T EC H N I E K M A A K T J E W E R E L D
DE INGENIEUR nummer 12 | jaargang 130 | december 2018
Het beste van 2019 Deze innovaties gaan de wereld veranderen
DAG VAN DE INGENIEUR
WOENSDAG 19MAART MAART2019 2019 MAANDAG 18 Met de de uitreiking uitreiking van van de de Prins Prins Friso Friso Ingenieursprijs Ingenieursprijs Met aan de de Ingenieur Ingenieur van van het het Jaar Jaar wil wil het het Koninklijk Koninklijk aan Instituut Van Van Ingenieurs Ingenieurs (KIVI) (KIVI) excellente excellente Instituut ingenieurs en en hun hun werk werk voor voor het het voetlicht voetlicht ingenieurs brengen. brengen. Kijk voor voor de de criteria criteria en en verdere verdere informatie informatie op: op: Kijk www.kivi.nl/dagvandeingenieur www.kivi.nl/dagvandeingenieur Het indienen indienen van van nominaties nominaties voor voor de de Ingenieur Ingenieur Het van het het Jaar Jaar kan kan tot tot en en met met 21 21 december december 2018. 2018. van De winnaar winnaar wordt wordt tijdens tijdens de de Dag Dag van van de de Ingenieur Ingenieur De op 19 18 maart maart 2019 2019 bekendgemaakt. bekendgemaakt. op
met medewerking van:
NOMINEER JOUW FAVORIET VOOR:
DE PRINS FRISO INGENIEURSPRIJS INGENIEUR VAN HET JAAR 2019
@dagvandeingenieur #dvdi2019
foto Volvo
12 HET BESTE VAN 2019 Waar tv-programma’s, websites en andere tijdschriften deze tijd van het jaar massaal terugblikken, richt De Ingenieur zich juist op de toekomst: welke technologische doorbraken mogen we komend jaar verwachten? En van welke trends maken ze deel uit?
27 FOPCHAIN Steeds meer projecten maken gebruik van afgeschermde block chains. Maar die missen net de eigenschappen die blockchains zo waardevol maken.
34 DIGITALE SCHANDPAAL Een onhandige opmerking of belastend filmpje kan ervoor zorgen dat je online wordt overspoeld met hatelijke reacties, soms met grote gevolgen. Wat is daartegen te doen?
48 VERNUFTIGE VINDINGEN Vijf ingenieursbureaus presenteren hun meest bijzondere projecten om de Vernufteling 2019 te winnen. Lezers van dit tijdschrift kunnen stemmen op hun favoriet.
Geknipt Punt Focus Giesen Het beste van 2019 Möring Afgeschermde blockchains To do Ondergrondse waterkracht Online schandpaal Quote Podium Inbox Eureka Rolf zag een ding Nominaties Vernufteling Aldus Media Voorwaarts Kopstuk Het nieuwe werken Passie
T EC H N I E K M A A K T J E W E R E L D
DE INGENIEUR nummer 12 | jaargang 130 | december 2018
Lees het laatste technieknieuws op www.deingenieur.nl facebook.com/deingenieur.nl @de_ingenieur
Het beste van 2019 Deze innovaties gaan de wereld veranderen
42 SLAAPSENSOR Een kleine sensor op het voorhoofd biedt een simpele en snelle manier om je slaap gedrag vast te leggen. Ook in Eureka: een waterbesparend opzetstuk voor kranen, een persoonlijk miniklimaatsysteem voor kantoren en meer.
illustratie Pepijn Barnard
EUREKA
jaargang 130 nummer 12 december 2018
Op zijn 86e promoveerde Jan Huynen op een ondergrondse waterkrachtcentrale. ‘Dat gepraat over leeftijd vind ik etiketten plakken. Leeftijd is irrelevant.’
illustratie Peter Welleman
INHOUD
31 LAATBLOEIER
2 3 4 5 12 26 27 30 31 34 38 41 41 42 47 48 52 54 58 60 62 64