Issuu

P 3A 9110 afgiftekantoor Brussel X Oude Graanmarkt 5 1000 Brussel

PB- PP B- 06386 BELGIE(N) - BELGIQUE

MAANDBLAD > JAARGANG 43 > NUMMER 1> JANUARI 2019 (behalve in juli en augustus)

BUREN VAN DE MARKTEN > P6 >LUCIE LAMBRECHT BOUWEN EN BREKEN IN BRUSSEL > P8 >SCHONE KUNSTEN DROOGSTOPPEL > P9 >OPEN BRIEF AAN PAUL CLAUDEL

Stadsoase: de beeldentuin aan de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten @CHARLES SIX

JANUARI IN DE MARKTEN

@CHARLES SIX

NIEUWJAARSFEEST In het januarinummer nemen we een kijkje in de Beeldentuin, naast het Museum voor Oude Kunst aan de Regentschapsstraat. Deze tuin is een groene ruimte die natuur en kunst combineert.

KOM OP VRIJDAG 25 JANUARI IN DE MARKTEN MEE FEESTEN OP HET NIEUWE JAAR!

Mireille vertelt ons alles over de eedaflegging van het nieuwe stadsbestuur op pagina 11.

Vanaf 18u30, na de lichtstoet, zijn alle ketten en ouders welkom in De Markten. Om 19u zetten onze huisgezelschappen de Oude Graanmarkt en het Theater van de Publieke Ruimte op de binnenkoer in rep en roer. Daarna maken we jullie graag onze nieuwjaarswensen over, heffen we het glas, en genieten we van een live optreden van Saudade (winnaar Concours Circuit 2018). Deze Brusselse band speelt een spannende mix van Soul, Pop en Indie Rock. Vanaf 21u30 verzorgen de DJ’s van 54 Sound met hun zelfgebouwde soundsystem de muziek met dansbare en groovy platen. Tot dan en fijne feesten!

Reserveer een plaatsje voor het jazz optreden op dinsdag 22 januari van de studenten van het Koninklijk Conservatorium in Brussel. De redactie van de Vijfhoek wenst jullie een prachtig 2019 toe. Om dat te vieren nodigen we jullie graag uit op het jaarlijkse Nieuwjaarsfeest op 25 januari.

• vrijdag 25 januari vanaf 17u30 2

CONCERT

CURSUSSEN

INSCHRIJFDAG

CD-VOORSTELLING LEÁN

Er valt, zoals gewoonlijk, weer heel wat te beleven in De Markten! Ook in het nieuwe voorjaar zijn er genoeg cursussen en activiteiten voor jong en oud om een heel seizoen lang onze deuren plat te lopen. Van sport over dans, van zingen en majoretten naar poëzie en klassieke muziek. Je zal je niet vervelen! Ook kinderen en jongeren krijgen bij ons de ruimte om creatief te zijn, te spelen en te experimenteren. Ontdek ons uitgebreide aanbod op www.demarkten.be.

Leán is het trio van Silke Clarysse, Otto Kint en Gielis Cautaers. Hun repertoire bestaat uit gitaarwerken van Afrikaanse, Latijns-Amerikaanse en Mediterrane afkomst in combinatie met een jazzy contrabas en subtiele handpercussie.

De inschrijvingen van onze cursussen starten op zaterdag 19 januari om 10u. Dit kan zowel online als aan het onthaal. Het inschrijfmoment in De Markten op 19 januari is van 10 tot 12u. Nadien inschrijven kan uiteraard nog steeds. • Zaterdag 19 januari vanaf 10u

Begin september 2016 bracht Leán zijn eerste album, getiteld Pangea, uit. De drie jonge muzikanten speelden reeds concerten verspreid over heel België en waren te gast op het Safaricom International Jazz Festival in Nairobi, Kenia. Én ze speelden in september nog een

gesmaakt concert tijdens het Startfeest van De Markten. Vanaf januari 2019 stelt het trio hun tweede album voor: Jarabi. De Markten ontvangt hen dan ook met plezier voor die cd-voorstelling, afspraak op zaterdag 2 februari om 20u in De Spiegelzaal! • Zaterdag 2 februari om 20u. Prijs: 10 euro, 20 euro voor een ticket+cd, 2 euro Paspartoe-kansentarief Info en tickets: www.demarkten.be

Organisatie en info: De Markten, 02 512 34 25, www.demarkten.be, demarkten@demarkten.be 3

N22 trakteert je op een ruim

VOOR DE LEZERS VAN DE VIJFHOEK

CURSUSAANBOD

Ontdek hier de een overzicht van ntra 22 gemeenschapsce

r Ontdek hie ht van de een overzicschapscentra 22 gemeen

Info

eenscha

Albe De Coker

e uitgever

Info Verantwoordelijk

78 Verrept, Leidend Ambtenaar, Emile Eric 02 563 05 e n22@vgc.b russels mmer www.n22.b

sselse gem

De Markten brengt in samenwerking met het Brussels Ouderenplatform (Bop) maandelijks poëzienamiddagen. Voordrachtgever Ivo van Strijtem zorgt voor een mooi programma en brengt ons in de ban van de bijzondere wereld van de poëzie.

van de netwerk mmissie. N22, het Vormgevising enschapsco uitgave van se Geme ure eenen Leen Persoons brochBogaerts van de Vlaam Daneel Deze gratis ntra en deel os enschapsce Pieter Gaudesabo 22 geme Illustraties:

1000 Brussel Jacqmainlaan 135,

Depotnu

Druk

D/2018/7025/30

Albe De Coker

ng Persoons rts en Leen Daneel Bogae esaboos Pieter Gaud Illustraties:

www.N22.brussels

Vormgevi

1000 Bruss e uitgever ainlaan 135, oordelijk enaar, Emile Jacqm Verantw Ambt

• Woensdag 16 januari van 14 tot 16u Brussels Ouderenplatform (BOp), Zaterdagplein 6, 1000 Brussel Inschrijvingen en info: 02 210 04 60, info@bop.brussels

Volg ons!

pt, Leide

Eric Verre

mmer

Depotnu

5/16

D/2018/702

COVER_Daneel.indd

Volg ons!

www.N22

.brussel

Vanuit zijn rijke internationale traditie leidt het Koninklijk Conservatorium van Brussel getalenteerde studenten op tot excellente musici. Op regelmatige tijdstippen kan je er zeer hoogstaande middagconcerten bijwonen. Kom samen met ons genieten van het jazz optreden FYP (Forth & Fifth Year Projects) van de studenten uit de 1ste en 2de Master.

www.N22.brussels Cursusaanbod van de nbod sselse Cursusaa22nBru va deschaps een gem lse 22 Brusse scentra chap gemeens ntra ce

Volg ons

De Markten nodigt 10 lezers uit voor dit concert en een drankje achteraf op dinsdag 22 januari om 12u15. Afspraak aan de Kleine Concertzaal van het Koninklijk Conservatorium, Kleine Zavel 5, Brussel.

3/12/18 22:18

N22 bundelt de krachten van de 22 Brusselse gemeenschapscentra

Dit wordt een heerlijke reis naar het wonderlijke Zweden. Gustaf Fröding, prettig gestoord en geniaal, en Werner Aspenström maken de dienst uit. Beiden zijn ze de publiekslievelingen van

• Reservaties: demarkten@demarkten.be, 02 512 34 25

V.u.Eric Verrept, Leidend Ambtenaar, Emile Jacqmainlaan 135, 1000 Brussel

AFFICHE_A2_def.indd 1

de 22 Bru

Druk

COLOFO

pscentra

02 563 05 78 n22@vgc.be www.n22.brussels

anbod van

het hoge Noorden. Zeker weten dat ze ook het hart van ieder van jullie zullen veroveren. De betovering van Remco Camperts poëzie zal ons helemaal in de goede sfeer brengen.

– Voorjaa

het netwerk van de is een uitgave van N22, sie. Deze gratis brochure Gemeenschapscommis en deel van de Vlaamse 22 gemeenschapscentra

Cursusa

KNÄCKBRÖD EN KÖTBULLAR, EEN ZWEEDS MENU

r 2019

COLOFON

2019 entra – Voorjaar gemeenschapsc de 22 Brusselse Cursusaanbod van

LEZINGEN

POËZIECAFÉ

Haal je gratis cursusbrochure in een van de Brusselse gemeenschapscentra, bibliotheken of Muntpunt. Of kijk op

VOOR R AR VOOJA JA AR

GUSTAF FRÖDING

MIDDAGCONCERT IN HET KONINKLIJK CONSERVATORIUM VAN BRUSSEL

4/12/18 22:31

> OP DE BANK

Ik ontmoet Tanira Maurer en Rodolfo Pinatti terwijl ze de Beeldhouwtuin uitwandelen, druk foto’s makend. Het druilerige Belgische weer kan het enthousiasme van het Braziliaanse koppel niet temperen. Meer nog, verfrissend vinden ze het, ons hondenweer. Van de Beeldhouwtuin wandelen we langs de Onze-Lieve-Vrouw-ten-Zavelkerk, en door het Kleine Zavelpark. Overal de obligate foto, voorafgegaan door enthousiaste oeh-en aah’s, vooral van Tanira. “Ik ben dol op Europese kerken” vertelt ze. “Jullie oude architectuur is prachtig.” Het koppel is drie maand geleden definitief naar Europa geëmigreerd. We hadden de kans om samen voor Booking.com te werken, en wouden allebei heel graag naar hier verhuizen. Momenteel wonen ze in Amsterdam. “We zien wel hoe, wat en waar in Europa we werk vinden” glimlacht Rodolfo. Het is hun eerste bezoek aan onze hoofdstad, en niet de laatste, voegen ze er direct aan toe. “In Brazilië zijn de afstanden sowieso een pak groter, Brussel is heel gemakkelijk bereikbaar. In twee uurtjes ben je hier.” vindt Tanira. Hun eerste bezoek aan Brussel heeft wel een specifieke reden. “Het optreden van Ben Howard” roepen de twee in koor. Het koppel blijkt fan van het eerste uur. Ze zijn al tien jaar samen en Ben Howard blijkt een rode draad. “We hebben een aantal woelige periode’s gehad, en toch konden we

Elke maand strijkt een reporter van De Vijfhoek neer op een bank in een Brusselse stadsoase en vraagt aan een buurtbewoner of passant hoe het met hem of haar gaat, wat er zich afspeelt in zijn of haar leven. Deze maand ontmoeten we Tanira Maurer en Rodolfo Pinatti.

dan samen van zijn muziek genieten. Als voorbeeld geven ze “The end of the affair”. “Het waren dus wel serieuze downs soms”, plaagt Rodolfo z’n vriendin. Voor de lezers die hem niet kennen, de titel zet u niet op het verkeerde been. Het is niet het eerste concert dat ze van hem zien. Onze eerste week na de verhuizing gaf hij een optreden in Amsterdam, waar ze toevallig een bandlid waren tegengekomen. “We vertelden dat we speciaal voor hem helemaal uit Brazilië kwamen, en toen mochten we backstage, en mochten we met Ben op de foto.

Een klein leugentje dat we enkel voor hem kwamen, maar bon...” grinnikt Rodolfo. Ondertussen zijn we het Kleine Zavelpark terug uit, en gaan we de kerk van dichtbij bestuderen. Tanira vraagt me wat de naam precies betekent, en aan wie de kerk is opgedragen. Oei, daar heb ik geen idee van. Het naamplakkaatje buiten vertelt enkel iets over de gotische stijl. Als net gepromoveerde gids kan ik nu niet teleurstellen. Google it is! Ten Zavel verwijst naar de zanderige kleigrond waar de kerk op is gebouwd, en die toen nog buiten de stadsmuren stond.

In 1348 krijgt “godvruchtige” Beatrijs Soetkens in haar slaap een visioen waarin niemand minder dan de Heilige Maagd haar opdraagt een beeld uit de Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwekathedraal te ontvreemden. En dus pikt de brave vrouw het beeld, en brengt het op een bootje naar Brussel. Pocahontas is er niks tegen met haar kano. Sindsdien wordt het beeld jaarlijks rondgedragen in een processie, uit welke traditie het feest “De Ommegang” is ontstaan. Ter plaatse beslis ik volgend jaar “De Ommegang” bij te wonen. Tanira en Rodolfo bedanken

me voor het leuke gesprek, en vragen me waar de beste frieten te vinden zijn in Brussel. Enthousiast wandel ik naar huis, namijmerend over die middeleeuwse Pocahontas met dat beeld op haar boot. Achteraf ontdek ik online nog dat er zelfs een Ommegangbier is. God, wat is Brussel mooi. Karlien Beckers student journalistiek, Erasmushogeschool Brussel

BUREN VAN DE MARKTEN Lucie Lambrecht, advocate met een hartstocht voor piano spelen Nu heb je hier je eigen kantoor? Lambrecht Law Office is een advocatenkantoor gespecialiseerd in kunsten cultureel erfgoed. Samen met mijn twee medewerkers, een (Franstalige) advocate die zich specialiseert in internationale kunstrechtgeschillen, en een Duitse rechtenstudent die vooral aan research doet, behandelen wij geschillen en intriges in de kunstwereld. Kunstrecht blijft echter advocatuur: vele rechtenstudenten denken automatisch aan de aantrekkelijke kant van de kunstwereld maar de rechtspraktijk is vaak anders…. © ARNOUT WILLEMS

Lucie Lambrecht woont en werkt op één van de mooiste plekken van de Brusselse bovenstad: De Kleine Zavel. Omringd door de 48 ambachtsbeeldjes die we aantreffen op het plantsoen hadden we in het prachtige herenhuis een leerrijk gesprek met haar. DV: Lucie, je bent een aangespoelde Brussellaar? LL: Het is maar wat je een aangespoelde Brusselaar noemt. Ik ben geboren en getogen in West-Vlaanderen, heb vijf jaar rechten in Leuven gestudeerd en heb daarna in Londen een masterdiploma in de rechten (LLM) behaald. Daarna kon je meteen in deze buurt aan de slag? Mijn professor Fiscaal Recht was partner in een internationaal advocatenkantoor in de Brederodestraat, een paar straten verder. Ik had bij hem een (heel) goed 6

examen afgelegd en hij vroeg me of ik geïnteresseerd was om voor hun kantoor te werken. Ik vond het een hele eer om bij De Bandt, Van Hecke en Lagae aan de slag te gaan. Ze waren toen de grootste Belgische advocatengroep inzake internationaal zakenrecht. Ik heb nergens anders gesolliciteerd. Ze hebben vooral grote bedrijven, overheden, multinationals, kortom het topniveau van de zakenwereld als cliënteel. Ondertussen is dat kantoor opgegaan in de magic circle firma Linklaters. Zo ben ik omstreeks 1987 via mijn werk in deze buurt beland.

Je moet toch geïnteresseerd zijn in kunst? Ik heb altijd voeling gehad met de (vooral hedendaagse) kunst, ik ben er

”

Mijn moeder zei altijd: koop geen breekbare kunst

voortdurend, ook beroepshalve, bij betrokken geweest. Van thuis uit had ik de microbe te pakken, mijn ouders waren al kunsten designliefhebbers. Ik ben vooral liefhebber van keramiek en glazen voorwerpen zoals dozen en vazen, voorwerpen waarin je iets kan wegstoppen. Spijtig zijn het vooral broze, breekbare zaken. Mijn moeder zei nochtans altijd: koop nooit breekbare kunst.

Bestaat kunstrecht al lang? Toen ik in Londen werkte (twee en een half jaar), was Art & Law al een opkomende branche. Begin jaren 90, met de opkomst van de financiële markten en beleggingsdiensten, kwam kunstrecht pas echt van de grond. Ik interesseerde me daarin, heb in Londen opleidingen gevolgd en heb me voorgenomen dat ik terug in België daar ooit iets mee zou doen. In 2010 was het zover. Hier zijn er vooralsnog weinig kantoren die zich uitsluitend daarin specialiseren, al zijn er wel grotere kantoren die voornamelijk de fiscaliteit van kunst behandelen. De interesse groeit wel sterk en aan de universiteiten in Brussel, Antwerpen en Leuven bestaan er masteropleidingen in kunst en recht. Het kunstrecht begint zich te ontwikkelen en kenbaar te maken aan de buitenwereld. Waar gaat kunstrecht over? De hoofdbrok in de rechtspraktijk van vandaag is het probleem van vervalsingen en niet-authentieke kunstwerken. De koper roept onze hulp in omdat hij zich bedrogen voelt, de verkoper omdat zijn koper niet betaalt. Omwille van de vele tussenpersonen zit het verhandelen van kunst erg complex in elkaar. Bij een openbare veiling zit je met het veilinghuis aan wie de verkoper verkocht heeft. Maar de koper weet niet wie er verkocht heeft en kent de identiteit van die persoon niet. De kopers weten dus niet altijd waar de stukken

vandaan komen aangezien er bij een verkoop vaak drie of meer partijen zijn. In sommige gevallen is het echt bedrog en wanneer je daar een rechtszaak van wilt maken, moet je met goede bewijzen op de proppen komen. In de kunsthandel is er jammer genoeg weinig transparantie. Wanneer je een huis of appartement koopt, ga je naar de notaris, worden opzoekingen gedaan onder meer bij het kadaster, en wordt alles op papier gezet. Maar koop een kunstwerk ter waarde van een tienvoud van de prijs van een appartement, en de deal wordt bezegeld met een handdruk en er volgt niets op papier…. Het is dus opletten voor vervalste stukken. De echtheid van een werk, zeker als je er een deftige prijs voor betaalt, laat je best op voorhand onderzoeken. Ik raad mijn cliënten-verzamelaars aan nooit op vertrouwen te kopen, zelfs al is het werk van een bekende kunstenaar en heeft de galerij een uitstekende reputatie. Er zijn wel vaker verborgen gebreken in kunstwerken. Vooral bij etnische kunst is het niet evident om de oorsprong van een stuk na te gaan. En voor sommige cultuurvoorwerpen afkomstig uit bepaalde oorlogsgevoelige landen zoals Iran en Irak bestaan importbeperkingen, het is onwettig deze te verhandelen. Bij een grote overzichtstentoonstelling in het Gentse Museum voor Schone

Kunsten zouden vervalste kunstwerken hangen. Ik heb de zaak ook in de pers gevolgd. De kunstwerken, vooral schilderijen, dateren uit de periode tussen 1910 en 1920, toen de Russische kunst een experimentele hoogconjunctuur kende. Het eerste wat ik me afvroeg was wie de eigenaar is. Ik heb een en ander via publieke bronnen opgezocht en een paar zaken ontdekt die me al te toevallig leken. Veel meer kan ik hier niet over zeggen zonder het dossier van dichtbij te kennen. De zaak schijnt nog niet te zijn uitgeklaard, misschien zal de wereld de waarheid nooit kennen. Is de kunstwereld de ideale wereld om zwart geld wit te wassen? De kunsthandel was tot nu toe uitgesloten van de witwasverplichtingen maar daar komt verandering in. De kunstmarkt zal zich moeten aanpassen aan meer wettelijke formaliteiten. Omdat er zoveel grote bedragen circuleren trekt de kunstwereld nog steeds malafide figuren aan. Het bezitten van kunst dient ook vaak om het sociaal imago te versterken. Sommige mensen willen nu eenmaal graag een paar gonzende namen in hun collectie hebben. Vroeger kocht men een kunstwerk omdat men het graag zag, voor de ge-

nots- en verzamelwaarde. Vandaag is de kunst vaker een investerings- en beleggingsmiddel geworden en is de beleggingswaarde de hoofdbekommernis geworden. Heb je tips voor ons bij de aankoop van een kunstwerk? Zorg dat je verliefd bent op het werk, dat je het graag ziet. En zorg dat je het kan betalen, ik zou je bijvoorbeeld niet aanraden een lening aan te gaan om een kunstwerk te kopen. Stel je voor dat je het werk na een tijd wil verkopen, dat is zeker niet gemakkelijk. Geniet dus zo veel en lang mogelijk van het kunstwerk. Als men het als beleggingsobject beschouwt kan je algauw ontgoocheld worden: vele kunstwerken zullen de tand des tijds niet doorstaan en zelfs waardeloos worden. Je woont hier wel prachtig. Hoe heb je dit huis ontdekt? Bij mijn terugkeer uit Londen zocht ik een woning of appartement liefst hier in de buurt. Ik wou iets dat me deed denken aan de Londense charme en dat karakter had. Toen ik dit huis zag, was ik onmiddellijk overtuigd: dit is het, hier maak ik mijn levensproject van. Ondertussen ben ik al aan de vierde of vijfde renovatieronde bezig. Mijn huis is een eeuwigdurend project ge-

”

Piano was en is mijn grote passie

worden. Maar ik kan genieten van een prachtige tuin: de Kleine Zavel. Mijn verhaal past als een plaatje, ideaal wonen in een cultuurrijke omgeving. En ook een muzikale omgeving, het conservatorium is hier vlakbij. Ik kan de studenten horen oefenen, vooral als de ramen openstaan. Piano was trouwens steeds mijn grote passie. Op mijn zesde begon ik piano te spelen en tot mijn achttiende heb ik lessen gevolgd. Ik heb me ook een vleugelpiano aangeschaft en ik speel nog regelmatig, de techniek zit nog steeds in mijn vingers. Het onderhouden is wel de grote uitdaging als je een chronisch tijdsgebrek hebt. We treffen hier ook veel toeristen aan. Er is hier ook zoveel te zien: de Zavelkerk, het Museum voor Schone Kunsten met de beeldentuin ernaast, de Zavel en omliggende straatjes, de Kleine Zavel, het Justitiepaleis. En ook veel groen met het Egmontpark in de buurt. Ik heb wel de indruk dat in recente jaren de Zavel, waaronder zijn nocturnes, minder volk buiten Brussel aantrekt. Komt het door de problemen met de toegankelijkheid of zijn het nog steeds de naweeën van de aanslagen? Blijf je hier in Brussel of is een verhuis

naar het buitenland nog mogelijk? Mijn huis en beroep houden mij in Brussel. Ik probeer hier ook internationaal te werken, heb klanten overal in Europa en zelfs daarbuiten en mijn praktijk is viertalig. Het werk speelt zich hoofdzakelijk achter mijn bureau af of voor de rechtbanken zowat overal in België, voor een pleidooi in Brussel is het Justitiepaleis vlakbij. Ik was graag in Londen gebleven – de droom van vele studenten die er ooit verbleven – maar misschien ben ik te Vlaams, te veel gebonden aan mijn roots, ik had het gevoel dat ik mijn leven in eigen land verder moest leiden. Maar Londen is wel mijn tweede thuis. Het verschil tussen Brussel en Londen is groot? Londen is een wereldstad, heeft alles te bieden. In Londen kan je doen wat je wilt, niemand zal je aanstaren, niemand zal over jou spreken. De samenhorigheid tussen de hoofdzakelijk buitenlandse gemeenschap daar is uniek. Er heerst een open geest, iedereen krijgt mogelijkheden en kansen. Het gevoel in Londen te leven en te werken is toch anders dan in Brussel. Maar deze wijk blijft je boeien. Uiteraard, ik voel me elke dag geprivilegieerd om deze omgeving mijn plek te kunnen noemen. Het is wel spijtig dat ik in deze buurt zo weinig Nederlands hoor. Maar geen probleem, ik kan hier bus 33 nemen die van de Zavel naar

de Dansaertstraat rijdt. De rechtstreekse verbinding was een tijd lang niet-bestaande en ik voelde me daardoor bij manier van spreken afgesneden van de benedenstad. In de Dansaertwijk merk ik het verschil snel op: een jonger en meer Nederlandstalig publiek. Hartelijk bedankt voor het fijne gesprek, Lucie.

Résumé

Lucie Lambrecht est avocate dans l'un des plus beaux endroits du haute de la ville. Son cabinet, Lambrecht Law Office, est un cabinet d'avocats spécialisé en droit de l’art et du patrimoine culturel. Avec ses deux employés, Lucie s'occupe des différends et des intrigues dans le monde de l'art. Fidèle à son engagement pour l’art, l’ensemble de son environnement est artistique. C’est ainsi que sa belle demeure dans laquelle elle vit lui permet de profiter quotidiennement du superbe jardin du Petit Sablon situé face à sa maison. Une autre de ses passions est de jouer du piano, ce qu’elle fait de manière quotidienne sur son piano à queue. Le Conservatoire royal se trouve juste derrière sa maison et quand elle ouvre ses fenêtres, elle peut entendre les élèves s'exercer. 7

BOUWEN EN BREKEN IN BRUSSEL >SCHONE KUNSTEN

Enfin een echte oase in de stad, en meer dan een oase, de Beeldentuin van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten tussen Regenschapsstraat, Ruisbroekstraat en Justitieplein. Annex van de Musea en gekneld tussen Albertina en Algemeen Rijksarchief daalt deze merkwaardige tuin van de Regenschapsstraat via een plein zonder naam en een sombere onderdoorgang/galerij naar het Justitieplein. Een luie trappenpartij geflankeerd door een merkwaardig steil stukje natuur gekaderd door de achterhuizen van de Ruisbroekstraat en de even merkwaardige architectuur van het Rijksarchief. Dit talud was oorspronkelijk de extra muros kant van de 13de eeuwse omwalling waarvan de laatste muren in de jaren vijftig werden vernield voor de bouw van de Koninklijke Bibliotheek. De Ruisbroek was oorspronkelijk een beek aan de voet van de vestingmuur. Een Beeldentuin? Met amper vier beelden, als we de tien plechtstatige en al-

legorische vertegenwoordigsters van de Assyrische, Romeinse, Egyptische en nog een goed handvol meer kunsten die hoog boven het zuiderterras van het Museum voor Oude Kunst heersen over de stad, buiten beschouwing laten. “De Rivier” van Aristide Maillol is het enige merkwaardige kunstwerk. Een prachtig getormenteerd vrouwspersoon midden in een vijvertje-“rivier” waarvoor de jonge muze van de beeldhouwer Dina Vierny model stond. Het was één van de laatste werken van Maillol gecreëerd in de woelige tijden

juist voor de Tweede Wereldoorlog. Het springt ook een beetje uit de band binnen het meestal meer bezadigde en statisch oeuvre van de kunstenaar. Misschien wel zijn meesterwerk. Men vraagt zich af waarom in deze Beeldentuin niet meer beelden staan. Het kan toch niet dat in de collecties van de Koninklijke Musea er niet meer representatief materiaal is. Wij vermoeden dat in diverse met stof en tijd beladen hangars van diverse overheden nog pareltjes moeten te vinden zijn. Als men de pretentie heeft van dit een Beeldentuin te noemen dan is er meer ambitie nodig. Afdalend naar het Justitieplein op de hoek van de Strostraat en de Ruisbroekstraat is er tussen alle breek- en bouwwerken van Albertina en Rijksar-

chief door een langwerpig rechthoekig plein ontstaan, “Plein zonder Naam”. Het merkwaardige nieuwgebouwde Rijksarchief en de resterende huizen van de Ruisbroekstraat geeft er ondanks het geweld van de Albertina-architectuur een mooie schaal aan. De architect van het Rijksarchief (Ruisbroekstraat 2) heeft een lovenswaardige edoch vreemde poging gedaan om deze instelling in te passen in de oude volumes en gabarieten van de omringende huizen. Resultaat een redelijk gevarieerd volumespel met doorlopen (Sint-Annastraat) en trappartijen die de aansluiting maken met de trappen naar de Beeldentuin en dat alles daarenboven in, voor deze typologie, ongebruikelijke witte natuursteen. Dit pleintje zonder naam verdient ontegensprekelijk samen met de ver-

Foto’s Marcel Rijdams

brede Strostraat en de trappenpartij in de hoek van de Dachsbeck school meer aandacht en zou samen met de intieme Ruisbroekstraat een mooie verlenging vormen van de oase van de Beeldentuin met ruimte voor een echt klein openluchttheater voor beeldhouwkunst en monumentale hedendaagse kunsten. Marcel Rijdams 1

https://fr.wikipedia.org/wiki/Dina_Vierny

Résumé

Le Jardin des Sculptures est situé entre la rue de la Régence, rue de Ruisbroeck et la Place de la Justice. Il s’agit d’une annexe des Musées royaux des Beaux-Arts proche des Archives nationales. La promenade dans ce jardin remarquable débouche sur une place sans nom. Par la suite, on arrive, via une sorte de galerie sombre à la place de la Justice. La place sans nom et la rue très intime de Ruisbroeck constitueraient une belle extension de « l'oasis » du Jardin des Sculptures avec un petit théâtre en plein air pour la sculpture et l'art contemporain monumental.

>DROOGSTOPPELS OPEN BRIEF AAN ... PAUL CLAUDEL (1868-1955) Beste Paul Claudel, Het is een beetje triestig om te zien, het zuiltje dat aan u is opgedragen bij de ingang van de Beeldentuin. Ge verwacht een mooie buste van uw karaktervolle kaalkop maar we moeten het in plaats daarvan stellen met een middelmatig medaillon. Ge hebt nochtans de eer om een van de weinige Franse schrijvers te zijn die vereerd werd met een monumentje in de Brusselse publieke ruimte. Victor Hugo, Arthur Rimbaud, Paul Verlaine en Charles Baudelaire – niet bepaald broodschrijvelaars van het zevende knoopsgat – moeten het in de stad waarnaar zij zo graag uitweken met minder doen. Op vijfenzestigjarige leeftijd werd ge ambassadeur in de Belgische hoofdstad. Ge had er al een lange carrière als diplomaat opzitten in Amerika, China, Praag, Rome, Brazilië, Denemarken, Japan en tenslotte nog eens Amerika. De kroon op uw carrière moest België worden. Ge installeerde u in de residentie van de ambassadeur in de Hertogstraat. We zijn blij u te melden dat dit kleine stadspaleisje de bruxellisation heeft overleefd, ook al zoudt ge vandaag serieus schrikken van de stank en het lawaai voor uw achterdeur op de Kleine Ring. Ge zoudt waarschijnlijk nog meer verschieten van het feit dat het kantoorgebouw voor uw voordeur werd omgevormd tot een heus uit de kluiten gewassen Parlement pour les Flamands …

Zoals een routineuze diepgelovige katholiek betaamt, deed ge elke zondag uw wandelingske door de bovenstad. Ge liep diagonaal door het Warandepark, ge stak vervolgens het Koningsplein over en sloeg de Regentschapsstraat in om u zo naar uw geliefde Zavelkerk te begeven. ’t Schijnt dat daar op een van de zuilen nog een plakkaatje hangt met daarop de woorden: “Ici venait prier Paul Claudel. 19331935”. ’t Was een sombere tijd die jaren 30 die ge in Brussel als ambassadeur doorbracht. Een fascistische schreeuwlelijk was nog maar net in ons fraaie buurland aan de macht gekomen. Maar ook België was allesbehalve een gemakkelijke ambassadeurspost: torenhoge werkloosheid, een frank die gedevalueerd moest worden, onstabiele regeringen, … En bovendien verloor België tijdens uw ambassadeurschap zijn koning-held. Ge begaf u op die sombere februaridag in het holst van de nacht naar het Paleis van Laken om daar in het holst van de nacht nog een laatste groet te brengen aan de Koning-Soldaat die ge zo diep vereerde. De koning lag opgebaard in een bescheiden kamertje van het paleis. Men had nog net een groot wit verband om zijn hoofd gebonden. De aanwezigen waren diep ontroerd over de manier waarop gij de koning hulde bracht: geknield en met een paternos-

Droogstoppel is een Brusselse eeuweling die zijn stad enorm heeft zien veranderen, soms ten goede maar vaak ook ten kwade. In zijn open brieven gaat hij een openhartig gesprek aan met beroemde of minder beroemde Brusselaars. Droogstoppel kan wel eens zeuren of doordrammen, maar in de grond is Droogstoppel een wijs man met het hart op de juiste plaats. © STEFAN MOENS

ter in uw handen geklemd, prevelde gij wat gebedjes. De tranen vloeiden over uw wangen. Ge kweet u heel plichtsgetrouw van uw diplomatieke taken: altijd stipt op tijd, altijd keurig op de afspraak. Uw schrijverschap kwam hier in België op de tweede plaats. Ge hield wel van het land, in het bijzonder van Luik en Antwerpen. Ge vond het prachtige cultuursteden. Ge profiteerde ook van wat uitstapjes naar Delft en Amsterdam want ge waart zo verslingerd aan de landschappen van Vermeer. Brussel was uw laatste post. In 1935 zoudt ge met pensioen gaan en uw tijd verdelen tussen uw kasteel en uw Parijse residentie. In 1946 zou uiteindelijk de ultieme erkenning komen met een zitje in de Académie Française. Tweeëntwintig jaar na uw dood, in

1987, besloten de Brusselaars om u te eren met een monumentje op het trottoir bij de Regentschapsstraat, op het traject van uw zondagse bedegang. In 1994 werd de bronzen buste gestolen. Drie jaar later moest een medaillon op de sokkel als vervanging volstaan. En ook nu heeft dat kleine sokkeltje het hard te verduren: kunnen die hersenloze graffitispuiters niet met hun tengels van een literair monumentje blijven? Ach, ik mag mij niet zo opwinden op mijn leeftijd, mijn beste Paul Claudel. Ik groet u hier met alle respect vanuit het ondermaanse. En tenslotte nog dit nieuwtje van hier beneden: uw geniale zus, Camille, heeft vorig jaar haar eigen museumpje gekregen. Ge moogt er fier op zijn!

Résumé

Droogstoppel écrit une lettre au célèbre écrivain français : Paul Claudel. Il a été ambassadeur à Bruxelles durant quelques années dans les années 1930. La période était sombre : taux de chômage très élevé et gouvernements instables. En février 1934, Claudel a salué avec émotion la dépouille mortelle du roi Albert. En 1987, Claudel a obtenu son propre monument à Bruxelles. Malheureusement, le buste fut volé quelques années plus tard.

Droogstoppel 9

>BEWOGEN LAAT NIEMAND ONBEWOGEN

Festival Bewogen creëert ontmoetingen tussen mensen die al langer in Brussel wonen en vluchtelingen, asielzoekers en nieuwkomers. Kunst en cultuur worden van 20 tot 24 februari ingezet om ogen te openen. “We willen vanuit de gemeenschapscentra en het lokale cultuurbeleid het signaal geven dat we mee willen werken aan een inclusieve samenleving,” vertelt Ciska Vandendriessche, cultuurbeleidscoördinator van Sint-Pieters-Woluwe. “Het festival is ontstaan uit het gevoel dat we al deze mensen moeten samenbrengen om een con-

nectie te creëren. We blijven niet onbewogen bij de vluchtelingenproblematiek en willen zaken in beweging zetten.” Bewogen is in februari aan zijn tweede

BEWOGEN 2016

editie toe en organiseert evenementen in al de Brusselse gemeentes. Er staan een veertigtal gevarieerde activiteiten op het programma die heel wat ogen zullen openen. In Bar Eliza zal Yazan bijvoorbeeld vertellen over zijn hallucinante tocht van Syrië naar België tijdens One Voice/ Many stories. Het RITCS stelt zijn deuren dan weer open voor een filmavond. En in de kelders van gemeenschapscentrum Kontakt organiseert Thiago Antunes een escape game. Deelnemers zullen er een fictieve taal en cultuur moeten aanleren in een beperkte periode. Of laat je betoveren door een poëtische wandeling met een plant die start aan De Markten, leer nieuwe stukjes Brussel kennen en neem op het einde van de wandeling de plant mee naar huis om ervoor te zorgen. “Op zaterdag 23 februari is er ons slotfeest, Bal Bougé, in de Beursschouwburg. Je geniet er van heerlijk eten, performances, kortfilms en opzwepende muziek. Ook daar is iedereen welkom.”

BEWOGEN 2016

Platform Bewogen is een samenwerking tussen de Brusselse gemeenschapscentra en de partners van het lokale cultuurbeleid. Ook heel wat Brusselse sociale en culturele spelers zetten zich in, van vluchtelingenorganisaties tot het Davidsfonds. Daarnaast zetten een heleboel vrijwilligers en individuele kunstenaars hun schouders onder dit initiatief. Wie in de toekomst mee wilt werken, mag zich gerust aanmelden. Na het festival wordt Bewogen een platform. Activiteiten die doorheen het jaar worden georganiseerd rond de migratiethematiek, zullen dat onder de

naam Bewogen doen. Ons doel is hiermee voor ontroering te zorgen. Als je geraakt wordt, heeft dat gevolgen. Met Bewogen willen we kleine ontmoetingen creëren met grote gevolgen. Bewogen vindt plaats van woensdag 20 februari tot en met 24 februari in De Markten en op tal van locaties in Brussel. Hou zeker ook onze website (www. demarkten.be) in de gaten! Noteer alvast ook zaterdag 24 februari in je agenda voor het slotfeest ‘Bal Bougé’ in de Beursschouwburg. • Info: www.bewogen.brussels

>GEMEENTERAAD: EEN NIEUW STADSBESTUUR

Er was veel volk in het stadhuis op 3 december, dag van de eedaflegging van de nieuwe gemeenteraadsleden en schepenen. De raadszaal bevindt zich op de eerste verdieping en er zijn slechts zes zitjes voorzien voor toeschouwers. Daarom was er in de aanpalende zaal een scherm geplaatst waarop het gebeuren kon worden gevolgd. Maar eerst was het aanschuiven en drummen op de gelijkvloerse verdieping. Een mij onbekende man stond op de trap en hield de touwtjes in handen. Sommigen kregen van hem voorrang om de zaal met het scherm te betreden. Wat de criteria waren om hiervoor geselecteerd te worden bleef voor de meesten onder ons onduidelijk, de transparantie bleef uit. Er dienden zich veel meer toeschouwers aan dan er stoelen beschikbaar waren. Een aanvoer van bijkomende stoelen had een optie kunnen zijn. Het kan natuurlijk altijd slechter, zoals in de gemeente Anderlecht bij de inzwering van de nieuwe gemeenteraadsleden. Ook hier was er veel volk en een te kleine zaal. De politie werd er dan maar bijgehaald om toeschouwers de toegang tot de raadszaal te ontzeggen. Het in gebruik nemen van een grotere zaal had een optie kunnen zijn. Van de 49 gemeenteraadsleden die in Brussel de eed aflegden waren er 22 nieuwkomers. De meeste Nederlandstalige gemeenteraadsleden legden de

eed in 2 talen af, sommige Franstaligen deden dat ook. De voltallige fractie van PTB*PVDA legde, met gebalde vuist, de eed in twee talen af. Het landelijk gemiddelde van kandidaat-gemeenteraadsleden die hun ambt niet opnemen bedraagt 20%, in onze stad was dit deze keer nauwelijks 10%. De Nederlandstalige Alix Opoku Bosompura (PS) is plaatsvervangster en tevens het jongste gemeenteraadslid. Het nieuwe schepencollege bestaat uit twaalf leden, waaronder 6 PS’ers, 4 van Ecolo-Groen, 1 van Change.Brussels en 1 van Défi. Samen hebben ze een bestuursakkoord van 180 pagina’s ondertekend. Philippe Close (PS) blijft burgemeester. Hij wil 1000 sociale woningen laten renoveren. Voor sommige van die woningen liggen de verwarmingskosten hoger dan de huur. Hiermee wil de meerderheid zowel de bewoners als het klimaat een dienst bewijzen. Benoît Hellings (Ecolo-Groen) is de eerste schepen van klimaat in Brussel en krijgt ook sport onder zijn bevoegdheid. Bart Dhondt (Ecolo-Groen) is schepen van openbare werken en mobiliteit. Hij

belooft een lussenplan voor het centrum, wat vele bewoners en vooral diegenen die momenteel op de mini-ring wonen, met veel aandacht zullen volgen. Ans Persoons (Change.Brussels) is als schepen bevoegd voor stedenbouw, Nederlandstalig onderwijs en Nederlandstalige aangelegenheden. Zij zal werk maken van de nieuwe Nederlandstalige basisschool in de Zennestraat. Delphine Houba (PS) is de nieuwe en onbekende schepen van cultuur, toerisme en grote evenementen. Haar familienaam doet wellicht een belletje rinkelen. In Laken bestaat er een metrostation Houba-Brugmann dat gelegen is op de Houba de Strooperlaan. Laat het nu toeval zijn dat Delphine Houba sinds januari 2018 voorzitster is van de Raad van bestuur van het Universitair Verplegingscentrum Brugmann dat gelegen is nabij het hogervermelde metrostation. Louis Houba (1852-1916), vroeger gemeentesecretaris van Laken, was de zoon van Thérèse Houba. Hij huwde Adèle de Strooper wier familienaam hij toevoegde aan zijn naam. Zo, nu weet u (bijna) alles over de naam Houba. In dit nieuwe schepencollege geldt een cumulverbod. Geen enkel schepen-

ambt kan gecombineerd worden met een ander politiek mandaat! Blijkbaar is er toch nog een ontsnappingsroute. Voormalig schepen Karine Lalieux (PS) is OCMW-voorzitster. Deze functie zou haar toelaten om tot mei 2019 (volgende verkiezingen) het voorzitterschap te combineren met een zit-

je in het federaal parlement. Burgemeester Close deelde nog mee dat hij op de lijst van de PS zal staan bij de gewestverkiezingen ,maar dat hij niet in het parlement zal zetelen. Er bestaan betere grappen... Mireille Willems 11

BERICHTJES VAN HIER EN GINDER

COLOFON VERENIGINGEN EN LEUKE ACTIVITEITEN LETS BRUSSEL LETS staat voor Local Exchange & Trade System. Vrij vertaald is dat een lokaal ruilhandelsysteem. Het is een ruilkring van mensen die elkaar helpen door met elkaar diensten en goederen uit te wisselen. Geld komt er niet aan te pas, wel worden punten (ketjes) gegeven voor een geleverde dienst. Deelnemers overleggen met elkaar hoeveel een bepaalde dienst waard is. LETS heeft tal van voordelen: je leert nieuwe mensen uit de buurt kennen, je draagt zorg voor de planeet en voor je portemonnee door herstel en hergebruik van spullen. Lid worden kan je via deelname aan een instapmoment. • Info: www.letsbrussel.be letsbrussel@gmail.com, 02 242 83 97, facebook: ‘Lets Brussel’

DRIEKONINGENTOCHT LANGS HET KANAAL

• Info: www.kwb.be/driekoningentocht Zondagnamiddag 6 januari 2019 Vertrek naar keuze tussen 13u en 15u Lokettenzaal Noordstation Brussel Prijs: 7 euro Leden van KWB, Voem vzw, Masereelfonds en Davidsfonds: 5 euro Langsheen het kanaal verschijnen heel wat interessante initiatieven. Hun symbolische waarde is belangrijk voor de sociaaleconomische ontplooiing van de wijk. We bezoeken een aantal kleinschalige projecten die bruggen slaan tussen culturen en daarnaast ijveren voor een positief jeugdbeleid. In plaats van een probleemwijk, tonen

PATATI IS TERUG! Misschien heb je het al gehoord: Patati is terug! Op de nieuwe www.patati.be vinden Brusselaars elkaar om Nederlands met andere talen uit te wisselen. Patati is een must voor iedereen die Nederlands wil oefenen en eveneens voor elke Nederlandstalige met een interesse in andere talen. 12

• Info: www.patati.be

De tocht duurt ongeveer 2,5 uur. Na de wandeling is er nog een warme drank en kramiekboterham voorzien in Bel Mundo, Henegouwenkaai 41, 1080 Brussel.

we u een wijk met potentieel. Een getuigenis van wat een echte stadssamenleving kan worden!

DE REDACTIE VAN DE VIJFHOEK WENST AAN ALLE LEZERS EEN GELUKKIG, VREDEVOL EN VOORSPOEDIG 2019

Werkten aan dit nummer mee: Nora De Kempeneer, Etienne Philips, Hilde Van Geel, Hanne De Nil, Jef Deyaert, Grigore Ionita, Marcel Rijdams, Arnout Willems, Stefan Moens, Kris De Vroede, Charles Six en Mireille Willems. Foto’s: De Markten en ingezonden Lay-out en druk: Drukkerij Atlanta Schaffen Oplage: 5.800 Advertentiewerving: De Markten, 02 512 34 25, demarkten@demarkten.be Verantwoordelijke uitgever: Isolde Boutsen De Vijfhoek is het maandblad van De Markten, Oude Graanmarkt 5, 1000 Brussel, 02 512 34 25, demarkten@demarkten.be, www.demarkten.be www.facebook.com/demarkten.brussel

Met de steun van de Vlaamse Gemeenschapscommissie. De Markten maakt deel uit van N22, het netwerk van de 22 Brusselse gemeenschapscentra. Steun De Vijfhoek: Uw steun blijft welkom op rekeningnummer BE62-433-1147061-61 van De Markten met vermelding "steun De Vijfhoek". Voor het februarinummer van De Vijfhoek zijn teksten en aankondigingen welkom tot uiterlijk 12 januari. Artikelwerving: De Markten, 02 512 34 25, demarkten@demarkten.be Openingsuren onthaal: maandag tot donderdag van 9 tot 20u, vrijdag van 9 tot 17u en zaterdag van 9 tot 13u (behalve tijdens de schoolvakanties) De Markten is gesloten van maandag 24 december tot en met dinsdag 1 januari 2019.

Wie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest woont, kan De Vijfhoek gratis ontvangen. Woont u buiten Brussel? Dan krijgt u De Vijfhoek door € 12,50 over te schrijven op rekeningnummer BE62-433-1147061-61 met de vermelding van 'Abonnement De Vijfhoek'. Wist je dat je al onze publicaties ook online kan bekijken? Surf naar www.demarkten.be/publicaties. Wil je onze e-nieuwsbrief ontvangen? Mail naar demarkten@demarkten.be of schrijf je in op www.demarkten.be. In het kader van de nieuwe Europese regelgeving over privacy, vragen we u het ons te laten weten als u De Vijfhoek niet meer wenst te ontvangen.