελευθεροτυπία, 25.5.07, Δ. Κούρτοβικ, Τα Νέα, 26.5.07)

1S2

Σπετσιώτης Τάκης: Τριανδρίες και αία, ιστορίες κείμενα (Μ. θεοδοσοπούλου, Η Εποχή, 20.5.07)

ΜΑΙΟΥ 2007

Τριανταφύλλου χρήστος: Το κρέας (Στ. Τοούπρου, Αυγή της Κυριακής, 27.5.07) Χαρπαντίδης Κοσμάς: Τα δώρα του πανικού (Γ. Παγανός, Αντί, 4.5.07)

ΞΕΝΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ Αλ - Ασουάντ Αλάα: Το μέγαρο Γιακουμπιάν (Ν. Μπακουνάκης, Το Βήμα της Κυριακής, 6.5.07, Τ. θεοδωρόπουλος, Τα Νέα, 12.5.07) Άμπαλος Ραφαέλ Γκρίμπο: Το μυστικό των Σοφών (Δ. Χουλιαράκης, Το Βήμα της Κυριακής, 6.5.07) Βίτκιεβιτς Στανισλάβ Ιγκνάσΐ: Αδηφαγία (Ντ. Κώτσιου, Αντί, 18.5.07) ιστορία (Α. Ταμπάκη, Το Βήμα της Κυριακής, 20.5.07) Γιου Λΐ: Το προσκυνητάρι της σάρκας (Τ. Γουδέλης, Ελευθεροτυπία, 25.5.07) Γκομπρόβιτς Βίτολντ: Πορνογραφία (Στ. Σκαλίδη, Βραδυνή, 5.5.07) Γκρένταλ Γενς Κρίστιαν. Βιρτζίνια (Λ. Πανταλέων, Ελευθεροτυπία, 11.5.07) Γουίντερσον Τζάνετ: Πες μου μια ιστορία (Γ. Μπα­ σκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 20.5.07) Εοενόζ Ζαν: Ραβέλ (Β. Χατζηβασιλείου, Κυριακάτι­ κη Ελευθεροτυπία, 6.5.07) Κάνον Τζόζεφ: Ο καλός Γερμανός (Π. Τατσόπουλος. Τα Νέα, 12.5.07) Κέλμαν Ντάνιελ: Η μέτρηση του κόσμου (Δ. Κούρτοβικ. Τα Νέα, 19.5.07, Γ. Μπασκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 20.5.07) Κέννεντυ Άλισον Λουίζ: Παράδεισος (Σ. Νικολαίδου, Τα Νέα, 12.5.07) Κέρτες Ίμρε·. Φάκελος Κ. (Μ. Πιμπλής, Τα Νέα, 12.5.07)

Πατρίκιος Τίτος: Περιπέτειες σε τρεις σχεδίες (Γ. Ξενάριος, Ελευθεροτυπία, 4.5.07, Δ. Κούρτοβικ, Τα Νέα, 12.5.07)

Κις Ντανίλο: Ένας τάφος για τον Μπορίς Νταβίντοβιτς (Ε. Χουζούρη, Ελευθεροτυπία, 4.5.07)

Σουλιώτης Γιάννης: Το μόδι (Γ. Βέης, Ελευθερο­ τυπία, 25.5.07)

Λέοινγκ Ντόρις: Οι γιαγιάδες (Σ. Λούκα, Βραδυνή της Κυριακής, 6.5.07)

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Μίτοελ Ντέιβιντ: Ο άτλας του ουρανού (Μ. Μιχαηλίδης, Τα Νέα, 19.5.07)

Χάρις Ρόμπερτ: Imperium (Λ. Κέζα, Το Βήμα της Κυριακής, 27.5.07)

Μουνγκάν Μουραιχάν: Τα αερικά του παρά (Τ. Γουδέλης, Ελευθεροτυπία, 18.5.07)

Χόε Πήτερ: Το σιωπηλό κορίτσι (Σ. Λούκα, Βραδυνή της Κυριακής, 13.5.07)

Μουρακάμι Χαρούκι: Νορβηγικό δάσος (Ε. Γκίκα, Έθνος της Κυριακής, 20.5.07, Ε. Καρακούλη, Διαβάζω, 05/07, Γ. Βέης, Ελευθεροτυπία, 25.5.07)

Bergsson Gudbergur: 0 κύκνος (A. Basco, Διαβάζω, 05/07)

Μπαρθελό Ελία: Το μυστικό του χρυοοχόου (Α. Μαντόγήου, Ελευθεροτυπία, 11.5.07) Μπλοκ Μηένζαμιν: 0 διπλός θάνατος της Κριοτίν Φολς (X. Σπυροπούήου, Καθημερινή της Κυριακής, 27.5.07) Νάντας Πετερ: Το τέλος ενός οικογενειακού χρο­ νικού (Α. Βιστωνίχης, Το Βήμα της Κυριακής, 15.5.07) Ουελμπέκ Μισέή: Η δυνατότητα ενός νησιού (Τ. Δημητρούήια, Καθημερινή της Κυριακής, 27.5.07) Παστερνόκ Μπορίς: Δόκτωρ Ζιβάγκο (Α. Ιωαννίδου, Διαβάζω. 05/07) Πρου Άννυ: Καρτ ποστάλ (Σ. Νικοήαΐδου, Τα Νέα, 19.5.07) Ρέντεή Ρουθ: Πικρό τέλος (Α. Μαντόγήου, Ελευθεροτυπία, 4.5.07) ΡουσντίΣαλμάν: Όνειδος!?. Γεωργακοπούλου, Τα Νέα. 26.5.07) Ρυς Τζην: Κουαρτέτο (Γ. Μπασκόξος, Εξπρές της Κυριακής, 20.5.07)

Buchner Georg: /Ιεντς (Γ. Λίλλης, Αυγή της Κυρια­ κής, 27.5.07) Camilleri Andrea: Πανσιόν Εύα (Β. Πεσμαζόγλου, Τα Νέα, 5.5.07) Cunningham Michael: Ιδιαίτερες μέρες (Α. Μαντόγλου, Ελευθεροτυπία, 18.5.07) Dirks Liane: Κι ο έρωτας; (Τ. Δημητρούήια, Καθημερινή της Κυριακής, 13.5.07) John X.: Μέδουσα (Α. Πεήώνη, Τα Νέα, 5.5.07) Harris Thomas: Χάνιμπαλ, το ξύπνημα του κακού (Μ. Πανώριος, Ελευθεροτυπία, 25.5.07) Hilsop Victoria: Το νησί (Γ. Καρουζάκης,, Lifo Athina, 10.5.07) Le Carre John: To τραγούδι της ιεραποστολής (Μ. Χαρτουλάρη, Τα Νέα, 26.5.07) 0' Hagan Andrew: Να Όαι κοντά μου (Σ. Λούκα, Βραδυνή της Κυριακής, 27.5.07) Oates Joyce Carol: Χωρίς τη μητέρα μου (Σ. Νικοήαΐδου, Τα Νέα, 5.5.07, Ε. Καρκίτη, Αγγελιοφόρος Κυριακής, 13,5.07, Γ. Μπασκόζος, Εξπρές της Κυ­ ριακής, 27.5.07)

Σήινκ Μπέρχαρντ: Ο γυρισμός (Δ. Ρουμπούλα, Έ­ θνος, 12.5.07)

Pynchon Thomas: V (X. Μαυρομάτης, Απογευματι­ νή της Κυριακής, 20.5.07)

ΤηκΛούντβιχ: Ο ξανθός Έκμπερτ - Το Ρούνενμπεργκ (Γ. Βέης, Ελευθεροτυπία, 4.5.07)

Roth Joseph: Ο θρύλος του αγίου πότη (Ν. κουνενής, Καθημερινή, 15.5.07)

ΦόροτερΕ, Μ.: Το πέρασμα στην Ινδία (Ε. Καρκίτη, Αγγελιοφόρος Κυριακής, 27.5,07)

Sebald W. G.: Αούστερλιτς (X. Αστεριού, Τα Νέα, 26.5.07)

β ι β λ ί α

ε κ δ ό σ ε ι ς

το Ο κ τ ω β ρ ι α ν ό Ο α ν τ ιπ ρ ό σ ω π ο ς τ ο υ Διαβάζω σ τ η ν Κ ύ π ρ ο Π ω λ ή σ ε ις τ ε υ χ ώ ν κα ι σ υ ν δ ρ ο μ έ ς γ ια τ ο Διαβάζω κ α Θ έ κ λ α Κ ίτ τ ο υ

Ο μ ή ρ ο υ 3κ Λ ευ κω σ ία 1097, Κ ύπ ρο ς · τ η λ .: 22 672 8 0 1

[

δ

ι α

β

α

ζ

ω

]

Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

Sedaris David: Εγκώ μιλήσει καλά κάποια μέρα (Δ, Ρουμπούλα, Έθνος, 5.5.07)

Ντε Τοκβίλ Αλέξις: Το παλαιό καθεστώς και η Επα­ νάσταση (Γ. Σιακανχάρης, Ελευθεροτυπία, 4.5.07)

Seghers Anna: Τράνζιτο (Ε. Χουζούρη, Ραδιοτη­ λεόραση, 5.5.07)

Χατζηιωσήφ Χρήοτος - Παηαστρατής Προκόπης (επιατ. επιμ.): Ιστορία της Ελλάδας στον 20ό αιώ­ να (Μ. Χαρτουλάρη, Τα Νέα, 5.5.07)

ΠΟΙΗΣΗ Αρδαβάνης Αλέξανδρος: Μην ψάξεις νήμα και ειρ­ μό (Κ. Παπαγεωργίου, Αντί, 4.5.07) Παλαμάς Κωσιής: Σατιρικά γυμνάσματα (Κ. Γεωργουσόπουλος, Τα Νέα, 19.5.07) Jaccottet Philippe: Καπνός και κρύσταλλο, Ποιή­ ματα 1946-1967 (Β. Χατζηβασιλείου, Ελευθεροτυ­ πία, 11.5.07) Δ Ο Κ ΙΜ ΙΑ Βιντάλ - Νακέ Πιερ: Αγώνας μου η Ιστορία (Δ. Ρου­ μπούλα, Έθνος, 19.5.07) Βιριλιό Πωλ: Το προπατορικό ατύχημα (X. Χαλαζιάς, Βραδυνή, 12.5.07) Ευοταθιάδης Γιάννης: Γραμμένα φιλιά <Α. Σουλογιάννη. Διαβάζω, 05/07, Ε, Γκίκα, Έθνος Κυριακής, 27.5.07) Κοτιώνης Ζήσης: Πες πού είναι η Αθήνα (Μ. Μοίρα, Αυγή της Κυριακής, 27.5.07) Φρίνιμαν Τόμος: 0 κόσμος είναι επίπεδος. Σύντο­ μη ιστορία του 21ου αιώνα (X. Νάνου, Αγγελιοφό­ ρος της Κυριακής, 26.5.07) Χάισμιθ Παχριχσια: Πώς να γράψετε ένα μυθιστό­ ρημα αγωνίας (Χρ. Σπυροπούλου, Καθημερινή της Κυριακής, 20.5.07) Borges Jorge Luis: Δοκίμια (Τ. θεοδωρόπουλος, Τα Νέα, 26.5.07)

Laquer Thomas: Οι κατά μόνας ηδονές (Μ. Κοντο­ λέων, Διαβάζω, 05/07) Ο ΙΚ Ο ΝΟ Μ ΙΑ Λιαργκόβας Παναγιώτης: Ξένες άμεσες επενδύ­ σεις και ανταγωνιστικότητα (Γ. Μπασκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 27.5.07) Μοσχονάς Ανδρέας: Ελληνικό συνδικαλιστικό κίνη­ μα και ευρωπαϊκή ολοκλήρωση (Α. Κλειδαρά, Βρα­ δυνή, 12.5:07) Deakins David - Freel Mark: Επιχειρηματικότητα (A. Παύλου- Παπαδημητρίου, Βραδυνή, 5.5.07) ΠΑΙΔΙΚΑ Ντόνγκοου Κιμ: Πώς κρυολόγησα (Ε. Σαραντίτη, Ελευθεροτυπία, 18.5.07) ΡαΤση - Βολανάκη Τατιάνα: Το κορίτσι με τα κασε­ λάκια (Ε. Σαραντίτη, Ελευθεροτυπία, 18.5.07) Prap Lila: Γιατί, μαμά; (Ε. Σαραντίτη, Ελευθερο­ τυπία, 25.5.07) ΒΙΟΓΡΑΦ ΙΕΣ - ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦ ΙΕΣ Αλεξανδρόπουλος Μήτσος: 0 Τολστόι (Κ. Παπα­ γεωργίου, Αντί, 18.5.07) Κανέτι Ελιάς: Πάρτι και αερομαχίες, τα χρόνια στην Αγγλία (Γ. Βέης, Διαβάζω, 05/07)

ΙΣ ΤΟΡΙΑ

Ντούγκεν Μαρκ: Η κατάρα του Έντγκαρ, το μυθιστότρημα για τον αρχηγό του FBI (Ν. Κουνενής, Αυγή της Κυριακής, 13.5.07)

Βερέμης θάνος - Κολλιόπουλος Γιάννης: Ελλάς, η σύγχρονη συνέχεια από το 1821 μέχρι σήμερα (Γ. Μπασκόζος, Εξηρέςτ ης Κυριακής, 6.5.07, Β. Καπετανγιάννης. Ελευθεροτυπία, 25.5.07)

Στάιν Γερτρούδη: Η αυτοβιογραφία της Άλις Τόκλας (Λ. Κέζα, Το Βήμα της Κυριακής, 6.5.07)

Γκιουβέν Ντιλέκ: Εθνικισμός, κοινωνικές μεταβο­ λές και μειονότητες (Κ. Κουνινιώτη, Πελοπόννη­ σος, 6.5.07) Κιουσοπούλου Τόνια: Βασιλεύς ή οικονόμος, πολι­ τική εξουσία και ιδεολογία πριν από την Άλωση (Ε. Χουζούρη, Ραδιοτηλεόραση, 12.5.07, X. Αγγελίδη, Αυγή της Κυριακής, 13.5.07, Ε. Κοτζιά, Καθημερινή της Κυριακής, 13.5.07) Κονχογιαννίδης Τάαος: Μπαϊρακτάρης, πολιτικοί και κουτσαβάκηδες (Φ. Πανταζής, Αδέσμευτος Τύ­ πος Κυριακής, 20.5.07)

12>Α- ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Ραζής Φοίβος: Η ζωή μου (Κ. Δαφέρμου, Το Βήμα της Κυριακής, 27.5.07)

Χέσνερ Βόλφγκανγκ: Άννα Αχμάτοβα, η θυελλώ­ δης ζωή της μεγάλης ηοιήτριας (Γ. θεοχάρης, Αυ­ γή της Κυριακής, 6.5.07, Δ. Τριανταφυλλίδης, Διαβάζω, 05/07, Α. Μαντόγλου, Ελευθεροτυπία, 25.5.07) . Χριστοδούλου Χρίστος: Μουοταφά Κεμάλ, ο βίος και η πολιτεία του στη Θεσσαλονίκη (Δ. Χουλιαράκης, Το Βήμα της Κυριακής, 27.5.07) Schroder Gerhard: Κρίσιμες αποφάσεις, η ζωή μου στην πολιτική (Α. Βιοτωνίτης, Το Βήμα της Κυρια­ κής, 27.5.07)

[ δ ι α β α ζ ω Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α .

ΜΕΛΕΤΕΣ Γκονέλα Ελένη: Αυτισμός, αίνιγμα και πραγματικό­ τητα (Δ. Καραμολέγκου, Διαβάζω, 05/07) Μητούλα Ρόιδω: Βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ανασυγκρότηση του ελληνικού αστικού περιβάλλοντος (Γ. Μπασκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 27.5.07) Μουσμούιης Διονύσης: ΟΞενόπουλος, τοΑριστείον, η απεργία και οι ΦοιτηταιΊΣ. Κακουριώτης, Αυ­ γή της Κυριακής, 15.5.07)

Παπαγρηγορίου Μαρία - Στασινοπούλου Ελένη: Oh so chic, απλοί κανόνες για τέλειο στυλ (Ε. Μίχση. Διαβάζω, 05/07) Σιδέρης Νίκος: Αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση, φα­ ντασίωση και κατασκευές (Ε. Ρίκου, Διαβάζω, 05/07) Τριανταφυλλόπουλος Ν. - Τριανταφυλλοπούλου Λ.: Παρδαλός συρικτής της Εμλίνης (Μ. θεοδοσο­ πούλου, Η Εποχή, 6.5.07) Χονδρού Δανάη: Εικαστικές δράσεις (Κ. Χριστόπουλος, Αυγή της Κυριακής, 13.5.07)

Μπουφέα Αλεξάνδρα: Τα λογοτεχνικά περιοδικά της Κατοχής (Μ. θεοδοσοπούλου, Η Εποχή, 27.5.07)

Bryce Trevor: Οι Τρώες και οι γείτονές τους (Γ. Βαϊλάκης, Ημερήσια, 19.5.07)

Μπράισον Μπιλ: Μια μικρή ιστορία περί των πά­ ντων (σχεδόν) (Μ. Τσιμιτάκης, Καθημερινή της Κυ­ ριακής, 13.5.07)

Crowley John: Το μυθιστόρημα του Λόρδου Μπάιρον, η χώρα του δειλινού (Β. Αθανασόηουλος, Ελευθεροτυπία, 5.4.07)

Το Δ ΙΑ Β Α Ζ Ω στην επαρχία Οι φίλοι μας στην επαρχία μπορούν να βρίσκουν το ΔΙΑΒΑΖΩ σε όλα τα Κέντρα Τύπου τα οποία υποστηρίζουν τη διακίνηση και την προβολή του. Αγρίνιο: Βότση 15 και Πλατεία Δημοκρατίας - Αίγινα: Σπύρου Ρόδη & Πηλέως - Ακρατα: Π.Ε.Ο. Αθηνών Πατρών - Αλεξανδρούπολη: Λεωφ. Δημοκρατίας 363 - Αλμυρός Βόλου: Ερμού 130 Αμφιλοχία: Νικολάου Στρατού 27 - Αρτα: Σκουφά 34 - Βόλος: Πολυμερή 124 & Λαρίσης 182 - & Ορμυλίου 23Α - 2ας Νοεμβρίου 123 - Βόλος-Ν. Ιωνία: Λεωφόρος Ειρήνης 16 - Βόνιτσα: Ελ. Βενιζέλου 63 - Ελευθερούπολη: Ιουστινιανού 8 - Ερέτρια: Φιλοσόφου Μεναδήμου 40 - Ζάκυνθος: Πλατεία Αγ. Μάρκου - Ηγουμενίτσα: Πλατεία Δημαρχείου 1 - Ιωάννινα: Γρ. Σακκά 13 - Ιστιαία - Καβάλα: Ερυθρού Σταυρού 34 - Καλαμάτα: 23ης Μαρτίου 6 - Καλλονή Μυτιλήνης - Κατερίνη: Ειρήνης 2 - Κάτω Αχαΐα: Αγ. Ιωάννου 74 - Κοζάνη: Γωνία Αριστοτέλους & Τζόνσον - Κομοτηνή: Πλατεία Ειρήνης 42 Κόρινθος: Εθν. Αντιστάσεως 12 - Κως: Βασ. Παύλου 2 - Λήμνος: Μύρινα - Λιβαδειά: Μπουφίδου 24 Λίμνη Εύβοιας: Αγγ. Γοβίου - Λουτρά Αιδηψού: Ερμού 68 - Λουτρά Ωραίας Ελένης: Λ. Επιδαύρου 256 - Λουτράκι: Πλ. 25ης Μαρτίου - Μάλια Κρήτης: Υπολοχαγού Ζαχαριάδη 1 - Μεσολόγγι: Χαριλάου Τρικούπη 26 - Μοίρες Κρήτης - Μύκονος: Αγ. Τριάδος 25 - Μύτικας: Αγ. Νικολάου - Ναύπακτος: Πλατεία Φαρμάκη (Λιμάνι) - Νέα Αγχίαλος Βόλου: Ελευθερίας 43 - Νεμέα: Λεωφ. Κωνσταντίνου 48 Ξάνθη: Καραολή & Σμύρνης & Βασ. Κων/νου 80 - Ξυλόκαστρο: Ιωάννου Ιωάννου 123 - Ορεστιάδα: Βασιλέως Κων/νου 152 - Πάργα: Μπάγκα 16 - Πάτρα: Περιοχή Περίβολό - Πτολεμάίδα: Βασιλέως Κωνσταντίνου 2 - Πυργί Εύβοιας - Ρέθυμνο Κρήτης: Μοάτσου 46 - Σάμος-Πυθαγόρειο: Λυκούργου Λογοθέτη - Σαμοθράκη: Λιμάνι Καμαριώτισα - Σελιανίτικα Αχάίας - Σκόπελος - Σκιάθος: Νυμφώνων & Παπαδιαμάντη - Σκύδρα-πέλλας: Πλατεία Ελευθερίας - Σπέτσες: Ντόπια - Τήνος: Βασ. Κωνσταντίνου 1 - Τρίπολη: Πλατεία Αγ. Βασιλείου 3 - Φλώρινα: Μεγάλου Αλεξάνδρου 1 - Χαλκίδα: Φαρμακίδου 14 - Χίος: Ελ. Βενιζέλου 9 - Ψαχνά: Μητροπόλεως 4

[

δ

ι α

β

α

ζ

ω

]

Κ Ρ Ι Τ Ι Κ Ο Γ Ρ Α Φ Ι Α

C. S. Kirk: Η φύση των ειρηνικών μύθων (Α. Παναγόπουλος, Καθημερινή, 8.5.07) Russo Lucio·. Η ήησμονημένη επανάσταση, πώς η επιστήμη γεννήθηκε το 300 π,Χ και γιατί πρέπει ναξαναγεννηθεί(Α, Καραγιάννης, Διαβάζω, 05/07) Wolln Richard: Η γοητεία του ανορθοήογισμού, το ειδύήήιο της διανόησης με τον φασισμό. Από τον Νίτσε στον μεταμοντερνισμό (Β. Μουρδουκούτας, Καθημερινή ιης Κυριακής, 6.5.07)

Κλάδης Δ. - Κοντιάδης Ξ. - Πανούσής Γ. (επιμ.): Η μεταρρύθμιση του εήήηνικού πανεπιστημίου (Μ. Σπυριδάκης, Διαβάζω, 05/07)

Μ ΑΡ ΤΥ ΡΙΑ Αναστασιάδου Μερόπη - Ντυμόν Πωλ: Οι Ρωμηοί της Πόήης (Φ. Πανταζής, Αδέσμευτος Τύπος Κυ­ ριακής, 13.5.07, Δ. Χουλιαρόκης, Το Βήμα της Κυ­ ριακής, 13.5.07)

Φ ΙΛΟ ΣΟ Φ ΙΑ

Βόρπσι Ορνέλα: Η χώρα όπου ποτέ δεν πεθαίνεις (Ντ. Κώτσιου, Αντί, 4.5.07)

Μίχας Τάκης: Νόαμ Τσόμοκι και φιήεήευθεριομός (Γ. Μπαοκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 27.5.07)

Κλαρκ Μηρούς: Δύο φορές ξένοι (Μ. Τζαφάλιας, LifoAthina, 31.5.07)

Μονχεσκιέ: Το πνεύμα των νόμων (Γ. Ειακανχάρης, Εήευθεροτυηία, 18.5.07)

Νεφελούδης Βασίλης: Ακτίνα Θ' (X. Χωμενίδης, Τα Νέα, 5.5.07)

Σαρχρ Ζαν Πωλ: Στοχασμοί για το εβραϊκό ζήτημα (Γ. Σιακανχάρης, Εήευθεροτυηία, 25.5.07)

Grossjohann Georg: Πέντε χρόνια ποήέμου με τη Βέρμαχτ (Φ. Οικονομίδης, Εήευθεροτυηία, 18.5.07)

Honderich Ted: Πόσο εήεύθερη είσαι; (Κ. Κουνινιώτη, Πελοπόννησος, 13.5.07)

Heidenreich Gisela: Τα παιδιά του Χίτήερ (Γ. Μπασκόζος, Εξπρέςτης Κυριακής, 6.5.07)

ΠΟΛΙΤΙΚΗ Αρβανιτΰπουλος Κωναταντίνος: Ανάήεκτα διε­ θνούς ποήιτικής (Γ. Παήασωτηρίου, Βραδυνή, 5.5.07, Κ. Μπότσιου, Διαβάζω. 05/07)

ΤΑ Ξ ΙΔ Ι

Σημίτης Κώοτας: Η δημοκρατία σε κρίση; (Μ. Παπαγιαννάκης. Τα Νέα, 26.5.07)

Μαν Κλάους - Μαν Έρικα: 0 κόσμος γύρω-γύρω, η περιπέτεια ενός ταξιδιού (Α.Βιστωνίτης, Το Βήμα της Κυριακής, 20.5.07)

Βέης Γιώργος: Έρωτες τοπίων (Φ. Δρακονταειδής, Εήευθεροτυηία, 11.5.07)

ΛΕΥΚΩΜ ΑΤΑ

Μέριλ Κρίστοφερ: Ταξίδι στον Άθω (Γ. Μπαοκόζος, Εξπρές της Κυριακής, 20.5.07)

Mario Vitti: Γραφείο με θέα (Λ. Τσιριμώκου, Το Βή­ μα της Κυριακής, 27.5.07)

Ντε Μποτόν Αλαίν: Η τέχνη του ταξιδιού (Δ. Χουλιαράκης, Το Βήμα της Κυριακής, 20.5.07)

ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ

ΓΛΩΣΣΑ

Gibson William: Καβάφεια 2005. Οι ελληνικές ειση­ γήσεις (A. Basco, Διαβάζω, 05/07)

Αναγνοστοπούλου Ίνα - Μπουσούνη-Γκέσουρα Αία: Το ήέμε σωστά; Το γράφουμε σωστά; Λάθη που γίνονται συχνά στο γραπτό και στον προφορι­ κό ήόγο (Π, Μπουκόλας, Καθημερινή, 15.5.07)

ΘΡΗΣΚΕΙΑ η., Πινακούλας Αντώνιος: Ο σπόρος που έπεσε στο δρόμο, κηρύγματα στις Κυριακές του Αουκά (X. Καρακόλης, Καθημερινή της Κυριακής, 27.5.07)

ΚΟΜ ΙΚΣ Thompson Craig: Blankets, ένα εικονογραφημένο μυθιστόρημα (Η. Κανέλλης, Τα Νέα, 12.5.07)

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ - ΠΑΙΔΕΙΑ Γιωτοπούλου - Σισιλιάνου Έλλη: Εκπαιδευτικά, τα αυτονόητα και ανεπίτευκτα (Δ. Αρβανιτάκης, Τα Νέα, 5.5.07)

19

< ο

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Μ ΟΥΣΙΚΗ Γεραμάνης Πόνος: Η ζωή μου ένα τραγούδι (Ε. Χουζούρη, Ραδιοτηήεόραση, 19.5.07) ■

Η ΠΑΡΑΝΟΜΗ ΑΝΑΠΑΡΑΓΟΓΗ ΣΚΟΤΩΝΕΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ Προστατεύουμε το βιβλίο όταν δεν επιτρέπουμε σε φωτοτυπικά καταστήματα, σε Ιδρύματα Ανώτερης και Ανώτατης εκπαίδευσης, σε σχολεία, φροντιστήρια και βιβλιοθήκες να αναπαράγουν -χωρίς άδειατο περιεχόμενο των βιβλίων.

Φ Ω ΤΟ ΤΥ Π Η ΣΗ -Ψ Η Φ ΙΟ Π Ο ΙΗ ΣΗ -Α Π ^

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙ ΑΧΕΙ ΡΙΣΗΣ ΕΡΓΟΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

s -> S ιώ ργος Δ α ρ δ α ν ό ς είναι μια φυσιογνω μία που δ ε'^ “'σ π ό ζ ε ι σ τον εκδοτικό χώ ρο εδώ και τέσσερις σχε­ δ ό ν δεκαετίες. Π ρόσ φ α τα αποχώ ρησε από την ηγεσία τη ς ΠΟΕΒ, α ρ ν ο ύ μ εν ο ς να παραλάβει το τιμητικό βρ α ­ βείο που ήθελε ο ΣΕΒΑ να το υ απονείμει ω ς πρω τεργά ­ τη το υ Φεστιβάλ Βιβλίου. Η πρώτη Γιορτή Βιβλίου έγινε με π ρό εδ ρ ο τω ν εκδοτώ ν το ν Δ ημήτρη Παπαδήμα, π ρ ό εδ ρ ο της επιτροπής για τη Γιορτή Βιβλίου το ν Γ. Δ α ρ δ α ν ό και μέλη το υ ς Γιάννη Βασιλείου, Γιάννη Καραϊτίδη, Κώστα Σπανό, Βαγγέλη Λάζο. Τότε η α στυνομία το υ ς είχε κυνηγήσει κι α ς είχε έλθει στα εγκαίνια ο Π ρόε­ δ ρ ο ς τη ς Δ ημοκρα τία ς Κ. Τσάτσος.

Δαρδανός Γιατί, άραγε, σας κυνήγησαν τότε;

Συ νέν τευξη οτον

Γιάννη Ν. Μπασκόζο j uri|KQ επειδή δεν είχαμε άδεια σύμφωνα με έναν μεταξικό νόμο. Ουσιαστικά γιατί έτσι ήταν το κλίμα τη ς εποχής, θυμάμαι ότι πήγαμε οτο δικαστήριο με δικαστή τον Χρ. Σαρτζετάκη και είχα πει τό τε «ότι κάποτε τα βιβλία θα είναι περισσότερα από τα φ ύ λ ­ λα του άλσους τη ς Κηφισιάς», όπου ορνανώθηκε η 1η Γιορτή Βιβλίου...

Από το Αλσος κηφισιάς φτάσαμε σε δύο Γιορτές Βιβλίου στη Διονυ­ σίου Αρεοπαγίτου και σε μία Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στη Θεσσαλονί­ κη. πώς τα βλέπετε; Η «Διεθνής» Έκθεση Βιβλίου τη ς Θεσσαλονίκης ήταν πάγιο αίτημα του κλάδου τω ν συ­ ντελεσ τώ ν του βιβλίου. Είχαμε από καιρού προτείνει, και συμφωνήσει μάλιστα, για τη δημιουργία μιας έκθεσης επαγγελματικής, που θα έδινε την ευκαιρία κυρίως σε μι­ κρούς και μεσαίους εκδότες, αλλά και στους βιβλιοπώλες -τη ς βόρειας Ελλάδας κα­ τά κύριο λόγο, αλλά και τη ς Κύπρου- να έρχονται σε επαφή, να συζητούν και να ανταλλάσσουν εμπειρία και γνώσεις, να πραγματοποιούν εμπορικές πράξεις. Θέλαμε μία έκθεση στο πλαίσιο τη ς οποίας θα οργανώνονταν συζητήσεις και στρογγυλά τρα ­ πέζια, θα γινόταν ενημέρω ση από πολλούς επαγγελματίες του κλάδου, με προτάσεις από καταξιωμένους βιβλιοθηκονόμους κ.λπ. και που φυσικά θα γινόταν και «εμπορι­ κή», ενδεχομένω ς για ένα διήμερο. Αποζητούσαμε μία καλά οργανωμένη έκθεση για το υ ς ανθρώπους του βιβλίου. 0 όποιος διεθνής της χαρακτήρας θα εξελισσόταν μ ελ ­ λοντικά και «από τα πράγματα». Όσον αφορά τα δύο Φεστιβάλ Βιβλίου, έχουν κατα­ ντήσει αυτοσκοπός τω ν σωματείων. 193

ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Η φετινή έκθεση στη Θεσσαλονίκη ήταν κατά γενική ομολογία πολύ καλά οργανωμένη από το ΕΚΕΒΙ ή όχι; Η έκθεση τη ς Θεσσαλονίκης είναι πράγματι καλά οργανωμένη, με πλήθος εκδηλώ ­ σεων (ιδιαίτερα ελκμστικών μάλιστα, κατά μεγάλο μέρος τους) και στέφθηκε από μια κάποια επιτυχία, ιδίως αναφορικά με τη ν προσέλκυση κοινού. Είναι όμω ς αυτό το (πο­ λυπόθητο) «ζητούμενο»; Νομίζω πως όχι...

1η Γιορτή Βιβλίου, 197 7, στο Αλοος Κηφισιάς. Ο Γ. Δαρδανός επικεφαλής της Οργανωτικής Επιτροπής.

Γιατί το λέτε αυτό; Κοιτάξτε... Ως προς το ν πρώτο μας στόχο, την επαγγελματική έκθεση, αποτύχαμε πλήρως: δεν έγιναν εμπορικές πράξεις, αφού άλλω στε ο ύ τε κίνητρα υπήρχαν ούτε στόχος εκ μέρους τη ς οργανωτικής επιτροπής. Αίφνης, μπορεί πράγματι ν ' ακούγεται όμορφο το σλόγκαν «Φρανκφούρτη τω ν Βαλκανίων», αλλά αναρωτιέμαι πόσες ακρι­ βώς εμπορικές συμφωνίες θα κλειστούν ποτέ στη Θεσσαλονίκη... Γιατί η Φρανκφούρ­ τη της... Γερμανίας (ύπατος εμπορικός κόμβος) υπάρχει ακόμα, καθώς και η Μπολόνια, καθώς και οι πράκτορες βιβλίου, καθώς και το Ίν τερνετ -ο πιο γρήγορος τρόπος σήμερα να «κλείσεις» ένα βιβλίο... Η έκθεση, εδώ, ήταν επιθυμία της προηγούμενης υπουργίας, αλλά και του σημερινού γενικού γραμματέα τού ΥΠΠΟ -Θεσσαλονικεύς, γαρ... Και είναι (πέραν όλων τω ν άλλων) μία καλή ευκαιρία για τους ξένους να γνω ­ ρίσουν τις ομορφιές τη ς πόλης και, μ έρες που είναι, τα μοναδικά παράλια της Χαλκι­ δικής. Ας μη γελιόμαστε: η «διεθνής» αυτή έκθεση αφενός ικανοποιεί τον αρχοντοχωριάτικο βερμπαλισμό ορισμένων, αποτελώντας παράλληλα μία εξαιρετικά λουσάτη βιτρίνα, ένα σημάδι ότι κάτι, επ ιτέλους, κινείται στο χώρο του βιβλίου... Εμπορικές συμφωνίες, όμως, δεν κλείνονται. Κι αν κάποιοι... καλόγεροι ξεπούλησαν την «πραμάτεια» τους, όπως γράψατε, αυτό δεν σημαίνει τίποτε για το επίπεδο τη ς έκθεσης και την επιτυχία τω ν προοανατολισμών της. ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

100

δ

ι α

β

α

ζ

ω

]

. Σ Υ Ν Ε Ν Τ Ε '

Ξέρω ότι κατά καιρούς έχετε διαφορετική γνώμη για την εικόνα που παρουσιάζουν οι έρευνες του ΕΚΕΒΙ. Γιατί, δεν είναι κι αυτές ένα εργαλείο; Το ΕΚΕΒΙ, ως «αρμόδιος φορέας του ΥΠΠΟ για την εφαρμογή τη ς πολιτικής βιβλίου», παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη μία έρευνα για την αναγνωσιμότητα, του κ. Σωκράτη Καμπουρόπουλου, που μας έχει ξαναδώοει τα φώτα του και στο πα­ ρελθόν (δεν είναι λίγοι αυτοί που ισχυρίζονται ότι σε τ έ ­ τοιες, κατά βάσιν ατεκμηρίω τες, «στατιστικές» στηρίχτηκε το υπουργείο Οικονομικών για την άδικη φορολόγηση τω ν «ευημερούντων» μικρών εκδοτώ ν και βιβλιοπωλών...) Μα, από την άλλη, και επιτρέψτε μου να το τονίσω αυτό, όλοι γνωρί­ ζουμε πως, αντικειμενικά, οι αριθμοί ξεγελούν -μα ς ξε γ ε ­ λούν όλους... Οι 9 και οι 10 χιλιάδες τίτλοι ετησίως είναι μία πραγματικότητα, αλλά το ουσιαστικότερο είναι η ανάλυση πίσω από τα νούμερα, και δη η ποιοτική ανάλυση. Και μία πρώτη-πρώτη ανάλυση λέει τα εξής: Οι εκδότες, μπλεγμέ­ νοι σ' ένα γαϊτανάκι ταχύτητας, βγάζουν το ένα μετά το ά λ­ λο βιβλία (πολλά βιβλία...) μην τυχόν και τους «κάτσει» κά­ ποιο και «τζιράρουν», άμποτε, τα χρήματα που έχασαν από προηγούμενες προσπάθειες και εμπνεύσεις τους. Οι αποθή­ κες τους είναι πνιγμένες στα στοκ. Τα χρέη τους πολλαπλα­ σιάζοντας Τα δάνεια που συνάπτουν αυξάνονται ιλιγγιωδώς. Η φορολογία τους είναι (ιδίως στους μικρούς και μεσαίους) εξοντω τική και πέρα για πέρα άδικη. Με δυο λ έ ­ ξεις, δεν μιλάμε για εκδοτική... «βιομηχανία» (sic), αλλά για μία προσπάθεια κάποιων ανθρώπων να παλέψουν μέσα σε μια αγορά δύσκολη, σκληρά ανταγωνιστική και δί­ χως στερεές, υγιείς βάσεις στην κοινωνία.

Έχετε εσείς να προτείνετε κάποια λύση στο πρόβλημα που περιγρά­ φετε; Κοιτάξτε, το σημαντικότερο είναι τούτο: στη χώρα μας δεν υπήρξε και δεν υπάρχει μία συστηματική πολιτική δημιουργίας αναγνωστών. Και τι πιο χαρακτηριστικό από την απουσία σχολικών βιβλιοθηκών, και βιβλιοθηκών εν γένει... Τα νούμερα, εδώ, διαβά­ ζονται ευκολότατα. Δημοτικά σχολεία: μηδέν (0) βιβλιοθήκες. Γυμνάσια και Λύκεια: 500, από τις οποίες πολλές κλειστές, και φυσικά μη έχουσες καμία σχέση με ανανέω­ ση, ανάπτυξη, άνοιγμα στις τοπικές κοινωνίες κ.λπ. κ.λπ. Μιλάμε για αραχνιασμένα ράφια δηλαδή, για φυλακισμένες ιδέες... Υπόλοιπες 2.000 υπεσχημένες σχολικές βι­ βλιοθήκες: πάλι μηδέν. Αναγνωστήρια στα πανεπιστήμια: ας μη γίνει καν λόγος εδώ... Όμως έτσι, χωρίς στέρεες βάσεις και οργανωμένη στρατηγική βάσης, η ανάγνωση ποιοτικών βιβλίων, η δημιουργία αναγνωστών με ανησυχίες και υψηλές αισθητικές απαιτήσεις (διότι μόνο περί αυτού πρόκειται, και τα υπόλοιπα ας μένουν) θα είναι πά­ ντα μια προσδοκία. Όλα τα υπόλοιπα, παρά τον φαντασμαγορικό χαρακτήρα τους,, παρά την καλαισθησία τους και τις εξαιρετικά καλές τους προθέσεις, καταντούν δυ­ στυχώς τύπος και όχι ουσία...

Σας ευχαριστώ... ■

2 0 0

ΙΟΥΛΙΟΣ

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

Πάτερ ’Α νυπόμονος Σ το β ο υ ν ό μ ε το ν Σ τα υ ρ ό , κ ο ν τ ά σ τ ο ν ’Ά ρ η

Σελίδες: 400, Τιμή: 26,00€

Αγάπιος Π απ αντω νδτος Α ν α τρ ο π ή τή ς φ ρ α γ μ α σ ω ν ικ ή ς π ίσ τ ε ο ις .

Σελίδες: 288, Τιμή: 18,81€

Κώστας Μιχαλάκης Κ ο π ε τ ό ν Κ ό ζ ια κ α ς , Ό ξ ε χ α σ μ έ ν ο ς ή ρ ω α ς τ ή ς Ε θ ν ικ ή ς Α ν τ ίσ τ α σ η ς

Σελίδες: 128, Τιμή: 8,36€

Ιω ά ννη ς Γρ. Π λεξίδα ς Ή μ ετα σ κ ευ ή το υ α νθρ ώ π ο υ . Ή ά ν θ ρ ω π ο λ ο γ ικ ή σ κ έ ψ η τ ο υ Ν . Κ α β ά σ ιλ α .

Σελίδες: 144, Τιμή: 9,40€

Κώ στας Γκριτζώνας Μ α κ ε δ ο ν ία κ α ι ή σ κ ο π ια ν ή α π ε ιλ ή

Σελίδες: 352, Τιμή: 22,99€

π. Πολύκαρπος Γρ. Τυμπας Ύ μ ν ο λ ο γ ικ ό ν κ α ί Α γ ιο γ ρ α φ ικ ο ν Λ ε ξ ικ ό ν

Σελίδες: 256, Τιμή: Δεμ. 20,90€

Π ρότυπες Θ εςςαλικες Εκδόσεις iw m w m m m ΑΡΙΣΤ Ο Φ Α Ν Ο Υ Σ 6, 421 00 Τ Ρ ΙΚ Α Λ Α , T H A .-F A X 243 1 0-29897, E -M A IL: D EG IO R G IO @ T E LLA S .G R

ίΚΕ[ Άνδρος:

Τόπος χωρίς βιβλιοπωλείο Νόσος Χριστογιαννόπουλος

202

ΙΟΥΛΙΟΣ

ι Ανδριώ τες δεν είναι αφ ιλό­ ξενοι. Η α ν τίθ ετη φήμη, η οπ οία έχει κ α τ ά καιρούς ακουστεί, ελέγχεται ως απ ολύτω ς αβάσιμη. Εκείνο, ίσως, π ου ενδεχο­ μένως π αρα τηρε ί ο επ ισ κέπτης του νησιού (και που μπ ορεί να εξηγήσει -ό χ ι να δικαιολογήσει- τη φήμη) εί­ ναι το σχετικά περιορισμένο ενδια­ φ έρον για την αύξηση του αριθμού τω ν τουρισ τώ ν. Η Ανδρος δεν επ ιθυ ­ μεί ν' α ντα γω νισ τεί τ ις αδελφ ές Κυ­ κλάδες. Αφήνει σ' α υ τέ ς την εργώδη π ροσ π άθεια για προσέλκυση καλο­ καιρινών «διακοπολάγνων» και αρκείται στις όπ οιες επ ιτυχίες τω ν δυ­ τικώ ν π αραλίω ν της, με π ροεξάρχον τα προορισμό το Μ π ατσ ί. Έτσι η π ρω τεύουσ ά της, η Χώρα, κι­ νείται στο ρυθμό τω ν μόνιμων ή ημιμόνιμων κατοίκω ν της (που ερ γάζο­ νται στην Αθήνα, τον Π ειρα ιά και τ α π ερίχω ρα, αλλά την επ ισ κέπ τονται σ τα θ ερ ά τ α Σαββατοκύρ ια κα) και π αρα κολουθεί τ α τουρ ισ τικά τεκ τα ινόμενα α π ό κάπ οια απ όσταση. Στην κυριολεξία, μάλιστα, α φ ο ύ απ έχει τρ ιά ν τα π έντε ολόκληρα στροφ οχιλιόμετρα απ ό το Γαύριο, όπου π λευ­ ρίζουν τ α π λοία της γραμμής, και δεν δ ια θέτει δικό της μεγάλο λιμάνι. Ο ύ τ ε φ αίν εται να θέλει να τ ο απ ο­ κτήσει: γ ια τ ί η εξήγηση για του ς δυ­ νατού ς βοριάδες και τη δυσχέρεια π ροφ ύλαξης απ ' α υ το ύ ς ηχεί κάπως π αρά ξενα στη σημερινή εποχή της τεχνολογίας. «Ακριβώς α υ τή η γειτνίαση με το χω νευτήρι της Αθήνας και το συνεχές π ηγαινέλα τω ν Ανδριωτών, τόσο το καλοκαίρι όσο και το χειμώνα, απ ο­ τελούν τη βασική α ιτία για την έλλει­

Ο

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ψη ακραιφ νώ ν βιβλιοπωλείων στο νησί μας». Ο Γιάννης Ζώ ταλης, χαμογελασ τά καθισμένος πίσω απ ό τον π άγκο του μαγαζιού του, διατυπώ νει αρχι­ κά τ ο π αράπονό του. «Παλιότερα, η κατά σ τα σ η ήταν δια­ φ ορετική. Αν π ά τε μέχρι την κάτω π λατεία , θ α συναντήσετε ένα κ α τά ­ σ τημα π ου π ουλάει τώ ρ α μόνο το υ ­ ρισ τικά είδη, χ ά ρ τες κ.λπ. Έχει και μερ ικά βιβλία, π ου α να φ έρ ο ντα ι απ οκλειστικά στην Ανδρο. Ε, λοιπόν, π ροηγουμένως υπήρχε εκεί όχι μόνο βιβλιοπ ω λείο α λλά και τυ π ο γ ρ α ­ φ είο. Δυο εντοιχισμένες πινακίδες μι­ λούν για τ ο π αρελθόν του». Σω σ τά τ α λέει. Υπάρχουν π ράγματι οι πινακίδες, οι οπ οίες π ιστοποιούν το υ λόγου το ασ φ αλές. Η π ρώ τη γράφ ει: Εδώ στεγάστηκε την περίοδο 1915-1990 το ΧΑΡΤΟΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΚΑΡΑΟΥΛΑΝΗ π ου ίδρυσε το 1893 ο Λορέντσος Καραουλάνης (1865-1950) και συνέχισαν ο Δημήτριος Καραουλάνης (1895-1968) και μ ετά ως τ ο 1990 οι Αντώ νης και Ερατώ Πολέμη Ο «ΚΑΡΑΟΥΛΑΝΗΣ» ήταν ο τόπ ος κοινωνικών και γόνιμων π νευματικώ ν συναντήσεω ν Α π έναντί της, μια δεύτερη πινακίδα συνεχίζει: Εδώ σ τεγάστηκε την περίοδο 1937-1974 το ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΚΑΡΑΟΥΛΑΝΗ που ίδρυσε το 1893 ο Λορέντσος Καραουλάνης

(1 8 65-1950) και συνέχισαν ο Δημήτριος Καραουλάνης (1895-1968) και ο Αντώ νης Πολέμης Κορυφ αία δρα σ τηρ ιότη τα του ιστορικού α υ το ύ τυπ ογ ρα φ είου η έκδοση και εκτύπ ωση τη ς εφ ημερίδας «Η Φ Ω Ν Η Τ Η Σ ΑΝΔΡΟΥ» 1945-1952 «Βλέπετε; 'Τόπος γόνιμων π νευματι­ κών συναντήσεω ν'. Και σήμερα; Μ ε το βιβλίο ασχολούμαι η αφ εν τιά μου, ένας-δυο άλλοι συνάδελφοι και, κα τ' ανάγκη, καταφ εύγουμε σ τα χα ρτικά και στις σχολικές τσ ά ντες για να τ α βγάλουμε πέρα. Αφ ήστε που ο κό­ σμος διαβάζει όσο π άει και λιγότερο». Δεν δ ια θέτω επ ιχειρ ήματα να του α ντιτά ξω . Αφού, ακόμα και στη Σ ύ ­ ρο τω ν τρ ιά ν τα χιλιάδων κατοίκω ν ο Στα θό π ουλος έχει απομείνει ο... τ ε ­ λευ ταίος τω ν Μ οϊκανώ ν. Κι η απ ό­ σταση της Σύρου απ ό την Αθήνα εί­ ναι ασ υγκρίτω ς μεγαλύτερη απ ό α υ ­ τή της Ανδρου. Κ α τ α β ά λ ω , ω σ τό­ σο, π ροσ π άθεια να συνεχίσω τη συ­ ζήτηση. «Καλά, του ρ ίσ τες πολλούς που να εξαντλούν τις αναγνω σ τικές π ρομήθειές του ς και ν' αγοράζουν άλλα βι­ βλία δεν έχ ετε στο νησί. Κι οι μόνιμοι κάτοικοι π ροσφ εύγουν σ τα μαγα ζιά τη ς π ρω τεύουσ ας. Τότε, ποιο το νόημα να φ ορ τώ νεσ τε με το υ ς τ ί­ τλους π ου βλέπω σ τα ράφ ια ; Δεν εί­ ναι λίγοι, για κ ατά σ τημα με σχεδόν μηδενική δρα στηρ ιότη τα , όπ ω ς το π αρο υσιάζετε!» Η π ροκλητική μου π αρατήρηση π έ­ φ τει σε έδαφ ος γόνιμο. «Ακούστε. Π ρ ώ τα α π ' όλα, θ α ήταν ντροπή ν α μην υπάρχουν καθόλου βιβλία στη ν Ανδρο. Μ η ν ξ ε φ τ ιλ ι­ στούμε τελείω ς! Ύ σ τερα, μην ξεχνά­ τ ε π ω ς βρισκόμαστε στην αρχή της θερινής περιόδου. Το καλοκαίρι, όλο

και κάποιος θ α βρ εθεί να ψωνίσει. Ελάτε αρ γότερα, τ ο χειμώ να, και θ α δ ιαπ ιστώ σ ετε την εξέλιξη. Τι να σου κάνουν οι χίλιοι π εντακόσιοι μόνιμοι, απ ό του ς οπ οίους οι μισοί π ερίπου είναι αλλοδαποί;» «Και που, π ροφ ανώ ς, δεν ενδιαφ έρονται γ ια την ελληνική λογοτεχνία!» «Μ ην το ειρω νεύεστε. Ο ι Αλβανοί π ου ζουν στην Ανδρο, εδώ και αρ κε­ τ ά χρόνια, απ οτελούν π αράδειγμα π ρος μίμηση: σεμνοί, ευγενικοί και π ροσ εκτικοί στη συμπ εριφ ορά τους, ώ στε να μην π ροκαλούν του ς ν τό ­ πιους, εντάσ σονται αρμονικά στην κοινω νία μας. Απ οβάλλουν το υ ς όπ οιους π α ρ είσ α κτο υ ς ομοεθνείς το υ ς π ου θ α μπορούσαν τυ χόν να αμαυρώ σουν καθ' οιονδήποτε τρ ό­ πο την εικόνα το υ ς - σ ' α υ τό βοη­ θάει, φυσικά, η θάλασσ α που μας χω ρίζει απ ό την ηπ ειρωτική χ ώ ρ α και ανα π τύσ σοντα ι επ αγγελματικά. Δ εν είναι π ια μόνο εργάτες, αλλά εξελίσσονται σε εργολάβους, με δικά του ς συνεργεία. Προσλαμβάνουν μά­ λιστα προσωπικό απ ό άλλες εθνικό­ τη τες, Ουκρανούς, Πολωνούς...» «Ω ρ αία α υ τ ά π ου λέτε και ά ξ ια μελέ­ τη ς απ ό το υ ς ειδικούς της π ρω ­ τεύουσα ς, το υ ς κοινωνιολόγους και το υ ς π ολιτικούς μας. Δεν βλέπω, όμως, π ώ ς α υ τ ο ί οι συμπ αθείς και επ ιτυχημένοι στο χώ ρο του ς μ ετα ­ νάσ τες επ ηρεά ζουν την αγορ ά του βιβλίου. Έχουν τόσο πολύ εξελιχ θεί και τ α ελληνικά τους;» «Ό χι ακριβώς τω ν ίδιων. Αλλά, σκεφ τε ίτε πόσο μπ ορεί να ανέβει η ζήτη­ ση όταν ανδρω θεί η γενιά τω ν μετα ­ ναστώ ν που τώ ρ α πηγαίνει σχολείο. Μ ε την κατάλληλη π ροεργασία και καθοδήγηση, βέβαια. Γιατί, έχοντας ω ς π αράδειγμα του ς ενταγμένους π ια στον κοινωνικό ιστό γονείς τους, θ α θέλουν τ α π αιδιά ν' ακολουθή­ σουν τ α βήμα τά τους. Τις βάσεις τις ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

203

[

Δ I A B A Ζ Ο ]

Β Ι Β Λ Ι Ο Θ Η Κ Ε Σ

γλωσσικές θ α τις διαθέτουν. Άρα;» «Βλέπω ότι έχ ετε βλέψ εις μακροπρό­ θεσμες». «Ίσως απ λώ ς μεσοπρόθεσμες. Θ α σας ανα φ έρω ένα άλλο στοιχείο. Μ ε την ευκαιρία τω ν εορτώ ν τω ν Χρι­ στο υγ έννω ν, ξ έ ρ ε τε , τ α σχολεία π ροσφέρουν δω ράκια στους μαθη­ τές. Μ έχρι τώ ρ α, τ α δώρα α υ τ ά π ε­ ρ ιορίζονται σε είδη ρουχισμού: αθλη­ τικές φορμίτσ ες, π ιζάμες, π απ ου ­ τσ ά κια , τ έ το ια . Καθώ ς, όμως, θ α βελτιώ νονται οι γνώσεις τω ν π α ι­ διώ ν τω ν μετανα στώ ν, το παιδικό βι­ βλίο θ α έρθει πάλι στο προσκήνιο. Π ώ ς σας φ αίνονται, λοιπόν, οι π ρο­ βλέψ εις μου; Είμαι αιθεροβάμω ν;» Χαμογελώ και κουνάω επ ιδοκιμαστικά το κεφάλι. Κι ο καλός βιβλιοπώ­ λης συνεχίζει απ τόητος: «Εν πάση π εριπτώ σει, στην Άνδρο δεν τρ εφ ό μασ τε μόνο με την προσδο­ κία του μέλλοντος. Ζούμε στο παρόν. Και π νευματική τρ οφ ή π ροσφ έρεται άφ θονη απ ό την Κάίρειο Βιβλιοθήκη. Αξίζει να την επ ισκεφ θείτε». Τελικά η «Μικρή Αγγλία», το πλούσιο νησί τω ν εφοπλιστώ ν και τω ν καλλι­ τεχνικώ ν εκθέσεων, δεν με άφ ησε χω ­ ρίς βιβλιοχαρά! Μ ε τά τη γεμά τη ζω ­ ντάνια και πολλή αισιοδοξία συνομι­ λία με τον Γιάννη Ζώ ταλη, βρέθηκα στο νεοκλασικό κτίριο που στεγάζει την Καΐρειο Βιβλιοθήκη. Ιδρύθηκε το 1987 ως νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και α π ο τελ εί το μοναδικό π νευ ματικ ό ίδρυμα τη ς Ανδρου. Εμπνευστής και δημιουργός της ο π οιητής Δ ημήτριος I. Πολέμης. Η φ ω ­ νή της υπεύθυνης τη ς βιβλιοθήκης δί­ νει π ρόθυμα π ερισσότερες εξηγήσεις. «Στηριζόμαστε σε ορισμένες κρατικές χορηγίες, αλλά κυρίω ς στη συμπαρά­ σταση και τις δωρεές τω ν φίλων του ιδρύματος. Και είναι πολλές αυτές: σήμερα κατέχουμε π ερίπου 50.000 τόμους, αρ κετοί απ ό του ς οποίους εί­

204-

ΙΟΥΛΙΟΣ . ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ναι π αλιές, δ υ σ εύ ρ ετες εκδόσεις. Πρόχειρα αναφ έρω την προσωπική βιβλιοθήκη του ανδριώ τη Θεόφιλου Κάίρη, λαμπρού εκπρόσωπου του ελ­ ληνικού διαφω τισμού, τ α αρχεία του Δημήτρη Πασχάλη, του Σινιόσογλου και άλλα. Φυλάσσονται επίσης καμιά χιλιάδα φάκελοι με χειρόγραφ α απ ό τον 16ο αιώ να και μετά». «Πόσο π ροσ ιτά στο κοινό είναι τ α βι­ βλία σας;» «Ε ξαρ τάτα ι. Η βιβλιοθήκη είναι ανοι­ κτή καθημερινά. Εκατό με εκα τό ν π ε­ νήντα ά το μ α την επ ισ κέπ τονται ανά μήνα, κ α τά μέσο όρο, και δ ανείζο­ νται γύρω σ τα διακόσια βιβλία. Φ υ ­ σικά, οι σπ άνιες εκδόσεις δεν α π ο τε­ λούν αντικείμενο δανεισμού, π αρά δ ια τίθενται π ρος μελέτη επ ιτόπ ου». «Λογικό. Πα ιδ ιά έρχονται;» «Πολλά. Α υτή η π τέρ υ γα του α να ­ γνωστηρίου π εριέχει μόνο π αιδικά βιβλία. Είναι α π ίσ τευ το πόσο ξεφ ύ λλισμα γίνεται». «Π ροβαίνετε και σε εκδόσεις, αν κρί­ νει κανείς α π ' α υ τό ν τον κατά λο­ γο...» «Βεβαίω ς. Εκδόσεις σχετικές με την Ανδρο: την ιστορία, τη λαογραφ ία, τ α π νευ ματικά τέκνα της... Θ έλ ετε να τ ις ανα φ έρετε;» «Αφήστε, καλύτερ α. Θ α χ ρ ειαζόταν ολόκληρο ειδικό άρθρο. Αρκεί να ση­ μ ειω θ εί η ηλεκτρονική δ ιεύθυνσ η kaireios@otenet.gr για όποιον ενδιαφ έρ ετα ι να ενημερω θεί π ερισσ ότε­ ρο. Και κάτι ακόμη: εκτός απ ό τις εκ­ δόσεις, την π λούσια συλλογή και τ α σπ άνια βιβλία, τι άλλο θ α επ ιθυμού­ σ α τε να επ ισ ημανθεί για τη Βιβλιοθή­ κη;» «Σημ ειώ σ τε π ω ς δ ια θέτο υ μ ε και σπ άνιους επ ισ κέπ τες: π άνω απ ό μήνα έμεινε σ το νησί μια νεαρ ά φ ιλό­ λογος απ ό την Ιαπω νία, η οπ οία συ­ νέτασ σε διδακτορική διατριβή με θ έ­ μα τον ελληνικό διαφω τισμό!» ■

Κ ά ν τε β ο υ τιά στις σελίδες των εκδόσεων

ΜεταιχΜίο (J) | | ! I i

Ένα μοναδικό αυτοβιογραφικό ντοκουμέντο, αλλά και μια πολύτιμη μαρτυρία για τη γέννηση μιαε onou6aias λογοτεχνικήε φωνήε.

Η περιβόητα απελευθερωμένη σχέση των δύο φλογερών φιλόσοφων-συγγραφέων, των αντισυμΒατικών υπαρξιστών, η οποία προκάλεσε ατελείωτεε αντιπαραθέσειε. Συνοδεύεται από φωτογραφικό υλικό.

Μια από τιε πιο άμεσεε και διεισδυτικέε αφηγήσειε για την κτηνωδία που βίωσε ο συγγραφέαε μετά τον εγκλεισμό του σε στρατόπεδο συγκέντρωσηε.

Σ' ένα σκοτεινό και ατμοσφαιρικό Λονδίνο η Ρουθ Ρέντελ δημιουργεί ένα μωσαϊκό προσώπων των οποίων οι ζωέε θα αλλάξουν δραματικά από μια σειρά φ όνων χωρίε προφανέε κίνητρο...

ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΑ w w w . m e t a i x m i o . g r

ιοίχοι Του δρόμου... # 1 9 αν σύνθημα εκφ ρ άζει α υ τή την αυθόρμητη διάθεση που π ιάνει κάθε φυσιολογικό καταπ ιεζόμεν ο άνθρωπο, να δραπ ε­ τεύσει ΤΩΡΑ απ ό κάγκελα τη ς καθη­ μερινής το υ αθλ ιό τη τα ς και, αν είναι δυνατόν με τέτο ιο τρόπ ο, π ου να χαλάει την π αρτίδ α (τη μία και συ­ γκεκριμένη ή α υ τή που π αίζεσ αι εις το διηνεκές;) αυ τώ ν π ου στήνουν και χειραγω γούν το παιχνίδι. Αν όχι, ας βγάλουν τ α άλλα «τραπουλόχαρτα» το φίδι απ ό την τρ ύ π α (;). Ξ εφ εύγω απ ό την τρ άπ ο υλ α σημαί­ νει ότι ήδη συμμετείχα με ή χω ρίς τη θέληση μου. Αν όμως συμμετείχα, τι θέση κατείχα ως μεμονωμένο τρ α ­ π ουλόχα ρτο; Ή μ ο υ ν Ασος Μ π α ­ στούνι, Δ έκα Σπ αθί, Ν τά μ α Καρό, Ρήγας Κούπα ή Μ π αλα ντέρ. Γιατί οι τα ξικ ο ί δια χωρισμοί στο εσωτερικό τη ς κάθε τρ άπ ο υλ ας είναι υ π α ρκτοί και ο καθένας γνωρίζει ότι τ ο κάθε «τραπουλόχαρτο» έχει το δικό του ειδικό βάρος, α ν εξά ρ τη τα απ ό το ανα κά τεμ α που της γ ίνεται κάθε φ ο ­ ρά. Ασε που έχει επίσης τη σημασία του, το ποιος είναι α υ τό ς που κάνει το ανα κάτεμα . Συ νοψ ίζο ντας την α ν τιφ α τικ ό τη τα τω ν ερ ω τηματικώ ν διαπιστώσεων, το μήνυμα μπ ορεί να υποδηλώνει την ίδια στιγμή: Ατομική περισσότερο και λιγότερο έω ς καθόλου συλλογική αντίδραση. Υποδήλωση ενός π αρεξη­ γήσιμου εγωκεντρισμού (εγώ μπόρε­ σα και την έκανα, άντε γεια). Τάση Υ.Σ. Το στένσιλ φωτογ ια απ ονενοημένη, απ ελπισμένη γραφήθηκε κατά την διάρκεια της απόδραση απ ό οπουδήποτε. Εγχεί­ διεθνούς έκθεσης ρημα απ ελευθέρω σης της καθημερι­ βιβλίου στη Θεσσα­ νής ζω ής απ ό το βραχνά της υπο­ λονίκη, τον περα­ χρεωτική συμμετοχής στο παιχνίδι σμένο Μάιο. Φωτογραφίες Polaroid, Κείμενα: Ομέγ@

206

Σ

ΙΟΥΛΙΟΣ ■ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2007

ΞΕΦΕΥΓΩ ΑΠ’ ΤΗΝ ΤΡΑΠΟΥΛΑ ... ΚΑΙ ΣΑΣ ΧΑΛΑΩ ΤΗΝ ΠΑΡΤΙΔΑ !!

που στήνουν οι άλλοι (πρόσωπα, συ­ σ τή ματα, κυκλώ ματα, κοινωνικές και οικογενειακές καταστάσεις), ως τρ α ­ π ουλόχαρτο α νεξα ρτήτου διαβάθμισης και ρόλου, όχι στο απ ώ τερ ο ιστορικό μέλλον, αλλά τώ ρ α αμέσως. Στιγμια ία π ράξη σε ένα συνεχές χαρτοπ αικτικό αντάρτικο, που μοναδικό του σκοπό έχει την απόδραση από την τράπ ουλα προκειμένου να μην μπ ορεί να «χαλάσει» η π α ρτίδ α. (Υπάρχουν βέβαια παιχνίδια που δεν χρειάζονται όλα τ α χ α ρ τιά της τρ ά ­ π ουλας για να π αιχτούν. Ή , μπο­ ρούν να πάρουν άλλη τρ άπ ο υλα και να συνεχίσουν ανενόχλητοι νέα π αρ­ τίδα. Αν ήταν αλλιώς τ α π ράγματα θα ήταν πιο εύκολο να «κλείσουν» όλες οι κοινωνίες τω ν καζίνων και τω ν χαρτοπ αιχτικώ ν λεσχών του κό­ σμου). Έκφραση υγιούς αναχω ρητισμού απ ό την εντεινόμενη ομογενοποίηση το υ επικοίνωνιακού π ολιτι­ σμού της εποχής. Μ η αποδοχή της π ραγματικότητας ότι και η ίδια η αποχώρηση απ ό το παιχνίδι είναι ένα παιχνίδι. Ό τ ι το κάθε παιχνίδι που π αίζετα ι με την ίδια ή «άλλη» τράπ ουλα, είναι μοναδικό ως προς την εξέλιξη και το τέλος του, μπορεί να στήνεται αέναα, να τελειώνει, να χαλάει, να ξανα φ τιάχ νεται. Η προσωρινή μας γνώμη π άντω ς εί­ ναι ότι ίσως να έχει μεγαλύτερη γλύ­ κα το υ να του ς π αίρνεις την στημένη π αρτίδα, εκεί π ου νομίζουν ότι είναι α ή ττη το ι και δεν το περιμένουν. ■

του Σπύρου Κακουριώχη

Μ

ε το βλέμμα καρφωμένο στον ορίζοντα, εκεί που αέρας και νερό γίνονται ένα, την ανάμνηση της πέτρας να χαϊδεύει ευεργετικά το ακίνητο οώμα, τον ήλιο να δύει, ξεδοντιασμένος τούτη την ώρα του

απογέματος, πίσω από την πλαγιά που σβήνει τα πεύκα της στη θάλασσα... Μακριά, πολύ μακριά τώρα πια... επανάληψ η Ποιο είναι λοιπόν «αυτό το στοιχείο που έχει η φύση ώστε, κοιτάζοντας τη θάλασσα, ένα δάσος, το ηλιοβασίλεμα, γεμίζουμε θετική ενέργεια και βρίσκουμε τον εαυ­ τό μας; Είναι το στοιχείο της επανάληψης...», παρατηρεί ο μουσικός Κ. Τσικλέας στις «Μου­ σικές σκέψεις» που καταθέτει στον ΜΕΤΡΟΝΟΜΟ, τον οποίο εκδίδει εδώ και 25 τεύχη ο Θανάσης Συλιβός. Προσανατολισμένος εν πολλοίς στη λαϊκή μουσική και το τραγούδι, φι­ λ οξενεί ένα μικρό αφιέρωμα στο συνθέτη Χρήστο Λεοντή, με αφορμή την καινούργια του δουλειά Έρωτας Αρχάγγελος, το οποίο συνοδεύεται από μια μικρή «πινακοθήκη» τω ν εξω ­ φύλλων τω ν δίσκων βινυλίου με κύκλους τραγουδιών του. Μιλώντας για τη σημερινή κα­ τάσταση στο ελληνικό τραγούδι, ο συνθέτης σημειώνει: «Λυπάμαι τα δεκατετράχρονα παι­ διά -εκ εί ποντάρουνε οι εταιρείες- τα οποία δεν έχουνε συνειδητοποιήσει τι γίνεται, τους αρέσει λιγάκι ο χαβαλές, το ντούκου-ντούκου, η τηλεορασούλα, τα βιντεοκλίπ... Ε, αυτό κρατάει τω ν ορμονών. Από 'κει και πέρα το πράγμα κάπως αλλάζει»... [ΜΕΤΡΟΝΟΜΟΣ, Λ. Τριαντάφυλλου 13, 173 41, Αγ. Δημήχριος, χηλ.: 210-97.03.932, metro-i

------

α νά μ ειξη «Η "καθαρότητα" είναι ένα σλόγκαν που οδηγεί σε διαχωρισμούς και εκρήξεις. Ας τελειώνουμε με αυτήν. Λίγο μίασμα ακόμα, παρακαλώ. Λίγο λιγότερη καθαρότητα. Λίγο πε­ ρισσότερη "βρομιά"» σημειώνει ο Salman Rushdie, θύοντας στο βωμό της «πολυπολιτισμικότητας», σε άρθρο του που φ ιλοξενεί στις σελίδες του 96ου τεύχους της η Τριμηνιαία έκδαση επιστημονικού προβληματισμού και παιδείας ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ. Δεν παραλείπει βέβαια να συμπληρώσει ο διάσημος συγνραφέας πως ο πολύπαθος όρος «πολύ συχνά έχει εκφυλιστεί σε καθαρό πολιτισμικό σχετικισμό». Από τη μεριά του, ο σλοβένος φιλόσοφος Slavoj Zizek εξε ­ τάζει τις σχέσεις θρησκείας και πολιτικής στο σύγχρονο πολυπολιτισμικό κόσμο υπό το φως της μινι-κρίσης που δημιούργησε η δημοσίευση των περίφημων σκίτσων του Μωάμεθ. Στα περιεχόμενα του τεύχους όμως δεσπόζει το αφιέρωμα στη μετάφραση τω ν φιλοσοφικών κει­ μένων, όπου περιλαμβάνονται οι εισηγήσεις σχετικού συνεδρίου που είχε οργανώσει στην Αθήνα το ΕΚΕΜΕΛ. [ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ, Βαλαωρίχου 12, 106 71, Αθήνα, χηλ.: 210-36.28.501, www.synchronathemata.gr]

α νάταξη Στο βιβλίο Ιστορίας της Στ' Δημοτικού επικεντρώνει την ύλη της η Μηνιαία επι­ θεώρηση ενημέρωσης και προβληματισμού ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, που εκδίδεται στο Άργος, στο 417ο (!) τεύχος της, φανερώνοντας μ' αυτόν τον τρόπο πως, τελικά, το ζήτημα δεν περιορζεται, απλώς, στην τύχη ενός εκπαιδευτικού εγχειριδίου αλλά αποτελεί την κορυφή του παγόβουνου ενός πολύ ευρύτερου θέματος, το οποίο αφορά την ίδια την ιστορική μας αυ­ τογνωσία και, κυρίως, τους τρόπους χρήσης της. Πέρα από τον «φάκελο» αυτό, που περι­ λαμβάνει τα κυριότερα κείμενα που ήδη κατατέθηκαν, στο ίδιο τεύχος ο δημοτικός σύμ­ βουλος Ναυπλίου Μπάμπης Αντωνιάδης αναζητά «μια διαδικασία συμμετοχής τω ν πολιτών στη λήψη τω ν αποφάσεων που σχετζονται με τους στόχους και την κατανομή τω ν δημό­ σιων επενδύσεων σε τοπικό επίπεδο» και αναλύει τη ν έννοια του «συμμετοχικού προϋπο­ λογισμού», ενός θεσμού που εφαρμόζεται σε αρκετές ευρωπαϊκές (και όχι μόνο) πόλεις. [ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ, Ινάχου 127-129, 212 00, Άργος, χηλ.: 27510.62774, anagennisi2000eyahoo.gr]

Κώστα Καναβούρη

Το λά θο ς ά λ λ α ξε χω μπροστά μου ανοιγμένα δύο εντελώ ς διαφορετικά βιβλία, δύο εντελώ ς δια­ φορετικών ανθρώπων, που είναι δύο εντελώ ς διαφορετικοί τρόποι του υπάρχειν, δηλαδή δύο κόσμοι τόσο διαφορετικοί μεταξύ τους που εκδηλώνονται με όλα τα μέσα που διαθέτει ο καθένας για να μας δείξουν ότι ο κόσμος είναι ένας. Αυ­ τό το απίστευτα πολύπλοκο, μυστηριακό, πανέμορφο και α τελ εύτητο άπειρο ετερ ο ­ τήτω ν που το μόνο κοινό χαρακτηριστικό είναι το ότι κανένας δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτό. Από τη μια μεριά ο Γιόσεφ Ροτ, γράφει στην δέκατη μόλις σελίδα του εξα ί­ σιου μυθιστορήματος Hotel Savoy (εκδόσεις Άγρα), αυτής της ωδής ατη ρευστότητα και ο ' έναν κόσμο που διαρκώς φεύγει μέσα στις υλακές, αλλάζοντας διαρκώς από το ν ρόλο του κυνηγού στο ρόλο του κυνηγημένου: «Αν κοιτάζω πίσω μου, βλέπω έναν στρατιώτη, έναν δολοφόνο, έναν παρά τρίχα δολοφονημένο, έναν αναστημένο, έναν φυλακισμένο, έναν περιπλανώμενο». Έτσι. Λιτά. Χωρίς καμιά δικαιολογία, άγριος, πανέμορφος και α νεξερεύνητος είναι ο άνθρωπος. Σε καμιά στιγμή του μόνος, αφού δεν είναι ένας, αλλά ένας ολόκληρος στρατός ταυτοτήτω ν, με τα φοβερά όπλα της πορείας του και τω ν πολλαπλών του τα υτοτήτω ν παρατεταγμένα οε θέοη μάχης. Κι ο άνθρωπος είναι φοβερός γιατί ο εχθρός είναι φοβερότερος. Επειδή είναι άγνωστος. Πολύ περισσότερο ο φ οβερ ότε­ ρος όλων. Ο εαυτός Θεός. Που πεθαίνει κάθε στιγμή και γεννιέται με άλλη ιδιότητα ώστε να είναι πανταχού παρών και αήττητος. Γι' αυτό και ή πτώση ενός Θεού είναι όπως η πτώση ενός ανθρώπου (ή ενός μεγάλου έθνους, πράγμα που κατά τον Τσέσλαφ Μίλος είναι το ίδιο): δεν σημαίνει και πολλά. Είναι απλώς η αφορμή για επανακαθορισμό του λάθους, δηλαδή για επανακαθορισμό του κόσμου. Πράγμα που γνωρίζει ο Φερνάντο Πεσσόα και γράφει στο ποίημα με τί­ τλ ο «Χριστούγεννα» (από τα Ποιήματα, εισαγωγή-μετάφραση Γιάννης Σουλιώτης, εκ­ δόσεις Printa): «Γεννιέται ένας Θεός. Άλλοι πεθαίνουν. Η αλήθεια / Ούτε ήρθε, ούτε υπήρξε: το λάθος άλλαξε. / Έχουμε τώρα μιαν ανταλλάξιμη αιωνιότητα / Κι ήταν πά­ ντα καλύτερο αυτό που συνέβη. / Τυφλή η γνώση οργώνει το άχρηστο χώμα / Τρε­ λή η πίστη ζει τη ς λατρείας τη ς το όνειρο. / Ένας νέος Θεός είναι μόνο μια έκφραση, κι αυτό είναι όλο. / Μην ερευνάς, μην εμπιστεύεσαι: όλα είναι άλυτο αίνιγμα». Αυτό λοιπόν. Έτσι απλά, αυτό. Γιόσεφ Ροτ, Φερνάντο Πεσσόα, δύο απλές περιπτώ­ σεις αλλαγής του δάσους. Δύο απλές περιπτώσεις Θεότητας κι αυτό είναι όλο. Κι όσο για τα υπόλοιπα; Ή θα τα δεις σαν άλυτο αίνιγμα που σε έλκει να το λύσεις ξέροντας ότι είσαι οιονεί ηττημένος, όμως είναι το μόνο που αξίζει, ή θα το καταντήσεις γ ε­ λοίος κόρδακας. ■

Ε

Σ τ ο επ ό μ ε ν ο τ ε ύ χ ο ς το υ Δ Ι Α Β Α Ζ Ω , Σ ε π τέ μ β ρ ιο ς 2 0 0 7 , α φ ιέρ ω μ α :

στον

Αάβκραφτ

Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Κ Α Σ Τ Α Ν ΙΩ Τ Η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ ΝΕΟΙ ΤΙΤΛΟΙ

-

ΙΟΥΛΙΟΣ

2007

ΝΕΕΣ Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Ε ΚΔ ΟΣ Ε ΙΣ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ω Τ Η ΝΕΕΣ Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Ε Κ ΔΟ Σ ΕΙ Σ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ω Τ Η Π Ε Ρ ΙΕ Χ Ο Μ Ε Ν Α

ΘΑΛΑΣΣΙΝΟΣ ΦΩΤΗΣ Λούπα (Διηγήματα! €7,00

10

ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ ΑΝΔΡΕΑΣ, ΔΑΝΕΛΛΗ ΤΙΤΙΝΑ , ΚΑΚΟΥΡΗ ΑΘΗΝΑ, ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ, ΜΑΜΑΛΟΥΚΑΣ Δ ΗΜ ΗΤΡΗΣ, Μ ΑΡΚΑΡΗΣ ΠΕΤΡΟΣ, Μ ΑΡΤΙΝ ΙΔ ΗΣ ΠΕΤΡΟΣ, ΜΠΡΑΜΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ, ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΥ Μ ΑΡΛΕΝΑ, Φ ΙΛ ΙΠ ΠΟΥ ΦΙΛ ΙΠ ΠΟΣ Ε λληνικά εγκλήματα IΔιηγήματα! €20,00 6

Α ΪΡΑ ΣΕΣΑΡ Βαράμο (Δύο νουβέλες1 €14,00

ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΓΑΛΑΤΕΙΑ Άνθρω ποι και υπεράνθρωποι (Μυθιστόρημα! €18,00

11

ΚΑΛΒΙΝΟ ΙΤΑΛΟ Η συλλογή τη ς άμμου IΑφηγήματαI €18,00

29

Β Α ΡΓΚ Α ΣΛ ΙΟ Σ Α ΜΑΡΙΟ Το παλιοκόριτσο IΜυθιστόρημα! €20,00

ΚΑΜΙΛΕΡΙ ΑΝΤΡΕΑ Η εξαφ άνισ η του Πατά (Αστυνομικό μυθιστόρημα! €14,00

35

ΚΑΜΠΡΕ ΤΖΟΡΝΤΙ Μ ε λ έν ε... Ιούλιο Βερν €8,00

57

7

ΚΑΝΕΤΙ ΕΛΙΑΣ Πάρτι και α ερο μα χίες (Τα χρόνια στηνΑγγλία! €18,00

30

8

ΚΑΠΑΝΤΑΗ ΙΣΜΗΝΗ Ε μείς έχ ο υ μ ε εμάς IΜυθιστόρημα1 €15,00

12

ΚΑΠΟΤΕ ΤΡΟΥΜΑΝ Καλοκαιρινό τα ξίδ ι IΜυθιστόρημαI €10,00

31

ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗ ΙΩ ΑΝΝΑ Β ιο-ισ το ρίες €18,00

13

50

ΓΑΛΑΝΑΚΗ ΡΕΑ, ΔΙΒΑΝ Η ΛΕΝΑ, ΔΟΥΚΑ ΜΑΡΩ, ΖΑΤΕΛΗ ΖΥΡΑΝΝΑ, ΚΑΚΟΥΡΗ ΑΘΗΝΑ, ΦΑΚΙΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ Σ υγγρα φ ικές εμ μ ο ν ές [Εξι συγγραφείς εξομολογούνται! €10,00 ΓΑΛΑΝΑΚΗ ΡΕΑ θα υπογράφω Λουί IΜυθιστόρημαI €15,00Ε ΓΕΡΑΜ ΑΝΗΣ ΠΑΝΟΣ Η ςω ή μου ένα τραγούδι €30,00 ΓΚΙΩ ΝΗΣ ΔΗΜ ΗΤΡΗΣ Χ ωρίς προστάτη (Αφήγημα! €10,00

34

33

52

9

ΓΚΩΤΙΕ ΘΕΟΦΙΛΟΣ Κωνσταντινούπολη €15,00Ε

47

ΓΛΥΚΑΤΖΗ-ΑΡΒΕΛΕΡ ΕΛΕΝΗ Πολιτισ μός και Ε λληνισμός (Προσεγγίσεις! €20,00

ΚΑΡΖΗΣΘΟΔΩΡΟΣ Η βλακεία ως παράγων του ανθρώ πινου Βίου €15,00

51

ΚΕΛΜ ΑΝ ΝΤΑΝΙΕ Λ Η μέτρησ η του κόσμου IΜυθιστόρημα1 €15,00

36

ΚΕΡΕΤ ΕΤΓΚΑΡ Ο Ε κείνος (Διηγήματα) €12,00

37

ΓΟΥΟΛΤ ΣΤΙΒΕΝ Μ. Σ τρα τηγικές αντίστασης στην ηγεμονία τω ν ΗΠΑ €38,00 53 ΔΗΜΗΤΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΣ Φόρεμα - Φάρια - θάλασσα €20,00

55

ΕΣΣΕ ΕΡΜΑΝ Ο λύ κ ο ς τη ς στέπας IΜυθιστόρημαI €10,00Ε'

Κ Ε ΡΤΕ Σ ΙΜ ΡΕ Φ ά κελος Κ. (Μια έρευνα! €15,00

38

28

ΚΟΛΑΖΕΚ MAPI - ΛΑΤΙΚ ΟΛΙΒΙΕ - ΜΙΝΙΟΝ ΦΙΛΙΠ Το διάστημα €10,50

59

ΚΟΡΤΩ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ Ο δα ιμονισ τής (Μυθιστόρημα! €15,00

14

ΖΟΝΚΕ ΤΙΕΡΥ Ο γέρ ος μου /Αστυνομικό μυθιστόρημα! €22,00

35

ΝΕΕΣ Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Ε ΚΔ ΟΣ Ε ΙΣ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ω Τ Η ΝΕΕΣ Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Ε Κ ΔΟ Σ ΕΙ Σ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ω Τ Η Π Ε Ρ ΙΕ Χ Ο Μ Ε Ν Α

ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑΣ ΔΗΜ ΗΤΡΗΣ 24 δευτερόλεπ τα (Μυθιστόρημα) €18,00

15

Λ Ε ΣΙΝ ΓΚ ΝΤΟΡΙΣ Οι για γιάδ ες [Τέσσερις ιστορίες) €20,00

39

ΛΙΒΑΝΟΥ ΜΠΕΣΣΗ Αριςόνα (Μυθιστόρημαί €18,00

16

ΛΟΤΖ ΤΖΟ Έ τοιμος, κ ύρ ιε Κ ροκ; €7,50 Όπως ο κύρ ιος Κ ροκ! €7,50 Τ ο κ-το κ, κ ύρ ιε Κ ροκ! €7,50

61 61 61

Μ ΑΚΚΑΛΕΝ ΣΑΜ Μ πίλυ ο Ανάποδος €10,50

63

ΜΑΚΚΑΡΘΥ ΚΟΡΜΑΚ Ο δρόμος IΜυθιστόρημα1 €15,00 ΜΑΚΡΕΫ ΤΟΜ & ΟΔΡΙΟΘΟΛΑ ΕΛΕΝΑ Το Α ν τίθετο €12,00 ΜΑΜΑΛΟΥΚΑΣ ΔΗΜ ΗΤΡΗΣ Η χα μένη Β ιβ λιοθ ήκη του Δ ημ ητρ ίου Μόστρα IΜυθιστόρημα) €16,00

22

ΜΠΑΑΣ ΤΟΜΑ Στην πόλη €9,50

58

Μ ΠΑΡΜ ΠΑ ΝΟΥΡΙΑ Μ ε λ έν ε... Μ άρκο Πόλο €8,00

57

ΜΠΕΛΟΟΥ ΣΟΛ Το θύμα (Μυθιστόρημα) €18,00

42

Μ ΠΗΝ ΠΗΤΕΡ Οκτώ κεφ άλα ια για τον Ν ίκο Κ αςα ντζάκη €12,00 49 ΜΠΙΓΙΟΥ Ζ Α Ν -Μ ΙΣΕ Λ - ΜΟΥΡΕΝ ΣΕΜ ΠΑΣΤΙΑΝ Η μουσ ική €10,50 59 Μ ΠΙΓΙΟΥ ΖΑΝ-Μ ΙΣΕΛ - Φ Ρ Ε ΡΙΝΓΚ ΞΑΒΙΕ ΝΑΝΤΕΛ ΟΛΙΒΙΕ Το ποδόσφαιρο €10,50

59

63

Μ ΠΟΛΑΝΙΟ ΡΟΜΠΕΡΤΟ Μ ακρινό αστέρι IΜυθιστόρημα) €12,00

34

17

ΜΠΟΜΑΝ ΑΝΝ-ΣΟ Φ Ι - ΚΟΛΙΝΕ ΚΛΕΜ ΕΝΤΙΝ Τα χρώματα €9,50 Τα σχήματα €9,50

58 58

ΜΠΟΣΙΕ ΣΙΛΒΙ - ΤΕΪΣΕΝΤΡ Φ ΑΜΠΙΕΝ Ο πλανήτης Γη €10,50

59

ΜΠΟΥΡΑΖΟΠΟΥΛΟΥΙΩ ΑΝΝΑ Τι είδ ε η γυναίκα του Λωτ; IΜυθιστόρημαI €18,00

23

Μ ΠΡΕΝ ΙΦ ΙΕ ΟΣΚΑΡ Η γνώση! Τι είνα ι; €16,00 Η σ υμβίωση! Τι είνα ι; €16,00

56 56

ΜΠΡΟΥΝΤΖΑΚΗΣ ΞΕΝΟΦΩΝ Α. Οι Κ α λύ τερ ες Μ έρ ες IΜυθιστόρημα) €18,00

24

ΝΑΝΤΑΣ ΠΕΤΕΡ Το τέ λο ς ενό ς οικο γ εν εια κ ο ύ χρονικού IΜυθιστόρημα1 €14,00

42

ΝΙΑΡΧΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ θ. Η δυστυχία μάς κά ν ει ευ γ εν ε ίς €18,00

51

40

ΜΕΓΑΛΟΥ-ΣΕΦΕΡΙΑΔΗ Α ΙΑ Έ ξι φ ορές η Τύχη ΐΜσθιστόρημαΙ €16,00

18

ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ Αμανίτα Μ ουσκάρια IΜυθιστόρημαI €15,00

19

ΜΕΪΛΕΡ ΝΟΡΜΑΝ Το κάστρο στο δάσος (Μυθιστόρημα) €18,00

41

ΜΗΤΣΟΥ ΑΝΔΡΕΑΣ Ο κύρ ιος Επισκοπάκης (Η εξομ ολόγη σ η ενό ς δειλού) (Νουβέλα) €10,00

20

ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Α ΜΑΝΤΑ Πριγκίπισ σα Σαύρα IΜυθιστόρημαI €18,00

ΜΟΔΙΝΟΣ Μ ΙΧ ΑΛΗΣ Ο Μ εγά λος Αμπάι (Μυθιστόρημα) €18,00

21

ΝΕΕΣ Κ Υ ΚΛ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Ε ΚΔΟΣ ΕΙ Σ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ω Τ Η ΝΕΕΣ Κ Υ Κ Λ Ο Φ Ο Ρ Ι Ε Σ Ε ΚΔΟ Σ ΕΙ Σ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ο Τ Η Π Ε Ρ ΙΕ Χ Ο Μ Ε Ν Α

ΝΤΕΪΒΙΣ ΤΖΙΛ 365 απίθανα γεγονότα & ρεκόρ για τα πάντα €17,50 ΠΑΔΟΥΡΑ ΛΕΟΝΑΡΔΟ Α ντιός, Χ έμ ινγου εϊ (Αστυνομικό μυθιστόρημα] €12,00 ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ ΘΑΝΑΣΗΣ Γύρω στον Καζαντςάκη IΜελετήματαΙ €12,00 ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΝΙΚΟΣ Ισ τορίες τη ς τσ έπ ης €12,00 ΠΡΟΥΑΝΝΥ Καρτ ποστάλ IΜυθιστόρημαI €20,00 ΣΕΛΕΝΙΤΣ ΣΛΟΜΠΟΤΑΝ Π α τέρ ες και προπάτορες ΐΜυθίΟτόρημαΙ €22,00 ΣΕΤΣΙΝΓΚ ΦΡΑΝΚ Το σμήνος ΙΜυθίστόρημαΙ €22,00

Τ Ε ΪΙΕ ΟΦΕΛΙ Το σπίτι μου €9,50

58

ΤΖΕΪΜ Σ Π .NT. Περίπτωση δικαιοσύνης ΙΑστ. μυθιστόρημα1 €20,00Ε'

45

ΦΑΚΙΝΟΥ ΕΥΓΕΝΙΑ Φ ιλ ο δ ο ξίες κήπου ΙΔιηγήματαΙ €10,00

27

25

ΦΙΛΥΡΑΣ ΡΩΜΟΣ Η ςω ή μου εις το ΔρομοκαΤτειον ΙΚαι άλλα αυτοθίογραφικάΙ €14,00

52

44

ΧΑΑΣΕ ΧΕΛΑ Οι Βαρόνοι του τσ αγιού ΙΜυθίστόρημαΙ €16,00

46

ΧΑΜΠΕΡΜ ΑΣ ΓΙΟΥΡΓΚΕΝ Η διάσπαση τη ς Δύσης €22,00

53

ΧΕΜΙΝΓΟΥΕΪ ΕΡΝΕΣΤ 0 Κήπος τη ς Εδέμ ΙΜυθίστόρημαΙ €18,00

32

ΧΥΡΛΙΜ ΑΝ ΤΟΜΑΣ Η δεσποινίς Σταρκ ΙΜυθίστόρημαΙ €12,00

46

62

41

49

47

48

ΣΙΛΒΑ ΝΤΙΕΓΚΟ (ΝΤΕ) θ έλ ω να κοιτάςω ΙΜυθίστόρημαΙ €12,00

43

ΣΚΑΡΤΣΗΣ ΣΩΚΡΑΤΗΣ Λ. /Επιλογή! Ερωτικά ποιήματα τη ς σ ανσ κριτικής €8,00 Κ ινέζο ι α ναχωρητές π οιητές €10,00

54 54

ΣΚΛΗΒΑΝΙΩΤΗΣ ΓΙΑΝΝ ΗΣ Λόγος ψ ευδής ΙΠεζογραφήματαΙ €10,00

26

ΣΤΑΜΑΤΙΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ Π. Η γυναίκα στη ςωή και στο έργο του Ν ίκου Κ αζαντςάκη €12,00

49

ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΜΜ. Αναφορά στον Κ αζαντςάκη €30,00

49

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟ Τα έξυπ να γρανάζια Πρόσθεση €7,00 Αφαίρεσ η €7,00 Πολλαπλασιασμός €7,00 Δ ιαίρεση €7,00

60 60 60 60

Στις τιμές των Βιβλίων δεν συμπεριλαμβάνεται Φ.Π.Α. (4,5%) Βιβλία χωρίς τιμή: προς έκδοση ή επανέκδοση Τιμές με αστερίσκο: ανατίμηση, Ε: Επανέκδοση, Α: Ανατύπωση

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ, T. ΔΑΝΕΛΛΗ, A. ΚΑΚΟΥΡΗ, Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΜΑΜΑΛΟΥΚΑΣ, Π. ΜΑΡΚΑΡΗΣ, Π. ΜΑΡΤΙΝΙΔΗΣ, Γ. ΜΠΡΑΜΟΣ, Μ. ΠΟΛΙΤΟΠΟΥΛΟΥ, Φ. ΦΙΛΙΠΠΟΥ Ε λ λ η ν ικ ά ε γ κ λ ή μ α τ α ΙΔέκα αστυνομικές ιστορίες!

Ο Πέτρος Μάρκαρης μας μεταφέρει πίσω στην Κωσταντινούπολη, στα «Σεπτεμβριανά», όταν τα πολιτικά γεγονότα φέρνουν στο φως σκοτεινά οικογενειακά μυστικά. Ο Ανδρέας Αποστολίδης δίνει μαθήματα για το πώς μπορείς να κάνεις το τέλειο έγκλημα σε ένα τηλεοπτικό στούντιο. Ο Δημήτρης Μαμαλούκας μάς προειδοποιεί ότι στα ρετιρέ της επαρχίας ευδοκιμούν μερικές φορές απροσδόκητα τολμηρά ερωτικά τρίγωνα. Η Αθηνά Κακούρη γράφει για κυρίες της καλής κοινωνίας και για τις ιδιαίτερες σχέσεις τους με αλλοδαπούς μετανάστες. Ο Πέτρος Μαρτινίδης αφηγείται μια υπέροχα ανατριχιαστική ιστορία που διαδραματίζεται στην ερωτική —φευ!— Θεσσαλονίκη. Ο Γιώργος Μπράμος προσπαθεί να ανακαλύψει τι κρύβεται πίσω από ένα πνιγμένο παιδί πεταμένο στα σκουπίδια. Η Τιτίνα Δανέλλη γράφει για θνησιγενείς «αιώνιες» φιλίες κι αναρωτιέται ποιος σκότωσε τον Ντ' Αρντανιάν. Ο Κώστας Κυριακόπουλος ταξιδεύει μεταξύ Άμστερνταμ και Αθήνας για να ξεδιαλύνει έναν τυχαίο γλίστρημα σε μια πισίνα. Η Μαρλένα Πολιτοπούλου εξιχνιάζει ένα απλό, πολύ απλό, σχεδόν κοινότοπο αυτοκινητικό δυστύχημα. Και ο Φίλιππος Φιλίππου δεν βρίσκει τον δολοφόνο του Ταχτσή, όμως, ανακαλύπτει για πόσα πράγματα είναι ικανές κάποιες ερωτευμένες γυναίκες. Υπάρχει ελληνική αστυνομική λογοτεχνία; Δέκα διηγήματα από δέκα Έλληνες συγγραφείς γραμμένα, ειδικά γι' αυτή τη συλλογή, μας δια Βεβαιώνουν: όχι μόνο υπάρχει αλλά ζει και θριαμβεύει! ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑνταίοςΧρυσοστομίδης

ISBN 97 8-9 60 -03 -U 65 -3, σελ. 392, €20,00

Ρ. ΓΑΛΑΝΑΚΗ, Λ. ΔΙΒΑΝΗ, Μ. ΔΟΥΚΑ, Ζ. ΖΑΤΕΛΗ, A. ΚΑΚΟΥΡΗ, Ε. ΦΑΚΙΝΟΥ Σ υ γ γ ρ α φ ικ έ ς ε μ μ ο ν έ ς (Εξι συγγραφείς εξομολογούνταιI

Έξι από τις γνωστότερες και mo αγαπητές στο κοινό Ελληνίδες συγγραφείς κάθονται σε ένα τραπέςι και μιλάνε, η καθεμιά με το δικό της ύφος καιτη δική της ευαισθησία, για την περιπέτεια της γραφής, έτσι όπως τη Βιώνουν οι ίδιες καθημερινά μέσα από τα βιβλία τους και στην επαφή τους με το κοινό. Χωρίς να αρνούνται τη γυναικεία τους φύση, οι έξι συγγραφείς ξεδιπλώνουν την συγγραφική τους κυρίως υπόσταση, μιλώντας γι’ αυτά που τις φοβίζουν και γι' αυτά που τις παρηγορούν, γι' αυτά που τις ωθούν στο γράψιμο και, γι' αυτά που, ίσως, τις φρενάρουν. Κι εδώ Βρίσκεταιτο μεγάλο ενδιαφέρον αυτού του μικρού Βιβλίου. Ο αναγνώστης που έχει αγαπήσει το έργο τους, έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει τις συντεταγμένες που το έχουν δημιουργήσει, όσα συνήθως κρύβονται πίσω από το παραΒάν ενώ ταυτόχρονα εκτίθενται σε κοινή θέα. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑνταίοςΧρυσοστομίδης

Ο συγγραφέας εξαφανίζεται καθώς μπαίνει σε ιστορίες άλλων ανθρώπων, «θνήσκει» γράφοντας ρεαγαλαβακη Τα βιβλία μου τα στοιχειώνουν εγκλωβισμένοι άνθρωποι αεκα ίΐΒΑΚΗ Ο συγγραφέας, παρηγορητής και απαρηγόρητος, παρατηρητής και παρα­ τηρούμενος, πομπός και δέκτης της δυναμικής των αντιθέσεων της εποχής του mapsαουκα Μια βασική προσήλωσή μου είναι στην αινιγματική «παρουσία» του αφανούς, του λησμονημένου sypabsa ϊαιεαη

συγγραφικές εμμονές £

ΡΕΑ ΓΑΛΑΝΑΚΗ ΛΕΝΑ ΔΙΒΑΝΗ ΖΥΡΑΝΝΑ ΖΑΤΕΛΗ ΑΘΗΝΑ ΚΑΚΟΥΡΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΦΑΚΙΝΟΥ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ? ΑΝΤΑΙΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΙΔΗΣ

ΕΚΔΟΣΕΙΣΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ ISBN 978-960-03-4468-4, σελ. 132, €10,00

7

0

ΡΕΑΓΑΛΑΝΑΚΗ θ α υπογράφω Λ ουί

ΙΜυθωτόρημαΙ

θα υπογράφω Λουί Ρέα Γαλανάκη

Ένα σύγχρονο μυθιστόρημα για τον αιώνιο ρομαντισμό του έρωτα καιτης επανάστασης, Βασισμένο στη ςωή του Ανδρέα Ρηγόπουλου. Ένα ρέκβιεμ εστιασμένο στις τελευταίες μέρες ενός ανθρώπου ο οποίος γεννήθηκε και αυτοκτόνησε στη θάλασσα, με τη μορφή γραμμάτων προς τη γυναίκα που υπήρξε η κρυφή του ερωμένη. Ένα Βιβλίο όπου η αφανής γυναίκα θα έχει την τελευτά ία λέξη για τη ςωή του άντρα που αγάπησε. Το πρώτο μυθιστόρημα για το μύθο της Πάτρας κατά τον 19ο αιώνα, αυτής της θαλασσινής πόλης-πύλης του εμπορίου, του θεάτρου, του καρναβαλιού, αλλά και των ιδεών και των συγκρούσεων. Ένα μυθιστόρημα, τέλος, που ελίσσεται γύρω από ένα υπαρκτό λάθος αντιγραφής σε κάποιο στίχο του Δάντη, αναδεικνύοντας μια λανθασμένη λέξη σε κλειδί του έργου.

ISBN 978-960-03-4340-3, σελ. 256, €15,00Ε Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Ο Αιώνας των Λαβυρίνθων, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3343-2, €17,00 Ελένη ή ο Κανένας, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3583-4, €14,00 Ένα σχεδόν γαλάζιο χέρι, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-3754-3, €10,00 Αμίλητα, Βαθιά νερά (Η απαγωγή της Τααούλας), ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΙΚΟ ΧΡΟΝΙΚΟ, ISBN 960-03-4180-Χ, €18,00

Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ Γ Κ ΙΩ Ν Η Σ Χ ω ρ ίς π ρ ο σ τά τη ΐΑφήγημαΙ

Ένας οδοντίατρος εισάγεται στο νοσοκομείο. Στην αναοτάτωση αυτή επιθυμεί μόνο τη μοναξιά, την ησυχία του και τη συντροφιά των βιβλίων. Παρά τη θέλησή του, όμως, η ηρεμία του διαταράσσεται συνεχώς από τους συγγενείς αλλά καιτους απρόσμενους επισκέπτες: Η σύζυγος και η κόρη, ο μικρός συγκάτοικος στο δωμάτιο, η γιαγιά του μικρού συγκατοίκου, οι φίλοι, οι συνάδελφοι, δυο μετανάστες από το χωριό, ο παπα-Χρήστος, μέχρι κι ένας καθηγητής πανεπιστημίου, όλοι σαν συνωμότες από το θέατρο σκιών «εισβάλλουν» διαδοχικά στο δωμάτιο, για να τον δουν, για να δείξουν εμπράκτως το ενδιαφέρον τους, αλλά και για να αποκαλύψουν άθελά τους την ιλαροτραγωδία που διέπει τον ανθρώπινο Βίο. Με τη «σαρκαστική» ευαισθησία και το υποδόριο χιούμορ που χαρακτηρίζουν και τα προηγούμενα Βιβλία του, ο Δημήτρης Γκιώνης συνθέτει και αυτή τη φορά ένα απρόβλεπτο αφήγημα, που διαβάζεται ως μάθημα ανατομίας της ελληνικής κοινωνίας και, ταυτόχρονα, ως εκτενές ανέκδοτο, όπου το παράδοξο και το γελοίο αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

ISBN 978-960-03-4448-6, σελ. 136, €10,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Τώρα θα δεις, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-1261-3, €9,00 Το περίπτερο, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-1492-6, €10,00 Καλύ­ τερα στον τυπογράφο παρά στον ψυχίατρο (18 συνομιλίες σε 30 χρόνια με τον Βασίλη Βασιλικό], ISBN 960-03-1707-0, € 9 ,0 0 Έτσι κι αλλιώς, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-2542-1, €14,00 Και μετά τι έγινε; ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-3733-0, € 10,00

Φ Ω Τ Η Σ Θ Α Λ Α Σ Σ ΙΝ Ο Σ Λούπα ΙΔιηγήματαΙ

Λούπα Φώτης θαλασσινός

Ανθρωποι του περιθωρίου. Γυναίκες μοιραίες και αινιγματικές. Μορφές ανδρόγυνες και σκοτεινοί πανηδονιστές. Χαρακτήρες μαγικοί και αλλοπρόσαλλοι. Ήρωες που ορθώνονται μεγαλοπρεπείς μέσα στο φαινομενικό ξεπεσμό τους. Πρόσωπα ανερμάτιστα, που στροβιλίζονται διαρκώς μες στη χοάνη των παθών που λέγεται μεγαλούπολη. Πλάσματα που κουβαλούν μέοα τους το ζόφο του αφηγητή και εξιλεώνονται για χάρη του, θυσιάζοντας τα σώματά τους για να επίζήσει αυτός. Στα διηγήματα του Φώτη θαλασσινού παρελαύνουν τα πρόσωπα ενός ιδιαίτερου θιάσου, που προέρχονται από έναν κόσμο μυστήριο και ηδονικό, αλλά ταυτόχρονα οικείο και φωτεινό μέσα στο σκότος του. Με διαρκή αφηγηματικά παιχνίδια ανάμεσα στον κυνικό ρεαλισμό και το ρομαντικό συμβολισμό, κάθε ιστορία αυτού του Βιβλίου είναι για τον αναγνώστη και μια διαδικασία μετάβασης που διεξάγεται στα όρια του υπαρκτού κόσμου- μια «διαβατήρια τελετή» από την επιφάνεια στο Βάθος, από το «φαίνεσθαι» στο «είναι», από το φλοιό στο μάγμα του θυμικού.

ISBN 978-960-03-4370-0, σελ. 128, €7,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί: Ο θάνατος του κόμη του Λωτρεαμόν, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-3684-9, €10,00

70

Όταν, το 1957, εκδόθηκε για πρώτη φορά το βιβλίο της Γαλάτειας Καςαντζάκη Άνθρωποι και υπεράνθρωποι, διατάραξε εύλογα το λογοτεχνικό στερέωμα της εποχής. Η μυθιστορηματική μεταφορά της σχέσης της με τον Καςαντςάκη σε ένα βιβλίο που αποκάλυπτε μιαν «άλλη» διάσταση της προσωπικότητάς του και μια διαφορετική θέαση της κοσμοθεωρίας του αποκαθήλωνε το πρόσωπο από το μύθο του ενώ ταυτόχρονα απογύμνωνε το συγγραφέα από το πέπλο της εξιδανίκευσης, με την οποία είχε αποκρυσταλλωθεί στο πνευματικό και κοινωνικό τοπίο. Όμως, είτε πρόκειται για δημιούργημα της μυθοπλαστικής αυθαιρεσίας είτε για απείκασμα προσωπικών Βιωμάτων, η αξία του μυθιστορήματος αυτού έγκειται πίσω από τα προσχήματα: στις Βαθύτερες θέσεις της συγγραφέως και στον προβληματισμό της για το χρέος των διανοουμένων απέναντι στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Άλλωστε, ο τίτλος μπορεί να παραπέμπει κατ' αρχάς στα νιτσεϊκά αρχέτυπα που θεμελίωσαν την ιδεολογία του Κρητικού συγγραφέα, αλλά σε ένα δεύτερο επίπεδο καταδεικνύει το χάσμα που χωρίζει ενίοτε τη διανόηση από τον έξω κόσμο και τους κινδύνους που ελλοχεύουν όταν το χαράκωμα αυτό υποστυλώνεται από άκαμπτα ιδεολογήματα. ISBN 978-960-03-4365-6, σελ. 320, €18,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Οι τρεις φίλοι, ΝΕΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ISBN 960-03-2456-5, €8,00 Μια μικρή ηρωίδα, ΝΕΑΝΙΚ Η ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ISBN 960-03-3030-1, €9,00

77

Τις μεγάλες ανακατατάξεις στο χάρτη ύστερα από πολέμους τις ακολουθούν περίοδοι καταπιεσμένης ηρεμίας και ελάσσονες συγκρούσεις, που έχουν ωστόσο σαν επακόλουθο να χάνεται εντελώς όποιο αίσθημα ασφάλειας υπήρχε στην κοινωνία. Έρχεται τότε η ώρα των αρπακτικών, των τσακαλόλυκων, η ώρα όπου το μόνο που μετράει είναι το «έχω». Δέκατος έκτος αιώνας. Βαλκάνια. Ήπειρος. Η Αγνή, στα δεκαπέντε της, παντρεύεται έναν Φράγκο ευγενή από τα Επτάνησα και ξεκινά την πορεία της στη ςωή με τις καλύτερες προθέσεις αποφασισμένη να πετύχει. Κινείται με θαυμαστή μαεστρία μέσα σε μια κοινωνία πολύ πιο ούνθετη απ’ ό,τι είχε ως τότε γνωρίσει, διαφεντεύει επάξια το φέουδο του άντρα της σαν άντρας, ταξιδεύει στην Ιταλία αψηφώντας κουρσάρους και φουρτουνιασμένες θάλασσες, συναλλάσσεται με τραπεζίτες προκειμένου να σώσει την οικογενειακή περιουσία, γυρεύει να εξασφαλιστεί και είναι σίγουρη, κάθε φορά, πως οι αποφάσεις που παίρνει είναι οι σωστές. Είναι σίγουρη... And you all know security Is mortaLs' chiefest enemy. Macbeth, Act 3, sc. 5,1.32 ISBN 978-960-03-4348-9, οελ. 240, €15,00 Από τις Ε κδόσεις Καστονίώτη κυκλοφορούν: Η Φλώρια των νερών, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2558-8, €11,00 Το άλας της Γης, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-033220-7, €13,00

12

ΙΩ Α Ν Ν Α Κ Α Ρ Α Τ Ζ Α Φ Ε Ρ Η

Τα Βιβλία, ανεξάρτητα από το θέμα τους ή το χώρο όπου τοποθετούνται, ανήκουν στη γραμματεία της γλώσσας στην οποία γράφονται. Τα εννιά διηγήματα αυτού του Βιβλίου διαδραματίζονται στην Αμερική, και κυρίως στη Νέα Υόρκη. Η ελληνικότητα όμως της γραφής Και της σκέψης που την παράγει δεν χάνονται ποτέ. Η ταυτότητα της συγγραφέως, η έλξη που ασκεί πάνω της η πατρίδα, όχι σαν συγκριτικό στοιχείο με άλλες χώρες, αλλά σαν αναφορά, δεν υπονοεί κανένα δράμα και δεν εμπεριέχει το νόστο, αφού οι αποστάσεις διαρκώς μικραίνουν και οι συμπεριφορές προσεγγίζονται από άλλες λεωφόρους ή μονοπάτια. Οι Βιο-ιστορίες, είναι απεικονίσεις ενός κόσμου Βαθιά μοναχικού, όψεις μιας κοινωνίας όπου ο έρωτας και η ανθρωπιά υποσκελίζονται συχνά από την ενοχή, το έγκλημα ή την παράνοια. Μοιάζουν δε με μυθιστόρημα του οποίου τα κεφάλαια είναι αυτόνομα, ολοκληρωμένα διηγήματα ή διηγήματα που διαβάζονται σαν μυθιστόρημα.

ISBN 978-960-03-4447-9, σελ. 336, €18,00 Από τις Ε κδόσεις Καστσνιώ τη κυκλοφορούν: Επιπλωμένα δωμάτια, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, €9,00 Η ζω ή σε τέσσερις πράξεις, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, €8,00 Καφενείον 0 Τέταρτος Κόσμος, ΑΦΗΓ. ΡΕΠΟΡΤΑΖ, €6,00 Μια διπλή παιδική ιστορία, €6,00 Οι δύο τελευταίοι, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, €9,00 Τα κορίτσια τη ς Ερεχθείου, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, €6 ,0 0 4 - 2 = 0, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, €9,00 Τέσσερις Πολω νέζες, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, €8,00 Χωρισμένη στα δύο, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, IS BN 960-03-0004-6, €6,00 Ιστορίες γΓ άντρες, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-0378-9, €9,00 Η Ώρα του λύκου, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0496-3, €6,00 Έσθερ. ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0798-9, €6,00 Το χαμένο κουμπί, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1091-2, €9,00 Μπαζαγιάζΐ, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1092-0, €9,00 Χαμόγελο οτο Χάρο, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1100-5, €8,00 Μ ε τη γλώσσα των χεριώ ν, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1510-8, €8,00 Οι Έ φ ηβοι του Κολωνού, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ ΚΑΙ ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ, ISBN 960-03-2837-4, €6,00 Ζευγάρια της Αθήνας, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2838-2, €6,00 Όνειρα και γέλια, ΕΦΗΒΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2485-9, €1 0,00 Όπως ήταν... ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2705-Χ, €12,00 Όλοι ήξεραν, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3292-4, €6,00

Δ εν μπορώ να σας πω τ'όνομά μου, γιατί δεν έχω όνομα. Είμαι γόνος μιας αρχαίας ράτσας. Είμαι δαιμονιστής. Κι αυτή είναι η ιστορία μου... Έτσι ξεκινά η αφήγηση ενός ανθρώπου που δεν είναι ακριβώς άνθρωπος. Ενός πλάσματος που ςει με διάφορες μορφές ανάμεσά μας. Το πρόβλημα και ταυτόχρονα η κόλαση του είναι ο έρωτας. Γι' αυτόν κλέβει, γι' αυτόν σκοτώνει, γι' αυτόν Βυθίζεται διαρκώς στην αθλιότητα. Η ιστορία του διαβάζεται σαν άγριο θρίλερ ή σαν απίστευτο, Βέβηλο χρονικό. Όμως πίσω από τις συγγραφικές επινοήσεις που υποδαυλίζουν έντεχνα μιαν ατμόσφαιρα μυστηρίου, αγωνίας αλλά και απόγνωσης, ο Δαιμονιστής αποτιμάται πρώτιστα ως μια Βαθιά στοχαστική αναζήτηση των ορίων και των διαστάσεων της ερωτικής επιθυμίας. Ως ένα βιβλίο φαντασίας που φωταγωγεί αδιάκριτα τις σκοτεινές ατραπούς της ηδονής, εκεί όπου θρυμματίζεται αλλά και ανασυντίθεται κάθε φορά η ανθρώπινη υπόσταση.

ISBN 978-960-03-4343-4, σελ. 336, €15,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Αυτοκτονώντας ασύστολα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3728-4, 614,00 Το ερωτικό των τεσσάρων (συμμετοχή] ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4196-6, €12,00

U

Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ ΚΩ ΝΣΤ ΑΝΤ ΑΡ ΑΣ 24

δ ε υ τερ ό λ επ τα ΙΜυθίστόρημαΙ

Ο Σταύρος Τριπολιτσιώτης, υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση του Κώστα Ζορμπά, πραγματοποιεί ένα έκτακτο ταξίδι στην Ευρώπη. Εκπροσωπεί τον πρωθυπουργό, που για λόγους υγείας αδυνατεί να ταξιδέψει. Το ταξίδι γίνεται μέσα σε φορτισμένο κλίμα. Οι φήμες διαδέχονται η μία την άλλη. Προδιαγράφουν για όλους ένα μέλλον ομιχλώδες. Επιτείνουν μιαν ανησυχία που κλιμακώνεται διαρκώς. Σ' αυτή την ατμόσφαιρα αγωνίας και μυστηρίου έρχεται ξαφνικά και το μοιραίο συμβάν: λίγο πριν από την προσγείωση, μια Βλάβη στο αεροπλάνο οδηγεί στο θάνατο επτά ανθρώπους. Και αυτή είναι απλώς η αρχή της ιστορίας. Το Βιβλίο του Δημήτρη Κωνσταντάρα είναι ένα μυθιστόρημα εμπνευσμένο από μια ιστορία πραγματική: από μια τραγωδία που προκάλεσε κλυδωνισμούς στην πολιτική ςωή της χώρας, αφήνοντας τον απόηχό της να ακούγεται στο διηνεκές. Ένα αγωνιώδες θρίλερ που υφαίνεται στους λαβυρίνθους του πολιτικού κόσμου, με πρωταγωνιστές και κομπάρσους οι οποίοι εμπλέκονται εν γνώσει ή άθελά τους σε έναν κυκεώνα από αδόκητες συμπτώσεις, από ίντριγκες, αλλά και από ανθρώπινες αδυναμίες. ISBN 978-960-03-4410-3, σελ. 448, €18,00

Δημήτρης Κωνσταντάρας EC

ΕΚΔΟΣΕΙΣΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Απόψε θα σου ορκιστώ πως σ' αγαπάω, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2525-1, €14,00 Στα δύσκολα σε θέλω, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3136-7, €15,00 Λάμπρος Κωνσταντάρας (Μέσα απ' τα δικά μου μάτια) ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ISBN 960-03-1866-2, €24,00 Το μαύρο κουτί ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3487-0, €17,00 Γράμματα στον Παράδεισο ISBN 960-03-3915-5, €16,00

75

Μ Π Ε ΣΣ Η Λ ΙΒΑ ΝΟ Υ Α ρ ίζ ό ν α IΜυθιστόρημα)

Αρίζόνα Μπέσση Λιβάνου κ

Η Αργυρώ Βλέπει τη ζωή της στη μικρή πόλη όπου ζει σαν μια ατέλειωτη έρημο. Μια Αριςόνα γεμάτη κάκτους και φίδια φαρμακερά. Προσπαθώντας να επιβιώσει σε ένα καθεστώς μικροαστικής καταπίεσης, γοητεύεται από την εκκεντρική κοσμοπολίτισσα θεία της με ιστορίες για έρωτες, πλούτη και επιτυχία. Έτσι αποφασίζει να δραπετεύσει για να αναζητήσει το άπιαστο όνειρο.Στο δρόμο της θα βρεθούν δύο γοητευτικοί άντρες, θα μπορέσει όμως να ξεχωρίσει την αλήθεια από το ψέμα; θα καταφέρει να γλυτώσει από τα σκοτεινά κυκλώματα που θα Βάλουν σε κίνδυνο την ίδια της τη ζωή; Και ακόμη, πώς θα μπορέσει να λύσει ένα μυστήριο που έρχεται να περιπλέξει τα πράγματα, οδηγώντας την σε μια απρόβλεπτη περιπέτεια; Η Αρίζόνα, γραμμένη στα όρια της έντονης ερωτικής ιστορίας και του αστυνομικού θρίλερ, είναι ένα οδοιπορικό για την αναζήτηση της αλήθειας ανάμεσα στις οφθαλμαπάτες που ξεγελούν κάθε ανυποψίαστο ταξιδευτή στην έρημο της καθημερινότητας.

ISBN 978-960-03-4436-3, σελ. 416, €18,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Με λένε Σόνια, ΝΕΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ISBN 960-03-1802-6, €6,00 Μόνο στα όνειρα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 96003-2477-8, €11,00 Μια ζωή δε φτάνει, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3045-Χ, €14,00 Ταξιδιώτισσα του ανέμου, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3488-9, € 1 9 ,0 0 Χωρίς πυξίδα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4013-7, €18,00 Τα μεγά­ λα κορίτσια δεν κλαίνε, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4231-8, €11,00

16

Δ Η Μ Η Τ Ρ Η Σ Μ A M ΑΛΟΥΚΑΣ

Στις αρχές του 19ου αιώνα ο Δημήτριος Μόστρας, ένας παθιασμένος Έλληνας Βιβλιόφιλος, είχε δημιουργήσει στην Ιταλία μια πολύτιμη Βιβλιοθήκη γεμάτη κώδικες, χειρόγραφα και σπάνια Βιβλία. Έναν ανεκτίμητο θησαυρό που χάθηκε στο χρόνο και παρέμεινε ένα αξεδιάλυτο μυστήριο. Πολλά χρόνια αργότερα, ένας ανάπηρος συλλέκτης κι ένας Ελληνοϊταλός έμπορος Βιβλίων πιστεύουν ότι έχουν Βρει το κλειδί για τους χαμένους τόμους. Όμως, το κακό κινείται γύρω τους με τους δικούς του ρυθμούς, τους δικούς του κανόνες και τους δικούς του ανθρώπους.

Η χαμένη βιβλιοθήκη του Δη μητριού Μόστρα Δ ΗΜ ΗΤΡΗ Σ ΜΑΜΑΛΟΥΚΑΣ

Μια σειρά από ομιχλώδη ερωτήματα παρασύρει από την αρχή τους ήρωες σ' ένα αδιάκοπο κυνηγητό: Τι κρύβεται πίσω από το αίνιγμα της χαμένης Βιβλιοθήκης; Ποιος είναι ο άνθρωπος σκιά; Τι συνδέει τα μοναδικά χειρόγραφα με τις ανεξήγητες εξαφανίσεις αποφυλακισμένων δολοφόνων; Ποια μοίρα ενώνει και χωρίςει την πανέμορφη Ντανιέλα και την αινιγματική Μονίκ; Οι απαντήσεις καιοιλύσεις καραδοκούν στους δρόμους της βροχερής Ρώμης και στα κανάλια της Βενετίας, σ' ένα ΒιΒλιοφιλικό θρίλερ ποτισμένο από άρωμα παλαιού Βιβλίου.

ISBN 978-960-03-4413-4, σελ. 320, €16,00

ΕΚΔΟΣΕΙΣΚΑΓΓΑΝΙΟΤΗ

Από τις Ε κδόσεις Καστονιώτη κυκλοφορούν: 0 Μεγάλος θάνατος του Βοτανικού, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3546-Χ, €16,00 Η απαγωγή του εκδότη, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ. ISBN 960-03-3923-6, €18,00

17

Απ' τη ζωή μας μπορούν ν' αφαιρεθούν χιλιάδες μέρες, χωρίς να την αλλάξουν θεαματικά. Υπάρχουν όμως και κάποιες, ελάχιστες είναι η αλήθεια, που αν εκλείψουν, η ςωή μας γίνεται μια άλλη.

Έξι φορές η Τύχη Αία Μεγάλου-Σεφεριάδη Mutaiwo

Έξι τέτοιες μέρες καθορίζουν την πορεία και του ήρωα του Βιβλίου: 0 Θεόδωρος, που γεννιέται για τη μουσική, απ' την ορφάνια και την ένδεια οδηγείται σταδιακά στη δόξα και στα πλούτη. Γνωρίζει την αποθέωση στη Δύση κοίτην Ανατολή. Γίνεται ίνδαλμα χιλιάδων γυναικών, παραμένοντας ωοτόαο δέσμιος ενός κρυφού έρωτα. Ενώ όμως Βρίσκεται στο απόγειο της δόξας του η Τύχη για άλλη μια φορά προετοιμάζει τη μεγάλη ανατροπή. Εμπνευσμένη απ' τα γυρίσματα αυτής ακριβώς της Τύχης, η Αία Μεγάλου-Σεφεριάδη δημιουργεί ένα πανοραμικό μυθιστόρημα, όπου σε πρώτο επίπεδο εξιστορεί την πολυκύμαντη διαδρομή ενός καλλιτέχνη, ενώ, σε ένα δεύτερο και πιο ουσιαστικό, καταδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της «αρχέγονης θεάς» στη ζωή των ανθρώπων.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΚΤΓΗ

ISBN 978-960-03-4396-0, σελ. 336, €16,00

Από πς Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Η Γυναίκα της Άμμου, ΝΟΥΒΕΛΑ, ISBN 960-03-1501-9, €8,00 Στις κρύπτες του χρόνου, ΠΟΙΗΣΗ, ISBN 960-031869-7, €6,00 Μια στιγμή στον παράδεισο, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2Λ76-Χ, €15,00 Γλυκιά καλοκαιριάτικη βραδιά, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, IS BN 9 6 0-0 3-3 06 7-0, € 1 5,00 Εξάλλου ο Λένιν ήτο πολύ καλής οικογένειας, ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΑ ΑΣΜΑ, ISBN 960-03-3342-6, €10,00

18

ΠΑΥΛΟΣ Μ Ε Θ Ε Ν ΙΤ Η Σ Α μ α ν ίτ α Μ ο υ σ κ ά ρ ια IΜυθιστόρημαI

Αμανίτα Μουσκάρια είναι το παραισθησιογόνο μανιτάρι που ξεκλειδώ νει τις πύλες της ψυχής, επιτρέποντας στους αγγέλους και τους δαίμονες -που κρύβονται ε κ ε ί- να βγουν στο φως του συνειδητού. 0 ιερός μύκητας που μασούσαν οι αρχαίοι σαμάνοι για να μπουν στον κόσμο των πνευμάτων. Η αιτία που ξεκλήρισε μια ολόκληρη διμοιρία ανταρτών στη Μακεδονία το 1943. Αμανίτα Μουσκάρια, όμως, είναι και η ιστορία του Ηλία, ενός σαραντάρη δημοσιογράφου που βγάςει το ψωμί του οργώνοντας την Ελλάδα με τη μοτοσικλέτα του. Ενός ανθρώπου που γράφει σε ταξιδιωτικό περιοδικό, αλλά που περισσότερο θα ήθελε να ήταν συγγραφέας...

Αμανίτα Μουσκάρια Παύλος ΜεθενΙτης MueimS»°

Ένα μυθιστόρημα δρόμου για το χρέος και τα ανθρώπινα πάθη· για το καθήκον και την απόλαυση- για τις ευφορικές ουσίες, τις εθιστικές, και τα χημικά κλειδιά του υποσυνείδητου. Ένα βιβλίο για τους αντιήρωες της ζωής, που μαθαίνουν πάντοτε με σκληρό τρόπο πως λαχτάρα σημαίνει επιθυμία, αλλά και τρόμος.

ISBN 978-960-03-4341 -0, σελ. 272, €15,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κ υκλοφορεί: Ο Άλλος, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, 960-03-3950-3, €18,00

19

Α Ν Δ ΡΕ ΑΣ ΜΗΤΣΟΥ Ο κ ύ ρ ιο ς Ε π ισ κ ο π ά κ η ς ΗΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΕΝΟΣΔΕΙΛΟΥ ΙΝουΒέλαΙ

Ο κύριος Επισκοπάκης ςει συμβατικά. Πανικόβλητος στέκει πάντα απ' έξω και από εκεί παρατηρεί, χωρίς να αποτολμά να μπει στη ςωή και να τη Βιώοει. Στα πενήντα περίπου χρόνια του συναντά όμως τον έρωτα. Εμπλέκεται εκών άκων στο παιγνίδι, ερωτεύεται με πάθος, αλλά, εντέλει, αποσύρεται. Προκρίνει την επιστροφή στην ασήμαντη καθημερινότητά του. Για να καλύψει την εμπλοκή του, να ξαναβρείτην πρότερη τάξη, δεν διστάζει να μεθοδεύσει και να οργανώσει το θάνατο της γυναίκας που αγάπησε. Η τιμωρία του όμως θα είναιτρομακτική.

ISBN 978-960-03-4439-4, σελ. 160, €10,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Τα ανίσχυρα ψεύδη του Ορέστη Χαλκιόπουλου, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1402-0, €11,00 Γέλια, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 9 6 0-0 3-2 20 2-3, €8 ,0 0 Σφήκες, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 9 6 0-0 3-3 01 3-1, €11,00 Ο σκύλος της Μαρί, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3294-0, €15,00 Ιστορίες συμητωματικού ρεαλισμού, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-034039-0, €10,00 Ο χαρτοπαίκτης έχει φοβηθεί, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-4300-4, €14,00

ΑΜ ΑΝ ΤΑ ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΥ Π ρ ιγ κ ίπ ισ σ α Σ α ύ ρ α ΙΜυθιστόρημαΙ

Ο Σταμάτης, ένας πενηνταπεντάρης δημοσιογράφος, καταρρέει μπροστά στα μάτια της νεαρής γυναίκας του. Συντετριμμένος από μια αναπάντεχη απώλεια, εγκαταλείπει την οικογενειακή εστία. Τότε η Περσεφόνη ξεκινάει ένα μακρύ ταξίδι πάνω και κάτω από τη γη, προκειμένου να τον ξαναβρεί. Στο μεταξύ η ςωή της έχει ήδη αναστατωθεί από τις νυχτερινές επισκέψεις της νεκρής μητέρας της αλλά και από την κρυψίνοια της μικρής της κόρης. Και η δοκιμασία της εγείρει ερωτήματα που βυθίζουν σταδιακά τον αναγνώστη σε μια απρόβλεπτη ψυχολογική περιπέτεια: Πώς συνδέονται αυτά τα περίεργα φαινόμενα μ' ένα παλιό χειρόγραφο της μητέρας της; Γιατί όποιος διαβάζει τρομακτικά κείμενα κινδυνεύει να αιχμαλωτιστεί στην πλοκή τους; Ή μήπως δεν φταίνε τόσο τα Βιβλία, όσο ο πειθαναγκασμός; Ένα μυθιστόρημα μυστηρίου για την υπνωτιστική συναισθηματική πίεση που ασκεί πάνω μας η οικογενειακή μας ιστορία και, ταυτόχρονα, ένα ψυχογραφικό θρίλερ για τη Βασανιστική σχέση κάθε μητέρας και κόρης. Η Αμάντα Μιχαλοπούλου διεισδύει στο άβατο της οικογένειας, για να καταδείξειτους μυστικούς, προσωπικούς κώδικες που άλλοτε διασπούν και άλλοτε διασφαλίζουν την ύπαρξη και τη συνοχή της. ISBN 978-960-03-4469-1, σελ. 432, €18,00 Από τις Ε κδόσεις Καατανιώτη κυκλοφορούν: Έξω η ςωή είναι πολύχρωμη, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-1247-8, €10,00 Γιάντες, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-031738-0, €14,00 Παλιόκαιρος, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2953-2, €14,00 Γιατί σκότωσα την καλύτερη μου φίλη, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3349-1, €15,00 Όσες φορές αντέξεις, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3954-6, €1 7,00 θα ήθελα, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 978-960-03-4014-5, €12,00 Το ερωτικό των τεσσάρων (συλλογικό με τη Λένα Διβάνη, τον Αύγουστο Κορτώ και τον X. Α. Χωμενίδη), ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 978-960-03-4196-6, €15,00

Μ ΙΧ ΑΛ ΗΣ ΜΟ ΔΙ ΝΟ Σ Ο Μ εγάλος Α μπάι ΐΜυθιστόρημαΙ

Ο Μ εγάλος Αμπάι Μιχάλης Μοδινός Μ~

Σε ένα γεωγραφικό συμπόσιο παρουσιάζεται μια σημαντική ανακάλυψη: το άγνωστο χειρόγραφο ενός'Ελληνα που μετείχε το 18ο αιώνα οε μια εξερευνητική αποστολή για την αναζήτηση των πηγών του Νείλου. Ένα γραπτό μνημείο που ανασυνθέτει το χρονικό ενός δραματικού ταξιδιού στα Βάθη της Αφρικής, φωτίζοντας το μύθο από μια διαφορετική γωνιά. Αίγυπτος, 1769. Μια μεγάλη πορεία ξεκινά προς τα νότια. Επικεφαλής ο Σκοτσέζος Τζέιμς Μπρους. Μέλος της ένας Γραικός από τη Μήλο: ο Ευστράτιος Ταταράκης. Προορισμός τους οι πηγές του ιερού ποταμού. Η διαδρομή τους μέσα από τα αιθιοηικά βασίλεια και το Σουδάν. Επαφή με λαούς διαφορετικούς. Γνωριμία με άλλες κοσμοθεωρίες σε μια περιπλάνηση με αβέβαιη έκβαση. Σε μια ιστορία ξαναγραμμένη από την αρχή. Ο Μεγάλος Αμπάι είναι ένα ανατρεπτικό ταξιδιωτικό μυθιστόρημα, όπου ο συγγραφέας πραγματεύεται σε βάθος τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, επαναφέρει στο προσκήνιο το διάλογο των πολιτισμών και αποσείει κάθε οριενταλιστική προσέγγιση, υποδαυλίζοντας διαρκώς πίσω από τις δοκιμασίες των ηρώων του την ιδεολογική διαμάχη για το νόημα καιτην ουσία της ανθρώπινης περιπέτειας. ISBN 978-960-03-4344-1, σελ. 472, €18,00

Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί: Χρυσή Ακτή, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4080-3, €17,00

ΙΩ ΑΝΝ Α Μ Π 0 Υ Ρ Α Ζ 0 Π 0 Υ Λ 0 Υ Τι ε ί δ ε η γ υ ν α ίκ α το υ Α ω τ; (Μυθιστόρημα!

Σαράντα αιώνες μετά τη βιβλική καταστροφή στα Σόδομα και τα Γόμορρα, η ίδια εκείνη γη στις όχθες της Νεκρός θάλασσας ανοίγει και ένα μυστηριώδες Βιολετί αλάτι αναΒλύζει. Η εμφάνισή του αλλάζει τη γεωγραφία τριών ηπείρων και μονοπωλεί το ενδιαφέρον της αγοράς. Η νέα ουσία δεν υπηρετεί, αλλά υπηρετείται. Καταδυναστεάει με τις ιδιοτροπίες της. Εθίζει με τη γεύση της. Υποδουλώνει με την αθόρυβη επιρροή της. Τα σύγχρονα Σόδομα, η «Αποικία», αποδεικνύονται πιο πανούργα και από τη Βιβλική ακόμη εκδοχή τους. Μια αποπνικτική ατμόσφαιρα περιβάλλει τα καλά κρυμμένα μυστικά τους, και μόνο ένας άνθρωπος είναι σε θέση να τα ανακαλύψει: ο ανυποψίαστος Φιλέας Μπουκ, που μια νύχτα αλλιώτικη από τις άλλες θα κληθεί να λύσει το πιο σημαντικό σταυρόλεξο που επινοήθηκε ποτέ.

Τι είδε η γυναίκα του Λωτ; Ιωάννα Μηουραζοπουλου

Τι είδε η γυναίκα τουΛωτ-,Ένα φαντασμαγορικό μυθιστόρημα, ένα συνεχές διανοητικό παιχνίδι, μια ανεπανάληπτη αλληγορία για το φόβο, την αμαρτία και την ενοχή, που ενεδρεύουν στους υγρούς δρόμους του «παραθαλάσσιου» Παρισιού, αλλά και στους σκοτεινούς διαδρόμους της ανθρώπινης συνείδησης.

ISBN 978-960-03-4369-4, σελ. 488, €18,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Το Μπουντουάρ του Ναδίρ, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3490-0, €20,00 Το Μυστικό Νερό, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3965-1, €18,00

23

ΞΕ ΝΟ ΦΩΝ Α. Μ Π Ρ Ο Υ Ν Τ Ζ Α Κ Η Σ Οι Κ α λύ τερ ες Μ έ ρ ε ς IΜυθιστόρημαI

ΟΙ

Κ Μ ΤΓΕΡΕΧ

ΜΕΡΕΣ

Ξενοφών Ά. Μπρουντζάκης Μ“θ"π'* ημ0

Κάθε εποχή διεκδικεΐ το παρελθόν της, τις απαρχές της ύπαρξής της, όπως ακριβώς κάθε ανθρώπινη ύπαρξη για να βλαστήσει Βυθίζει τις ρίζες της σε προγονικά πεπρωμένα. Είναι θέμα τύχης ή ατυχίας άραγε η δυνατότητα να καθορίσουμε τη μοίρα μας; Κι όταν τόσο πολλά προκαθορίζονται από αλλότριες ζω ές και καταστάσεις, για ποια ελευθερία της βούλησης μιλάμε; Η ιστορία αρχίζει αρκετά χρόνια πριν γεννηθεί η ηρωίδα, με πρόσωπα και γεγονότα που θα παίξουν, ερήμην της, το δικό τους παιχνίδι στη ζωή της. Δέσμια μιας κληρονομημένης ιδεολογίας, η Ισμήνη θ' αγωνιστεί να βρει τη δική της περπατησιά στον κόσμο. Ακολουθώντας τα βήματά της, περιηγούμαστε ξανά τη μεταπολιτευτική Ελλάδα, Βλέποντας με άλλα μάτια τη διαχείριση ιδεών και οραμάτων που μας στοίχειωσαν. Οι Καλύτερες Μέρες δεν είναι απλώς μια επαγγελία-είναι μια Βαβέλ χωρίς τέλος, που σε καίριες φάσεις της ιστορίας καταρρέει θορυΒωδώς. Έτσι όπως τώρα, με την συνδρομή της ανοιχτής κοινωνίας, που εξαγόρασε σε τιμή ευκαιρίας τις προσδοκίες του μεταπολεμικού κόσμου, αποθηριωμένες εντελώς μετά τη δικτατορία. ISBN 978-960-03-4479-0, σελ. 464, €18,00

Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Μια κοινή περιπέτεια του σώματος, ΠΕΖΟΓΡΑΦΗΜΑ, ISBN 960-03-0371-1, €3,00 Γυναικωνίτης, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1187-0, €8,00 Η Μέρα άρχισε με το Αλεύρι, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3015-8, €15,00

ΝΙΚ ΟΣ ΠΑΠ ΑΝ Δ ΡΕ Ο Υ Ισ τ ο ρ ίε ς τ η ς τσ έ π η ς

Τι κοινό έχουν τα μυρμήγκια του Ντοστογιέφσκι με το άγχος του συγγραφέα; Ή η μαγεία του δοκιμίου με τη χρησιμότητα της μπιρίμπας; Γιατί δεν διαβάζουν Βιβλία οι'Ελληνες; Ερωτήματα και προβληματισμοί, που τίθενται και διατυπώνονται, μεταξύ πολλών άλλων, στα δοκιμιακά κείμενα αυτού του Βιβλίου, μεταδίδοντας το πνεύμα και την ιδιαίτερη οπτική ενός ανθρώπου που ςει σε τρεις χώρες συγχρόνως: στον κόσμο της μητρικής του γλώσσας, τα αγγλικά, στο πραγματικό τοπίο που ονομάζεται Ελλάδα και στο ονειρικό τοπίο της συγγραφής. Οι Ιστορίες της τσέπης του Νίκου Παπανδρέου προορίζονται για τον άνθρωπο που δεν έχει χρόνο. Διαβάζονται συνεχόμενα αλλά και αποσπασματικά, στα μικρά ρήγματα ελεύθερου χρόνου που διανοίγονται πλέον απρόσμενα στον καθημερινό μας Βίο, στους διάφορους χώρους που επιβάλλουν μια διανοητική απόδραση: περιμένοντας το λεωφορείο, στην αναμονή για το επόμενο ραντεβού, στο μετρά ή, γιατί όχι, στο χρονικό διάστημα μεταξύ δύο μηνυμάτων SMS...

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ

Ιστορίες της τσέπης

ISBN 978-960-03-4435-6, σελ. 232, €12,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Λεπτή γραμμή, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-2000-4, €11,00 Δέκα μύθοι και μια ιστορία, ISBN 960-03-3007-7, €12,00 Ο Κλεπτομνήμων, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2931-1, €13,00 Father dancing (Novel) (στα αγγλικά), ISBN 960-033531-1, €6,00 Ανδρέας Παπανδρέου (Η ζωή σε πρώτο ενικό και η τέχνη της πολιτικής αφήγησης), ISBN 960-03-35702, €8,00 Μερες οαν κι αυτές, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4020-Χ. €18,00

25

Γ Ι Α Ν Ν Η Σ Σ Κ Λ Η B A N IΩΤΗΣ Λόγος ψ ευδής IΠεζογραφήματα)

Λόγος ψευδής Γιάννης Σκληβανιώτης

Δέκα κείμενα με τη μορφή των μύθων, και πολλές φορές με τη χρήση των μυθικών στερεοτύπων, σε μια προσπάθεια για να προσεγγιστεί διά της γραφής η αρχετυπική προφορική καταγωγή του είδους. Αυτή που έδινε τη μαγεία των μουσικών παραλλαγών μέσα από τα εναλασσόμενα στόματα των νυχτερινών παραμυθάδων. Κείμενα-μύθοι που εμφανίζουν άλλοτε τη διαχρονικότητα των αναπάντητων ερωτημάτων και άλλοτε το πλήθος των συγκρουόμενων απαντήσεων, που καθιστούν τα ερωτήματα αυτά και πάλι αναπάντητα. Ερωτήματα για την ύπαρξη, για το χρόνο, για το χώρο, για την τέχνη, για τη εξουσία, για τον έρωτα, για το θάνατο. Μύθοι που δείχνουν μέσα από την αφηγηματική τους αχρονικότητα ότι η εξέλ ιξη από τις πανάρχαιες κοινωνίες στις σημερινές και η ικανοποίηση των αναγκών και της ποιότητας της ζωής -αποτελέσματα των επιτευγμάτων των επιστημών και της τεχνολογίας- δεν έδωσαν εντέλει κάποιες ικανοποιητικές απαντήσεις, αλλά πρόσθεσαν στα παραπάνω ερωτήματα κι άλλες πτυχές. Έτσι δεν έζησαν ούτε αυτοί καλά, ούτε εμείς καλύτερα.

ISBN 978-960-03-4346-5, σελ. 112, €10,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Μια φέτα φεγγάρι, ΠΟΙΗΣΗ, ISBN 960-03-0684-2, €3,00 Άσμα θραυσμάτων, ΠΟΙΗΣΗ, ISBN 960-03-2342-9, €5,00 0 κατασκευασμένος χρόνος, ΠΕΖΟΓΡΑΦΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-3150-2, €9,00 Σκόρπια και αταίριαστα, ΠΟΙΗΣΗ, ISBN 960-03-3757-8, €10,00

26

Διακειμενικά ταξίδια στη μυθολογία καιτη λογοτεχνία. Τολμηρές διεισδύσεις στα παράδοξα και στις αντιφάσεις του αστικού τοπίου. Ιστορίες που συνομιλούν με τους μύθους και τους συντηρούν καταργώντας τους: Από το φιλμ στο χαρτί. «Διαβάζοντας» ένα ντοκιμαντέρ για τον Ε.Χ. Γόνατά. Οι εσωτερικοί μονόλογοι της μυθικής Ιφιγένειας και της Αριάδνης. Η συνομιλία ενός ομοφυλόφιλου με τον άλλο του εαυτό. Μια φανταστική συνέντευξη από τον Ροβινσώνα Κρούσο. Οι τα ξικές διαφορές και η κοινωνικοποίηση ενός παιδιού. Η μοναξιά και το πένθος. Η ευθεία γραμμή που ενώνει τις Κόρες με μια χωριάτισσα. Η αφέλεια ενός παππού. Η ανάδυση από την κατάθλιψη. 0 παραλογισμός και η τρυφερότητα. Ένα διαφορετικό πρόσωπο της Ευγενίας Φακίνου, η οποία στη μικρή φόρμα των διηγημάτων δε φαίνεται ν' ασφυκτιά, αλλά επικεντρώνεται στο ουσιώδες και αναδεικνύει κάθε φορά τις καίριες λεπτομέρειες.

ISBN 978-960-03-4376-2, σελ. 184, €10,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Η μεγάλη πράσινη, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0057-7, €10,00 Το έβδομο ρούχο, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-030139-5, €9,00 Το έβδομο ρούχο, ΘΕΑΤΡΙΚΟ, €9,00 Ζάχαρη στην άκρη, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0794-6, €12,00 Η Μερόπη ήταν το πρόσχημα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1179-Χ, €10,00 Εκατό δρόμοι και μία νύχτα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1835-2, €12,00 Τυφλόμυγα, ISBN 960-03-2678-9, €14,00 Ποιος σκότωσε τον Μόμπυ Ντικ; ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3097-2, €14,00 Έρως, θέρος, Πόλεμος, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3494-3, €20,00 Η μέθοδος της Ορλεάνης, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3978-3, €18,00 ΣΕΙΡΑ «ΝΤΕΝΕΚΕΔΟΥΠΟΛΗ»: Το μεγάλο ταξίδι του Μελένιου, ISBN 960-03-0117-4, €7,00 Ξύπνα Ντενεκεδούπολη, ISBN 960-03-0116-6, €7,00 Ο κύριος Ουλτραμέρ, ISBN 960-03-0956-6, €7,00 Ντενεκεδούπολη (Πέντε έργα για κουκλοθέατρο), ISBN 960-03-4312-8, €18,00

27

ΕΡΜ ΑΝ ΕΣΣΕ Ο λ ύ κ ο ς τη ς σ τ έ π α ς ΐΜυθιστόρημαΙ

Ο Φρόυντ έλεγε πως ο πολιτισμός είναι πηγή δυστυχίας. 0 Έσσε αναρωτιέται γιατί. Η απάντησή του είναι ένα ανελέητο μαστίγωμα της αστικής κοινωνίας, καθώς αποδεικνύει ότι ο πολιτισμός της υποκρισίας, του ευνουχισμού, της εκμετάλλευσης και της χρυσωμένης επιφάνειας αλλοτριώνει τη Βαθύτερη ουσία του ανθρώπου και σκοτώνει τη γνησιότητα των αισθημάτων. Ο ήρωας πασχίζει απεγνωσμένα να ρθει σ' επαφή με τη βαθύτερη φύση του. Προσπαθεί να την αναστήσει για να ξαναΒρείτη χαμένη αυτή γνησιότητα αισθημάτων. Το τίμημα όμως αυτής της εξέγερσης, αυτής της υπέρβασης του μέσου όρου, που σπάει κοινωνικούς συμβιβασμούς και στερεότυπα, είναι η καταδίκη του στην απομόνωση και την απόλυτη μοναξιά. Ένα συναρπαστικό και γοητευτικό μυθιστόρημα και, συνάμα, ένα «κατηγορώ» της αστικής τάξης. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιάννης Κωστόπουλος

ISBN 978-960-03-4405-9, σελ. 304, € 10,00^ Από τις Ε κδόσεις Καστανιώ τη κυκλοφορούν: Το Παιχνίδι με τις Χάντρες (Ο Μάγιστρος των Αγώνων), ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0071-2, €15,004- Γερτρούδη, ISBN 960-03-0102-6, €8,00 Ο Βροχοποιός - Ο Εξομολογητής - Ινδική βιογραφία, ΝΟΥΒΕΛΕΣ, ISBN 960-03-01891, €6,00 Κνουλπ, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0221-9, €5,00 Το νησί του ονείρου και άλλα διηγήματα, ISBN 96003-0222-7, €10,00 Ροσάλντε, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0331-2, €8,00 Το τελευταίο καλοκαίρι του Κλίνκσορ, ΝΟΥΒΕΛΕΣ, ISBN 960-03-0336-3, €7,00 Ταξίδι στη Νυρεμβέργη, ΝΟΥΒΕΛΑ, ISBN 960-03-0441-6, €5,00 Πήτερ Κάμεντσιντ, 960-03-0641-9, €5,00 Οι μεταμορφώσεις του Πίκτορ, ΕΡΩΤΙΚΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ, ISBN 960-03-1569-8, €8,00 Κλάιν και Βάγκνερ, ΝΟΥΒΕΛΑ, ISBN 960-03-1893-Χ, €8,00 Το όνειρο και άλλα διηγήματα (ΤΣΕΠΗΣ), ISBN 960-031917-0, €2,00 Στα λουτρά, ΔΟΚΙΜΙΟ, ISBN 960-03-2731-9, €9,00 Οριμάςοντας γινόμαστε όλο και νεότεροι, ΔΟΚΙΜΙΟ, ISBN 960-03-2978-8, €12,00 Ταξίδι στην Ανατολή, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0220-0, €6,00 Μύθοι, ISBN 96003-4104-4, €10,00 Ευχάριστες στιγμές στον κήπο, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-4167-2, €17,00 Σιντάρτα (Ένα ινδικό παραμύθι), ISBN 960-03-4190-7, €8,00Ε' Νάρκισσος και Χρυσόστομος, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4210-5, €12,00Ε Ντέμιαν, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-034259-8, €8,00Ε' Ερωτικές ιστορίες, ISBN 960-03-4327-6, €15,00Ε

ΙΤΑΛΟ ΚΑΛΒ ΙΝΟ Η συ λλο γή τη ς άμ μ ο υ I.Αφηγήματα1

Το βιβλίο αυτό -το τελευταίο που ο ΚαλΒίνο έδωσε στα τυπογραφεία πριν από τον πρόωρο θάνατό του- χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο ο διάσημος Ιταλός συγγραφέας γράφει τις εντυπώσεις του από παράξενες και μη εκθέσεις που ο ίδιος επισκέπτεται κατά τη διάρκεια της μακρόχρονης παραμονής του στο Παρίσι. Στο δεύτερο αναφέρεται σε Βιβλία που διάβασε και που τον προκαλούν να ανοιχτεί σε δικές του σκέψεις και συμπεράσματα. Και στο τρίτο μέρος μερικά στιγμιότυπα από ταξίδια του στην Ιαπωνία, στο Μ εξικό και στην Περσία τον σπρώχνουν να κάνει κάποια νοητικά ταξίδια από αυτά που τόσο πολύ του άρεσαν. Όπως έλεγε και ο ίδιος, αυτή η Συλλογή της άμμου αποκαλύπτει περισσότερα πράγματα για τον ΚαλΒίνοάνθρωπο και ΚαλΒίνο-συγγραφέα από οποιοδήποτε άλλο Βιβλίο του. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ανταίος Χρυσοστομίδης

ISBN 978-960-03-4354-0, σελ. 328, €18,00 Από η ς Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Λίγο πριν πεις «Εμπρός», ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-2402-6, €15,00 Ο ανύπαρκτος ιππότης, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2561-8, €10,00 0 αναρριχώμενος βαρόνος, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2737-8, €18,00 Ο διχοτομημένος υποκόμης, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3369-6, €8,00 Γιατί να διαβάζουμε τους κλασικούς, ΔΟΚΙΜΙΑ, ISBN 96003-3574-5, €12,00 Οι αόρατες πόλεις, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-3689-Χ, €12,00 Η είσοδος οτον πόλεμο, ΤΡΙΑ ΑΦΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-3997-Χ, €10,00 ΜαρκοΒάλντο ή Οι εποχές στην πόλη, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-034012-9, €10,00

29

ΕΛΙΑΣ ΚΑΝΕΤΙ Π ά ρ τ ί κ α ι α ε ρ ο μ α χ ίε ς ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΑΓΓΛΙΑ

Μετά από τα τρία αυτοΒιογραφικά Βιβλία του, ο Κανέτι θυμάται τα χρόνια που έςησε στην Αγγλία -όπου αναγκάστηκε να καταφύγει μετά την άνοδο του ναςισμού και την προσάρτηση της Αυστρίας-, την πολυτάραχη ζωή του εκεί, τα καλύτερό του χρόνια, κατά τα οποία καταπιάστηκε και με το έργο της ςωής του, το Μάζα και εξουσία. Με την πνευματώδη και αιχμηρή γλώσσα του μας μεταφέρει στον κόσμο της αγγλικής αριστοκρατίας, στον οποίο εισχωρεί Βαθιά με την διεισδυτική ματιά του, στον κόσμο της επαρχιακής Αγγλίας, των φτωχών εμιγκρέδων, αλλά και στον κόσμο των πνευματικών ανθρώπων, καθώς ανάμεσά τους έςησε σαράντα ολόκληρα χρόνια. 0 Κανέτι μιλάει με μεγάλη ειλικρίνεια για πρόσωπα και πράγματα - γι' αυτό και ο ίδιος δεν θέλησε να δημοσιεύσει το έργο του αυτό, όσο ζούσε. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αλεξάνδρα Παύλου

ISBN 978-960-03-4355-7, σελ. 320, €18,00 Από η ς Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Η γλώσσα που δεν κόπηκε, ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ 1905-1921, ISBN 960-03-3573-7, €16,00 Ο πυρσός στο αυτί, ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ 1921-1931, ISBN 960-03-3832-9, €16,00 Το παιχνίδι των ματιών, ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ 1931-1937, ISBN 960-03-4087-0, €18,00

Οι γονείς της Γκρέιντι, ενός δεκαεφτάχρονου πλουσιοκόριτσου από τη Νέα Υόρκη, φεύγουν για ταξίδι στην Ευρώπη. Η Γκρέιντι πολιορκείται από τον Πήτερ, έναν νεαρό της κοινωνικής τάξης της, αλλά ερωτεύεται τον Κλάιντ, που κατάγεται από τη λαϊκή συνοικία του Μπρούκλιν, κ α ις ειτο δικό της ιλιγγιώδες ταξίδι, καθώς πρώτα ο έρωτας κι ύστερα η απελπισία τη μεταμορφώνουν από έφηβο σε γυναίκα. Από τα πρώτα έργα του Τρούμαν Καπότε, το Καλοκαιρινό ταξίδι, ανακαλύφθηκε πρόσφατα και κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 2006. Πρόκειται για ένα κείμενο που με την ώριμη γραφή του αποδεικνύει για άλλη μια φορά τη δύναμη και το ταλέντο που ανέδειξαντον Καπότε σε έναν από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συγγραφείς του εικοστού αιώνα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μιχάλης Μακρόπουλος

ΤΡΟΥΜΑΝ ΚΑΠΟΤΕ

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟ ΤΑΞΙΔΙ Ε Κ Δ Ο Σ Ε ΙΣ Κ Α Σ Τ Α Μ Ω Τ Η

Ε ΙΚ Ο Σ Τ Ο Σ Α ΙΩ Ν Α Σ

ISBN 978-960-03-4395-3, σελ. 160, €10,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Όταν οι προσευχές εισακούονται, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3961-9, €12,00 Όλα τα διηγήματα (1943-1982), ISBN 960-03-4139-7, €18,00 Ενψυχρώ, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4219-9, €18,00

31

Μια ιστορία έρωτα ενός Αμερικανού συγγραφέα και της γυναίκας του στις μεσογειακές ακτές της Γαλλίας και της Ισπανίας κατά τη διάρκεια ενός ατέλειωτου μήνα του μέλιτος που σημαδεύεται καταλυτικά από την παρουσία μιας νεαρής γυναίκας για την οποία νιώθουν και οι δύο ακατανίκητη έλξη. Εξιστορώντας την πορεία αυτού του ερωτικού τριγώνου ο Χέμινγουεϊ αποκαλύπτει ένα τρυφερό και ευάλωτο κομμάτι του χαρακτήρα του, που συχνά συσκοτίζεται από τη δημόοια εικόνα του. 0 Χέιμινγουεϊ άρχισε να γράφει τον Κήπο τηςΕδέμ το 1946 και τον επεξεργαζόταν κατά διαστήματα και με μεγάλα διαλείμματα για τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια. Εδώ η ερμηνεία που δίνει στον έρωτα και στην τέχνη είναι σκοτεινή και βαθιά, η φαντασία του είναι φανατικά ζωντανή και ενθουσιώδης, το γράψιμό του αριστοτεχνικό. Ο Κήπος της Εδέμ, που εκδόθηκε είκοσι πέντε χρόνια μετά το θάνατο του συγγραφέα, είναι ένα ιδιαίτερα τολμηρό και εντυπωσιακά σύγχρονο έργο. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Άννα Παπασταύρου ISBN 978-960-03-4360-1, οελ. 336, €18,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Ο γέρος και η θάλασσα, ΝΕΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ, ISBN 960-03-0182-4, €7,00 Αποχαιρετισμός στα όπλα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3746-2, €18,00 Κι ο ήλιος ανατέλλει (Φιέστα], ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3758-6, €18,00 Μια κινητή γιορτή, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-3694-6, €15,00 Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο, ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ 1, ISBN 960-03-3987-2, €22,00 Να έχεις και να μην έχεις, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3926-0, €16,00 Οι πράσινοι λόφοι της Αφρικής ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-3987-3, €20,00 Για ποιον χτυπά η καμπάνα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4141-9, €20,00 Μέσα απ’ το ποτάμι και στα δένδρα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4140-0 €18,00

32

ΜΑΡΙΟ ΒΑΡΓΚ ΑΣ ΛΙΟΣΑ Το π α λ ιο κ ό ρ ιτ σ ο

19

ΙΜυθιατόρημα)

Σε πολύ νεαρή ηλικία, ο Ρικάρντο Βλέπει να πραγματοποιείται το όνειρο που έτρεφε ενδόμυχα στη Λίμα από τότε που θυμόταν τον εαυτό του: να ςήσει στο Παρίσι. Αλλά η συνάντηση με έναν εφηβικό του έρωτα θα αλλάξει τα πάντα. Η κοπέλα, αντισυμΒατική, τυχοδιώκτρια, πραγματίστρια και ανήσυχη, θα τον τραβήξει έξω από τον μικρόκοσμο των φιλοδοξιώ ν του. Μάρτυρες ταραγμένων εποχών σε πόλεις όπως το Λονδίνο, το Παρίσι, το Τόκυο ή η Μαδρίτη, που εδώ δεν λειτουργούν ως απλά σκηνικά, οι δύο ήρωες θα δουν τις ζω ές τους να σμίγουν χωρίς να συμπίπτουν απόλυτα. Ωστόσο, αυτός ο χορός συναντήσεων και απομακρύνσεων αυξάνει την ένταση της αφήγησης σελίδα τη σελίδα, ώσπου ο αναγνώστης να γίνει ένα με τον συναισθηματικό κόσμο των πρωταγωνιστών. Δημιουργώντας μια αξιοθαύμαστη ένταση μεταξύ του κωμικού και του τραγικού, ο Μάριο Βάργκας Λιόσα γράφει μια ιστορία στην οποία ο έρωτας αποδεικνύεται απροσδιόριστος, ρευστός, με χίλια πρόσωπα, όπως η ηρωίδα του, το Παλιοκόριτσο. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μαργαρίτα Μπονάτοου

ISBN 987-960-03-4397-7, σελ. 416, €20,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Μια ιστορία για τον Μάυτα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1889-1, €15,00 Η πόλη και τα σκυλιά, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2534-0, €18,00 Το ψάρι στο νερό, ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ, ISBN 960-03-2363-1, €30,00 Τα τετράδια του Δον ΡιγοΒέρτο, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2756-4, €21,00 Η γιορτή του Τράγου, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3305-Χ, €25,00 Το πράσινο σπίτι, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3981-3, €18,00 Επιστολές σ' ένα νέο συγγραφέα, ΔΟΚΙΜΙΟ, ISBN 960-03-4053-6, €11,00 Ο παράδεισος στην άλλη γωνία, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-4147-8, €22,00

33

Το μυθιστόρημα τοποθετείται στη Χιλή και ξεκινάει λίγο πριν από το πραξικόπημα του Πινοτοέτ, για να ολοκληρωθεί αρκετά χρόνια μετά στην Ευρώπη, στο Μπλάνες, εκ εί όπου ο ίδιος ο συγγραφέας πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Πρωταγωνιστής είναι ένα αινιγματικό και σκοτεινό πρόσωπο, ο ποιητής Αλβέρτο Ρουίς-Τάγλε, ο οποίος συχνάζει σε ένα λογοτεχνικό εργαστήρι, όπως και ο αφηγητής. 0 απόμακρος ποιητής ασκεί μια παράξενη γοητεία, ιδίως στις γυναίκες της παρέας, κάποιες από τις οποίες, λίγο αργότερα, κατά την περίοδο της δικτατορίας του Πινοτοέτ, θα τις βασανίσει και θα τις δολοφονήσει. Γιατί ο Ρουίς-Τάγλε δεν είναι άλλος από τον γερμανικής καταγωγής υποσμηναγό της χιλιάνικης Αεροπορίας Κάρλος Βίντερ, τον εκκεντρικό πιλότο-ποιητή που γράφει στον χιλιάνικο ουρανό ανατρ,ιχιαστικούς στίχους παρμένους από τη Βίβλο με τον καπνό του αεροπλάνου του. Ένα αριστουργηματικό μυθιστόρημα με θέμα τη Βία, την πολιτική τρομοκρατία, τις διαπλοκές αλληλένδετων μικρόκοσμων και, κυρίως, τη σχέση της λογοτεχνίας με το

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αγγελική Αλεξοπούλου

ISBN 978-960-03-4400-4, σελ. 208, €12,00

ΣΕΣ ΑΡ ΑΪΡΑ Βαράμο ΐΔύο νουβέλες)

Τι σχέση έχουν δυο πλαστά χαρτονομίσματα με ένα ποιητικό αριστούργημα που σημάδεψε τη λογοτεχνία της Κεντρικής Αμερικής; 0 αφηγητής του Βαράμο θέλει να μας εξηγήσει πώς ένας «γραφέας τρίτης τάξεως» σε κάποιο υπουργείο, ξαφνικά θα γράψει ένα αριστούργημα. Και πώς μπορεί μια καταιγίδα να αλλάξει τη ζωή ενός ζωγράφου. Στο Ένα επεισόδιο από τη ζωή ενός ταξιδευτή ζωγράφου ο Άψα διηγείται μια αληθινή αλλά και μαγική ιστορία του 19ου αιώνα. 0 Αιρα θεωρείται το τρομερό παιδί της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας. Έχει αποκληθεί «φαινόμενο», «ο Αργεντινός Μπαλζάκ», «ηφαίστειο της αργεντίνικης λογοτεχνίας».

34

Καλοκαίρι του 2003. Ο πρωτοφανής για τα δεδομένα της Γαλλίας καύσωνας, προκαλεί το θάνατο χιλιάδων ανθρώπων, κυρίως ηλικιωμένων. Ο Αλαίν Κολμόν είναι ένας πενηντάχρονος χήρος με πολλά προβλήματα: μια κόρη παραμορφωμένη από ατύχημα, έναν πατέρα που πάσχει από Αλτσχάιμερ, ένα επάγγελμα που δεν τον ικανοποιεί πλέον, σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες. Για τον Αλαίν, ο καύσωνας θα μετατραπεί σε σκέτο εφιάλτη, όταν η μοίρα του θα διασταυρωθεί με τον Ντανιέλ, έναν άστεγο επαίτη που για να επιβιώσει αποφασίζει να ληστεύει ανύποπτους πολίτες. Οι ςωές των δύο κεντρικών ηρώων, που έχουν κοινό παρονομαστή την κακοτυχία, θα διασταυρωθούν με απρόσμενο τρόπο, λες και κάποιο σαρκαστικό πεπρωμένο θέλει να αποδείξει πως η ζωή μπορεί να ξεπεράσει κάθε φαντασία. Ο Τιερύ Ζονκέ, με απαράμιλλη αφηγηματική τέχνη, συνεπαίρνει τον αναγνώστη σ’ ένα νουάρ μυθιστόρημα γεμάτο απρόσμενες ανατροπές ως την τελευτά ία σελίδα. Σκληρό, ωμό ενίοτε, αλλά αντικρίζει την πραγματικότητα ως έχει, αγγίζοντας τα όρια της κοινωνικής μελέτης.

ΤΙ ΕΡ Υ ΖΟΝΚ Ε Ο γέρο ς μ ο υ

I

IΑστυνομικό μυθιστόρημαI

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΓιάννηςΣτρίγκος

ΖΟΝΚΕ

Από ης Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Μολόχ, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2723-8, €5,00 Μυγαλή, η δηλητηριώδης αράχνη, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3090-5, €11,00

0 ΓΕ Ρ Ο Σ Μ Ο Υ !

S

ISBN 978-960-03-6398-6, σελ. 616, €22,00

Βιγκάτα, 21 Μαρτίου του 1890. Είναι Μεγάλη Παρασκευή όταν στη μικρή πόλη συμβαίνει κάτι το περίεργο: ο Αντόνιο Πατό, διευθυντής της τράπεζας Τρινακρία, πολίτης ευυπόληπτος, σύζυγος πιστός και τρυφερός πατέρας, εξαφανίζεται κατά τη διάρκεια της παραδοσιακής αναπαράστασης της Ταφής του Χριστού. Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει τι απέγινε ο Πατό. Να είναι νεκρός ή να εξαφανίστηκε με δική του πρωτοβουλία; Να έχασε τη μνήμη του και να χάθηκε, ή μήπως έπεσε θύμα -όπως μερικοί υποψιάζονται- της σικελικής μαφίας; Ένα απολαυστικό μυθιστόρημα του Αντρέα Καμιλέρι που κινείται ανάμεσα στο κλασικό αστυνομικό έργο και την κωμωδία, δομημένο ολόκληρο με ιδιωτικές επιστολές, δημοσιεύματα του τύπου, ανακοινώσεις του επίσημου κράτους, συνθήματα στους τοίχους και κουτσομπολιά του απλού κόσμου - ένας ολόκληρος κόσμος φτιαγμένος από αναπάντεχες και εξαιρετικά διασκεδαστικές καταστάσεις. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Δήμητρα Δότση

Από η ς Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Η ροή των πραγμάτων, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2769-1, €11,00 Καπνός στον ορίζοντα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-033763-8, €13,00

I

ΑΝΤΡΕΑ

ΚΑΜΙΛΕΡΙ Η ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΠΑΤΟ

ISBN 978-960-03-6399-1, σελ. 256, €16,00

35

Γύρω στα τέλη του 18ου αιώνα, δύο νεαροί Γερμανοί ετοιμάζονται να μετρήσουν τον κόσμο. Ο ένας, ο Αλεξάντερ φον Χούμπολτ, διασχίζει ζούγκλες και στέπες, διαπλέει τον Ορινόκο, δοκιμάζει δηλητήρια, μετρά ψείρες, σέρνεται οε σπηλιές, κατακτά κορυφές ηφαιστείων και συναντά θαλάσσια τέρατα και ανθρωποφάγους. Ο άλλος, ο μαθηματικός και αστρονόμος Καρλ Φρίντριχ Γκάους, δεν μπορεί να ζήσει χωρίς γυναίκες, όμως πετάγεται από το κρεβάτι του την πρώτη κιόλας νύχτα του γάμου για να σημειώσει μαθηματικές εξισώσεις - και αποδεικνύει στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τη Γοτίγγη, ότι ο χώρος καμπυλώνει. Γερασμένοι, διάσημοι και κάπως παράξενοι, συναντιούνται στο Βερολίνο το 1828 και δίνουν το έναυσμα στο να γραφτεί ένα από τα ωραιότερα μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κώστας Κοσμάς

ISBN 978-960-03-4356-4, σελ. 304, €15,00

36

ΕΤΓΚΑ Ρ ΚΕΡΕΤ Ο Ε κ ε ίν ο ς IΔιηγήματα)

Τι νιώθει ένα κορίτσι στη Μομπάσα όταν του δίνουν ένα φιλί στο στόμα; Γιατί ένα ψάρι «που μιλάει» μένει αμίλητο και μελαγχολικό στο πιάτο του; Γιατί οι άνθρωποι που ςούσαν κάποτε στο φεγγάρι εξαφανίστηκαν, αφήνοντας πίσω τους μόνο κρατήρες; Τι κάνει ένας έφηβος όταν ανακαλύπτει ότι όσο αυτός μεγαλώνει τόσο οι γονείς του μικραίνουν; Αυτές και άλλες απορίες αναλαμβάνει να μας λύσει ο δημοφιλέστερος και σημαντικότερος Ισραηλινός συγγραφέας της νεότερης γενιάς σε μια συλλογή πανέξυπνων διηγημάτων που αντλούν τη μαγεία και τη σοφία τους από τα παιδικά παραμύθια. «Τα διηγήματα αυτά του Έτγκαρ Κέρετ είναι σκληρά, αστεία, γεμάτα δύναμη και διεισδυτικότητα, και ταυτόχρονα είναι Βαθειά ανθρώπινα, τραγικά και πολύ συγκινητικά». Άμος Ος ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μάγκυ Κοέν

ISBN 978-960-03-4444-8, σελ. 208, €12,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Ο οδηγός λεωφορείου που ήθελε να γίνει θεός ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-3668-7, €12,00 Το μπλουζ της Γάζας (μαζί με τον Ελ Γιούοεφ Σαμίρ], ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-4022-6, €12,00

37

Με ένα εξαιρετικό αισθητήριο για τον τρόπο που πρέπει να ακολουθείται στις συνεντεύξεις, ο Ίμρε Κέρτες, ο οποίος αρχικά δεν είχε απολύτως καμία πρόθεση να γράψει την αυτοβιογραφία του -πολλώ μάλλον υπό μορφή συνέντευξης-, πλέκει αριστοτεχνικά τον διπλό μίτο αυτού του βιβλίου: τηναμφίδρομη σχέση μεταξύ πραγματικότητας και μυθοπλασίας («μη πραγματικής πραγματικότητας» όπως ο ίδιος την ορίζει), μεταξύ βιωματικής εμπειρίας και καλλιτεχνικής δημιουργίας, και μεταξύ αισθητικής και αφηγηματικής δυνατότητας. 0 «Φάκελος Κ. - Μια έρευνα» αποτελεί εισαγωγή αλλά και επιτομή του συνολικού έργου του Ίμρε Κέρτες, καταδεικνύοντας τη σπουδαιότητα της γραφής στην πολυκύμαντη ςωή του νομπελίστα συγγραφέα: «Η μεγαλύτερή μου χαρά σ' αυτή τη γη ήταν εντέλειτο γράψιμο». ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιώτα Λαγουδάκου

IMPE

ΚΕΡΤΕΣ ΦΑΚΕΛΟΣ K. ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ · ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣΑΠ' ΟΛΟΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

EC ISBN 978-960-03-4438-7, σελ. 240, €15,00

Από τις Ε κδόσεις Κ αστανιώτη κυκλοφορούν: Εγώ ένας άλλος, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-3455-2, €10,00 Μυθιστόρημα ενός ανθρώπου δίχως πεπρωμένο, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3509-5, €14,00 Καντίςγια ένα αγέννητο παιδί, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3578-8, €10,00 Εκκαθάριση, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3882-5, €10,00

ΝΤ ΟΡΙ Σ Λ Ε Σ Ι Ν Γ Κ Ο ι γ ια γ ιά δ ε ς IΤέσσερις ιστορίεςΙ

Στη νουβέλα Οι γιαγιάδες δύο φίλες ερωτεύονται η καθεμία τον έφηβο γιο της άλλης. Και η σχέση αυτή θα συνεχιστεί μέχρι που οι δύο γυναίκες θα αρχίσουν να αναρωτιούνται για τα όρια της αξιοπρέπειας. Στο Η Βικτόρια και οι Στάβενι μια νέα γυναίκα γεννάει μια κόρη μιγά, κι αισθάνεται όλο και πιο απομονωμένη όσο η κόρη της μεγαλώνει εκμεταλλευόμενη τα προνόμια που έχουν οι λευκοί. Στο Η αιτία όλων αυτών παρακολουθούμε τη γέννηση καιτην παρακμή μιας αρχαίας κουλτούρας. Και στο Ο καρπός του έρωτά του ένας στρατιώτης πιστεύει ότι είναι πατέρας ενός παιδιού που γεννήθηκε από έρωτα, και δεν πείθεται με τίποτα για το αντίθετο. Τέσσερις διαφορετικές ιστορίες, ένα από τα σημαντικότερα βιβλία αυτής της εξαιρετικής ουγγραφέως. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Τόνια ΚοΒαλένκο

ISBN 978-960-03-4357-1, σελ. 400, €20,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Το πέμπτο παιδί, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0073-9, €10,00 Το καλοκαίρι πριν από το σκοτάδι, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0664-8, €8,00 Αναμνήσεις ενός επιζώντος, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1465-9, €11,00 Ο Μπεν στον κόσμο, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3364-5, €11,00

39

ΚΟ ΡΜΑΚ Μ α κ ΚΑΡΘΥ

Ένας άντρας και ο μικρός γιος του διασχίζουν μια ερειπωμένη χώρα σέρνοντας ένα καρότσι με πράγματα που αποτελούν τη μόνη τους περιουσία. Σκοπός τους να φτάσουν στη θάλασσα. Στο δρόμο τους θα συναντήσουν άλλους κουρελήδες σαν αυτούς, που είναι διατεθειμένοι να κάνουν τα πάντα για να βρουν μια σκουριασμένη κονσέρβα και λίγο νερό για να επιςήσουν. Στο τραγικό φινάλε του ταξιδιού τους μια νέα μέρα, μια νέα χώρα, μια νέα ςωή θα φανεί στον ορίζοντα. Το νέο μυθιστόρημα ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους Αμερικανούς συγγραφείς. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αύγουστος Κορτώ

ISBN 987-960-03-4486-8, σελ. 256, €15,00 Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Όλα τα όμορφα άλογα ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2845-5, €15,00 Το πέρασμα ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-31065, €23,00

40

Ο αφηγητής, που ακούει στο όνομα Ντίτερ, ένας αινιγματικός άνδρας των SS, ερευνά το παρελθόν του Αδόλφου Χίτλερ, μετά από εντολή του Χάινριχ Χίμλερ. Τι κρύβεται πίσω από το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Ντίτερ για τον μικρό Αδόλφο; Είναι πράγματι ο Χίμλερ αυτός που κινεί τα νήματα της έρευνας ή μήπως κάποια υπέρτατη σκοτεινή δύναμη; Και ποιο τρομερό μυστικό κρύβει η σχέση των γονιών του Χίτλερ; Το κάστρο στο δάσος, το πρώτο μεγάλο μυθιστόρημα του Νόρμαν Μέιλερ μετά από χρόνια, είναι ένα ψηφιδωτό από αξέχαστους λογοτεχνικούς χαρακτήρες, πλούσιο σε ανατροπές και εκπλήξεις, που αναφέρεται στο αιώνιο θέμα της μάχης του καλού με το κακό. 0 Χίτλερ του Μέιλερ δεν είναι αυτός που όλοι γνωρίζουμε, αλλά κάτι πολύ πιο μυστηριώδες και σατανικό. Η κριτική συμφωνεί ότι πρόκειται για το πιο ολοκληρωμένο και φιλόδοξο ίσως λογοτεχνικό εγχείρημα του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ιλάειρα Διονυσοπούλου

ISBN 978-960-03-4480-6, σελ. 528, €18,00 Από η ς Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Οι γυμνοί και οι νεκροί, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2827-7 €18,00 Το χρονικό της εποχής μας, ΑΦΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-3107-3, €26,50 Οι στρατιές της νύχτας, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-3469-2, €20,00 Η μάγισσα τέχνη, ΣΚΕΨΕΙΣ, ISBN 960-03-3816-7, €18,00 Ο αγώνας, ΑΦΗΓΗΜΑ, ISBN 960-03-4193-1, €16,00

41

Η σύζυγος του Έισα ΛέΒενταλ, συντάκτη ενός μικρού περιοδικού, λείπει σε ταξίδι. Μόνος στη Νέα Υόρκη που πλήττεται από καύσωνα, ο ΛέΒενταλ πρέπει να φροντίσει την οικογένεια του αδελφού του, που δουλεύει σ' άλλη πόλη και του οποίου ο μικρός γιος είναι άρρωστος. Ένα βράδυ συναντά έναν παλιό γνωστό του, τον'Ολμπι, που τον κατηγορεί πως του κατέοτρεψε τη ζωή. Στην αρχή ο ΛέΒενταλ προσπαθεί να απαλλαγεί από τον'Ολμπι, αυτός όμως γίνεται η σκιά του, μια δαιμονική οκιά που σταδιακά τον πείθει για την ενοχή του και μετατρέπει τη ζωή του σε εφιάλτη, Βυθίζοντάς τον στην παράνοια και σε φόβο. Σ' αυτό το δεύτερο μυθιστόρημά του, το οποίο οι New York Tim es χαρακτήρισαν ως «ένα ντοστσγιεφσκικό εφιάλτη γραμμένο με ασυνήθιστη δύναμη και οξυδέρκεια», ο Σωλ Μπέλοου ξεδιπλώνει ήδη όλη τη μαεστρία καιτη μεστότητα που τον έκαναν γνωστό και αγαπητό σε όλο τον κόσμο. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μιχάλης Μακρόπουλος Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Η κλοπή, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-0617-6, €6,00 Η μοναδική, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 96 0-03-2200-7, €7,00 Χέρτσογκ, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 96 0-03-2613-4, €18,00 Ραβελστάιν, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2963-Χ, €12,00 Άδραξε τη μέρα, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3744-6, €15,00 ISBN 978-960-03-4394-6, σελ. 320, €18,00

ΠΕΤ ΕΡ ΝΑΝΤΑΣ Το τ έ λ ο ς ε ν ό ς ο ικ ο γ ε ν ε ια κ ο ύ χ ρ ο ν ικ ο ύ /Μυθιστόρημα!

0 αφηγητής του μυθιστορήματος είναι ένα νεαρό αγόρι που ςει με τους παππούδες του. Ο επαναστάτης, ομιλητικός παππούς του συνηθίζει να δραπετεύει από το παρόν αφηγούμενος ιστορίες από το παρελθόν, υφαίνοντας για τον εγγονό του ένα δίχτυ από ιστορίες που ανακατεύουν τα οικογενειακά γεγονότα με Βιβλικούς και μυθικούς χαρακτήρες. Το πλαίσιο αυτό έρχεται να ενισχύσει η ιστορία του πατέρα του παιδιού, ο οποίος πρόδωσε την οικογένειά του για να θεωρηθεί στη συνέχεια προδότης και από την πολιτική εξουσία. Το τέλος ενός οικογενειακού χρονικού εκτυλίσσεται έτσι οε ομόκεντρους κύκλους, δημιουργώντας μια δική του πραγματικότητα, τόσο επάνω στην απλή καθημερινότητα της παιδικής ηλικίας όσο και στις δαιδαλώδεις πολιτικές ανακατατάξεις της Ουγγαρίας της δεκαετίας του '50. Ένα μυθιστόρημα που θεωρήθηκε σε όλο τον κόσμο το αριστούργημα της σύγχρονης ουγγρικής λογοτεχνίας. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μανουέλα Μπέρκι

ISBN 978-960-03-4358-8, σελ. 224, €14,00

42

Ο πρώην αστυνομικός Μάριο Κόντε διατηρεί στη μνήμη του εκείνο το απόγευμα οτο ψαροχώρι Κοχίμαρ, το 1960, όταν, παιδάκι ακόμα, με τον παππού του να τον κρατάει από το χέρι, είχε την ευκαιρία να δει από κοντά τον μυθικά Βορειοαμερικανό που ζούσε στην Κούβα: τον συγγραφέα Έρνεστ Χέμινγουεϊ. Σαράντα χρόνια αργότερα, ένας τυφώνας ξεριζώ νει ένα αιωνόβιο δέντρο στον κήπο του σπιτιού του Χέμινγουεϊ, στην Αβάνα, και φέρνει στην επιφάνεια ένα πτώμα. Έχοντας μια σχέση αγάπης και μίσους με τον Χέμινγουεϊ, ο Κόντε αποδέχεται την πρόταση των πρώην συναδέλφων του να ασχοληθεί με την υπόθεση. Οι εκπ λήξεις διαδέχονται η μία την άλλη, και είναι πολλές, θα μάθει άραγε ποτέ την αλήθεια; θα μάθει τι πραγματικά συνέβη εκείνο το Βράδυ του Οκτωβρίου του 1958; θα μάθει τι σχέση είχε, ή δεν είχε, ο Χέμινγουεϊ με το μυστηριώδες και επικίνδυνο πτώμα; θα καταφέρει τελικά ο Κόντε να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με τον διάσημο συγγραφέα και να ξεφ ύγει από όλα όσα τον στοιχειώνουν;

ΛΕΟΝΑΡΔΟ ΠΑΔΟΥΡΑ Α ν τιό ς , Χ έ μ ιν γ ο υ ε ϊ IΑστυνομικό μυθιστόρημαΙ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κώστας Αθανασίου

ISBN 978-960-03-4393-9, σελ. 192, €12,00

Η Τσελέστε είναι δεκάξι χρόνων. Τα απογεύματα Βγαίνει από το σπίτι, πηγαίνει στην παραλιακή, στέκεται στο συνηθισμένο της σημείο και περιμένει πελάτες. Βλέποντάς την άβαφη και ντυμένη τόσο απλά, δύσκολα σου περνάει από το μυαλό ότι βρίσκεται εκεί γι’ αυτό το λόγο. Τα αυτοκίνητα περνούν από δίπλα της, κόβουν ταχύτητα. Ο ΝτάΒιντε είναι ένας νέος άντρας, μοναχικός. Επιτυχημένος ποινικολόγος. Μια μέρα βγαίνει από το σπίτι με ένα μεγάλο σακίδιο στην πλάτη. Έχει μέσα το πτώμα ενός κοριτσιού. Η Τσελέστε τον ακολουθεί. Ένα κορίτσι κι ένας δολοφόνος ενώνονται μ' ένα μοναδικό δεσμό, φτιαγμένο από σιωπές, κινήσεις και μυστικά. Σε ένα κρεσέντο έντασης, οι ζω ές τους γίνονται, αθόρυβα, η μια καθρέφτης της άλλης. Μέχρι το τέλος. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΕλένηΤουλούπη

Από η ς Ε κδόσεις Καστανίώτη κυκλοφορεί: Εγκλήματα (συμμετοχή), ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-034138-9, €20,00

ISBN 978-960-03-4401-1, σελ. 208, €12,00

43

Έχοντας μόλις δολοφονήσει την ερωμένη του,ο Λόιαλ Μπλαντ, πρωτότοκος γιος μιας πολυμελούς οικογένειας της αμερικανικής υπαίθρου, φεύγει για πάντα από το σπίτι του, αυτοεξόριστος σαν σύγχρονος Κάιν. Μέσα από διαδοχικές διαψεύσεις, ήττες, και την απέραντη μοναξιά που τον στοιχειώνει σαν Ερινύα για το κρίμα του, ο Λόιαλ διατρέχει το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα στους αντίποδες του αμερικάνικου ονείρου, ενώ οι δικοί του, το αίμα του που μόλυνε με αίμα, ακολουθούν κι αυτοί παράλληλες πορείες μοναξιάς και συντριβής, χωρίς ποτέ οι μοίρες τους να συγκλίνουν. Μια συγκλονιστική σάγκα γύρω από το οικείο μοτίβο της ερημιάς και του ανθρώπινου πόνου, γραμμένη από τη μοναδική άξια διάδοχο του Φώκνερ. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αύγουστος Κορτώ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣΑΠ' ΟΛΟΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

EC ISBN 987-960-03-4-363-2, σελ. 480, €20,00

Από τις Ε κδόσεις Καστανίώτη κυκλοφορούν: Εγκλήματα με ακορντεόν, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-2276-7, €21,00 Το μυστικό του Brokeback Mountain, ''ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ, ISBN 960-03-6161-3, €16,00

Όταν η διάσημη δικηγόρος Βενέτσια Όλντριτς αναλαμβάνει να υπερασπίσει τον Γκάρυ Ας, που κατηγορείται για το φόνο της θείας του, όλοι πιστεύουν ότι θα προσθέσει ακόμα μια επιτυχία στο ενεργητικό της. Τέσσερις εβδομάδες όμως αργότερα η Όλντριτς θα βρεθεί δολοφονημένη και η αστυνομία, έκπληκτη, θα ανακαλύψει ότι οι ύποπτοι για το φόνο της δικηγόρου είναι πολλοί: πελάτες, συνάδελφοι, η οικογένειά της - ακόμα και ο εραστής της. Στο μεταξύ ένας δεύτερος άγριος φόνος περιπλέκει ακόμα περισσότερο τα πράγματα... ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ερρίκος Μπαρτςινόπουλος

ISBN 987-960-03-4421 -9, σελ. 528, €20,00^ Από τις Ε κδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν: Τεχνάσματα και επιθυμίες, ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-3335-1, €20,00 Η αίθουσα φόνων, ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-0 3-4 163-Χ, €22,00 θάνατος στην Ιερατική Σχολή, ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 978-960-03-4423-3, €20,00Ε

45

Ο Ρούντολφ Κέρκχοβεν, ένας «τεχνολόγος χημικός» που μόλις αποφοίτησε από το Πολυτεχνείο του Ντελφτ, φεύγει το 1871 για τις Ανατολικές Ινδίες. Εκεί θα γνωρίσει τη Γιένι, θα την παντρευτεί και θα κάνει παιδιά. Ταυτόχρονα θα πάρει μια άγονη έκταση και θα τη μετατρέψει σε μια μεγάλη φυτεία τσαγιού. Γύρω του ένας κόσμος που προσπαθεί να εισαγάγει ευρωπαϊκές συνήθειες οε μια χώρα όπου παραμένει στην κατάσταση όπου βρισκόταν για αιώνες πολλούς, και που συχνά εκδικείται αυτή την αποικιοκρατική εισβολή - η Γιένι θα οδηγηθεί στο μαρασμό και από εκ εί στην αυτοκτονία γιατί δεν θα μπορέσει να προσαρμοστεί στη ζωή που καλείταινα ζήσει. Ιστορία μιας οικογένειας και ταυτόχρονα ιστορία ενός κόσμου που ζει στο μυστηριώδες τοπίο της Δυτικής ΙάΒα, το Βιβλίο αυτό θεωρείται από τα καλύτερα της Χέλα Χάασε, της σπουδαίας Ολλανδής συγγραφέως, η οποία ειδικεύτηκε στο καλό ιστορικό μυθιστόρημα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Γιάννης Ιωαννίδης

ISBN 978-960-03-4359-5, σελ. 416, €16,00

ΤΟ ΜΑΣ ΧΥΡ ΛΙ Μ ΑΝ

0 βιβλιοθηκάριος ενός εκκλησιαστικού ιδρύματος, ένας σεβάσμιος υψηλόβαθμος ιερωμένος, φ ιλοξενεί κατά τη διάρκεια ενός ατέλειωτου καλοκαιριού τον ανιψιό του. Για να προστατευθείτο πολύτιμο πάτωμα της μπαρόκ βιβλιοθήκης, αναθέτει στο αγόρι να μοιράζει τσόχινες παντόφλες στους επισκέπτες. Ο δεκατριάχρονος αντιλαμβάνεται σύντομα ότι με τη δουλειά που έχει αναλάθειτου ανοίγονται δύο καινούργιοι κόσμοι, ο κόσμος των βιβλίων και αυτός του άλλου φύλου. Μαγεμένος αρχίζει να διαβάζει, αλλά και να ρίχνει ντροπαλά βλέμματα κάτω από τις φούστες των επισκεπτριών που πρέπει να φορέσουν τις παντόφλες που τους προσφέρει ο ίδιος. Η δεσποινίς Σταρκ, η οικονόμος του Βιβλιοθηκάριου, δε Βλέπει με καλό μάτι την ιδιαίτερη προθυμία του. Ξεκινάει έτσι ανάμεσα στο «παπαδοπαίδι των παντοφλών» και στην οικονόμο ένας αθόρυβος πόλεμος που μέχρι το τέλος του καλοκαιριού μετατρέπεται σε κρυφό έρωτα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Νόρα Πυλόρωφ-Προκοπίου

ISBN 978-960-03-4362-5, σελ. 208, €12,00

46

Στο μυθιστόρημα Πατέρες καί προπάτορες προβάλλονται γεγονότα που σημάδεψαν τη Σερβία απάτην ίδρυση του Βασιλείου των Νοτίων Σλάβων μέχρι και την κατάληψη της εξουσίας στη Γιουγκοσλαβία από τον Τίτο (1945). 0 αναγνώστης παρακολουθεί τη ζωή του καθηγητή ΣτέΒαν ΜεντάκοΒιτς, της Αγγλίδας γυναίκας του Ελιςαμπέτα και του γιου τους Μιχάιλο, ο οποίος δεν παύει να διαφωνεί με τις ιδεολογικές απόψεις του πατέρα του. Η ευρωπαϊκή κουλτούρα του ΣτέΒαν θα έρθει σε διάσταση με τις παραδοσιακές αξίες της αγροτικής σερΒικής κοινωνίας, και η πορεία της οικογένειας θα είναι τραγική. Ένα από τα σπουδαιότερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν στα τέλη του εικοστού αιώνα στα Βαλκάνια, το Πατέρες καί προπάτορες αφ ηγείται με αριστουργηματικό τρόπο πράγματα που δύσκολα μπορούν να κατανοήσουν οι Δυτικοευρωπαίοι, αλλά που εύκολα μπορούν να νιώσουν οι'Ελληνες και οι άλλοι Βαλκάνιοι, αποδεικνύοντας ότι τελικώς υπάρχει λογοτεχνία με κοινά βαλκανικά χαρακτηριστικά. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κώστας Αθανασίου ΣΛΟΜΠΟΝΤΑΝ Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί: Φόνος εκ προμελέτης, ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ, ISBN 960-03-1908-1, €11,00

ΣΕΛΕΝΙΤΣ

ΠΑΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΠΑΤΟΡΕΣ

ISBN 978-960-03-4236-9, σελ. 400, €22,00

1852:0 Γκωτιέ αποβιβάζεται στην Κωνσταντινούπολη, όπου και θα παραμείνει εβδομήντα μέρες ως ταξιδιωτικός απεσταλμένος της εφημερίδας Ο Τύπος. Οι επιφυλλίδες που δημοσιεύει εκείνη την περίοδο φανερώνουν έναν Γκωτιέ που περισσότερο ατενίζει και ονειροπολεί παρά παρατηρεί και στοχάζεται. Η Κωνσταντινούπολη του Γκωτιέ, διαποτισμένη από μια έντονη νοσταλγία για έναν κόσμο που σβήνει, μοιάζει φιλοτεχνημένη μάλλον από το χρωστήρα ενός ζωγράφου παρά από την πένα ενός συγγραφέα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έρση Μπομπολέση

ΘΕΟ ΦΙΛΟ Σ ΓΚΩ ΤΙΕ Κ ω ν σ τ α ν τιν ο ύ π ο λ η

ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΓΚΩΤΙΕ

Κωνσταντινούπολη

ISBN 978-960-03-6665-5, σελ. 368, € 1 5,00Ε

47

Φ ΡΑΝΚ Σ Ε Τ Σ ΙΝ Γ Κ Το σ μ ή ν ο ς ΐΜυθίατόρημαΙ

Φ P A N K

TO ΣΜΗΝΟΣ Σ ε τ ς ιν γκ

ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ

Τσουνάμι καταστρέφει τις πόλεις της βόρειας Ευρώπης, φονικές μέδουσες ερημώνουν τις παραλίες της Αυστραλίας, μολυσμένα καβούρια -φορείς μιας ανίατης αρρώστιας- κατακλύξουν το υδροδοτικό σύστημα της Νέας Υόρκης αποδεκατίςοντας τον πληθυσμό, εκατομμύρια τερατώδη σκουλήκια αποσταθεροποιούν τον Βυθό στις ακτές της Νορβηγίας, φάλαινες επιτίθενται σε πλοία και τα βυθίζουν. Η ανθρωπότητα δέχεται μια συντονισμένη και μαζική επίθεση. Η βασική διαχωριστική γραμμή μεταξύ ανθρώπων και ζώων έχει χαθεί: τα ζώα έχουν αποκτήσει ξαφνικά συνείδηση του εαυτού τους και στρέφονται εναντίον του ανθρώπινου είδους με σκοπό την εξόντωσή του. Είναι όμως έτσιτα πράγματα; Μήπως υπάρχει κάποιος σκοτεινός Νους που οργανώνει και συντονίζει τον εφιάλτη; Οι επιστήμονες αναγκάζονται να παραδεχτούν ότι ο άνθρωπος τελικά ξέρει για τον πλανήτη Γη πολύ πιο λίγα πράγματα από όσα ξέρει για το Διάστημα. Ένα εκπληκτικό οικολογικό θρίλερ, το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό μπεστ σέλερ της τελευταίας δεκαετίας, που πούλησε στη Γερμανία μέσα σε τρία χρόνια πάνω από 2.500.000 αντίτυπα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣτέφανοςΤςανετάτος

ΜΠΕΣΤ 1 ISBN 987-960-03-4265-9, σελ. 1024, €22,00

Γιώργος Π. Σταματίου Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΣΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ

Γεώργιος Εμμ. Στεφανάκης ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗ ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΕΝΗ ISBN 978-960-03-4411-0, σελ. 656, €30,00

49

ΘΟΔΩΡΟΣ ΚΑΡΖΗΣ Η β λ α κ ε ία ω ς π α ρ ά γ ω ν το υ α ν θ ρ ώ π ιν ο υ β ίο υ Η βλακεία είναι μια ιδιότητα υπερταξική, υπερεθνική και διαπολιτισμική, που ενδημεί στις πέντε ηπείρους του πλανήτη και στα εκατόν ενενήντα δύο κράτη-μέλη του ΟΗΕ. Διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας: στην πολιτική, την επιστήμη, τη θρησκεία, στον κοινωνικό, το δημόσιο και τον ιδιωτικό Βίο. Με τη διαρκή παρουσία της και την καταλυτική επιρροή της στις πράξεις και τις ενέργειες ανθρώπων και λαών, καταλήγει να σχεδιάζει αυτό τούτο το ιστορικό γίγνεσθαι της ανθρωπότητας. Κάτι που γίνεται ακόμη εμφανέστερο αν αναλογιστούμε ότι, στην αιώνια διαπάλη μεταξύ ευφυΐας και Βλακείας, εκτός από τον κόσμο των εκ γενετής και εκ παιδείας Βλακών, σχεδόν δεν υπάρχει ούτε και ευφυής άνθρωπος που να μην έχει διαπράξει στη ζωή του μερικές από τις λεγάμενες «Βλακείες». Όλα αυτά αποτελούντο θέμα της πρωτότυπης και ανατρεπτικής σατιρικής πραγματείας του Θόδωρου Καρζή, όπου, μέσα από μια οιονεί «ιστορία της Βλακείας» αναδεικνύεται και παρελαύνει το κωμικοτραγικό καρναβάλι του σύγχρονου κόσμου.

ΕΚΔΟΣΕΙΣΚΑΣΤΑΝΙΠΤΗ ISBN 978-960-03-4371 -7, σελ. 224, €15,00 Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορεί: Η σάτιρα και η παγκόσμια ιστορία της, ISBN 960-03-4028-5, €30,00

50

Ένα μοναδικό ΒιΒλίο-ντοκουμέντο της καθηγήτριαςτου Πανεπιστημίου της Ευρώπης Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ. Με αδιαπραγμάτευτο, υψηλής θερμοκρασίας, εθνικό φρόνημα και λέξεις Βαπτισμένες στις διαυγέστερες και διαχρονικότερες πηγές του ελληνικού λόγου, η γνωστή Βυςαντινολόγος μάς κοινωνεί και μας μυεί σε θέματα και προβλήματα του εικοστού και του εικοστού πρώτου αιώνα. Μια μοναδική σε Βάθος και πλάτος γνώση της ιστορίας και του πολιτισμού επιτρέπει στη διαρκώς εν εγρηγόρσει συνείδηση της Ελένης ΓλύκατςηΑρβελέρ να διατυπώνει κρίσεις και θέσεις οριστικές για την εποχή μας και τις αγωνίες της. Το Βιβλίο αυτό αποτελεί μια περιδιάβαση σε ζητήματα που απασχολούν κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, όποιο κι αν είναι το μετερίζι του, πανεπιστημιακό, πολιτικό, φοιτητικό ή διδασκαλικό έδρανο, δημοσιογραφική εμπροσθοφυλακή ή απλά καθημερινή αναγνωστική ανηουχία. Ενδεικτική παραμένει η αναφορά ορισμένων τίτλων που περιλαμβάνονται στο Βιβλίο Πολιτισμός και ελληνισμός, όπως «Τέχνη και Επιστήμη», «Ελληνισμός και διασπορά», «Ελλάδα και Ευρώπη», «Ιατρική και ανθρωπισμός», «Παιδεία και επιστημονική έρευνα».

ΕΛΕΝΗ ΓΛΥΚΑΤΖΗ-ΑΡΒΕΛΕΡ Π ο λ ιτ ισ μ ό ς κ α ι Ε λ λ η ν ισ μ ό ς Προσεγγίσεις

ΕΛΕΝΗ ΓΛΥΚΑΤΖΗ-ΑΡΒΕΛΕΡ

Πολιτισμός και Ελληνισμός Προσεγγίσεις

ISBN 978-960-03-4478-3, σελ. 264, €20,00

0 αναγνώστης αυτής της εκλογής από τις επιφυλλίδες του Θανάση θ. Νιάρχου, θα αντιληφθεί ότι πέρα από την εβδομαδιαία παρουσία του στην εφημερίδα και την υποχρέωσή του να γεμίζει τη στήλη, βγαίνει μια καθόλου αποσπασματική εικόνα της καθημερινής εξαθλίωσης που περνά από δίπλα μας απαρατήρητη ή που θέλουμε να μην την παρατηρούμε. Με αφορμή την παράθεση μικρών στιγμιοτύπων, ο επιφυλλιδογράφος ξεδιπλώνει ένα δριμύ «κατηγορώ» τόσο για την πολιτεία όσο και για τον απλό πολίτη που νωθρά δέχεταιτα όσα συμβαίνουν γύρω του. Δεν πρόκειται για ένα απλό ρεπορτάζ το οποίο ασκεί ένας ευσυνείδητος δημοσιογράφος, ούτε για την εκλεκτική ματιά ενός ποιητή -έχει άλλωστε θητεύσει στην Ποίηση-, αλλά για μια αλληλουχία γεγονότων της οποίας το εύρος ξεπερνά το αστυνομικό δελτίο κατγίνεται νωπογραφία, γκράφιτι, καταγγελία, θα πίστευε κανείς ότι στη θέση ενός αριστοκρατικού Μονταίνιου, έχουμε έναν λαϊκό συγγραφέα που απεικονίζει τον ανθρώπινο πόνο στις πιο πεζές εκφάνσεις του, συλλογίζεται πάνω σ' αυτόν, για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «αυτοί που Βασανίζονται μας μαθαίνουν τα περισσότερα».

Θ ΑΝΑΣΗΣ θ . ΝΙΑΡΧΟ Σ Η δ υ σ τ υ χ ία μ ά ς κ ά ν ε ι ε υ γ ε ν ε ίς ΠΡΟΛΟΓΟΣ Μένης Κουμανταρέας

ΘΑΝΑΣΗΣ Θ. ΝΙΑΡΧΟΣ

Η δυστυχία μάς κάνει ευγενείς

ΜΕΝΗΣ ΚΟΥΜΑΝΤΑΡΕΑΣ

ISBN 978-960-03-4449-3, σελ. 256, €18,00

51

ΠΑΝΟΣ ΓΕ ΡΑ Μ Α Ν Η Σ Η ζ ω ή μ ο υ έ ν α τρ α γ ο ύ δ ι ΠΡΟΛΟΓΟΣ Λεύτερης Παπαδόηουλος

Η ζωή μου ένα τραγούδι

■

Το λαϊκό τραγούδι χρωστάει πολλά στον Πάνο Γεραμάνη. Ήταν ο άνθρωπος που το στήριξε με όλες του τις δυνάμεις. Αγάπησε όλους εκείνους τους αφανείς δημιουργούς και τους έφερε στο φως, δίχως να υπολογίζει ποτέ το κόστος και αδιαφορώντας για τις επιθυμίες των δισκογραφικών εταιριών. Γι' αυτό και οι άνθρωποι του λαϊκού τραγουδιού αυτή την αγάπη τού την ανταπέδωσαν αληθινά. Ήταν ακόμη μαθητής όταν πήρε για πρώτη φορά συνέντευξη από τον Βασίλη Τσιτσάνη και τον Στέλιο Καζαντζίδη. Από τότε και μέχρι το τέλος της ζωής του πήρε συνεντεύξεις από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες του ελληνικού τραγουδιού: 0 Μίκης θεοδωράκης, ο Σταύρος Ξαρχάκος, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Βασίλης Τσιτσάνης, η Γιώτα Λύδια, η Πόλυ Πάνου, ο Γιώργος Μητσάκης, είναι μόνο μερικοί από τους πολλούς πρωταγωνιστές αυτού του έργου ζωής. Η ζωή μου ένα τραγούδι είναι ένα Βιβλίο που ο Πόνος Γεραμάνης το ήθελε πολύ. Ένα Βιβλίο αναφοράς που τελικά εκδίδεται ως πολύτιμη μαρτυρία για τη λαϊκή μας μουσική, αλλά και ως μοναδική αναπαράσταση της ιστορίας της.

ISBN 978-960-03-4375-5, σελ. 496, €30,00

ΡΩΜΟΣ Φ ΙΛΥΡΑΣ Η ζω ή μου ε ι ς το Δ ρ ο μ ο κ α ΐτ ε ιο ν (Και άλλα αυτοβιογραφικά]

0 Ρώμος Φιλύρας [1888-1942) είναι κυρίως γνωστός ως ποιητής, αν και από το 1939, οπότε κυκλοφόρησαν σε έναν τόμο οι ποιητικές του συλλογές, το ποιητικό του έργο παραμένει ανεύρετο, ενώ δεν έχει εκτιμηθεί όσο θα έπρεπε και η αξιόλογη αφηγηματική δημιουργία του. Στο Βιβλίο αυτό περιλαμβάνονται ένα αφηγηματικό κείμενο, Ο θεατρίνος της ζωής, που κυκλοφόρησε αυτοτελώς το 1916, και δύο άλλα αυτοβιογραφικά κείμενα: Η ζωή μου εις το Δρομοκαΐτειον, με προφανές το παραληρηματικό στοιχείο, και Η παράδοξη αυτοβιογραφία μου, η οποία κυκλοφορεί για πρώτη φορά εδώ ενταγμένη σε τόμο. Και τα τρία φανερώνουν μια εσωτερική οργανική συνοχή και ενότητα. Επικοινωνούν μεταξύ τους μέσω του νήματος της αυτοβιογραφίας. Το αυτοβιογραφικά στοιχείο στην περίπτωση του διηγήματος είναι συγκαλυμμένο, με την επιλογή τηςτριτοπρόσωπης αφήγησης. Στις αμιγώς αυτοβιογραφικές σελίδες πάλι ξετυλίγεται απροκάλυπτα σε άμεσο αυτοαναφορικό λόγο. Αλλά και οι δύο αυτοβιογραφίες με τη σειρά τους επικοινωνούν και με το ποιητικό έργο του Φιλύρα, καθώς παρουσιάζουν κοινά με αυτό μοτίΒα, ενώ παράλληλα προβάλλει έκδηλο το στοιχείο της λογοτεχνικότητας, με στοιχεία μοντερνισμού πριν από τον μοντερνισμό. ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ-ΠΡΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΛΕΓΟΜΕΝΑ: Γιάννης Παπακώστας ISBN 978-960-03-4455-4, σελ. 192, €14,00

52

Οι Αμερικανοί θεωρούν συχνά ότι ο παγκόσμιος ρόλος των ΗΠΑ είναι ευεργετικός και πως κανείς δεν αμφισβητεί την κυρίαρχη θέση τους, όμως άλλα κράτη, που ανησυχούν όλο και περισσότερο για την κυριαρχία των ΗΠΑ, αρχίζουν να μετατρέπουν τις ανησυχίες τους σε πράξεις. Σ' αυτό το καλαίσθητο και προκλητικό βιβλίο ο διάσημος μελετητής ΣτίΒεν Γουόλτ αναλύει τις διάφορες στρατηγικές αντίστασης στην ηγεμονία των ΗΠΑ, τις οποίες αναπτύσσουν ποικίλα κράτη προκειμένου να αντικρούσουν τη δύναμη των ΗΠΑ ή να τηντιθασεύσουν για τους δικούς τους σκοπούς. Αυτές οι αντιδράσεις θέτουν περιορισμούς στην ικανότητα των Ηνωμένων Πολιτειών να πραγματοποιούν τους στόχους της εξωτερικής πολιτικής τους και μπορεί τελικά να υπονομεύσουν την ηγεμονία τους. Για να αποτρέψουν αυτή την εξέλιξη, υποστηρίζει ο Γουόλτ, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να υιοθετήσουν μια διαφορετική εξωτερική πολιτική, η οποία να είναι πιο ευπρόσδεκτη ή έστω ανεκτή από τα άλλα κράτη, και όχι μια πολιτική η οποία ενισχύει τους φόβους που τους προκαλεί η αμερικανική ισχύς.

Σ Τ ΙΒ Ε Ν Μ. ΓΟΥΟΛΤ Σ τ ρ α τ η γ ικ έ ς α ν τ ίσ τ α σ η ς σ τ η ν η γ ε μ ο ν ία τ ω ν Η Π Α ΠΡΟΛΟΓΟΣ Νίκος Κοτςιάς ΕΚΔΟΣΕΙΣΚΑΓΤΑΗίαΤΗ

J jp Q T n y \n |

| αντιοταοπδ

‘^ηγεμονία των^ΠΑ

ΨΛ

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ελένη Αστεριού

ISBN 978-960-03-4353-3, σελ. 384, €38,00

Η ως ενιαία θεωρούμενη Δύση είναι διασπασμένη. Ομως δεν προξένησε τη διάσπαση αυτή ο κίνδυνος της διεθνούς τρομοκρατίας, αλλα η πολιτική της κυβέρνησης των ΗΠΑ, που αγνοεί το Διεθνές Δίκαιο, εκτοπίζει τα Ηνωμένα Έθνη στο περιθώριο και αψηφά την ρήξη με την Ευρώπη. Η διάσπαση διασχίζει και την Ευρώπη και την Αμερική. Στη Γερμανία, η απομάκρυνση της αμερικανικής κυβέρνησης και των ελίτ από τις δικές τους παραδόσεις επιδρά ως δοκιμασία. Η χημική ένωση στην οποία συνίστατο ο δυτικός προσανατολισμός της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, από την εποχή του Αντενάουερ, αποσυντίθεται σήμερα στα δύο της στοιχεία: Η οπορτουνιστική προσαρμογή στην ηγεμονική δύναμη, διαχωρίζεται σαφώς από τη διανοητική και ηθική προσήλωση σε θεμελιώδεις αρχές και βασικές πεποιθήσεις ενός δυτικού πολιτισμού. Στο εβδομηκοστό πέμπτο έτος της ηλικίας του, ο πολιτικός διανοητής ΓιούργκενΧάμπερμας αποδεικνύεται λαμπρός αναλυτής και εμψυχωτής της δημοκρατίας και του ευρωπαϊκού πνεύματος. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αναστασία Δασκαρόλη

ISBN 978-960-03-4352-6, σελ. 264, €22,00

53

ΤΑΚΕΙΜΕΝΑΤΟΝΛΑΟΝ

Ερωτικά ποιήματα της Σανσκριτικής

Η ινδική ποίηση που γράφτηκε στη σανσκριτική γλώσσα συνιστά μέρος μιας σπουδαίας λογοτεχνίας, η οποία έχει τα δικά της ιδιαίτερα κριτήρια. Η σανσκριτική μιλιόταν στη Βόρεια Ινδία από το 500 π.Χ. και ήταν γλώσσα των μορφωμένων, που τη μάθαιναν ως δεύτερη, μετά την καθημερινή, προφορική γλώσσα. «Σανσκριτικό» σημαίνει εκλεπτυσμένο, τελειοποιημένο. Πρόκειται για μια γλώσσα εντυπωσιακά καλλιεργημένη, με τεράστιο λεξιλόγιο, με πολλά πραγματικά και χωρίς υφολογικές διαφοροποιήσεις συνώνυμα και με μεγάλες δυνατότητες πύκνωσης, οι οποίες οφείλονται στον κλιτικό της πλούτο, στις μεγάλες δυνατότητες σύνθεσης και στις καλλιεργημένες συμβάσεις της, χαρακτηριστικά ιδιαίτερα αποδοτικά στην ποίηση. Τα ερωτικά ποιήματα της σανσκριτικής που έχουν επιλεγεί για αυτό το Βιβλίο είναι δημιουργήματα αφενός της ινδικής πνευματικότητας αλλά και αφετέρου μιας ερωτικής διάθεσης εντελώς ξεχωριστής, η οποία ενυπάρχει μέχρι σήμερα στην ινδική κουλτούρα ως κύριο συστατικό. ΕΠΙΛΟΓΗ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Σωκράτης Λ. Σκαρτσής

ISBN 978-960-03-4374-8, σελ. 80, €8,00

Σε αυτό το Βιβλίο παρουσιάζονται σημαντικοί Κινέζοι ποιητές της μόνωσης: Ποιητές που πραγματοποιούσαν ένα όνειρο όταν απαλλάσσονταν από τις ανάγκες της δημόσιας υπηρεσίας, άλλοι που ξέφευγανγια λίγο από τη συμβατική ζωή ή βρίσκονταν σε αναγκαστική μόνωση, κάποιοι πιο αποφασιστικοί για ανυπότακτες συμπεριφορές και κάποιοι ολότελα επαναστατικοί και αδιάφοροι για κάθε τυπικό κοινωνικό ή πνευματικό όρο. Στην κλίμακα αυτώντων ποιητών εκφράζεται μια ιδιαίτερη στάση ζωής. Πρόκειται για ποίηση πνευματικά επίκαιρη και ριζοσπαστική, προπαντός γιατί συνιστά μια πρόταση αντιμετώπισης της κοινωνικής ζωής όταν αυτή αφαιρεί από το πρόσωπο τις δυνατότητες αυτοπραγμάτωσής του. ΕΠΙΛΟΓΗ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Σωκράτης Λ. Σκαρτσής

ISBN 978-960-03-4373-1, σελ. 144, €10,00

54

ΚΩΣΤΑΣ Δ ΗΜ ΗΤΡΑΚΟ ΠΟ ΥΛΟ Σ Ψ ά ρ ε μ α - Ψ ά ρ ια - θ ά λ α σ σ α

Το βιβλίο προσεγγίζει την πολυδιάστατη σχέση και την πολυσύνθετη απασχόληση του ανθρώπου με τη θάλασσα, τα οφέλη και τους κινδύνους της, που σημάδεψαν τη ζωή καιτην εξέλιξή του από τα προϊστορικά χρόνια. 0 ψαράς, προϊόν ενός ανοίκειου αρχικά για τον άνθρωπο περιβάλλοντος, κατάφερενα προσαρμοστεί καινα δαμάσει το υγρό στοιχείο, αντιμετωπίζοντας τη θάλασσα με δέος και σύνεση. Αυτή του χάρισε τροφή, πλούτη, υλικά αλλά και πνευματικά, μαθαίνοντάς τον να χρησιμοποιεί το μυαλό του, προκαλώντας το θάρρος του σε αγώνες καθημερινούς καιγνωρίζοντάςτου ταυτόχρονα νέους τόπους και διαφορετικούς ανθρώπους. 0 ψαράς και η θάλασσα, οι συνήθειες των ψαριών, τα δολώματα, οι ψαρότοποι και οι διάφοροι τρόποι ψαρέματος αναλύονται μέσα από εμπειρίες παλαιών ψαράδων και θαλασσινών. 0 Βυθός, το κύμα, τα ρεύματα, οι παλίρροιες, τα καιρικά φαινόμενα, το πάστωμα των ψαριών, το κάπνισμά τους, μαζί με πολλές παραδοσιακές συνταγές μαγειρικής Συριανών ψαράδων, κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον κάθε αναγνώστη και ειδικά του νέου ψαρά.

ISBN 978-960-03-3982-6, σελ. 306 και 16 έγχρωμες, €20,00

ΣΚΕΨΟΥ ΜΑΖΙ

ΜΟΥ

Οσκάρ Μπρενιφιέ ΣΧΕΔΙΑ ΠασκάλΛεμέτρ Η ΓΝΩΣΗ! ΤΙ ΕΙΝΑΙ; ISBN 960-03-4271-0, σελ. 96, €16,00 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έφη Πυρπάοου

Η ΣΕΙΡΑ «ΣΚΕΨΟΥ ΜΑΖΙ ΜΟΥ», ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟΥΣ ΠΑΙΔΙΚΟΥΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ, ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ ΝΕΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΨΑΧΝΟΥΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΣΟΒΑΡΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ, ΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ. ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΠΙΣΗΣ ΜΙΑ ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΑΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΟΥΣ ΠΟΥ Οσκάρ Μπρενιφιέ ΣΧΕΔΙΑ Φρεντερίκ Μπεναλιά Η ΣΥΜΒΙΩΣΗ! ΤΙ ΕΙΝΑΙ; ISBN 960-03-4270-3, σελ. 9ι ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έφη Πυρι

56

ΠΡΟΤΙΜΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗ ΓΝΩΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ

ΜΕ ΛΕΝΕ. . . Νούρια Μπάρμπα ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Χαβιέρ Σαλομό ΜΕ ΛΕΝΕ... ΜΑΡΚΟ ΠΟΛΟ ISBN 960-03-4247-4, σελ. 66, €8,00 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κατερίνα Τξωρίδου «Είμαι σίγουρος ότι κι εσείς, αν σας πρόσφεραν ένα τέτοιο ταξίδι, θα θέλατε να πάτε, αλλά νομίςω ότι λίγοι άνθρωποι είχαν την ευκαιρία να δουν όλα αυτά τα πράγματα και γι' αυτό θέλω να σας τα διηγηθώ. Έτοι θα μπορέσετε να γνωρίσετε λίγο καλύτερα τον πλούτο και την ποικιλία των λαών, των πολιτισμών και των θρησκειών που υπάρχουν στον κόσμο και να θαυμάσετε ό,τι σπουδαίο υπάρχει στον καθένα».

Τζόρντί Καμπρέ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Βίκτορ Εσκαντέλ ΜΕ ΛΕΝΕ... ΙΟΥΛΙΟ ΒΕΡΝ ISBN 960-03-4253-9, σελ. 66, €8,00 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Κατερίνα Τξωρίδου «Σε ποιον δε θ' άρεσε να κάνει μια Βόλτα στο φεγγάρι; Ή να ταξιδέψει με υποβρύχιο; Ή να κάνει ένα μεγάλο ταξίδι με αερόστατο; Σ' όλους μας θ' άρεσε, και σ' εσάς και σ’ εμένα. Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά: τώρα πια εσείς μπορείτε να το κάνετε. Αντίθετα, εγώ έπρεπε να το φανταστώ. Με λένε Ιούλιο Βερν, ήμουν συγγραφέας και για πολλούς ο εφευρέτης της επιστημονικής φαντασίας».

57

ΠΑΙ ΞΕ ΜΑΖΙ

ΜΟΥ

Τα πρώτα σου βιβλία που «διαβάζονται» με τα χέρια! Μέσα από πολύχρωμες ζωγραφιές και απλές πληροφορίες, τα παιδιά προσχολικής ηλικίας γνωρίζουν τον κόσμο, τα σχήματα και τα χρώματα, ενώ με κινούμενες εικόνες ανακαλύπτουν πού ζουντα ζώα και ποια είναιτα μεγάλα οχήματα της πόλης...

Ανν-Σοφ ί Μπομάν ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Κλεμεντίν Κολινέ

ΤΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ISBN 978-960-03-4334-2, σελ. 12, €9,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έλενα Γαλανοπούλου

Οφελί Τ εξιέ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Οφελί Τεξιέ

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΟΥ ISBN 978-960-03-4336-6, σελ. 12, €9,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έλενα Γαλανοπούλου

Ανν-Σοφ ί Μπομάν ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Κλεμεντίν Κολινέ

ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ISBN 978-960-03-4333-5, σελ. 12, €9,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έλενα Γαλανοπούλου

Τομά Μπαάς ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Τομά Μπαάς

ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ISBN 978-960-03-4335-9, σελ. 12, €9,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έλενα Γαλανοπούλου

Στην πόλη

58

ΜΑΘΕ ΜΑΖΙ

ΜΟΥ

Τα έξυπνα βιβλία που «διαβάζονται» και με τα χέρια! Πολύπτυχα που ξεδιπλώνονται, δίσκοι που γυρνούν, θήκες που κάτι κρύβουν κι ένα σωρό άλλες εκπλήξεις για να ανακαλύψουντα παιδιά τον κόσμο διασκεδάζοντας.

Ζαν Μ ισέλ Μπιγιού ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Ιαβιέ Φρερίνγκ, Ολιβιέ Ναντέλ

ΤΟ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ ISBN 978-960-03-4329-8, σελ. 28, €10,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μαρία Τσαούση

Ζαν Μ ισέλ Μπιγιού ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ Εεμπαοτιάν Μουρέν

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ISBN 978-960-03-4332-8, σελ. 28, €10,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Μαρία Τσαούση

59

ΤΑ ΕΞΥΠΝΑ Γ Ρ Α ΝΑ Ζ Ι Α Μοναδικά εργαλεία για παιδιά, για να... ΜΗΝ παίζουν στα δάχτυλα την πρόσθεση, την αφαίρεση, τον πολλαπλασιασμό και τη διαίρεση...

60

ΒΙ ΒΛΙ Α- ΕΚΠΛΗΞΗ

Ο ΚΥΡΙΟΣ ΚΡΟΚ ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΤΗΝ

'ΟτΤως » Κύ£<-ος

κ!

ΩΡΑ, ΕΤΟΙΜΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΒΓΕΙ ΒΟΛΤΑ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΟΡΕΞΗ ΓΙΑ ΤΡΕΛΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑ. ΠΑΝΤΑ ΟΜΩΣ ΠΑΡΕΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΙΚΡΟΥΣ ΤΟΥ ΦΙΛΟΥΣ. ΤΡΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΣΥΝΔΥΑΖΟΥΝ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΑ ΞΕΤΡΕΛΑΝΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ. Τςο Λοτς ΟΠΩΣ Ο ΚΥΡΙΟΣ ΚΡΟΚ! ISBN 960-03-4208-3, σελ. 14, €7,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Λένγκα Μαρκοπούλου Τςο Λοτς ΕΤΟΙΜΟΣ, ΚΥΡΙΕ ΚΡΟΚ; ISBN 960-03-4209-1, σελ. 14, €7,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Λένγκα Μαρκοπούλου

Τςο Λοτς ΤΟΚ-ΤΟΚ, ΚΥΡΙΕ ΚΡΟΚ! ISBN 960-03-4207-5, σελ. 14, €7,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Λένγκα Μαρκοπούλου

'Ε τ ο ί - ^ ς

61

ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙ Σ Τ ΗΜΗ Τζίλ ΝτέιΒις 365 ΑΠΙΘΑΝΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ & ΡΕΚΟΡ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ISBN 960-03-4258-Χ, σελ. 176, €17,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Ρούλα Κοκολιού________________________________

απίθανα γ εγ ο ν ό τα & ρ ε κ ό ρ

ν'τα πάντα

62

Γεμάτο εκπληκτικές πληροφορίες, απίστευτα γεγονότα και ρεκόρ, το βιβλίο αυτό καλύπτειτα πάντα: από την ιστορία των πρώτων πολιτισμών μέχρι το πώς οι ουρανοξύστες άλλαξαν τις σύγχρονες πόλεις· από τα αλλόκοτα πλάοματα που ζουν στα Βάθη των ωκεανών μέχρι τις μαύρες τρύπες και τους άγνωστους πλανήτες στα πέρατα του σύμπαντος. 0 πλούτος των γνώσεων που προσφέρει το Βιβλίο δεν εξαντλείται στα 365 αριθμημένα γεγονότα και, παρόλο που το εύρος των θεμάτων δεν μας επιτρέπει να τα εξετάσουμε όλα σε Βάθος, ο αναγνώστης θα βρει έναν εκπληκτικό αριθμό πληροφοριών και λεπτομερειών συγκεντρωμένων στις γλαφυρά εικονογραφημένες σελίδες του. 0 κόσμος μας και οι λαοί του σας περιμένουν να τους ανακαλύψετε· ελπίζουμε ότι το Βιβλίο θα κάνει τις εξερευνήσεις σας ακόμα πιο συναρπαστικές καιδιασκεδαστικές. Περιλαμβάνει 365 κύρια γεγονότα και πολλά πολλά ακόμα στις ολοζώντανες μεστές σελίδες του.

ΠΑ Ι ΔΙ ΚΑ Τομ ΜακΡέυ - Ελένα Οδριοθόλα ΤΟ ΑΝΤΙΘΕΤΟ ISBN 960-03-4136-2, σελ, 32, €12,00 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Πέτρος Χατζόπουλος Εκείνο το πρωί, όταν ξύπνησε ο Νέιτ, το Αντίθετο κρεμόταν απ’ το ταβάνι και τον κοίταξε επίμονα. Κι από εκείνη τη στιγμή ήρθαν τα πάνω κάτω με τον πιο απίθανο τρόπο...

ΠΡΩΤΗ Α Ν Α Γ Ν Ω Σ Η Σαμ ΜακΚάλεν ΜΠΙΛΥ Ο ΑΝΑΠΟΔΟΣ ISBN 960-03-4211-3, σελ. 32, €10,50 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Έλενα Γαλανοηούλου ΟΜπίλυ είναι πολύ διαφορετικός από τους άλλους ανθρώπους. Τα μαλλιά του πετάνε στο πλάι, τα εσώρουχά του είναι πάνω από τα ρούχα του, η γραβάτα του κρέμεται στην πλάτη του και, όταν μιλάει, οι λέξεις δεν κάθονται με τίποτα στη σειρά τους! Ένα πρωτότυπο βιβλίο που θα μαγέψει τα παιδιά με τις υπέροχες εικόνες του και θα τα διασκεδάσει με τα καμώματα του μικρού ήρωα και τη συνήθειά του να μιλάει ανάποδα.

<53

w w w .k a s ta n io tis .c o m e-m ail: info@ kastaniotis.com

ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗ ΤΗΛ. ΚΕΝΤΡΟ ΓΡΑΦΕΙΑ ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΚΘΕΣΗ-ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ

210-330 12 08 Ζαλόγγου 11, 106 78 Αθήνα, Fax: 210-382 25 30 Fax: 210-386 26 31 ΣόλωΥος 131, 106 77 Αθήνα Τηλ: 210-330 12 08 (εσωτ. 187], Fax: 210-380 13 31 Αριστοτέλους 7, 54-6 24 Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-270 391, Fax: 2310-271 659

ΕΚΔΟΣΕΙ Σ Κ Α Σ Τ Α Ν Ι Ω Τ Η Η σύγχρονη εκδοτική παρουσία στα ελληνικά γράμματα Μια ασήμαντη, άοπλη, χαλαρή και αδύναμη γυναίκα προσφέρεται ως γελωτοποιός μας επειδή δεν γνωρίζει πως είναι τραγική. Γελώντας περιγελάει τον εαυτό της και μας ξεγε­ λάει για να μην την περιγελάσουμε εμείς. Με τη ζωή της υ­ περασπίζει μια άλλη γυναίκα, τιμωρημένη, που αρνείται να α­ μυνθεί: τη μητέρα της. Στη διαδρομή αυτή (τη ζωή της ολό­ κληρη), από προπολεμικά ως τις μέρες μας γνωρίζει την Κατοχή, την προσφυγιά στην Πρωτεύουσα, την επαιτεία, με­ ταμφιέζει τον εαυτό της και τη ζωή της. Δεν θα καταλάβει ποτέ ότι, υπερασπίζοντας τη μητέρα της συντροφεύει τη μόνιμα ταπεινωμένη χώρα της πατρίδα μέσα στην οποία ζει εξόριστη λέγοντας αστειάκια. Ορισμένοι ίσως να νομίσουν πως συμβολίζει τη χώρα της (χώρα τους), επειδή αμφότερες έχουν υποστεί συγγενείς εξευτελισμούς έχουν συγγενές μη-μέλλον, και ευθυμολογούν. Για να μη γίνει στόχος σκοπο­ βολής θα σμικρύνει και θα γελοιοποιήσει τον εαυτό της. θα προετοιμαστεί για τραυματισμούς αυτοτραυματιζόμενη προ­ ληπτικούς καθημερινά. Όμως κανείς δεν θα την λιθοβολήσει. Επειδή κανένας δεν πήρε είδηση την ύπαρξή της. Και επειδή δεν έχει κανέναν δικό της άνθρωπο (την εγκαταλείπει ακόμη και ο συγγραφέας του βιβλίου αυτού, για συντροφιά και παρη­ γόρηση. Διότι κανείς δεν μπορεί να εξηγήσει ένα βιβλίο. Ούτε ο συγγραφέας του. Όλοι όμως μπορούν να το διαβάσουν. ISBN 978-960-03-0482-4, €12,00 Μύρτος είναι ένα μικρό αγόρι. Γεννήθηκε κοιμώμενος και τώρα, στα οχτώ του χρόνια, δεν έχει ξυπνήσει. Γιατί ο Μύρτος αρνείται την επικοινωνία με τον κόσμο όπου ήρθε δεν θα μάθουμε Κοιμά­ ται χαμογελαστός με την παλάμη στο μάγουλο, «σαν για να προ­ στατευτεί από φιλήματα». Γύρω και δίπλα του, σε μία κλειστή ε­ παρχιακή κοινωνία του 1940, άνθρωποι ανυποψίαστοι φορείς του Κακού, βέβαιοι πως ευαγγελίζονται το Αγαθόν, θα κινήσουν το μυθιστόρημα με ανατριχιαστική αθωότητα. Εν πλήρει συγχύ­ σει ένοχοι, και με Ιερήμην τους) υπόγειο σαρδόνιο χιούμορ, προ­ βαίνουν σε (ή ανέχονται) αβυσσαλέες πράξεις μελοδραματικών κορυφώσεων: θα εξωθήσουν τον κοινωνικό περίγυρο σε σκανδαλισμό και σε λιθοβολισμό. Τότε θα εγερθεί ο Μύρτος. Νύχτα. Θα βάλει φωτιά και θα αναχωρήσει. Για πού;

ISBN 960-03-3864-7, €14,00

ΓΡΑΦΕΙΑ: Ζαλόγγου 11,106 78 Αθήνα - Τηλ.: 210-330.12.08 Fax: 210-382.25.30 ΕΚΘΕΣΗ - ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ: Σόλωνοε 131,106 77 Αθήνα - Τηλ.: 210-330.12.08 (εσωτ.187)

Η παράδοση των πολεμικών τεχνών σε ένα έργο με καταιγιστική δράση.

Το μυθιστόρημα που ξαναγράφει την Ιστορία από την αρχή.

ψ ■ '''-«tSmfefti 11 I ''r.'QRrSi' 1 I ■ 1 mk M