Issuu

P 3A 9110 afgiftekantoor Brussel X Oude Graanmarkt 5 1000 Brussel

PB- PP B- 06386 BELGIE(N) - BELGIQUE

MAANDBLAD > JAARGANG 43 > NUMMER 7> SEPTEMBER 2019 (behalve in juli en augustus)

BUREN VAN DE MARKTEN>P6 >MAUD BOUTSEN EN BES VAN DEN ABBEELE BRUSSELSE ARCHITECTUUR>P8 >CANAL WHARF DROOGSTOPPEL>P9 >OPEN BRIEF AAN MARIE POPELIN

Kleur van de maand: roze Â© CHARLES SIX

SEPTEMBER IN DE MARKTEN

Dit seizoen gaan onze huisfotografen aan de hand van een kleurenthema op zoek naar een mooie coverfoto in de stad. We bijten de spits af met roze, een kleurnaam die zowel gebruikt wordt voor een lichte, naar wit neigende kleur rood (dus rood met een hoge intensiteit) als voor licht (intens) en verzadigd magenta. Roze kan worden gedefinieerd als een tertiaire kleur, mits daaronder ook kleuren van hoge intensiteit worden verstaan. Roze wordt tegenwoordig vaak als kleur gebruikt voor een baby, vooral bij meisjes. Tot ongeveer de jaren veertig van de twintigste eeuw werd roze eigenlijk vooral voor jongens gebruikt, aangezien het dicht bij rood lag, een meer besliste kleur. Voor meisjes werd toen juist vaak blauw gebruikt, een kleur die beschouwd werd als delicater en vrouwelijker. Dit seizoen viert De Vijfhoek een jubileum: 100 bespiegelingen over het Brussels Stadschap en over Breken en Bouwen. Ter ere daarvan zullen we het in de komende bijdragen over Brusselse Architectuur hebben. De (Zomerse) Stadsberichten verhalen deze maand over bruggen, vriendschap zonder grenzen en bomenkap. Buren van de maand zijn de zussen Maud & Bes, actief als vrijwilligers in De Markten en geëngageerde fietsambassadeurs. 2

CURSUSSEN

START VAN EEN NIEUW SEIZOEN Vanaf maandag 23 september herbeginnen onze eigen cursussen. We organiseren prikkelende cursussen voor sportievelingen, creatievelingen, curieuzeneuzen, theaterfreaks en computergeeks. Naast ons eigen cursusaanbod zijn er heel wat cursussen die in De Markten plaatsvinden, maar georganiseerd worden door externe organisaties. Je vindt hun aanbod ook in onze cursusbrochure. We hebben onze cursusbrochure dit jaar uitgegeven voor een heel jaar, en alle teksten ook – in verkorte versie – vertaald naar het Frans en Engels.

U kan zich voor onze eigen cursussen inschrijven vanaf zaterdag 7 september om 10u. Dat kan online of tussen 10 en 12u in De Markten. De inschrijvingen voor onze speelweken en jongerenstages lopen gewoonlijk snel vol. Om iedereen een eerlijke kans te geven zich in te schrijven, hebben we de inschrijfdata voor komend seizoen al vastgelegd:

Speelweken en jongerenstages Herfstvakantie 2019 Krokus- en Paasvakantie 2020 Zomervakantie 2020

Inschrijven via ons onthaal en online vanaf: zaterdag 7 september 2019, 10u dinsdag 7 januari 2020, 10u dinsdag 21 april 2020, 10u

VOOR DE LEZERS VAN DE VIJFHOEK © JORIS CASAER

BEZOEK AAN HET BELGISCH STRIPMUSEUM

TENTOONSTELLING

NIEUWE GEZICHTEN Documentairefotografie in Vlaanderen en Nederland © INSTITUUT VOOR VOLKSWARMTE

In deze tentoonstelling brengt het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek het werk van voornamelijk jonge fotojournalisten uit de Lage Landen onder de aandacht. Met foto's van o.a. Heleen Peeters, Jefrim Rothuizen, Francesca Warley, Joris Casaer en Stefaan Temmerman. Curator van de tentoonstelling is Sanne Schim van der Loeff. Zij is tentoonstellingsmanager en curator bij World Press Photo, dat jaarlijks 's werelds grootste en meest prestigieuze fotografiewedstrijd organiseert. Naar aanleiding van de tentoonstelling wordt er in samenwerking met deBuren op dinsdag 1 oktober om 19u30 in De Markten een debat georganiseerd waarin onder meer de toekomst van de pers- en documentairefotografie zal besproken worden. • De tentoonstelling loopt vanaf 13 september tot en met 24 oktober 2019. Dagelijks open van 12 tot 18u (behalve op maandag). Gratis toegang.

SALON DANSANT

AUTOLOZE ZONDAG Smeer uw keel alvast in en kom tijdens de autoloze zondag naar De Markten! Café Marché zet onze binnenkoer op stelten met hun zelf in elkaar geknutselde karaokemachine. De muzikanten brengen de charmantste meezingers, terwijl de machine u de tekst voorhoudt. Het Nazarethse Instituut voor Volkswarmte – naar eigen zeggen gespecialiseerd in de zoektocht naar ambulante kuuroorden voor het proletariaat – vermaakt jong en oud met hun Döner Kleibabinstallatie. Serdi en z’n broer serveren op de binnenkoer reepjes klei, recht van de grote homp, waar u lustig mee kunt kliederen, al dan niet met looksaus. Eens uw boetseerwerk klaar is, gaat het voor een kleine afbaksessie weer de spies op,

waar alle kleikunstwerken samengeplakt worden tot één gesammtkunstwerk, een heuse toren van kebabel! Naast al deze festiviteiten voorzien wij leuke spelletjes, een bar met verfrissende drankjes aan democratische prijzen en kindergrime voor de allerkleinsten. Zondag 22 september van 14 tot 18u Programma: Café Marché: 15u – 16.30u. Döner Kleibab, spelletjes, kindergrime, bar: doorlopend van 14u – 18u.

Organisatie en info: De Markten, 02 512 34 25, www.demarkten.be, demarkten@demarkten.be

Sinds 2005 organiseert De Markten Salon Dansants in de Spiegelzaal. Na meer dan 83 edities met ronkende namen als La Esterella, Liliane St Pierre, Raymond van het Groenewoud en vele anderen, drukken we even op de pauzeknop om aan de formule van de Salon Dansants te sleutelen. We kunnen je nu al verklappen dat er in het najaar van 2019 nog één Salon Dansant zal doorgaan, de datum en het programma wordt binnenkort in de Vijfhoek bekendgemaakt.

Het Stripmuseum viert dit jaar zijn 30ste verjaardag. Sinds 1989 is het museum een van de bekendste attracties van Brussel. Jaarlijks ontdekken meer dan 200.000 bezoekers, de vaste en tijdelijke tentoonstellingen in het unieke art nouveau-pand van Victor Horta. Aan de hand van permanente tentoonstellingen en een afwisselend programma van tijdelijke exposities kan je er als bezoeker kennismaken met de talrijke facetten van het stripverhaal. Kuifje en de Smurfen nemen je mee naar avonturenland, een wereld waar de creativiteit geen grenzen kent. Het uitzonderlijke gebouw, oorspronkelijk een warenhuis gebouwd door Victor Horta, geeft een bezoek nog een extra dimensie. Het Stripmuseum is tegelijk een hommage aan de pioniers van het medium als een blik op het hedendaagse stripverhaal. De Markten nodigt 15 lezers uit voor een bezoek aan het Stripmuseum. Afspraak op vrijdag 27 september om 15u aan de ingang van het museum, Zandstraat 20, 1000 Brussel (vlak aan de Nationale Bank van België en de kathedraal van Brussel). • Reservaties: demarkten@demarkten.be, 02 512 34 25 (maximum 2 personen per reservatie)

3 3

Florence Minder & Emilie Maquest Een krachtig orgaan Artieste Florence Minder neemt ons mee in haar zoektocht naar het bestaan van een vitaal orgaan in het menselijk lichaam. Dit orgaan, niet te zien op röntgenfoto’s, geeft mensen nieuwe creatieve impulsen.

THEATER

Het Bordes speelt FRAGMENT II .2 HET BORDES slaat weer toe. Carine kruipt op Bernard die op Hilde zit en Hilde ligt onder Carine. In en uit elkaar, alles dooreen en op en af. J. kijkt angstvallig maar nauwlettend toe. De buurtpolitie is onderweg. Tekstfragmenten vliegen door de lucht. Muren sneuvelen, stoelen sneeuwen onder. Het licht is een vlam van vuur. Vijftig is tachtig en zestig is de nieuwe puberteit. Het leven een speeltoneel. Elk zijn koprol en iedereen verdeeld.

• Zaterdag 7 september van 15 tot 17u in De Markten. • 4D4I, Van 4 tot 7 september op verschillende plaatsen in Brussel. Info en reservatie: www.4days4ideas.be

4D4I is een buurtplatform voor uitwisselingen en ontmoetingen tussen kunstenaars, activisten, denkers en publiek met lezingen, workshops, performances en installaties over de stad, politiek, maatschappelijke uitdagingen en zoveel meer! © HET BORDES

U geeft wat u nooit bent geweest. De onherroepelijke toekomst is vrouwelijk. Het verleden onvoltooid. De geruchten wederzijds. • De Markten, vrijdag 20 september om 20u30, zaterdag 21 september om 16u en om 20u30. Toegang: € 10/7 Reservaties: www.demarkten.be

FESTIVAL

4days4ideas te gast in De Markten

Van 4 tot 7 september zijn onze buren van La Bellone te gast in De Markten. Voor deze tweede editie vind je 4D4I (4days4ideas) op verschillende plekken in Brussel. Van La Bellone tot L’Autre Lieu, over De Markten tot Passa Porta en BNA-BBOT.

Voor de scenografie van het evenement werkt 4days4ideas samen met het veelzijdige kunstcollectief Ersatz, een groep jonge Brusselse kunstenaars. Alle activiteiten die in De Markten doorgaan worden voorzien van simultaanvertaling naar het Nederlands. Tijdens het festival kan je elke middag in La Bellone genieten van een heerlijke lunch van Les Gastrostrophes. Het volledige programma kan je vinden op de website van 4D4I; www.4days4ideas.be. Hier alvast een greep uit het programma: Véronique Dockx Vervreemd recht - toegeëigend recht De gedreven advocate Véronique Dockx zet zich in voor de verdediging van mensen in ballingschap. • Woensdag 4 september van 15 tot 18u in De Markten. Gratis toegang, reservatie verplicht.

Sarah Demart, Sara Sampelayo en Anne Thuot Lydia Richardson is zelfkritisch

OPEN MONUMENTENDAGEN De Open Monumentendagen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vinden plaats op 14 en 15 september en hebben als thema “Een plaats voor kunst”. Op het programma staan bezoeken aan plaatsen die kunstcollecties huisvesten, alsook kunstenaarsateliers. Ook de ontmoetingsplaatsen van kunstenaars worden belicht.

In deze gespreksinstallatie blikken de kunstenaars terug op de problematische situatie die het fictieve personage Lydia Richardson veroorzaakte met haar blackfaceing in het noorden van Marseille in 2017. • Donderdag 5 september van 16u30 tot 18u30 in De Markten. Necibe Qeredaxî & Davide Grasso Strijden voorbij de oorlog Experte in jineologie Necibe Qeredaxî en journalist Davide Grasso ontmoeten elkaar. • Vrijdag 6 september van 20 tot 21u in Passa Porta.

In De Markten start een wandeling met als titel “kunst als verrijking van gebouwen en pleinen”. Na een kort bezoek aan De Markten gaat het naar de centrale voor Contemporary Art, eigendom van de Stad Brussel en tentoonstellingslocatie. Vervolgens naar de Begijnhofkerk waar het project “Vlaamse meesters in situ” en het barokke schilderij van Thedoor van Loon, kan bewonderd worden. Verder naar de Vismarkt en het metrostation Sint-Katelijne met het kunstwerk van de Brusselse artiest Thierry Renard. Vervolg van de wandeling, naar de kleurrijke Anspachfontein, de Varkensmarkt en de Nieuwe Graanmarkt, waar er verschillende kunstgalerijen zijn.

Er zullen ook gedurende de 2 dagen gidsen aanwezig zijn om uitleg te geven over de voorgeschiedenis van De Markten, de Spiegelzaal en andere interessante weetjes, voor wie de wandeling niet kan volgen. Vertrek van de begeleide wandelingen in De Markten: Zaterdag 14 september: 11u, 13u30 en 15u30 Zondag 15 september: 11u, 13u30, 14u30 en 15u30 Inschrijving verplicht: culturama@telenet.be of 02 569 27 74 www.culturamavzw.be

> OP DE BANK

Het is druk op de Oude Graanmarkt. Vrachtwagens komen en gaan en de eerste tafels worden klaargezet voor een drukke middag. De markt krioelt van de kinderen: twee leidsters letten op de tien kinderen die zich in het kleine speeltuintje vermaken. Op één van de bankjes ontmoet ik Tibo en zijn twee jonge dochters. Zijn oudste dochter houdt me strak in de gaten als ik hem vraag of hij even tijd heeft. Zijn jongste dochter daarentegen, blijft ondanks al het geroep van de kinderen rustig verder slapen. “Ik kom hier even een luchtje scheppen met mijn twee dochters. Deze speeltuin is een van de weinigen in de buurt. Sommige gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest hebben meer speeltuinen maar ze zijn spijtig genoeg niet overal even goed onderhouden. Normaal gaan we naar een groter park met een grotere speeltuin maar dat is iets verder in de stad en dan moeten we met de fiets.” Deze man groeide op in hartje Brussel, in de buurt van de Oude Graanmarkt en ging er ook naar school. Het opgroeien in Brussel ziet hij als iets positiefs. Door het contact met verschillende culturen, vindt hij zichzelf veel toleranter en ook de tweetaligheid is volgens hem een voordeel. Tibo is even naar Brussel gekomen voor de geboorte van zijn tweede dochter.

Het vaderschapsverlof geeft hem wat tijd om zijn familie bezoeken. Maar doorgaans is hij te vinden in Duitsland, meer bepaald in Hamburg. “Ik ben naar Hamburg verhuisd voor een jobaanbieding. Ik heb voor handelsingenieur gestudeerd aan de universiteit van Gent en met het Erasmusprogramma ben ik voor een jaar naar Barcelona getrokken. Daarna heb ik Europa ontdekt en later heb ik mijn studies verdergezet in Berlijn. En zo ben ik dan in Duitsland beland.”

ven wonen. Dat is in Hamburg anders. Mensen leven er in woonwijken waar ze graag tot rust komen. In het commerciële gedeelte wonen nog amper mensen.” Of hij graag naar Brussel zou willen terugkeren? “We zijn het eigenlijk aan het overwegen. Als je kinderen hebt, is het handig om familie en vrienden in de buurt te hebben die een handje kun-

nen helpen als het nodig zou zijn. Maar verhuizen doe je niet zomaar, je moet meerdere facetten bekijken.” Conclusie uit dit gesprek: het openbaar vervoer kan nog beter en fietsers zouden meer faciliteiten moeten krijgen, maar hij vindt toch nog voldoende charme in de chaos van de stad genaamd Brussel.

Elke maand strijkt een reporter van De Vijfhoek neer op de bank op de Oude Graanmarkt en vraagt aan een buurtbewoner of passant hoe het met hem of haar gaat, wat er zich afspeelt in zijn of haar leven. Deze maand ontmoeten we Tibo en zijn dochter. Charlotte Missotten Studente Journalistiek Erasmushogeschool Brussel

Kiezen tussen Hamburg en Brussel kan hij niet, beide steden hebben hun positieve en negatieve kantjes. Het openbaar vervoer bijvoorbeeld is volgens hem beter georganiseerd in Hamburg. Er zijn daar ook meer faciliteiten voor fietsers. In Brussel verplaatst hij zich regelmatig zelf met de fiets maar hij vindt wel dat het soms een gevaarlijke bedoening kan zijn in de stad. “Het is me niet altijd duidelijk waar fietsers mogen rijden en wie er voorrang heeft. Ik denk dat er een kantelpunt moet komen dat mensen beseffen dat de fiets een van de betere transportmiddelen in een stadsomgeving is. Er is duidelijk nog werk aan de winkel.” “Het fascinerende aan Brussel is hoe compact de stad is. Er valt veel te beleven en er is een grote diversiteit op een redelijk kleine oppervlakte. Ook interessant is dat ondanks de enorme toename van het aantal restaurants en bars in deze buurt, mensen hier toch nog blij-

BUREN VAN DE MARKTEN Brusselse teenagers Maud Boutsen en Bes Van den Abbeele Die leerlingen komen niet allen uit het centrum maar zijn afkomstig van de 19 Brusselse gemeenten. Daarnaast is er ook een minderheid die van de gemeenten uit de Vlaamse rand komen.

Maud en zus Bes zijn opgegroeid in Brussel Centrum, waar ze ook wonen. Ze voelen zich verbonden met de stad, worden bestempeld als fietsambassadeurs en behoren tot de ruime vrijwilligersclub van De Markten. De Vijfhoek sprak met deze Brusselse youngsters tijdens hun welverdiende vakantie.

De Vijfhoek: Jullie zijn deze eeuw geboren. Maud Boutsen: Inderdaad, we zijn net geen millenniums. Mijn zus Bes is in 2002 op de wereld gekomen en ikzelf ben van het jaar 2001. We zijn beiden in Ukkel, Sint-Elisabeth geboren.

de Hopstraat. In feite zijn we echte Dansaertvlamingen (hilarisch gelach). We zijn hier ook altijd naar school gegaan, naar Maria-Boodschap, zowel lager onderwijs als middelbaar. Bes zit nu in haar laatste jaar en ik heb in juni mijn diploma secundair behaald.

Hebben de zussen altijd in het centrum gewoond? Maud Boutsen en Bes Van den Abbeele: Buiten ommetjes langs Anderlecht en Schaarbeek hebben we bijna altijd in het centrum gewoond: Oude Graanmarkt, Dansaertstraat en nu in

Is er veel diversiteit in de school? Diversiteit is vanzelfsprekend op een school in de stad. Merkwaardig is dat in de klas van Bes niet zo merkbaar. In de andere klassen wel: er zijn Kenianen, Zuid-Afrikanen, Congolezen, Turken, Marokkanen en Algerijnen.

Valt opgroeien en leven in Brussel centrum mee? Aangezien we hier al ons hele leven wonen hebben we niets anders gekend en hebben alleen positieve ervaringen. We kennen Brussel centrum door en door. We hebben trouwens de Oude Graanmarkt nog gekend toen die nog niet verkeersvrij was, een tiental jaar geleden. Ik herinner me nog tijdens de heraanleg van het plein dat de kinderen uit de buurt ’s avonds, nadat de werklui weg waren, met de aanwezige bulldozers speelden. Een extra troef voor ons is dat alles en iedereen zo vlakbij is. Als wij één of andere activiteit plannen of met vriendinnen afspreken om iets te gaan drinken in de stad zijn we er op vijf minuten. Eén van onze familieleden woont in Tervuren, wat niet zo ver is. Toch doet hij er een uur over om met tram en metro in het centrum te geraken. De luchtkwaliteit is daar wel beter, het verschil met de stad is heel groot en voelen we goed, zeker bij de hittegolven van de laatste jaren. Ook de aanwezigheid van het groen is iets dat we toch missen. Alles heeft zo zijn voor- en nadelen.

Hoe zit het met het uitgaansleven voor de Brusselse jeugd? Het kon wel beter op dat gebied. Er zijn wel fuifzalen in Ganshoren en Jette en er bevindt zich een nieuwe op het De Brouckèreplein kortbij, dat is wel cool. Meestal zijn de fuiven in Brussel centrum voor jongens en meisjes die iets ouder zijn dan wij. Jullie zijn overtuigde fietsfanaten? We fietsen graag en zijn daar ook mee opgegroeid. Onze ouders hebben mee Cyclo, een sociale economieonderneming die fietsen promoot in Brussel, opgericht. Het fietsen is ons met de paplepel ingegeven maar het zou al bij al wel veiliger mogen. Wat kan de overheid doen om het fietsen aantrekkelijker en veiliger te maken in de stad? Eerst en vooral willen we grote en goede fietspaden en liefst op de beide rijstroken van een laan, steenweg of straat. Hebben jullie negatieve ervaringen met onveilig verkeer? Maud: Een tijdje geleden ben ik bijna tegen een bus gebotst en ik heb nu wel schrik gekregen. Fietsen in Brussel kan soms eng zijn en de ongelukken in Schaarbeek spoken nog door het hoofd van de fietsers. Daarboven heb je dan nog de arrogante chauffeurs die veel te hard rijden en je geen voorrang verlenen. We mogen de autobestuurders niet allemaal over de zelfde kam sche-

”

MAUD © ARNOUT WILLEMS

hier is alles en iedereen vlakbij

Kunnen we de resultaten vergelijken met de actiedagen van Filter Café Filtré? Wij persoonlijk vonden dat die actiedagen niet meer schoolgaande fietsers opgeleverd hebben. Ze verliepen een beetje mak. Een directe actie was misschien efficiënter geweest, waarom geen straat bezetten of iets in die aard? Koffiedrinken zal de luchtkwaliteit niet helpen te verbeteren.

ren, er zijn er ook wel vriendelijke. In de omgeving van de Kruidtuinlaan is het fietsen bijzonder gevaarlijk, daar moet je heel geconcentreerd zijn. De routes langs het kanaal zijn wel aantrekkelijk aangelegd en bij mooi weer ideaal om bijvoorbeeld een tochtje naar Halle te maken. Brussel is ook heuvelachtig, wanneer we naar de bovenstad fietsen is het afwisselend klimmen en dalen. Jullie zijn op school fietsambassadeurs, wat mogen we daaronder verstaan? Bes: In onze school circuleerde een mailtje met de vraag of iemand geïnteresseerd was om fietsambassadeur te willen zijn. Negen leerlingen zijn daar op ingegaan, waaronder wij twee. We

”

BES © VESPA ROUS

In Brussel moet je in het verkeer uitkijken voor de wagens, in Amsterdam voor de fietsers. organiseerden diverse activiteiten en acties om de fiets en het naar school fietsen te promoten bij de leerlingen. De fietsers trakteerden we op een ontbijt en we hielden verschillende "rode loper" acties. Met resultaat: dankzij die speciale acties merken we dat er meer en meer scholieren met de fiets naar school komen.

Als fietsambassadeur kan je ook deelnemen aan uitwisselingsprojecten. Inderdaad, we konden andere Europese hoofdsteden bezoeken en de fietserssituatie vergelijken met de Brusselse realiteit. In Madrid zijn de fietsers er zelfs nog slechter aan toe. Hoe zuidelijker blijkbaar, hoe erger. En in het verkeer is er het typische machogedrag van de autobestuurders. Daartegenover heb je als fietser in het Noorden, bijvoorbeeld in Kopenhagen veel meer vrijheid en ruimte. De fietser is daar echt de baas. En Nederland is het echte fietsland. In Brussel moet je in het verkeer uitkijken voor de wagens, in Amsterdam voor de fietsers. Jullie fietsen veel op lange afstanden? In juli hadden we een fietsvakantie in Friesland, het is daar makkelijk fietsen zonder al te veel heuvels. In augustus zijn we langs de Fietsknooppunten naar zee gefietst en jaren geleden

in het vijfde middelbaar zijn we met onze school zelfs tot in Parijs geraakt. Iets anders. Jullie maken deel uit van de vrijwilligersploeg van De Markten. Wij engageren ons en zijn graag betrokken bij de vrijwilligerswerking van De Markten. De publieksactiviteiten ogen er altijd interessant en leerrijk. Bij vernissages, de Salon Dansants en recepties steken we meestal een handje toe. Er wordt zoveel georganiseerd. Tijdens de zomermaanden zijn we monitrices op de speelweken. Gedurende een tweetal weken begeleiden we de kinderen. Dit doen we sinds enkele jaren. Jullie vervelen zich nooit? In het stadscentrum verveel je je nooit, er is altijd wat te doen. Naar de gratis minifestivals zoals Boterhammen in het Park en Feeërieën in het Warandepark proberen we altijd te gaan. Jullie zullen niet snel Brussel verlaten? Maud: Vast en zeker niet. Het Brusselgevoel is mij niet vreemd. We hebben eerder dit jaar met de school een culturele reis naar Berlijn gemaakt, een bruisende grootstad, er is veel te zien, er is veel groen. Maar voor mij betekent terugkomen, thuiskomen. Ik ben altijd blij als ik terug in Brussel ben. Vriendelijk bedankt voor het gesprek en we wensen jullie nog een mooie Brusselse toekomst toe!

Vanaf dit seizoen laten we de geïnterviewde(n) de Buur van De Markten voor de volgende maand kiezen. Maud en Bes mogen een buurman voor het oktobernummer aanduiden.

Résumé

Maud Boutsen et sa sœur Bes Van den Abbeele font partie du grand club de bénévoles de « De Markten ». Elles vivent dans le centre de Bruxelles où elles ont grandi. Depuis leur enfance, elles n'ont vécu que des expériences positives. Elles se sentent liées à la ville et aiment que tout et tout le monde soient à proximité. Depuis toujours, les sœurs roulent à vélo pour lequel elles vouent une grande passion. Dans leur école (Maria-Boodschaplyceum), elles ont été ambassadrices du vélo l'année passée et ont beaucoup appris grâce à des projets d'échange avec d'autres capitales européennes. Maud et Bes n’ont aucune raison de quitter de sitôt Bruxelles pour une autre destination. 7

BRUSSELSE ARCHITECTUUR >CANAL WHARF

Na 100 bespiegelingen over het Brussels Stadschap en over Breken en Bouwen willen we het in de komende bijdragen over Brusselse Architectuur hebben, over wat er vandaag zoal in deze stad gebouwd wordt. Niet noodzakelijk over Architectuur met de grote A maar ook over architectuur, het gewone bouwen, en wat dat zoal met de stad kan doen. Over architectuur, ook achter de gevels, over de kwaliteit en de functionaliteit van plannen, over de duurzaamheid van hedendaags bouwen. Over de realiteit achter de marktkramers-praatjes en de bling bling waar verkoopbrochures van overstromen. Architectuurkritische verhalen vrij van de gebruikelijke en hermetische architectentaal. Een hele opgave, we zien wel wat het wordt. Eerste oefening in de reeks: “De bouwwoede langs het Kanaal”, Canal Wharf het roos/groene appartementencomplex dat tussen Akenkaai en Willebroekkaai uit de grond rijst. (www.canalwharf.be) AG Real Estate bouwt hier “vier gebouwen rond een groen privé-eilandje(sic)… 270 moderne, ruime en comfortabele appartementen, gaande van studio’s tot drie slaapkamers.” In huidige fase in twee gebouwen, 141 woningen, +/- 125 ondergrondse parkings en een fietsstalling voor een 80-tal fietsen. 8

Zoals gebruikelijk staan de verkooppraatjes stijf van stoef en opgeblazen slogans: “Centraal in de up-and-coming wijk naast het kanaal… Op loopafstand (1.5 km) vindt u de hippe boetieks van de Dansaertstraat.” Ook het prestige van bekende architecten worden in de verkoopstrategie opgevoerd “het project Canal Wharf werd toevertrouwd aan drie gerenommeerde Belgische architectenbureaus” hoewel wij durven betwijfelen of zij niet meer dan hun stagiairs aan het werk gezet hebben. Maar laat ons het resultaat eens van naderbij bekijken. Langs de Willebroekkaai trekt een groen roze gevel onze aandacht, eerder vlak met in zichzelf gekeerde loggia’s die vermoedelijk als terras bedoeld zijn. Loodrecht op dit blok en grenzend aan de Akenkaai staat een nog monotoner gebouw met een

oersaaie raamverdeling doch prominent uitspringende terrassen. Laat ons binnen kijken, binnen via de schaarse informatie - enkele typeplannetjes die de promotor op de website publiceert. Blijkbaar is AG Real Estate volledigheid en transparantie in informatie niet genegen. De loggia’s langs de “groene” gevel blijken een gerekt trapezium te zijn met een spectaculair zicht op de drukke Willebroekkaai en Bolivarlaan en het strookje Maximiliaanpark en achter de grauwe kantoorblokken van de Noordwijk. De prominent uitspringende terrassen zijn ruim zoals het moet maar blijken eerder ingeplant te zijn om de harmonie van de gevel te behagen dan uit functionele noodzaak. Een terras van 3.90 x 1.50 aan de slaapkamer en eenzelfde aan de leefruimte lijkt veel van het goede. Maar wat met de bruikbaarheid van een bloot uitstekend terras zonder bescherming tegen

wind en zonder privacy? De binnenindeling van de woningen is elementair goed maar wel wat onevenwichtig in de driekamerwoningen waar de oppervlakte van de leefruimte opgeofferd werd voor een slaapkamer. Misschien waren deze driekamerwoningen (23/140) ook niet de lievelingen van de promotor. Uit een analyse van de bouwaanvraag door Inter Environnement in 2015 blijkt dat 102 van de 140 woningen eerste fase, studio’s (70) en éénkamerwoningen (32) waren, niet direct het type woningen waaraan Brussel nood heeft om families te herbergen. Samengevat: AG Real Estate slaagt er in op deze “toplocatie” een zeer banaal project neer te zetten zogenaamd voor “middenklasse” maar dat vermoedelijk meer gericht is naar investeerders dan naar Brusselaars. Marcel Rijdams

Illustraties en foto’s: AG Real Estate - Marcel Rijdams

Résumé

Après un centaine de considérations sur « het Brussels Stadschap » et « Breken en Bouwen », nous parlerons dans nos prochaines colonnes de l'architecture bruxelloise, de ce qui se construit dans cette ville aujourd'hui. Premier exercice de la série : "Les constructions le long du Canal" avec le Canal Wharf, le complexe d'appartements rose/vert qui s'élève du sol entre le quai des Péniches et le quai de Willebroek.

Droogstoppel is een Brusselse eeuweling die zijn stad enorm heeft zien veranderen, soms ten goede maar vaak ook ten kwade. In deze kroniek neemt hij iedereen en alles wat hem dwarsligt op de korrel. Hij kan soms wel eens zeuren, doordrammen of bitter uit de hoek komen, maar in de grond is Droogstoppel een wijs man met het hart op de juiste plaats.

>DROOGSTOPPELS OPEN BRIEF AAN MARIE POPELIN (1846-1913) Beste Mevrouw Popelin,

MARIE POPELIN, VOORTREKSTER VAN DE VROUWENRECHTEN

Of moet ik schrijven: “Beste Mejuffrouw Popelin”, want dat was de manier waarop in uw tijd ongetrouwde vrouwen werden aangesproken. Onlangs schreef een feministe in een biografisch essay dat ze van u geen enkele foto had gevonden waarop u glimlachte. Tja, “cheese” zeggen tegen de fotograaf was in de negentiende, begin twintigste eeuw zeker nog geen gewoonte? Of het moet zijn dat uw leven gewoon geen lachertje was wegens uw strijd voor meer vrouwenrechten. U groeide op in een welgesteld, burgerlijk milieu in een welgestelde en burgerlijke wijk in Schaarbeek. Een van uw broers werd dokter, een ander broer maakte carrière in de Force Publique in Congo. Uw zus, Louise, zou de eerste Belgische vrouw worden die een diploma behaalde in de farmaceutische wetenschappen en, wat in de ogen van veel tijdgenoten nog ‘erger’ was, als eerste vrouw ooit in België een eigen apotheek runnen. Zelf had gij gekozen voor de rechtenstudies. U zou er pas op uw 37ste aan beginnen na een gefnuikte carrière in het onderwijs. Eerst als medewerkster van Isabelle Gatti de Gamond, in haar meisjesschool in de Broekstraat, maar omdat Isabelle een nogal autoritaire manier van werken had, week u uit naar Bergen waar ge zelf aan het hoofd van

een school zou staan. Ge vroeg uw overplaatsing aan naar de middenschool in Laken maar omdat die benoeming niet via het college van de toen nog autonome gemeente was gepasseerd, werd ge plots “ter beschikking gesteld”. Ge besloot dan maar om rechten te studeren aan de ULB. En na uw studies wou u de theorie omzetten in praktijk door u in te schrijven aan de balie maar dat vond het patriarchaat van toen blijkbaar een stap te ver. Studeren, oké, maar je diploma ook nog eens omzetten in een concreet engagement, ho maar! Het Hof van Beroep verwoordde het toen zo: “Gezien het specifieke karakter van de vrouw, de betrekkelijke zwakheid van haar gestel, de inherente terughoudendheid die zo typisch is voor dit geslacht, de bescherming die zij nodig heeft, de specifieke missie die zij met zich draagt binnen het mensdom, de eisen die het moederschap van haar vraagt, de opvoeding die ze aan haar kinderen verplicht is, de opdrachten van het huishouden die haar worden toevertrouwd, dit alles maakt dat deze situatie niet verenigbaar is met de taken van een advocaat en zal haar niet in staat stellen om de kracht op te brengen noch de nodige aanpassingen om het hoofd te bieden aan de strijd en de vermoeidheid die de balie van haar zal vragen … Maar u liet zich niet door deze uitspraak afschrikken en ging in beroep maar

daar was het antwoord nogal simpel: als de wetgever vrouwen wilde toelaten tot de balie, dan moesten de heren parlementariërs of regeringsleden daarin maar voorzien en de wet aanpassen. Punt aan de lijn. Uw proces kreeg heel wat media-aandacht, het zou het begin worden van uw levenslange emancipatorische strijd voor meer vrouwenrechten. Een strijd die nog niet helemaal afgelopen is, me dunkt. Sommigen opperen vandaag dat u in uw geboortestad een standbeeld verdient. Dat is zeker zo. Ik zou ervoor opteren om de uitspraak van het Hof van Beroep op de sokkel te plaatsen. Zodat de toevallige passant zou weten van waar we komen. Van ver. En dat er ondertussen al een hele weg is afgelegd. Dankzij u, Mejuffrouw Popelin! Hoogachtend, Droogstoppel

Résumé

Droogstoppel écrit une lettre à Marie Popelin (1846-1913), la première femme à obtenir un diplôme en droit en Belgique, mais n'a pas été autorisée à s'inscrire au barreau et à devenir avocate. Elle passera sa vie à se battre pour le droit des femmes. 9

>(ZOMERSE) STADSBERICHTEN NIEUWE BRUG ZAL NAAR SUZAN DANIEL WORDEN VERNOEMD In het najaar start de bouw van een nieuwe brug over het kanaal. Deze brug, bedoeld voor voetgangers, fietsers en openbaar vervoer, zal het Noordstation en Tour & Taxis verbinden. HILDE DE GREEF: EINDELIJK KOMT ER ERKENNING VAN VROUWEN BINNEN DE LGTB-WERELD

SUZAN DANIEL

De stad gaf de Brusselaars de kans de nieuwe brug alvast een naam te geven, ook al laat de realisatie nog even op zich wachten. Er werden heel wat voorstellen ingediend, van Zinnekesbrug tot Agnes Vardabrug en zelfs Pont d’ici tot ginderbrug. Uiteindelijk haalde de naam Suzan Daniel het. Suzan Daniel, een lesbische activiste, was in de jaren dertig oprichtster van de eerste holebigroeperingen. Fuchsia, één van de groepen van het RainbowHouse, is een vereniging aangesloten bij De Markten. De Vijfhoek vroeg aan Hilde De Greef, lid van de Raad van Bestuur van het Brussels RainbowHouse en bezielster van Fuchsia, om een reactie: «Ik ben zeer blij met deze keuze en dat om verschillende redenen. Eindelijk komt er erkenning van vrouwen binnen de LGTB-wereld. Dat is iets waar Suzan Daniel heel hard voor gewerkt heeft. Dat haar naam een 10

vaste waarde wordt in Brussel, is een tweede reden waarom ik zo gelukkig ben met de keuze. En ten derde ben ik extra gelukkig omdat haar naam verbonden wordt met een brug. Zij is namelijk altijd een bruggenbouwster geweest.» Hoe komt het eigenlijk dat deze naam het gehaald heeft? Hilde De Greef: «Nogal wat mensen hadden bij de eerste oproep haar naam doorgegeven. Eens genomineerd op de shortlist hebben we enorm gelobbyd in ons netwerk. En zie: het is ons gelukt.» VRIENDSCHAP ZONDER GRENZEN REIST NAAR GUINEE OM YAGUINE EN FODÉ TE HERDENKEN Het is twintig jaar geleden dat de vereniging Vriendschap Zonder Grenzen (°) de begrafenis regelde van Yaguine Koita en Fodé Tounkara in Conakry.

De twee jongens van 14 jaar werden dood teruggevonden in het landingsgestel van een Sabenavliegtuig. Ze hadden zich daarin verstopt in de hoop Europa te bereiken en hier een nieuw leven te kunnen beginnen. Ze hadden een brief bij zich gericht aan de «excellenties van Europa » waarin ze hun beweegredenen uiteen zetten. Onlangs trokken enkele leden van Vriendschap Zonder Grenzen naar Guinee voor een herdenking, twintig jaar na het drama. Riet Dhont van Vriendschap Zonder Grenzen vertelt aan De Vijfhoek over haar reis: "Pas toen we daar aankwamen en met de familie van de jongens praatten, realiseerde ik me hoe belangrijk het voor hen is geweest dat we de lichamen terug naar Conakry hebben gestuurd om hen daar te begraven. Dat was heel confronterend en emotioneel voor mij. Het is indertijd trouwens niet evident geweest. Men wilde de jongens in Vilvoorde begraven. Eén van de jongens had een briefje bij zich met een telefoonnummer op. Dat bleek van zijn moeder die in Parijs verbleef. Wij hebben eerst een afscheidsviering georganiseerd in de Grote Moskee, en daarna zijn met de hulp van de consul de kisten naar Conakry gevlogen. De moeder en de consul reisden mee. Ook dat was zeer emotioneel. Omdat men bang was dat hun graf een bedevaartsoord zou worden, werden de kisten niet begraven op het kerkhof vlakbij waar de familie woonde, maar in een centraal kerkhof." Jullie hebben daar veel jongeren ontmoet. Wat vertelden ze jullie? "De situatie van de jongeren in Guinee is een groot probleem. Ze zijn erg kwaad. De campagne, aangestuurd vanuit Europa om de Guineeërs af te raden naar hier te komen, wordt daar overgenomen

door de overheid en bepaalde groepen. Maar er zijn daar geen oplossingen en de jongeren revolteren. Ze willen best in Guinee blijven, maar dan moet er een goed bestuur komen én werk. Van onze kant legden wij hen uit dat wij vechten voor een humaan onthaal van elke vluchteling hier." Is er hoop op verandering? "Het is moeilijk, er is een gebrek aan democratie. Omdat er volgend jaar verkiezingen zijn, wordt er veel gedemonstreerd. We bezochten een aluminiumfabriek in de stad Fria die lang dicht is geweest. De arbeidsomstandigheden zijn er vreselijk. De dorpen in de omgeving hebben geen water en geen elektriciteit. Bovendien loost de fabriek alle vervuild water rechtstreeks in de rivier, een ecologische ramp. Maar de jongeren beginnen zich te organiseren en ook de rol van de vrouwen wordt steeds belangrijker: die roeren zich, vooral in de mijnstreek waar ze sterk staan in het syndicaat. Dus ja, er is hoop. Maar er is nog zoveel te doen." (°) Vriendschap Zonder Grenzen is een vereniging, actief in het stadscentrum maar ook ruimer, die zich onder meer bekommert om het onthaal van vluchtelingen. Zo verzorgen zij iedere vrijdag een ontbijt voor de vluchtelingen aan de Dienst Vreemdelingenzaken. BOMENKAP VOOR IMMO-PROJECT AAN RIJKSADMINISTRATIEF CENTRUM. Er is veel verontwaardiging bij de bewoners van de Onze-Lieve-Vrouw-terSneeuwwijk over het immo-bouwproject dat gepland wordt tussen de Pachecolaan en het Congresplein.

Dat bouwproject voorziet in drie woontorens, samen goed voor 500 appartementen, een crèche, een lagere school en enkele commerciële ruimten. Maar de prijs is hoog: liefst 400 mooie oude platanen moeten verdwijnen. De bewoners vinden het verder niet logisch dat de bestaande parking met een capaciteit van bijna 2000 wagens behouden blijft. Dat is inderdaad iets minder capaciteit dan de huidige ondergrondse parking voorziet, maar in een tijd als deze zou je toch denken dat dit niet meer de prioriteit kan zijn. Werd trouwens niet onlangs aangekondigd dat een massa parkeerplaatsen in het gewest geschrapt zouden worden? Op het dak van de parkeergarage zouden nieuwe platanen geplant worden. Specialisten vragen zich af of deze vervangbomen voldoende kunnen groeien met een parkeergarage als ondergrond. Ze hebben meer nodig om groot te worden! Het duurt 25 jaar vooraleer de bomen de lucht zullen zuiveren zoals de huidige dat doen. Dat wordt hard voor de buurtbewoners die vrezen voor een hitte-eiland. Dat betekent dat op warme dagen plekken in de stad opwarmen en daarna pas traag afkoelen. Asfalt, steen en beton slorpen veel warmte op en geven dat langzaam weer af. En dat zal duren tot de nieuwe bomen groot genoeg zijn om een verkoelend effect te hebben, als dat dan al lukt. Dat belooft voor de warme zomers die we nu kennen. Het nieuwe schepencollege van de stad heeft het project gunstig geadviseerd, inclusief de bomenkap. De plannen moeten nog vergund worden door het gewest maar naar verluidt zou dat ook zonder teveel wijzigingen gebeuren. Nora De Kempeneer

>GEMEENTERAAD: GEMEENTERAADSZITTINGEN VAN 17 JUNI EN 1 JULI 2019 In afwachting van het begin van de gemeenteraadszitting van 17 juni 2019 (50 minuten vertraging), hoorde ik bij een groepje wachtenden voortdurend het woord “ascenseur”. En inderdaad, de zitting begon met een interpellatie van iemand van de vzw “save our elevators”, die een pleidooi hield voor het behoud, mits enige technische aanpassingen, van oude liften. Het schepencollege werd uitgenodigd om in september enkele appartementsgebouwen met liften met houten traliewerk, te bezoeken. Een werkgroep bestaande uit specialisten en politici, om deze materie te bestuderen en adviezen te formuleren, zal opgericht worden en een motie zal ingediend worden op de volgende gemeenteraadszitting. De Brouckèretoren, beter bekend als de Philipstoren, maakt het voorwerp uit van een erfpacht van 99 jaar, tot 2066. Met een erfpacht heeft men het volle genot van een onroerend goed dat aan iemand anders toebehoort. In dit specifieke geval is de Stad eigenaar, de erfpacht was afgesloten met “Allianz”, die het op haar beurt “verkocht” heeft aan “Immobel”. Op de website van laatstgenoemde lees ik dat het de grootste beursgenoteerde vastgoedontwikkelaar van België is. CEO is Marnix Galle, zoon van wijlen Marc Galle (voormalig taaladviseur bij

de toenmalige BRT en -BSP-politicus). Gemeenteraadslid Coomans de Brachène (MR) vindt het onaanvaardbaar dat de Stad een nieuwe erfpacht heeft afgesloten tot 2116. Gemeenteraadslid Bauwens (PTB*PVDA) suggereert dat de Stad dit pand zelf in gebruik zou kunnen nemen voor publieke doeleinden. Schepen Mohamed Ouriaghli (PS), die net zijn afscheid als schepen heeft aangekondigd, antwoordt dat Immobel, in ruil voor belangrijke investeringen, een erfpachtverlenging krijgt tot 2116. Een achterban van de grootste politieke fractie is op elke gemeenteraadszitting aanwezig zonder er ook maar een greintje belangstelling voor te tonen. Ze praten en lachen onderling. Wanneer ik hen er attent op maak dat sommigen de debatten willen volgen, lachen ze en gaan gewoon door met wat ze bezig waren. Khalid Zian (PS) zal Ouriaghli opvolgen als schepen. Gemeenteraadslid Dhont (PTB*PVDA) hoopt op meer sociale woningen. Ze heeft een cadeautje mee voor de toekomstige nieuwe schepen. Ze overhandigt hem een tasje van een bekend pralinesmerk en daaruit komt tevoorschijn: een document dat de criteria voor huurprijzen vermeldt én een baksteen.

Sinds 1 juli kan u de gemeenteraadszittingen rechtstreeks volgen via de website van de Stad. Burgemeester Close (PS) meldt het overlijden op 14 juni 2019 van de heer Marfoudh Romdhani, PS-gemeenteraadslid van de Stad van 1994 tot 2012 en Brussels parlementslid van 1995 tot 2009. Nagenoeg alle politieke fracties spreken lovende woorden over deze man. Dit eerbetoon wordt gevolg door één minuut stilte. Dan volgt de officiële aanstelling van Khalid Zian als schepen van huisvesting, openbaar patrimonium en gelijke kansen. De PS van de stad Brussel heeft een cumulverbod uitgevaardigd en gemeenteraadslid Ouriaghli verkiest te blijven zetelen in het Brussels parlement. Vervolgens krijgt kersvers schepen Zian vragen van gemeenteraadslid Dhont over de Grondregie, die de woningen en handelspanden die eigendom zijn van de Stad beheert. Hoe worden de huurprijzen berekend? Waarom zo weinig conciërges en schoonmaakpersoneel? Schepen Zian maakt zich boos: ”U bestookt me met vragen terwijl ik nog maar 10 minuten minister ben”. Hilariteit op de gemeenteraadsbanken, waarna de schepen zijn vergissing corrigeert. Hoewel hij nog maar net beëdigd was als schepen, werd de vervan-

ging in het schepencollege al geruime tijd geleden aangekondigd in de pers. In de loop van de maand juli raakt bekend dat PS-politicus Mohamed Ouriaghli in verdenking wordt gesteld van corruptie. Als voormalig voorzitter van vzw Gial, informaticabeheerder van de stadsadministratie, reisde hij in 2016 naar de Verenigde Staten. Proximus, dat een contract wilde afsluiten met vzw Gial, financierde de reis. Gemeenteraadslid Ouriaghli verklaarde verbijsterd en verbolgen te zijn. Wordt vermoedelijk vervolgd.

De volgende gemeenteraadszitting vindt plaats op 9 september 2019 en die kan u, zoals u weet, volgen vanuit uw zetel... Mireille Willems

BERICHTJES VAN HIER EN GINDER

COLOFON VERENIGINGEN EN LEUKE ACTIVITEITEN LEZINGEN VLAAMSE CLUB

DE ZINGENDE BRUG

Franciscusglasraam LAUDATO SI creatie voor de Sint-Baafskathedraal Gent. Ingehuldigd 14 december 2018. Harold Van de Perre “In die kathedraal en op die plaats betekent dit glasraam voor mij het ‘orgelpunt’ van mijn loopbaan als kunstenaar. Ik heb twee jaar gewerkt aan de creatie van het ontwerp en aan de tekening op ware grootte. Nadien heb ik de uitvoering van het glasraam in het Duits atelier Oidtmann (te Linnich) nauwkeurig opgevolgd. Geworteld in de grote glasraamtraditie getuigt dit glasraam van mijn persoonlijke stijl die uiteraard ingebed is in de moderne glasraamkunst. Het ganse scheppingsproces heb ik uitvoerig gedocumenteerd en gefotografeerd.”

Op zondag 22 september start voor de Zingende Brug een nieuw werkjaar. Iedereen die graag wel eens een liedje wil zingen is meteen uitgenodigd. Naar ervaring of kennis van notenleer wordt niet gevraagd!

Na het journaal volgt het nieuws. Waarheid en fictie in de media. Een goede portie mediakritiek is in een democratie onontbeerlijk. Hoe gaan onze media te werk? Wat is objectiviteit volgens onze openbare media? Brengen zij de waarheid of slechts dat wat de doorsnee burger geloven wil? Bij deze lezing wil Johan Sanctorum ons aanzetten tot het kritisch benaderen van wat de media ons dagelijks als nieuws brengt. • Maandag 9 en 23 september om 19u45 in De Markten. info@devlaamseclub.be www.vlaamseclubbrussel.be 12

Zondag 22 september, deuren: 13u30. Zingen (met onderbreking) van 14 tot 17u Toegang: €8 (eerste deelname gratis) Info: www.zingendebrug.be

Werkten aan dit nummer mee: Grigore Ionita, Etienne Philips, Hilde Van Geel, Hanne De Nil, Jef Deyaert, Nora De Kempeneer, Marcel Rijdams, Arnout Willems, Stefan Moens, Kris De Vroede, Charles Six, Mireille Willems, Vera Rous en Charlotte Misotten. Foto’s: De Markten en ingezonden Lay-out en druk: Drukkerij Atlanta Schaffen Oplage: 5.500 Advertentiewerving: De Markten, 02 512 34 25, demarkten@demarkten.be Verantwoordelijke uitgever: Isolde Boutsen De Vijfhoek is het maandblad van De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel, 02 512 34 25, demarkten@demarkten.be, www.demarkten.be www.facebook.com/demarkten.brussel 0448.654.692 RPR Brussel

Met de steun van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. De Markten maakt deel uit van N22, het netwerk van de 22 Brusselse gemeenschapscentra. Steun De Vijfhoek: Hartelijk dank aan Lydia Deveen. Uw steun blijft welkom op rekeningnummer BE62-433-1147061-61 van De Markten met vermelding "steun De Vijfhoek". Voor het oktobernummer van De Vijfhoek zijn teksten en aankondigingen welkom tot uiterlijk 12 september. Artikelwerving: De Markten, 02 512 34 25, demarkten@demarkten.be Openingsuren onthaal: maandag tot donderdag van 9 tot 20u, vrijdag van 9 tot 17u en zaterdag van 9 tot 13u (behalve tijdens de schoolvakanties).

Wie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest woont, kan De Vijfhoek gratis ontvangen. Woont u buiten Brussel? Dan krijgt u De Vijfhoek door € 12,50 over te schrijven op rekeningnummer BE62-433-1147061-61 met de vermelding van 'Abonnement De Vijfhoek'. Wist je dat je al onze publicaties ook online kan bekijken? Surf naar www.demarkten.be/publicaties. Wil je onze e-nieuwsbrief ontvangen? Mail naar demarkten@demarkten.be of schrijf je in op www.demarkten.be. De Markten respecteert je privacy. Je contactgegevens gebruiken we uitsluitend om je De Vijfhoek toe te zenden en je op de hoogte te houden van eigen activiteiten van Gemeenschapscentrum De Markten en aanverwante organisaties in de Vlaamse gemeenschap te Brussel. Je kan op elk moment een adreswijziging doorgeven of aangeven dat je onze informatie niet langer wilt ontvangen via demarkten@demarkten.be of De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel. Voor meer informatie over je overige rechten conform de privacywetgeving, raadpleeg www.demarkten.be/uw-privacy.