Eet stoor nissen Als (niet) eten je leven beheerst
Alles over eetstoornissen • Een website vol informatie, handige tips en getuigenissen www.eetstoornissen.be • Vereniging Anorexia Nervosa & Boulimia Nervosa in het inloophuis ben je welkom elke woensdag van 14 tot 18 uur Blijde Inkomstraat 113, Leuven tel. 016 89 89 89 www.anbn.be
• Eet jij gezond? www.gezondheidstest.be • Jouw voedingsdriehoek www.mijndriehoek.be • Awel, luistert naar kinderen en jongeren tel. 102 of www.awel.be
Een uitgave van De Ambrassade, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel
Eet stoor nissen
Als (niet) eten je leven beheerst Maak je je wel eens zorgen over eten? Denk je dat jouw probleem niet erg is? Of weet je eigenlijk wel dat je een eetstoornis hebt, maar wil je er niets aan doen? Een eetstoornis kan ernstige gevolgen hebben. Als je twijfelt, zoek je best hulp. Praat erover met je huisarts of een vertrouwenspersoon.
Wat is anorexia nervosa? Een gemakkelijkere term is ‘magerzucht’: je onderdrukt je eetlust, omdat je tegen elke prijs mager wil blijven. Als je aan anorexia lijdt, zal je: • Bang zijn om dik te worden • Proberen niet aan te komen • Te weinig eten • Jezelf als dik zien, ook als anderen zeggen dat je mager bent Maar soms ook: • Teveel willen bewegen • Laxeermiddelen gebruiken • Opzettelijk braken • Liegen over eten of gewicht • Je menstruatie niet meer krijgen • Een lijstje hebben van dingen die je niet meer eet • Niet met vrienden afspreken omdat je dan zou moeten eten
Wat is het verschil tussen gezond ‘op je lijn letten’ en anorexia? Het is belangrijk om genoeg te bewegen en gezond te eten. Teveel suiker en vet eten is niet gezond, maar te weinig suiker en vet ook niet. Teveel eten is niet gezond, maar te weinig eten ook niet. Te weinig bewegen is niet gezond, maar teveel bewegen ook niet. Zoals je ziet is het niet altijd duidelijk. Hoeveel puntjes op de linkerbladzijde herken je? Zijn dat er twee of meer? Dan is het goed om hulp te zoeken. Praten helpt! Dan sta je er niet alleen voor.
Wat is boulimia nervosa? Boulimia is veel meer dan teveel eten of vraatzucht. Het zijn regelmatige aanvallen van eetbuien. Als je boulimia nervosa hebt, dan: • heb je minstens één keer per week een eetbui: Je eet meer dan normaal in korte tijd Je hebt het gevoel dat je moet eten of dat je niet kan stoppen • doe je je best om niet aan te komen: Je sport veel Je gebruikt laxeermiddelen Je braakt Je slaat maaltijden over • vind je je uiterlijk heel belangrijk Sommige patiënten: • eten stiekem of verstoppen eten • liegen over eten of hun gewicht • spreken niet met vrienden af, omdat ze dan moeten eten.
Heb je boulimia als je wel eens te veel eet? Soms heb je zin in iets lekkers. Dan eet je meer dan gezond is. Als dat heel af en toe gebeurt, is dat niet erg. Geniet je van het eten? Kan je stoppen wanneer je wil? Bekijk het lijstje op de linker bladzijde. Herken je twee of meer puntjes? Praat er dan over. Praten helpt! Dan sta je er niet alleen voor.
Herken je wel de eetbuien, maar de rest niet? Misschien heb je dan een eetbuistoornis. Je hebt wel eetbuien, maar je doet niets om te vermijden dat je bijkomt. Na een tijdje ga je daardoor teveel wegen. Er zijn nog veel andere eetstoornissen. En een eetstoornis is bij iedereen anders. Als (niet) eten belangrijker is dan het moet zijn, is het altijd een goed idee om met iemand te praten.
Is het mijn schuld? Een eetstoornis is nooit jouw schuld. Meestal zijn er verschillende oorzaken: •
Biologisch: misschien zit het in de familie, of ben jij kwetsbaar voor eetstoornissen, zoals iemand anders dat is voor kanker. Dat je lichaam in de puberteit verandert, kan ook moeilijk zijn.
“Een eetstoornis heeft meestal verschillende oorzaken”
•
Psychisch: misschien ben je perfectionistisch, heb je te weinig zelfvertrouwen, heb je faalangst of een andere eigenschap die je gevoelig maakt voor eetstoornissen.
•
Sociaal: misschien heb je iets erg meegemaakt, heb je het gevoel er niet bij te horen, zeggen mensen gemene dingen, krijg je opmerkingen over je uiterlijk of je gewicht,…
Waarom voel je je zo slecht met anorexia of boulimia? Een eetstoornis is niet gezond voor je lichaam. Misschien voel je je niet zo slecht, maar herken je wel dingen uit het volgend lijstje: • • • • • • • • • • • •
Menstruatieklachten Keelpijn of heesheid Vaker gaatjes in je tanden Koud hebben Buikpijn, misselijk zijn, brandend maagzuur Flauwte, duizelig zijn Hartkloppingen of ademnood Wondjes op vingers en handen Futloos of broos haar Slaapproblemen, er moe uit zien Je niet meer kunnen concentreren Spierpijn of spierkrampen
Heeft het ook effect op je geest? Niet alleen je lichaam heeft last van een eetstoornis. Je kan ook: • je eenzaam voelen • angst- of paniekaanvallen hebben • prikkelbaar zijn • vaak ruzie maken • het gevoel hebben dat je de controle kwijt bent • het gevoel hebben dat het nooit goed genoeg is • je rusteloos voelen, moeten bewegen, ook als het niet meer fijn is • geen interesse meer hebben in leuke dingen
“Soms voelt het alsof een eetstoornis je beste vriend is. Maar een eetstoornis is niet eerlijk. Hij belooft je geluk, maar maakt je nog ongelukkiger. Zo’n vriend ben je beter kwijt!”
Wat zijn de gevolgen van anorexia en boulimia? De gevolgen kunnen ernstig zijn. Te weinig eten kan ervoor zorgen dat je trager groeit, je menstruatie niet meer krijgt, je botten makkelijker breken, je je vaak flauw voelt of zelfs flauwvalt. Braken of laxeren kan zorgen voor een tekort aan elektrolyten. Dat is gevaarlijk voor je hartritme, nieren en lever. Het kan ook zorgen voor een verstoring van de vochtbalans, aantasting van de slokdarm, keel en gebit en een slechte spijsvertering. Het is zelfs mogelijk dat je overlijdt aan de gevolgen van een eetstoornis. Moet je nu panikeren? Nee, panikeren is nooit een goed idee. Maar neem het wel ernstig. Hoe sneller je hulp zoekt, hoe beter!
Bij wie kan je terecht met een eetstoornis? We kunnen het niet vaak genoeg herhalen: praten helpt! Vertel het aan je huisarts, je ouders of vrienden. Of loop langs bij het CLB of de vertrouwensleerkracht op jouw school. Ook in het JAC kan je terecht. Misschien vind je dat nu nog te eng? Je kan ook een mail of een brief schrijven. Of zoek lotgenoten via fora op het internet. Let er wel op dat de anderen je stimuleren om te genezen. Goeie fora zijn die van ANBN of www.proud2bme.nl. Misschien vind je het heel moeilijk om iemand in vertrouwen te nemen. Je hoeft je niet te schamen. Het is juist moedig als je de eerste stap zet. Een eetstoornis is niet in je eentje op te lossen. Praten toont aan dat je goed voor jezelf wil zorgen en dat je wil leven zonder de lasten van een eetstoornis.
Welke behandelingen zijn er voor boulimia en anorexia? Het doel van elke behandeling is een gezond gewicht en een evenwichtig eetpatroon. Daarnaast is het ook belangrijk om iets te doen met hoe je je voelt of wat je hebt meegemaakt. Geen enkele behandeling is dezelfde, omdat de achtergrond en de oorzaken van een eetstoornis verschillen van persoon tot persoon. Soms kan het helpen om met een psycholoog of gespecialiseerde diĂŤtist(e) te praten. Soms heb je een ziekenhuisopname nodig. Hoe je therapie er uit zal zien, bepaal je samen met je begeleider: met individuele gesprekken, groepstherapie of gezinstherapie. Een behandeling van een eetstoornis vraagt tijd. Dat betekent dat het soms goed gaat, maar dat er ook moeilijke periodes zijn. Om die te overwinnen is het belangrijk dat je weet bij wie je kan aankloppen.
Wat doe je als iemand in je omgeving een eetstoornis heeft? • Heb je vermoedens of duidelijke signalen? Let op het eetpatroon en luister naar hoe die persoon denkt over een normaal gewicht of de ideale maten. • Zeg heel eerlijk maar rustig wat je opvalt. Laat horen dat je je zorgen maakt. Bied je hulp aan en nodig hem of haar uit om er in eerste plaats al over te praten. • Let op: je bent geen agent. Dwing niemand om te eten, of te stoppen met eten. Bespioneer hem of haar niet voortdurend. Zo bouw je geen vertrouwensband en het zal een tegenovergesteld effect krijgen. • Spreek samen af voor activiteiten die niets met eten te maken hebben. Houd contact, stuur een sms of een mail, laat regelmatig iets van je horen. Je creëert een band en geeft het gevoel dat je hem of haar niet uitsluit. Dat is belangrijk. • Je bent geen therapeut, maar wel een vriend, familielid of collega. Gedraag je dus niet als een therapeut, maar probeer op je persoonlijke manier te helpen en steun te bieden tijdens de behandeling.
met steun van:
Deze folder kwam tot stand met de medewerking van de Vereniging Anorexia Nervosa Boulimia Nervosa.
Samen op weg naar herstel bij eetstoornissen. www.anbn.be
Folders bestellen? Surf naar www.ambrassade.be
Najaar 2015: V.U. Eva Vereecke, Leopoldstraat 25, 1000 Brussel
Dit is een folder van Jongerengids. Jongerengids is de snelste weg naar betrouwbare informatie. Voor een antwoord op al jouw vragen, surf naar www.jongerengids.be.