9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 1
14.09.2026 09:27:04
ANDERS TOTLAND Vampyrane i eplehagen. Biletbok. Ill. av Nina Flatnes Bratbak. Kapabel Forlag 2015 Engel i snøen. Ungdomsroman. Gyldendal 2016 Så lenge ingen ser oss. Ungdomsroman. Gyldendal 2016 Den norske slavehandelen. Sakprosa. Ill. av Kristian KrohgSørensen. Gyldendal 2017 Nedteljing. Ungdomsroman. Gyldendal 2018 Ut i rommet. Lettlesbok. Ill. av Line Halsnes. Samlaget 2019 Nattmannen. Sakprosa. Ill. av Kristian Krohg-Sørensen. Gyldendal 2019 Lepra. Sakprosa. Ill. av Martin Ernstsen. Gyldendal 2020 Blindsone. Ungdomsroman. Gyldendal 2021 Pest og plage. Om verdas verste pandemiar. Sakprosa. Ill. av Martin Ernstsen. Gyldendal 2021 Norske sjørøvarar. Om plyndring og kapring i norske farvatn. Sakprosa. Ill. av Kristian Krohg-Sørensen. Gyldendal 2022 Gunnars rekordbok. Barneroman. Vigmostad & Bjørke 2024 Mamma på dass. Barneroman. Vigmostad & Bjørke 2025 Nedsmelting. Første bok i Undergang-serien. Vigmostad & Bjørke 2026 Hamstertrøbbel. Katastrofedagbøkene 1. Ill. av Bård Sletvold Torkildsen. Samlaget 2026 Skandale i skitrekket. Katastrofedagbøkene 2. Ill. av Bård Sletvold Torkildsen. Samlaget 2026 Flukta frå dustefamilien. Katastrofedagbøkene 3. Ill. av Bård Sletvold Torkildsen. Samlaget 2026
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 2
14.09.2026 09:27:04
Anders Totland
SAMSON SNAKKAR SANT Katastrofedagbøkene 4
Illustrert av Bård Sletvold Torkildsen
Samlaget Oslo 2026
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 3
14.09.2026 09:27:04
© Det Norske Samlaget 2026 www.samlaget.no Omslagsdesign: Laila Mjøs Omslagsillustrasjon: Bård Sletvold Torkildsen Førtrykk: Type-it AS. Trondheim Skrift: Sabon 14,5/21 pkt. Papir: 90 g Munken Print Cream 1.5 Trykkeri: BALTO Print Printed in Lithuania ISBN 978-82-340-1760-5
Denne boka er trykt på miljøvenleg papir. Materialet i denne utgjevinga er verna etter åndsverklova. Det er derfor ikkje tillate å kopiera, avfotografera eller på andre måtar gje att eller overføra heile eller delar av innhaldet i utgjevinga utan at det er heimla i lov eller følger av avtale med Kopinor. Det er forbode å bruka heile eller delar av utgjevinga som inndata eller treningskorpus i generative modellar som kan skapa tekst, bilete, film, lyd eller andre typar innhald og uttrykk, utan særskild avtale med rettshavarane. Bruk av materiale frå utgjevinga i strid med lov eller avtale kan føra til inndraging, erstatningsansvar og straff i form av bøter eller fengsel.
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 4
14.09.2026 09:27:04
ÅTVARING! FARE! DANGER! STAY OUT! Denne boka tilhøyrer Samson, 9 år, Lerkevegen 38. Det er ei privat bok, som ingen andre får lesa i. Alt som står her, er faktisk superhemmeleg. Folk som les i andre sine dagbøker, fortener å få isbitar i trusa kvar einaste kveld. Har du høyrt om karma? Ja, det er berre å legga boka frå seg. For dette er ikkje di bok! Ho er mi. 5
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 5
14.09.2026 09:27:04
Ein gong var det ei jente som las i dagboka til veslebroren sin. Seinare den dagen fall ho gjennom eit ope kumlok og slo ut alle tennene, før det kom ein rottefamilie og beit av henne fingrane. Ta hintet, liksom. Du forstår kva eg meiner. Lukk boka. No!
6
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 6
14.09.2026 09:27:04
1 DET VAR IKKJE EG! Eg trykte inn den vesle, firkanta knappen og høyrde lyden av ringeklokka. Eg såg det spente blikket til Alva, som stod attmed meg og trippa. Frå innsida høyrde me nokon som begynte å bevega på seg. Eg nikka kjapt til Alva. – Spring! Heldigvis tok det oss berre nokre få sekund å komma oss ned den korte trappa, komma oss over grusen og slenga oss bak den høge
7
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 7
14.09.2026 09:27:05
hekken. Me visste nøyaktig kor lang tid det tok. Dette hadde me gjort før. Ring på spring er trass alt noko av det kjekkaste eg veit. Og det er ein av få ting som dei vaksne ikkje liker, som Alva alltid blir med på. Medan hjartet dunka litt ekstra hardt i brystet og eg kjende den gode kriblinga i heile kroppen, såg me døra som gjekk opp. Ein høg mann med brillene hengande rundt halsen såg seg rundt. – Hallo? Er det nokon her? Alva og eg stod heilt stille. – Ingen? Hm … Nei, nei. Mannen i døra såg rundt seg ein siste gong. Så rista han litt på hovudet og forsvann inn døra igjen. Eg såg på Alva, som stod tett inntil meg og smilte. – Eitt hus til? 8
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 8
14.09.2026 09:27:05
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 9
14.09.2026 09:27:06
– OK, sa Alva. – Eitt til. Men så må eg heim. Medan me gjekk bortover vegen og prøvde å bestemma oss for kven som skulle bli kveldens siste offer, såg me ein gjeng frå sjuandeklasse som sat og hang på benken utanfor barnehagen. Eg kjende igjen både Ella og Omar og eit par av dei andre. Akkurat då me passerte dei, høyrde eg ein gut som sa ha det til dei andre. Eg kikka bort og såg at det var Ole Ivar. Eg visste godt kven det var, for veslebroren hans, Emil, går i klassen vår. Og politimannen som hjelpte meg og Alva då me hamna i hamstertrøbbel med Svein Arild i vinter, er far deira. No sette Ole Ivar seg på sykkelen og fór bortover vegen, medan resten av ung dommane sat igjen. Eg dulta Alva i skuldra. – Me går ut med eit smell, sa eg. 10
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 10
14.09.2026 09:27:06
– Hæ? – Me avsluttar med Madsen, sa eg. – Du er klar for det? Eg såg det skeptiske blikket til Alva og visste kva ho tenkte. Mikael Madsen var ei legende blant alle ungane i bygda. Det var ingen andre som blei så sinte som han. Ganske ofte sprang han etter dei som ringde på døra. Og ein gong hadde han til og med gøymt seg ute for å ta ungane i eit bakhaldsangrep. Han var rett og slett heilt ko-ko. Som om ikkje det var nok, hadde han installert ein ringeklokkelyd som minte mest eit sånt klokkespel som dei har på rådhuset i Oslo. Det var heilt konsert kvar gong nokon ringde på døra hans. – Kom an, då, sa eg. – OK, sa Alva. Til å vera heimen til den mest krakilske mannen i bygda såg huset til Madsen 11
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 11
14.09.2026 09:27:06
overraskande vanleg ut. Me sneik oss forbi bilen hans og bort til døra. – Klar? kviskra eg. Alva nikka. Eg gliste. Med eit kjapt trykk vekte eg liv i klokkespelet så det ljoma i heile huset. Me sprang så fort me berre klarte, og gøymde oss bak nokre bosbøtter. Men … Skulle han ikkje komma ut? – Kanskje han er vekkreist, sa Alva. – Nedtur, sa eg. Alva reiste seg og børsta litt sand av buksa. – Skal me gå til skulen saman i morgon? – Så klart, sa eg. – Snakkast då, sa Alva. Ei lita stund blei eg ståande åleine og sjå mot huset til Madsen. Han pleidde då alltid
12
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 12
14.09.2026 09:27:06
å vera heime når bilen stod der. Og han opna alltid døra når nokon ringde på. Berre ikkje i dag? For ein kjedeleg slutt på ein fin ettermiddag. Eg kunne vel like gjerne gå heim, eg òg. – Ha! Der tok eg deg! Ut frå ingenting spratt Mikael Madsen fram og landa rett framfor meg. Eg kvakk til så eg nesten gjekk i bakken. – H-h-h-hæ? sa eg. – Eg såg deg frå vindauget. Du treng ikkje prøva å vri deg unna. No har eg deg. Endeleg! Han dytta meg i brystet med peikefingeren. – Kva heiter du, gut? Sei det! Det kokte i hovudet. Alt var berre heilt kaos. Tankane køyrde karusell, og eg visste ikkje kva eg skulle gjera. Før eg fekk tenkt meg om, buste eg berre ut med det første eg kom på. 13
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 13
14.09.2026 09:27:06
– Ole Ivar, sa eg. (Løgn 1) – Kva meir? snerra Madsen. – S-s-s-stolheim, sa eg. (Løgn 2) – Ole Ivar Stolheim. Eg bur i Brekkevegen 28. (Løgn 3) – Kva heiter far din? – Sindre, sa eg. (Løgn 4) – Sindre Stolheim? – Ja, sa eg. (Løgn 5) – Det er pappa. (Løgn 6) Det var som om orda berre kom av seg sjølv. Mikael Madsen tok opp ein telefon frå lomma og trykte noko på skjermen. Han la telefonen tilbake og stira meg inn i ansiktet med det ekle blikket sitt. – Sånn, sa Madsen. – No skal me endeleg få ein slutt på det tullet her! Eg sa ingenting. Eg stod berre som ein ispinne og venta på kva som skulle skje. – Kva ventar du på? spurde Madsen. Men eg klarte ikkje å svara. 14
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 14
14.09.2026 09:27:06
Han vifta med armane. – Stikk av no! sa Madsen. – Og la meg aldri sjå deg her igjen! Er det forstått? Utan å venta på svar snudde han om og gjekk tilbake mot huset.
9788234017605_materie_Samson snakkar sant.indd 15
14.09.2026 09:27:08