M S EE TI N RA E! G ME
DE NIEUWE STER
JA A RG A NG 3 A U G U ST U S 2 02 6 ED IT IE 2 5
PAGINA 36
100 jaar geleden begon de ENCI
PAGINA 6
PAGINA 27
PAGINA 50
Annaline Doelen neemt afscheid van Mes Amis
Special: Cultuur met aandacht voor Maastrichtjaar
Interview met Marino Keulen, burgemeester van Lanaken
VRIJTHOF MAKELAARS
DE NIEUWE ST
R I N VA S TG O E D
UW HUIS VE R KOPE N IN MA ASTR ICHT? Met meer dan vier decennia ervaring, een groot netwerk en een persoonlijke benadering is Vrijthof Makelaars de beste keuze voor uw vastgoed vraagstukken in Maastricht. N GRATIS FOTO E EN S O T ADVERTENTIE K T.W.V €750,-
Grote Looiersstraat 28a, Maastricht | 06-43920987
www.vrijthofmakelaars.nl
VOORWOORD D E N IE U W E S TE R
Het is allemaal duur, maar we doen het toch Beste lezer,
E
De vakantie zit er voor de meeste mensen binnenkort op. Een lange, hete, droge zomer hebben we achter de rug, mogen we wel stellen. We gingen weer massaal erop uit. Met tent of caravan, camper of vliegtuig. Vakantie is toch iets wat we ons niet graag ontzeggen ook al is het inmiddels een dure hobby geworden.
Een nachtje met caravan of camper op een Zuid-Franse camping staan is bijna even duur als een luxe hotelovernachting. Twee weken een huisje huren op een vakantiepark in het hoogseizoen? Je zou bijna denken dat je het huisje gekocht hebt. Van tanken onderweg word je alleen in Luxemburg nog blij en moet een strandbedje aan de Franse Rivièra nu echt 100 euro per dag kosten? Of een pizza Margherita in Italië 20 euro? Klagen hoort erbij. We klagen over alles. Over het weer, over de gestegen energieprijzen, over de politiek en over een duur pilsje op het terras. Klagen op gezonde benen. We kunnen tenminste nog op vakantie en naar de horeca gaan ondanks de gestegen prijzen. Het heeft ook met verwachtingen te maken. Een biertje in de voetbalkantine kost 2,50 euro, maar hetzelfde glas Heineken kost onder de Eiffeltoren zes euro en op het Italiaanse eiland Capri voor de kust van Napels 18 euro. Nu is het uitzicht vanaf het terras in Capri wel van een iets ander kaliber dan uitkijken over het kunstgrasveld van de plaatselijke voetbalclub. Ook daar betaal je extra voor. Er blijft in Capri geen terrasstoel onbezet. De horeca is duurder geworden. Oud-wethouder Jan Hoen werd ruim 25 jaar geleden uitgelachen toen hij er heilig van overtuigd was dat een pilsje in Maastricht 2 euro zou gaan kosten. Het was de tijd voor de euro toen je nog twee gulden betaalde voor een glas bier. Na de komst van de euro werd dat keurig omgerekend naar 90 eurocent. Inmiddels betalen we tussen de 3,50 en 4 euro voor een biertje. Maar verplaats je eens in de horeca-ondernemer. De salarissen van het personeel zijn flink gestegen, energieprijzen, inkoop, huur en belastingen idem. Logisch dat alles duurder wordt. Het is allemaal duur, maar we doen het toch: Genieten op een terras van een goed glas wijn of een goed aangeklede kop koffie, van een heerlijke lunch of een diner op sterrenniveau. En laten we dat vooral ook blijven doen, er is ellende genoeg in de wereld om ons heen. Eind augustus start het Preuvenemint. Culinair genieten op het Vrijthof. Zien we elkaar daar?
Peter Eberson HOOFDREDACTEUR
3
LEES HET MAASTRICHTSE NIEUWS OOK ELKE DAG ONLINE WWW.DENIEUWESTERMAASTRICHT.NL
DÉ ZITSPECIALIST VAN ZUID-LIMBURG
✓ 7 jaar volledige garantie ✓ Gratis thuisbezorgd ✓ Gratis onderhoudsset
s
fauteuil ectie relax ll o c te ts o De gro io van de reg
Ervaar maatwerk in comfort bij Relaxxz Gun uzelf het ultieme zitcomfort met een relaxfauteuil op maat Droomt u van een stoel waarin u écht kunt ontspannen? Met een relaxfauteuil die u moeiteloos in verschillende standen kunt verstellen, worden uw zitmomenten niet alleen comfortabeler, maar krijgt uw lichaam ook de rust die het verdient.
Ontdek het zelf! Bekijk ons aanbod online of kom langs naast de woonboulevard: In de Cramer 198, 6412 PM Heerlen
Ervaar zelf hoe ontspanning écht voelt!
Persoonlijk en vrijblijvend advies
Keuze uit meer dan 100 modellen
Een relaxfauteuil koopt u niet elke dag. Daarom is een goed en persoonlijk advies essentieel. Samen met u bekijken we alle opties, zodat we een fauteuil vinden die perfect aansluit bij uw wensen, uw lichaam én uw budget. Zo geniet u straks van een relaxfauteuil die niet alleen heerlijk zit, maar ook speciaal voor u op maat is uitgekozen.
Omdat elk lichaam uniek is, hebben wij op de 1e etage van Vegers Meubelen, naast de Woonboulevard in Heerlen, meer dan 100 relax- en sta-op-fauteuils opgesteld. Ze zijn er in alle maten, van XS tot XXL, zodat u altijd verzekerd bent van een perfecte pasvorm. Kom langs, voel, test en ervaar het verschil zelf!
SUMMER SALE
l Tot weting r o k % 40 wroom op shodellen mo
045- 2031067 In de Cramer 198 6412 PM Heerlen
www.relaxxz.nl
IN HOUD D E N IE U W E S TE R
6
Mes Amis
Annaline Doelen startte 25 jaar geleden Wijnrestaurant Mes Amis. Een icoon uit de horeca neemt afscheid.
16
Kunstbeurs
31
E STADSPSAERPATD 13
In het MECC wordt voor de tweede keer de EuropArtFair gehouden. Nationale en internationale kunst is er te zien.
Monumentendagen
12 en 13 september staan de deuren van bijzondere monumenten in Maastricht weer open voor iedereen.
27
Maastrichtjaar
Een van de hoogtepunten van het Maastrichtjaar komt eraan; de Stadsparade op 13 september.
50
Buurburgemeester
40
Een interview met Marino Keulen, burgemeester van buurgemeente Lanaken. Hij pleit voor meer samenwerking.
DE NIEUWE STER Gratis stadsmagazine voor Maastricht. Jaargang 3, editie 25 Augustus 2026
MVV
Trainer Andries Jonker is vol vertrouwen over het nieuwe seizoen.
Verschijnt elke maand. Het magazine is af te halen bij de supermarkten in Maastricht. Het volgende nummer verschijnt 26 september 2026 KANTO O RADRES
Boschstraat 28 6211 AX - Maastricht
TIP DE REDACTIE
redactie@denieuwestermaastricht.nl SALES
U ITGEVER
Maurice Ubags 06 53 70 26 38 HO O F DREDACTEU R
Peter Eberson 06 55 93 29 18
5
Maarten Goes 06 36 50 12 84 goes@demediaexperts.nl PS STEUN ONS DOOR AMBASSADEUR TE WORDEN SCAN HIERVOOR DE QR-CODE
M ES AMIS D E N IE U W E S TE R
ANNALINE EN PAT R I EK DOELEN
6
M ES AMIS D E N IE U W E S TE R
Boegbeeld van wijnrestaurant Mes Amis neemt afscheid
Annaline Doelen zette Limburgse wijnen op de kaart DOOR: PETER EBERSON BEELD: JEAN-PIERRE GEUSENS
Annaline Doelen neemt na 25 jaar afscheid van Wijnrestaurant Mes Amis en draagt het stokje van het familiebedrijf over aan zoon Patriek, die al jaren in de zaak werkt en nu voor 100% eigenaar is.
Z
e kwam in 1985 naar Maastricht en ging nooit meer weg. 25 jaar geleden startte ze met haar man Frans Wijnrestaurant Mes Amis in de Tongersestraat. Ze koos enkele jaren na de opening van het restaurant voor een – zeker voor die tijd – opmerkelijke nieuwe koers: uitsluitend Limburgse wijnen op de kaart. Gasten kozen vanaf dat moment voor een wijnarrangement en kregen er bijpassende gerechten bij, het omgekeerde van wat gebruikelijk was en veelal nog is in de horeca. “Het wijnlandschap zag er twintig jaar geleden wel anders uit. De Limburgse wijngaarden waren op twee handen te tellen,” vertelt Annaline. “In 2014, toen ik besloot om alle internationale wijnen uit het restaurant te verbannen en alleen nog maar met wijnen uit beide Limburgen te werken, kon ik al kiezen uit meer wijngaarden. Inmiddels staan bij Wijnrestaurant Mes Amis 200 soorten Limburgse wijn van 35 wijnhuizen op de kaart. Het aantal wijngaarden in Nederland is inmiddels gestegen naar boven de 150.”
Dit was mijn passie, dat wilde ik niet verloren laten gaan
Annaline: “De welbewuste keuze om nog alleen met Limburgse wijnen te werken was even wennen voor sommige gasten. Het imago van sommige Limburgse wijnen was in die tijd nog niet altijd even positief. Gasten uit de Randstad of het buitenland die in het restaurant hun complimenten gaven over de kwaliteit van de streekwijnen op de kaart, overtuigden ook de meest sceptische gasten.”
7
Wijnrestaurant Mes Amis is altijd een familie bedrijf geweest. Met Annaline en Frans als oprichters. Het overlijden van Frans was een moeilijke periode voor het gezin Doelen. “Ik heb echt getwijfeld wat ik toen moest doen, maar kwam al snel tot de conclusie dat ik door moest. Dit was mijn passie, dat wilde ik niet verloren laten gaan. Later kwamen zoon Patriek en dochter Germaine in de zaak. De dochter koos onlangs voor een loopbaan buiten de horeca, terwijl zoon Patriek de zaak voortzet. Patriek: “Omdat ik al meer dan acht jaar in de zaak werk zal er na het afscheid van Annaline niet veel veranderen. Ik blijf het gezicht van de zaak na het vertrek van mijn moeder en zal nog meer op de voorgrond treden. De vaste gasten begrijpen dat Annaline na een lange carrière in de horeca, die ooit begon met een baantje in een pannenkoekenrestaurant, het op 66-jarige leeftijd rustiger aan wil doen.” Rustig aan doen, kan van de 33-jarige Patriek niet gezegd worden, want behalve het restaurant krijgt hij veel energie van Wijnrestaurant op het land. Een pop-up restaurant tussen de Limburgse wijnstokken dat dit jaar al voor de zevende keer werd gehouden en door Patriek is opgezet. “Ooit zijn we ermee begonnen, omdat het restaurant zes weken dicht moest voor een verbouwing. Die zes weken gebruikten we voor Wijnrestaurant Op het land. Dat bleek zo’n groot succes dat we het nu ieder jaar doen. Ons restaurant is tegenwoordig in die periode gewoon geopend, want we hebben een fantastisch team dat het restaurant in die periode runt, terwijl ik sta te koken op het Wijnrestaurant.” En Annaline? Hoe gaat zij haar tijd invullen na oktober? “Ik val niet in een zwart gat. Mijn agenda is weer goed gevuld, maar alleen met dingen die ik leuk vind. Niets moet. Dat is na decennialang een ritme te hebben gehad van opstaan, restaurant slapen, opstaan restaurant wel een verademing. Ik kijk ernaar uit.”
www.oogwereld.nl
Ontdek de Chopard collectie op 4 & 5 september. Beleef stijlvolle dagen in onze boutique en laat je persoonlijk adviseren bij het vinden van een bril die bij je past. Ontvang daarnaast een verrassend presentje bij aankoop van een bril op maat.
Annadal
Ritchi Akersteenweg Sint Annalaan 23, 102,Maastricht Maastricht· 043 · 043-3615025 347 9494
HE T PROE FLOKAAL D E N IE U W E S TE R
Walsen in het glas en op de dansvloer Iedereen heeft een hobby, in mijn geval zijn dat er twee, waarvan de eerste ook nog mijn beroep is en die op het eerste gezicht weinig met elkaar gemeen hebben: wijn en stijldansen. De ene speelt zich af in de wijngaard, kelder of aan tafel, de andere op de dansvloer. Toch ontdek ik steeds vaker dat beide werelden verrassend veel gemeen hebben.
Z
owel bij wijn als stijldansen draait alles om balans. Bij een goede wijn gaat het om de harmonie tussen zuren, alcohol, aroma’s, opvoeding, structuur en afdronk. Zo ook op de dansvloer, daar gaat het niet om zoveel mogelijk passen leren, maar om de juiste verhouding tussen techniek, ritme en gevoel. Ook geduld speelt een belangrijke rol. Een wijnmaker weet dat kwaliteit niet ontstaat door te haasten. Druiven groeien op hun eigen tempo, wijnen rijpen op hun gemak in de kelder en kwaliteit ontstaat naarmate de wijnstokken ouder worden. Een elegante Weense wals of een vloeiende foxtrot ontstaan niet na één lesavond. Het zijn uren van oefenen, fouten maken en opnieuw beginnen. Zo ook in de verschillende wijnen. Als voorbeeld een frisse Riesling, dit doet mij denken aan een snelle en energieke jive. Een elegante Bourgogne Pinot Noir heeft meer weg van een prachtige Engelse wals en een krachtige Rioja is zonder twijfel de tango. Als je een bijzondere fles wijn proeft, geniet je van wat er in het glas gebeurt. Op de dansvloer werkt dat precies zo. Zodra de muziek begint, verdwijnen de dagelijkse beslommeringen en telt alleen nog het ritme.
Misschien is dat wel voor mij de grootste reden waarom deze twee hobby’s zo goed bij elkaar passen. Tijd om te proeven, tijd om te luisteren, tijd om te bewegen en vooral tijd om te genieten. Nu de zomer nog volop aanwezig is in ons land en we nog allemaal genieten van de zon en de mooie temperaturen heb ik gekozen voor de volgende wijn op de proeftafel: Een mooie Gruner Veltliner uit het land van de Weense Wals, Oostenrijk!
P ROE F!
Ervaar onze inspirerende wijnproeverijen, die elke vrijdag, zaterdag en zondag worden gehouden. Een bijzonder onderdeel van de ervaring is een rondleiding door onze eeuwenoude wijnkelders en historische stadsgebouwen. Daarna geniet je, onder begeleiding van onze sommelier, van zes zorgvuldig geselecteerde wijnen met bijpassende hapjes. De kosten bedragen € 39,50 per persoon. Onze wekelijkse proeverijen zijn geschikt voor zowel individuele gasten als groepen. Reserveer snel via: www.thiessen.nl
9
G E RRY H A B E TS Register Vinoloog
Wijnkeuze van de maand: Naam: Gruner Veltliner Mr. Glass 2025 Wijnhuis: Weingut Pesau Land: Oostenrijk Streek: Weinviertel Druivenras: Gruner Veltliner Serveertemperatuur: 8-10 graden Celsius Proefnotitie: Een frisse witte wijn met de typische Grüner Veltliner-kenmerken: groene appel, citrus, witte peper en een levendige mineraliteit. Lekker bij: zomers aperitief, salades, lichte visgerechten, schaal- en schelpdieren, breed inzetbaar. Leuk weetje, als je twijfelt bij een gerecht om de juiste wijn te kiezen, zet maar Gruner Veltliner in. Komt het altijd goed. Prijs: €13,95 Nieuwe Ster aanbieding tot 31 oktober voor €12,50 Verkrijgbaar bij: Thiessen Wijnkoopers Grote Gracht 18 Maastricht www.thiessen.nl
MIE M ESTRE E CH D E N IE U W E S TE R
DE FAVORIETEN VAN...
Margo de Kock
Directeur-bestuurder van Stichting Wigwam
Elke maand vragen we een Maastrichtenaar naar zijn of haar favorieten. Deze maand: Margo de Kock, directeur-bestuurder van Stichting Wigwam
M A RG O D E KO C K
Favoriete restaurant: Dat ligt echt aan het moment. Ik heb nergens zo lekker gegeten als bij Studio, maar kan net zo genieten van een pastaatje bijj Quattro Mori of een borrelplank bij Café Zuid.
Eerst heette dat Restobar Mama, nu Thuis aan de Groene Loper. Het is een zalige plek waar ik met mijn hondje Otje vaak afspreek met vrienden.
Hobby’s:
Mooiste plek van Maastricht: Het Faliezusterspark. Dat is het stukje stadspark tussen de Helpoort en Café Sjiek. Ooit hoop ik in één van die kleine huisjes te kunnen wonen. En dan met m’n rollator elke dag naar Sjiek te sukkelen voor een glaasje wijn of een koffietje. :-)
Favoriete vakantieland: Zuid-Afrika. Ik ben er pas één keer geweest maar werd acuut verliefd op het land, de natuur, de dieren, de mensen, het eten, de wijn... Nu ik in het bestuur van de Stichting 2Blossom zit hoop ik er in november weer heen te gaan. We organiseren met deze mooie stichting buitenschoolse opvang voor kinderen uit de Townships.
Favoriete wijn: Wit: Sancerre Rood: Cabernet Sauvignon
Bubbel: Martine’s Zeewieg van St. Martinus. Deze wijn is genoemd naar mijn overleden vriendin Ingrid Schaefer, de voormalige politiechef van Limburg. De wijn wordt in kratten afgezonken in de Noordzee en door de golven gewiegd. De eerste werd door Stan op de boot gesabreerd en geschonken in aanwezigheid van Ingrid en een heel aantal vrienden. Een onvergetelijke herinnering.
Lekkerste gerecht: Alles met (gesmolten) kaas... Een omeletje met kaas, witlof met ham en kaas, raclette, kaasfondue, kaaskroketjes, een kaasplankje... Kom maar door!
De lekkerste koffie drink je bij: Coffeelovers natuurlijk. Ik haal de bonen voor mijn espressoapparaat ook altijd hier.
Sinds vorig jaar ben ik lid bij MCC en ik vind het heerlijk om te zwemmen of met een goed boek uit te kijken over de Maas. En met mijn beste vriend met zijn sloep te gaan varen. En daarnaast heb ik een grote liefde voor kunst en cultuur. Dus ik zie heel veel voorstellingen, maar speelde onlangs zelf ook weer eens mee, in de Bokkenrijders. Wat een avontuur was dat: onder de meest bizarre weersomstandigheden in het Geusselt Stadion, en met een laatste voorstelling op het Vrijthof in het decor van André Rieu. Voor iemand als ik, die gewend is om op podia te staan “orkalen” voor grote groepen mensen, was het een hele bijzondere ervaring om een totaal onbeduidende rol te hebben en die vol overgave te spelen.
Trots op: Mijn prachtige dochters Sophie en Juul. Maar zeker ook op mijn collega’s bij Stichting Wigwam: afgelopen jaar werden we getroffen door een brand op onze gloednieuwe locatie in Heel: een brandstichter legde alles in de as. Hoe we daar als team de schouders eronder hebben gezet, dat is echt iets waar ik heel trots op ben. En tot slot ben ik enorm trots op de bijna 600 vrijwilligers die voor Wigwam door het hele land prachtige vakanties organiseren voor kinderen en jongeren met een beperking.
Mijn favoriete café: Ik zit heel graag (en heel vaak!) bij mij om de hoek op het terras.
11
Maastricht is de afgelopen 40 jaar veranderd. In positieve of negatieve zin? Ik zie dat niet zo, als “beter of slechter”. Het is anders dan toen ik opgroeide als kind. Toen voelde het als een groot dorp. Nu is het internationaler, bruisender. Ik vind het geweldig, al die studenten. Voor mij is Maastricht nog steeds een kleine, veilige stad met alles waar ik van hou: een geweldig filmhuis, een mooi theater, goede restaurants, heerlijke terrassen en een prachtig Limburgs Heuvelland om in te verdwalen.
Leukste evenement van Maastricht Museumnacht Maastricht. Sinds drie jaar ben ik voorzitter van het bestuur en ik geniet me elk jaar weer suf van die nacht vol cultuur, dans, muziek, film. Dit jaar vieren we ons tiende jubileum met een Museumnacht Kids op 10 oktober, gericht op kinderen in de lagere schoolleeftijd. Want dat zijn de kijkers én de makers van de toekomst!
Koop lokaal, ook online!
www.boekhandeldominicanen.nl
BOE KE N TIPS D E N IE U W E S TE R
De Zoete Zusjes stelen de show
Hanneke de Zoete Prijs: €16,50 ISBN: 9789043944892 Uitgeverij: Kosmos Uitgevers
Bram zit in groep 8 en is druk aan het oefenen voor de eindmusical. Saar en Janna willen dolgraag meedoen, maar dat gaat natuurlijk niet. Er zit maar één ding op: ze verzinnen zelf een show! Het wordt de leukste en grootste talentenjacht ooit! De hele buurt mag meedoen, van ballet tot goocheltrucs en verrassend zangtalent, alles komt voorbij. Natuurlijk staan de Zoete Zusjes zelf ook op het podium met een spetterend zang- en dansnummer. Wie krijgt een staande ovatie en voor wie valt het doek voortijdig? Licht uit, spot aan en de show kan beginnen!
De ex
Frieda MC Fadden Prijs: € 22,99 ISBN: 9789032522391 Uitgeverij: LAB uitgevers
Cassie heeft de perfecte man gevonden. Joel is lief, knap, succesvol en, het allerbelangrijkste, hij is helemaal gek op Cassie. Ze denkt dat ze de man heeft gevonden met wie ze de rest van haar leven wil doorbrengen. Kinderen wil krijgen. Oud wil worden. Ja, ze weet van zijn exvriendin, Francesca. De mooie, briljante chef-kok, geliefd bij al zijn vrienden. Maar ze denkt dat Francesca uit beeld is. Ze denkt dat Francesca voorgoed verdwenen is. Maar vergis je niet, Cassie. Het verleden laat zich niet zomaar wegstoppen…
ALLEN LEVI
Theo in Golden Met elke ontmoeting tussen Theo en de inwoners van Golden wordt een verhaal verteld, een vriendschap geboren, een leven voorgoed veranderd. Op een lenteochtend arriveert een vreemdeling in het kleine zuidelijke stadje Golden. Niemand weet waar hij vandaan komt, of waarom hij in Golden is. Als Theo in het stadje Golden arriveert, wordt hij al snel een vaste bezoeker van het lokale koffietentje. Daar raakt hij in de ban van de portretten die er aan de muren hangen. Hij ontdekt dat ze zijn geïnspireerd op de bezoekers van het café en besluit de portretten een voor een te kopen en te schenken aan de geportretteerden. Theo laat een blijvende indruk achter op de mensen die hij ontmoet: hij luistert naar hun verhalen, sluit vriendschappen, en verandert hun levens voor altijd.
Op een dag zal iedereen hier altijd tegen zijn geweest
Op een dag zal iedereen hier altijd tegen zijn geweest vertelt het verhaal van dat besef: een worsteling met de morele implicaties van een leven in het Westen, maar ook een zoektocht naar manieren om in een tijd van ongekende verwoesting verandering teweeg te brengen. Dit is hét boek van onze tijd.
De inwoners van Golden sluiten de vriendelijke, mysterieuze vreemdeling in hun hart. Maar hoewel hij zijn buren steeds beter leert kennen, blijft de man zelf een mysterie. Wie is Theo echt en wat komt hij doen in Golden?
Omar El Akkad Prijs: € 22,99 ISBN: 9789089684592 Uitgeverij: J.M. Meulenhoff
Theo in Golden - Allen Levi Prijs: € 22,99 ISBN: 9789049211929 Uitgeverij: Boekerij
13
ALLE BOEKEN ZIJN VERKRIJGBAAR BIJ BOEKHANDEL DOMINICANEN
UIT TIPS D E N IEU W E S TER
Energie als drager van geheugen: Vibeke Mascini bij buitenplaats Kasteel Wijlre
Fotomuseum: Eve Arnold | All about Eve Fotomuseum aan het Vrijthof in Maastricht presenteert een eerbetoon aan het leven en werk van de legendarische Amerikaanse fotojournalist Eve Arnold (1912-2012). De grote overzichtstentoonstelling All about Eve toont een selectie van 130 iconische zwart-wit en kleurenfoto’s uit haar indrukwekkende oeuvre met een focus op de jaren ‘50, ‘60 en ‘70. Eve Arnold is een van de belangrijkste fotografen van de 20e eeuw. In 1951 werd ze als eerste vrouw lid van het prestigieuze agentschap Magnum Photos. Arnold is geboren in Philadelphia, woonde in New York City en verhuisde in 1962 naar Londen. De fotojournalist geniet internationale bekendheid om haar sociaal-maatschappelijke reportages en intieme portretten van celebrities. www.fotomuseumaanhetvrijthof.nl 19 SEPTEMBER 2026 T/M 31 JANUARI 2027
30 AUGUSTUS 2026 T/M 28 FEBRUARI 2027
Met Daisychain presenteert de Nederlandse kunstenaar Vibeke Mascini een solotentoonstelling bij buitenplaats Kasteel Wijlre, waarin de relatie tussen energie en geheugen centraal staat. In haar tentoonstelling in het Koetshuis, verkent Mascini in een aantal nieuwe installaties hoe natuurlijke, technologische en emotionele systemen met elkaar verweven zijn. Solotentoonstelling Daisychain Opening: zondag 30 augustus, 15:00 uur Koetshuis Buitenplaats Kasteel Wijlre
26 SEPTEMBER 2026
In Lanaken is het REUZE-leuk! Op zaterdag 26 september wordt het centrum van Lanaken dé place to be voor levensgenieters en gezelligheidszoekers. Neem deel aan het grootste ontbijt dat je ooit gezien hebt, ideaal om samen met familie en vrienden de dag goed te starten. Niemand minder dan Jacques Vermeire maakt zijn opwachting als zijn legendarische typetje DDT, goed voor een flinke dosis humor en entertainment. Daarnaast zorgen De Zingende Mannen en koninklijke harmonie Weergalm Der Maas voor de perfecte muzikale omkadering, zodat de sfeer er van bij het eerste moment goed in zit. Mis dit smakelijke en vrolijke evenement niet en beleef een onvergetelijke ochtend in het hart van Lanaken! Wanneer: 26 september 2026 van 10.00 tot 12.00 uur Waar: Stationsstraat Lanaken Informatie: www.lanaken.be/activiteiten/reuze-ontbijt
14
UIT TIPS D E N IE U W E S TE R
Vin sur La Meuse – Maastricht vanaf het water beleven
ZONDAG 6 SEPTEMBER 2026
Maastricht is een stad vol karakter. De historische straatjes, gezellige pleinen en de Maas vormen samen het decor van een stad waar altijd iets te ontdekken valt. Toch wordt één van de mooiste kanten van Maastricht vaak vergeten. Het uitzicht vanaf het water.
Beeld: VisitMaastricht.nl
Wyck Vintage Fashion Market Vintage is al lang geen trend meer – het is een manier van leven. Of je nu op zoek bent naar een unieke outfit, een designerparel, een bijzonder accessoire of gewoon wilt genieten van een gezellige dag in Maastricht: de Wyck Vintage Fashion Market is dé plek om inspiratie op te doen. Vanuit die gedachte is Vin sur La Meuse ontstaan. Een plek waar rust, gastvrijheid en genieten centraal staan. Geen massatoerisme of drukke rondvaart, maar een kleinschalige en persoonlijke beleving waarbij kwaliteit en aandacht voor detail voorop staan.
Op zondag 6 september 2026 verandert de Rechtstraat opnieuw in een sfeervolle openluchtmarkt waar mode, duurzaamheid en gezelligheid samenkomen. Tijdens de Wyck Vintage Fashion Market pakken de ondernemers in de Rechtstraat uit met bijzondere collecties, vintage items en verrassende acties. Daarnaast presenteren tientallen particulieren op de Ruiterij en Plein 1992 hun mooiste preloved kleding, schoenen, tassen en accessoires.
Of gasten nu kiezen voor een volledig verzorgde wijn & spijs ervaring of een privévaart inclusief schipper, het doel is altijd hetzelfde. Gasten samenbrengen en laten genieten van alles wat Maastricht zo bijzonder maakt.
Maak een ontspannen wandeling door de autovrije Rechtstraat, ontdek de karakteristieke straatjes van Wyck en neem tussendoor plaats op een van de vele gezellige terrassen voor een kop koffie, lunch of een goed glas wijn.
Achter Vin sur La Meuse staat een jonge Maastrichtse ondernemer met een grote liefde voor de stad en de gastvrijheid. Juist die passie vormt de basis van iedere vaartocht. Gasten een bijzondere herinnering meegeven en laten zien hoe mooi Maastricht vanaf het water is.
Of je nu een echte vintageliefhebber bent of gewoon een leuke dag wilt beleven: in Wyck is altijd iets te ontdekken.
Soms hoef je alleen maar aan boord te stappen om Maastricht opnieuw te beleven.
Praktische informatie Wyck Vintage Fashion Market Zondag 6 september 2026 Rechtstraat, Ruiterij & Plein 1992 – Wyck, Maastricht Gratis toegang
Vin sur La Meuse Ontdek Maastricht vanaf het water. www.vinsurlameuse.com
15
Van sterrenkeuken naar zorgkeuken “Na zes weken thuiszitten kwamen de muren echt op me af”, vertelt Marcel Bisselink (63). “Mijn kinderen zeiden al meteen: ‘Pap, dat houd jij nooit vol.’ En eerlijk? Ze hadden gelijk.” Begin dit jaar ging Marcel met pensioen na een indrukwekkende loopbaan waarin hij de laatste 26 jaar mede-eigenaar van Daily Fresh Food was. Daarvoor kookte hij in sterrenrestaurants en werkte hij voor de grootste namen uit de culinaire wereld. Maar stilzitten bleek niets voor hem. Sinds enkele weken staat hij daarom als kok in de keuken van Envidalocatie De Mins. En daar voelt hij zich helemaal op zijn plek. Betekenen Marcel verkocht samen met zijn compagnons Daily Fresh Food. “We hebben ons bedrijf met trots opgebouwd. Het culinaire verhaal binnen Daily Fresh Food, daar hangt wel een beetje mijn naam aan”, zegt hij lachend. “Van zaadje tot karbonaadje, alles hebben we ontwikkeld. Natuurlijk samen met een geweldig team.” Zijn afscheid werd groots gevierd, maar
eenmaal thuis merkte hij al snel dat hij het werk en vooral het contact met mensen miste. “Ik had mijn vrouw beloofd om eerst zes weken écht niks te doen. Maar daarna wist ik: ik moet weer iets betekenen.” Solliciteren Die nieuwe uitdaging vond hij bij Envida. De organisatie kende hij al goed, omdat Envida jarenlang klant was van hem. “Ik heb altijd een warme band met Envida gehad. Ik vind het een mooi bedrijf dat goed is voor mensen.” Toen hij hoorde dat De Mins een kok zocht, besloot hij te solliciteren. “Gewoon netjes, met een sollicitatiebrief”, vertelt hij glimlachend. Envida voelde voor Marcel vanaf het begin als een warm bad. “Vanaf de eerste dag krijg ik hier de begeleiding en het vertrouwen waardoor ik mij direct thuis voel en mijn werk met liefde en passie kan uitvoeren”, vertelt hij. Sindsdien kookt Marcel drie tot vier dagen per week voor de bewoners. Niet omdat het moet, maar omdat hij er zichtbaar gelukkig van wordt. “De bewoners zijn mijn gasten. En dat eetmoment is voor veel mensen hét hoogtepunt van de dag. Dan moet dat kloppen. Dan moet het niet alleen lekker zijn, maar ook een feestje.” Extra toefje Volgens Marcel zit het verschil vaak in kleine dingen. Een mooi opgemaakt
Wil jij net als Marcel de stap naar de zorg zetten? Ga naar werkenbijenvida.nl.
bord, een extra toefje puree, een dessert in een glas in plaats van een standaard schaaltje. “Het kost bijna niets, maar het doet zoveel. Het oog wil ook wat. Als eten er mooi uitziet, eten mensen beter.” Hij ziet het dagelijks gebeuren. “Bewoners vragen soms zelfs nog een tweede bordje. Dat vind ik geweldig.” Die aandacht voor presentatie en smaak nam Marcel mee uit de topgastronomie. “Ik heb voor sterrenzaken gekookt, met kaviaar, truffel en tarbot. Maar eerlijk? De waardering die ik hier krijg, is minstens zo bijzonder.” Hij vertelt over een bewoonster van 94 die hem aansprak na een speciaal diner. “Ze zei: ‘Kok, het was echt fantastisch.’ Daar word ik gelukkig van.” Doen Voor Marcel voelt zijn werk bij De Mins als een logisch vervolg op alles wat hij eerder deed. “Ik heb altijd met eten gewerkt om mensen blij te maken. Alleen doe ik dat nu op een andere manier”, vertelt hij. “Hier krijg ik zoveel voldoening voor terug. Als bewoners met plezier naar beneden komen voor het eten, dan hebben wij ons werk goed gedaan.” Voor anderen van zijn leeftijd heeft hij een duidelijke boodschap. “Als je stopt met werken, betekent dat niet dat je moet stoppen met betekenisvol zijn. Er is zoveel behoefte aan mensen met passie en ervaring. Dit werk geeft mij energie, plezier en voldoening. En eerlijk? Ik denk dat ik hier nog heel wat mooie bordjes ga opmaken.”
N OSTALGIE D E N IE U W E S TE R
Maastricht zit vol verhalen. In deze vaste rubriek nemen we je mee langs een bijzonder stukje Maastrichtse geschiedenis. DO O R : STEFAN VRANCKEN
GROTE GRACHT 62
Het tegenwoordig zo kenmerkende leeuwtje (‘lieuwke’) ontbrak nog op de gevel toen fotograaf G. de Hoog deze foto in juni 1916 maakte. In een stad die wordt gedomineerd door zadeldaken is de in- en uitgezwenkte topgevel van Grote Gracht 62 een grote zeldzaamheid. Jarenlang was ‘Ut Lieuwke’ een geliefd adres voor liefhebbers van heerlijke gerechten. Tegenwoordig is hier ‘Gracht 62’, een bed & breakfast, gevestigd.
T
oen de foto werd gemaakt, exploiteerde de weduwe Weltens een café op dit adres. Volgens het adresboek van Maastricht voor het jaar 1916 woonden op het adres Grote Gracht 62 twee weduwen Weltens. Het waren schoonzussen. De caféhoudster was Maria Margaretha Snel, weduwe van Wilhelmus Weltens. Na ruim negentien jaar huwelijk verloor zij in 1899 haar man. Zij overleed op 15 mei 1925, op dat moment woonachtig aan de Kazemattenstraat 2. Op vrijdag 22 november 1957 openden Sjeng Knipschild en zijn echtgenote Cor Lenaerts op de Grote Gracht 62 Café ’t Lieuwke. Zij adverteerden met een ‘elektrisch gekoeld buffet, prima dranken, Marres Pils en Dobbel Aajt’. Toen Sjeng en Cor op 1 mei 1942 trouwden, was Sjeng aardewerkgieter en Cor tegelperster. Sjeng werd geboren in de Raamstraat, Cor in de Bonnefantenstraat. In 1965 hielden Sjeng en Cor het voor gezien. Zij verkochten hun café aan het echtpaar Franciscus Kroeg en Maria Bertus. Op 30 april 1965 stond het echtpaar Kroeg-Bertus voor het eerst achter de toog van het café.
Grote Gracht 62, in juni 1916 gefotografeerd door G. de Hoog | Beeld: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, documentnummer 2859
De naam van het café lieten zij onveranderd. Franciscus Kroeg en Cor Lenaerts waren overigens volle neef en nicht van elkaar. Via hun moeders waren zij beiden kleinkinderen van Joseph Elie en Elisabeth Maria Massot. Hun gemeenschappelijke voorvader was de belastingdeurwaarder Jean Pierre Elie, die omstreeks 1801 vanuit Frankrijk naar Maastricht kwam. Maastricht maakte toen deel uit van de Franse Republiek.
18
N OSTALGIE D E N IE U W E S TE R
CORTENSTRAAT 2
Op dit adres vinden we tegenwoordig Le Virage, een hotel en bistro. Toen G.Th. Delemarre deze foto in mei 1962 maakte, konden Maastrichtse dames hier terecht voor een hoed. ‘Maison Hélène’ is op het etalageraam geschilderd. Ook is te lezen: ‘W. Schuimer-v. Hulten’. Het echtpaar Wim Schuimer en Leni van Hulten was eigenaar van deze dameshoedenzaak. Wim en Leni trouwden in de kerk van Wolder op 10 mei 1947.
N
a hun huwelijk gingen Wim en Leni op het adres Cortenstraat 2 wonen. Ruim een maand vóór hun huwelijk openden zij ‘Maison Hélène’ op dit adres. In de advertentie die op 5 april 1947 in de Gazet van Limburg verscheen, werd vermeld dat de locatie de ‘oude zaak Slijpen’ was. Voordat ‘Maison Hélène’ hier opende, was op deze plek decennialang de textielwinkel van de familie Slijpen gevestigd. In de jaren twintig adverteerde Emile Slijpen regelmatig in dagbladen. Hij vermeldde daarbij dat de onderneming in 1860 was gestart door zijn vader en diens zus. Volgens die advertenties was de onderneming uitgegroeid tot een ‘groothandel in katoenen en wollen garens, band en manufacturen, en een magazijn van dames-, heeren- en kinder mode artikelen’.
Cortenstraat 2, in mei 1962 gefotografeerd door G.Th. Delemarre | Beeld: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, documentnummer 201.382
Emile Slijpen toonde zich gul tegenover ‘groote gezinnen’: zij kregen tien procent korting op hun inkopen. Emile Slijpen werd op 24 september 1887 in het ouderlijk huis op de Cortenstraat 2 geboren als François Hubert Joseph Emile Slijpen. Hij was een van de kinderen uit het tweede huwelijk van zijn vader Petrus Hubertus Antonius Slijpen met Antonia Francisca van de Laar. Emile trad ook twee keer in het huwelijk. Nog geen vijf jaar na hun huwelijk overleed zijn eerste echtgenote. Na ruim vijf jaar weduwnaar te zijn geweest, hertrouwde hij in 1932. Op 24 juni 1967 overleed hij op negenenzeventigjarige leeftijd.
19
SE VAGRAM D E N IE U W E S TE R
Sevagram: prettig wonen, prettig werken
Sevagram is een zorgorganisatie met 22 locaties in Maastricht, het Heuvelland en Parkstad. Sevagram is een thuis voor veel bewoners. Een plek die helemaal aansluit bij de wensen, hobby’s en manier van leven die de bewoners gewend zijn. Sevagram is ook een plek waar meer dan 3200 medewerkers ervoor zorgen dat iedereen zich thuis voelt. DOOR: DE MEDIA EXPERTS BEELD: STAN KEULEN
P
rettig wonen, prettig werken. Dat is waar Sevagram voor staat. Bij de zorgorganisatie wordt gewerkt volgens het Planetree-concept. Dat is een zorgvisie met een onderscheidende manier van denken, kijken en luisteren en doen waarbij integrale mensgerichte zorg daadwerkelijk voorop staat. En ervoor te zorgen dat de zorg van vandaag morgen nog beter is. Zorg voor de cliënten en hun familie, maar ook voor medewerkers en vrijwilligers.
Sevagram heeft drie locaties in Maastricht; Campagne, Scharwyerveld en Licht & Liefde. Zorgcentra waar het prettig wonen is. Bij Scharwyerveld en Campagne biedt Sevagram ook de mogelijkheid tot Verzorgd Wonen; appartementen om zelfstandig te wonen, maar met desgewenst zorg in de directe nabijheid. Campagne in Maastricht is een zorgcentrum voor zowel bewoners met dementie als voor bewoners die intensieve lichamelijke
20
zorg nodig hebben. Het zorgcentrum ligt in de gelijknamige villawijk Campagne en grenst aan de wijken Wolder en Biesland. Mede dankzij deze mooie ligging is het dorpse karakter van deze wijken ook voelbaar in het zorgcentrum. Gekoppeld aan het zorgcentrum liggen 57 appartementen waar senioren zelfstandig kunnen wonen. De zorglocatie Scharwyerveld heeft 35 kamers voor bewoners met dementie en
SE VAGRAM D E N IE U W E S TE R
Sevagram is niet alleen een fijne plek om te wonen, maar ook om te werken
35 kamers voor bewoners met intensieve lichamelijke zorg. Het gebouw bestaat uit twee delen, het Corridorgebouw en het Atriumgebouw. In beide gebouwen zijn 135 serviceappartementen voor mensen met een zorgindicatie of een thuiszorgindicatie met verzorging of verpleging. Op de hoogste verdieping van het Atrium liggen 9 penthouses. Scharwyerveld heeft ook een belangrijke functie in de wijk dankzij de wijkpoli. Sevagram heeft jarenlang ervaring met de behandeling van ouderen. Tot een jaar geleden gebeurde dat vooral binnen de zorgcentra. Maar de tijden veranderen: steeds meer ouderen wonen langer thuis en hebben tegelijkertijd complexere zorg nodig. Ook huisartsen merken dat ze
vaker te maken krijgen met ingewikkelde vragen over gezondheid en welzijn. Daarom is Sevagram gestart met de wijkpoli; behandeling dicht bij huis. Dat doet Sevagram samen met huisartsen en andere zorgverleners. Het zorgt ervoor dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen met de juiste ondersteuning. Licht & Liefde ligt aan een statige laan aan de rand van het centrum van Maastricht met het grote stadspark om de hoek. De locatie heeft drie verdiepingen met ongeveer 12 kamers per woonlaag. Op iedere verdieping is ook een gezamenlijke huiskamer. In totaal kunnen 39 bewoners in de locatie wonen. De locatie is zodanig ingericht dat bewoners zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven. De mooie stadstuin is zo ontworpen dat bewoners veilig en toch zelfstandig een wandeling kunnen maken. Alles om de zelfstandigheid en vrijheid te vergroten. Er wordt veel aandacht besteed aan het welzijn van de individuele bewoner en behoud van autonomie is hiervan een belangrijk onderdeel.
21
Op alle locaties is veel aandacht voor het welzijn van bewoners en daar horen muziek, leuke voorstellingen, genieten van Limburgse vlaai, samen erop uit gaan, bewegen en nog veel meer bij. Veel activiteiten worden mogelijk gemaakt dankzij Sevagram Verwenzorg. Sevagram is niet alleen een fijne plek om te wonen, het is ook een fijne plek om te werken. Sevagram heeft heel veel verschillende leuke functies en regelmatig vacatures. Niet alleen in de zorg als verpleegkundige, verzorgende, helpende of bij de medische dienst maar ook bij de afdelingen financiën, HR, vastgoed, facilitaire zaken, ict en communicatie. Wist je dat Sevagram ook de mogelijkheid biedt om zonder zorgdiploma aan de slag te gaan als zorgondersteuner of zorgassistent? Een belangrijke functie voor bewoners en collega’s, waarbij je collega’s in de zorg ondersteunt en bewoners de aandacht geven die ze verdienen. Daarnaast heeft Sevagram ook vacatures als gastvrouw of gastheer in de gasterie van zorgcentra. Bij Sevagram krijg je de kans om binnen de ouderenzorg te werken vanuit je hart. Waar liggen je talenten. Wat zijn je hobby’s? Vertel het ons, dan kijken we samen naar de best passende vacature, de fijnste locatie in Zuid-Limburg en het leukste team. Meer informatie over Sevagram of werken bij Sevagram op werkenbijsevagram.nl
Sfeervol Wyck
Bikke Welkom bij BIKKE! Dé Scandinavische resto-bar van Maastricht. Bij BIKKE proef je de lekkerste gerechten uit de Scandinavische keuken. Onze gerechten zijn vers bereid met pure en lokale ingrediënten. Ons team staat voor je klaar! HOOGBRUGSTRAAT 43A W WW. B I K K E M A A ST R I C HT.NL
OPENING SOON
OPENING
LEPAINQUOTIDIEN.COM
Shoppen Eten Drinken Slapen
EEN LEVEN LANG SAMEN WAARNEMEN VERDIENT AANDACHT. ZOALS HET HOORT. AL 95 JAAR.
VA N D IJK C . S . ADVOCATE N D E N IE U W E S TE R
Van Dijk c.s. Advocaten:
oog voor de mens Van Dijk c.s. Advocaten in Wyck is sinds 1988 een gevestigde naam in de advocatuur. Een no-nonsense kantoor gespecialiseerd in tal van rechtsgebieden. Mr. Wouter Geertsen is eigenaar van Van Dijk c.s. Advocaten.
W
outer Geertsen nam het kantoor, waar hij in 2010 als advocaat-stagiair begon, in 2017 over. Sindsdien bouwde hij de praktijk verder uit. De advocaten en juristen binnen Van Dijk Advocaten zijn gespecialiseerd in arbeidsrecht, bestuursrecht, huurrecht, bouwrecht, consumentenrecht, letselschade, burenrecht, ondernemingsrecht en strafrecht (inclusief jeugdstrafrecht). Wouter Geertsen: “Ons kantoor staat voor duidelijke, transparante en eerlijke communicatie. Oog voor de mens achter de cliënt. Die cliënt wil weten waar hij of zij aan toe is als een advocaat wordt ingeschakeld. Hij wil weten of de zaak kans van slagen heeft. Daar zijn we bij Van Dijk Advocaten heel helder over. We gaan zeker niet procederen als we de inschatting hebben gemaakt dat het geen kans van slagen heeft.”
Ook mensen die een rechtsbijstandsverzekering hebben kunnen bij ons terecht. “Wij hebben goede contacten met diverse rechtsbijstandverzekeraars. Iemand met zo’n verzekering heeft recht op een vrije keuze van advocaat in het geval van een procedure.” Een advies van Wouter Geertsen tot slot: “Wacht niet te lang bij een geschil met het inschakelen van juridisch advies. “We zien te vaak dat er te laat hulp wordt gezocht, terwijl een kwestie in de beginfase meestal sneller kan worden opgelost.”
De woorden no-nonsense en toewijding vallen een paar keer in het gesprek. Het zijn woorden die passen bij het kantoor van Geertsen. Toewijding van de advocaten, juristen en ondersteunende medewerkers en no-nonsense als het gaat om hun aanpak in juridische kwesties. Het woord “laagdrempelig” kan er nog aan toegevoegd worden. Geertsen: “We hebben iedere donderdagavond een gratis spreekuur op kantoor. Mensen kunnen – liefst na het maken van een afspraak – terecht voor een eerste gratis advies over grote of kleine problemen. Soms zijn mensen met dat advies meteen geholpen, soms is er meer nodig. Dat bespreken we dan, net als de kosten. De cliënt zelf beslist uiteraard of de zaak in behandeling wordt genomen,” aldus Geertsen.
VAN DIJK c.s. ADVOCATEN Hoogbrugstraat 72 6221 CS Maastricht T 043-3253960 info@vandijkadvocaten.com www.vandijkadvocaten.com
Openheid en duidelijkheid over de kosten vindt Wouter Geertsen belangrijk. “Veel mensen weten bijvoorbeeld niet dat ze in aanmerking kunnen komen voor gefinancierde rechtsbijstand.
23
Al 25 jaar dé afslankexpert van Nederland.
een succesvol evenement begint met de perfecte locatie
Of je nu kiest voor ons afslankprogramma met of zonder medicatie, met NewFysic behaal én behoud jij je ideale streefgewicht.
Zelf ervaren? Wees welkom!
Midden in het sfeervolle Wyck, direct tegenover Het Centraal Station Maastricht, ligt Amrâth Grand Hotel de l’Empereur. Dit karaktervolle 4-sterrenhotel combineert historische grandeur met moderne faciliteiten en vormt daarmee de ideale locatie voor zowel zakelijke als feestelijke bijeenkomsten.
NewFysic Maastricht | Stationsstraat 16a, 6221 BP Maastricht 088 323 0039 | maastricht@newfysic.nl
Vraag vrijblijvend een offerte aan of loop gerust binnen voor een bezichtiging.
Amrâth Grand Hotel de l’Empereur Stationsstraat 2 6221 BP Maastricht 043 - 321 38 38 reservering@hotel-empereur.nl
Brasserie Harry’s Strijk neer op het terras van Brasserie Harry’s voor een lange zomeravond met een goed glas wijn, lekkere cocktails en bites. De keuken is iedere avond tot 23.00 uur geopend voor onder andere charcuterie, oesters en Harry’s snacks. WYCKER BRUGSTRAAT 2
WWW.HARRYSMAASTRICHT.COM
MAX Lifestyle and fashion experience. Toegankelijk, veelzijdig en vrouwelijk met een eigenwijze ‘touch’. U treft hier regelmatig items die lokaal worden geproduceerd. De veelzijdigheid van de collectie maakt MAX geliefd bij jong en oud. HO O GB RU GSTR AAT 69 WWW.MAXMAASTRICHT.NL
TUUR
Bouchon d’en Face
TUUR is de culinaire hotspot in Wyck. Bourgondisch genieten op het zonnige terras of verfijnd dineren in het restaurant. Een plek om vrienden te maken. Een plek waar je binnenloopt zonder te reserveren.
Bij Bouchon d’en Face draait het om alles wat Frankrijk zo lekker maakt. Franse klassiekers, royale gerechten, mooie wijnen en een ongedwongen sfeer. Een klein stukje Frankrijk in het hart van Wyck.
SINT MAARTENSL AAN 31A
WYCKER BRUGSTRAAT 54
WWW.T UUR M A A STR I C H T.NL
WWW.B O U CHO NDENFACE .NL
VIA CLAUDIA AL 10 JAAR IN MAASTRICHT
de Verwondering Hier ontdek je origineel en betaalbaar design, bijzondere woonaccessoires en cadeaus om te geven én te krijgen. Een kleurrijke winkel vol mooie merken, kleine vondsten en verrassende ideeën. Sinds 1996 in het hart van Wyck.
Laat je verrassen door de nieuwste herfst-/wintertrends van Ottod’Ame, JC Sophie, Corel, Sacre Coeur, Ruby Tuesday, Marthje, GasBijoux en andere mooie merken.
HOOGBRUGSTRAAT 21A
WYCKER BRUGSTRAAT 53 VIA-CL AUDI A .N L
WWW.VERWO NDERING.NL
Dans je mee tijdens de Nederlandse Dansdagen? Van 2 tot en met 8 oktober staat heel Maastricht weer in het teken van de Nederlandse Dansdagen. Of je nu een dansliefhebber bent of gewoon zin hebt in een gezellig uitje: er is voor iedereen iets te beleven. Van mooie voorstellingen in Theater aan het Vrijthof tot swingende dansworkshops in de Danstent. Extra feestelijk dit jaar: de Danstent op het Vrijthof viert haar 5-jarig jubileum! De Danstent is dé plek waar je binnenstapt om mee te doen of gewoon lekker te kijken met een drankje in de hand. En het leukste? Bijna alles in de Danstent is helemaal gratis. Elke avond is er in de Danstent een gezellige dansavond met een andere dansstijl, georganiseerd samen met bekende Maastrichtse dansgroepen. We trappen het weekend feestelijk af met Club TWEAK op vrijdag en zaterdag. Daarna volgen avonden met o.a. Salsa van Ruby Pure Latin, Dansen in het Park met William Bartels en gepassioneerde Milonga Tango met Tango Maastricht. Kijk je liever? Kom dan naar de Danskerk (Sint Janskerk) op vrijdag en zaterdag, en zie o.a. lokaal talent in Limburgse Lente, met onder andere OXYGEN. Op zondag vieren we
het werk van dansicoon Hans van Manen: ontdek zijn documentaire in Lumière, leer zijn iconische bewegingen tijdens een workshop in de Danstent en bekijk zijn werk in het theater. We sluiten de week af met de voorstelling Storm van OFFprojects samen met het Jazz Orchestra of the Concertgebouw en de Britse Shabaka Hutchings. Dit is gelijk ook de aftrap van Jeker Jazz. Na afloop kun je meteen gratis de Danstent in voor een workshop Lindyhop van Swing Out Maastricht met live jazzmuziek.
Kom langs en dans mee! Bekijk vanaf 24 augustus ons volledig programma en koop je tickets vanaf 29 augustus via www.nederlandsedansdagen.nl/festival
Seizoen 2025/26 Een frisse start met
BELEEF GELUKSMOMENTEN
MET HÉT SYMFONIEORKEST VAN HET ZUIDEN
Te zien in jouw concertzaal:
Philsurround Mozart Vivaldi Schubert Star Wars Bruckner Philhalloween Brahms Beethoven Messiah Nieuwjaarsconcert Peer Gynt Suite Mahler Sheherazade Vastelaovendconcerten en nog veel meer...
philzuid.nl/concerten
E D A R A P S D STA SEPT 13
Maastrichtjaar 2026 Gevormd door het verleden, verbonden in het heden. Maastricht is een stad met verhalen. Verhalen van mensen die hier leefden, werkten, vierden, uitvonden, bouwden en de stad steeds opnieuw vormgaven.
Stadsbreed programma In 2026 viert Maastricht haar rijke geschiedenis tijdens het Maastrichtjaar. Een stadsbreed programma waarin verleden en heden samenkomen met voorstellingen, feesten, ontmoetingen en bijzondere momenten in de hele stad. Ruimte voor verbinding Niet alleen kijken naar de geschiedenis, maar haar met andere ogen bekijken. Samen met al haar inwoners brengt Maastricht verhalen tot leven en ontstaat ruimte voor nieuwe ontmoetingen en verbindingen.
N E L A H R E 12 V D A T S E D UIT
GRATIS TOEGANKELIJK
STADSPARADE 13 SEPT MÉT
BÈR!
Op zondag 13 september verandert de binnenstad van Maastricht in één groot openlucht podium.
Losse verhalen in één grote parade
Volg de stoet
Tijdens de Stadsparade komen historische verhalen op eigentijdse manier tot leven op twaalf plekken in de stad. Met theater, muziek, dans, beeldende kunst en nog veel meer ontdek je bekende én vergeten hoofdstukken uit de geschiedenis van Maastricht.
Om 17.00 uur komt de stad letterlijk in beweging. Bèr de Mosasaurus, de oudste inwoner van Maastricht, zet de stoet in gang. Tussen 17.00 en 19.00 uur sluiten alle voorstellingen één voor één aan in een kleurrijke parade die door de stad trekt en eindigt op de Markt.
Kies je eigen route
Feestelijke finale op de Markt
Tussen 14.00 en 17.00 uur kun je zelf door de stad wandelen en je eigen route kiezen. Op iedere locatie beleef je een bijzondere voorstelling die een verhaal uit het verleden verbindt met het Maastricht van vandaag.
Daar eindigt de Stadsparade met een feestelijke finale. Vanaf 19.30 uur wordt de Markt het decor voor een verrassende slotact waarin de stad samenkomt.
Een brug door de tijd De ROMEINEN
De stad ontwaakt BÈr de Mosasaurus Miljoenen jaren geleden zwom Ber de Mosasaurus rond in de omgeving van Maastricht. Vandaag is hij de oudste inwoner van de stad en het beginpunt van de Stadsparade. Diep onder de golven begint een bijzondere wereld te bewegen. Wanneer Ber zijn ogen opent, komt de geschiedenis van de stad in beweging.
De Romeinen legden de basis voor belangrijke verbindingen in Maastricht, waaronder de eerste brug over de Maas. Een hedendaagse verbeelding van die allereerste brug verschijnt op een heel bijzondere manier. Verleden en heden ontmoeten elkaar op misschien niet de oudste, maar wel de bekendste brug van Maastricht. 2
Servaasbrug
Bekende Maastrichtenaren Maastricht kent door de eeuwen heen mensen die de stad kleur hebben gegeven. Geïnspireerd op het beroemde werk van Fons Olterdissen komen deze stadsfiguren opnieuw tot leven. Historische stadshelden stappen letterlijk uit het beroemde schilderij en flaneren opnieuw door Maastricht.
Mis het begin van de Stadsparade niet! 1
Sterren van de stad
Stationsplein
3
Stemmen van de stad Maastrichtse Volkshelden De geest van Maastricht klinkt in oude liederen, verhalen en figuren die generaties lang zijn doorgegeven. De bekende Kemikke opera’s en Maastrichtse liedjes krijgen opnieuw een podium. Zing mee met liedjes die velen kennen en ontdek de klanken, muziek, verhalen en personages die al generaties lang in Maastricht voortleven. 4
Pleintje Mestreechter Geis
Twee werelden Armoede Achter wat nu de sjiekste gevels van Maastricht zijn, speelde zich vroeger een ander verhaal af: dat van mensen die moesten overleven met weinig. Ontmoet de bewoners van toen en ontdek de verschillen tussen rijk en arm in een voorstelling vol verhalen en beelden. 5
Kesselskade
één voor allen! d’Artagnan De beroemde musketier d’Artagnan bracht een deel van zijn leven door in Maastricht. Zwaarden, avontuur en historische scènes ontvouwen zich en de legendarische musketier van Maastricht komt weer tot leven. 6
Onze Lieve Vrouwewal
Stokstraat
Foto: Olivier Grossetête
Kijken naar klanken Maastrichtse Componisten Door de eeuwen heen bracht Maastricht bijzondere componisten en muzikale verhalen voort. Muziek uit verschillende tijden komt samen met hedendaagse kunst in een voorstelling waarin kunstenaars de klanken zichtbaar maken. Grote Looiersstraaat
Hans Leenders
7
Opkomst en ondergang Woorden die blijven Maastrichtse Dichters Henric van Veldeke wordt gezien als één van de eerste schrijvers uit de Nederlandse literatuur. Woorden krijgen een (open) podium. Middeleeuwse poëzie ontmoet hedendaagse dichtkunst op een plek vol poëzie, taal en optredens. 8
Henric van Veldekeplein
De Tijd van de Industrie De industrie veranderde Maastricht ingrijpend. Het maakte Maastricht groot, maar bracht ook grote verschillen tussen arbeiders en fabriekseigenaren. De indrukwekkende ’Groete Bouw’ verrijst opnieuw én komt weer ten val. Een spectaculaire strijd om macht in de periode waarin Maastricht voorgoed veranderde. 9
Vrijthof
Twee heren, één stad De Blijde Inkomst Lange tijd leefde Maastricht tussen twee machthebbers: de hertog van Brabant en de bisschop van Luik.
Het hart van de stad De Oprichting van Momus De Sociëteit Momus verenigde plezier, muziek en saamhorigheid, maar stond ook voor iets anders: omzien naar elkaar. Beleef de oorsprong van een traditie waarin vermaak en betrokkenheid hand in hand een bijzonder verhaal vertellen.
Een kleurrijk circus vol verrassende ontmoetingen en een vleugje spot brengt deze bijzondere periode opnieuw tot leven in een speelse ontmoeting tussen machthebbers en inwoners.
Wetenschap & uitvinders Maastricht kent een lange traditie van nieuwsgierigheid, kennis en vernieuwing.
Markt
11
Nieuwsgierig naar morgen
Kijken mag, meedoen is nog leuker. Ontdek, probeer en doe mee op een plek waar uitvinden en onderzoeken centraal staan.
E D A R A P S D A T S SEPT 13 10 Vrijthof
12 Mosae Forum
FINALE DE GRANEDMEARKT MOSAE FORUM OP D 12 11 13 MARKT
3 STATIONSPLEIN SERVAASBRUG
VRIJTHOF
1
2
10 9
E
AD START PAR
4
8
STOKSTRAAT
HENRIC VAN VELDEKEPLEIN
5
DE GRANDE FINALE
6 ONZE LIEVE VROUWEWAL
7 GROTE LOOIERSSTRAAT
Alles komt samen op de Markt Na een dag vol geschiedenis, muziek, theater en ontmoetingen is de hele stad welkom op de Markt. Alle verhalen, alle performers en alle bezoekers komen samen voor het slotstuk van de Stadsparade: een verrassende, feestelijke afsluiting waarin verleden en heden nog één keer samenkomen. 13 Markt
OP EN MONUME N TE N DAGE N M AASTRICHT D E N IE U W E S TE R
Rondleidingen door Lomelefebrik van SAPPI
Open Monumentendagen Maastricht Op 12 en 13 september worden weer bijzondere gebouwen in Maastricht opengesteld tijdens de Open Monumentendagen. Voor voorzitter Ad Veenhof is dit de vierde editie die hij samen met een groot team organiseert. “Heel bijzonder dit jaar is dat mensen een kijkje kunnen nemen in de ‘Lomelefebrik’ van SAPPI.” DOOR: PETER EBERSON
H
et thema van dit jaar is Veerkrachtig Erfgoed. Reden om in Maastricht groot uit te pakken tijdens de Open Monumentendagen. Ad Veenhof: “Op het ENCI-terrein en met name in de Peutzhal vindt een uitgebreid programma plaats met onder meer een kinderprogramma, waarbij kinderen kunnen meebouwen aan een dinosaurus en als archeologen op zoek kunnen naar dino-eitjes verstopt in een berg mergel. In de Peutzhal is een tentoonstelling over het werk van Peutz en er worden lezingen gegeven,” vertelt Ad Veenhof. Heel bijzonder tijdens de Open Monumentendagen is het openstellen van het historische pand de Blekerij, ook bekend als de Lomelefebrik van SAPPI. In het hoge gebouw werd van lompen en vodden een belangrijke grondstof voor papier gemaakt. De Blekerij is sinds de sluiting niet meer toegankelijk geweest.
Algemene begraafplaats Op de algemene begraafplaats aan de Tongerseweg worden bijzondere rondleidingen gegeven rond een aantal centrale thema’s: Maastrichtse componisten/musici, schrijvers en dichters, belangrijke vrouwen en beeldend kunstenaars. De rondleidingen starten steeds gezamenlijk vanaf een centraal punt met muziek en een gedicht. Een voor velen nog onbekende plek, maar zeker een parel in de Jodenstraat kan ook bezichtigd worden. Het gaat om het voormalig woonhuis van mgr. Rutten, de grondlegger van de Broeders van Maastricht met hun vele scholen. Hij liet achter zijn woonhuis een kapel en zijn eerste school voor armlastige kinderen bouwen.
Kasteel Borgharen Bij Kasteel Borgharen kunnen de laatste ontwikkelingen van de restauratie worden bekeken en is er een tentoonstelling van La Compagnie des Mousquetaires d’Armagnac. De chef van het Nederlandse Escadron, Camille Oostwegel sr. zal er een inleiding geven over d’Artagnan en de belegering van Maastricht in 1673. Tijdens de Open Monumentendagen zijn nog veel meer plekken opengesteld en gratis toegankelijk, maar voor de rondleidingen en een aantal lezingen moet vooraf worden ingeschreven.
Alle informatie op www.omdmaastricht.nl
50 jaar UM Bij de uitbouw van de in 1976 officieel geopende universiteit werden in de loop van de tijd steeds meer historische panden in gebruik genomen. Zo ook Huize in den Nieuwenhof. Voor 1500 verplaatsten vrome begijnen hun buiten de wal gelegen klooster naar de Zwingelput. Het pand huisvest momenteel het University College. Vanwege het 50-jarig jubileum van de universiteit zijn er rondleidingen en een tentoonstelling.
31
P IE KE PARCOURS D E N IE U W E S TE R
September in teken van Pieke Parcours
Eerbetoon aan veelzijdig kunstenaar
Pieke Dassen
Tijdens het Maastrichtjaar 2026 verandert de stad in een levendig podium met het Pieke Parcours. Dit bijzondere evenement staat in het teken van Pieke Dassen, een iconische kunstenaar die een blijvende stempel heeft gedrukt op de culturele identiteit van Maastricht. DOOR: PETER EBERSON BEELD: PIEKE PARCOURS
V
an 5 tot en met 27 september vinden er op verschillende locaties in de stad theatervoorstellingen, tentoonstellingen, workshops en publieksgesprekken plaats. Ananda Puijk van het Magisch Theatertje aan de Molenweg en Sjoerd Aarts van de Stichting Pieke Dassen vonden elkaar in een gezamenlijk project om de veelzijdigheid van de in 2007 overleden kunstenaar onder
de aandacht te brengen. “We vonden dat Pieke Dassen niet mocht ontbreken,” vertelt Ananda Puijk. Dassen verwierf zijn bekendheid met zijn poppenspel in zijn ‘Poesjenellenkelder’ in het Dinghuis. Daarnaast herinneren veel Maastrichtenaren hem natuurlijk als August in het populaire tv-programma De film van Ome Willem. Pieke Dassen veranderde ook met carnaval café De Pieter in een kleurrijk geheel.
32
P IE KE PARCOURS D E N IE U W E S TE R
“Pieke Dassen staat centraal in het Pieke Parcours,” legt Sjoerd Aarts uit. Het programma dat is samengesteld nodigt niet alleen uit om te kijken, maar ook actief mee te doen en zelf aan de slag te gaan.” Poppenspeler Ruben Komkommer verzorgt de opening en afsluiting van het Pieke Parcours. Dat doet hij in het Dinghuis dat nu geen Poesjenellenkelder, maar Poesjenellenzolder heet.” Op vrijdag 18 en zaterdag 19 september presenteert het Magisch Theatertje ter ere van haar 30-jarig jubileum de try-outs van haar nieuwe voorstelling Beyond Tides. In Beyond Tides krijgt de universele zoektocht naar wie wij zijn een beeldende vorm. Een gedachte, een geluid, een woord of een blik zijn ontmoetingen die ons vormen: bagage voor de reis van ons leven. Van mens tot mens en van mens tot wereld leggen we verbindingen die kunnen verrassen, teleurstellen, raken en verdiepen. Onzichtbare verbindingen krijgen in deze voorstelling een tastbare vorm. Monumentale toneelbeelden wisselen af met figuren en lichamen die verschijnen, verstrengelen, loslaten en elkaar opnieuw opzoeken. Tussen beeld en beweging ontstaat een wereld waarin verbeelding vrij spel krijgt. Een wereld van aantrekking en vervreemding, van herkenning en afstand. Op zondagmiddag 20 september zal Merlin Puppet Theater hun nieuwe kindervoorstelling The Girl with the Little Suitcase spelen. Zonder tekst, maar met het gebruik van levendige beelden, muziek en de symbolische kracht van poppen, is deze voorstelling gericht op kinderen en hun families. Merlin Puppet Theatre vertelt 5 verschillende verhalen vanuit het perspectief van een kind over diversiteit en angst, vriendschap en solidariteit, verantwoordelijkheid en liefde, pesten en verlies. Met humor en spel is deze middag een poëtische reis over opgroeien. Bezoekers krijgen gedurende de FigurenTheaterDagen een unieke kans om het figurentheater van dichtbij te beleven en kennis te maken met de creatieve processen achter de voorstelling.
Wees welkom in het Dinghuis
Ter gelegenheid van 100 jaar Pieke Dassen vindt op woensdag 23 september een bijzondere publieksmiddag plaats in het
P I EKE DA SS E N
Dinghuis. Tijdens deze bijeenkomst staan het leven, werk en de blijvende betekenis van deze Maastrichtse kunstenaar en grondlegger van het poppentheater centraal. In een open gesprek nemen de makers van de tentoonstelling en leden van de Stichting Pieke Dassen bezoekers mee in het verhaal achter zijn werk: de artistieke visie, zijn invloed op het figurentheater en de manier waarop zijn nalatenschap vandaag de dag nog inspireert. Er is volop ruimte om vragen te stellen, herinneringen te delen en met elkaar in gesprek te gaan over de waarde van erfgoed, verbeelding en theater. De bijeenkomst vormt een verdiepend moment binnen het Pieke Parcours en sluit inhoudelijk aan bij de tentoonstelling in het Dinghuis. De publieksmiddag is gratis toegankelijk en geschikt voor een breed publiek: Op 24 september presenteert het Pieke Parcours een bijzondere avond vol film en performance bij Lumière. Centraal staat de vertoning van de bekroonde kortfilm Zwermen (MurMur), een productie van het Maastrichtse animatieduo MurMur, bestaande uit Janneke Swinkels en Tim Frijsinger. Met Zwermen wist het duo de afgelopen jaren meerdere prijzen en nominaties in de wacht te slepen en vestigde het nationaal en internationaal de aandacht op hun unieke en ambachtelijke werkwijze. Tijdens Pieke Parcours is tussen 5 en 27 september in het Dinghuis een expositie over het werk en de nalatenschap van Pieke Dassen. Op deze bijzondere locatie wordt een symbolische stap gezet: waar zich
33
vroeger de beroemde Poesjenellenkelder bevond, wordt nu op de bel-étage de Poesjenellenzolder ingericht. Deze nieuwe presentatieplek verwijst naar het rijke verleden van het Maastrichtse poppentheater. Bezoekers kunnen originele poppen, objecten en archiefmateriaal ontdekken, aangevuld met andere kunstobjecten die Pieke Dassen’s brede artistieke praktijk laten zien. De tentoonstelling eert dit erfgoed en maakt het opnieuw zichtbaar en beleefbaar voor een breed publiek. De expositie is gratis toegankelijk en geschikt voor het hele gezin, waardoor inwoners en bezoekers van Maastricht op laagdrempelige wijze kennis kunnen maken met dit belangrijke onderdeel van de Maastrichtse cultuurgeschiedenis. De expositie is elke woensdag, zaterdag en zondag te bezoeken van 11.00 tot 15.00. De opening van de expositie is zaterdag 5 september om 14.00 uur. Ananda Puijk van het Magisch Theatertje hoopt dat met het Pieke Parcours ook meer mensen kennis gaan maken met het figuratief poppenspel. “In ons theater hebben we een vaste groep bezoekers, maar er zijn heel veel Maastrichtenaren die nog nooit in ons theatertje zijn geweest. Hopelijk doen ze dit wel tijdens het Pieke Parcours, want wie eenmaal geweest is, komt terug,” lacht Ananda. MEER INFORMATIE: MAASTRICHTJAAR.NL
12 EN 13 SEPTEMBER
OPEN MONUMENTENDAGEN 2026 Op 12 en 13 september gaan weer bijzondere plekken open om te bekijken, om meer over te leren en om van te genieten. Het is een gevarieerd programma met lezingen, rondleidingen, tentoonstellingen en culturele activiteiten. Zo ook in de Lomelefebrik van Sappi, op het ENCI-terrein met gevarieerde activiteiten zoals een speciaal kinderprogramma, de Algemene Begraafplaats en vele andere bijzondere plekken . Je vindt alles terug op www.omdmaastricht.nl. Let op: alles is gratis, maar op veel plekken moet je je inschrijven.
MEER INFO
provincie limburg gesubsidieerd door de Provincie Limburg
BURE AU E UROPA D E N IE U W E S TE R
Expositie bij Bureau Europa van 3 september tot 8 november
Van wie is de berg? Een eeuw graven en dromen in de ENCI In 2026 is het 100 jaar geleden dat ENCI startte met het ontginnen van de Sint Pietersberg. Bureau Europa herdenkt dit met een kunst- en erfgoedtentoonstelling.
H
onderd jaar was het ENCIterrein hermetisch afgesloten voor publiek, maar bleek het gebied tevens een magneet voor kunstenaars: ze gaven de fabriek en haar arbeiders een visuele identiteit, maar ook gezicht aan de protesten tegen de mijnbouw; ze werden verleid door het bizarre landschap van de groeve, of door de onderaardse geheimen van eeuwenoude gangenstelsels. In de overzichtstentoonstelling in Bureau Europa die op 3 september officieel wordt geopend worden bezoekers meegevoerd door de fascinerende historie van het
gebied, langs de verzamelingen van lokale experts en betrokkenen (zowel amateurs als professionals) om te eindigen bij de toekomstdromen en nooit uitgevoerde luchtkastelen. De gekozen kunstenaars geven met precieze observaties inzicht in de voortdurende stroom van verandering die het gebied ondergaat, met als kernvraag: Van wie is de berg? Vanaf dat de poorten geleidelijk openden in 2016 hebben kunstenaars verbonden aan projecten als ‘OVERGANGSZONE’, Pioneers en de minor Artistic Research in Situ (ARiS) het gebied in kaart gebracht en verbeeld. Deze kunst- en
36
onderzoeksprojecten in, rond, op en met de ENCI van de afgelopen 10 jaar hebben laten zien dat belanghebbenden hun eigen ENCI maken. Van industrie tot cultureel erfgoed, van ongerepte natuur tot recreatie. De kunstwerken waar deze projecten de basis voor legden worden nu voor een eerste maal getoond en gedeeld met het bredere publiek. De tentoonstelling is tevens een eerste samenwerking tussen Bureau Europa, het lectoraat van de kunstfaculteiten van ZUYD Hogeschool, de minor ARiS en de opleidingen van de Kunstacademie Maastricht. Door een uitgebreid publieksen educatieprogramma rondom de
BURE AU E UROPA D E N IE U W E S TE R
tentoonstelling kan ook het bredere publiek kennis maken met het artistiek onderzoek, maar vooral ook kennis maken met de grote rijkdom aan verhalen die dit bijzondere gebied bevat. De expositie Van wie is de berg wordt 3 september om 17.00 uur officieel geopend. Speciaal voor de feestelijke opening zingt het ENCI-Gelegenheidskoer, onder leiding van dirigent Ronald Franssen.
Daarnaast vinden elke zaterdag of zondag BERG-wandelingen plaats, verzorgd door een duo kunstenaar en lokale expert. Deze speciale rondleidingen starten en eindigen in Bureau Europa, en afhankelijk van de focus van het duo wordt een andere route of plek aangegaan. Op een aantal zondagen worden extra presentaties verzorgd door historici, verzamelaars en betrokkenen. Tijdens een aantal weekenden zijn er bovendien educatieve workshops, onder andere
verzorgd door de minor ARiS en alumni van ARiS/iArts en het Lectoraat What Art Knows. Tijdens BERG-wandelingen, lezingen en workshops delen kunstenaars, ontwerpers, wetenschappers, lokale experts en landschapsmakers hun kennis en ideeën. Samen verkennen zij de geschiedenis, het heden en de toekomst van de SintPietersberg en het voormalige ENCI-terrein.
Aliki van der Kruijs
BERG-wandelingen Alle wandelingen starten om 14.00 uur. Verzamelen bij Bureau Europa, Timmerfabriek, in de entreehal (Boschstraat 9, Maastricht). De wandeling begint bij het werk van de kunstenaar. Vanuit daar nemen kunstenaars en lokale experts bezoekers mee naar relevante plekken in de omgeving, waar zij vanuit hun eigen perspectief vertellen over het landschap, de geschiedenis en de betekenis ervan in relatie tot de kernvraag Van wie is de berg? De wandelingen eindigen bij Bureau Europa. Let op: de wandelingen gaan dus niet naar het voormalige ENCI-terrein, met uitzondering van de afsluitende wandeling. Alle binnenactiviteiten vinden plaats bij Bureau Europa, Boschstraat 9, Maastricht. Deelname is gratis op vertoon van een Museumkaart of een regulier toegangsbewijs voor het museum, tenzij anders vermeld. Voor de BERG-wandelingen en workshops is vooraf aanmelden via info@bureau-europa.nl verplicht. Het aantal plaatsen is beperkt, dus meld je op tijd aan.
37
E UROPARTFAIR D E N IE U W E S TE R
Direct contact met kunstenaars, aandacht voor jong talent en kunstactie voor het goede doel
Internationale kunstenaars op EuropArtFair Maastricht MECC Na vijf succesvolle edities in Amsterdam en een succesvolle eerste editie in Maastricht keert de EuropArtFair op 19 en 20 september 2026 terug naar het MECC Maastricht. Tijdens deze internationale kunstbeurs presenteren ruim honderd professionele kunstenaars uit heel Europa hun werk rechtstreeks aan bezoekers, zonder tussenkomst van galeriehouders of commissieafdracht. De EuropArtFair onderscheidt zich door de directe ontmoeting tussen kunstenaar en publiek. Bezoekers kunnen niet alleen kunst bekijken en kopen, maar ook persoonlijk in gesprek gaan met de makers
achter de werken. Van schilderkunst tot fotografie, van keramiek tot textiel en beeldhouwkunst: de beurs toont een breed scala aan hedendaagse disciplines en stijlen.
38
Toegankelijkheid en verbinding
Raoul Locht, beursmanager van de EuropArtFair, licht toe: ‘De EuropArtFair draait om toegankelijkheid. Je koopt hier kunst omdat die je raakt. Juist het directe
EUROPARTFAIR D E N IE U W E S TE R
Met Maastricht als locatie voelt de EuropArtFair zich nadrukkelijk verbonden met Europa. ‘Maastricht is letterlijk de plek waar de eerste gesprekken voor de Europese Unie werden gevoerd,’ aldus Locht. ‘Het is daarom een logische stad voor een internationale kunstbeurs als deze.’
Samenwerking met kunstacademie Maastricht
contact met kunstenaars geeft kunstwerken extra betekenis en maakt de beurs laagdrempelig voor een breed publiek.’
Internationale kunstbeurs in het hart van Europa
Geballoteerde kunstenaars uit onder meer Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Italië en Litouwen presenteren hun kunst op de EuropArtFair. Volgens Locht zorgt dat internationale karakter voor een bijzondere dynamiek. ‘Via kunstwerken worden allerlei andere werelden ontsloten,’ vertelt hij. ‘Iedere kunstenaar brengt zijn eigen achtergrond, cultuur en verhaal mee. Dat maakt een bezoek gegarandeerd inspirerend en verrassend.’
Net als vorig jaar krijgt ook de nieuwe lichting afstudeerders van de Kunstacademie Maastricht van Zuyd Hogeschool een eigen presentatieplek. Hiermee krijgen jonge kunstenaars de kans om hun werk aan een groot publiek te tonen en ervaring op te doen binnen een professionele beursomgeving. Dit project wordt mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds Limburg.
Interactief kunstproject voor het goede doel
Ook in 2026 verbindt de EuropArtFair zich opnieuw aan een maatschappelijk initiatief. Dit jaar werkt de beurs samen met Health Foundation Limburg en Deltaplan Alvleesklierkanker. Tijdens de beurs worden speciale VIPlunches georganiseerd, waarbij bezoekers kunnen genieten van een exclusieve lunch, een inspirerende lezing en een uitgebreide goodiebag. Een groot deel van de opbrengst van deze tickets gaat rechtstreeks naar het goede doel.
39
Daarnaast presenteert de beurs een bijzonder interactief kunstproject van de Limburgse kunstenaar Daniel Heynen. Voor de beurs creëert hij een groot kunstwerk van 6 bij 2 meter dat stap voor stap onthuld wordt via donaties. Op de website en tijdens de EuropArtFair zelf blijft het werk
deels verborgen achter een raster. Bij iedere donatie van minimaal vijftig euro wordt een deel van het kunstwerk zichtbaar gemaakt. Donateurs ontvangen bovendien een exclusieve print van het uiteindelijke werk. Het originele kunstwerk zal tijdens de beurs volledig te zien zijn.
Kunst, ontmoeting en muziek
Naast beeldende kunst geniet je tijdens de EuropArtFair ook van live muziek. Op beide beursdagen zorgt steeds een ander jazztrio van het Conservatorium Maastricht voor een sfeervolle muzikale omlijsting op de beursvloer. Volgens Locht draait een bezoek uiteindelijk vooral om beleving. ‘Je kunt hier urenlang verdwalen tussen bijzondere kunstwerken. Misschien ontdek je wel iets dat je raakt en waar je zo blij van wordt dat je het koopt. Laat kunst binnen en dan draag je het nog jarenlang mee.’ EuropArtFair 2026 Locatie: MECC Maastricht Data: 19 & 20 september 2026 Tijden: zaterdag van 12.00 – 18.00 uur en zondag van 11.00 – 17.00 uur Tickets & info: www.europartfair.nl
50% KORTING VOOR LEZERS MET DE CODE STER26
MVV D E N IE U W E S TE R
Andries Jonker is onderhand wel klaar met de voetbalnostalgie over Brokamp & Bonfrère “Al die verhalen over vroeger, over het duo BrokampBonfrère, prachtig-prachtig hoor! Maar ik kan er niks mee. Ik moet het doen met de jonge gasten die daarginds aan het trainen zijn.” Zegt MVV-coach Andries Jonker (63). DOOR: JOS VAN WERSCH BEELD: MVV
B
ij de competitiestart van de Keuken Kampioen Divisie (KKD) pakt MVV meteen een driepunter in eigen huis. Na de 2-1 tegen Jong Utrecht feliciteert een stralende Jonker zijn piepjonge spelers. Op de tribune wisselen ze de treurmars van vorig seizoen – voorlaatste in de KKD – meteen in voor de samba, ook al zijn er op dat moment nog 37 wedstrijden te gaan. Jonker, met een zweem van dubbelzinnigheid doorspekt
A N D RI ES J O N K E R
40
MVV D E N IE U W E S TE R
met Amsterdamse humor: “Bij de contractbesprekingen heeft het MVVbestuur mij gevraagd om oog te hebben voor het linkerrijtje.”
‘Wat een mooi stadion!’ Eén van de dug-outs in het Geusselt stadion fungeert deze ochtend als interviewlocatie, na de anderhalf uur durende training mag De Nieuwe Ster op audiëntie komen. Klokslag tien uur blaast hij op z’n fluitje nadat de assistentcoaches Kevin Hofland en Davy Heymans even tevoren het trainingsparcours hebben uitgezet – de volautomatische computergestuurde beregeningsinstallatie koelt tussendoor het kunstgras. “Wat is het toch een mooi stadion hè?”, mompelt Jonker, kijkend vanuit de dug-out naar de grasmat en de tribunes. “Dat vond ik twintig jaar geleden ook al.”
Bloemrijke loopbaan Jonker is altijd een jongetje gebleven dat zelf weliswaar tekortkwam voor het profvoetbal maar als trainer verliefd bleef op het spel. Zelfs tijdens een doodgewone training bij MVV, zoals vandaag, glundert hij van oor tot oor na een combinatie die je normaliter alleen in de Champions League ziet. “Mooi hoor!” Hij had kunnen stoppen na een bloemrijke loopbaan in wisselende functies. Van KNVB-jeugd, Volendam, Barcelona, Willem II en Bayern München tot Wolfsburg, Telstar, Arsenal en de Oranjevrouwen. Uiteindelijk landde deze in Amsterdam geboren wereldburger in Maastricht. “Ik was MVV niet vergeten. En MVV mij niet. Ik heb veel clubs gehad maar de liefde voor MVV zit het diepst.” Gepikeerd, met lippen als herfstbladeren, nam Jonker in 2025 afscheid van de Oranje Leeuwinnen, z’n contract werd niet verlengd. Bij Benfica, de club van Eusebio met een jaarbegroting van 200 miljoen, was Jonker in beeld als directeur voetbalzaken. Toen dat niet doorging werd Maastricht voor de komende twee jaar zijn place to be. “Het voelt alsof ik nooit ben weggeweest. Toen ik in 2006 hier vertrok was er geen euro en twintig jaar later is er nog steeds geen euro.” In die zin is MVV een stabiele club. Bij elke training, zo ook op deze ochtend, kijken pakweg vijf tot tien hondstrouwe supporters langs de zijlijn toe, er zijn er
bij die Giel Haenen en Frans Körver nog hebben zien spelen. Eén van hen vertelt ons eerder die ochtend, terwijl we samen naar de stadioningang lopen: “Ik volg bijna elke dag de training en sowieso elke thuiswedstrijd.” Het valt niet mee om fan van MVV te zijn. “Zelfs de negentiende plek vorig seizoen was geflatteerd. Ik heb overigens wel vertrouwen in die Jonker.”
Toen ik hier vertrok was er geen euro en twintig jaar later is er nog steeds geen euro De supporters blij maken, de stad in grotere getale dan in de voorbije jaren naar de Geusselt lokken, dat is wat Jonker voor ogen heeft. Als ze in juni 2028 zeggen dat ‘het twee mooie seizoenen’ waren is zijn missie geslaagd. Nu we het daar toch over hebben: wat ’eist’ het MVV-bestuur van hem? “Tijdens de contractbesprekingen zijn drie doelstellingen genoemd.” Ten eerste: de jeugd een kans geven. Dat is de makkelijkste opdracht want de MVV-selectie is sowieso één en al jeugd. Doelstelling twee: bij voorkeur met mooi voetbal zoveel mogelijk punten pakken. Jonker: “Daar kan ik mij helemaal in vinden.” Doelstelling drie: wegblijven bij die vermaledijde negentiende plek op de ranglijst en aanhaken richting middenmoot. Daar gaat Jonker voor. “Niet alleen ik maar de hele spelersgroep inclusief de technische staf. Maar ik kan niks beloven.” Want je bent zo sterk of zwak als je spelersgroep, en dat heeft dan weer te maken met de begroting.
Begroting van 3,5 miljoen euro MVV heeft in de KKD de op twee na laagste begroting (3,5 miljoen), alleen FC Den Bosch (2,9 miljoen) en TOP Oss (2,5 miljoen) moeten het met nóg minder doen. Niet dat Roda JC (5,5 miljoen) en VVV-Venlo (4,5 miljoen) veel te makken hebben maar in ieder geval méér dan MVV. Maar ja, hoe bereik je met
41
zo’n lage begroting ooit het linkerrijtje? NAC, Heracles en Vitesse – alle drie KKD - hebben dit seizoen ieder maar liefst 16 miljoen te vertimmeren. Ook Jonker vraagt het zich menig maal af: hoe kan het dat zo’n rijke en fantastische stad als Maastricht, met zoveel bedrijfsleven, het laat gebeuren dat MVV vertoeft in de krochten van ’s lands betaald voetbal. Jonker: ”Het is tijd dat de stad weer achter deze club gaat staan.” O nee, hij klaagt geen seconde. “Ik wist waar ik aan begon.” Al is de overgang extreem van ‘maakt niet uit wat het kost’ (denkend aan zijn tijd bij Barcelona en Bayern München) naar ‘er is geen budget voor een eenvoudige spelerslunch in het stadion’ (MVV anno 2026). Jonker: “Logeren in vijfsterrenhotels, liever nog zes of zeven – bij de grote Europese clubs waar ik werkzaam was is dat standaard. Bij MVV zijn we blij als we een B&B kunnen betalen. En als ook dat niet kan, tja, dan gaan we niet hè?’’
Verhalen uit de oude doos Van Barcelona, Bayern München en Arsenal, om maar eens wat topteams te noemen, naar Telstar en MVV, het zijn twee uitersten. “Dat past ook wel bij mijn loopbaan als voetbalcoach: op en neer met ups en downs.” Waar hij wel eens moe van wordt zijn die lyrische verhalen uit de oude doos. “Over Brokamp en Bonfrère, prachtig-prachtig hoor! Maar ik kan er niks mee. Ik moet het doen met de jonge gasten die daarginds aan het trainen zijn. Toen ik bij Willem II werkte maakte ik hetzelfde mee, steeds maar weer over vroeger, over Willem II in de Champions League in de tijd van Co Adriaanse.” MVV, opgericht op 2 april 1902, is bezig aan een jubileumseizoen. De oudste profclub van Limburg viert in april 2027 het 125-jarig bestaansfeest. Gefeest wordt er dan sowieso in Maastricht, in welke mate hangt af van de stand op de ranglijst op dat moment. Een bloedeloos gelijkspelletje (0-0) in de Geusselt tegen Roda JC zoals vorig seizoen - en daar nog blij zijn mee ook, dat volstaat niet in dit jubileumseizoen. Andries Jonker beseft dat maar al te goed.
BUS I N ESS CL UB L AN AKE N D E N IEU W E S TER
ALS TWAALFDE MAN ACHTER MVV MAASTRICHT
BUSINESS CLUB LANAKEN
Elektriciteitswerken Stulens
Bilzen
Bilzen
Maastricht
Maastricht
Maastricht
Maastricht
Maastricht
Lanaken
Maastricht
Goal043 | Maastricht
Geleen
Maastricht-Airport
Maastricht
Beek
Lanaken
Eco Plus | Maastricht
Maastricht
Maastricht
DE NIEUWE STER
42
CAFE IN DEN OUDEN VOGELSTRUYS Eve nao de Struys! VRIJTHOF 15 MAASTRICHT WWW.VOGELSTRUYS.NL
HET WEEKEND BEGINT IN DE GEUSSELT! We proosten samen op de winst
GRAND CAFE D’N INGEL
voor een duvels goede beleving VRIJTHOF 13 MAASTRICHT
CAPITAL
café - brasserie - terras
WWW.INGEL.NL
MARKT 30 MAASTRICHT
WWW.CAFEBRASSERIECAPITAL.NL
CAFÉ DE KOKEREL FRANKENSTRAAT 207 MAASTRICHT 06 53 40 65 58
REITZ
de eerste en oudste friture van Nederland MARKT 75 MAASTRICHT
WWW.REITZ.NL
CAFE IN DE KARKOL
Op ’t gemaak geneete... STOKSTRAAT 5 MAASTRICHT WWW.INDEKARKOL.NL
IN M E MORIAM D E N IE U W E S TE R
In Memoriam
Leon Salet Maasbracht, 20 maart 1941 - Maastricht, 20 juni 2026 DOOR : KARLIJN VAN DER GRAAF
‘Ik ben een vreselijke Pietje Precies. Je moet voeling hebben met je vak. Nooit half werk, daar heb ik een hekel aan. Of je nu putjesschepper bent, postbode of journalist, al speel je de hoer: doe het wel goed. Toen ik met kleding begon, dacht ik al: het moet top wezen. Dat geldt ook voor glas. Het zit in mijn aard, net als het gevoel voor schoonheid. Mijn hele levenswijze zit zo in elkaar.’
Het Afscheid In de rubriek Het Afscheid verschijnt elke maand een necrologie van iemand die recent is overleden. 44
IN M E MORIAM D E N IE U W E S TE R
H
iernaast een uitspraak van Leon Salet. Hij liet deze begin deze eeuw optekenen in een artikel in Dagblad De Limburger dat verhaalt over de overstap rond zijn 60e levensjaar van exclusieve herenmode naar glaskunst. Geen volledige overstap trouwens; de naam van de galerie betrof ‘Arte Moda’, en verraadt dat men hier voor kunst én kleding terecht kon. Alles behalve half werk, op twee gebieden. Voor Leon kwam het deels op hetzelfde neer: op beide vlakken volgde hij zijn eigen smaak en koos voor de hoogste kwaliteit. De grootste overeenkomst was het feit dat het voor hem op dezelfde vaardigheid aankwam: de kunst van het verkopen door mensen aan zich te binden. Leon Salet hád die door hem zelf genoemde voeling met zijn vak, hij déed zijn werk goed. Hij merkte potentiële klanten direct op. Als een heerschap langs zijn herenmodezaak aan de Plankstraat slenterde en een blik op de etalage wierp, werd hij direct door Leon uitgenodigd met de vraag: ‘Wat drinkt u in de koffie? Lust u een stukje vlaai? Of bent u al toe aan champagne?’. Gasten werden in de watten gelegd, ook wanneer zij niets kochten - al gebeurde dat zelden. Was men eenmaal klant, dan wist Leon jaren later nog waar de man in kwestie woonde, hoeveel kinderen hij had en welk werk hij deed. Dat onthield Salet omdat hij oprecht geïnteresseerd was. Bij een volgend bezoek werd naar de gang der zaken gevraagd. Volgens zijn vriend Jan Janvier komt dat omdat hij gewoonweg van mensen hield. Men voelde zich door hem gezien, en menigeen kwam daarom keer op keer terug. Niet zelden groeiden daar vriendschappen uit voort. Leon raasde vol enthousiasme door zijn winkel. Weinig was hem te veel om klanten van dienst te zijn. Daarbij verloochende hij zijn eigen mening niet. Een klant die een colbert wenste die langer van snit was dan de mode van dat moment, liep zonder aankoop de winkel uit. Leon vond dat het de klant niet stond, en weigerde hem het jasje te verkopen. Kleren maken de man, en Leon snapte dat concept door en door. Hij kleedde heren om eraan te verdienen, maar had daarnaast veel schik in het opwekken van het effect dat goed passende en mooie kleding brengt op het zelfvertrouwen van de drager. Hoewel Leon Salet confectiekostuums verkocht, werden deze op maat vermaakt. Voor het verstelwerk moest dus gepast en gemeten worden. Hij hield ervan om de boel op te schudden door bijvoorbeeld te vragen: “Meneer, bent u links- of rechtsdragend?”. Of hij stuurde heren naar paskamer twaalf, terwijl er maar twee kleedhokjes waren. Hij was volgens Jan Janvier een deugniet. En dat kon; Leon was immers de ‘king of his castle’; hij bepaalde alles in de zaak. Het interieur, het aanbod en de sfeer. De ‘k(o)lerewinkel’ zoals hij ‘m gekscherend noemde, droeg dan ook zijn naam. Hij was er trots op een selfmade man te zijn, en dat mocht men weten ook. Leon straalde gezag uit. Volgens zijn vriend Peter Bremers kon die présence voor arrogantie aangezien worden. Leon was eigenzinnig en zelfverzekerd, en sommigen vatten dat op als intimiderend. Wie hem beter kende, wist volgens Peter dat Leon zich niet verheven voelde boven anderen. De straatvegers van de gemeente en pakketbezorgers werden net zo hartelijk uitgenodigd in de winkel voor koffie en vlaai.
Leon groeide op in Maasbracht als oudste zoon van een gezin met vier jongens met ouders die een scheepvaartkantoor en café dreven. Hij werd omringd met mensen van allerlei rangen en standen, en zag met eigen ogen wat ondernemen inhoudt. Op zijn negende veranderde zijn leven drastisch toen zijn vader, Leon sr., in de haven kwam te overlijden ten gevolge van verdrinking. Na deze gebeurtenis groeide Leon in relatieve armoede op. Die ervaring vormde een drijfveer om voldoende geld te verdienen om een ander soort leven te kunnen leiden. Dat leven kenmerkte zich door een hang naar vrijheid, schoonheid en luxe. Naast de overvolle werkweek van 6 werkdagen en bezorging en inkoop in de avonduren, was Leon net als zijn vrouw Gemma dol op spontane acties. Hij hield niet van clubjes en vaste afspraken; liever vormde hij zijn eigen kringetjes van mensen met wie hij diverse activiteiten ondernam. Een stedenbezoek was vaste prik tussen zaterdag 18 uur en maandag 13 uur; dan gaf Leon plankgas richting zo’n beetje elke stad in Europa die berijdbaar is in dat tijdvak. Nagenoeg altijd met anderen. Hij was graag onder de mensen, ook na het werk. Andersom laafden velen zich met genoegen aan zijn gezelschap. Met Leon viel altijd wat te beleven; overal zette hij de boel op stelten. Uiteten gaan was met stip dé tijdsinvulling na het werk. Zijn vriend Jan Janvier meldt daarover dat zeven dagen per week te weinig was voor Leon om aan zijn restaurantbezoekbehoefte te voldoen, en dat zondagen daarom uitkomst boden omdat er op die dag (Koopzondagen bestonden nog niet) geluncht kon worden alvorens te dineren. Dat dineren werd op donderdagavonden, na koopavond in de winkel, jarenlang samen met Kiki Niesten gedaan. Het was voor haar, zo schrijft ze in een boekje dat ter ere van Leon’s 60e verjaardag werd gemaakt, altijd een verrassing wie Leon nu weer op de valreep had uitgenodigd om mee te gaan eten: een potentiële klant uit de Maastrichtse society, de nicht van een overleden klant, de buurman van een geëmigreerde klant. Leon nam daarbij volgens haar zonder enige terughoudend de beste plaats aan tafel, liefst in het centrum van het restaurant en vroeg dan met een joviaal handgebaar de wijnkaart. Na zo’n meestal erg gezellig diner, waarbij hij ervoor zorgde dat het gesprek gaande bleef en iedereen het naar de zin had, vroeg Leon net zo joviaal de rekening (die hij en Kiki vervolgens deelden), maar niet voordat hij ook de gehele keukenploeg een drankje had aangeboden. Volgens Jan Janvier hebben Leon en Kiki samen (mede) aan de wieg gestaan van de bloei van het Stokstraatkwartier, middels hun beider boetiek maar ook door de diverse medemiddenstanders met elkaar te verbinden. De bijdrage van Gemma mag niet onvermeld blijven als het om die bloei gaat. Hoewel Leon de aanjager was, zorgde zij er op de achtergrond voor dat al het andere op rolletjes liep. De administratie was bepaald niet aan Leon besteed, en technisch onderhoud en dergelijke evenmin. Beiden waren geboren en getogen aan de Maas in Midden-Limburg, en deelden de mentaliteit van hard werken en hard genieten. Het echtpaar was aan elkaar verknocht én gewaagd: ze konden enorm kibbelen, ook in het bijzijn van klanten in de zaak of tijdens restaurantbezoek
45
IN M E MORIAM D E N IE U W E S TE R
met vrienden. Leon kon bazig en ongeduldig zijn, een haantje de voorste. Als aan Leon gevraagd werd hoe het met Gemma ging, was zijn vaste reactie: ‘We zijn nog altijd getrouwd’. Ze deden echter alles samen en er was veel waardering over en weer. Hun trouwdag werd ieder jaar gevierd met een etentje, steevast aangekondigd als: ‘we vieren weer zoveel jaar oorlog en vrede’. Op het 12,5 jarig huwelijksfeest dat in ’83 gevierd werd in de Scala Jumbo Dancing in Valkenburg waren vele klanten genodigd die inmiddels vrienden waren geworden. Camille Oostwegel vroeg daar zijn Judith voor het eerst ten dans, hetgeen uiteindelijk tot een huwelijk leidde. Een andere latere beroemdheid luisterde ooit de befaamde modeshows op die Leon en Kiki organiseerden bij een sterrenrestaurant. Het betrof ene Rieu die met drie andere strijkers voor de muzikale omlijsting zorgde. Vanwege de eerder genoemde overstap naar de galerie in glaskunst, kwam er rond hun 60e meer tijd om het leven in te vullen zoals Leon en Gemma dat het allerliefst deden. Zowel qua tijd als financieel gezien was er meer ruimte om naar verre bestemmingen te reizen en nieuwe mensen te ontmoeten. Glaskunstenaar Peter Bremers introduceerde hen in deze specifieke kunstwereld en ervoer hoe makkelijk Leon ook hierbinnen zijn weg vond. Volgens Bremers legde Leon een grote nieuwsgierigheid aan de dag, een hongerigheid naar nieuwe indrukken en naar de motieven van de makers van glaskunst. Leon was naar zijn mening zelf een kleurrijk figuur
die niet onder één hoedje te vangen was. Dat ging perfect samen met kunstenaars, die hij voor zich wist te winnen en wiens werk hij in Maastricht in de galerie (eerst in de Plankstraat, later in de Rechtstraat) mocht exposeren en verkopen. Zo’n tien jaar geleden moest Leon Salet een grote veer laten. Een ongelukkige val van de trap had doofheid tot gevolg. Hij die zo’n begenadigd prater was, kon opeens geen gesprekken meer voeren. De enige die hij enigszins verstond was Gemma, die voortaan in gezelschap als een soort vertaler moest optreden. Het maakte dat zijn wereld kleiner en stiller werd, ook omdat hij daarnaast ouderdomsleukemie had. De galerie werd opgeheven. Leon kon er nog wel op uit, maar minder onbevangen en spontaan, en met meer afhankelijkheid. Tot het einde bleef hij desalniettemin genieten van goed eten en gezelschap. Het heeft Peter Bremers en Jan Janvier op een positieve manier verrast; juist omdat Leon zelf altijd de gangmaker was, hadden ze er niet van opgekeken als zijn joie de vivre gedoofd was. Hoewel hij zijn grootste gave kwijt was, verstond Leon Salet tot het einde de kunst om de schoonheid van het leven in te blijven zien. Karlijn van der Graaf, schrijver van dit artikel, maakt tevens uitvaartteksten voor anderen in opdracht. Ook is zij te boeken als uitvaartspreker. Voor meer informatie: mail@karlijnvandergraaf.nl.
ik winkel hier
Reu
ze
zaterdag
26 9 |
10u-12u
Special act
ddt
Een
Zal ‘t
?
ant
a! aan j
s rois
ic min
g
Voor al uw electrische installaties Ontwerp Aanleg Service Onderhoud •
•
SCAN MIJ
Jacques Vermeire Centrum Lanaken Stationsstraat
OPTREDEN VAN: DE ZINGENDE MANNEN KONINKLIJKE HARMONIE WEERGALM DER MAAS
MEER INFO OP
leukinlanaken
Schuif aan vanaf 10u voor het REUZE-ONTBIJT aan een klein prijsje. Tickets - 15 euro - te verkrijgen bij: Gemeentehuis Lanaken Leonidas De Zoete Oogst Bibliotheek Lanaken Online via www.cclanaken.be
ELEKTROTECHNIEK MET HART VOOR DE REGIO & VAKMANSCHAP SINDS 1962!
wees loyaal
WINKEL LOKAAL
GRATIS parkeren
Molensingel 69 - 6229 PC Maastricht - +31 43 365 22 10 - electro@duyckers.nl
WWW.DUYCKERS.NL
HISTORIE D E N IE U W E S TE R
Liefde, overspel en geweld in Maastricht DOOR STEFAN VRANCKEN
Op vrijdagavond 20 september 1974 ontstond een ruzie in een Maastrichts café. Een gast had een minachtende opmerking gemaakt over de vriendin van een andere gast. Een knokpartij volgde. Hierbij werd de gast die de opmerking had gemaakt op zijn rug op een tafel geworpen. De vriend van de beledigde dame pakte vervolgens zijn stiletto en doorploegde daarmee, in de woorden van de officier van justitie, de buik van het slachtoffer als een boer die zijn akker omploegt. Vrijwel al zijn darmen werden doorsneden. Wonder boven wonder overleefde het slachtoffer deze slachtpartij. De Maastrichtse rechtbank veroordeelde de dader tot een gevangenisstraf van twee jaar en zes maanden.
G
eweldplegingen, en zelfs moordaanslagen, zijn niet uitsluitend iets van deze tijd. Het krantenarchief van de Koninklijke Bibliotheek, digitaal te raadplegen via Delpher, biedt een bijzondere inkijk in het geweld dat zich vroeger in Maastricht en omgeving afspeelde. Niet zelden speelden liefde en overspel daarbij een rol. Een messteek in het hoofd Het landbouwersgezin Mourmans-Pasmans woonde op de Cannerweg bij de Sint-Servaasbron. Op vrijdagavond 30 september 1927 werd het gezin opgeschrikt door een luid geroep om hulp. De zestienjarige zoon des huizes kwam strompelend naar het ouderlijk huis. Hij bloedde hevig uit een wond aan zijn voorhoofd. Kort na aankomst zakte hij dood in elkaar. Hij bleek met een mes in het hoofd te zijn gestoken. De achtentwintigjarige ‘G.C.’ werd wegens opzettelijke zware mishandeling veroordeeld tot een gevangenisstraf van tien jaar. Ruzie om een meisje De vijfentwintigjarige Pierre Lassau en de twintigjarige Guillaume Dams bezochten allebei de kermis in Heer. Ze kregen ruzie om een meisje. Pierre mishandelde Guillaume zo zwaar dat deze aan zijn verwondingen bezweek. Zijn schedel bleek te zijn ingetrapt. Volgens zijn overlijdensakte overleed hij op 9 juni 1900 om elf uur ’s ochtends. Hij woonde bij zijn moeder Maria Hubertina Thijssen in de Plankstraat 12. Voor zijn moeder moet het overlijden van haar zoon een ramp zijn geweest.
De Raamstraat in 1962. In een herberg in deze straat schoot Emile Cordonnier zichzelf dood in 1890. Beeld: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, documentnummer 73.239
Nog geen drie weken eerder, op 20 mei, had zij haar echtgenoot, de fabrieksarbeider Henricus Dams, verloren. Op 27 maart 1901 hertrouwde de vierenveertigjarige weduwe Maria Hubertina
47
HISTORIE THE M A D E N IE U W E S TE R
Deze afbeelding werd gegenereerd met ChatGPT
Thijssen met de zeven jaar jongere weduwnaar Johannes Ludovicus Labrouche. Een zelfdoding in de Raamstraat Op maandagochtend 14 april 1890 liep de gepensioneerde Oost-Indische soldaat Emile Cordonnier de herberg van de weduwe Blattner in de Raamstraat binnen. Hij was hier vroeger in de kost geweest. Eenmaal binnen schoot hij met een revolver op twee vrouwen die in de herberg werkzaam waren. Emile schoot mis. Toen de weduwe Blattner naar beneden liep om te kijken wat er aan de hand was, schoot Emile op haar. De kogel raakte haar wang. Vervolgens richtte hij de revolver op zichzelf en schoot in de richting van zijn hart. Een half uur later overleed hij.
Een overspelige vrouw in de Bogaardenstraat Op maandag 25 juni 1934 deed de rechtbank in Maastricht uitspraak in een geruchtmakende zaak. Het betrof de moordaanslag in de Bogaardenstraat op de arbeider Johannes Beckers. Johannes werd daarbij in de kaak geschoten. Voor deze aanslag waren twee personen gearresteerd: Maria Josephina Torenent, de vierendertigjarige echtgenote van Johannes, en haar minnaar, de vijfentwintigjarige muzikant en kapper ‘Joh. A. I.’. De echtgenote werd wegens medeplichtigheid veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en zes maanden. De minnaar kreeg vijf jaar gevangenisstraf. Nog voordat de veroordeling plaatsvond, werd het huwelijk tussen Johannes Beckers en Maria Josephina Torenent door
48
THE M A HISTORIE D DEE N NIE IEU UW WEE SSTE TER R
echtscheiding ontbonden. Op 5 maart 1941, bijna zeven jaar na haar veroordeling, hertrouwde Maria Josephina Torenent. Opvallend is dat zowel haar eerste echtgenoot als haar minnaar jonger waren dan zij. Ook haar tweede echtgenoot was aanzienlijk jonger. Maria Josephina Torenent was tweeënveertig jaar toen zij hertrouwde met de zesentwintigjarige Emile Jean Léon Monfrance. Ook dit huwelijk bleek geen succes te zijn. Bij vonnis van 2 maart 1950 sprak de rechtbank in Maastricht de scheiding van tafel en bed uit. De procedure was aangespannen door Maria Josephina Torenent. Ze overleed in Maastricht op 16 januari 1965. Revolverschoten in de Capucijnenstraat Ook de echtgenote van de achtentwintigjarige ‘K.’ had een verhouding met een andere man, de tweeëndertigjarige ‘P.’. Zij was zelfs bij ‘P.’ gaan wonen in de Capucijnenstraat. ‘K.’ accepteerde dit niet en zocht in april 1932 de confrontatie op. Hij en ‘P.’ kregen een woordenwisseling. ‘K.’ schoot tweemaal met een revolver op ‘P.’ Een van de kogels trof ‘P.’ in de buik. In levensgevaarlijke toestand werd hij overgebracht naar het ziekenhuis Calvariënberg. ‘K.’ werd gearresteerd. Hij had de met meerdere patronen geladen revolver nog bij zich. Messteken in de Tafelstraat Een zekere ‘N.’ stond al een tijdje op ‘vriendschappelijke voet’ met de echtgenote van de mijnwerker ‘L.’, die in de Tafelstraat woonde. In de veronderstelling dat de vrouw alleen thuis was, klopte ‘N.’ op zondagochtend 6 januari 1929 aan bij het huis in de Tafelstraat. Tot zijn grote verrassing deed niet de vrouw open, maar haar echtgenoot ‘L.’. ‘N.’ sloeg op de vlucht. Hij werd echter in de Tafelstraat ingehaald, waar ‘L.’ hem viermaal met een mes stak. Pieterstraters en Raamstraters In 1904 bestonden twee vijandelijke groepen in Maastricht. De ene groep woonde in de Sint Pieterstraat en werd aangeduid als ‘Pieterstraters’; de andere groep woonde in de Raamstraat en stond bekend als ‘Raamstraters’. Op zondagavond 25 september 1904 liep het opnieuw uit de hand.
De Capucijnenstraat in 1916. Hier werden in 1932 revolverschoten gelost omdat een overspelige vrouw bij haar minnaar was gaan wonen. Beeld: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, documentnummer 2867
Pieterstraters en Raamstraters gingen met elkaar op de vuist. De Raamstrater Rassin raakte hierbij levensgevaarlijk gewond toen de Pieterstrater ‘K.’ hem met een mes in de borst stak. Rassin werd onmiddellijk overgebracht naar het ziekenhuis Calvariënberg. De dader werd nog diezelfde nacht opgepakt door de politie.
Tuin-, dier-, bakplezier!
Hotel Inkelshoes In het beschermt dorpsgezicht en Stiltegebied midden in het Geuldal. TERZIETERWEG 12, EPEN
Het adres voor al uw tuin-, dier en bakbenodigdheden Op 2 minuten rijden van Maastricht UMC+ Gratis parkeren Persoonlijk advies
Een Natuur terras waar u de vogels hoort fluiten.
Vogelzang 7a 6229 VM Maastricht(Heugem) 043-3672835 avevemaastricht@aveve.nl Ma-vr: 9.00-18.00u Za: 9.00-17.00u
WWW.INKELSHOES.NL
49
IN TE RV IE W D E N IE U W E S TE R
50
IN TE RV IE W D E N IE U W E S TE R
Marino Keulen uit Lanaken wil meer samenwerking met Maastricht
De burgemeester die zijn inwoners echt kent Meer samenwerking en regelmatiger overleg met Maastricht. Dat is één van de grote ambities van Marino Keulen. Hij is bezig aan zijn derde termijn van zes jaar als gekozen burgemeester van Lanaken. En de welbespraakte Keulen is populairder dan ooit. Met zijn liberale lijst Team Burgemeester behaalde hij bij de verkiezingen in oktober 2024 een absolute meerderheid in de gemeenteraad. DOOR: JEAN VAN HOOF BEELD: LUC HOMMES
M
eer samenwerking en regelmatiger overleg met Maastricht. Dat is één van de grote ambities van Marino Keulen. Hij is bezig aan zijn derde termijn van zes jaar als gekozen burgemeester van Lanaken. En de welbespraakte Keulen is populairder dan ooit. Met zijn liberale lijst Team Burgemeester behaalde hij bij de verkiezingen in oktober 2024 een absolute meerderheid in de gemeenteraad. Lanaken is de gemeente in België met het grootste aantal Nederlandse inwoners: 7200 om precies te zijn, bijna één derde van de totale populatie. Een fors deel daarvan is afkomstig uit Maastricht. Daarnaast werken er 3800 inwoners van Lanaken in Maastricht, vooral in het MUMC+ en aan de universiteit. Van de andere kant volgen 1000 Nederlandse kinderen onderwijs in Lanaken, van kleuter- en lager onderwijs tot de middelbare school. Een kleine 300 studenten uit Maastricht wonen op kamers in Lanaken. ”De verwevenheid van Lanaken en Maastricht is 100 procent. De dagdagelijkse realiteit is dat we niet alleen werken bij elkaar, maar ook inkopen
51
doen, vrije tijd doorbrengen, uit gaan eten en er is natuurlijk het tanktoerisme”, aldus burgemeester Keulen. De band tussen beide gemeenten noemt hij dan ook hecht en goed. Ter illustratie Keulen was begin dit jaar aanwezig bij het muzikaal eerbetoon dat 200 fans volkszanger Frans Theunisz thuis brachten ter gelegenheid van zijn 80e verjaardag. Maar tegelijk constateert Marino Keulen dat er vroeger bestuurlijk meer contact was. Volgens Keulen heeft dat er mee te maken dat er in Maastricht steeds weer nieuwe bestuurders zitten. Vroeger waren dat veel langer dezelfde. ”Bovendien kenden oud-wethouders als Theo Bovens en wijlen Raymond Leenders en zeker ook de onlangs gestopte John Aarts Lanaken en Riemst heel goed. Ze waren ermee vertrouwd. Ik stel vast dat nu wethouders vaak niet van hier afkomstig zijn. Dat is een andere belevingswereld. Ik heb het gevoel dat de behoefte aan samenwerking minder wordt aangevoeld”, zo vindt de burgemeester. En inderdaad is niemand van het huidige college 100 procent Sjeng. Al heeft Maastricht wel voor het eerst met Sabine Kern een Belgische wethouder. Tegelijk wil Marino Keulen er absoluut geen klaagzang van maken en zegt voorstander te zijn van een meer bestendig en frequent contact. “Het zou niet slecht zijn minstens één keer per jaar te overleggen”. Want er zijn genoeg zaken waarop Lanaken en Maastricht in zijn ogen veel meer kunnen samenwerken. Meest actuele is de invoering van het digitale tolvignet van gemiddeld 100 euro dat
IN TE RV IE W D E N IE U W E S TE R
België per 1 mei 2027 wil invoeren. Keulen heeft er geen probleem mee dat buitenlandse automobilisten die via België naar de zon rijden of vrachtwagens die naar de havens in Noord-Frankrijk gaan, die tol moeten gaan betalen. Maar voor het grensverkeer in de Euregio wil hij een uitzondering vanwege de enorme onderlinge verwevenheid. ”Ik zou graag samen met Maastricht en andere grensgemeenten in Brussel aan de bel trekken en pleiten voor een specifieke regeling voor het grensgebied. In Brussel leeft nog vaak het idee dat dat een kilometerslang niemandsland is waar criminelen en ongure types zich ophouden. Er is totaal geen notie van de realiteit”, zo de burgemeester van Lanaken. Hij benadrukt ook dat Lanaken de enige Belgische gemeente is met een stad van de grootte van Maastricht als naaste buur. In reactie op het argument van de Vlaamse minister Ben Weyts dat als de grens voor het tolvignet wordt opgeschoven voor de grensregio, er zo weer een nieuwe grens ontstaat waarover dan weer discussie is ,verwijst Keulen naar een Frans spreekwoord : “Des excuses inventées pour pouvoir s’en servir”. Dat wil zeggen excuses bedacht om je ervan te kunnen bedienen. Overigens verwacht Keulen wel gerechtelijke procedures bij het Europese Hof over het tolvignet al zal Lanaken die niet zelf gaan voeren. Maar ook op het gebied van veiligheid, onderwijs en verkeer hebben Lanaken en Maastricht gedeelde uitdagingen, zo Marino Keulen. Probleemgevallen hier, zijn vaak dezelfde als die van de politie in Maastricht. In Lanaken zorgen twee tot drie groepen jongeren voor overlast middels intimidatie, dealen van drugs en af en toe geweld.”Een aantal komt uit Maastricht, de meesten uit Lanaken maar soms met Maastrichtse roots. We treden daar onder meer met een harde aanpak en via camera’s tegen op. Maar meer samenwerking met Maastricht helpt ons ook vooruit. Want veiligheid is de levensverzekering van de gewone man”.
52
IN TE RV IE W D E N IE U W E S TE R
Van de 1000 Maastrichtse kinderen in het Lanakense onderwijs hebben sommigen serieuze problemen, ook thuis. Daarom heeft Lanaken al herhaaldelijk aangedrongen op data-uitwisseling om tot een gezamenlijke aanpak te komen. “Maar dat loopt zeer vierkant. Terwijl contactpersonen al een hele stap vooruit zouden zijn”, zo de burgemeester. Een grote wens van Lanaken is de aanleg van een randweg rond Smeermaas. Nu passeren dagelijks zo’n 22.000 voertuigen de grens in beide richtingen. De randweg moet een oplossing bieden voor dat te drukke en dikwijls ook zware verkeer dwars door Smeermaas. Keulen : “Ik ben me bewust dat 60 procent van de weg op Maastrichts grondgebied zou komen te liggen. We zijn dan ook bereid om mee te betalen. Want ze ontlast de twee doorgaande wegen in Smeermaas. Tegelijk zorgt het ook voor het verleggen van verkeer vanuit Maastricht. Hetzelfde idee eigenlijk als met de weg langs de Belvedère. Al ben ik me ervan bewust dat stikstof een wurgkoord is dat alle openbare werken in Nederland zwaar hypothekeert”. Het al dan niet afbreken van de monumentale spoorbrug over de Maas is een twistpunt tussen Maastricht en Lanaken. Maastricht is voor de sloop onder meer omdat er dan grote containerschepen over de rivier kunnen varen en de waterveiligheid toeneemt omdat het waterpeil 3 tot 5 centimeter zakt. Maastricht omarmt dan ook een nieuwe fiets- en voetgangersbrug op die plek. Lanaken wil de spoorbrug behouden omdat ze onmisbaar is voor het opnieuw opstarten van spoorlijn 20 tussen Hasselt en Maastricht. Die is aan Vlaamse zijde weer in het vizier gekomen na het afblazen van de sneltram tussen de twee Limburgse hoofdsteden. En ook het alternatief van een trambus op een vrije baan hangt aan een zijden draadje. ”Ik betreur het nog steeds dat er een streep is gezet door de sneltram. Wat spoorlijn 20 betreft is het zaak dat aan Belgische kant snel duidelijkheid wordt gegeven.
Zeker nu de Nederlandse staatssecretaris Annet Bertram zich coulant heeft opgesteld en toegezegd in afwachting daarvan een besluit over de spoorbrug even te parkeren”, aldus Keulen. “Grijp die kans en kom met een concrete datum en kosten. Stop met pappen en nathouden”.
Ik ben graag onder de mensen Nog even terug naar de populariteit van Marino Keulen, die overigens ook tot medio 2024 bijna 30 jaar in het Vlaams Parlement zat en daarvan zes jaar Vlaams minister was en momenteel ook lid is van provinciale staten van Belgisch-Limburg. “Ik ken bijna iedereen in Lanaken met naam en voornaam, inclusief die van de kleinkinderen”, zei hij begin vorig jaar in een interview met Het Belang van Limburg. Glimlachend vertelt hij inderdaad een typisch Belgische drukke aanwezigheidspolitiek te verzorgen. ”Ik ben graag onder de mensen. Er zijn weinig weekends met minder dan zes activiteiten. Mijn DNA is burgervader zijn, niet bang te zijn om op te treden en soms ook nee te zeggen. Maar wel altijd een luisterend oor hebben. En tegelijk heel mooie dingen realiseren voor Lanaken. Ik heb nog altijd heel veel goesting in het burgemeesterschap”.
PUZZE L D E N IE U W E S TE R
Sudoku
Letterbox
Vul de lege cellen in met de cijfers 1 tot 9, zodat elk cijfer slechts éénmaal voorkomt in een kolom, in een rij en in elk blok van 3x3 cellen.
Streep alle letters door die meer dan éénmaal voorkomen. Met de overblijvende letters vorm je het antwoord.
6
2
9
8 1
7
1
5
3 2
3
6
1
2
7
4
3 5
6 1
7 5
4
1 4
C
5
1
4
8 2
1
9
G
Z
L
Z
P W S
N
O
V P
J
E
F
U
I
F
H
A
B
C W
R
U
K
D
B
N
G
V
S
J
K
T
Oplossing:
Zweeds raadsel BALSPEL MET STICK
GLADDE VIS
RONDTREKKERS
BEKER
RUSTIGE PERIODE
T
1
2
3
4
5
6
7
WERPSPEL STEKEL
GRAVURE JURK UITROEP BERUSTING DAAR
FRISDRANK
GETREITER
DEENSE MUNT
KRACHTIG VERZOEK
KRINGLOOP
DIERENHUID
PUNT
ONDERGROND
RUIKER
NIET SCHOON
GROEP BOMEN
DEFTIG
BOEKENPLEK AANKOOPBEWIJS
TURNLES
BELGIË
FEDERATIE
VLIEGENWERING
HERHALEN
TREINBEDRIJF
GELUIDSMAAT
EDELGAS
DRAAIT MUZIEK
HUIDREINIGING
WEGKANT
55
8