T EC H N I E K M A A K T J E W E R E L D
DE INGENIEUR nummer 2 | jaargang 130 | februari 2018
Het voedsel van de toekomst • Op maat gemaakt • Duurzaam geproduceerd • Zonder verspilling
Wat gaan we eten?
PRINS FRISO INGENIEURSPRIJS BRENG TOT EN MET 18 MAART JOUW STEM UIT De kandidaten voor de PRINS FRISO INGENIEURSPRIJS ir.ing. Sander den Blanken RO
dr.ir. Jan Klok
dr.eng. Nima Tolou
Directeur Arup B.V.
Principal Technologist Paqell B.V.
Universitair Docent TU Delft
Je kunt vanaf 19 februari je stem uitbrengen via: www.kivi.nl/stem.nu
met medewerking van:
@PrinsFrisoPrijs #pfip2018
foto Bart van Overbeeke/TNO
12 TOEKOMSTVOEDSEL Onze voedselproductie is inefficiënt, we eten niet wat we zouden moeten eten en er wordt flink wat verspild. 3D-printers, chipkaarten, kweekcontainers en andere technologieën kunnen helpen die problemen aan te pakken.
24 OLYMPISCH VISITEKAARTJE Robots en 5G: daarmee wil Zuid-Korea zichzelf als techniek land profileren tijdens de Olympische Winterspelen in Pyeongchang.
34 CHEMIE OP WIND De chemische industrie moet meer duurzame energie gaan gebruiken. Nu windenergie goedkoper wordt, komt dat ideaal eindelijk binnen bereik.
48 REGENREGELING We krijgen steeds meer hoosbuien op ons dak, en dus steeds meer wateroverlast. Wat kunnen gemeenten daartegen ondernemen? En hoe zinnig is de stresstest die ze nu moeten doen?
T EC H N I E K M A A K T J E W E R E L D
DE INGENIEUR nummer 2 | jaargang 130 | februari 2018
Het voedsel van de toekomst
Lees het laatste technieknieuws op www.deingenieur.nl facebook.com/deingenieur.nl @de_ingenieur DeIngenieur
• Op maat gemaakt • Duurzaam geproduceerd • Zonder verspilling
Wat gaan we eten?
42 HEUPAIRBAG Beter voorkomen dan genezen: dat is het idee achter een nieuwe airbag die vallende ouderen moet beschermen tegen een gebroken heup. Ook in Eureka: een hoofdband die ervoor zorgt dat de drager genoeg slaap krijgt, een overdekte scooter, een injectiespuit zonder naald en meer.
Voedsel-3D-printer van TNO. foto TNO, bewerking Mieke Roth
EUREKA
jaargang 130 nummer 2 februari 2018
Pulsvissen ligt enorm onder vuur. Hoe slecht is het nu echt om met stroomstootjes vis te vangen? En wat zijn de alternatieven?
illustratie Peter Welleman
INHOUD
28 NIET IN DE HAAK
2 Geknipt 3 Punt 4 Focus 5 Giesen 12 Voedseltechnologie 20 Möring 21 Tafelmodel synchrotron 24 Winterspelen Zuid-Korea 28 Pulsvissen 30 Ingenieur van het jaar 33 To do 34 Voltachem 38 Quote 41 Podium 41 To do 42 Eureka 47 Rolf zag een ding 48 Wateroverlast 54 Media 58 Voorwaarts 60 Kopstuk 62 Het nieuwe werken 64 Passie