PM magazine nr.06

VERLOOP: oorzaken en oplossingen

Röntgenopnamen indiceren

FIETS VAN DE ZAAK de (on-)mogelijkheden

Vakblad voor praktijkmanagers in de mondzorg

No06 maart 2023

Zelf doen of uitbesteden?

Hét Event voor de praktijkmanager

Miele Experience Center Vianen 14 april 2023 2

Kies 3 workshops gedurende de dag!

Vooruit in je vak!

Op het platform praktijkmanager zetten we wekelijks artikelen neer, maar we zien ook dat de online interactie en kennisuitwisseling tussen praktijkmanagers onderling daar flink toeneemt.

Dat is goed om te zien! We zijn er immers om elkaar te helpen en vooruit te brengen in het vak.

Daarom hebben we ook weer een nieuwe editie van PM Magazine gemaakt. Met het oog op duurzaamheid deze keer niet gedrukt, maar als digitaal nummer. Uiteraard wel met net zoveel interessante informatie als jullie van ons gewend zijn!

In dit eerste ‘digitale’ nummer gaan we in op het verloop in de praktijk en hoe je dat preventief tegen kunt gaan. Waarbij het volgens Hero Abdulla belangrijk is om te investeren in je medewerkers. Janet Besten sluit daarop aan met hoe je je kunt onderscheiden van andere werkgevers. Bijvoorbeeld door een (elektrische) fiets te faciliteren. Wat zijn de diverse mogelijkheden?

Jeroen Wolbers heeft een artikel geschreven over hoe je gezondheidsproblemen bij behandelaar en patiënt voorkomt door schoon water in de praktijk.

En wat besteed je als praktijkmanager uit en welke taken houd je in eigen beheer? Marenka gaat hier

De kennisuitwisseling tussen praktijkmanagers neemt onderling flink toe.

We zijn er immers om elkaar te helpen en vooruit te brengen in het vak.

uitgebreid op in. Ook Paul van der Stelt heeft weer een bijdrage over radiologie. Deze keer behandelt hij wie welke röntgenopnamen mag indiceren. Verder weer de vaste column van Renate, een bijdrage van Martine over complimentjes geven en de vaste rubriek ‘Mag ik je wat vragen’. Deze keer met Ellen Ineke.

Veel leesplezier!

Ilko Alink en Lies Ligtvoet

3

Ilko Alink en Lies Ligtvoet

Redactieadres Postbus 62, 7437 ZH Bathmen Contact: Ilko Alink, ilko@dentista-magazine.nl

Aan dit nummer werkten mee Hero Abdulla, Janet Besten, Marenka Franke, Ellen Ineke, Martine Annink, Renate Faulhaber, Jeroen Wolbers en Paul van der Stelt.

Vormgeving Laura van Leijenhorst

Adreswijzigingen Per e-mail: pm@dentalbestpractice.nl

Inhoudsopgave

Redactie

05 Hero Abdulla Verloop; oorzaken en oplossingen

Vermeld zowel je oude als nieuwe adres.

Adverteren en marketing Concetta Scibona, pm@dentalbestpractice.nl, Ilko Alink, ilko@dentista-magazine.nl

Volg ons ook op Facebook en Instagram @Praktijkmanager_magazine

Copyright © 2023 Dental Best Practice. Niets in deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van Dental Best Practice of andere auteursrechthebbenden.

Dental Best Practice kan geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de juistheid en volledigheid van alle in deze uitgave opgenomen teksten en beelden.

21 Renate Faulhaber Kan jij ook wel een opkikker gebruiken?

19 Martine Annink Geef eens een complimentje

5

“People don’t leave bad jobs, they leave bad bosses” Verloop; oorzaken en oplossingen

11 Fiets van de zaak

de (on) mogelijkheden

14 Z elf doen of uitbesteden?

16 M ag ik je wat vragen?

Ellen Ineke

19 G eef eens een complimentje!

21 Column Renate Faulhaber

23 Schoon water in de praktijk 26 Wie mogen er welke röntgenopnamen indiceren?

11 Janet Besten Fiets van de zaak; de (on)mogelijkheden

4

Verloop: oorzaken en oplossingen

“People don’t leave bad jobs, they leave bad bosses”

De (mond)zorg kampt al jaren met grote personeelstekor-

kers/ opdrachtnemers dit te wijten kan zijn aan de directe

ten. Hoewel de coronacrisis een flinke duit in het zakje heeft

leidinggevende.

gedaan, is het personeelstekort verre van nieuw. Als (directe) leidinggevende is het daarom cruciaal om ongewenst verloop

Leidinggeven is zeker niet makkelijk en vraagt continue

van medewerkers te beperken door hier (blijvend) in te inves-

inspanning van je. Daarnaast heb je als leidinggevende ook

teren en medewerkers betrokken te houden. In dit artikel lees

de taak om al je medewerkers zodanig te faciliteren dat zij

je meer over verloop, mogelijke oorzaken en hoe je dit preven-

hun werk goed uit kunnen voeren.

tief tegen kunt gaan.

Verloop en kosten

Als donderslag bij heldere hemel zegt een van je medewerkers

Concrete cijfers over verloop binnen tandartspraktijken zijn

ineens op, of heeft je meest betrokken medewerker ineens

er niet. Praktijken staan niet te springen om dit te delen met

een negatieve instelling ontwikkeld. Vervelende situaties die

de buitenwereld. Wel zien en horen we steeds vaker via-via,

je als leidinggevende niet aan hebt zien komen en waar je

op sociale media of via berichten van recruiters dat erva-

voor je gevoel ineens mee geconfronteerd wordt. Deze situ-

ren medewerkers op zoek zijn naar een nieuwe baan. Lang

aties gebeuren vaak helaas niet ‘ineens’ wat betekent dat je

openstaande vacatures laten zien dat het niet makkelijk is

als leidinggevende de signalen niet (tijdig) opgepikt hebt, of

om snel een geschikte kandidaat te vinden. Verloop kost de

erger nog, genegeerd hebt.

organisatie geld.

Een veelvoorkomende kreet is “People don’t leave bad jobs

De kosten voor verloop zijn niet alleen de mogelijke recruit-

they leave bad bosses”. Uit een Amerikaanse studie van Gallup

mentfee die om de hoek komt kijken. Denk namelijk ook aan

(2015) blijkt dat 50% procent van de medewerkers op een

de kosten die je als manager kwijt ben in het opstellen van

bepaald moment in zijn of haar carrière opstapt vanwege

een vacature, de sollicitatiegesprekken, het tijdelijk opvangen

een leidinggevende. Dat betekent dat bij 1 op de 2 medewer-

door andere collega’s, het inwerken van de nieuwe medewer-

5

ker etcetera. En het allerbelangrijkste, menselijk kapitaal dat je verliest. De kennis, ervaring die je verliest als een medewerker weg gaat.

Gezien de kosten die verloop met zich meebrengt is het belangrijk hier inzicht in te hebben. Denk hierbij aan kosten zoals het extra inzetten van medewerkers, afhandelen van administratie, vacatures maken en uitzetten, sollicitatiegesprekken en het inwerken van nieuwe medewerkers.

Het grootste verlies bij verloop zit in het menselijk kapitaal zoals kennis, competenties en ervaring. Dit komt tot uiting in kwantificeerbare variabelen zoals productiviteit, capaciteit en omzet die niet meer beschikbaar zijn. In sommige gevallen kunnen bepaalde taken zelfs stil komen te liggen.

Het berekenen van personeelsverloop doe je door het aantal uitgestroomde medewerkers te delen door het totaal aantal medewerkers, inclusief de vertrokken medewerkers. Verloop van +-10% kan als gezond worden gezien.

Als je wilt dat de praktijk goed loopt en de patiënten positief zijn, dan is investeren in je medewerkers van groot belang.

Weten wat er speelt en waar ze tegenaan lopen. Op deze manier kun je onvrede in een vroeg stadium al tackelen. Als

lijke wanneer dit te lang aanhoudt. Door deze druk kan het

leidinggevende ben je verantwoordelijk voor de medewerkers.

managementteam geneigd zijn om snel een sollicitant aan

Jouw gedrag zorgt ervoor dat het gedrag van de medewer-

te nemen, wat niet altijd de beste keuze is. Door het tekort

kers leidt tot de resultaten die jij graag wilt zien.

aan bekwaam personeel, schaarste onder behandelaars en

Soorten verloop

de grote concurrentie is het, zeker nu, voor een praktijk van groot belang om personeel te behouden. Als leidinggevende

Verloop is een natuurlijk proces binnen organisaties.

streef je naar minimalisering van verloop en bevorder je waar

Gewenst verloop kan een gezonde werking hebben

mogelijk de instroom.

doordat de starheid en tunnelvisie afzwakt, een onvoldoende presterende medewerker de organisatie verlaat en omdat

Waar kan ik beginnen?

nieuwe medewerkers ook nieuwe inzichten kunnen bieden.

Helaas is het niet altijd te vermijden dat medewerkers weg-

Verloop kan dus gezond zijn als dit rond de 10% zit en als dit

gaan. Breng duidelijk in kaart wat de verloopcijfers zijn en

niet te onverwacht is en als er relatief weinig unieke compe-

maak hier onderscheid tussen gewenst en ongewenst ver-

tenties, kennis en ervaring verloren gaat. Anders wordt dit

loop. Probeer middels een exitgesprek precies in kaart te

ongewenst verloop.

brengen waarom iemand weggaat en wat eventuele concurrenten bieden. Medewerkers die weggaan zijn vaak open en

6

Ongewenst verloop heeft negatieve gevolgen voor de prak-

eerlijk over wat de oorzaak is en wat de praktijk zou kunnen

tijk. Een (tijdelijk) tekort aan medewerkers leidt tot een hogere

doen om dit te veranderen. Het zijn concrete dingen waar je

werkdruk bij zowel andere medewerkers als het management

direct al mee aan de slag kunt. Andere belangrijke zaken die

met als mogelijk risico demotivatie, ziekteverzuim en derge-

kunnen voorkomen dat je de juiste mensen kwijtraakt:

1. Beleid personeelszaken formuleren en uitvoeren

ties goed in kaart. Weet wat voor cultuur er heerst binnen de

Om de juiste medewerkers aan te nemen en te behouden, is

praktijk. Hierdoor weet je precies wat je zoekt en wie er wel

het van groot belang een praktisch en passend personeels-

of niet binnen de praktijk zou passen. Beslissingen die onder

beleid te hebben. Dit begint met het in kaart brengen van de

druk genomen worden om snel een bepaalde functie te ver-

doelstellingen van de praktijk. Deze kunnen te maken heb-

vullen, kunnen ervoor zorgen dat de verkeerde persoon aan-

ben met de productiviteit, kostenreductie, groei, specialisa-

genomen wordt. Verwachtingen zijn onduidelijk waardoor dit

ties, nieuwe technieken, soort en/of aantal nieuwe patiënten

op termijn een garantie is voor een ontevreden medewerker

en de te behalen omzet. Wat wil je als praktijk bereiken? De

en/of werkgever. Zorg dat in je personeelsbeleid de functies

medewerkers zijn de belangrijkste middelen om deze doelen

en competenties duidelijk in kaart hebt en ken de sterktes en

te kunnen bereiken. Wat zijn de verschillende functies, werk-

zwaktes van alle medewerkers, zodat je sneller en effectiever

zaamheden, taken en verantwoordelijkheden? Welke kennis,

kan schakelen bij vertrek. Het maken van een keuze wordt

vaardigheden en competenties zijn er beschikbaar en welke

hiermee vergemakkelijkt en daar kun je op lange termijn de

zijn er nodig om de gestelde doelen te realiseren? Stel op

vruchten van plukken.

basis hiervan per functie een competentie-profiel op zodat men weet wat er van hem/haar wordt verwacht.

3. Respectvolle relaties Het hebben van en bouwen aan respectvolle relaties met je

2. Werk aan je werving & selectie

medewerkers is het allerbelangrijkste. Je hoeft absoluut geen

Het behouden van medewerkers begint in eerste instantie al

beste vrienden met elkaar te worden, maar waardeer en res-

met het aannemen van de geschikte persoon. Maak voor je

pecteer elkaar. Als werkgever heb je hier een voorbeeldfunctie

vacature een functieprofiel en breng de nodige competen-

in. Spreek verwachtingen duidelijk uit voor elke functie. Wees

7

open en duidelijk in de communicatie

door waardeer je het meer als het wel

verbeterde interne communicatie heeft

en betrek de medewerker(s) in besluit-

goed en gestroomlijnd gaat. Denk aan

positief effect op absentie, verloop, moti-

vormingen die voor hen van invloed zijn.

overwerken, extra bijspringen, gaten in

vatie, betrokkenheid en betere presta-

Zorg voor een positieve en professio-

de agenda opgevuld hebben, nieuwe

ties van de medewerkers. Dit zorgt uit-

nele omgeving waar sociale veiligheid

ideeën inbrengen, assertief zijn, colle-

eindelijk voor meer productiviteit en het

en vertrouwen op 1 staan.

ga’s ongevraagd helpen, lastige situa-

(nog) beter functioneren van de praktijk.

ties oplossen en dergelijke. Je creëert 4. Arbeidvoorwaarden & ontwikkel-

zo een positieve werksfeer waar men

7. Tevredenheidsonderzoeken

mogelijkheden

zich gerespecteerd, erkend, gewild en

Meten is weten! Zorg dat je regelmatig

Bied mogelijkheden om kennis te verga-

gemotiveerd voelt. Dit kost je niks!

een werknemerstevredenheidsonder-

ren en over te dragen. Luister en vraag

zoek doet. Doe dit eens per jaar, of eens

waar de behoeftes liggen. Welke moge-

6. Open communicatie

per twee jaar zodat je weet wat er speelt

lijkheden biedt de praktijk voor verdere

Interne communicatie is één van de

en tijdig kunt ingrijpen. Uit patiënttevre-

persoonlijke of zakelijke ontwikkeling?

belangrijkste factoren voor het falen of

denheidsonderzoeken kun je ook veel

En zijn er behalve ‘omhooggaan’ in func-

slagen van een bedrijf. Communicatie

halen. Wees transparant met de resul-

tie, andere taken en verant-

taten en doe er iets mee rich-

woordelijkheden die ze zou-

ting de medewerkers en/of

den kunnen en willen? Of waarin ze zich kunnen bijscholen en welke een toegevoegde waarde voor de praktijk kunnen hebben?

Breng samen in kaart waar de wensen liggen en wat de mogelijkheden zijn voor deze persoon binnen de praktijk. Weet wat de talen-

“Medewerkers die weggaan zijn vaak open en eerlijk over wat de oorzaak is en wat de praktijk zou kunnen doen om dit te veranderen.

ten zijn (personeelsbeleid)

tegen je werken.

Deze tips zijn alleen effectief als je er ook echt wat mee gaat doen. Het weten van de resultaten maakt namelijk nog niet dat er iets gaat veranderen. Wanneer je dit op orde hebt ben je als praktijk beter voorbereid en kan je makkelijker schakelen.

en investeer in de talen-

Het levert je meer tevreden

ten. Je geeft ze meer afwisseling in hun

maakt het namelijk mogelijk om met

medewerkers op die plezier hebben in

werk (indien gewenst) en ze kunnen dus

elkaar samen te kunnen werken. Een

hun werk, gemotiveerd zijn, minder ziek

meer/ander werk doen waar ze wellicht

heldere communicatiestrategie, het

zijn, werk doen dat ze leuk vinden (op

meer energie van krijgen.

geven en ontvangen van feedback en

basis van hun competenties), blijven han-

gebruikmaken van de juiste communi-

gen en je ambassadeurs worden. Deze

5. Waardering

catiekanalen zorgen voor meer duide-

medewerkers kunnen dan ook voor

Medewerkers hebben regelmatig aan-

lijkheid en houvast. In deze tijden van

nieuwe medewerkers uit hun netwerk

moediging en erkenning nodig voor het-

digitalisering en makkelijk appen/mailen

zorgen!

geen ze doen. Belangrijk is dat je deze

en dergelijke, mag persoonlijke commu-

Hero Abdulla – Yakoub is managementadvi-

complimenten echt meent, want een

nicatie niet uit het oog verloren worden.

seur waarbij ze praktijk-eigenaren, leiders en

medewerker voelt het ook als het niet

8

de patiënten, anders kan het

.

managers coacht en ondersteunt bij het opti-

oprecht is. Je kunt zorgen dat je dit meer

Een communicatiestrategie werkt

maliseren en groeien van de organisatie. Voor

kunt menen door niet voor lief te nemen

alleen als zowel de medewerkers als

vragen en /of meer informatie kun je haar

dat alles zo vanzelfsprekend is, hier-

de leidinggevenden dit nakomen. Een

e-mailen op info@heromondzorg.nl.

EVENTS ‘23 Get in touch met je collega’s uit de tandheelkunde

14 april: voorde de 1 juli:Hét Het Event Event voor prakti jkmanager preventi eassistent

2 juni: Hét Event voor de preventieassistent

Miele experience center, Vianen Interessante onderwerpen en boeiende sprekers

22 september: Hét Event voor de balieassistent

Culinaire beleving door de top chef-koks van Miele Leren, ontmoeten én kennis delen

www.dentalbestpractice.nl

9

Fiets van de zaak de (on-)mogelijkheden

In deze krappe arbeidsmarkt is het aan de werkgever om zich te onderscheiden van andere werkgevers (nieuwe werknemers aantrekken). De krappe arbeidsmarkt leidt echter ook tot aan het werk gerelateerde stress. De beste manier om werknemers fysiek en mentaal gezond te houden/krijgen is om ze in beweging te krijgen. Een goede manier hierbij is om een (elektrische) fiets (waaronder ook een speed pedelec wordt verstaan) te faciliteren. Hiervoor heb je als werkgever diverse mogelijkheden.

Het onderstaande stroomschema

Keuze 1

BTW aangezien je veelal vrijgesteld bent

geeft de keuze mogelijkheden weer en

Je stelt een fiets ter beschikking voor

van BTW). Je mag de fiets in vijf jaar

de gevolgen van de keuze voor de sala-

privégebruik of woon-werkverkeer.

afschrijven. De jaarlijkse afschrijving is

risstrook van de werknemer. Onder het

De praktijk schaft een fiets aan (de prak-

€ 400. Tevens mag je in het jaar van aan-

stroomschema zullen de overige gevol-

tijk is eigenaar). Stel de aanschafwaarde

schaf investeringsaftrek claimen indien

gen van de keuze aangegeven worden.

is € 2.000 (geen rekening houdende met

de investering meer bedraagt dan € 450

U stelt een fiets ter beschikking voor privégebruik of woon-werkverkeer.

ja

◦ ◦

Vergoeding van zakelijke kilometers is belast indien hiervoor de fiets is gebruikt.

7% van de waarde van de (elektrische) fiets is loon. Of aanwijzen als eindheffingsloon in de vrije ruimte.

nee U stelt een fiets ter beschikking die niet voor privé of woon-werkverkeer mag worden gebruikt.

ja

◦ ◦

Het zakelijk gebruik van de fiets is onbelast.

Vergoeding van de zakelijke kilometers is belast.

◦

Vergoeding of verstrekking van de fiets is loon van de werknemer of eindheffingsloon in de vrije ruimte.

Vergoeding van zakelijke kilometers van maximaal € 0,21 per kilometer is onbelast.

nee U vergoedt of verstrekt een fiets.

ja

◦ nee

U vergoedt de zakelijke kilometers die de werknemer met de fiets rijdt.

ja

◦

Vergoeding van zakelijke kilometers van maximaal € 0,21 per kilometer is onbelast.

11

en er in totaal per jaar minimaal € 2.601

fiets en heeft geen recht op afschrijving/investeringsaftrek. De verstrekking ad

wordt geïnvesteerd. De investeringsaf-

€ 2.000 is echter wel een bevoordeling voor de werknemer. Je kunt ervoor kiezen

trek bedraagt 28% van € 2.000 = € 560.

om de verstrekking in de WKR onder te brengen. In 2023 is de vrije ruimte over je

Zoals uit het stroomschema blijkt dient

fiscale loon:

7% van de waarde van de fiets aan-

•

Tot en met € 400.000; 3,0%

gegeven te worden als loon. Deze 7%

•

Boven de € 400.000 1,18%

mag ook opgenomen worden in de Werkkostenregeling (hierna te noemen

Stel dat het fiscale jaarloon € 500.000 is. Dan bedraagt de vrije ruimte:

WKR). Dan hoeft de werknemer geen

•

3,0% over € 400.000 = € 12.000

loonheffing/werknemersverzekerin-

•

1,18% over € 100.000 = € 1.180

gen over de 7% te betalen. Dit scheelt

Totale vrije ruimte = € 13.180

de werknemer 36,93% van 7% van € 2.000 = € 52 (bij een inkomen in 2023

Indien de WKR € 15.000 bedraagt, dan dient de werkgever 80% over € 15.000 minus

tot € 73.031).

€ 13.180 = € 1.456 aan eindheffing (loonheffing) te betalen.

Met de werknemer kan afgesproken worden dat hij of zij een eigen bijdrage

Aangezien de fiets van de werknemer is, kan hij wel de zakelijk gefietste km’s ad

betaalt voor de fiets. Deze eigen bij-

€ 0,21 per kilometer onbelast vergoed krijgen van de praktijk.

drage wordt in mindering gebracht op het brutosalaris en de 7% bijtelling.

Keuze 4

Aangezien de fiets van de praktijk is, is

Je vergoedt de zakelijke km’s die de werknemer met zijn/haar privé fiets rijdt

het verstandig om afspraken te maken

Aangezien de fiets van de werknemer is, kan hij wel de zakelijk gefietste kilometers

over wie het onderhoud betaalt en wie

ad € 0,21 per kilometer onbelast vergoed krijgen van de praktijk.

het risico van diefstal etc. heeft.

Hierbij zou je ook een rentevrije lening voor de aanschaf van de fiets kunnen ver-

Mocht je de fiets na vier jaar aan je werk-

strekken. Normaliter zou voor een rentevrije lening het rentevoordeel gelden als

nemer willen schenken, dan dient dit

belastbaar loon voor de loonbelasting, maar specifiek voor fietsen en elektrische

tegen de waarde in het economisch ver-

scooters is voor dit rentevoordeel een vrijstelling in de wet opgenomen. Het is

keer te geschieden (de prijs van markt-

raadzaam om een lening overeenkomst met aflossingsschema op te stellen.

plaats is een goede indicator).

Janet Besten is klantadviseur bij Van Oldeniel bedrijfs- en belastingadviseurs in

Keuze 2 Je stelt een fiets ter beschikking die niet voor privé of woon-werkverkeer mag worden gebruikt.

Idem als bij de eerste keuze is er recht op jaarlijkse afschrijvingskosten ad € 400 plus de investeringsaftrek ad € 560. De werknemer wordt echter niet bevoordeeld. Hierdoor vervalt de 7% bijtelling.

Keuze 3 Je vergoedt of verstrekt een fiets De werknemer wordt eigenaar van de

12

Deventer.

.

ONDER NARCOSE BEHANDELEN IN UW EIGEN PRAKTIJK?

Anesthesia & Intensive Care Services B.V.: AIC is gespecialiseerd in het verzorgen van hoogwaardige medische zorg binnen de anesthesiologie en intensive care geneeskunde.

Met ons VOLWAARDIG MOBIEL ANESTHESIETEAM inclusief apparatuur, monitoring, medicatie, gasvoorziening, disposables en al het nodige personeel kunnen wij op een voor u wenselijke locatie op 4 behandelkamers tegelijk algehele anesthesie toedienen aan uw cliënten, zonder dat u ook maar iets hoeft aan te passen aan de inrichting van uw kliniek.

Tandheelkundige klinieken die behandelingen onder algehele anesthesie willen aanbieden: Als u aan uw cliënten behandelingen onder algehele anesthesie wilt aanbieden zonder dat u dure investeringen hoeft te doen in uw kliniek, dan bent u bij ons aan het juiste adres. Wij kunnen met ons MOBIEL ANESTHESIETEAM in elke kliniek op 4 behandelkamers tegelijk volledig de anesthesie verzorgen zonder dat u daar naar hoeft om te kijken. Wij zijn volledig selfsupporting.

Wij kunnen in elke tandartspraktijk de anesthesie verzorgen.

Uw praktijk hoeft dus niet aan speciale voorwaarden te voldoen!!

Bel voor een gratis en vrijblijvende offerte: Schroom niet om te bellen of te emailen voor een gratis en vrijblijvende offerte. Zonder enige verplichting komen wij graag bij u langs om de situatie in uw kliniek te beoordelen en de wensen en mogelijkheden met elkaar te bespreken.

Weena 1197 3013 AL Rotterdam Tel: + 316 247 257 37 www.aicservices.nl info@aicservices.nl

of

Zelf doen uitbesteden?

Met deze vraag gaan praktijkmanagers verschillend om. Waar de ene praktijk de zaken zoveel mogelijk zelf wil regelen, besteedt de andere praktijk juist veel uit. Uiteraard moeten bepaalde zaken zoals het onderhoud aan stoelen en apparaten en het meten van de röntgenbuizen wel worden uitbesteed, maar er zijn veel werkzaamheden die ook in eigen beheer gedaan kunnen worden. Hoe bepaal je nu of je iets beter zelf kan doen of kan uitbesteden?

Uit eigen ervaring en geluiden om mij heen van collega’s merk

en wat als ik het uitbesteed? Door een aantal zaken vooraf

ik dat wij af en toe denken goed bezig te zijn door veel zaken

uit te zoeken kom je tot een besluit om het zelf te doen of uit

zelf te regelen, maar dat blijkt eigenlijk helemaal niet zo te zijn.

te besteden.

Met alle wet- en regelgeving kan het voor een praktijkmanager vaak lastig zijn om van alles goed op de hoogte te zijn en te

Delegeren

blijven. Vaak zijn veel zaken globaal wel bekend, maar hoe zit

Is er ruimte om het zelf te doen, dan betekent dat niet dat jij

het precies in elkaar? Als praktijkmanager moet je dan vaak

het als praktijkmanager zelf moet oppakken. Er zijn namelijk

zelf op zoek naar de antwoorden hierop en dat kost veel tijd.

veel zaken die je kan delegeren. Denk hierbij aan het maken van protocollen of taken die dagelijks uitgevoerd moeten

Tegenwoordig zijn er verschillende digitale programma’s die

worden. Hoe leuk is het voor een medewerker om jou hierin

je als praktijk kan afnemen om zaken zoals protocollen, KEW-

te assisteren en dit op zich te nemen. Zo hou je zelf tijd over

dossier en RI&E digitaal vast te leggen. Uiteraard zitten hier

voor jouw werkzaamheden of zaken waarvan is besloten om

kosten aan vast. Kosten die bespaard kunnen worden door

dit in eigen beheer te doen. Bedenk wel dat het bijhouden van

het zelf te gaan doen. Maar wil je bepaalde zaken zelf doen,

bijvoorbeeld protocollen ook gedaan wordt, bespreek dit met

stel jezelf dan de volgende vragen:

de verantwoordelijke medewerker(s) en spreek af wanneer dit

1. Is er tijd en ruimte om het zelf te doen, en wie gaat het dan doen?

2. Is er op de lange termijn een mogelijkheid dit goed bij te

weer nagelopen wordt.

KEW-dossier Ingewikkelder wordt het wanneer het KEW-dossier bijvoor-

houden, en wie gaat dat doen? Denk hierbij aan de frequentie

beeld in eigen beheer bijgehouden wordt. Daar is het heel

van het slijpen, het bijhouden en juist rapporteren van inci-

belangrijk te weten wat er exact in moet staan. Zodra dit dos-

denten, het up-to-date houden van protocollen, kennis van

sier niet compleet is zonder dat jij hier weet van hebt, dan

de wet- en regelgeving bijhouden en toepassen waar nodig.

kan dat problemen geven zodra de inspectie langskomt. Mijn

3. Wat is de kennis met betrekking tot de uitvoerende taken?

4. Wat kost het wanneer ik het zelf doe (tijd, bijscholing etc.)

14

advies is ook om een KEW-dossier wat je in eigen beheer hebt eens na te laten kijken door een persoon die exact weet

wat hierin moet staan. Op de site van de

de juiste manier geslepen wordt. Vaak kan het uitbesteden van het slijpen goed-

VGT staat hiervoor ook een checklist.

koper en minder tijdrovend uitpakken.

Je kunt er ook voor kiezen om voor de zekerheid het KEW-dossier uit te beste-

Schoonmaakwerk

den en digitaal onder te brengen bij de

Dan is er ook werk dat iedere medewerker zou kunnen oppakken, namelijk het

VGT. Zo ben je ervan verzekerd dat het

schoonmaken van de praktijk. Uiteraard worden de werkruimtes schoongehou-

op orde is en blijft.

den door de assistent, maar wie zeemt de ramen, wie zuigt en dweilt de vloer, wie

Instrumentarium slijpen

Want zeg nou zelf, wij hebben toch het leukste vak!

maakt de toiletten schoon, wie de plinten? Schoonmaakwerkzaamheden die ieder-

een zou kunnen doen, maar wie heeft hier zin in na werktijd? Indien een medewer-

Daar waar het KEW-dossier ingewikkeld

ker dit er graag bij doet, dan is dat mooi meegenomen. Een deel kan uiteraard ook

kan zijn en de protocollen makkelijk te

onder werktijd gerealiseerd worden, maar er zijn objecten die schoongemaakt

delegeren, is het slijpen van instrumen-

moeten worden buiten werktijd. Je kan hiervoor een assistent extra uitbetalen,

tarium tijdrovend. Indien jij dit in eigen

dat is altijd goedkoper dan een schoonmaakbedrijf. De vraag is wel wat je doet als

beheer wilt doen bedenk dan dat de

diegene ziek is of de praktijk verlaat.

frequentie hiervan hoog ligt. Hiervoor

.

moet vaak een medewerker vrijgemaakt

Kijk altijd wat goed past bij de praktijk en de medewerkers en wat werkt in de prak-

worden en belangrijk is ook dat de

tijk.

medewerker hiervoor een cursus heeft gevolgd zodat het instrumentarium op

Marenka Franke is praktijkmanager bij Centrum voor Mondzorg Rhenen

15

Mag ik je wat vragen?

Naam: Waarom de keuze voor dit vak?

niet heb, al mijn geplande werkzaam-

Mijn motivatie is ontstaan doordat we

heden te doen en aan het einde van de

als praktijk “groter” werden omdat we in

dag sluit ik met een voldaan gevoel af.

shifts gingen werken nadat er een tand-

Wat een utopie;)

arts bij was gekomen. Er waren ook meer assistentes nodig en het team werd

Waar ben je trots op?

langzaam groter. Om dit alles in goede

Ik ben trots op de vooruitgang die ik

banen te leiden en ik goed ben in organi-

geboekt heb binnen mijn functie als

seren en plannen ben ik de rol van prak-

praktijkmanager. Ik heb veel zelf uitge-

tijkmanager in gegroeid in overleg met

zocht en tijdens de Corona periode veel

de tandartseigenaar. Hij wilde zelf min-

onlinecursussen gevolgd, maar ik kan

der administratieve taken en meer focus

zeggen dat ik aardig goed op weg ben.

Ellen Ineke

Geboortejaar: 1966

Studie: • • • • • •

op zijn tandheelkundige werk.

Wat zou je nog willen leren?

Mavo/Havo MDGO-AG richting TA Preventieassistente Cursus Praktijkmanager Masterclass Praktijkmanagement Opleiding Management en Leidinggeven

Waardoor raak je geïnspireerd?

Om mijn vak nog beter te kunnen uit-

Ik raak geïnspireerd door andere prak-

oefenen wil ik mezelf nog meer bekwa-

Werkervaring:

tijkmanagers die al veel ervaring heb-

men in wet en regelgeving en HR gere-

ben en iemand die mij zeer heeft geïn-

lateerde zaken.

Sinds 1988 werkzaam als tandartsassistente, 2008 preventieassistente daarna overgang naar praktijkmanager

spireerd is Anna Berends van Loenen.

Masterclass Praktijkmanager heeft

Welk advies wil je je collega’s meegeven?

ervoor gezorgd dat ik mijn vak nog beter

Het advies dat ik aan mijn collega prak-

en uitgebreider wilde gaan beheersen.

tijkmanagers zou willen meegeven is;

Haar verhelderende uitleg tijdens de

Sluit je aan bij het praktijkmanagers net-

Hoe ziet je perfecte werkdag eruit?

werk binnen je regio. Je kunt hier brain-

De perfecte dag op mijn werk zou zijn

blemen/vraagstellingen zijn bij ieder-

dat alles op rolletjes loopt, er geen

een aanwezig en je kunt er ontzettend

brandjes te blussen zijn en iedereen

veel van opsteken en er je voordeel mee

zijn werkzaamheden optimaal uitvoert.

doen.

Ik zit dan in mijn “back-office”, die ik nu

16

.

stormen met gelijkgestemden. De pro-

Werkt bij: Al ruim 16 jaar werkzaam bij EDM Tandartsen in Koedijk

Sinds: 2006

Functie:

Praktijkmanager en af en toe nog preventieassistente

Om je tanden in te zetten Ultra stretch stoffen Geweldige pasvorm Voor iedereen: maat XS t/m 4XL Volledig duurzaam Fresh Control Finish & Quick Dry Finish Voldoet aan de WIP-richtlijnen Gecreëerd dóór en vóór zorgprofessionals 100% fantastisch

Profiteer als lezer van PM magazine van een fijne welkomstkorting!

Gebruik de code: PMMAGAZINE10 op onze website en krijg maar liefst 10% korting.

Bestel je voor een grotere groep? (Minimaal 30 stuks) Dan kan je een aantrekkelijke groepskorting aanvragen via onze website.

fitscare

www.fitscare.nl

fits.care

17

18

Geef eens een complimentje!

Een van de krachtigste en meest simpele vormen van feed-

Je kunt er voor kiezen een direct compliment te geven; hart-

back, is het geven van een compliment. Iedereen kan een com-

stikke goed gedaan, fijn opgepakt! Of een indirect compli-

pliment geven aan een ander. Maar waarom zou je dit inzetten

ment; hoe heb je dit voor elkaar gekregen? Een indirect com-

in de praktijk, wat brengt het je en waarom is het zo belangrijk

pliment is een heldere uitnodiging voor de medewerkers om

om dit op een goede manier te doen?

zichzelf ook te complimenteren met wat hij/zij heeft gedaan/ bereikt en na te denken over hoe hij/zij dit heeft gedaan.

Het effect van een goed gegeven compliment is enorm.

Tevens is het een positieve kickstart voor een leuk gesprek

Simpelweg omdat iedereen de behoefte heeft om erkend

met elkaar.

te worden. Met een compliment geef je deze erkenning.

Complimenten zijn een middel om waardering uit te spre-

Complimenten zijn ook aanwijzers van hulpmiddelen en oplos-

ken, een krachtig middel om gewenst gedrag en verantwoor-

singen. Ze attenderen de medewerker op de progressie die hij

delijkheid voor gedrag te bekrachtigen. Het draagt bij aan de

of zij maakt. Een compliment helpt medewerkers om erachter

bewustwording van medewerkers. Daarnaast bouw je met

te komen wat voor hun ontwikkeling werkt.

een compliment aan een goede werksfeer, een fijne relatie, geef je persoonlijke aandacht, vergroot en verstevig je

Praktische tips; Probeer een compliment passend te maken

iemands zelfbeeld en zelfvertrouwen én stimuleer je gewenst

bij wat iemand goed gedaan heeft en wat het benoemen

gedrag. Een goed geformuleerd compliment kan iemands dag

waard is. Zorg ervoor dat je compliment oprecht is en geen

helemaal goedmaken!

overdrijving, maar een realistische beschrijving van wat er is gebeurd. Vul het compliment het liefst aan met wat het

Als je wilt dat je compliment de bovengenoemde effecten gaat

behaalde doel of de toegevoegde waarde is van wat je com-

krijgen, zul je de techniek van het complimenteren moeten

plimenteert. Bijvoorbeeld: Wat heb je dit protocol duidelijk uit-

gaan beheersen. Doe je dit niet, dan gaan de complimenten

gewerkt! Dit zal veel onduidelijkheid in de praktijk wegnemen!

niet alleen verloren, maar kunnen ze ook het tegenoverge-

.

stelde effect hebben. Om effectief te complimenteren moet

Als manager ben je geneigd je focus te leggen op de zaken

je eerst bij jezelf nagaan welke gedragingen jij een compli-

die niet lekker lopen in de praktijk, probeer het af en toe eens

ment waard vindt. Dit zijn vaak gedragingen die je simpel-

over een andere boeg te gooien. Een positieve benadering,

weg waardeert (vanuit je eigen normen) en gedragingen die

maakt je eigen dag ook veel leuker!

wijzen op persoonlijke/professionele groei en/of iets bijdra-

Martine Annink, Praktijkmanager bij IJsselstate Tandartsen

gen aan de praktijk.

in Dieren.

19

NIEUW! Inhoud:

len Prak�jkdoe n zorg en e s s u t s n la Ba jkvoering � k a r p le e rendab beze�ng ls e e n o s r e P ctuur Prak�jkstru nning Agendapla

Opleiding Praktijkmanager, de verdieping Wil je je prak�jkvoering nog efficiënter, meer doelgericht en gestructureerder inrichten? Dan is deze NIEUWE 4-daagse opleiding, gegeven door Caroline Cuppens, echt iets voor jou!

Uniek

20

Prak�sch

Direct toepasbaar in de prak�jk

www.dentalbestprac�ce.nl

COLUMN

Het is nog donker, maar buiten beginnen de vogeltjes al met fluiten! Nog één keertje omdraaien dan, even genieten van dit ontspannende achtergrondmuziekje. Oh, wat heerlijk, een voorteken dat de lente weer langzaam onderweg is. Weg grijze wolken en de ontelbare regenbuien. Om je heen voel

Kan jij ook wel een opkikker gebruiken?

je gewoon een golf van energie en vrolijke mensen. Ik neem graag afscheid van deze winter en de griepgolf die continue maar bleef terugkeren op de praktijk.

zich bijvoorbeeld in een korte tijd vaak ziekmeldt, kan jij

Wat heb ik deze winter vaak met de handen in het haar geze-

daar als praktijkmanager misschien iets aan veranderen?

ten. Een puzzel van 5000 stukjes is er niets bij: De planning!

Wie weet gaat het bij iemand thuis wel helemaal niet lekker,

Elke week weer diezelfde chal-

er gebeurt momenteel zoveel

lenge tegen het griepvirus die

in de wereld. Of heeft iemand

maar voor uitval bleef zorgen.

het niet meer naar zin op het

Ik begon mezelf al te vergelij-

werk? Dit kan stress veroor-

ken met iemand die zijn droom

zaken en iedereen weet wat

wilde waarmaken en de Mount

stress voor klachten kan ople-

Everest heeft beklommen. Elke

veren.

stap werd zwaarder, steeds

Op dit soort momenten zie ik

minder zuurstof, halfbevroren

mijn kantoor vaak als boksring.

tenen, maar opgeven? Dat

Time to rumble! Vaak komen

doen we zeker niet! Die top

de dames dan toch even alles

gaan we halen!

van zich af boksen. Gelukkig

Heerlijk dat de lente er weer

kan ik mij inmiddels goed ver-

aankomt! Ik denk namelijk dat

weren! Waar mogelijk beweeg

elke praktijkmanager tegen

ik graag met iedereen mee,

ditzelfde probleem is aange-

maar daarentegen verwacht

lopen. Gelukkig zijn wij alle-

ik dit op sommige momenten

maal hele creatieve beestjes

ook van het team.

en laten we ons niet zomaar

Afgelopen vrijdag wist ik dat

uit het veld slaan. Zo is er bij

we het topje van de Mount

ons op de praktijk een Fijne

Everest

Vitamine bar ontstaan! Lekker

Vanuit de sterilisatie klonk een

vers- en gedroogd fruit. Goed

bekend TikTok muziekje dat ik

voor de weerstand zeggen ze!

herkende van mijn dochters.

Natuurlijk besef ik maar al te

Onze Fijne assistenten al dan-

hadden

bereikt!

.

goed dat wanneer de bezetting blijft schommelen, dit prik-

send in de weer te zien, even een gezellig gekwebbel en gelach

kels geeft binnen een team. Maar uiteindelijk moeten we

wat een ontspannen sfeer creëert! We did it!

het toch met zijn allen doen. Blijven communiceren is toch

Renate Faulhaber is praktijkmanager bij De Fijne Tandartsen in

wel de belangrijkste tool. Fijn om te weten waarom iemand

Barneveld & mama van drie tienerdochters en een dochtertje van 9

21 21

‘

” De meeste ongelukken kunnen worden voorkomen door een combinatie van bewustwording, werkwijze en het gebruik van de juiste materialen” 22

Schoon water in de praktijk Voorkom gezondheidsproblemen bij behandelaar en patiënt Jeroen Wolbers

Sommige banen brengen meer gezond-

proceswater uit de tandheelkundige

Volgens microbioloog Hugo van Beurden

heidsrisco’s met zich mee dan andere.

units die rechtstreeks zijn aangesloten

van Aqua2Dental, een bedrijf dat tand-

Het tandheelkundig personeel heeft

op het collectieve drinkwaterleidingnet,

arts- praktijken ondersteunt op waterge-

daarom een zorgplicht voor het leveren

of bij units die op zichzelf staan. Bij eerst-

bied, geeft de meerfunctiespuit een goed

van schoon ‘proceswater’. Dat vergt peri-

genoemde kan het water besmet binnen-

beeld van de waterkwaliteit van de unit.

odieke controle van de microbiologische

komen, via bijvoorbeeld afgetakte leidin-

Daarom is het zaak deze in ieder geval te

kwaliteit. Want elke fout heeft directe con-

gen of warmteunits. Ook met een sepa-

bemonsteren.

sequenties. Hoe pak je dat het beste aan?

raat flessensysteem bestaat er een risico op besmetting, bijvoorbeeld bij het vullen

“Bij het gebruik van de meerfunctiespuit

Het was even schrikken voor de tand-

van de flessen (met warm water) of na het

wordt het water uit de unit verneveld. Er

artsen, -assistenten en mondhygiënis-

spoelen (er blijft water achter in de fles).

ontstaan dan zogenaamde aerosolen,

ten en toen Business Insider UK in 2015

Verder is er gevaar voor besmetting door

een mengsel van vloeistofdruppels in de

een lijst publiceerde van de meest risi-

een terugslag van micro-organismen uit

lucht. Deze aerosolen kunnen via de neus

covolle beroepen in hun land Amerika. In

de mond van de patiënt.

en slijmvliezen doordringen tot in de

een reeks van 27 beroepen voerden ze de

longen van de patiënt en het tandheel-

lijst aan. Ruim voor op het oog risicovol-

Risicogroep

lere banen als stewardess en anesthe-

In het water van de units bevinden zich

tie veroorzaken”, legt Van Beurden uit.

sist. Het nieuwsmedium baseerde zich

micro- organismen, veelal bacteriën, die

“Zeker als de patiënt of behandelaar tot

op gegevens van een database van the

voedingsstoffen opnemen uit het water

een risicogroep behoort, is er een reële

US Department of Labor die alle beroe-

om in leven te blijven en zich te vermenig-

kans op een infectie.” Een mondkapje

pen op zes gezondheidsrisico’s had

vuldigen. Dit is een natuurlijk verschijnsel

biedt bescherming. Toch? “Dat is vaak

onderzocht, waaronder de blootstelling

en in de meeste gevallen vormen deze

niet optimaal”, antwoordt de microbio-

aan gevaarlijke stoffen.

bacteriën geen gevaar voor de gezond-

loog. “Bedenk dat een behandelaar acht

heid. Toch kan het ook voorkomen dat

uur boven een patiënt gebogen staat, die

Reden voor paniek bij de Nederlandse

er wel een gevaarlijke bacterie, zoals de

al helemaal niet beschermd is. Ook vor-

tandartspraktijken? Nee, dat niet. Wel

beruchte legionella, zich in het water ver-

men mondhygiënisten of tandarts- assis-

is waakzaamheid geboden. Bijvoorbeeld

menigvuldigt en in contact komt met het

tenten die tijdens hun zwangerschap nog

als het gaat om het leveren van schoon

tandheelkundig personeel of de patiënt.

aan het werk zijn een risicogroep.”

kundig team en kunnen daar een infec-

23

MALDI-TOF RPS voert voor tandartsen kiemgetalbepalingen uit door het bemonsteren van bacteriën. Daarmee vel je met het aantal kolonievormende eenheden een oordeel over het totaalbeeld van de bacteriën. De MALDI-TOF is een geavanceerde techniek waarmee analisten specifiek het soort bacterie kunnen traceren.

‘‘

Alle waterunits dienen gecontroleerd te worden op de aanwezigheid van aërobe bacteriën in het water door kiemgetalbepaling.

Hoe gaat dat in zijn werk? Op een metalen monsterplaatje strijkt de analist van alle kolonies eerst een kleine hoeveelheid van de bacteriestam af.

Vervolgens behandelt hij die bacteriën met een

Kiemgetalbepaling

chemische stof en schuift ze in de MALDI-TOF. Het

Om te beoordelen of het water van de tandheelkundige units

apparaat identificeert binnen een paar minuten

in Nederland voldoen aan de geldende drinkwaternorm biedt

de verschillende soorten. Op basis van de Europese

de Nederlandse literatuur onvoldoende houvast. Het water

klassenindeling kun je de schadelijke bacteriën er

in de tandartspraktijk moet voldoen aan de kwaliteitseisen,

vervolgens uithalen.

zoals die zijn vastgelegd in de Richtlijnen Infectie Preventie in Mondzorgpraktijken (WIP). Ook daar wordt het belang van schoon unitwater erkent. Zo is in de laatste herziening een verplichte halfjaarlijkse controle daarvan opgenomen. Dit betekent dat alle waterunits gecontroleerd dienen te worden op de aanwezigheid van aërobe bacteriën in het water door kiemgetalbepaling. Het kiemgetal is het aantal bacteriekiemen dat zich in het water bevindt. Door een klein beetje daarvan bij een bepaalde temperatuur een paar dagen op een voedingsbodem weg te zetten, vormen zich kolonies. De norm voor het kiemgetal bedraagt maximaal 100 kolonievormende eenheden (KVE) per ml unitwater. Zo voldoet het unitwater aan de kwaliteitseisen en is het risico op besmetting bij het tandheelkundig personeel en de patiënten minimaal. Zijn er meer dan 100 KVE/ml aanwezig maar minder dan 10.000 KVE/ ml, dan dienen er beheersmaatregelen genomen te worden.

Zijn er meer dan 10.000 KVE/ml aanwezig, dan dient de behandelunit ook op de aanwezigheid van levende legionellabacteriën gecontroleerd te worden.

Hoe houd je de kwaliteit van de waterunit optimaal?

Alle units •

Spoel de unit twee minuten voor aanvang van de werkdag

•

Spoel 10 seconden tussen de patiëntenbehandelingen

Bij units met een flessensysteem

Wetenschappelijk bewijs

•

Spoel de fles aan het einde van de

•

werkdag en laat deze omgekeerd dro-

“Aqua2Dental verricht onderzoek naar waterkwaliteit en hoe micro-organismen zich in tandheelkundige units handhaven.

gen •

Reinig de fles één keer per maand in

Als je een beeld hebt van de eigenschappen van verschillende

de thermodesinfector (raadpleeg de

micro-organismen in een unit, kun je gerichter werken aan

fabrikant of de fles bestand is tegen

beheersmaatregelen”, verklaart Beurden, die met zijn bedrijf

de thermodesinfector)

alles stoelt op wetenschappelijk bewijs.

De waterkwaliteit binnen de tandartspraktijk moet twee keer per jaar getest worden. Met een aanzienlijke hoeveelheid klanten in portefeuille is dat een uitdaging. Je wil immers snel klaar zijn, zodat de tandarts zijn stoel weer vrij heeft.

Voor de monsternames en de analyses werkt Aqua2Dental samen met RPS dat beschikt over een landelijk netwerk van

totaaloplossing. “Mede door de samenwerking met een par-

monsternemers voor het uitvoeren van de monsternames en

tij als RPS heb je met specialisten de mogelijkheid verder te

eigen laboratoria. “RPS coördineert ook het logistieke proces.

kijken dan de gevolgen.”

We merken dat dit voor tandartsen prettig is.”

Zo beschikt RPS over een zogenaamde MALDI-TOF (kader),

Preventie

een geavanceerde techniek, Waarbij bacteriën zeer nauwkeurig op specifiek soort gedetermineerd kunnen worden.

Alle analyses gebeuren bij RPS onder accreditatie. Een ont-

“Komt uit de eerste test bijvoorbeeld een besmetting van het

wikkeling waarvan Van Beurden verwacht dat die op termijn

unit-water aan het licht en ervaren medewerkers specifieke

gemeengoed gaat worden binnen de tandartsbranche. “Je

klachten, dan zou je kunnen kijken of die klachten overeen-

merkt bijvoorbeeld al aan de laatste versie van de WIP dat zij

komen met de betreffende bacterie. Met zo’n bron-onder-

accenten in die richting gaan verschuiven. Waar in de vorige

zoek los je problemen structureel op en bespaar je kosten.”

editie monstername niet eens ter sprake kwam, is het nu

Daarnaast wijst Van Beurden op de rol van preventie door

halfjaarlijks verplicht. Hoewel tandartsen dat nu zelf ook nog

de tandartspraktijken uitgebreid te wijzen op de voorzorgs-

mogen doen, zal dit straks waarschijnlijk door onafhankelijke

maatregelen (kader). Voorkomen is immers nog altijd beter

partijen moeten gebeuren om echt stappen binnen de tand-

dan genezen.

heelkunde te maken”, is de overtuiging van de microbioloog.

Een werkwijze die zich bewijst. Waar volgens Van Beurden landelijk bij 70 procent van de tandartspraktijken sprake is van overschrijding van de waterkwaliteitsnorm, lag het percentage tijdens de laatste meting rond de 47 procent bij tandartspraktijken die Aqua2Dental in portefeuille heeft. De microbioloog verklaart dat verschil door het aanbieden van een

.

Wie mogen er welke röntgenopnamen indiceren?

Stralingsdeskundige Paul van der Stelt zal (in dit magazine en op het Platform Praktijkmanager) regelmatig bijdragen leveren die je kunnen helpen bij het in goede banen leiden van de röntgenactiviteiten in de praktijk. In dit artikel gaat hij in op wie er welke röntgenopnamen mag indiceren.

Eerder in deze serie is gesproken over de rechtvaardiging

Besluiten en wetten

(justification) van röntgenopnamen. De ICRP (International

In het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming

Commission on Radiological Protection) noemt de rechtvaar-

wordt aangegeven dat de indicatie gesteld mag worden “door

diging als eerste (en daarmee ook de belangrijkste) van de drie

een zelfstandig bevoegd arts of tandarts op grond van zijn

principes die ten grondslag liggen aan het veilig gebruik van

of haar specifieke verantwoordelijkheid”. Dit betekent dat

straling in de röntgendiagnostiek. Bij de rechtvaardiging wordt

een tandarts, die bevoegd is tot uitoefening van de tandheel-

er bepaald of gebruik van straling wel of niet nodig is. In wet- en

kunde (BIG- geregistreerd) röntgenopnamen mag indiceren

regelgeving is dit als volgt omschreven (Bbs art 8.2, verkort):

voor zover deze noodzakelijk zijn voor de behandeling van de patiënt binnen het vakgebied der tandheelkunde (Bbs art 8.5.1).

• •

Een medische blootstelling vindt uitsluitend plaats indien

Deze vereiste geldt overigens ook bij verwijzing. De verwijzer

zij gerechtvaardigd is.

moet dus ook aan bovenstaande eisen voldoen.

Een medische blootstelling is gerechtvaardigd indien zij per saldo voldoende voordeel oplevert en dit opweegt te-

In de Wet BIG art 36 lid 8 worden röntgenopnamen (voorbe-

gen de gezondheidsschade die de persoon die de bloot-

houden handeling!) als volgt behandeld. Hier staat: “Tot het

stelling ondergaat, kan ondervinden.

verrichten van handelingen, op het gebied van de individuele gezondheidszorg, met gebruikmaking van radioactieve stoffen

Het spreekt vanzelf dat voor deze afweging voldoende kennis

of toestellen die ioniserende straling uitzenden, zijn bevoegd

vereist is van de anatomie, de pathologie, het normale en het

a. artsen b. de tandartsen, doch uitsluitende voor zover zij vol-

afwijkende röntgenbeeld, de kenmerken van röntgenstraling

doen aan de krachtens de Kernenergiewet ter zake van het

bij het afbeelden van pathologie en van de mogelijk schadelijke

gebruiken van zodanige stoffen en toestellen gestelde eisen”.

effecten voor degenen die aan de straling wordt blootgesteld.

Met andere woorden: binnen de tandheelkunde mogen rönt-

26

27

“

Op deze wijze is de veilige uitvoering van de rechtvaardiging van röntgenopnamen gewaarborgd

Voor de mondhygiënist is deze situatie iets gecompliceerder.

De traditionele mondhygiënist is onderwezen in het maken van röntgenopnamen, maar dit betreft uitsluitend het maken van periapicale opnamen en van bitewing opnamen na de indicatiestelling door de tandarts. De mondhygiënist moet dit doen volgens instructies van de tandarts, maar is in de uitvoering redelijk zelfstandig.

Sinds enige tijd is er ook de geregistreerd mondhygiënist met meer uitgebreide bevoegdheden. Zij/hij mag zelfstandig beslissen tot het maken van opnamen, als zij dit noodzake-

genopnamen uitsluitend worden geïndiceerd en vervaardigd

lijk acht in het kader van de behandeling. Hieraan zijn wel een

door tandartsen, maar alleen als ze aan de stralingswetge-

aantal voorwaarden verbonden, te weten:

ving voldoen.

•

Opleiding gedaan volgens het vierjarig (MBO) programma.

•

Aanvullend de cursus TMS voor MH met succes zijn ge-

Deze twee wetsartikelen verwijzen dus naar elkaar en vormen tezamen het kader waarbinnen de tandarts kan of moet wer-

volgd.

•

ken als het gaat om het maken van röntgenopnamen.

Delegeren Onder bepaalde omstandigheden is het mogelijk om een deel

registreerd mondhygiënist”.

•

Uitsluitend periapicale en bitewing opnamen (dus geen panoramische opnamen).

•

van deze taken te delegeren. Er wordt daarbij onderscheid gemaakt tussen 1) de rechtvaardiging, 2) het belichten van

Geregistreerd in het tijdelijk BIG-register “experiment ge-

Er moet een afspraak zijn met een tandarts, om regelmatig de gemaakte opnamen te bespreken.

•

.

Er is een tandarts beschikbaar voor consultatie bij on-

de opname en 3) de interpretatie van het resulterende beeld.

voorziene omstandigheden of bij vragen over interpretatie

Zo mogen er röntgenopnamen gemaakt worden (dus alleen

van gemaakte opnamen.

het belichten van de opname, niet de indicatie of de interpretatie!) in opdracht van en onder verantwoordelijkheid van de

Op deze wijze is de veilige uitvoering van de rechtvaardiging

tandarts. De tandarts moet zich er dan van vergewist heb-

van röntgenopnamen gewaarborgd.

ben, dat degene aan wie hij of zij de opdracht geeft bevoegd en bekwaam is (de juiste scholing heeft gehad en deze goed

Paul van der Stelt, coördinerend stralingsdeskundige en

kan toepassen) en hij moet in de nabijheid blijven tijdens de

docent bij Dental Best Practice. Artikelen over radiolo-

opname (“controleerbaar en corrigeerbaar”). Ook moeten er

gie van Paul van der Stelt zijn terug te lezen op Platform

schriftelijke instructies aanwezig zijn zodat duidelijk is hoe

Praktijkmanager. Nog geen lid van het platform? Meld je

de opname uitgevoerd moet worden. In de praktijkrichtlijn

aan via www.platformpraktijkmanager.nl.

Tandheelkundige radiologie van de KNMT is hiervan een voorbeeld te vinden.

De tandarts mag bijvoorbeeld opdracht geven aan een assistente die de cursus ‘radiologie voor assisterenden’ met goed gevolg heeft gedaan, of aan een collega-tandarts die wel de stralingscursus heeft gedaan, maar nog niet BIG geregistreerd is.

28

er d r e V ? n e z le

Platform Praktijkmanager Het online platform voor praktijkmanagers in de mondzorg!

Naast het PM magazine bleek er veel behoefte om met elkaar te sparren en kennis te delen. En dus hebben we een mooi platform neergezet. Het PM platform is een unieke online kennisbank speciaal voor praktijkmanagers waar je een scala van informatie kunt vinden en delen, artikelen kunt lezen én interessante podcasts en video’s kunt beluisteren en bekijken. Is dit voor jou ook interessant of heb je zelf kennis die je graag wilt delen. Neem dan snel een kijkje!

PS Als je nu lid wordt, ontvang je 50 euro korting op je ticket voor het PM event op 14 april 2023!

www.platformpraktijkmanager.nl 29

praktijkmanager_magazine