80
ހަ ަ ބ ުރ 1/
ބ ުރއަރީ 2022 | 28ފ ެ ު
| ހޯމ ަ
@dhaurunews
އން (ފޮޓޯ ަ / ޖލ ީ ުހގެ ަ ވޒ ީރު ންގެ ަ ަ އފީސް) ރއީސް ޮ ތ ެ ވމ ެއްގ ެ ެ ބއ ަްދ ުލ ު ރ ި މ ި
ނ ަ ނ ކަމުގެ ރވ ޭ ެ ކ ެ ސ ާލމަތ ް ު އ ީ ާމ ް ދ ކަނޑާލައިފި ނމީ ު އ ް ު ކރ ަ އ ަ ށ ަ ކ ަ އވާ ަ އީމާން ަ ބއެއ ް މީޑި ާ ިޔސް ރ ޯޕޓ ް ު ތ ު މ ް ކން ި މރު ވ ެ ަފ ި ށ ޑ ޮކ ަްޓރު ން ަ ކ ަ މރު ވި ަ އ ޭނާ ަ ނންމާ މ ް އދި ނު ި ވ ަ /2އިތު ަ ށ ށ ވި ާ މ ް ދ ުޅ ު ރ ް
ހަ ަ ބ ުރ 2/
އމ ަ އޑ ީސީ ) ދއިރާ ގެ މ ެމ ަްބރު ާ ލމާލެ ާ ލ ު ލ ު ިނތު އީމާން( .ފޮޓޯ /ޑަބ ް ި އޑ ީސީ ގ ެ ވި ި މާލޭ ޑަބ ް ި
ނ ަ ނ ކަމުގެ ރވ ޭ ެ ކ ެ ސ ާލމަތ ް ު އ ީ ާމ ް ދ ކަނޑާލައިފި ނމީ ު އ ް ު ޝފ ްނާ ހ ަ ަ އން ުސ ި ފ ި އ ި ގ ި ވ ަ ލ ަ އ އއ ްޔެ ދު އ ް ާ ޅ ާ މ ޭ ހ ު ު
ލ ި ތކެއ ް ި ސ އަ ި ީ ޔ ަ ނ ބގެ ް ސރިއަ ް ނ ާ
ނ ަ ަ ނގ ެ މ ް މވެ ް ނ އީ ާ ސ މިއަ ދު ހެނދު ު
ލއ ް އެކ ި ޔ ސަ ި އ ަ ދި ަ ނޓްވެ، ްސޑ ެ ް ކ ެ
ނ ދި ަ މ ް ވ ެ ޭނއަ ް ށ ފަރު ާ އ ާ އޑީކޭ ޔއ ީ ޭ ދ ު
މތ ް ކުރެ ި ވދާ ނެ ަ ލ ަ ފުރާ ަ މގ ެ ނ ސަ ާ ކ ު
ށ ނގެ ތަރަ އްގ ީއަ ް ެނ ް ލގ ެ އަ ް ާ މ ޭ ނހ ު
ލގެ އަ ި އ ީ ސޔޫ ަ ސޕ ި ަ އވެ. ގ ެ ހ ް ޮ ޓ ު
ގ ި ޅގެން، ނމީދު ޑ ޮކްޓަރު ް އު ް ލ ާ މ ު ނ ކަނޑ ާ ު
މއ ަ ަ އ އގެ ފ ުެށން ެ - ްސ ަލ ި
ފ ި ނ ި ނ ި ވ ަ މ ަ ނ ަ ނ ަ ނ ކ ް ނ ް ގ ް ލޓަރު ް ވެ ް އ ާ ނ ާ ޓ ޭ
ނޓ ް ި އެކ ި ހނގީ: ްސޑ ެ ް
ލ ދާ ި ވ ި މޓީގެ ި ކ ި މަސަ އ ް ަ އރާ ގ ެ މ ެ ކތްކުރާ ޮ ލ ާ
ނ ި ނ ަ އވެ. މ ެ ނ ް ޑ ޮކްޓަރު ް ނ އަ ދި ު
ލ ި އ ި ްސ ަ ނ ަ މއ ް ަ ަ ނ އގ ެ ް ަނ ް ށ ެ ޗ ް ކއ ާ ރ ތ ު
އ ި މމްބަރު އަ ި ލ ަ މ ަ މތ ް މ ް ެ ނ ސަ ާ ތ އީ ާ ނ ު
ގ ި ފ ި އެނ ި ތ ަ ގ ަ ލގ ެ ނގެ ޮ މ ް ވ ޮ އ އީ ާ އ ާ ބ ު ގ ު
ލ ި ނމީދު ކަނޑ ާ ަ ކުރެ ވޭނެ ަ އ މގެ އު ް ކ ު
ގސްި ، ފޅަ ި ނ ި ށގަނޑ ު ަ ސކުނޑީގ ެ ނ ޮ އގ ެ ް ާ
އ ި މ ި ނ ި ނ ި ނ ަ ނ ަ ނ ަ އވެ. ފ ެ ނ ް ގ ް ލޓަރު ް ވެ ް ޓ ޭ
އވެ .ރެ ި އ ި ޅ ަ ށ ަ ނ އ ް ފ ެ ލ ެ ތެރެ އަ ް ވނ ީ ޭ
ފ ި ނ މަރު ވެ ަ ވ މ ް އ ާ މ -އީ ާ ހނ ް ު އެނ ުގން ު މ ި
ފެ ި ނ ި ލޓަރު ަ އވެ. ގ ެ ޭނ އޮ ތ ީ ވެ ް ށގެ ް ނ އ ާ ޓ ޭ
އއ ް މ ީ ި ޑއާ ަ ށ ަ ކ ަ ަ ނ ކ ް ބ ެ މ ް ތ ު
ނޓ ް ި • އެކ ި ކ ސަ ރަ ަ ހނގ ީ ވެމ ް ޯ ްސޑ ެ ް ހއ ްދު
ޭނ މަރު ި ކ ި ި ކ ަ ވ ަ ރ ަ ށ މ ް ޔ ް ސ އ ާ ރ ޯޕޓ ް ު
އ ދަ ި ފ ި އ ި ކ ި ކށް ،ރަ ނ ަ ވ ަ ަ ށ ގޅަ ް ނ ޮ ރ ް ނ ދު އ ް ާ
ގ ި ހނެއ ް؟ -އެކ ި ބ ަ ްސޑެންޓު ަ ށ ލ ް އ ޮ ކ ި ވީ ި
ފ ި އ ނެ ތ ް ަ ށ ަ ހ ަ ފ ަ ބމްޕަރެ އްގެ ކ ް ގ ޮ ާ
ވނީ ކަށަ ވަރު ކުރެ ި ވ ަ ަ އވެ. ފ ެ
ގ ި ހއ ްދު ަ އ ސަ ރަ ަ އ ަ އ ތ ެ • ެ ގ ު ވ ު ސ މީ ަ ކ ނެ ތ ް އއްވެ ް ެ ހ ު
ގ ި • ި ހވީރު ަ 4:30 އއ ްޔެ ަ އ ޓ ަ ސޕ ި ަ ށ ލ ް ހ ް ށ ޮ • ފަރު ވާއަ ް ޔއ ީ ި 20 މނެ ޓު ަ ނދި ަ ނ ހ ް ގެ ް ފ ު
ހަ ަ ބ ުރ 3/
ނގައ ި ތި ި ބ 15 ޔކ ް ެ ރއ ި ް ޫ ދިވެއ ް ަ ކ ާރއްޖ ެ އަތުވެއްޖެ ސ ު އއ ަ ހން ަ ޔޫ ކ ް ެ އދިވެސް ާ ެބތިބި ށވ ެ ަފ ި ތ ި އ 12ދިވ ެ ި އން ަގ ި ރ ި އމ ަ ަ ޝފްލީން ިނތު ި އ ި ތ ި އ ި ގ ި ނގެ ި ޔޫ ކ ްރެ ި ަނ ަ ބ 15 އވ ޯ އ ް
އ ި ވ ި ފ ި ބ ަ ކ ސަ ަ ޫނވެ ަ ކ އރު ެ ، ތ ާ އ ާ ބ ު ހ ު
ފ ި ގ ި މ ި ސވެ ަ ހ ަ އ ަ ހަނގުރާ ަ ވ ގ ް ތ ޯ އ ާ އ ާ ލ ު
ނ ި ދިވެ ި އވެ. ތވެއްޖެ ެ ހ ް މރޭ ރާ އްޖެ އަ ު
ފ ި ތ ި ގ ި ހދި ޔޫ ކ ްރެ ި ށވެ ަ ނ ަ ވ 12 އ ް ެ އ ާ އ ާ
ތ ި ކވ ް ި ރ ި ހއ ްދަ ަ ރ ސަ ރަ ަ ަ ށ ކ ް ކ ެ ހ ް އން ،ރަ އ ް ާ
ބ ި ދިވެ ި އ ަ އއީ: ބވެެ . ތއ ް ެ ސ ެ ނ އަ ދިވެ ް ހ ް
ވނ ީ ި ސ ަ ގ ަ ށ ަ ޔ ަ ތކެއ ް ނ ހުރަ ް މ ް ދި ު ނވެި ، މ ި ކ ި ތވެ ަ ރ ަ ހ ް އ ެ އވެެ . ފ ެ އތުރު ު
އ ޔޫ ކ ްރެ ި ޝއާ އާ ި ހނެއ ް؟ -ރަ ި ނގެ އ ް ކ ި ވީ ި މ ފަށަ ި އ ަ ހަނގުރާ ަ މ ގ ް ހ ޯ ވ ާ ސ ު މސްރަ ު
ނ ދިވެ ި އ ި ގ ި • ި ކއެވ ް ަ ނ ހ ް ތ ް
ނ ޖެ ި ި ކ ަ ހދާ ނެ ަ އވެ. ލވެ ެ ބ ެ ށ ެ މ ް ބ ް ތ ެ
ބ ދިވެ ި ތ ި އ ި ގ ި ޅގެން ،ޔޫ ކ ްރެ ި ގ ި ނ ަ ހ އ ު ު ދަ ި ނ އަ ނބުރާ ގ ަ މގ ެ ރވަރު ް ެނއު ު
ށ ދިވެ ި ގ ި ރ ި ކވ ް ަ • ަ ނ ހ ް އ އަ ް ހ ް ބ ދަ ި ތ ި އ ި ގ ި ރވަރު ނ ަ ަނ ަ ށ ްނ ް ެ އ ތ ު
ްނނީ ނ އަ ނ ަ މަސަ އ ް ަ ކތ ް ސަ ރު ކާރު ް އގ ެ ތެރެ ި އން، މންނެ ވެޭ . ކުރަ ު
ގ ި ަނ ަ ސ ަ ދު ަ އ ނ ެ ދ ް ނ ެ ވ ް ވ ް ތކެއ ް ާ އ ތ ު
ގ ި • ި ނފ ްރޯ ަ އއ ް ދިވެއ ްސެ އ ް އ ެ
ގތ ް ަ ނ ތއ ް ސަ ރު ކާރު ް އހީވެވޭނެ ޮ ެ ްނ ި ނ އަ ނ ަ ބ ަ ަ ނ ތ ް މލ ީ ޮ މ ް އރު ާ ، ގ ު ލ ު
ނ ި ޑ ި މ ި ގ ި ނގެ ި ޔޫ ކ ްރެ ި ކ ަ ަނ ަ ވ ސ ް އ ެ އވ ޯ އ ް ޔ ާ 15ދަ ި އއ ް ަ ކ ރާ އްޖެ ގ ަ މ ެނއ ީ ެ ގ ު ރވަރަ ު
ހ އާ ި ބ ދިވެ ި ތ ި އ ި ގ ި ި ކއެވ ް ަ ލ އ ާ
ދަ ި ވ ަ ރވަރު ނ ަ ނ ށ ސަ ރު ކާރު ް މ ް ށ ެ ްނ ް އހ ީ ު
ނ ަ ަ ސގެންނެ ވެ. ގ ް ނ ޮ ށ ގެ ް ނގޭރ ީއަ ް ހ ް ގ ް މ ު
ި ްނނީ ަ މހާރު އަ ނ ަ ށ ބޑ ަރަ ް ނގޭރ ީ ޯ ހ ް
ވނ ީ ި މ ަ މިއަ ދު ަ އވެ. ފ ެ ނ ް ނ ާ
ދިއު ަ އ މންނެ ވެެ . މ ް ށ ދަ ތުރު ކުރަ ު މ ދަ ި ި ފރ ީ ނ ަ ށ ޯ ނގޭރ ީއަ ް ހ ް ރވަރު ް
ނ ި ނ ދަ ތުރު ގ ެ ި ޒމ ް ަ ތއ ް އ ް ހ ް ތ ާ މީ ު
ނ ި ހ ި ި ހރު ދު ަ މދި ަ އވެ. ހ ެ ޔ ޮ ވ ު
ފ ި ްސ އަ ި މޖެއ ީ ކ ަ ށ ަ ހ ަ ަ ނ ރ ް ށ ޮ މ ް މއްލައަ ް މ ި ި ޏވެ. ނ ެ ބ ް ސޓްރ ީ ް ނ ް ނ މިއަ ދު ު
އކު ،ދަ ި ނގ ެ ރވަރު ް މ ެ ރާ އްޖެ އަ އު ާ އާ ި ނ ަ ލ ަ ނ ވނީ އެއާ ޕޯޓު ް ކ ް އ ާ ތ ު
ށ ދިވެ ި ތ ި އ ި ގ ި ރ ި ކވ ް ަ ަ ނގެ ހ ް ބ އަ ް ހ ް
އއ ް ި ޔ ަ ޫނ މަރު ަ އވެ. ފ ެ ބ ެ ކ ާ ހ ާ ހ ު
ސ ި ތެރެ ި ކ ަ އންަ ، ނ ކދި ް ފ ް ޔ ާ ވ ު ގ ި އި ، ގ ި ި ތ ީ ހއ ް ަ ކ ަ އ ނގަރާ ެ ބ ް ބ ެ އ ު
ފ ި މި - ސ ަ މދި ަ ތ ޔ ބުރާ ް މހިއ ް ު އެނ ުގން ު
ނ ހޯދަ ި ތ ި ރ ަ އގެންނެ ވެ. ކ ް ކ ެ ރަ އ ް ާ
މ ި ހ ފެ ި ފ ި ށ ހަނގުރާ ަ ހ ަ ދު ަ މހާރު ތ ު ވ ު
މ ަ އތ ް ޕެލެޓެއ ްަ . މގ ެއްގެ ަ މާލޭގ ެ ަ ޔން ނާ ޒިމ ް) އ ޮ (ދއުރު ފޮޓޯ ު / ޒއ ް ި އ ބާއްވާ ަފ ި މތ ީ ަގ ި
ބ ަ ޓގެ ަ ދ ު ޕެލެ ު ކ ެ ރވ ޭ ނ ު ކ ު ލގައ ި ޕާ ު ނ ި ދނީ ނ ހަ ަ ސ ު ދއ ި ެ ލ ް އ ް ގޮތ ް ކަ ު ތއ ް ަ މ ުހގ ެ9ގ ެ ަފ ުހން ޕެލެޓު ަ ްނ ަ އނ ަ ަ ނ ނ ަގން ަފށާ ެ ޝފ ްނާ ހ ަ ަ އން ުސ ި ގ ި ކ ި މތ ީ ަ ރ ަ ނ ަ އ ޖ އަ ދި ގުދަ ް ކގ ެ ު ތ ު ގަރާ ު
ވ ި ސޓ ީ ކައު ނ ި • ި މ ަ ކ ަ ކ ަ ލގ ެ ‘ ަ ށ ކ ް ްސ ު
ކ ި ފ ި ްނ ަ ހނ ަ ހއ ްޓާ ަ ބ ަ ަ ޑ ލ ު އ ު
ި މ ހއ ްދަ ’ ޯ ޭނ ް ފ ު މގ ެ ު ނކުރު ު އމާރާ ތ ް ބ ު
ގ ި އ ަ ނ ަ ތއ ް ަ ލޓ ް ަ ަނގ ެ ތ ް އ ެ ޕެ ެ ނތ ު
މެދު ވެ ި މން، ހއ ްދަ އަ ް ށ ެ ކ ް ރ ޮ ށ އެދު ު އ ު
ގ ި ކ ި ގ ަ މތ ީ ަ ރ ަ ށ ތ ް ުނކުރެ ވޭ ޮ އ ާޕކ ު ު
ގ ި ކ ި މތ ީ ަ ރ ަ އ ަ ތ ް ެ ުނކުރެ ވޭ އ ާޕކ ު ަނގ ެ ު ނތ ު
ލ ި މ ި ލ ި ސޓ ީ ނ ދަ ަ ބލ ް ަ ޑަ ަ ދ ް އ ް ނ ާ މ ޭ އ ޭ
މ ި ލ ި ކ ަ ދވޭނެ ަ ނ ދަ ަ ބލ ް ަ ށ ޑަ ަ ގ ަ ށ މ ް އ ެ އ ް ތ ް ޮ
އ ި މ ި ނ ި ކައު ނ ި ނ ަ އވެ. ފ ެ ނ ް ލ ް ްސ ު ހގ ެ 9ގެ ި ޔ ަ ނ ަ ްނ ަ • އަ ނ ަ ށ ލ ް މ ު ގ ި މއ ަ ަ މތ ީ ަ ގ ަ ލގ ެ ަ އ އގ ެ ފ ުެށން ާ - މ ޭ މ ު ްސ ަލ ި
ދވޭނެ އ ެ ށ ެ ހއ ްދަ އަ ް ެ އ ު
ަނ ަ ހއ ްޓު ަ މއ ް ކ ެ ބ ެ ޕެލެޓު ެ މކ ީ މ ާ ނ ފަދަ ަ ނ ަ ަ ަނގ ެ ތ ް މވެސް ،ގުދަ ް ނތ ު
އގ ެ ި ލ ަ ށ މ ް އތުރު ން ،މުދާ އަ ރު ާ ވ ޭ ޭ ބ ު
ގ ި ކ ި ވނ ީ ނ ަ މތ ީ ަ ރ ަ އތުރު ް އ ޕެލެޓު ެ ު
ފ ި ހއ ްޓާ ަ ބ ަ ލޓ ް ަ ނ ކުރު ަ ވ ށ ޕެ ެ މ ް ޭނ ް އ ާ ބ ު
ގ ި އވެާ .ޕ ި ކ ަ ޯނ ަ މވެ ަ އ ކ ް ފ ެ އާ ް ތ ު ނ ޒ ު ނ ު
ތ ަ ހއ ްދު ަ ސަ ރަ ަ ތގ ެ ށ ވެސްެ ، ކ ް މއ ްދަ ު އ ު
ޓ ި ނ ަ އ ަ ހއ ް ަ ބ ަ ސ ޕެލެޓު ަ ނ ތ ް ތ ް ނ ެ އގ ެ ް ވެ ް
ގ ި ތެރޭ ަ މން: އދި ހުށަ ެ ށ ެ ހއ ްދަ އަ ް ޅ ު ހ ު އ ު
ށ ދަ ި މނ ަ ަ ވ ްނ ް ބންދު ކުރާ ތ ީ އާ ް ތ ާ ނ ު ަ އވެ. ސ ކުރެ ެ ވ އަ ބަދު ވެ ް ކ ާ މގ ެ ޝަ ު ކ ު
ށ ަ ލ ަ • ސަ ރަ ަ އއ ީ ް ފހުެ ، މ ް ހއ ްދު ެ ސލޮޓު ބ ު ޖއ ްސަ ި ށ ވ ަ ކ ަ ދވޭނެ ތަނެ އ ް ަ މ ަ ހ ަ ަ ާނމަ، މ ް އ ެ
އ އަ ޅާނެ ި ލ ި ޔ ަ ފ ަ ބ ަ ލ ަ މއ ްސަ ަ އ ަ ވޅެއ ް ެ
ޖއ ްސަ ި ގ ި ކ ި މ ަ ހ ަ ސލޮޓު ަ ނ ަ ލ ަ އދޭނެ ނ ް އގ ެ ް ު
ށ ކައު ނ ި ި ކ ަ ނމާނެ ަ ނ ލ ް މ ް ނ ް ްސ ު ކ ި ނ އޮ ތ ީ ބުނެ ަ އވެ. ފ ެ ރ ް މީގެ ު
ހއ ްދަ ނެ ި މ ކައު ނ ި “ ި ތ ލގ ެ ު ްސ ު މންދާ ި މފަދަ ަ ަނގ ެ ތ ް ޭނ ް ނތ ު ނކުރަ ު ބ ު
ހނެއ ް؟ -ކައު ނ ި ލ ް ނ މިއަ ދު ްސ ު ކ ި ވީ ި
ފ ި ގ ި ކ ި ހއ ް ި ހނ ަ ޓ ަ މތ ީ ަ ރ ަ ްނ ބ ެ އ ެ އ ު ު
ގ ި ަޔނެ އ ް ަ ތން، ވ ޮ އ ާ ނ ބ ާ ގ ު ނެ ރު ު
ތއ ް ި ތގ ެ ަ ލޓ ް ަ ނ ހ ް ޕެ ެ ފ ު މއ ްދަ ު މ ު
ގަރާ ޖު ،ގުދަ ން ،ވޯކ ްޝޮ ޕ ް އަ ދި
ްނ ަ ކ ދަ ނ ަ ހ ަ ވ ަ މވެ”، ވ ެ ނެ ގ ޭނެ ާ
ގ ި ކ ި ި މތ ީ ަ ރ ަ ފހާރަ ފަދަ ަ އ ތ ް ަނގ ެ ު ނތ ު
ކައު ނ ި ޏވެ. ނ ެ ބ ް ލ ް ނ ު ްސ ު
ޓ ި ނ ސަ ރަ ަ ހއ ް ަ ބ ަ ލޓ ް ަ އގ ެ ް ޕެ ެ ހއ ްދު ށ މަސަ އ ް ަ ގ ަ ތ ް ވ ޮ ކތ ް ކުރާ ބްލޮކ ް ާ ވނީ ރާ އްޖެ ަ އދު ަ މ ަ ރ ަ ުރނީ :އ ެ ަ 15 ދތު ރު ކ ަ ވ ުހ ަ ނހިރު ދު ަ މދ ަ އ ަ ހން ަހންގޭރ ީ ަ އސް ަފއި. ިޔ ޮ ޔޫ ކ ް ެ މ ް ށ ދި ު އ ް އ ި ވރު ން ި ދ ި ހ ި ށ ި އ ތިބި 15ދިވ ެ ި އން ަގ ި ރ ި (ފޮޓޯ /ޕީއެސްއެމ ް)
ށ ހޯދަ ި ަ އ ނ ެ ދ ް މއ ްސަ ލައަ ް އ ޭ ފ ި ނ ި ކައު ނ ި ހއ ް ަ ވ ަ މ ަ ލކީ: ނ ް ލ ް އ ާ ނ ާ ްސ ު
ހަ ަ ބ ުރ 4/
ޔ 95އަހ ަ ުރ ނ މިދި ަ މަޖީދިއ ް ާޔއ ި ް ރނީ ކ ަ ބއ ް ަ ނ ާނ ަ ޔވި ަ ދ ު ިކ ެ ލ ު ދރިވަ ުރ ް ވރު ންނާ ަ ރ ަ ބޗެއްގެ ަ ރ ަ މ ަ ތ ަ ުރ ަ ފ ަ މ ޭ ނ ބއ ަްދ ުލކުރާ ެ ކ ވެސް ަފސް ެ ކންމ ެ ެ ރ ބާއްވާއިރު ޮ ، އ ު ބއ ަްދ ުލ ު ދ ި ވން ި
ލގ ެ ި މ ނގ ެ ް މ ް ޅގަނޑ ު ެ ސކ ޫ ު “އަ ު މ ި ގ ި ހ ަ މ އ ވަރަ ް ގ ާ ހއ ް ު ށ ު ތރ ީ ު ދި ު ށ ބޮޑ ެ ި ޝަ ހ ި ތ ަ ުސއ ަ ތ ތއ ް ،ވަރަ ް ްޔ ު ށ ި ތއ ް ފުރު އ ް ި އލްމ ީ މ ަ ަ ވ ،ވަރަ ް މ ާ ގ ު އ ަ އ ޅއްވާ .އަ ދި ެ ސ ެ ނ ވެ ް ޅ ް ޭ ބ އު ު ފ ު ބ ު ކ ި ށ ި ނ ބ ަ ގ ަ މ ސ ވަރަ ް ނ ވެ ް ނޫ ް ަޔ ު ކޔެ ި ނ ި ލގ ެ ނވެް ، ހ ް އ ެ ވެ . ަނ ް ސކ ޫ ު ތ ު ގ ި ތަސަ އްވުރު ަ ސ ނގ ެ ވެ ް މ ް ނ ެ އ ް އ ެ އ ެ މ ި ި ހއްމު”، ނ ވަރަ ް ތ ް ހއ ާ ށ ު ްސ އޮ ު ޅ ި އޮ ފިޝަ ލ ް ި އވެ. ވ ެ ވދާ ު ި ނ ަ މ ަ ްނނެ ވ ް ތއ ް އޮ ނ ާ ލ ު ބއ ްދަ ު ހ ި އ ަ ނ ހ ް އ ެ ތ އަ ދި ެ ގ ާ ތރ ީ ާ ާ ވ ު ނ ި ތ ަ ލ ް ތއ ްް ، ލ ާ މހާރު ސކ ޫ ު މ ު މައު ޫ ްނނީ ި އަ ނ ަ މންނެ ވެ. ލ ް އއު ާ ނ ކުރަ ު
އމ ަ ަ ޝފްލީން ިނތު ި އ ި
ނ ަ ސ ަ ތއ ް ވ ް ކ ވެ ް ނ ެ ކ ް ޮ ލ ު ބއ ްދަ ު މ ރެ އަ ު ފ ި އ ަ ްސ ަ މ ަ ހ ަ ނ ަ ބއ ް ަ ދ ވނ ީ ެ ވ ް ޖއ ާ ާ ލ ި ހ ަ ށ ަ ތ ަ ގ ަ ަ އގެންނެ ވެ. ކ ް ބ ާ ވ ު
މ ި ނ ދު ަ ގ ަ ސކޫލު، ސވ ީ ް ވ ް ނ ެ އ ް ރާ އްޖޭގ ެ ެ
އވެ ި ބ ި ދަ ި ނ ަ ރކުރާ ށެ ވެ. ރވަރު ް
• މާދަ މާ2000-2009 :ގ ެ ދަ ި ނ ރވަރު ް
ނ ަ ހ ަ އު އްމީދު ަ ވފ ެ ް ތ ާ ގޅ ޭ ކ ު ތއ ް އަ ދި ު ހ ަ ވ ަ ނ މވެ .ރީޔޫ ނިއަ ް ކ ެ ކ ެ ތ ް ޮ ނ ާ ދއ ް ު ގ ު
މ ަ - މޖީދިއ ާްޔގ ެ ހނ ް ު އ ެނ ުގން ު މ ި
އ ި ގ ި ި ޗ ަ މ ަ މ ަ ކގެ ކ ެ އ ެ ތ ު ބ ު ވ ު ލ ު ބއ ްދަ ު
ވ ި ޅ ަ ހރ ީ ދު ަ ަނ އަ ަ 95ވ ަ ނ އގ ެ ް ވ ާ ގ ު ހ ު
ދަ ި ސކޫ ަ ލ ް ރވަރު ންް ، ށ 100އަ ހަރު
ވ ަ ކތ ް ަ ށ މ ް ތއ ް ވ ެ ް ހ ް އ ެ ެ ނ ހަރަ ާ ސ ޭ ބއ ް ު
ގ ި އަ ހަރު ގެ ި ަނ ަ ޔ ަ ނ ަ އ ތައު ލީމ ް ށ ެ ލ ް އ ތ ު
• ބުދަ ދު ަ ވހު1978- :
ފުރޭ ި ނ ް ހ ް އރު ެ ، ސކޫ ާ ގޅ ޭ ލ ު އ މީ ު
މޖ ެ ި ހ ަ ހ ަ ވނ ީ ަ ަ ތން: އ ޮ އވެެ . ފ ެ ގ ު
ހނެއ ް؟ -އަ ނ ަ ްނ އޭޕްރީލ ް 19 ކ ި ވީ ި
ރ ދަ ި ކ ި ހ ި ްނ ަ ނ ލކުރަ ް ރވަރު ނ ާ ބއ ްދަ ު ާސލ ް ު
1988ގ ެ ދަ ި ނ ރވަރު ް
ކ ަ ހ ަ ވ ަ ތއ ް ދކޭ ޮ ނ ެ ތ ް ޮ ތ މެދު ާ ގ ާ ގ ު
ހކ ީ ަ ވ ަ ަނ ދު ަ ވ ަ ލގެ 95 މޖީދިއ ާްޔ ް ސކޫ ު
ފ ި މޖެ ި މ ަ އ ަ ހ ަ ހ ަ ަ ސ އަ ހަރެ އްގެ ފ ް ނ ެ ކ ް ވނ ީ ޮ
ހރ ީ ދު ަ ަނ އަ ަ ވ ަ ގ ހވެް . ވ ެ ލގ ެ ދ ި ު ސކޫ ު
ނ ި ލ ި ށ ަ ޗ ަ ނ ތ ް އގ ެ ް ކ ް އއ ް ޮ ތއ ް ެ ެ ބ ު
ސ ދަ ި ގ ި އ ަ ހ ަ ނ ރވަރު ް ހ ް އ ެ ތއ ް ާ ާ ތރ ީ ު
ލ ި ހ ަ ށ ަ ވ ަ ދު ަ ތން: އ ޮ އގެންނެ ވެެ . ހ ް ބ ާ ގ ު
ގ ި މޖީދިއ ާްޔގެ ި ޔ 95އަ ހަރު ގެ ތެރޭ ަ މދި ަ ަ އ ވ ދަ ި ކޔެ ި ނ ި ްނ ލ ް އ ް ެ ރވަރު ނ ާ ސކޫ ު
ބ ި ބު ނީ ކީކ ޭ؟ ަ - ނ ލ ް މޖީދިއ ާްޔ ް ނ ު ސކޫ ު
އ ި ލ ި ވ ަ ަ އވެ. ފ ެ ލކުރަ ް ޅ ާ ހ ު ނ ު ބއ ްދަ ު
ނ ި ނ ފެ ި އ ި 1927 ގ ި މދި ަ ތ ަ ޔ ށގެ ް އ ް ޮ ގ ު
ވ ި ނ ި ޖ ަ ޔ ަ ކ ަ ށ ތމައަ ް އގ ެ ް ަނ ް ެ މ ު ނ ު އ ތ ު ފ ި މ ަ އ ނވެެ ، ހ ް އ ެ އވެެ . އވެ ެ ކ ެ ނ ު ު
މރޭ 2016-2021 :ގެ ދަ ި • ި ނ ރވަރު ް
ނ ި ކ ަ ނ ަ ލ ޭނ ް ލ ް ް ވނީު ، މހާރު ބ ު ސކޫ ު ހރ ީ ަނގެ އަ ަ ހ ަ ފ ަ ގކުރާ ެ ކ ް ގަދަ ޮ ށ ާ އ ތ ު ހ ި ގ ި ހ ަ ދު ަ ކރީގެ އ ް އ ެ ރ ާ ހ ު ލގ ެ ު ސކޫ ު ވ ު
މރޭ 2010-2015 :ގެ ދަ ި • ި ނ ރވަރު ް
• މާދަ މާ1989-1999 :ގ ެ ދަ ި ނ ރވަރު ް
ޅ ި ޭނ ި ކ ަ ދަ އްކާނެ ަ އވެ. ވ ެ މ ް ށ އ ާ ވދާ ު
ގ ި ކރީގެ ދަ ި • ި ކ ަ އ، ނ ެ ރވަރު ް އ ު މހާރު އަ ދި ު ސ ި ގ ި އ ަ ދއ ް ަ ނ އންދު ް ގ ް ލ ފޭ ް ޅ ާ ސ ޭ މ ޭ ހ ު ު
ވހު1927-1977 :ގެ ދަ ި • ބުދަ ދު ަ ނ ރވަރު ް ގ ި ވ ި ގ ި ކ ަ ނ ަ މ ަ ލ ަ އ ވ ް ް ބއ ް ާ އ ާ ތ ު ލ ު ބއ ްދަ ު ސކޫ ު
މހާރު ގ ެ ދަ ި • ި ތއ ް މބާރާ ެ ރވަރު ް ނގެ އާ ޓ ް ު
ޅ ި ކ ި ލގެ އޮ ފިޝަ ަ ަ ވ މޖީދިއ ާްޔ ް ވދާ ު ލ ު ސކޫ ު
ބ ަ މ ަ ނ ކ ް ސ އަ ހަރެ އްގެ ެ ފ ް ނ ެ ކ ް ޮ ޗ ު
ގ ި އި ، ގ ި ކ ަ ނ ަ މ ަ ތ ަ އ ވ ް ޮ ތ ު ލ ު ބއ ްދަ ު ގ ު
ށ ވުރެ ި ގ ަ ނ ސ 300އަ ް ވެ ް
މ ި ސކޫ ަ ޒ ަ މ ަ ަ ށ ލ ް ވނީް ، ކ ް ށ ާ އގަނޑ ު އަ ާ
އވެ ި ބ ި ދަ ި ކ ަ ރވާނެ ަ ނ ަ ށ މ ް ރވަރު ް
ހ ި ގ ި ކރީގ ެ ދަ ި ތ ަ ރ ރވަރު ް އ ު ނގެ އަ ު • ު
ވ ި އ ި ކ ި ނ ަ އރު ، 100އަ ހަރު ފުރެ ް ރ ާ
އރު ި ، ފކުރާ ި ވނީ މ ަ ނ ަ ކ ް ލ ް ް ނ ާ ލ ާ ސކޫ ު
މޒ ީ ނ ް ށގ ެ ް ކ ް ނ ޮ ޭނ ް ފ ޯ ޮ ލގ ެ ާ ސކޫ ު ޓ ބ ު
ކ ި އ ދަ ި ޒ ަ އ ރވަރު ް ެ ތ ާ ނގެ އަ ާ މ ު
ކ ަ ތކަށެ ވެ. ށ ޮ ވަރަ ް ބޑ ު ހަރަ ާ
ވ ި ކ ަ ޒއ ް ޓ މައު ރަ ެ ފ ޯ ދ ޮ އ ޭ ދަ އ ް ު
ަ ކ ުލގެ މޖީދިއ ްޔާ ސް ޫ ވރު ން ަ ރ ަ އސް ަ ތކެއ ް. ދ ި ި
ހަ ަ ބ ުރ 5/
ރ ަ ޒމ ް ރާ އްޖޭގ ެ ޫ ޓ ި ާ އވިން އ ޑަ ި އ ި އންޑަސްޓްރ ީ ަ ށ އ ް ި ަ 50 އ ަހރު ފުރު ން ާފ ަހ ަގކ ަ ުރން ބޭއްވި ‹އ ަ ޯޝން އ 50 ަ ›50|6ގ ި ަގޑިއިރު ގ ެ ޑައިވ ް މކުރު ަ ރ ަހ ަ ށ މ ް ުފ ި އ ަ ވރު ަފ ުހ ޑ ަ ި މ ަ ަ އދު ޝފ ްރާ ޒ ް ި ސ ާފރ ީ ަ ަ ށ އ ް ރނީަ . އ ަ ަ (ދއުރު
ނ ނ ަ ނ ާކގައ ި ހ ު ް ލަ ް ދިވެހި ސަ ފީ ުރ
ޔ ށ؛ އ ީ ޫ ޔއަ ް އީ ޫ ށ ސަ ފީ ުރ ޖަޕާ ަ ނ ް އ ުހ ަ ަ މދު ނާ އިފ ް
އހ ް ަ ފޮޓޯ ަ / މދު މިޒ ްޔާ ލ ް)
ޒމްގެ ަ ރ ަ މ ހން ު ތމާވެށީގ ެ ު ރން ޔޫ ބީލ ް ާފ ަހ ަގކުރު ު ޫ މ ި މގެ އިތުރު ންި ، ޓ ި ޯޝން ›50|6ގެ ަ މކ ީ ވެސް ‹އ ަ ކން އިތުރު ކުރު ަ ރ ަ ތ ަ ްސ ަލ ަ މއ ަ ަ ށ ހޭ ުލން ެ އމާޒެއ ް ކ ް ތ ި
ދނީ ށ ފަހ ު ަ ެ ޝފ ް ާރޒ ް އެ ު ރކޯޑ ް ޑައިވްއަ ް ސ ި ނ ބ ަ ނ ެ ނ ް ނކ ޭ ު ށ ޫ ޓކަ ް ޕ ް ާލ ް
އ ަ ހ ަ އ ުހނ ަ ަލން ާ މރު ސފ ީރު ު ްނވާ ދިވ ެ ި ކ ަގ ި މގެ ލިޔު ން ަ ސފ ީރު ަ ށ ަ ަ އބ ްދު އ ަްރއ ް ާ ރއީސް ކ ު ޒ ަގ ް ވނީ( .ފޮޓޯ ަ ުރއ ް ަ ަހވާ ުލކ ަ އފީސް) /ރއީސް ޮ ސރ ީ ަ ނ ކ އަ ދި ޔޫ ރަ ޕިއަ ް ލ ް ނ ް ރާ އްޖ ޭ ް ނ ާ ފ ި ޅ ަ އ ޔޫ ނިއަ ން(އީޔޫ )އަ ް ށ ކަނޑ ައަ ާ ި ތއ ް ަ ދ ނ ެ ހ ް އ ެ ނ ެ ދ ސަ ފީރު ް ވ ެ ބ ާ މ ި ނ ި ނ ަ ަނ ަ ތ ަ އ ނ ް ލކުރަ ް ކ ް ށ ބަދަ ު ށ ރަ އ ް ި ނ ހޯދު ަ ކ ަ އ ަ ނގެ ތ ް މ ް ހ ް މ ް ެ ޔ ު ށ ރު ު އބ ްރާ ި ސ ި މ ި މ ަ ޖލ ީ ަ ަ ށ ރަ އ ީ ް ހ ް ހއްމަދު ހމ ް ު އ ި ވ ި ސޯ ި ޅއ ް ަ ހ ހުށަ ަ އވެ. ފ ެ ހ ު ލ ު
އހ ް ަ ަ މދު މިޒ ްޔާ ލ ް
ހނެއ ް؟ -ރަ އ ް ި މ ި ޖލ ީ ަ ނގ ެ ަ ށ ހ ް ތ ް ޔ ު ކ ި ވީ ި ގ ި ޑ ި ގ ި އރު މޫދު އަ ޑ ީ ަ ލ ަ 50 ޖމ ް ަ އ ު
ނގެ ި އ ި ޑަ ި ށ ަ ލ ަ ހ މ ް ރ ޯ ވ ް ފ ު މގުރާ ު ކޑ ު ު
ނ 50|6 މ -އޯ ޝަ ް ހނ ް ު އ ެނ ުގން ު މ ި
އވެ ި ބ ި ކ ަ ަ ކތ ް އވެެ . ގ ެ މ ެ އ ހަރަ ާ ވ ާ އ ު ރ ު
އ ި ގ ި ނ ޑަ ި މ ަ މ ށގ ެ ް ކ ް ހޭދަ ޮ އވްކުރު ު
މއ ް ަ ނ ަ އ ކ ެ މ ެ ޗ ް ޒ މޫދު ް ށ އެރު ާ އ ު ޝަ ފ ްރާ ު
ނދި ަ ޔއ ީ ރާ އްޖ ެ ށ ގެ ް ކރިއަ ް ހަރަ ާ ކތ ް ު
ގ ި ަނ ަ ޔ ަ ށދި ަ އ ތ ެ ކރިއަ ް އ ތ ު ގ ު ވ ު ު
ސަ ރަ ަ ހއ ްދު ގެ ރެ ކޯޑެއ ް މިއަ ދު
ގ ި ޗ ަ ނ ަ ަނ ަ ށ ކ ް ލ ް ގޑުގެ ޯ ކ ް އ އޮ ތ ް ޯ ސޓ ް ާ ތ ު
ޖ ި އ ރާ އްޖެ ި އާ ި މއ ާްޔ ަ ނ ބޭރު ގ ެ ަ ކގ ެ އ ް ތ ު
އ ޑަ ި ްނ ި ނގ ެ ޓ ީ ެ އވަރު ް ޑ ޮކްޓަރު ނ ާ މއ ް އަ ބަދު
ހ ޑަ ި ބކާރު ދިވެ ި ޖ ި ހދި ަ ެ ރ ާ އވަރު ތ ު
ޭނ އެރު ި އގ ެ ަ ށ ފރ ީއަ ް ހ ް ވ ެ ނ ސަ ާ އ ާ އވެޭ . ފ ު
ި ނ ހ ް އ ް އމ ް ެ އތުރު ންެ ، ލ ު ފ ު ނޑީއެފ ްު ،
ތ ި ރ ަ ސ ދި ަ މންނެ ވެ. ކތ ް ެ ވެ ް ޔއ ީ ހަރަ ާ ވ ު
ށ އަ ރަ ި މއ ް ަ ނއީމ ް ަ ޝަ ފ ްރާ ޒ ް ަ އ ޗ ް
ބ ި ޅވ ީ ށ މަރު ަ ޭނއަ ް މ ެ ހ ާ ކ އ ާ އެރު ާ ވދާ ު އ ު
މ ި ޒމ ް ި ޓ ި ރ ަ ސ ސޓްރީގ ެ ވެ ް ނ ް އަ ދި ޫ
އލ ް ި ހ ި މޖ ެ ި ށ ަ ލ ަ ހ ަ ަ އއ ް ކރ ީ ެ މ ް މ ް ތ ާ ސ ު ފ ު ހ ު
މ ި ޒމ ް ި ޓ ި ރ ަ ސޓަރު ޑރ .އަ ބ ްދު ﷲ ނ ް ޫ
ށ ަ ނކުރު ަ ަ ލ މ ް ޭނ ް ކ ާ ހ އު ާ ފ ު ފހަރު ބ ު
އވެަ . ށ ނ ދު ރަ ް ތ ް މައު ސޫ މ ް ެ ގ ު ވ ު
ސ ި ޓ ަ ުނމަށެ ވެ. ކ ް ލ ް ޕް ާ ށ ނޫ ނެ ކޭ ބ ު
ގ ި ސ ި ތ ަ ނދި ަ ދަ އ ް ަ އ އ ރަ ް ޔ ެ މ ް މއ ާްޔ ު ކ ު
ހކުރު ދު ަ ނ ’50|6ގ ެ ހ ‘އޯ ޝަ ް ވ ު ު
ލ ި ކ ި ކުރެ ި ނ ަ ކ ަ އ ަ އ ވއްޖެެ . މ ޓީ ާ މ ު މ ު
އ ި ށ ޑަ ި އ ފެ ި ގ ި މ ަ ަ ވ ް ނ ހަރަ ާ ކތ ް މިއަ ދު ނ ު
ފ ި ި ހ ަ ރ ަ މ ަ ވނީސް. ކ ް ނކުރެ ު މ ު ނ ު
ވނ ީ ި ލ ަ ހވީރު ަ ަ އވެ. ފ ެ ނ ް މ ާ ނ ާ
ކ ި ި ރ ަ މއ ީ އަ ހަރެ ނ ަ މއ ް ކ ެ ްނ ް ށ ު
ގ ި ބލްޖިއަ މ ް އާ ި ހނ ަ އ އީޔޫ ަ ވ • ެ ްނ ާ އ ު ނ ސޯ ި ސ ބރު ވެ ް ސަ ފީރު ހަސަ ް ފ ި ނ ި ކ ަ ވ ަ ވ ަ ނ ަ ގެނ ަ ށ މ ް ނ ް ްނ ް އ ާ މ ާ • ސޯ ި ބރު އަ އ ަ ނ ނކުރަ ް ްޔ ް
ަ ޏވެ. ނ ެ ބ ް ކ ެ މއ ް ”،ޝަ ފ ްރާ ޒ ް ު
ގ ި ފ ި ާނ ަ ވނ ީ ަ އ ަ ވ ަ ހުށަ ަ އ ޅއ ް ާ ޖޕ ު ހ ު
ގ ި ބއ ް ި ގ ި ތ ަ އ ވ ެ ޅގ ެ ް ސ ޯޕޓ ް ް ް އ ހަރަ ާ ނ ޭ ކ ު ސ ު ގ ި ވނީ 6މީޓަރު އަ ޑ ީ ަ ޝަ ފ ްރާ ޒ ް ަ އ
ހ ޝަ ފ ްރާ ޒ ް އެދު ނީ ށ ަ އެއަ ް ފ ު
އއ ީ ި ޑ ި ގ ި ށ ަ އރު ހޭދަ ޮަ ަ 50 މ އވެެ . ފ ެ ކ ް
ސ ި ވމަށެ ވެ. ލ ް މ ް އާ ް ޓ ާ ނ ޕް ާ ކ ދު ރު ު ނ ު
އ ި ހއ ްދު ގެ ޑ ަ ި ސަ ރަ ަ ނ ރެ ކޯޑެކެވެ. ވ ް
މ ި ި ތ ަ ލ ަ މއ ްސަ ަ މ ަ ށ ކ ް ހ ް ތ ާ ނ ު މވެށީގެ ު
ވ ދިވެ ި ހ ސަ ފ ީރަ ަ ހނ ަ ށ ކ ް ްނ ާ ު މއ ްސަ ަ މގ ެ ަ ތ ަ ލ ަ ލ ހ ް ކ ް ެ ނ ހޯދު ު ށ ރު ު އ ބަދަ ު ވނީ ރަ އ ް ި މ ި ނގެ ަ މިއަ ދު ަ ހގ ެ ތ ް ޖލ ީ ު ޔ ު
ތ ި ނ ފެތުރު ަ ރ ަ އ މކ ީ ެ ކ ް ނ ެ ލ ް ޭ ހ ު ކތ ް ި ަ މގ ެ ނ ް ތފ ްސީ ުލ ެ - ނ ާ އ ހަރަ ާ ލ ު މ ު
ވ ި ކ ި ހ ި އ ަ ޮނ ަ އވެ. ފ ެ މޓ ީއަ ް ރޖ ީ ޮ ާ ށ ފ ު
ޒވެ. މ ެ ސ ެ ތގ ެ ވ ެ ް އއ ް އަ ާ ހަރަ ާ ކ ު
ކ ި ޒ ޑަ ި ރ ޮ އވ ް ު ތން ،ޝަ ފ ްރާ ު ގ ު ގ ި ކ ި ގ ި ކޑ ަ ި އރ ީ ަ ރ ަ އ އޮ ތ ް ު
ި ސ ި ޓ ަ ނ ަ ށ ކ ް ލ ް ގލ ް ޔޫ ް “ސ ް ސ ޕް ާ
ސ ި ގ ި އއ ް ަ ތއ ް މއ ާްޔ ެ ކޑ ަ ރަ ް ފރ ީ ެ ސަ ާ އ ު
ނޫ ނެ ކޭ ބުނޭ ަ ، ނ”، ސޓ ް ސޭ ޯ ޖ ް
ވ ަ މިއަ ދު ަ އވެ. ފ ެ ބއ ް ާ ވނ ީ ާ
ކ ި އލ ް ި ޭނ ި އވެ. ރ ެ މ ް ތ ާ އ ާ ސ ު
އު މަރު އަ ބ ްދު އ ްރަ އްޒާގ ް އަ ނބުރާ
ްސ ަ ހ ަ ށ އު މަރު ަ ސަ ފ ީރަ ަ ށ މ ް ކ ް މޖެއ ު
މ ި ނ ށދި ް ކ ް ށ ޮ ޅ ރާ އްޖެއަ ް ނޫ ންު ، ޔ ި އވަރު ޝަ ފ ްރާ ޒ ް އާ ި ޑަ ި ސ ނކ ް ް އ ު
ވ ދިވެ ި ގ ި ހނ ަ ކ ަ • ަ ލ ް ްނ ާ ނ ާ ހ ސަ ފީރު އ ު
ްނ ދިވެ ި ފ ި ހނ ަ ޅ ަ ހ ކަނޑ ައަ ާ އ ު
ނ ި އ ި އ ޑަ ި އާ ި ށ 50 ސޓްރ ީއަ ް ނޑ ަ ް އ ް ވ ް ނ ި މދި ަ ހ ަ ފ ަ ޔ ގކުރަ ް އަ ހަރު ފުރު ް ނ ާ
ފ ި އ ި ގ ި އ ި އ ަ ޅވ ެ ަ ސޓ ީ ަ ވނީ: ެ ވދާ ު
ބލްޖިއަ މ ް އާ ި ށ އ އީޔޫ އަ ް • ެ
ޓ ި ވނީ ކުރު ި އއ ް ދ ީ ަ ނ ަ ަ އވެ. ފ ެ ވއު ެ އ ް ށ ި މ ަ ބު ނީ ކީކ ޭ؟ “ -އަ ހަރެ ނ ަ ނ ކ ް ްނ ް
ވ ި ފ ި އ ި ގ ި މ ި ވ ަ ްސ ަ ހގ ެ ަ ަ އރު ، އ ާ އއ ް ާ ޖލ ާ ޖލ ީ ު
ފ ި ށ ި ކ ަ ވ ަ ވ ަ ނ ަ ެނއު ަ ގ ަ ށ މ ް ނ ް މ ް އ ާ މ ާ
ހ ދިދަ ި ދިވެ ި ށ ަ ލ ަ ހ ޝަ ފ ްރާ ޒ ް މ ް ވހުރު ާ ފ ު ވ ު ޓ ި ރ ަ ޒމ ް ހނެއ ް؟ -ރާ އްޖޭގެ ޫ ކ ި ވީ ި
ވ ި ފ ި ވ ަ ސޓ ީ މިއަ ދު ގެ ރަ އ ީ ް އ ާ ޮނއ ް ާ ސ ފ ު
އ ި ގ ި މ ަ ާނ ަ މ ަ - ތ ހނ ް ު އެނ ުގން ު ގ ު ވ ު ޖޕ ު މ ި ހމ ް އު ވެ ި އބ ްރާ ި ވ ސަ ފ ީރަ ކ ީ ި ހނ ަ ސ އ ް ްނ ާ ު ސ އު ވެ ި ނ ަ އވެަ . ނ ހ ް އ ެ ސ ެ އ ް މވެ ް ެ ރ ަ މ ަ ށ ަފ ުހ ަ މކުރު ަ ރ ަހ ަ ‹އ ަ ވގުތު. މ ް އދު މޫދު ން އެ ި ޝފ ްރާ ޒ ް ި އ ަ 50ގޑިއިރު ގ ެ ޑައިވ ް ުފ ި ޯޝން ަ ›50|6ގ ި އހ ް ަ (ދއުރު ފޮޓޯ ަ / ަ މދު މިޒ ްޔާ ލ ް)
ްސ ަ ހ ަ ށ ަ މ ަ ގ ަ ަ ސ ށ ރަ އ ީ ް މ ް ކ ް މ ާ މޖެއ ު ވޑ ަ ި ނ ަ އދި ަ އވެ. ނވެ ެ ފ ެ އގ ެ ް ެ އއ ް ު
ޔ 6/ ދނ ި ެ ު
ކން ުފނ ަ ަ ނ ޭ ނ ދ އެންމ ެ ޮ އ ަފއ ް ާ ބޑު އެއ ް ު އ ގޭސް ު ޝޔާ ގެ ގެޒ ްޕ ްރޮ މ ް ު ކން ުފ ި ޔ ަގ ި ްޏކ ީ ދު ި ރ ި
ރ ި ދ ނއެއ ް ފ ަ ަ ޝ ާޔގ ެ އައްޑ ަ ަ ަ ނތަ؟ ސ ަ ށ ހިފަހައ ް ާޓލެވި ާދ ެ ދ ް އިގްތި ާ ދނ ް ަ ަހމ ް ާ އބ ްދު ލ ް ަގނީ
ކން އ ެނގޭތ ީ ަ ނ ަ ތއ ް ަ ވ ުޅ ަ ިޔ ަ މގ ެ ފ ަ ަ އންނާ ެ ޝޔާ ތކުރު ު ރ ި ދ ި ޒވ ެއ ް ަ އން ަ އ ކ ޮ ވނީ ޮ ރއ ް ާ ރ ާ ކ ް ށ ަފ ި ބޑު ި ި ޑ ި ލ ި މއާ ޕ ޫ ި ަ ނ ގ ް ޓ ް ހޅަނ ު ހންނެ ވ ީ ު ނ ު
ފ ި ލ އަ ި ނ ި ދ ި ސ ަ ހ ަ ވ ަ އ އ ް ނ ެ މ ވޭ ް ނ ެ އ ް ެ މ ާ
ޔގ ެ ި ހ ރަ ި ފ ި ތ ދު ަ ސ ަ ްސގެ ބުރާ ް ހއ ާ ޝ ާ ވ ު
ދވެި . އގ ް ި ބޑ ު ި މއ ީ ވ ަ ސ ެ މ ޮ ނ ެ އ ް ށ ެ ަނއަ ް ތ ާ
މ ި ނ ި ހ ި ހރު ދު ަ ަ ރކާ، އ ެ އވެެ . ހ ެ ވނީ ޮ ވ ު
ވނީ %33ވެއ ް ި ޓ ަ ބޒާރު ަ އ އވެެ . ފ ެ ާ
ގ ި ނ ދު ި ތ ކޮރެ އާ އާ ޖެ ި ނޔޭ ަ އ ހގ ެ ް ސަ އު ު
ވޑ ަ ި ކ ަ އ ަ ދެނެ ަ ށ މ ް ނ އަ ދި ެ އގ ެ ް
ގ ި ނ ި ފ ި ޔ ި ރަ ި ތ ަ ސ ަ އ އ ް މ ހަފ ް ާ ޝ ާ
ސ ި ގރޭ ި އނ ި ި ލތ ް ،އީޔޫ އަ ދި ކެނެ ޑ ާ ވ ާ
ށ ި ސ ވަރަ ަ ަ ްސގ ެ ކ ް މވ ެ ް ނ ެ ކ ް ނ ޮ ހ ް ހއ ާ ފ ު
ދވެ .ރަ ި އގ ް ި ބޑ ު ި ޔގ ެ ސ ެ މ ޮ ނ ެ އ ް ެ ޝ ާ ތ ާ
ވ ި ނ ި ި ސ ކުރަ އ ް ަ އގެނެ ވެ. ތޒާރު ވެ ް އ ް
ޔޫ ކ ްރެ ި އ ަ ގގެ މ ެ ނ ް ށ އެރު ާ ހޅަނ ު ކ ު އ ު
ވނީ ރަ ި ި ކ ަ ޔގ ެ ަ ނ ަ ތއ ް ބ ް ބ ެ އ ް ޝ ާ އއ ް ޭ ނ ު
ފ ި ނ ަ އވ ީ ަ ޅވެ ަ ބޒާރު ރަ ނ ަ ސ މވެ ް ާ ގ ު
އގ ް ި ި ގތްގަނޑ ަ ަ ސދު 2014ގެ ަ ށ ކ ް ހ ް ނ ާ ތ ާ ފ ު
ފ ި ފއ ް ަ ތ ަ ނ ދަ ނީ ަ މ ަ ށ ޗ ް ކ ް ތ ު ގައު ު
ނގ ެ ި ނ ި ބ ި ހދު ަ އ ަ ަ ތއ ް މ ެ ކ ް ބ ް ނލ ްއަ ގ ް ާ ވމ ީ ޭ
އރު ރަ ި ލ ި ޑޮލަރާ ި ޅ ަ ޔގ ެ ޝ ާ ބ ާ އ ޔޫ ރޯ އާ އަ ާ
ވ ި ފ ި ކރިއަ ރާ ަ ތ ަ ގ ަ އރު ، ށ ވެ ް ކ ް އއ ް ޮ ެ ނ ާ އ ު ސ ު
އ ޔޫ ކ ްރެ ި ގ ި ޔ ި ރަ ި ނ ަ 2014 ނގެ އ ް އ ް ޝ ާ
މގ ެ ި ށ ދަ ި ރަ ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ތއ ް ޔއަ ް ޝ ާ ވ ު ތ ކުރު ު
ސ ި ކ ަ ަ ނ ކަނޑާލާނެ ވފ ްޓު ް ވ ް މ ް ށ ާ
ފ ި ވ ަ ވނީ ދު ަ ބލ ް ަ ަ ސ ކ ވެ ް އ ާ ހ ު ސ ރޫ ު
ވނ ީ ި ށ ަ ނ ަ އތުރަ ް ހ ް ެ ފގީރު މގ ެ މ ީ ު އ ގައު ު
މލ ި މއާ ި އ ި ކ ްރަ ި އކުެ ، މ ެ ޭޝއާ ފ ާ ހ ު
މންނެ ވެ .ރަ ި ި ޔގެ ޝ ާ ާނ ކުރަ ު އއު ލ ު
ށ ި ށ ަ ކ ަ ަ އ އވެ .އަ ދި ެ ފ ެ ކ ް ާނ ޮ މ ް އއު ލ ު
އވެ .އަ ދި ށ ވެއ ް ި ޓ ަ ފ ެ ހ ދަ ށަ ް ޓ ާ ނވެއ ް ޭ ު
އގ ެ ަ ވެ ަ ބލްގ ެ ހ ް ފ ެ އވެ .އަ ދި ޭ ނ ރޫ ު ފ ު
ލ ި ލ ި އޓ ް ަ 17 ސގ ެ ފ ް ަ އެއާ ަ މ ނ ް އ ް ލ ާ ވއ ްޓާ ު
މލ ީ ި މ ފ ަ ޒ ުނ ް ނ ެ އ ް މގ ެ ެ ށ އަ ާ ނ ާ ާ މ ު ޒ ު
ވ ރަ ި ގ ި ކ ަ މ ަ ޔ ސަ ރު ކާރު ގ ެ ޝ ާ އ ާ ތ ު ގައު ު
ށ ަ ތ ަ ކ މ ެ ބންދަ ް ވ ާ ހަފ ް ާ އ ު ޅ ު ހ ު ހ މިއަ ދު ު ފ ު
އގ ް ި ޔގ ެ ި ގ ވެއްޓި ،ރަ ި ވނ ީ ސދު ަ ތ ާ ޝ ާ އަ ު
ކ އާ ި މ ި ގ ި ގގ ެ އ ެ ނ ެ ޅގ ެ ް ރ ާ ހޅަނ ު އ ު ު
މ ި ވ ި ފ ި ކން ،ޕ ޫ ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ށ ަ ނ ޓ ް ކ ް ޮ އ ާ ތ ު ވ ު
ފ ި މ ި ކގ ެ ަ ަ ސ ގަނޑުކުރާ ނެ ބ ް އ ާ އ ޭ ނ ު
ށ ި ި އތުރު ޕ ްރެ ޝަ ރު ަ ތކެއ ް ބޒާރަ ް ްސގ ެ ާ ހއ ާ
ި 800 ކޑަވެ ަ އވެ. ފ ެ ބލިއަ ް ނ ޑޮލަރު ު
ށ ދަ ި ނ ރަ ި ބާރު ަ މގ ެ ޔއަ ް ކ ް ޝ ާ ތ ކުރު ު ތ ު
ފ ި ވ ‘އަ އްޑ ަ ވ ަ ަ އއ ް ަނ’ ެ އ ާ ތއ ާްޔރު ކުރަ އ ް ާ
ސ ި ށ ަ ކ ަ ަ އވެ. ފ ެ ކ ް ާނ ޮ ށ ވެ ް މ ް އއު ލ ު
ށ ަ ގތްގަނޑ ަ ަ ްނނެ ަ ޔގީނެ ވެ. ކ ް ކ ް ނ ާ އަ ނ ާ
ި ދވ ީ މން ،ޕ ޫ ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ނ ެ ނ ގެ ް ޓ ް ތއ ް ެ ޅ ު އ ު ވ ު
ށ ި އގ ް ި ފަދަ ި ފ ަ ހ ަ ހއ ްޓާ ެ ސދަ ް ތ ާ ލވޭ
ށ ވުރެ ވަރު ގަދަ ދަ ި މގ ެ އެއަ ް ތ ކުރު ު
ނވަރެ އ ް ފެ ި ި އވެ. ނ ދާ ނެ ެ ނގެ ް މ ް
ކތ ް ކުރަ އ ް ަ މަސަ އ ް ަ މންނެ ވެ. ވ ު
މގ ެ ި ދަ ި ްނނެ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ނ ކ ް ތއ ް އަ ނ ާ ވ ު ތކުރު ު
ި ތ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ގޑ ާ ވަރު ގެ ށ ވެ ް ކ ް ނ ު ސ ު ވ ު އ ި ގ ި ދއ ް ރަ ި އގ ް ި ި ނކުރު ަ ޔ ަ ށ މ ް ސ ެ ބ ާ ޝ ާ ތ ާ
މގ ެ ި ގގެ ދަ ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ކގ ެ ތ ު ވ ު ތ ކުރު ު ހޅަނ ު ު
ގ ި މ ި ތގ ެ ތެރޭ ަ ހ ަ ަ ކ ސ ޯ މ ް އ ޮ މއ ްދަ ު މ ު މންދާ ދަ ި ރަ ި މގ ެ ޔއަ ް ޝ ާ ތ ކުރު ު ށ އަ ޅަ ު
ސ ި ބ ަ ކގ ެ ަ ކ ފ ް ބ ް ޯ ތއ ް ދަ އ ް ާ ހ ާ ތ ާ ވލ ްޑ ް ޭ ސ ު ނ ު
އގ ް ި ޔގ ެ ި ވނީ ރަ ި ި ނ ަ އ ް ތ ާ ޝ ާ ސދު
އގ ް ި މގ ެ ި ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ށ ސދަ ް ކ ެ ކ ެ ތ ާ ތ ާ އ ގައު ު އ ު ވ ު
ޔގެ 1.5ޓ ް ި ނ ރަ ި ނ ރލިއަ ް ތ ް ޮ ޝ ާ ގ ު
ވ ި ފ ި ލ ި ސ ވެ ަ އ ގޭ ަ މ ް ހ ް ެ އ ާ ށ ބަރޯ ާ ތ ާ ނވަރު
ނ އު ފެދި ކ މެދު ަ ގ ަ ވ ް ނ ޮ ކ ް ވެދާ ނެ ޮ ތ ާ ބޑ ު ު
ގ ި ސދަ ކ ީ ދު ި އގ ް ި ޑޮަލަރު ގެ ި ނޔޭ ަ އ 11 ތ ާ
ށ މަސަ އ ް ަ ކޑަކުރު ަ އކު، މ ެ މ ް ކތ ް ކުރު ާ ު
ޔ 7/ ދނ ި ެ ު
ސަ ރު ކާރު ގެ ހަރު ދަ ަ ކޑ ަ ޮ ކށް ،ބޭރު ތއ ް ު
މ ި އދާ ރާ ި ދ ި މލ ީ އ ެ ނ ެ އ ް މލ ީ ެ ކގ ެ ާ ރ ާ ާ
ޔ އަ ދި ރަ ި ސގ ެ ވ ެ ި ި ޔގ ެ ޮނމ ީ ް އކ ޮ ޝ ާ ރ ާ
ސގެ ވަރު ގަދަ ި ފ ި ހއ ް ަ ބ ަ ޒވެއ ް ަ ަ ނ ޓ ް ރ ާ އ ާ
ފ ި ި ނ ަ ސގ ެ ށގ ެ ް ކ ް ނ ޮ ޭނ ް އ ާ ނ ާ މ ބ ު ޒ ު
މ ި މލ ީ ި ނ ި ހރެ އ ް ކ ް ބ ް މގ ެ ާ ނ ާ ނ އަ ދި ާ ޭ ޒ ު
ށ ަ ކތ ް ަ މަސަ އ ް ަ މގ ެ ފ ެ ކ ް ތކެއ ް ޮ އވެ .ގައު ު
ނ ި ށ އަ އ ީ މ ަ މ ަ މުއާ ަ ކ ް ތ ކުރު ް މ ާ ނ ު ލ ު
ޅ ި ނ ި ވ ި ގ ި މ ަ ަ އވެ. ވ ެ ކހޮނެ ް ކ ޯ އއ ް ާ އ ާ ވދާ ު ކ ު
ނ ި ތ ި ރ ަ ކ ް ނ ެ އތެރޭ ގެ އު ފެއ ްދު ް ެ އތުރު
އވެ .އަ ދި ރަ ި ށ ޔގ ެ ސަ ރު ކާރަ ް ެ ޝ ާ
އތެރެ ކުރާ ަ ކުރު ަ އއ ް ބ ެ ނ ެ މށް ،ބޭރު ް
ި ޏ ަ ނ ަ ސ ަ ށ ކ ް ފ ް ކ ް އއްވެ ް ވ ެ ނ ް ބތ ް ާ ނ ު ސ ު
ޔ ި ސ ރަ ި ނ ަ ަ މގ ެ ނ ެ އ ް މވެ ް ޝ ާ އ ގައު ު
ވ ި ހއ ްޓު ަ ވތ ް ަ ބ ަ އ އެ ، އތެރެ ކުރު ް ތއ ް ެ ާ ނ ު
ފ ި ގ ި މ ި އ ަ ކ ަ މކެޓު ަ އއ ް ސ ެ އ ެ ެ އ ާ ކގެ ާ ރ ާ ތ ު
އގ ް ި ި ސދު ަ ނ މ ް ތ ާ ތއ ާްޔރު ކުރަ ު
ގ ި ވނ ީ ނ ަ އ އު ަ މ ަ ވތ ް ަ ބ ަ ފއ ްދަ ް ާ ތއ ް ގައު ު
މ ި ކގެ ި މ ި ޔ ަ ފ ަ ޅގ ެ އ ެ އވެެ . ހދޭނެ ެ ނ ޯ ރ ާ ވ ު ު
ވނީ ި ފ ި ލ ަ ހ ަ އ ަ ސ ަ ތކަށެ ވެ. ގ ް ޮ މފަދަ ާ
ގ ި ފަށަ ި ތގެ ތެރޭ ަ އ ަ އ އވެ .އަ ދި ެ ފ ެ މއ ްދަ ު އ ު
ނ ރަ ި ކ ަ ސަ ަ ކގެ %80 ބ ް ބ ް ޝ ާ ޔގެ ޭ ތ ު ނ ު ބ ު
ގ ި ބ ި ބޒާރު ަ އ ަ އަ ދި ަ ެޔ އ ތ ޮ ވމ ީ ާ ނލ ްއަ ގ ް ާ
ވނީ ރަ ި ކ ި ނ ަ އ ް ސ ޯ މ ް ޮ ޝ ާ ޔގެ ބޭރު
ފ ި ަ އވެ. ށ އަ ސަ ރު ކުރާ ނެ ެ ސއަ ް އ ާ
މއ ް ަ ނ ަ ށ ޗ ް ގ 100ޑޮލަރު ް ފ ެ ފީ ާ އއްގެ އަ ު
ރ ި ކ ާވހަކަ ަ ޝ ާޔ ާއ އެ ު ނ ަ ކ ެ ރއ ި ް ޔ ު ނ ޫ ދއްކަ ް
ފ ި ވނ ަ ސ ދާ ނީ ަ ށ ަ އަ ދަ ދަ ަ މންނެ ވެ. ކ ް އ ާ ްނ ު
ކ ި މ ި ލ ަ ނ އ ް އ ެ ށ ެ މ ް ގޑ ު ް ރ ާ ނ އަ ރު ާ ވ ު ު
ސ ވަރަ ަ ހނ ަ ށ ކ ް މވެ ް ނ ެ ކ ް ށ ޮ ްނ ް “ ެ އމ ީ ު
އެއ ް ަ ސވެއްޖެ ބ ް
މގ ެ ި ދަ ި ކގެ އަ ސަ ރު ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ތއ ް ތ ު ވ ު ތ ކުރު ު
އ ގައު ަ ަ ށ ޮ މ ް ވނ ީ ެ ކމްޕިއު ޓަރު
ކ ި ލ ި ި މ ަ ކ ަ އ ަ ފ ަ ހ ަ ނ ކ ް ވދާ ނެ ެ . ހއ ްޓާ ެ މ ު
ކ ި ި ރން، ވ ް ުސ ް ސ ާ އހ ާ މގ ެ ު ެށ ު ނ ފ ު
ތ ި ތކެ ި ި ޗ ުޕ ފަދަ ަ ސ ނ ވެ ް ކ ް ވއ ް ު
އގ ް ި ނމަި ، ދ ި މގެންދާ ަ ނ ވ ް ގ ެ ފ ާ ތ ާ ޅ ު ސދު ު ދި ު
އ ަ ށ ަ ޝޔާ ގ ެ ަ ަ މގ ެ ޑިފެންސް ޗ ީ ަފ ް އ ު ރއީސް އ ެ ަގ ު ވނީ އން ަގވާ ަފ ި ރ ި
ބޑ ު ި ފ ި ބޭރު ަ ނ ޒވެއ ް ހަދަ ް ސގ ެ ޮ ރ ާ އ ާ
ސ ަ މ ަ ހއ ްޓު ަ އވެ. ފ ެ ށ ގެނެ ް ކ ް ު
ޅ ި ނ ި ަ އވެ. ވ ެ ކހޮނެ ް ސ ވާނެ ޯ ”، ލ ް ވދާ ު
ށ ި ނ ރަ ި ގ ަ މގ ެ ސަ ަ ނ ޔއަ ް ބ ް ޝ ާ ބ ު ދިއު ު
ވ ި 630 ސގ ެ ި ފ ި ަ ށ ނ ޑޮލަރަ ް ބލިއަ ް ރ ާ އ ާ ޒ ު އވެި . ހަދަ ި މ ަ އ ަ ޅ ހ ް އ ެ މއ ީ ެ ފ ެ ކ އަ ާ ތ ާ ނ ގައު ު
ޔގ ެ ި ސ ރަ ި މީގެ ި ނއ ީ ނ ވެ ް އތުރު ް ސ ާ ޝ ާ
އރު ި ލ ި ސ ަ ަ ދކެވެ. ބޑ ު އަ ދަ ެ ނ ޮ ތ ް ނ ް ބ ާ ބ ު
ކ ި ކ ި ފ ި ސ ަ ނ ަ ށ ރއ ާްޔއަ ް އ އަ ް ކ ް ތ ާ ނ ު ު
ރަ ި ޗ ަ ށ ަ ކ ަ ނވާނެ ަ ތމ ް މ ް ޭނ ް ޝ ާ ޔ ބ ު މ ި އގ ް ި ސގ ެ ި ކ ަ ހރެ އ ް ަ ވ މ ް ހައު ް ށ ާ ސދ ީ ާ ތ ާ
ސ ި ގ ި ދު ި ހތ ަ ހ ަ ށ ަނ ް އ ވެ ް މ ާ ނޔޭ ގެ ާ ތރ ީ ު
ޅ ި ނ ި ވޑ ް ލ ި ޑޭ ި އވެ. ވ ެ ޫބ ް ވދާ ު
ލ ަ ސ ަ މއްގެ ަ ށ ކޅަ ް ދ ޮ ތ ެ މ ް ގައު ެ ހ ާ ވ ި ފ ި ޅ ަ ގގ ެ ނވަރަ ް މ ް ނ ާ އަ ާ ހޅަނ ު ށ ު އ ު
ވނ ީ ި ޔ ި “ރަ ި މ ަ ނ ަ ށ ނ ވަރަ ް ކ ް އ ް ޝ ާ
ވނީ ރަ ި ނ ި ގ ި މ ަ މ ަ ޔގެ ޅގ ެ ް ޝ ާ ތއ ް ު ގައު ު
އ ”،ލ ި ފ ި ފ ި ށ ަ ރ ަ ނ ޫބ ް ކ ް ށ ޮ ހމައަ ް ު
ކ ި ފ ި ސަ ރު ކާރާ ި ނ ަ ކ ް އ ސަ ރު ކާރާ ތ ާ ނ ު އ ު
ފ ި ނ ި ި ވ ަ މ ަ އވެ. އވެ ެ ހ ް ޔއ ް ާ ލ ު ފ ު
ށ ދަ ި ފ ި ގ ި މއ ް ަ ނގެ ަ ޅ ަ ތ ޗ ް މ ް ވ އާ ް އ ާ ނ ު ު ލ ި މގ ެ ި އ ަ ްސ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ފ ތއ ް އޮ އ ާ ވ ު ކުރު ު
އއ ް ި ބޑ ު ި އަ ދި ި ވގ ެ ަ ބ ެ މ ޮ ރ ާ މހާރު ޒ ު
މ ި ހކުރު ދު ަ ރކާ، އ ެ ހ ެ ެ ވ ު އވެ .އަ ދި ު
މ ި ވނ ީ ި އ ަ ނ ަ ސ ަ ފ ނ ް ނ ވެ ް ނ ކުރަ ް ޭނ ް ބ ު
ލތ ް އަ ދި އީޔޫ ި ސ ި ގރޭ ި އނ ި ި ނ އ ް ވ ާ
ގ އވެ .ވެއ ް ެ ެ ބލްގެ އަ ު މންދާ ރޫ ު ޓ ު
ކގ ެ ި މ ި ވނ ީ ި ސ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ަ ށ ޓ ް ލ ް ތ ު ވ ު
ގ ި ި ކ ަ ބޒާރު ަ ހއ ްޓު ަ އ މ ް ހފެ ެ މލ ީ ާ ށ ާ ތ ު
ސ ި ޕޫ ި ށ ަ އވެ. ފ ެ ކ ް އތުރު ޮ ނ ވެ ް ޓ ް
ށ ރަ ި ފ ި ކ ަ ވ ަ ަށ ަ މަސަ އ ް ަ ޔގ ެ މ ް ޝ ާ އ ާ ކތ ް ފ ާ ފ ި ތ ދު ަ ސ ަ ހ ނ ބުރާ ް ކ ް ބ ް ސެ ް ނޓ ްރަ ލ ް ޭ ވ ު ނ ު
ގ ި އގ ް ި ޔގެ ި ރަ ި ސދު ގެ ކަރު ަ އ ތ ާ ޝ ާ
ފ ި ވނީ ި އވެ .އަ ދި ަ ށ ަ ަ ސ ފ ެ ކ ް ާނ ޮ އ ާ އއު ލ ު
ވ ި ނ ދި ަ ބނ ަ ނ ަ ށ އތުރަ ް މ ް ގ ް ޔ ާ ްނ ު ހޅަނ ު ު
ނ ި ގ ަ ނ ަ ަ ނ މ ް ހ ް ޭނ ް ގ ް ނ ާ ވ ު ނ ު ވ މީ ު ނ ބ ު
ށލ ީ ރަ ި ތ ަ ކ ަ ޔގ ެ ަ ށ ކ ް ބ ް ބ ެ ކ ް ބާރު ޮ ޝ ާ އއ ް ޭ ނ ު
ފ ި ށ ި ށ ަ ތ ަ އމ ް ަ ސ އަ ޅާނެ އތުރަ ް ކ ް އޓ ީ ެ އ ާ ޭ
ލ ި ވފ ްޓު ގެ ި ސ ި މތ ް ކަނޑ ާ ަ ހދު ަ އގެންނެ ވެ. ް
ކ ަ ަ ކ ް ބ ް ސ ެ ށ ވެ ް މ ް އ ޭ ހކުރު ނ ު ނ ު
ވ ރަ ި މ ި ި ޔ ަ ފ ަ ޔގެ ޝ ާ ޅ ރަ އ ްދު ާ ވ ު
ވނ ީ ި ށ ަ ހ ަ ދު ަ އވެ. ފ ެ ކ ް ާނ ޮ އއު ލ ު ވ ު
ނ އަ ދި ބ ި އ ަ ކ ަ ތ ަ ކ ަ ގ ް ކ ް ކކ ީ ޮ ބ ް ޭ ހޅަނ ު ނ ު ނ ު މވެސް“ ،ރަ ި ނ ި ފ ި ނ ަ ވ ަ ށ ަ ހ ަ ޔ ކ ް މ ޮ ޝ ާ ާ އ ު
ތއ ާްޔރު ކުރެ ވޭ ފަދަ ށ ަ ހަނގުރާ މައަ ް
އވާ ،ދަ ި ފ ި ި ށ ަ ނ ަ މގ ެ ކ ް ތއ ާްޔރު ޮ އ ް ތ ކުރު ު
ކ ި ޒވެއ ް ި ި އ ޕޫ ި ޓ ަ ށ ަ ނ ކުރު ަ ނ ޓ ް މ ް ބ ާ ރ ާ
އގ ް ި ގޑ ާ ި ި ސދަ ކ ީ ތ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ކ ް ތ ާ ނ ު ށ ު ވ ު
ކ ި އގ ް ި ޔގ ެ ި ވނީ ރަ ި ަ ނ ވ ް ތ ާ ޝ ާ ރއެރު ު ސދު ު
ނ އެނ ި ކން” ި ި މ ަ ހއ ް ަ ގގެންދާ ނެ މ ް ލ ެ ބ ާ ކ ު
އ ި ލ ި ސ ަ ްސ ަ މޑ ު ަ ަ ނވ ެ ް އ ް ޖއ ާ މންޓު
ނގެ ސަ ރު ކާރު ގެ ި ބ ި ށ ަ ކ ަ ަ ސ އ ް އޑ ަ ް މ ް
ފ ި އ އަ ި ލ ި ނ ަ މއ ް ަ ްސ ަ މޑ ު ަ ަ ކގ ެ ކ ް ޖއ ާ ތ ު ނ ު ލ ު
ވނ ީ ި ޅވެ ަ ކ ަ އޮ ފިޝަ ަ އވެ. ފ ެ ވދާ ު ލ ު
ފ ި ތ ަ ނ ަ މއ ް ަ ަ ށ ކ ް ކ ް ޗ ް ނ ު ށ ސަ ރު ކާރު ގެ ު އވެ .ރަ ި ި ކންދ ީ ަ ސ ަ މ ޔގ ެ އާ ް ފ ެ އ ް ޝ ާ ނ ު
ފ ި ށ ޕޫ ި ށ ަ ވ ކ ް ކ ޮ ޓ ް “ހަނގުރާ މައަ ް އ ާ ނ ރަ އ ް ާ
ށ ި ބ އާ މ ްދަ ނީ ަ ފަރު ދަ ަ ހގ ެ ވނީ ެ ކ ް ދ ާ ލ ޭ ހ ު
ި 600 ބލިއަ ް ނ ޑޮލަރު ގެ ބޭރު
ޔ ި ޅ ި ނދި ަ ށ ނވަރަ ް މ ް މ ް ލ ެ ކރ ީ ޮ ބ ު ކ ު ު
ސގ ެ ި ފ ި ވނީ ކ ަ ވ ވަރު ގަދަ ަ ަ މ ް ށ ާ ރ ާ އ ާ ޒ ު
ވެއ ް ި އ ގައު ަ ޓ ަ ށ މ ް އވެ .އަ ދި ެ ފ ެ
އ ި ކ ަ އ ަ ކ ނ ކުރެ ވެންޏާ ެ . ޭނ ް ޭ މ ު ތ ބ ު
މންދާ އާ ި މންޓު ަ ސޓ ް ަ ވނ ަ ަ ތއ ް ނވެ ް އ ް ްނ ު
މލ ީ ި އދާ ރާ ަ ބލ ް ކ ް ގގެ ާ ނ ރޫ ު ތ ު ހޅަނ ު ު
ނ ި ވނީ ި ސ ަ ށ ށ ދަ ށަ ް ތހާއަ ް އ ް ވެ ް
ނގަނެ ވެންޏާ ި ، ުނނީ ަ ށ ބ ަ ލ ަ ސ ަ ނމަ، ކ ް މ ާ ު
ފ ި ސވެ ަ ހ ަ އވެަ . ސ ަ އ ކތައަ ް ފ ެ ގ ް ޮ ށ ބަރޯ ާ
މގ ެ ި ދަ ި ޔ ަ ފ ަ ްނނެ ޅ ް ނ އަ ނ ާ ވ ު ތ ކުރު ު
އގ ް ި އޮ ތ ް ި ލ ަ މ ަ ށ ކ ް ހ ް އ ެ ސދު ެ ނ ދި ާ ތ ާ
ނ ޕޫ ި އަ ސަ ރު ަ ނގެ ޓ ް ކޑަކުރަ ް ތއ ް ު
ސ ރަ ި ި ހ ަ ޔ ށ ވެ ް މ ް ޝ ާ ބ ޖެ ު މސްރާ ު
ކޅަދާ ަ ކ ަ ނ ަ އއ ް ނ ެ ކ ް ބ ް ސެ ް ނޓ ްރަ ލ ް ޭ ށ ު
ި ކޅެދި ަ ހތ ަ އވެ. ފ ެ ަނ ް މ ާ ނ ު ށ އޮ ތ ީ ު
ޅ ި ލ ި އވެ. ވ ެ ނވާނެ ެ ”، ވދާ ު އ އޮ ފިޝަ ު ު
ނ’ އިގްތިސާ ަ އއްޑ ަ ަ ‘ ަ ށ ދ ް
ކ ި ހ ި ނ ި ހ ި ހރު ދު ަ ރ ޮ ާނ ު އއު ލ ު ވ ު
ޮގންޖ ެ ުހން ޔ ި ށ ރަ ި ޔޫ ކ ްރެ ި ނ އ ް ކޅަ ް ދ ޮ ނ ެ ޝ ާ އ ާ މ ި ހަނގުރާ ަ ކ މ ެ ާނ ކުރު ާ އ ު އއު ލ ު ބ ި މ ި ޖ ަ ނ އޑ ަ ް ސ ޯ ކގެ ރަ އ ީ ް އ ެ ެ ރ ާ
ލ ވެސް ،ދަ ި ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ މގ ެ ނ ާ ތ ކުރު ު ތއ ް ު ވ ު ނ ި ތއ ް ި ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ށ ބޮޑެވެ. ތހާއަ ް އ ް ވ ު ނވޭ ި ށ ި ހ ަ ކ ަ މ ަ ްނ ަ ހނ ަ “އަ ަ ލ ކ ް ހޔެ އ ް ު ފ ި ށ ފެ ި މއ ް އަ ދި ި ނ ަ ހތ ަ ަ ވ ހެނެ އ ް. ަނ ް ކ ެ އ ާ މ ާ
ވނީ ދަ ި ފ ި ހ ަ ތ ދު ަ ސ ަ މގ ެ ބުރާ ް ތ ކުރު ު ވ ު
މއ ީ 2014ގެ ި އަ ދި ި ތ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ށ ކ ް ވ ު
ވ ި ތކެއ ް ި ި އ ަ ާނ ކުރަ އ ް ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ފ އއު ލ ު ވ ު
ތއ ް ގ ަ އ ަ އ ަ އއ ް ޮ ުނ ެ ތއ ް ެ ވުރެ ެ ބޑ ު
މ ި ނގެ ި ބ ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ އވެަ . ކގެ އޑ ަ ް ެ ތ ު ވ ު ބން ،ރަ ި ސަ ަ މ ޮ ނ ެ އ ް ޔގ ެ ެ ޝ ާ ބޑ ު ބ ު
ބންކ ް އޮ ފ ް ި ި ލންޑ ް ނ ެ ފ ް މ ް ނވަރެ އ ްޭ ”، ޓއު ޓ ް އޮ ފ ް ި ި މ ި ޓ ި ސ ި ނ ޖ ް ނ ް އ ް އ ާ
މ ަ ަހ ަ ޖއ ްސާ ެ ނ ޮގތެއ ް
ބހެއ ްޓު ަ ތ ަ ހ ަލ ަ ތއ ް ަ ލތ ް ަ ށ އ ެ ށ ގެ ެ ތއ ްޔާ ރ ީ ާ އ ާ އ ާ ލ ާ މ ް ކ ް އ ު ނ ު ނސް ަފ ި ކ ި ި އ ުހ ަ ަ ރގާ) މދު ާ ހ ި ޒހިރު ( ި
ފ ި ޔޫ ކ ްރެ ި ަށ ަ ވ ކޅަ ް ދ ޮ ނ ެ އ ާ ށ ފ ާ އ ާ ނ ރަ ި ގ ި ށ ޔއަ ް ޅގ ެ ް ޝ ާ ހަނގުރާ މައާ ު
ޔ ި ރަ ި ކ ަ ހ ަ ވ ަ ށ މ ް ކ ެ އ ް ނ ާ ޝ ާ ދއ ް ު
ނ ި ކ ި ޅވ ީ ރ ް ނ ް ޒލެނެ ް ެ ވދާ ު ސކ ީ ު
ނ ގ ް ތ ް މގ ެ ޮ ހޅަނ ު ނ ު ގ ު ނ ު ބ ދި ު އަ ދަ ު
ށ ރަ ި ފ ި ތ ަ ވ ދަ އު ަ ދީ ަ ޔގ ެ ކ ް ލ ޮ ޝ ާ އ ާ ބ ު ގ ޫ ވ ު
ޔޫ ކުރެ ި ސގ ެ ބލަރު ް ނ ެ ލ ް އ ް ނގެ އޮ ފިޝަ ު
ފ ި ށ ި ި އ ަ ޅ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ހތ ަ އގ ެ ަނ ް ތއ ް އަ ާ މ ާ ވނ ީ ޭ ވ ު
ގ ި ސ ަ އ ބލަރު ް ކ ެ ްނ ެ ލނ ާ އ ު އޮ ފިޝަ ު
އ ރަ ި ގ ި ބޑ ަރު ަ ްނ ޯ ލނ ާ ޝ ާ ޔގެ އޮ ފިޝަ ު
އގ ް ި ގގެ ި ތ ަ ސދު ަ ސަ ަ ށ ކ ް ބ ް ތ ާ ހޅަނ ު ނ ު ބ ު
ށ ޔޫ ކުރެ ި ކ ަ ހ ަ ވ ަ ނގ ެ އ ް މ ް ކ ެ ާ ދއ ް ު
ލ ކުރާ ނެ ަ ަ ކމަށެ ވެ. ބއ ްދަ ު
ްނނެ ަ ސ އަ ސަ ރު ަ ނ ކ ް ވެ ް ތކެއ ް އަ ނ ާ
އއ ް ަ އވެ. ސވެއްޖ ެ ެ ބ ް ނ ެ ލ ް އޮ ފިޝަ ު ފ ި ރަ ި ސ ަ ތ ށ ބުރާ ް ސގެ އަ މުރަ ް ޔގ ެ ރަ އ ީ ް ޝ ާ
އެނ ި އ ަ ކޑަވާނެ ގ ހުރެ ެ މގ ެ އަ ސަ ރު ު ކ ު ޔޫ ކުރެ ި ވ ަ މ ދު ަ ނ މ ް ކ ެ ނ ެ ކ ް ނ ޮ ނ ް ދ ު ހ ު އ ު
މ ި ހއ ްސަ ި ލ ަ ދު ަ ޓރ ީ އޮ ޕަރޭ ޝަ ން”ގެ ހ “ ާ ވ ު
ގ ި ްސ ަ އަ ނ ަ އ ކ ް ސ ޮ ްނ ޕ ްރެ ް ނފަރެ ނ ު
ޓ ި ގ ި ފއ ް ަ އ އޮ ޕަރޭ ޝަ ނެ އ ް ަ މ ަ ަ އ ނ ު
ގ ި ި ތ ޔޫ ރަ ުޕ ަ މ ަ ގ ހގެ އަ ު އ ގޭ ު ގ ު ވ ު
މ ި ސޓަރު ި މ ި ނ ި ފ ި ޑ ަ ބ ނ ް ރ ް ޮ އޓ ްރޯ ކޫލ ީ ާ
ވ ި ޔޫ ކުރެ ި ތ ަ ކވެ ަ އރީަ ، އ ަ ށ މ ް ށ ެ ނ ް ގ ު
ރ ި ހ ި ގ ި ނ ި ި މތ ީ ަ ށ ަ އރު ، ތހާއަ ް އ ް އ ު
ޅވ ީ ޔޫ ކުރެ ި މިއަ ދު ި ނގ ެ ަ އ ް ވފުދު ވދާ ު
މތ ީ ޔޫ ކުރެ ި ރި ، ކ ި އރު ަ މަސަ އ ް ަ ނގެ އ ް ކތ ް ު
ޔ ި ރަ ި ސ މންދާ ގ ޭ ް ށ ެ ކ ް ނ ފޯރު ޮ އ ް ޝ ާ ދ ު
ގ ި މތ ީ ަ ގ ަ މގ ެ ަ ވ ބލަރޫ ސްއަ ް ެ އ ާ މ ު ށ ދިއު ު
ލ ި ށ ަ ތ ަ އ ަ ބ ަ ދ ރީޖަނެ އ ް ަ އވެ. ހ ެ މ ް ެ ފ ު ގ ު
ތއ ް އަ ދި ި ގ ަ ށ އތުރަ ް މ ް ނ އަ ު ލ ު ކަނޑ ާ ު
ގ ި ނ ި އ ޔޫ ކުރެ ި ަށ ި ކ ަ ކ ަ ހ ަ ވ ަ ަ އ އ ް އ ް ނ ާ ކމ ާ ތ ު
ޔ ި އވެ .އަ ދި ރަ ި އަ ރަ ި ނ އ ް ނ ދާ ނެ ެ އގ ެ ް ޝ ާ
އވެ ި ބ ި ކ ަ ހ ަ ވ ަ ރ ަ ަ ނ ނެ ރޭ ނެ ކ ް ވނ ީ ެ އ ާ ތ ު
ކ ި ނ ަ ނ ހަރު ަ މ ަ ތއ ް ަޔ ް ކ ް ނޭ ޯ ށ ބ ާ ތ ު ޓގ ެ ގައު ު
މ ަ ހއ ްޓު ަ ށ ކ ް ެޔ ވެ ް މންދާ ތ ޮ ސ ު ބޭރު ކުރަ ު
ކ ި ަ ނ ރ ް ތ ް ހ ޮ ކ ެ ނތީޖާއަ ާ ބ ޭ ނ ު ގ ު
ނ ރަ ި ގ ި އ ސ ެ ޔގެ ރަ އ ީ ް ޅގ ެ ް ޝ ާ ނެ ރު ާ މ ު
ލ ި ގ ި ނ ދު ި ބޒާރު ަ ގ ަ އ އ ެ މ ް ތ ާ ނޔޭ ގެ ާ ެނއު ު
ލ ި އ ަ ނ ަ ޝވަރާ ކުރު ަ ަ ކމަށެ ވެ. މ ް މ ާ ކ ު
ފ ި މގ ެ ި ވ ަ ނ ަ ސ ޗީ ަ އ ށ އަ ް ފ ް ނ ް ޑފ ެ ް ގ ާ ގައު ު
ފ ި އވެ. ނ ދާ ނެ ެ ލގ ެ ް ގ އު ު ހގެ އަ ު ގޭ ު
ޔ ި ޅވ ީ ރަ ި އަ ދި ި ހ ަ ވ ަ ކ އ ް ކ ާ ނ ދަ އ ް ާ ޝ ާ ވދާ ު
ކ ި ވނީ ި ތއ ާްޔރ ީ ތއ ް ަ ލތ ް ަ ަ ލއާ އާ ާ ނއު ު
އ ޔޫ ކުރެ ި ަށ ި އަ ޑ ުއަ ހާނެ ަ ނ ނ ް ކމ ާ އ ު
ފ ި ސ ަ ތ ަ ލ ަ ހ ަ ހއ ްޓު މަށެ ވެ. ބ ެ އ ެ ށ ގ ެނެ ް ކ ް ާ
ްނ ި ސ ި ވސ ަ ގތ ް ަ އގ ެނެ ވެ. ތއ ް ވެ ް ޮ
މގ ެ ި ގގ ެ ދަ ި ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ތއ ް ވ ު ތ ކުރު ު ހޅަނ ު ު
ފ ި ޔ ި ޅނީ ރަ ި ސ ަ އ ނ ެ އ ް ޝ ާ ބާރު އަ ާ
ޔ ި ވނީ ރަ ި ފ ި އ ަ ވ ަ އ ް ޝ ާ ރާ ާ ނ ބޭރު
ށ ަ ބ ަ ނ ަ ކމަށެ ވެ. މ ް ތ ް މ ް ނ ފޭ ު ގ ު ވ ު ގައު ު
ކ އާ ި މ ި މ ަ ނ ކ ް އ ެ ެ ރ ާ ތ ު ގގ ެ ގައު ު ހޅަނ ު އ ު ށ ދަ ި ވނީ ރަ ި ަ މގ ެ ކޅަ ް ދ ޮ ޔއާ ެ ޝ ާ ތކުރު ު
ގ ި ހ ި ލ ި އ ަ ނ ޅގ ެ ް އ ެ މންދާ ެ ކ ާ އ ގޭ ާ ތ ާ މ ު ކުރަ ު ފ ި ތ ަ ލތ ް ަ ސގ ެ މުއާ ަ ވ ަ ށ ކ ް މ ާ އ ާ ދަ އު ރު ާ
ޅވ ީ ރަ ި ސޓަރު ި މ ި ނ ި ފ ި ޔގ ެ ނ ް ރ ް ޮ ޝ ާ ވދާ ު
ތއ ް އަ ޅަ ި ި އ ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ ގގ ެ ފ ެ ހޅަނ ު އވެ .އަ ދި ު ވ ު
ޔ ި ގތަށެ ވެ .ރަ ި ނ އ ް ނރާ ނޭ ޮ ޝ ާ ބުރޫ ާ
ހ ި ށ ި ި މގ ެ ަ ދކެ ޔރު ެ އ ެ ތ ާ ބރަ ާ އ ގައު ު
ްނނީ ޔޫ ކުރެ ި އ ަ ނ އަ ނ ަ މ ަ ށ ނ ް ކ ް ތ ު ގައު ު
ފ ި ސ ި ށ ަ ނވަރަ ަ ސ ކ ް މ ް މވެ ް ނ ެ ކ ް ޮ އ ާ
ަށ އަ ދި ނ ި ޔޫ ކުރެ ި ްނ ަ ގނ ަ ނ ަ ނ ް ކމ ާ ބރު ު އ ު
ހ ި ަ މންނެ ވެ. ށ ެ ކ ް ޔރު ފޯރު ޮ ތ ާ ދ ު
ނވާނޭ ފަދަ ި ނ ގ ް އ ް ޭނ ް ހޅަނ ު ނ ު ބ ު
ބ ި ށ ޔޫ ކުރެ ި ރަ ި ނ ަ ނކުރު ވޭނެ އ ް ޔއަ ް ޝ ާ ލ ު
ކ ަ ހ ަ ަ އވެ. ނވާނެ ތ ީ ެ ޭނ ް ތ ވެ ް ސ ބ ު
ހ ި ކ ި ކމަށެ ވެ .އަ ދި ި ލއާ ަ ަ ނ ޔރު ް ތ ާ ނއު ު
ގ ި އދި . ތ ަ އ ުނ ޮ އ ް ނ ބ ާ ގ ު
ބ ި ށ ޔޫ ކުރެ ި ސ ރަ ި ނ ަ ލ އ ް ޔއަ ް ވެ ް ޝ ާ
ޔޫ ކުރެ ި ނ ހ ް އ ް ނގ ެ 368،000މ ީ ު
ޅ ި ޭނ ި ކ ަ ނކުރެ ވޭނެ ަ އވެ. ވ ެ މ ް ށ އ ާ ވދާ ު ު
އރ ީ ި ކ ި މ ަ ވނީ ަ ަ ނ ކ ް ހ ާ ތ ު ބ ގައު ު ސ ު
ރއ ާްޔ ި ކ ި ސ ރަ ި ސ ަ ނ ަ ަ ނ އ ް ޔގެ އަ ް މވެ ް ޝ ާ
ާޔތ ް ހޯދަ ި ފއު ޖ ީ ި ރެ ި އ ަ ހމ ަ އވެ. ފ ެ
ޔޫ ކ ްރެ ި ނގެ ވެރިރަ ް ށ ކީވްގ ެ ދޮ ރާ އ ްޓާ އ ު އރު ،ރަ ި ވ ި ފ ި ސ ަ ަ ޔގ ެ ގ ް ށ ޮ ހމައަ ް ޝ ާ އ ާ
ލޑ ަ ި ޔޫ ކުރެ ި ޔ ވ ޮ ނގެ ރަ އ ީ ް އ ް މ ާ ސ ު
ހ ި ތ ަ މއ ް ަ ަ ށ ލ ް އ ެ ގ ް ޗ ް ނ ގޭ ާ ހޅަނ ު ށ ު ސ ި ފ ި މ ަ މ ަ ވެ ަ ށ ގެނެ ސް، ކ ް އ އޮ ތ ް ބަރޯ ާ ނ ު ި ށ ަ ތއ ް ވަރު ގަދަ ކުރު ަ ޅ ަ ޔ ަ ފ ަ އއ ް ބ ެ މ ް ވ ު ވ ަ ފަރާ ތ ް ަ މންނެ ވެ. ނ ދަ ނީ ޮ ކ ް ގ ާ ލ ު ތ ު އގ ް ި ޔގ ެ ި “ރަ ި ޅ ަ ނ ދ ް ނ ެ ލ ް ސދު އަ ޑިއަ ާ ތ ާ ޝ ާ ށ ަ ްނ ަ މނ ަ ފ ް ކ ް އަ ހަރެ ެ ސ އަ ހަރު ނ ި ޓ ި ބވޭ ަ ހއ ް ަ ލ ަ ބ ަ ަ ށ ނެ ތ ް. ކ ް ތ ެ އގ ެ ް ނވ ީ ި ނ ި މ ަ މހާރު ”، ނ ކުރަ ް ކ ް މ ް އަ ހަރެ ެ ނވ ި ޔ ި ސ ި ގރޭ ި އނ ި ި ާސޓ ީ އޮ ފ ް ވ ާ ތގ ެ ު ލ ު ހމްގ ެ ޮޕ ި ނ ި ޓންގ ް ަ އންޑ ް ސ ެ ލޓިކ ް ް ޮ ނލ ް ި ި ނޓަނޭ ޝަ ަ ެސ ނ ް ރލޭޝަ ް އ ް ސގެ ޕ ްރޮ ފ ާ ޅ ި ސޓ ްރާ ި ޓ ި ަ އވެ. ވ ެ ކ ް އ ާ ވދާ ު ލ ު ަ ލޑަމިޔާ ޒެލެ ެ ވ ޮ ރއީސް ު ނންސްކ ީ
ވި ަ ޔފާރި 8/
ސ ެ ށ ޝަ ރީފ ް ޓލްކޯއަ ް ް ހަމަޖައްސަ އ ި ވެމްކޯގ ެ އެމްޑީ ރނީ ސ ަ ކ ަ ބ ަ ށ ަ ދ ު ލ ު ޓ ް ޕޯ ް މހާރު މ ެ ޭ ސްޓެލ ް ޯ ޖން ޑިރެކ ަްޓރު ނ ި ކގެ ި ދ ުލކ ަ ބ ަ މ ުގނީ ަ ު ުރނީ އ ެނާ ޖ ީ މ ާގ ަ ރޓީގެ ވެރިޔާ ގެ ަ އ ޯ ށ ޮ މ ް ތ ި އ ުހ ަ ަ މދު ނާ އިފ ް މ ި މ ި ނ ތ ް ހ ް ނ ު ސަ ރު ކާރު ގެ ު
ރޓީގ ެ ވެ ި ތ ި ގ ަ ޔގ ެ ަ ށ މ ް ެނޖ ީ އޮ ޯ މ ާ ރ ާ އ ާ
ކ އާ ި ކ ަ ޏއ ް ަ އ ޓލ ް ޯ ސ ެ ވ ް މ ް ނ ެ ފ ް ކ ް ށ ާ ނ ު ު ހގ ެ ވ ެ ި ނ ރ ް ކ އަ ދި ޯޕ ް ވެމ ް ޯ ސޓ ް އޮ ފ ީ ު
ސ އާ ި ސ ީ ބު ނީ ކީކ ޭ؟ -ޕ ީ ީ ސމ ް ބގ ެ ރަ އ ީ ް
އ ި މ ި ނ ި ނ ަ އވެ. ފ ެ ނ ް ލކުރަ ް ބަދަ ު
ށ ި ޅވ ީ މ ަ ހއްމަދު މިއަ ދު ‘ދަ އު ރު ’އަ ް ވދާ ު ު ސަ ރު ކާރު ގ ެ ި ޏއްގެ ނ ެ ފ ް ކ ް ތ ް ނ ު ނ ު
ިޔ ަހ ަ ށގެންދ ަ ރ ަ މ ަ ތ ުހކުރު ަ މންޑު ަ އ ޓީވ ީ ވ ޭ ަ އނ ަ ދިރާ ުގ ަފއ ަ އން( .ފޮޓޯ /ދިރާ ގު) ތ ެ ރކާތު ގ ެ ެ ތ ާ އ ް އދު ު މ ް އ ް ރ ި ކ ި ށ ި ށ އިފ ް ި ްޓނެޓާ ި ިބ ި
ނ ާޓއ ި ނ ަ ޓ ެ ބ އި ް ދި ާރގު ފައ ި ާ ީ ށ ނޑޫއަ ް ދމަތ ް ވޭމ ަ ް ޓވީގ ެ ހި ު ުޓރު ަ ރއ ަ ދނެ؛ ަ ކނެކ ަ ހލޭ ަ ލ ޭ އ ޭ އދި ޑި ޯ ނ ބ ެ ހލޭ ި ކޑަރު ވެސް ި ްޝން ުގ ަޅ ި ި
ނ ހ ް ހނެއ ް؟ -ރަ އ ީ ް ސ އޮ ފ ީ ު ކ ި ވީ ި
ލ ގެނ ަ ނ ސަ ރު ކާރު ގެ ްނ ް ބޑ ަ ް ޯ ށ ބަދަ ު
ޓ ި ޕ ްރަ ި އވެ ަ އންޑ ް ނ ެ އޒޭޝަ ް
ފ ި ވ ަ ޅ ަ ނ ހުށަ ަ ކމަށެ ވެ. ތ ް އ ާ ހ ާ ފަރާ ު
ޓ ި ސ ީ ބޑ ު (ޕ ީ ީ ކޕަރަ ަ ބ) ނ ޯ އޒޭޝަ ް ޯ ފ ި ވނީ ،އެނ ި ފ ި ގ ި ގ ަ އ ަ އދި ަ ަ ވ އ ެ އ ާ
ގ ި ސ ީ އ ޕީ ީ ތއ ް ަ މިއަ ދު ގެ ަ ބގ ެ ޯ ގ ެ ބޑ ު ވ ު
ކ އަ ދި ކ އާ ި ގ ި ތ ަ އ ވެމ ް ޯ ޓލ ް ޯ ސ ެ އް ، ޮ ގ ު
ވ ި ލ ަ ބއ ް ަ ަ ތއ ް އ ެ ވ ެ މއ ް ާ އ ބަދަ ު ލ ު ބއ ްދަ ު
ނ ި ހގ ެ މެނޭ ި ޑރެ ކްޓަރު ގ ެ ޖ ް ޯޕ ް ސޓ ް އޮ ފ ީ ު
ނ އަ ނ ަ ތ މަސަ އ ް ަ ްނ މ ް ސކުރެ ވޭ ޯ ފ ް ާ ކތ ް ކުރަ ު
ލ ގ ަ ގ ަ ަ ެނއު މަށެ ވެ. މ ް މ ާ ށ ބަދަ ު
ޅ ި ސމ ް ި ސ އާ ި ކ ަ ަ އވެ. ވ ެ ށ ވެ ް މ ް ވދާ ު
ފ ި ތ ަ ލ ަ ޅ ަ ނ ހުށަ ަ ގެނ ަ ކކީ: ްނ ް އ ާ ހ ާ ވ ބަދަ ު ނ ި ކގެ މެނޭ ި ޖ ް ޓލ ް ޯ ސ ެ • ް ޑރެ ކްޓަރު ށ ި ކ ަ ަ ނގ ެ ކމިޝަ ް ސ ޮ ނ ް އލެކ ްޝަ ް މ ް ހމަދު ޝަ ރީފ ް ކރީގ ެ ރަ އ ީ ް ސ އަ ު ު ނ ި ކގެ މެނޭ ި ޑރެ ކްޓަރު އާ ދަ މ ް ޖ ް • ވެމ ް ޯ މ ަ ސޓ ް ލކުރަ ނީ ޯޕ ް ހއްމަދު ބަދަ ު ު ނ ި ހގެ މެނޭ ި ޑރެ ކްޓަރަ ަ ށ ކ ް ޖ ް އޮ ފ ީ ު ނ ި ކގ ެ މެނޭ ި ޑރެ ކްޓަރަ ަ ށ ކ ް ޖ ް ޓލ ް ޯ ސ ެ • ް
ބ ި ފ ި ހ ި އސްޕީޑ ް ަ ގގ ެ ަ ނޓަނެ ޓ ް އ ް އ ާ ދިރާ ު
ލ ި ލ ި ނ ި މ ި ބގެންދާ ނެ ޅ ް ޑީ ޯ ހ ޭ ކޑ ަރު ު
ކ ަ ަ އވެ. ނ ބުނެ ެ ގ ް މ ް ށ ދިރާ ު
ހންނެ ި ޖއ ްސަ ނީ މ ަ ހ ަ ގނީ ަ ވ ހަސަ ް މ ު ނ ު ު
ގ ޓީވީގެ ި ހދު ަ މތ ް ތ. އަ ދި ދިރާ ު ށ ި ގ ި މންޑ ޫ ަ ވޭ ަ އވެ. ފ ެ ކ ް އ މިއަ ދު ތައާ ރަ ފ ް ޮ
މ ނ ެ އ ް ބނ ީ ެ ގ ް ނ ު ބު ނީ ކީކ ޭ؟ -ދިރާ ު
ށ ވުރެ ި ނ ޗ ަ ގ ަ ޖމ ް ަ ެނލ ް ލ 100އަ ް ު
މ ބޮޑ ެ ި ވ ސްޕީޑ ާ ި ލ ި ަ ނ ެ އ ް އ ެ ތ ޑ ޭޓާ ހ ު
ގ ި ި ގ ޓީވ ީ އަ ކ ީ ރާ އްޖ ޭ ަ އ ހމެނޭ ދިރާ ު
ތަފ ީ ނ ގ ް ނ މިއަ ދު ނެ ރު ު ްސލ ް -ދިރާ ު
ތއ ް ި ޖ ަ ހމެނޭ ަ ސ ަ ލ ަ އ ަ ތއ ް ނ ް ވ ް ެ ތ ާ ތ ޕެކޭ ު ފ ު
ގ ި ޅ ދާ ި އއ ް ަ ދ ކ ް އ ފޯރު ޮ އރާ ެ ނ ެ އ ް ެ ފ ާ ށ ޭ މ ު
ދ ި ގ ި ހދު ަ ަޔނެ އ ް ަ މތ ް އ ެ ބނީެ ، ބ ާ އ ު
ލ ި ށ ި ި ޔރު ކުރު ަ ނގ ެ މ ް ހ ާ ބގެންދާ ރަ ު
މ އަ ި ތ ަ މ ފުރަ ަ އޕީޓީވީގ ެ ނ ެ އ ް އަ ދި ެ
ފ ި އފ ް ި ށ ި ހއ ްސަ އ ަ ށ ަ ކ ް ހ ޮ ކ ް ސމ ީ ޮ ރަ ް ވނ ީ ާ ތ ާ ތ ު
ކމަށެ ވެ .އަ ދި ވޭ ަ ތއ ް ަ މންޑޫގެ ފުރު ސަ ެ
ގ ޓީވީގެ ި ި ހދު ަ ހދު ަ މތ ް ރާ އްޖޭގެ މ ެ ތވެ .ދިރާ ު
ކ ަ ފ ަ ތން: އ ޮ ކމަށެ ވެެ . ކ ެ ތ ާ އޮ ާ ގ ު އ ު
ށ ި ރަ އ ް ި މ ަ ތނ ަ ލ ނ ެ އ ް މހާރު ެ ްނ ް ބ ު ގ ޫ މ ު ޔ ު
މހާރު ި ށ ި %82ގ ި ޭބ ީ އވެ. ބ ެ ލ ެ ސއަ ް
ހ ި ނފ ޫ ި މ ި ނޓ ް ޓ ް ނ ެ ކ ް މގ ެ ޮ ވ ު ލ ު ފ ު ޓީވ ީ އަ ދި ު ފ ި ގ ަ ބންޑ ް އ ާ ބ ބ ްރޯ ޑ ް ޭ • ދިރާ ު
ނ ަ ލވޭނެ ލ ެ ށ ް ފ ެ ލޓ ް ޯ އއ ް ޕ ް ެ ެ ބ ާ މއްގެ ދަ ު
މ ހުށަ ަ ނ ަ ކަނެ ކ ްޝަ ަ ޅ އދި ޯ ށ ެ ކ ް ހ ާ ފ ު
ފ ި ކ ަ ަ ޏވެ. ނ ެ ބ ް ނ ް ކ ް ސ ެ ށ ވެ ް މ ް ނ ު ނ ު އ ު
ށ ި ނ ަ ލ ކަނެ ކ ްޝަ ަ ޓމަރު ނ ަ ސ ަ ަ ށ ކ ް ްނ ް ކ ް ހ ޭ މގ ެ ި ގޅަ ި އތުރު ް ނ ރަ އު ޓަރު ނ ު އދި ު ު
ފ ި މން ަ ަފސް ަ ގ ަ ބ އ ާ ޒރު -ދިރާ ު
ސ ި ށދޭނެ ކ ް ލ ފޯރު ޮ ވެ ް ހ ޭ
ބންޑ ް ި މ ަ ހދު ަ މ ނ ެ އ ް ތކ ީ ރާ އްޖޭގ ެ ެ ބ ްރޯ ޑ ް ޭ ފ ި ބޑ ު ަ ނ ތ ް އ ޮ އވެެ . ބ ނެ ޓްވޯކ ް ެ ޮ އ ާ ގ ު
ލ ި ށ އެޕ ް ަ ގ ޓީވ ީއަ ް އކުރާ • ދިރާ ު
މހާރު ރާ އްޖޭގ ެ ގ ި ި ޭބ ީ ށ ސގެ %82އަ ް
ސ ި ހދު ަ ޓމަރު ނ ަ ސ ަ ަ މތ ް ށ ވެ ް ްނ ް ކ ް
ދ ި ނ ި ހދު ަ އރު ، ކ ް މތ ް ފޯރު ޮ ގ ް ށ ޭ ދިރާ ު
މގ ެ ި ގޅަ ި ނ ި މ ި އތުރު ން، ޅ ް ހ ޭ ނ ު އދި ު ލ ު ު
އ 79ރަ ށެ އ ް ި ގ ި އގެ ތެރޭ ަ ހމެނޭ ޭ
މ ުގނީ ަ ޖއ ްސާ ަ މ ަ ށ ަހ ަ އ ަ ކގެ އެމްޑ ީ ަ އދި ވ ެމ ް ޯ މހާރު ގ ެ ސްޓެލ ް ޯ ސްޓެލ ް ޯ ކ އ ެމްޑ ީ ު ކ ް ކގ ެ އެމްޑ ީ ޝރ ީފ ްި ، މ ަހއ ް ަ އ ަ މދު (ކ-ވ). ާދމ ް ު
އިޝް ތިހާ ުރ 9/
ކޅިވަ ުރ 10/ ު
ހތ ް ަހ ަ ވ ަ ރންކ ް ަލމްޕާޑ ް ަ ވ ަ މނ ް އ ެ ަ ސޓީގެ ރޮ ޑްރީގެ ަ ޗ ފް ޭ ޭ ޓންގެ ޯ މނު ޖެހުނު ރ ް ކ ު ށ ޕެނެލްޓީއެއ ް ނު ދިނު ު އ ަލ ް މ ަފ ު ރގ ެ މ ެ ު ށ ި އ ބޯ ަޅ ޖެހެނީި : އތު ަގ ި އ ި ޗ ަގ ި
ނލ ް ީ ޓ ލިވަޕ ޫ ު ނ 11ޕ ެ ެ ލ ް ި އފ ު ާލލައިފި ބ ޮ ށ ތަށ ު ކ ް ާކމި ާޔ ު މގ ެ ގޯލްކ ީ ަޕރު ނ ަ ރން ަފ ުހ ަ އ ަ ށ ވގުތު ޖ ެ ުހނީ ެ ނ ެ ޖ ެ ނތ ީ ާ ްނ ް ދ ޓީ ު ޕެނެލްޓ ީ ަގ ި މ ި މޗެއްގ ެ ަ މ ޖ ނެ ރެ ް ެ ނތ ީ ާ ޅ ޓީ ު ނ ު
ކ ި ސ ި ށދިނީ ވޕ ޫ ަ ލ ަ ކ ް ބ ޮ ލ ް ގ ް ޮ މ ާ ށ ާ ޔ ު
ށ ި ލ ަ ކ ަ އ ަ އއ ް ވޕޫލްގ ެ ޕެނެ ލްޓ ީ ެ ޭނއަ ް ެ ކ އ ާ މ ު
ތ ި ވޕޫލ ް ި މއ ީ ި ި ތގ ެ ަ ލ ަ ށ މބާރާ ު މ ު
މ ި ވ ި ނ ި ބ ި ތ ަ ޔ ަ ފ ަ ަ ނ މކުރަ ް އ ެ ވ ް ހ ާ އ ޓީ ު ލ ު
ހ ަ ދަޔ ކ ް އއ ް ޮ ެ މކ ީ އާ ާ ށ ޕ ެނެ ލްޓ ީ ޖެ ު
ހ ޖެ ި ގލްކީޕަރު ކައޯ ި ހ ަ ނ ކެ ަ ހ މ ް ޯ ލ ާ ފ ު
ނކުރެ ި ހ ޕ ެނެ ލްޓ ީ ވ އަ ދި ަ މ ަ ަ ފ ު ތ ު
ކ ި ކ ި ތ ަ ރ ފުރަ ަ 2012ގ ެ ަ މ ހ ް މ ާ ނ ާ ބ ު ޔ ު ފ ު
ތވެި . ލ ަ ސ ަ ވޕޫލްގެ މއ ް ނެ ެ ކ ެ އއްވެ ް ހ ެ ޖެ ޭ
ި އ މަރު ަ ނ ަ މއ ް ަ ފ ަ ލ ސ ެ މވެ ް ކ ެ ހ ާ ހ ާ ލ ު
ލ ި ވއ ްދާ ަ ޕެނެ ލްޓ ީ ަ އގެންނެ ވެ.
ޖ ަ ަ ވލ ީ ބޭރަ ށެ ވެ. ގ ް ނ ޮ ހ ް ޮނ ާ ސ ފ ު
ތ ި ށ ަ ވ ަ ނ ަ ަ ށ ފހަރަ ް ފހަރެ ވެ .އަ ދި ު
ވއ ްދާ ި ށ ި ކ ަ އ ަ ބޅަ ަ ގ ަ ކ އވެެ . ލ ެ ނ ޯ ތ ް ލ ް ޯ މ ު
ގ ި ލ ި ހ ަ ލ ަ އ އގެ ް ގ ކަޕްގ ެ ާ ފ ާ ތރ ީ ު ނ ލީ ު އު ު
އ ި ރެ ފްރ ީ ި ސ އއްވެ ް ނ ެ އ ް ނމ ީ ެ ނ ް
ގ ި ތ ަ އ ހއ ްސަ ކީޕަރެ އްގ ެ ޮ ޕެނެ ލްޓ ީއަ ް ށ ާ ގ ު
ހ ި ގ ި ކެ ާޕ އަ ކ ީ ދު ި ނޔޭ ަ ގ ނ ެ އ ް ރ ެ މ އަ ު އ ު
ހދި ތ ި މ ި އ ަ ނ ަ ގ ަ ށ ޯ ށ ެ ފހަރަ ް ނ ެ އ ް ެ
ނ ަ ކމަށެ ވެ. ލއ ް ނޫ ް ގ ެ ލއ ް ޯ ގ ެ ޯ
ްސގެ ކެ ާޕ އަ ި ލވޭ ޗެލ ީ ލ ަ ޒ ަ ރ ަ ހ ބ ެ ެ ބ ާ ފ ު
ބޑ ު ކީޕަރެ ވެ .ޗެލ ީ ޭނ 80 ްސ ް ޮ ނ އ ާ
ވނީ ި ވޕޫލ ް ވެ ަ ލ ަ ސ ރޭ ަ ޓީ ަ އވެ. ފ ެ ށ ވެ ް މ ް
ގ ި ށ ި ވާދަ ވެ ި ރ ޗެލ ީ ވމްބްލ ީ ަ އ ކޅަ ް ދ ޮ ްސއާ ެ
ަ ނ ތ އެރު ވ ީ ޕެނެ ލްޓ ީ ޝޫ ޓ ްއައު ޓު ް ގ ު ވ ު
ި ށ ަ ގ ަ ނ ޑޮލަރު ގ ެ އަ ަ ގތ ީ 2018 ކ ް މލިއަ ް
ފ ި އ ަ ުނ ަ ޗ ލަނޑެއ ް ނލ ް ެ މ ު ކޅ ު ު
އއ ް ނެ ރެ ި ކ ަ ވދާ ނެ ަ ޅ ަ ރަ ނ ަ ށ މ ް ޖ ެ ނތ ީ ާ ގ ު
ކ ަ އ ަ ަ ޭނގެ ކ ރޭ ކެޕާއަ ް އވެެ . ގ ެ ށ އ ާ މ ު
ފ ި ޗގެ ވާދަ ވެ ި ބޑުވެ ަ ރ ަ އ، ނ ޮ ކ ް ރޭ ގެ ެ މ ު
ނޖެ ި ށ ނ ޕެނެ ލްޓ ީއަ ް މ ް ހ ެ ވ ު އއްވަރު ު ު
ސ ި ށ ި ތ ަ ނގެންނެ ވެ. ވ ް ސ ޓު ޗެލ ްއަ ް މ ް ޗ ޯ ޯ ކ ު
ނ ި އވެ. ވ ެ ގ ެ ގ އަދާ ކުރެ ވޭ ޮ ތއ ް ު އަ ު
މޅެވެ .ޗެލ ީ ްސ މ ޮ ހ ެ ސ ެ ނ ވެ ް ޅ ް އ ާ ކ ު ު
ގރޭ ި އނ ި ނ ރޭ ި ށ ި ކ ި ލ ަ ސ ލ ް ކ ް ބ ޮ މ ާ ާ ވޕ ޫ ު ޔ ު އ ި ލ ި ލ ަ އވެ. ފ ެ ފ ާ ގ ކަޕ ް އު ު ލީ ު