LES OGSÅ: C a r ol A n n D u f f y : Korte dagar, endelause netter. Gjendikta av Jostein Sæbøe. 2011 Fede r i co G a r c í a L o r c a : Grøn vil eg ha deg grøn. Dikt i utval. Gjendikta av Tove Bakke og Ragnar Hovland. 2016 A n n J ä de r l u n d : Mørker mørke mørkt krystallar. Gjendikta av Gunstein Bakke og Gunnar Wærness. 2017 M a r i e L u n d q u i s t : Eg og ho eg kunne ha vore. Gjendikta av Ruth Lillegraven. 2017 J e n n y T u n ed a l : Min krig, suitar. Gjendikta av Ingrid Z. Aanestad. 2017 M at h i a s R . S a m u else n og R u n e F . Hjemås (red.): Ny amerikansk poesi. 2018 T h a l i a F i eld : Fugleelskarar, bakgard. Gjendikta av Rune F. Hjemås. 2019 A r i a n a Re i n es : Merkur. Gjendikta av Anna Kleiva. 2019 G eo r g T r a k l : Sebastian i draum. Gjendikta av Jon Fosse. 2019 O ce a n V u o n g : Natthimmel med kulehòl. Gjendikta av Mathias R. Samuelsen. 2019 G lo r i a G e r v i t z : Migrasjonar. Gjendikta av Helene Hovden Hareide. 2020 O lg a R av n : Den kvite rosa. Gjendikta av Inger Bråtveit. 2020 Wa r s a n S h i r e : Eg lærer mor mi å føde. Gjendikta av Kristina Leganger Iversen og Camara Christina Lundestad Joof. 2020 B j ö r n e r To r sso n : I skuggen av ein hare | Hüzün eller den samanleggberre nasen. Gjendikta av Gunstein Bakke. 2020
Alice Oswald
INGEN Dikt
Til norsk ved Paal-Helge Haugen
S a ml a ge t O slo 2 0 2 1
O r i g i n a l t i t t el : Nobody Copyright © Alice Oswald 2019 © norsk utgåve: Det Norske Samlaget 2021 www.samlaget.no B o k des i g n : Magnus Osnes K u n s t ve r k e t p å omsl a ge t : Into the West, vinteren 2013/2014 © Garry Fabian Miller S k r i f t : Bembo Book P a p i r : 80 g Munken Print Cream, 1,8 T r y k k e r i : ScandBook AB, Falun Printed in Sweden I S B N 978-82-340-0450-6
Denne boka er trykt på miljøvenleg papir.
Då Agamemnon drog mot Troja, betalte han ein poet for å halde auga med den kvinna han hadde teke til ekte. Men det kom ein annan, ein mann som forførde henne, og han frakta poeten ut i havet til ei skrinn og steinete øy. Ti år etter vende Agamemnon heim og vart drepen. Odyssevs gav seg i veg samstundes, og vinden førde han ut av lei. Det gjekk ti år før også han fann vegen heim, og fann at ektefellen hadde vore trufast, til forskjell frå det som møtte Agamemnon. Dette diktet høyrer heime i det grumsete farvatnet mellom desse to historiene; den røysta som finst her, er skadd, vindgjennomblåsen og vasstrekt, som om nokon tok til å synge Odysseen, men vart frakta bort til ei steinete øy før han fekk vite korleis diktet enda.
«Det var også ein poet der, som Agamemnon, då han fór til Troja, hadde gitt streng ordre om å vakte ektefellen hans; men då Lagnaden hadde avgjort at ho skulle bli forførd, tok Aigisthos poeten og frakta han ut til ei audsleg øy og lét han bli verande der som eit kjøtstykke til fugleføde, og så tok den viljuge elskaren henne friviljug med til sitt hus ...» (Etter Alice Oswalds prosaomsetjing av Odysseen 3 267)
«Kong Agamemnon òg, fyrr til Troia han drog, hadde bòde skalden, som etter vart, aa hava auga med kona. Men daa ho sistpaa, lagnad-bøygd, for viljen hans gav seg, ut paa ein holme aud Aigistos skalden lét føre; der han liggjande vart, til aate for gribbar og ramnar; hin daa til huset sitt viljugt heim den viljuge flutte.» (Frå Odyssevskvædet – Paa norskt ved Arne Garborg, Kristiania 1918)
Som sjela flaksande i ein mann som før fór vide med dei vengesnare augo hans slår ned på alt omkring eg ønskjer eg var der eller der, slik tenker han og sjela lynsnar som om den sende stråleglimt gjennom ein kabel flerrar gjennom alt dette vatn og slår mot land mindre enn eit sekund deretter ute ved horisonten og nokon med eit teleskop kan sjå hans vesle tankeform flytande på oversida av sjøen og undrar seg kva nå
11
Desse historiene flaksande omkring så svint som lyset frå ein fakkel
også ute her som vatnet er smerteleg klart å drukne i det er å kjenne rørslene av vatnets farge som ei kald og matematisk kraft har du ikkje høyrt også ute her historier om at det var i hennar hus med sølvtøy og med djupe bad ei kvinne som tok til å drøyme tok til å vakne kjende hjarta som slo under kleda hadde sår og merke som var det halde hardt i grepet av ei hand
12
Ho sa min ven det er nokon som vaktar på oss du kan ikkje få meg over gå meg over fullt så motstandslaust som når du vassar grunnane i elva men Lagnaden dette viljens store nederlag den store gudinne som gjer seg til med skjelverøyst og smiler og er kledd i den kvite badekåpa til sin elskar sa du kjære eg har allereie dømt til døden han som vaktar frakta han ut til ei øy som så vidt er synleg lik ei skulder gjord av stein som stikk opp av sjøen der går han nå i ring på den så tørr som eit oskebeger og finn på dikt om oss eit aldri fullført lappverk med skarven sender sideblikk og luskar rundt omkring han kva har det vel å seie det han syng der er all verdsens vatn imellom han og oss og havet det er blindt det blinde blåe auga det er i live det er dødt det bryr seg knapt om oss sjå alle desse bårer kvar du ser fullstendig utfylte med skuggar eg trur nok ikkje at eit menneske til dømes ein som druknar i denne umåtelege mosaikken eller flotnar atter eg trur nok ikkje han kan
høyre oss
13
Desse røystene skyt omkring på raske venger med kvinneandlet eller slår seg ned på fjellhyller og syng der du kan finne songens bleikna restar som striper av kondens og symjaren som plaskar nedi havet pustar ut og inn med purpursjøen alltid strøymande kring halsen trur han kan høyre noko som endå ikkje lèt seg høyre
14
Arme mann seier ho arme mann det er openbert sjøen drøymer mørkt psykotisk om din død men så oppvend som du er så kjapp i vendinga som ein bit av isopor held du deg flytande denne staden stadig skiftande og utan form lang som ein vinter endå må du symje her sveipe kring deg sløret mitt og sjøen som alltid merkar du er redd vil legge seg så flat som ein pressa blom du burde ikkje vite dette det er ikkje eg men tett ved meg eit slag sky eller ring av røyk gjord av ingenting og likevel vil den overleve alt sidan den er så djup ein åker død og utan gjerde ein tykk substans med mange falda lag promiskuøs og klengande i sitt tolmod slit den alltid bort det som er hardt
eller er det berre timane som går sine rundar og tenker etter tur på tidevatnet tolv kvitsnipp-funksjonærar som styrer vatnets timeplan lukkar muslingskjela opp og lukkar dei igjen for å justere sjølys skiftande frå svart til turkis slik at sola der den søkk gjennom blæretang ned i umåteleg akvarium finn endå djupt der nede kvite
steinar
15