Dentista Magazine 2024|2

magazine voor het tandheelkundig team

nummer 02 | 2024

Kwaliteit is geen toeval, maar topsport Martijn Moolenaar

www.dentista-magazine.nl

Thema: Restauratieve tandheelkunde

ADVERTORIAL

Bewustwording en aanpak van een

droge mond onder dentale professionals

De Zweedse mondhygiëniste en promovenda Amela Fisic publiceerde onlangs haar eerste onderzoek.

Een interessant stuk voor alle leden van het dentale team. Dit onderzoek, op basis van een vragenlijst, geeft veel nuttige informatie over de kennis onder tandartsen en mondhygiënisten over speekselfuncties, oorzaken en complicaties van een droge mond en de behandeling van patiënten met een droge mond.

Onderzoeksopzet en deelnemers Een online enquête, bestaande uit 32 vragen, werd verstuurd naar 2668 tandartsen en mondhygiënisten.

Deze professionals zijn werkzaam in algemene praktijken in de openbare tandheelkundige zorg in vijf verschillende provincies in Zweden. De respons bestond uit 18,6%, er vulden 241 tandartsen en 257 mondhygiënisten de enquête in.

Van de respondenten was 83,3% vrouw en de gemiddelde leeftijd lag op 42 jaar. Ongeveer de helft van de deelnemers had minder dan tien jaar werkervaring, terwijl de rest ongeveer meer dan tien jaar werkervaring had.

Er werden onder andere vragen gesteld over demografische gegevens, de inhoud van de opleiding, de aanpak in de klinische praktijk voor de behandeling van mensen met een droge mond en het bewustzijn van de functies van speeksel. Als laatste werden de deelnemers gevraagd naar hun wensen voor verdere bij - en nascholing over droge mond en mondgezondheid.

Vaststellen van een droge mond Ongeveer 1 op de 5* mensen heeft last van een droge mond. Toch antwoordde 42,5% van de deelnemers dat zij één keer per week of minder patiënten in de stoel tegenkomen met een droge mond. Betekent dit echt dat ze toevallig weinig patiënten met een droge mond treffen, of moeten deze tandartsen beter met hun patiënten communiceren en vragen stellen over een droge mond?

61,1% van de ondervraagde mondhygiënisten zeggen meerdere keren per week of vaker patiënten te zien met een droge mond. Voor de ondervraagde tandartsen ligt dit cijfer lager, namelijk op 48,5%.

Mondhygiënisten stellen ook significant meer vragen over een droge mond aan verschillende leeftijdsgroepen (18-23, 24-40 en 41-65 jaar) dan tandartsen.

Recente onderzoeken hebben aangetoond dat xerostomie niet alleen een probleem is bij oudere volwassenen, maar juist ook vaak voorkomt bij andere leeftijdsgroepen.

15 op

heeft last van een droge mond* *Furness S, et al. Interventions for the management of dry mouth: topical therapies.

Cochrane Database Syst Rev. 2011 Dec 7;(12):CD008934.

Meten van speekselsecretie en het bepalen van het recalltermijn 70,3% van de deelnemers heeft de speekselsecretie van patiënten gemeten. Binnen deze groep voerden significant meer mondhygiënisten dan tandartsen de meting uit (88,3% vergeleken met 51%).

Een hoger percentage mondhygiënisten (42,5%) dan tandartsen (30,5%) suggereerde dat patiënten met een droge mond drie tot vier keer per jaar preventieve zorg zouden moeten krijgen.

Het meest voorkomende recall interval was twee keer per jaar (49,7 %), daarna drie keer per jaar (19,7 %).

Het geven van informatie en advies Gelukkig gaf 98,4% aan dat patiënten altijd of vaak mondeling geïnformeerd worden over een droge mond.

Meer dan de helft van de tandartsen deelt informatiebladen uit met producten die zij aanbevelen.

De drie meest voorkomende aanbevelingen: • Speekselstimulerende producten • Een goede mondhygiëne • Extra fluoride Andere aanbevelingen waren een dieet dat kauwen stimuleert en het insmeren van de weefsels met olie.

Bewustwording Op één na waren alle tandartsen ervan op de hoogte dat een droge mond het risico op cariës verhoogt. De respondenten zijn ook goed op de hoogte van andere complicaties, zoals spraakproblemen, de invloed op de algemene gezondheid en het effect op de kwaliteit van leven en welzijn. Minder mensen wisten dat een droge mond kan leiden tot voedingsproblemen, eventueel mogelijk leidend tot voedingsgebrek.

Wat ik heb geleerd uit dit onderzoek is dat tandheelkundige professionals alle volwassen patiënten zouden moeten vragen naar een droge mond, niet alleen de oudere volwassenen. Het onderzoek toont ook aan dat ervaring van belang is, aangezien tandartsen met meer dan tien jaar ervaring vaker de speekselsecretie hadden gemeten, meer preventieve zorg hadden aanbevolen en meer kennis hadden over factoren die samenhangen met een droge mond.

26%

zegt dat een droge mond het moeilijker maakt om te spreken*

Lina Kanters

Registered Dental Hygienist, Educator Odontology TePe Oral Hygiene Products

* Belangrijkste bevindingen binnen de groep die zegt dat een droge mond hun dagelijks leven beïnvloedt (13%). TePe – Droge mond in het Verenigd Koninkrijk, web panelonderzoek met 1000 respondenten, Transvector, April 2023.

Reactie van de auteur Zelf vroeg ik Amela Fisic naar haar belangrijkste en meest verrassende bevinding van het onderzoek en dit is wat ze antwoordde:

”De belangrijkste bevinding is dat er bij jongere leeftijdsgroepen minder vaak naar een droge mond wordt gevraagd dan bij ouderen.”

”In eerste instantie waren we verbaasd over de rol die mondhygiënisten spelen bij de behandeling van een droge mond. Nadat hierover was nagedacht, realiseerden we ons dat het niet verrassend is omdat mondhygiënisten de meeste tandheelkundige controles uitvoeren in de algemene tandheelkunde in Zweden.”

Referentie: Dental care professionals’ awareness of oral dryness and its clinical management: a questionnaire-based study. Amela Fisic et al. BMC Oral health, 2024.

Soms is water niet genoeg TePe’s hydraterende producten Stimuleert speeksel Extra bescherming tegen cariës dankzij 0,2% fluoride

Frisse milde smaak

Voor de erg gevoelige en droge mond

Nieuw

Complete lijn tegen droge mond

Direct comfort Ideaal voor onderweg

Zonder toegevoegde smaak, zachte formule Scan de QR-code voor meer informatie over een droge mond en onze nieuwe producten

www.tepe.com

Aan te vullen met TePe Pure™ Tandpasta voor de droge en gevoelige mond

VOORWOORD

Kennis Esthetische en restauratieve tandheelkunde zijn on-

Muts, Naomi Doelen en Eric van der Winden. In dit

losmakelijk met elkaar verbonden, aldus Felix Brüll

nummer leveren ze tevens een praktisch artikel.

in dit nieuwe nummer van dentista. Sterker nog, hij zegt: “Zonder een goed restauratief plan is esthe-

Martijn wijst ook op het belang van jezelf ontwik-

tische tandheelkunde slechts een illusie van korte

kelen en investeren in kennis. Dat maakt het vak

duur.” Felix laat dit zien aan de hand van een casus

leuker en uitdagender. Wat je vak en de commu-

waar hij werkt met het DSD-concept dat hij tien jaar

nicatie met de patiënt ook leuker en uitdagender

geleden oppikte tijdens een cursus. “De kennis en

maakt is goede dentale fotografie. Hoe je dat doet

kunde van de restauratieve tandheelkunde heb ik

laat fotograaf Daan van Oort je zien. Verder hebben

later geleerd van Fradeani, Dietschi en onze eigen

we in dit nummer nog veel meer artikelen waarmee

Nederlandse meester Martijn Moolenaar.”

je je kennis kunt vergroten.

Martijn Moolenaar behoort inderdaad tot de in-

Trouwens, de nieuwe uitstraling van het maga-

ternationale koplopers en is een pionier binnen de

zine is door vele lezers positief beoordeeld. Dank

tandheelkunde. Als tandarts-implantoloog, pros-

voor alle reacties! In september verschijnt weer een

thodontist en eigenaar van Dental Design Center

nieuwe uitgave van dentista. Bezoek tot die tijd

voert hij zijn passie voor de tandheelkunde uit zoals

onze vernieuwde website met nog meer informatie.

hij dat voor ogen heeft: kwalitatief op topniveau.

Inmiddels zit hij 25 jaar in het vak. Dentista was benieuwd naar de tandheelkundige route die Martijn heeft bewandeld in die periode. Mocht jij, net

Lies en Ilko.

als Felix, nu ook de kennis van Martijn willen leren?

Kom dan naar het Dentevent op 14 juni 2024 in Singer Laren. Naast Martijn spreken daar ook Erik-Jan

Colofon

Grafisch Design

Adverteren

Dentista is een uitgave van Dentista Media

Degen en Leideritz BNo

Concetta Scibona, concetta@dentista-magazine.nl

en verschijnt 4 keer per jaar Vormgeving Redactie

Druk

Ilko Alink, Lies Ligtvoet Fotografie Redactie(adres) Dentista Media

+31 6 281 829 62

LDB Production, Levin den Boer Wilco, Amersfoort

Cover en interview door Jelle Baars ©2013-2024 Dentista Media. Niets in

Molenstraat 3C, 7437 AH Bathmen Abonneren

deze uitgave mag worden overgenomen,

Dentista wordt in gecontroleerde

vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder

Digitaal aanwezig

verspreiding toegezonden aan tandarts-

schriftelijke toestemming van Dentista

www.dentista-magazine.nl

en mondhygiënistenpraktijken in Nederland.

Media of andere auteursrechthebbenden.

Instagram: @dentistamagazine

Ben je werkzaam binnen de tandheelkunde

Dentista Media kan geen aansprakelijkheid

en wil je Dentista ontvangen, stuur dan een

aanvaarden voor de juistheid en volledig-

e-mail naar: info@dentista-magazine.nl

heid van alle in deze uitgave opgenomen

Ilko Alink, ilko@dentista-magazine.nl

Aan dit nummer werkten mee

teksten en beelden.

Felix Brüll, Celina Klappers, Martijn Moolenaar, Erik-Jan Muts, Floor Aleva, Bram

Adreswijzigingen

van den Borst, Wouter Hoefsloot, Bram

Per e-mail: info@dentista-magazine.nl.

Geurts, Naomi Doelen, Eric van der Winden,

Vermeld zowel je oude als nieuwe adres.

Lach Mondzorg, Daan van Oort, Marit Verschuuren, Deirdre Beekmans, Pieter-Jan

Marketing

Swerts, Mondzorg aan de Lek, Valesca Ne-

Ilko Alink,

derlof, Elmira Boloori, Marloes Rust.

ilko@dentista-magazine.nl

5

INHOUDSOPGAVE 2024 | 2

8

Esthetische tandheelkunde is restauratieve tandheelkunde Felix Brüll

14

Kwaliteit is geen toeval, maar topsport Martijn Moolenaar

24

32

Hoe herken je ontwikkelingsdefecten in het glazuur?

Erik-Jan Muts

6

Adembenemend goede tandheelkunde Naomi Doelen

36

Laboratorium workflow voor een esthetisch herstel Eric van der Winden

46

Esthetische dentale fotografie Daan van Oort

60

Cementodentine breuk Elmira Boloori

Porseleinen facings; when less is more...

Deirdre Beekmans

en

Behandeling van tandslijtage met de flowable injectietechniek Pieter-Jan Swerts

76

54

72

Column Celina Team in beeld Productnieuws Column Marit Design in beeld Column Marloes

13 44 53 59 68 82

Functionerings­ gesprekken Valesca Nederlof

7

ESTHETISCH EN RESTAURATIEF

Esthetische tandheelkunde is restauratieve tandheelkunde Esthetische en restauratieve tandheelkunde zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

In dit artikel wordt een casus besproken waarbij esthetische verbetering hand in hand gaat met een uitgebreide restauratieve rehabilitatie. De auteur deelt zijn ervaringen met geavanceerde technieken en benadrukt het belang van een grondig behandelplan en de keuze van geschikte materialen voor een succesvolle uitkomst.

Tien jaar geleden ging ik naar de eerste cursus in

de tijd. Hoe ouder de patiënt, hoe meer dit effect

Nederland van Florin Cofar. Destijds behoorde hij tot

heeft op hun uiterlijk en op hun tanden.1 Dit feno-

de groep die de wereld over ging met het befaamde

meen start met slijtfacetten en zal langzaam door-

en misschien inmiddels beruchte DSD-concept. De

gaan tot dentine zichtbaar is. De knobbels worden

“verkoop” van de zes facings was een feit voor velen

korter, vlakken uit en de occlusale contacten nemen

die dit concept gebruiken. Tot op de dag van vandaag

gradueel toe. Dit proces van tandafbraak is een fy-

is dit een van mijn meest gewaardeerde cursussen

siologisch proces wat in iedere civilisatie en in ieder

die ik ooit heb gevolgd. Om de simpele reden dat je

tijdperk is geconstateerd.2

het DSD-concept moet gebruiken voor een compleet restauratief plan. Je moet wel zo principieel zijn om niet alleen het front aan te pakken. Deze kennis en

Vastleggen en nadenken

kunde heb ik later geleerd van Fradeani, Dietschi en onze eigen Nederlandse meester Martijn Moolenaar.

Een patiënt meldt zich op verwijzing van de eigen tandarts voor de wens tot esthetische verbetering.

Daarnaast maak ik momenteel gretig gebruik van

Er zijn reeds foto’s gemaakt en modellen met opwas

Smilecloud, bedacht door Cofar en zijn Dentcof

vervaardigd door een tandtechnisch laboratorium.

groep, wat een zeer indrukwekkend platform is en

Daarbij was al geconstateerd dat er sprake was van

waar de nadruk op de restauratieve tandheelkunde

verlies van VDO en dat er een volledige restauratie-

ligt. Zonder een goed restauratief plan is esthetische

ve rehabilitatie nodig is. Ondanks grondig voorwerk

tandheelkunde slechts een illusie van korte duur.

is het altijd verstandig om zelf een plan op te stellen, dan wel na te lopen of er in het vorige traject

In deze casus is sprake van slijtage met meerdere

geen fouten zijn gemaakt of andere inzichten zijn.

oorzaken; erosief en parafuncties zoals knarsen en

In deze casus was er een opwas gemaakt die foutief

klemmen. Zoals met alles in de natuur, verouderen

was. Irmen de Vries, mijn vaste tandtechnieker voor

1 tanden en verandert dit het uiterlijk in de loop van

uitgebreide casuïstiek, had alle modellen ontvangen

8

1

2b

2f

2c

2d

2e

2a

2g

samen met nieuwe afdrukken. Bij inspectie van de

modellen van Jan Haito.3 Dit biedt soms ook uitkomst

oude opwas bleek dat er een methode was gekozen

of kan dienen als voorbeeld. De patiënt maakte de

van opwas die relatief eenvoudig is, maar niet tot

keus voor een natuurlijke vorm zonder een verande-

gewenste resultaten leidt. De elementen waren vol-

ring in mesio-distale dimensies. Een volledige op-

ledig geradeerd (foto 1). Mesio-distale en buco-lin-

was werd vervaardigd en deze werd overgezet in de

guale dimensies zijn dan niet meer bekend en geven

mond in Protemp. Niet alleen ter bevestiging van de

een foutief beeld. Bovendien kunnen ze onder andere

esthetische keuze van de patiënt, maar ook om de

zorgen voor niet passende of aansluitende restaura-

articulatie te testen. Hiermee kan de patiënt wennen

ties met alle daarbij horende complicaties. Om deze

aan de nieuwe beethoogte. Na drie weken kan deze

reden werd gekozen om een nieuwe opwas te ver-

gecontroleerd worden en kan deze worden overgeno-

vaardigen. Voor het maken van een degelijke opwas

men door een intra-orale scan of een afdruk om zo

is een face bow registratie, een maximale occlusie

ook de gemaakte modificaties over te brengen aan de

wasbeet en een wasbeet in CR noodzakelijk (foto 2).

tandtechnieker.

Daarnaast is fotografie onmisbaar en als je de mogelijkheid hebt, is een video helemaal feest.

Behandelplan

Voor het maken van een esthetisch bevredigend resultaat moet men altijd in acht nemen dat dit gelinkt is aan de intermaxillaire ruimte in de posterieure zone. Dit heeft te maken met de stelregel 1:2:3. Bij

In eerste instantie starten we met een professione-

een vergroting van de VDO in CR-positie moet men

le reiniging, dit gaat gepaard met mondhygiëne in-

het volgende in acht nemen: voor 1 mm die men ver-

structies. Actieve cariës laesies en andere complice-

hoogt ter hoogte van de tweede molaar, zal er 2 mm

rende factoren, zoals her-endo’s, werden behandeld.

gewonnen worden bij de incisieven, al zal dit gepaard

In deze casus maakten we gebruik van het DSD-con-

gaan met een toename van de overbeet van 1,3 mm.9

cept om aan de patiënt te tonen wat de mogelijkheden

Wat deze stelregel kort maar krachtig aangeeft, is

zijn. In onze fotoruimte hangt ook een poster van de

dat in een casus waarbij er restauratief moet worden

Esthetische tandheelkunde is restauratieve tandheelkunde

9

ESTHETISCH EN RESTAURATIEF

ingegrepen, dit beperkingen geeft in de esthetische

De frontelementen worden minimaal invasief gepre-

zone en vice versa. Alleen het front opbouwen, zon-

pareerd met behulp van een diepte preparatieboor

der in acht neming van dit concept, zorgt voor een

(foto 3). Over de posterieure elementen wordt een

probleem in je envelop of function. Het zal als ware

cofferdam aangebracht per kwadrant. De doorzich-

de mandibula op “slot” zetten en breuk van de res-

tige mallen worden nogmaals gepast, storende con-

tauraties veroorzaken of andere problematiek in je

tacten worden verwijderd of aangepast. Wat ikzelf

kauwmusculatuur of kaakgewricht.

fijn vind is om in de approximale ruimtes teflon aan te brengen en om-en-om de elementen op te bouwen

De keuze van de restauratieve materialen is onder-

en ook deze te voorzien van een beschermende laag

hevig aan een constante discussie. Vervaardiging in

teflon.

composiet vervaardigde CAD-CAM restauraties kan uitkomst bieden.4 Maar je kan ook kiezen voor Li-

Tevens is het belangrijk om alleen de oppervlaktes

thium Discillicate restauraties.5 In deze casus werd

voor te bewerken waar je zeker een adhesieve ver-

gekozen voor een combinatie van indirecte restaura-

binding wil hebben met je composiet. Uit ervaring

ties in het front en composiet vervaardigde restaura-

kan ik zeggen dat het verwijderen van flowable com-

ties in de zijdelingse delen. Front geleiding bij proale

posiet uit deze ruimtes een zeer tijdrovend en frus-

bewegingen en cuspidaat geleiding bij latero-trusie

trerend klusje is. Zo heeft ieder zijn eigen methodes

verloopt dan op indirect vervaardigde restauraties.

om dit het beste aan te pakken. Mijn advies is om dit

Uiteraard is het ook een kwestie van financiën om

eerst te oefenen op een KAVO-kaakje en te bekijken

de keuze posterior te vervaardigen in composiet.

wat het beste voor jou werkt. Houd er rekening mee

Het overzetten naar restauraties die indirect ver-

dat deze methode niet gericht is op snelheid, maar op

vaardigd zijn kan altijd nog gefaseerd plaatsvinden.

het nauwkeurig overbrengen van een vooraf bepaald plan in de mond. Drie weken na het opbouwen van de

Om een voorspelbare manier van overdracht te ver-

zijdelingse delen worden de definitieve restauraties

krijgen van opwas naar mond, maak ik dankbaar

geplaatst onder cofferdam (foto 4). Tot op heden zijn

gebruik van de “injection-moulding technique”. Een

er na drie jaar in functie geen complicaties opgetre-

doorzichtige silliconen mal van de opwas met kleine

den en is de patiënt nog zeer gelukkig.

toegangen waar een flowable composiet in gespoten kan worden. De diversiteit van mallen is uitgebreid. Een mooie nieuwe methode is een 3D-geprinte mal waarbij van tevoren de uitgerekende hoeveelheid composiet kan worden aangebracht en zo grote overmaat kan worden uitgesloten. Kouri et al. (2023) vond dat het gebruik van één of twee mallen het meest nauwkeurige was. Ondanks het feit dat onderzoeken in het verleden onvoorspelbare resultaten toonden, zijn meer recent verschenen onderzoeken positief over het gebruik van flowable composieten.6

De auteur

Voor dit soort behandelingen moet men goed kijken naar de te gebruiken materialen. Nanotechnologie

Felix Brüll is tandarts-implantoloog

in flowable composiet heeft ervoor gezorgd dat ze

(NVOI-erkend) en eigenaar van

dezelfde mechanische eigenschappen, slijtvastheid,

Tandartspraktijk De Friese Meren in Balk.

kracht, verbeterde polijstbaarheid en translucen-

@felixbrulldentist

tie heeft als conventionele composieten. Bovendien vertoont flowable composiet een grotere elasticiteit, betere adaptatie en in sommige gevallen zelfs minder krimp.8 Deze onderzoeken zijn uiteraard hoopgevend, maar de keuze voor deze behandeling is fi-

Referenties

nancieel gedreven. Mijn eigen voorkeur blijft uitgaan naar indirect vervaardigde restauraties. De mate van

De literatuurlijst is op te vragen bij de re-

krimp in dusdanig grote restauraties moeten in mijn

dactie en in te zien bij het online artikel op

optiek een keer fout gaan.

www.dentista-magazine.nl

10

3a

4b

4e

3b

4a

5a

5d

4d

4f

5c

5e

Esthetische tandheelkunde is restauratieve tandheelkunde

5b

11

NIEUW TANDVLEES EXPERT

Helpt bloedend, gevoelig en ontstoken tandvlees herstellen vanaf

1 WEEK

*

Unieke formule met 67% natriumbicarbonaat

4X

meer tandplak verwijdering versus een tandpasta zonder natriumcarbonaat

58% vermindering van het aantal bloedingen1

+ SMAAKVERBETERENDE TECHNOLOGIE

Bestel nu parodontax samples via www.dentalintouch.nl * m.u.v. parodontax Active Repair Tandvlees Whitening.

1 vs 21% met gewone tandpasta Trademarks owned or licensed by Haleon. © 2024 Haleon or licensor. PM-BE-PAD-23-00033.

NU OOK PARODONTAX INTERDENTALE RAGERS VERKRIJGBAAR

COLUMN CELINA

Zijn al die fotografiegadgets echt nodig?

Celina Klappers, Praktijkhouder-tandarts bij Wellestate tandartsen, IJsselstate tandartsen en Jungle tandartsen.

In de wereld van esthetische

rior fotografie. Het voordeel van

loade foto’s, rekening houdend

tandheelkunde lijkt het aanbod

twee opstellingen is de efficiën-

met gezichtskenmerken. Dit re-

van gadgets voor het maken van

tie; snel wisselen zonder instel-

sulteert in snelle en overtuigende

prachtige foto’s eindeloos. Maar

lingen aan te passen.

DSD’s die de kans op de accep-

zijn al die technologische snuf-

tatie van het behandelplan ver-

jes werkelijk noodzakelijk? Naast

Softboxen en diffusers vermin-

het leveren van mooi werk is het

deren de harde flits op tanden

documenteren ervan voor velen

en weke delen. Wil je meer weten

Maar zijn al deze gadgets wer-

van essentieel belang. Hieronder

over het upgraden van je huidi-

kelijk noodzakelijk? Nee, je kunt

bespreek ik enkele gadgets die ik

ge set met softboxen en diffu-

ook prima met minder. Echter, de

gebruik voor esthetische tand-

sers, neem dan een kijkje in het

voordelen zijn significant: prach-

heelkunde.

magazine ‘Daan & Celina Dentale

tige foto’s en verhoogd werkple-

Fotografie’.

zier.

te maken? Een camera binnen

Voor profielfoto’s met zacht licht

Welke gadgets gebruik jij voor

handbereik! Het hebben van je

is studiolicht essentieel. Som-

dentale fotografie?

eigen camera is onmisbaar. Niets

mige collega’s aarzelen over het

is zo frustrerend als wachten op

opzetten van een fotostudio van-

een camera, het controleren van

wege de kosten en de ruimte.

instellingen of het constateren

Echter, studiofoto’s leveren een

van een lege batterij.

onmiskenbaar esthetisch resul-

hogen.

Wat heb je nodig om mooie foto’s

taat op. Met een redelijke inOp dit moment maak ik ge-

vestering in studioflitsers en een

bruik van twee systeemcamera’s.

trigger kun je al aan de slag.

Een fullframe camera met een 100mm macrolens, uitgerust met

Hoewel software niet traditioneel

een twinflitser en softboxen, voor

als gadget wordt beschouwd, is

zowel extra-orale als intra-ora-

Smilecloud een waardevolle toe-

le anterior foto’s. Daarnaast een

voeging aan mijn praktijk. Deze

lichtere crop camera met een

online digital smile design simu-

60mm macrolens, gekoppeld aan

lator maakt gebruik van AI om

een ringflitser met flashkap dif-

suggesties te geven voor ele-

fuser voor intra-orale en poste-

mentvormen op basis van geüp-

13

14

Martijn Moolenaar Kwaliteit is geen toeval, maar topsport Martijn Moolenaar is een pionier op het gebied van tandheelkunde. Als tandarts/ implantoloog, prosthodontist en eigenaar van Dental Design Center voert hij zijn passie voor de tandheelkunde uit zoals hij dat voor ogen heeft: kwalitatief op topniveau. Daarbij wordt hij bijgestaan door specialisten die zijn liefde voor het vak delen. Inmiddels zit hij 25 jaar in het vak. Dentista was benieuwd naar de tandheelkundige route die Martijn heeft bewandeld in die periode.

15

INTERVIEW

Waarom heb je ooit gekozen voor tandheelkunde?

“Dat was niet zo’n vanzelfsprekende keuze. Ik wilde namelijk dierenarts worden, tot ik een open dag bezocht en de laatste dia van de presentatie met gegevens van het UWV zag. Dat vond ik geen goed vooruitzicht na zes jaar studeren. Jaag je droom na als je dat wilt, zeiden mijn ouders, maar denk er wel goed over na. Het valt niet mee om dan ineens wat anders te kiezen. Ik ben overal geweest, van business schools tot universiteiten totdat iemand op een gegeven moment zei: is tandheelkunde niets voor jou? Het was een kleine gok maar ik heb me daar toen voor ingeschreven.

Je moet weten dat ik op de middelbare school geen hoogvlieger was. Ik had niet de hoogste cijfers en belandde in de laagste lotingsgroep. Toch bleek

“Wil je aan de top komen in je vakgebied? Blijf dan investeren in jezelf, zeker aan het begin van je carrière.”

lotnummer 83 mijn toegang tot de tandheelkunde.

De handvaardigheid en theorie lagen mij goed en ik doorliep de studie met veel plezier. Mijn passie voor het vak groeide vooral in de laatste twee jaar van de opleiding, waar ik mijn practicum deed in de Haagse Schilderswijk. Onder invloed van het patiënten tekort in de jaren 90 had ACTA besloten daar een dependance te openen waar vierde- en vijfdejaars studenten ervaring konden opdoen. Die periode bleek een zegen. Ik leerde er het vak van ervaren tandartsen en we mochten alles doen, zelfs de meest complexe reconstructies.”

Hoe ben je bij restauratieve tandheelkunde uitgekomen?

“Aan het einde van mijn vierde studiejaar nam één van de docenten mij apart. Hij zei: ‘Martijn, je bent handig en je ontwikkelt je snel. Het zou goed zijn als je naar Amerika of Hoofddorp gaat om je verder te ontwikkelen binnen de tandheelkunde.’ Ik dacht: Hoofddorp lijkt me een prima keuze. Bleek dat ik terecht kwam in een praktijk van internationale allure, met twee toptandartsen op het gebied van de restauratieve tandheelkunde aan het roer; Mees Burgers en Jan Pameijer.

Ze behandelden veel zakelijke cliënten en beroemdheden, er vlogen mensen van over de hele wereld naar Nederland om daar in de stoel te liggen. Het eerste wat ik hoorde was: ‘Martijn, dit is wat je de komende drie jaar verdient. Vergeet nu het geld en focus je de komende jaren alleen maar op kwaliteit.’

16

Je hebt je daarna verder ontwikkeld in Seattle?

“Dat was inderdaad de bedoeling. Na mijn periode in Hoofddorp wilde ik verder studeren in Amerika.

In Seattle om precies te zijn, waar één van de beste opleidingen voor restauratief tandarts in de wereld zit. Je wordt daar niet zomaar toegelaten. Van de 150 tandartsen die zich samen met mij hadden aangemeld zouden er maar drie worden gekozen voor de driejarige opleiding. Daarnaast moest je een aanbeveling hebben van iemand die daar de opleiding al had gedaan, een hele week examens afleggen en een presentatie geven aan de directie van de school.

Ik werd als eerste geselecteerd, maar moest toen de financiering rond zien te krijgen.

Daarvoor zou ik zo’n vier ton moeten lenen, maar ik zag dat als een investering in mijn toekomst.

Toen vond echter 9/11 plaats en stortte de financiële markt in. Mijn sponsoren haakten begrijpelijkerwijs af en mijn plannen moesten worden gewijzigd.

Ik herinner me nog dat ik vers uit Amerika op Schiphol stond, en de trein naar huis wilde nemen. Daar kreeg ik een telefoontje van implantoloog Gert de Lange. ‘Moolenaar, wat ga je doen, ga je definitief naar Amerika of blijf je hier?’ Hij bood mij aan om in zijn praktijk het restauratieve team op te zetten.

Ik stemde toe op één voorwaarde: dat ik één dag in de week mee mocht kijken als hij chirurgische ingrepen deed. Uiteindelijk ben ik daar vierenhalf jaar werkzaam geweest en heb mij enorm ontwikkeld.

Wil je aan de top komen in je vakgebied? Blijf dan investeren in jezelf, zeker aan het begin van je carDie drie jaar waren een keiharde leerschool. De lat

rière. Dat kost een hoop tijd en geld maar is het ab-

lag extreem hoog en ik kreeg regelmatig de wind

soluut waard. Doordat ik deze beslissing nam, was

van voren. Soms met de cliënt erbij. Maar ik wist

ik voor mijn dertigste implantoloog, prosthodontist

ook dat ik enorm veel leerde en het was voor mij

én had ik mezelf bekwaamd in esthetische paro-

duidelijk dat ik als restauratief tandarts verder wil-

chirurgie: het hele pakket.”

de. De grote, vaak complexe trajecten waar je een gebit functioneel stabiliseert, duurzaam opbouwt en esthetisch fraai aflevert en vanuit een regisseursrol samenwerkt met andere disciplines binnen een team, spraken mij enorm aan.

Je wilde uiteindelijk een eigen praktijk opzetten?

“Met dat hele tandheelkundige pakket wilde ik in-

Het was soms best zwaar, maar ik denk nog regel-

derdaad zelf een praktijk opzetten waar ik mijn visie

matig terug aan die periode. Wat maakte deze tand-

op tandheelkunde kon toepassen. Daarmee klopte

artsen nou zo goed? Waar het op neerkomt is dat ze

ik aan bij de bank. Of ze mij geld wilden lenen voor

weigerden om ook maar één stapje over te slaan.

een eigen kliniek in Blaricum. Op dat moment had

Alles wat ze deden, deden ze goed. En met volle fo-

ik nog geen eigen patiëntenbestand en veel collega’s

cus. Daar zit het geheim als je de top wilt halen.

verklaarden me voor gek. Ook nu waren er genoeg

Martijn Moolenaar

17

veilige opties. Maar als je ergens in gelooft, moet

Nieuwe kennis komt niet aanwaaien. Je moet in het

je ook all in durven te gaan. Besef daarbij dat zulke

vliegtuig naar congressen en ‘s avonds vaklitera-

keuzes niet alleen jezelf raken. Bespreek dat met je

tuur doornemen. Ik werk daarom maar vier dagen

partner, want het gaat je veel kosten. Om die reden

in de week klinisch. In de weken dat ik opleidingen

is na een aantal jaar mijn vrouw ook in de kliniek

of lezingen geef, schroef ik dat zelfs terug naar drie

komen werken. Dan doe je het samen.

dagen. Als je die tijd niet reserveert, komt kennisontwikkeling in het gedrang.

In mijn eigen praktijk Dental Design Center behandelen we complexe tandheelkundige problemen. Bij

In onze kliniek hebben we een motto: ‘Kwaliteit is

ons in de stoel liggen bijvoorbeeld mensen die een

geen toeval, maar topsport’. Alles moet kloppen.

ongeluk hebben gehad, waarbij hun kaak bescha-

Niet alleen de behandeling in de stoel, maar het

digd is en ze meerdere tanden zijn kwijtgeraakt.

hele traject dat je met het team doorloopt. Van de

Maar we zijn er ook voor cliënten met esthetische

vragenlijst die je verstuurt tot de ontvangst in de

wensen. Vaak zitten er wel grotere, functionele pro-

wachtkamer en de nazorg die we bieden. We doen

blemen onder zoals slijtage van tanden.

alles met passie en volle aandacht.”

Onze cliënten komen uit binnen- en buitenland op eigen initiatief naar ons toe, maar de meesten worden doorverwezen door andere tandartsen, waarna wij starten met het in kaart brengen van de hele

Je bent een van de besten in je vak geworden

situatie. Om je een beeld te geven: we hebben onze

“De beste van Nederland zijn of een autoriteit in het

eigen film- en fotostudio. Daar maken we ge-

vak is geen doel van mij. Het draait om de cliënt.

zichtsanalyses: hoe beweegt je je mond, hoe lach je?

Die verdient de beste behandeling. Ik geloof dat die

We bouwen vervolgens een maquette van iemands

focus ook gezonder is. Als je daarop inzet, kom je

gebit, om de cliënt mee te nemen in het belang van

vanzelf bovendrijven. Het helpt daarbij als je over

een kwalitatief hoogwaardige, duurzame oplossing

de grenzen van je eigen bedrijf heen kijkt. Pak bij-

en als basis voor de chirurgische berekeningen.

voorbeeld een bestuursfunctie op bij een beroepsvereniging. Daar leer je van en je zult zien dat je

Onder de naam Dental Design Academy verzorgen

vanzelf kansen krijgt om je kennis te delen. Daar-

we daarnaast lezingen, workshops en opleidingen

naast helpt het als je van een studiegroep of high-

in binnen- en buitenland. In de eerste plaats omdat

end academy lid bent. Een mooi voorbeeld is mijn

ik het leuk vind om te doen. Ik zie het als een voor-

lidmaatschap van de European Academy of Esthetic

recht om bij te dragen aan de ontwikkeling van ons

Dentistry. Dan kom je in contact met collega’s met

vakgebied. Op de lange termijn geloof ik ook dat het

dezelfde drive in tandheelkunde.

zorgt voor meer voldoening in je werk. Daarnaast opent het deuren en brengt het je in contact met

Inmiddels zit ik bijna een kwart eeuw in het vak.

zoveel mensen. Ook dat is waardevol.”

Toen ik klaar was met mijn leerperiode in Hoofddorp, riep één van die toptandartsen me bij zich.

Investeren in kennis vind je dan ook belangrijk?

Hij zei: ‘Moolenaar, als jij straks een eigen kliniek hebt, na 25 jaar terugkijkt en het staat je niet aan, dan is er maar één verantwoordelijk: jij!’ Ook dat is topsport: geen excuses zoeken, naar jezelf kijken en

“In onze kliniek werken we met tien medewerkers.

keihard werken. Jij bent namelijk verantwoordelijk

Zo’n klein team helpt om op hoog niveau te pres-

en er bestaan geen shortcuts naar succes.

teren. Vergelijk het met een sterrenrestaurant. Daar wil je ook dat de chefkok zelf in de keuken staat en

Mijn tips voor succes zijn verder: besteed aandacht

niet de hele week bezig is met het runnen van de

aan ieder detail in de praktijk en bij de behande-

zaak. Net als mijn leermeesters stimuleer ik kennis-

ling van patiënten, investeer in kennisontwikke-

ontwikkeling en leid ik ook jonge tandartsen op. Ie-

ling, bezoek cursussen en congressen en ontmoet

dereen volgt hier cursussen en we zitten structureel

collega’s.”

met elkaar om tafel om te praten over protocollen.

Alles mag hier ter discussie worden gesteld, maar je onderbouwt wel waarom je iets wil veranderen.

Martijn Moolenaar

19

Ontdek de nieuwe generatie interdentale producten waar jij en je patiënten van zullen houden!

REINIGT

+50% EFFECTIEVER**

80

152

PUNTEN

ULTRA ZACHT & GEWAARDEERD DOOR PATIËNTEN*

BORSTELHAREN

GEÏNSPIREERD DOOR een interdentale rager Dubbel aantal rijen & 152 borstelharen

Bestel nu samples bij uw vertegenwoordiger en ervaar het verschil

REINIGT EEN GROTER OPPERVLAK

& moeilijk bereikbare gebieden

SOFT-PICKS® SOFT-PICKS®

PRO SunstarGUM.com GUM.nl SunstarGUM.com

*Hennequin-HoenderdosNL NL & SlotDE. DE. IntJJDent Dent Hyg2018), 2018), Abouassi 2014.

2014. ** GUM® SOFT-PICKS® SOFT-PICKS® Advanced, SUNSTAR SUNSTAR GUM internal internal tests. *Hennequin-Hoenderdos *Hennequin-Hoenderdos NL&&Slot Slot DE.Int Int J DentHyg Hyg 2018),Abouassi Abouassi 2014.****GUM® GUM® SOFT-PICKS®Advanced, Advanced, SUNSTARGUM GUM internaltests. tests.

25 jaar in het vak, tijd voor een feestje?

tandarts die al voor de tweede keer bij mij op het

“Sinds 18 jaar organiseer ik om de paar jaar het

op kwaliteit let. Haar verhaal over ademhaling en

Dentevent. Een dag waarop we vieren dat tand-

kinderen heeft mij enorm gegrepen. Het program-

heelkunde zo’n mooi vak is. Met sprekers die een

ma volgt een beetje de levensloop van de patiënt;

inspirerend verhaal over hun werk vertellen aan

Naomi heeft het over kinderen, Erik-Jan over de

collega’s. Een verhaal dat past bij mijn visie en de

behandeling met conservatief composiet en white

kliniek hier in Blaricum. Dit jaar is de vijfde editie

spots, Eric over het keramiek dat uiteindelijk no-

die samenvalt met mijn 25-jarige jubileum. Dat vie-

dig is in het leven en ik over de esthetische zone

ren we natuurlijk nog uitbundiger dan normaal. Op

met implantaten. Kortom, een hele mooie line-up.

een fantastische locatie in Singer Laren. Het the-

Ik nodig dan ook iedereen uit om op 14 juni naar

ma dit jaar is tandheelkunst. Dat past bij de locatie,

Singer Laren te komen!”

podium staat. Naomi ken ik ongeveer een jaar, maar dat is ook iemand die gedreven is en heel scherp

maar ook bij het werk dat we maken.

Uiteraard spreek ik zelf op die dag. Heel toepasselijk, maar niet geheel toevallig gaat dat over de kunst van implantologie in de esthetische zone. Ik sta echter niet alleen op het podium. Ik weet mij te omringen door drie toppers binnen de tandheelkunde; Eric van de Winden, Erik-Jan Muts en Naomi Doelen. Eric is een keramist met wie ik al 23 jaar heel fijn samenwerk. Erik-Jan is een hele talentvolle

st • 25 jarig jubileum • 14 juni 2024 • Singer Laren

e

De auteur Martijn Moolenaar heeft zich na zijn studie tandheelkunde aan ACTA gespecialiseerd in de esthetische restauratieve tandheelkunde en de implantologie. Deze specialisaties heeft Martijn intern gevolgd bij diverse gespecialiseerde praktijken.

Sinds 2005 is hij als specialist geregistreerd bij de NVOI en sinds 2011 is hij internationaal erkend prosthodontist door de E.P.A. (European Prosthodontic Association). Hij is lid van de A.E.S. (American Equilibration Society), de A.A.F.P. (American Academy for Fixed Prosthodontics) EAED ( European Academy of Esthetic Dentistry) en ook van een internationale interdisciplinaire studiegroep ERIK-JAN MUTS Enamel Defects Demystified

Voor meer informatie en aanmelden: Scan de QR code

die zich bezighoudt met de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van esthetische tandheelkunde en implantologie. Tevens is hij 10 jaar bestuurslid van de NVVRT geweest.

Martijn geeft in zowel binnen- als buitenland veel lezingen en workshops op het gebied van de esthetische

Meer informatie over

tandheelkunde en implantologie. Ook vanuit zijn eigen

het Dentevent op 14 juni.

opleidingscentrum in Blaricum, Dental Design Center.

Martijn Moolenaar

ERIC VAN DER WINDEN Restaureren, kunst of een kunstje?

21

Dit wil je ! niet missen

Heb jij onze vernieuwde website al gezien?

Onze website is een verzamelbank van allemaal leuke, leerzame en inspirerende casuïstiek, artikelen, columns, productinformatie, podcasts en nog veel meer...

Een interessant platform voor de tandarts, mondhygiënist, praktijkmanager, balieassistent, (paro-)preventieassistent en assisterende.

SCAN ME!

www.dentista-magazine.nl

Scan mij voor meer informatie

Dental Coach; jouw partner in preventieve mondgezondheid Het veranderen van de patiënt zijn gebitsverzorging; het blijft een lastige taak voor jou als mondzorgprofessional. Maar niet met de Dental Coach app. Deze gebruiksvriendelijke en makkelijk te installeren app maakt de patiënt bewust van zijn gedrag, biedt online coaching mogelijkheden én complementeert jouw zorg!

Wat levert het op?

Probeer Dental Coach nu 3 maanden gratis uit!

www.dentalcoach.app

Tijdsbesparing Kostendeclaratie (code M01) Gemotiveerde patiënten Gezonde patiënten Moderne uitstraling van de praktijk

15

GLAZUUR

Infiltreren kun je leren

Hoe herken je ontwikkelingsdefecten in het glazuur?

Een voorspelbare uitkomst start met het stellen van een juiste diagnose voordat begonnen wordt aan de behandeling. Als je namelijk weet welk ontwikkelingsdefect je infiltreert, weet je ook welke moeilijkheden je kan verwachten. In dit artikel bespreekt Erik-Jan Muts de drie meest voorkomende ontwikkelingsdefecten van glazuur aan de hand van drie verschillende casussen.

Ontwikkelingsdefecten in het glazuur ontstaan tij-

levensjaren. De opaciteiten zijn vaak diffuus, sym-

dens de amelogenese. Tijdens de ontwikkeling (ma-

metrisch en chronologisch volgens de ontwikkeling

turatiefase) van het glazuur wordt geen gezond gla-

aanwezig op meerdere tanden. Het voordeel is dat de

zuur gevormd, maar ontstaan er porositeiten en/of

hypomineralisaties bij fluorose meestal oppervlak-

verhoogde concentraties van eiwitten in het glazuur;

kig in het glazuur liggen en dus relatief makkelijk te

een hypomaturatie of hypomineralisatie. Zo’n hypo-

behandelen zijn met infiltratietechnieken.

mineralisatie is zichtbaar als opaciteit/verkleuring indien 10 procent of meer van de normale mineraal-

Fluorose casus

structuur ontbreekt.

Anne-May (17) presenteert zich bij mij in de praktijk

De oorzaken hiervoor zijn zeer divers, maar in hoofd-

met storende witte vlekken op haar twee centralen.

lijnen zijn te onderscheiden; (1) intoxicaties (fluorose

Bij nader onderzoek blijkt sprake van fluorose. We

en kaasmolaren), (2) trauma (traumatische hypomi-

besluiten haar te behandelen (zie volgende pagina).

neralisaties) en (3) ziekte gedurende de eerste drie levensjaren (kaasmolaren).

Fluorose

Traumatische hypomineralisaties Een trauma of ontsteking aan een melkelement kan ook zorgen voor problemen tijdens een amelogene-

Door de incorporatie van een overmatige hoeveelheid

se en uiteindelijk leiden tot een hypomineralisatie.

fluoride tijdens de amelogenese ontstaan er porosi-

Intrusies zijn de meest schadelijke trauma’s. Afhan-

teiten in het glazuur. Het risico op het ontstaan hier-

kelijk van het moment van het trauma zal het defect

van is met name het grootst tijdens de eerste vier

zich op een bepaalde positie in het glazuur bevinden.

24

Fluorose casus

2

1

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

1. Initiële situatie

6. Transilluminatie om een beter

(Icon Etch, DMG)

2. Meerdere elementen aangedaan

idee te krijgen over de dikte van het

10. Aanbrengen van ethanol (Icon

3. Symmetrische ontwikkeling, diffu-

glazuurdefect

Dry, DMG)

se opaciteiten

7. Isolatie met rubberdam en gouden

11. Infiltreren met TEGDMA (Icon In-

4. Kruislings-gepolarizeerde opname

B4 klemmen (karma-dentistry.com)

filtrant, DMG) voor ongeveer 15 min.

voor betere diagnostiek

8. Zandstralen met 29um alumini-

12. Opnieuw zandstralen

5. Tevens onderbelicht zodat het

um-oxide (Aquacare, Velopex)

contrast toeneemt

9. Etsen met hydrochloride zuur 15%

De opaciteiten zijn vaak goed begrenst en in tegen-

lisatie aan de randen vaak nog omgeven wordt door

stelling tot fluorose niet symmetrisch en meestal

gezond glazuur. Dit kan ervoor zorgen dat het infil-

niet aanwezig op meerdere elementen. Traumatische

trant soms maar moeizaam de volledige hypomine-

defecten hebben de eigenschap dat de hypominera-

ralisatie kan infiltreren.

Ontwikkelingsdefecten in glazuur

25

13

14

15

16

17

18

13. Aanbrengen van bonding (Opti-

16. Kruislings-gepolarizeerde opna-

bond FL, KavoKerr) nadat geëtst is

me voor kritische analyse

met fosforzuur voor 30 seconden

17. Drie maanden na behandeling

14. Aanbrengen van een heel dun

18. Glimlach

laagje composiet (Estelite Asteria,

19. Eindresultaat na infiltreren

WE) voor herstel van anatomie

19

15. Direct na behandeling

Trauma casus

en chronologisch aanwezig. De opaciteiten zijn goed

Sofie (39) komt bij mij in de praktijk met een witte

begrensd en vaak verkleurd door de hoge concentra-

opaciteit op de 11. Ze wenst een minimaal invasieve

tie aan eiwitten; hoe donkerder de verkleuring hoe

behandeling van de traumatische hypomineralisatie

groter het percentage eiwitten en hoe zwakker het

(zie volgende pagina)..

glazuur. Aangezien de defecten bij molaren vaak occlusale krachten te voorduren krijgen, is hier regel-

Kaasmolaren of Molaar Incisief Hypomineralisatie (MIH)

matig sprake van post-eruptieve glazuurafbraak; de stukken glazuur breken gewoon af. Het hoge percentage eiwitten maakt dat het hechten aan het glazuur vaak moeizamer is. Zoveel mogelijk deproteiniseren

De oorzaak van deze ontwikkelingsdefecten is nog

met 5% NaOCl of Papacarie kan een uitkomst bieden

niet volledig begrepen en lijken zeer divers te kun-

om een goede en duurzame composiet restauratie te

nen zijn. Ziekte op jonge leeftijd lijkt het meest voor

kunnen maken bij kaasmolaren. In het front kan ble-

de hand liggend, maar ook intoxicaties (dioxines en

ken met 10% carbamide peroxide een uitkomst bie-

BPA), medicatie (amoxicilline), een tekort aan vita-

den om te deproteiniseren (indien eventuele gevoe-

mine D, problemen met opname van voedingsstof-

ligheid dit toelaat). Het moeilijke van MIH-defecten

fen (coeliakie) en genetische predispositie lijken een

is dat het defect begint bij de dentine-glazuurgrens.

belangrijke rol te spelen. Bij MIH zijn meerdere ele-

Deze defecten vragen meestal om een diepe infiltra-

menten aangedaan en zijn de defecten symmetrisch

tietechniek en zijn het moeilijkst te behandelen..

Defect

Opaciteit

Elementen

Patroon

Locatie

Fluorose

Diffuus

Symmetrisch, meerdere elementen

Chronologisch

Buitenste 1/3-1/2 van het glazuur

Trauma

Goed begrensd

Niet symmetrisch

Nietchronologisch

Afhankelijk van trauma

MIH

Goed begrensd

Symmetrisch, meerdere elementen

Chronologisch

Start bij de glazuur-dentine grens

Tabel 1.

26

Trauma casus

VERVOLG VAN CASUS

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

10. Na zandstralen en etsen met fosforzuur.

11. Herstel van de anatomie met composiet (Estelite Asteria WE, Tokuyama).

12. Volledige glimlach 3 maanden na

16

17

1. Initiële glimlach.

6. Transilluminatie waarbij duidelijk

14. Kruislings-gepolariseerde opna-

2. Niet symmetrische, goed begrens-

wordt dat gezond galzuur gedeelte-

me voor controle van de kleur.

de opaciteit.

lijk de hypomineralisatie bedekt.

15. Details.

3. Kruislings-gepolariseerde opname

7. Isolatie met rubberdam en flossli-

16. Defect is nauwelijks meer waar-

voor meer contrast.

gatuurtjes.

neembaar.

4. Onderbelichting voor meer details.

8. Weefselverlies na zandstralen.

17. Transilluminantie laat ook niks

5. Een verkleurde breuklijn is zicht-

9. Direct na infiltreren (Icon Infil-

meer zien.

baar.

trant, DMG).

behandeling.

13. Herstel van kleur en anatomie.

Ontwikkelingsdefecten in glazuur

27

MIH casus

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

28

22

23

MIH-casus

deren van deze proteïnes zal de infiltratiecapaciteit

Esther (8) komt bij ons in de praktijk omdat ze op

bevorderen. Om gemakkelijk een goede diagnose te

school gepest wordt met haar ‘vieze’ voortanden. We

kunnen stellen is het natuurlijk fijn om een overzicht

kunnen Esther gelukkig helpen om haar voortanden

te hebben (tabel 1, pagina 26).

weer netjes te maken op een minimaal invasieve wijze.

Diagnose Het stellen van een diagnose is belangrijk omdat de

De auteur

locatie en de diepte van een defect kan verschillen.

Zo weten we dat fluorose relatief oppervlakkig zal

Erik-Jan Muts (2013, RUG) is tandarts-ei-

liggen en dat MIH altijd start bij de glazuur-dentine

genaar bij MP3 Tandartsen en medeoprich-

grens. Dat maakt dat er bij een MIH-casus bijvoor-

ter van KARMA. Dentistry. Meer weten over

beeld meer glazuur weggehaald zal moeten worden,

glazuurdefecten? Kom naar het jubileum van

of dat de infiltratietijd flink verlengd moet worden.

Martijn Moolenaar op 14 juni in Singer Laren,

Ook kan het je helpen in het besluiten wel of niet te

of volg de Infiltration Online cursus

gaan bleken. Bij een MIH-casus zullen relatief meer

(www.karma-dentistry.com).

proteïnes aanwezig zijn in het glazuur en het verwij-

1. Initiële glimlach.

drochloride zuur.

15. Infiltreren (25 minuten) met TE-

2. Oranje verkleuringen zichtbaar die

9. Zodra de ethanol is opgedroogd,

GDMA (Icon Infiltrant, DMG).

haar tanden ‘vies’ laten lijken voor

wordt het defect weer opaque.

16. Na het zandstralen en etsen met

haar klasgenootjes.

10. Aan de randen blijkt nog te veel

fosforzuur om opnieuw te kunnen

3. Onderbelichting laat nog meer

gezond glazuur aanwezig, deze kan

hechten.

contrast zien in kleur.

gereduceerd worden met een kleine

17. Het aanbrengen van composiet

4. Kruislings-gepolariseerde opname.

ronde diamant.

(Estelite Asteria NE) voor vormher-

5. Onderbelichting met duidelijk

11. Hydrochloride zuur (Icon Etch,

stel.

oranje verkleuringen. Besloten is om

DMG) gecombineerd met puimsteen

18. Resultaat direct na behandeling.

zes dagen te bleken met 10% carba-

voor een groter abrasief effect.

19. Situatie na twee maanden.

mide peroxide voor twee uur per dag

12. Etsen met 15% hydrochloride zuur

20. Eindresultaat met ‘schone’ tan-

.6. Rubberdam isolatie met flowable

(Icon Etch, DMG) om de hypominera-

den.

retentie omdat de rest van de denti-

lisatie toegankelijk te maken van het

21. Kruislings-gepolariseerde opna-

tie nog maar gedeeltelijk is door-

infiltrant.

me.

gebroken en onvoldoende houvast

13. Opnieuw controle met ethanol

22. Onderbelichting voor meer con-

geeft.

(Icon Dry, DMG); nu met een mooi

trast.

7. Zandstralen met 29um aluminiu-

resultaat, alleen de hoekjes lijken

23. Transilluminatie laat nog een

moxide (Aquacare, Velopex).

nog niet volledig te pakken.

klein stukje van het defect zien.

8. Controle met ethanol (Icon Dry,

14. Selectief etsen met hydrochloride

DMG) na 1 keer etsen met hy-

zuur.

Ontwikkelingsdefecten in glazuur

29

info@share-dental.nl +31(0)614789879

Angulated Screw Channel Solutions Krijg de beste esthetiek, zelfs in de meest uitdagende situaties

® ®

®

®

®

IMPLANTS

De eerste Zero Waste implantaten op de dentale markt info@share-dental.nl +31(0)614789879

®

®

®

®

INCIDENT

Hoestbui bij de tandarts Een 67-jarige vrouw ondergaat een behandeling bij de tandarts als ze plots in een enorme hoestbui schiet. Deze casus kwamen we tegen in de rubriek ‘Gezien’ in het tijdschrift Medisch Contact. Als tandarts hoop je maar dat dit je niet overkomt.

Tijdens een tandartsbehandeling krijgt een 67-jarige vrouw plots een hevige hoestaanval. De tandarts ontdekt dat het boortje dat hij gebruikte is losgeraakt van zijn boorkop en niet meer terug te vinden is in de mond. De patiënte wordt naar de SEH gestuurd bij vermoeden op aspiratie of ingestie. Op de SEH is de patiënte weer klachtenvrij en klinisch volledig stabiel. Het hoesten is gestopt en zij geeft geen bloed op.

Op een X-thorax is een radio-opaak vreemd lichaam te zien, zeer distaal, projecterend over het rechter hemidiafragma. Qua vorm komt het overeen met het boortje. Er is geen pneumothorax. Besloten wordt het boortje bronchoscopisch te verwijderen en er wordt een CT-thorax gemaakt om de exacte locatie vast te stellen.

In deze semi-acute setting treffen we voorbereidingen voor een starre bronchoscopie met gebruik van een retrieval basket om het boortje te verwijderen. Maar dan, na weer een flinke hoestbui, blijkt de vrouw het volledig intacte boortje zelf spontaan weer te hebben opgehoest. Zij blijft nadien klachtenvrij en klinisch stabiel, en kan derhalve met een geruststelling weer naar huis.

Dit artikel verscheen eerder in Medisch Contact (07, 15 februari 2024) en is met toestemming van de redactie verkregen.

De auteurs dr. Floor Aleva, dr. Bram van den Borst en dr. Wouter Hoefsloot, alle drie werkzaam op de afdeling Longziekten, Radboudumc, Nijmegen. Bram Geurts, afdeling Radiologie, Radboudumc, Nijmegen.

31

KINDEREN

Een luchtig onderwerp

Adembenemend goede tandheelkunde In de huidige tijd waarbij we dagelijks updates krijgen van onze kinderen op het dagverblijf, buitenschoolse opvang en basisschool, zit 90% van de kinderen met hun mond open. Naast die open mond, hebben ook veel kinderen moeite met zich te concentreren tijdens de dag. Is dit een kwestie van de huidige tijd? Drukke levens, drukke ouders en een beetje vermoeide en/of overprikkelde kinderen? Of is er meer aan de hand? In onderstaand artikel geeft Naomi Doelen inzicht in de groei van het gezicht, de etiologie van de open mond en wat we met onze hele professie én als ouders hieraan kunnen doen.

Casus

in onszelf naar boven laten komen. Wij zijn, na de leeftijd van de GGD & consultatiebureau artsen, de

Als een 7-jarige jongen de praktijk binnenkomt -

enige zorgspecialisten die kinderen ieder half jaar

vanwege de gevoeligheid van kinderfoto’s in tijd-

zien en zien ontwikkelen. Maar als we behalve cariës

schriften heb ik besloten om geen volledige ge-

en plaque niet weten waar we naar moeten kijken,

zichtsfoto toe te voegen aan dit artikel - (foto 1),

zullen wij geen signalen opvangen.

gaan er bij mij alarmbellen rinkelen. Een kruisbeet in het front en zijdelingse delen, ruimtegebrek in het bovenfront en grote diepe kringen onder zijn ogen

Afwijkende groei

wijzen mij in de richting van een afwijkend groeitraject. Maar nu is de vraag: waar komt dat afwijken-

Wat is normale groei en hoe verloopt deze? Normale

de groeitraject vandaan? We kennen (een deel van)

groei verloopt in voorwaartse en neerwaartse rich-

de oplossing. Volgens de Ortho OD-Kaart (foto 2) is

ting (foto 3).1 Onder invloed van intra-orale en ex-

een kruisbeet een indicatie voor vroege orthodontie.

tra-orale spierdruk ontwikkelt het gelaat. Hoe meer

Maar is dat slechts een weg naar rechtere tanden en

de mond geopend is (ten gevolge van vergrote neus-

betere kaakverhoudingen waarvan we de etiologie

en of keelamandelen door bijvoorbeeld allergieën

niet kennen? En is het echt een duurzame oplossing?

of verkoudheden en/of mondgewoonten), hoe meer verticale en mogelijk verminderde voorwaartse rich-

Bij het regelmatig zien en behandelen van kinderen,

ting de groei zal aannemen. Daarbij zal ook de bo-

is het van cruciaal belang dat wij de inspector gadget

venkaak in voorwaartse richting in groei remmen. Is

32

1

2

3

4

5

daar ook een epi-genetische voorkeur bij (moeder of

van dien. Van cruciaal belang dus om die signalen

vader met een onderontwikkeling), dan zijn de kan-

nog eens op te sommen:

sen op normale groei kleiner. Wat betekent die verminderde groei in transversale richting exact? Een

Intra-oraal

transversale vermindering in groei betekent minder

• Aanwezigheid van kruis- en of openbeet (wijst op

afmeting van de sinus. Voor iedere millimeter bre-

afwijkende tongpositie in rust en/of tijdens slik-

dere bovenkaak (gemeten tussen de melkvijfjes of de

ken)

m1’s) kan er 2,5 procent meer zuurstof in de neus. Is

• Aanwezigheid van een strakke tongriem (wijst op

de tong niet in het gehemelte, ontwikkelt de boven-

de bemoeilijking van de tong tegen het gehemelte

kaak minder in breedte (foto 4). Met alle gevolgen

te houden en drukken tijdens slikken)

Adembenemend goede tandheelkunde

33

DENTEVENT • NR 5. 2024 - Tandheelkunst • 25 jarig jubileum • 14 juni 2024 • Singer Laren

MARTIJN MOOLENAAR

ERIK-JAN MUTS

De kunst van Implantologie in de esthetische zone

Enamel Defects Demystified

NAOMI DOELEN

ERIC VAN DER WINDEN

Airway Dentistry: wie kan er nee zeggen tegen een kind?

Restaureren, kunst of een kunstje?

Voor meer informatie en aanmelden: Scan de QR code

Dit wil je ! niet missen

MULTITALENT W NIEU

iliteit Flexib de s n e tijd deling behan

!

e wbar Betrou ice v r se

les Nozz et bel m ti a p ® com nos MyLu

Het nieuwe MyLunos Duo® combi-apparaat ▪ Supra- en subgingivale profylaxebehandeling met ultrasoon en poederstraal ▪ Permanente luchtstroom voor bescherming tegen verstopping ▪ Snelle poederwissel dankzij twee kamers ▪ Nozzles compatibel met het MyLunos® poederstraal-handstuk Meer op www.lunos-dental.com

AZ_MyLunosDuo_185x134mm_NL.indd 1

Video MyLunos Duo®

29.09.23 11:25

• Kokhalsreflex (kan onder andere wijzen op vergrote amandelen)

Stap 4. Herstel goede functie en neusademhaling Door

middel

van

Oro-Myofunctionele

Therapie

• Ruimtegebrek (wijst op smalle ka(a)k(en) en dus

(OMFT) wordt de positie van de tong, de spierdruk in

een beperkte groeiontwikkeling in één of meerdere

lippen, wangen en nek bevorderd en getraind. Na de

dimensies)

orthodontische behandeling is er ook genoeg ruimte

• Vergrote keelamandelen (kan wijzen op een recente verkoudheid en/of een persisterende bemoeilij-

voor de tong waardoor ook de orthodontische behandeling mogelijk duurzamer is.

king van ademen) (foto 5) Wij tandartsen houden van het woord duurzaam.

Extra-oraal

Duurzame

• Kringen onder de ogen (vermoeidheid en/of onvol-

duurzame behandelrelatie, noem het maar op. Maar

doende transversale en sagitale groei van het gelaat)

voor mij betekent het adembenemend goede tand-

• Weinig concentratie (gevolg van onvoldoende uit-

heelkunde. Wij zijn een belangrijke koppelaar in het

rusten in de nacht en/of mondademhaling)

restauratie,

duurzame

behandeloptie,

bijeenzoeken van signalen. Alleen wij kijken naar het gezicht en ín de mond. Aan ons daarom de schone

Taak voor de behandelaar

taak om het leven van onze kinderen comfortabeler te maken en te zorgen dat zij kunnen excelleren, in welke vorm dan ook. En dat kunnen wij niet al-

Als we deze signalen opvangen tijdens het in-

leen. Wij hebben een TEAM nodig, met in ieder geval

tra-orale onderzoek, wordt onze zoektocht buiten

KNO-artsen, logopedisten/OMFT, orthodontisten en

het intra-orale onderzoek vervolgd met een gesprek

zij die zich nog meer geroepen voelen zich aan te

met de ouder die mee is. Daarbij wordt gevraagd

sluiten. Together Everyone Achieves More.

naar slaapgedrag (positie, beweeglijkheid, snurken, stoppen met ademhalen, verkoudheden), concentratievermogen gedurende de dag en de spraak van het kind. Ook oorpijn en bedplassen na de leeftijd van vier jaar zijn een mogelijk gevolg van verstoorde ademhaling en/of slikgedrag.

Al met al weer een extra taak die wij tijdens onze

De auteur

toch al korte tijd voor een controle moeten uitvoeren.

Gelukkig vergt het weinig training: eenmaal gezien

Naomi Doelen (ACTA 2012) is werkzaam

is nooit meer niet zien. Om het eenvoudig te maken,

bij DentiQ Tandartsen in Maarssen en als

zijn hieronder alle stappen opgesomd (gebaseerd op

restauratief tandarts (NVvRT) bij de ver-

het artikel van Yoon et al., 2023) die leiden tot het

wijs-praktijk Proclin in Rotterdam. Kois-

adembenemend goed behandelen van kinderen.

mentor en erkend specialist. Ambassadeur van Karma.Dentistry.

Stap 1. Zoek naar signalen Intra-oraal: kruisbeet, openbeet, tongpositie, ruim-

Meer weten over dit onderwerp? Naomi

tegebrek, grootte van keelamandelen

spreekt hierover op het Dentevent op 14 juni

Extra-oraal: aanwezigheid mentalisgewoonte, kok-

in Singer Laren.

halsreflex, weinig concentratie, kringen onder de ogen Stap 2. Verwijder mogelijke obstructies 2,5 tot 5-jarige leeftijd via de huisarts door de KNO-

Referenties

arts of vanaf 7 jaar door skeletale verbreding van de bovenkaak door middel van bijvoorbeeld een hyrax.

1. Facial Growth in Man Studied with the Aid of Metallic Implants. Bjork et al. Acta Odon-

Stap 3. Herstel de ademweg (orthodontie)

tal Scand. 1955;13:9-34

Door bijvoorbeeld een hyrax, wordt de transversale

2. A Roadmap of craniofacial growth modi-

ontwikkeling van het gezicht bevordert. Als positief

fication for children with sleep-disordered

bij-effect slinken de keelamandelen en worden ook

breathing: a multidisciplinary proposal. Yoon

de sinussen groter. Een duurzame behandeling.

et al. Sleep 2023 Aug 14; 46(8)

Adembenemend goede tandheelkunde

35

SAMENWERKING

Laboratorium workflow voor een esthetisch herstel Bij deze interdisciplinaire casus werken Martijn Moolenaar en Oral Design Center Holland nauw samen om een patiënte met Amelogenesis Imperfecta in combinatie met agenesie van de laterale incisieven weer te voorzien van een fraaiere glimlach.

Een jonge patiënte komt bij Martijn met een hulp-

Bespreking ODCH

vraag; graag wil ze haar fronttanden in een normale verdeling krijgen. Ze heeft tevens problemen met de

Zodra de studiemodellen zijn ingegipst, komt de pa-

verkleuringen in de poreuze delen van haar glazuur.

tiënte langs op het laboratorium om haar wensen

Ze wil een lichtere kleur tanden met rondere vor-

kenbaar te maken wat betreft vorm en kleur. Voor

men. Aan de hand van deze wensen zullen we een

patiënten is het soms lastig in te schatten hoe tanden

verbetering proberen te verkrijgen van de esthetiek

het gezicht kunnen veranderen. Het kost wat tijd om

van de bovenkaak. Dit zal gedaan worden met be-

patiënten te laten begrijpen dat we niet volledig vrij

hulp van acht partiële indirecte geperste en labiaal

zijn in het veranderen van vormen van tanden. Een

opgebakken restauraties. Door de incisale randen en

korte uitleg over de functionaliteit helpt ze te begrij-

palatinale delen monolitisch te laten, wordt chipping

pen welke mogelijkheden er wel zijn.

van het keramiek voorkomen.

Ook wordt het bepalen van de kleur soms als lastig ervaren door een patiënt. Om teleurstelling te

De intake

voorkomen, is het wel degelijk belangrijk dat patiënten meedenken over de vorm en kleur. Het boek Anteriors van Jan Hajto is een belangrijk hulpmiddel

Vooraf heeft Martijn een analyse gemaakt van de

daarbij. Aan de hand van de vele jonge mannelijke

wensen van de patiënte met hulp van een fotore-

en vrouwelijke voorbeelden van natuurlijke tanden

portage waardoor de communicatie makkelijker kan

kunnen we de patiënt laten meedenken over het

verlopen richting de patiënte en het laboratorium.

kleurverloop in een tandenrij maar ook voor de tan-

Vervolgens worden de scans gemaakt voor de ge-

den individueel.

printe modellen. In de studiefase heeft het maken

Je wil voorkomen dat een patiënt bepaalde ingebak-

van geprinte modellen onze voorkeur, omdat we een

ken effecten in de tanden niet mooi vindt. Trans-

mock-up willen maken waarbij geen onzuiverheden

lucentie, oppervlaktestructuur, glans, ingebakken

in de afdruk zitten. De facebow en centrale relatie

mammelons en kleurverloop van de tanden zullen

worden bepaald en opgestuurd naar het laboratori-

dus moeten worden besproken en daar zal consensus

um.

over moeten zijn. Soms is een tweede bezoek aan het laboratorium noodzakelijk om elkaar goed te begrij-

36

2

1

3

4

5

1. Beginsituatie

3. Kroonverlenging

2. Opwas (grijs) met gedupliceerde

4. Mock-up

6

5. Dept cutter door de mock-up geboord

was(geel) op model met de prepa-

6. Preparaties

raties

pen. Al deze keuzes moeten door de patiënt zelf wor-

cuspidaten. De zenith van een cuspidaat is nu een-

den genomen en waar nodig kunnen we adviseren.

maal anders dan die van de premolaar. Voor de gin-

In het laboratorium worden ook de foto’s gemaakt

givalijn hebben we hier een hogere gingiva inzet no-

die nodig zijn om alles vast te leggen.

dig voor de cuspidaten.

Mock-up

Prepareren

Vervolgens wordt er een opwas gemaakt, bij voorkeur

De tanden worden aan de hand van de mock-up mi-

analoog met was (foto 2). Van deze opwas wordt een

nimaal beslepen met behulp van de depth cutters en

puttymal gemaakt. Deze puttymal en opwas gaan

vervolgens gescand.

naar de tandarts alwaar de mock-up kan worden gepast. Deze fase zal weer worden vastgelegd met foto’s die worden gedeeld met het laboratorium. In-

Laboratoriumfase

dien aanpassingen nodig zijn of als er aanvullende wensen zijn, kunnen deze worden opgenomen in het

In het laboratorium worden de modellen geprint en

definitieve ontwerp.

ingegipst. De opgestuurde studiemodellen met opwas worden met een puttymal afgedrukt en overge-

Kroonverlenging

zet op de geprepareerde modellen. Vervolgens wordt door een klein kanaaltje in de putty met behulp van de wasduplicator, onder druk vloeibare was in de

Aan de hand van de aangeleverde mock-up kan Mar-

puttymal gespoten. Hierdoor hebben we een exacte

tijn de gingiva corrigeren bij de eerste premolaren.

replica in was van de gepaste mock-up. Nu kunnen

Dit helpt ons om de premolaren te laten lijken op

de kleine aanpassingen op wens van de tandarts en/

Laboratorium workflow voor een esthetisch herstel

37

7

8

9

10

11

13

12

14

15

16

17

7. Geperste restauraties

10. Opgedragen keramiek

14. Try in bij ODCH

8. Labiaal terug geslepen buccale

11. Eerste baksel

15. Pasfase gepolijst eindproduct

delen

12. Correctie baksel

16. Afgeleverde facings

9. Washbrand

13. Afgeglansd keramiek

17. Evaluatie na twee weken

38

of patiënt worden gedaan. Na deze fase worden de

verdoving, omdat we tijdens het afmaken een goed

opgewassen elementen gescand en de restauraties

beeld moeten kunnen krijgen van de lachlijn.

uit een blok ZirkonZahn was gefreesd. Dit is nodig, omdat een opwas minder nauwkeurig sluit op de

Eén voor één worden de restauraties met vaseline

preparaties dan de gefreesde waskapjes. We kiezen

op de preparaties gezet. Hierna maken we de foto’s

in deze situatie voor een gelaagde perspil 8x Ivoclar

waardoor we meer in detail kunnen zien wat we wil-

Emax Multi A1. Nu kunnen de gefreesde waskapjes

len corrigeren. Naast het tonen van de restauraties

worden ingebed in het vuurvaste gips en worden uit-

via een spiegel, laten we graag aan de hand van foto’s

gebrand en geperst.

zien hoe de buitenwereld de restauraties ziet. Pati-

Na het uitbedden worden alle partiële restauraties

ënten zien zichzelf namelijk anders in spiegelbeeld

eerst op de stomp gepast en daarna op model.

dan dat de buitenwereld hen ziet. Het heeft onze voorkeur dat de patiënt iemand meeneemt als extra

Nu kunnen we bepalen hoeveel van het buccale ge-

oordeel over de bereikte esthetiek. Mocht de pati-

deelte we willen reduceren voor het keramiek. Dit

ënt alleen op de afbakafspraak komen, geven de ge-

is afhankelijk van de onderliggende kleur van de

detailleerde foto’s op onze iMacs voldoende inzicht

preparatie. Aangezien in deze casus de beide late-

voor de patiënt.

rale ontbreken, moeten we de kleur van de cuspidaten temperen en de kleur van de eerste premola-

Wanneer alles naar tevredenheid is afgerond, worden

ren juist donkerder maken. Voor de 13 en 23 laten we

de restauraties op de stomp gezet, handmatig cer-

dan iets meer van de oorspronkelijke persing intact

vicaal afgewerkt, en op hoogglans gebracht. Hierna

waardoor de kleur minder donker zal worden. Voor

worden alle opgebakken delen van de restauraties

de beide centrale kunnen we de dikte terugslijpen

met Noritake Pearl Surface gepolijst tot we de ge-

tot 0,5 mm dikte net als bij de 14 en 24. De incisale

wenste glans hebben bereikt. Ook alle monolitische

rand, de kauwvlakken en het hele functionele gebied

lithiumdisilicaat delen waar de functie over verloopt,

blijft monolitisch in lithiumdisilicaat. Dit doen we

worden met viltwiel en Pearl Surface gepolijst. Daar-

om chipping van het keramiek te voorkomen. Lithi-

na wordt alles nog een keer gepast en vastgelegd op

umdisilicaat is met 500 Mpa veel sterker dan het ke-

foto. Dit wordt dan nog eenmaal besproken met de

ramiek wat 85 Mpa sterk is. Door de incisale randen

patiënt.

en palatinale delen monolitisch te laten, borgen we

Wanneer aan alle wensen is voldaan, worden de res-

de gehele functie in het sterke lithiumdisilicaat.

tauraties schoongemaakt en ontdaan van de vaseline. Hierna wordt de binnenkant van de restauraties

Na het zandstralen met 110 Mu aluminium oxide en

gezandstraald met 110mu Aluminium oxide, schoon

stoomreinigen, kunnen we het eerste baksel aan-

gestoomd en ingepakt.

brengen. Deze connectiebrand wordt deels gedaan met vloeibaar keramiek, DD Contrast en deels gedaan met het reguliere keramiek. In dit geval is er

Cementeren

gekozen voor Emax Ceram. A1 voor de 4 fronttanden en A2 voor de nieuwe cuspidaten, A 1,5 voor de eerste

Hierna zal Martijn de acht partieel restauraties ce-

premolaren.

menteren. Dit zal hij onder cofferdam doen met een

Vervolgens worden de facings gebakken en afge-

verwarmd composiet (Micerium Enamel Plus HFO

werkt in vorm en oppervlaktestructuur. Daarna volgt

UD1).

de glansbrand. Hier worden alleen de monolitische delen voorzien van glazuur. Het gehele labiale deel blijft vrij van glazuur.

Pasfase ODCH Nu volgt de afbakafspraak met de patiënte. Martijn

Evaluatie Na twee weken volgt de evaluatie bij Martijn.

De auteur

heeft in de ochtend de tijdelijk facings losgehaald en de preparaties vrijgemaakt van restcomposiet van

Eric van der Winden, keramist en vestigings-

de spot etching. De tijdelijke restauraties worden los

manager bij Oral Design Center Holland Ex-

teruggeplaatst en de patiënte reist af naar het labo-

cent Tandtechniek.

ratorium. Bij voorkeur zien wij de patiënt dan zonder Laboratorium workflow voor een esthetisch herstel

39

ACADEMIAE.

Start september 2024

Dordrecht

AA

Leergang Esthetische tandheelkunde De vraag naar een esthetisch fraai gebit is de afgelopen jaren ontzettend toegenomen. Een mooi, maar vooral ook een gezond gebit, is voor veel mensen erg belangrijk tegenwoordig.

Speciaal voor tandartsen die zich meer willen verdiepen in de esthetische tandheelkunde, hebben wij samen met onze gerenommeerde docenten, onze eigen leergang Esthetische tandheelkunde ontwikkeld; de Academiae Aesthetica.

www.academiae.nl

Inleiding Binnen de esthetische tandheelkunde gaat het niet alleen om een goed biologisch en functioneel herstel van het gebit. Een natuurgetrouw herstel van de esthetiek van het gebit is even zo belangrijk. De wens van de patiënt staat hierbij centraal. Gezien de complexiteit van de behandelingen en de hedendaagse mogelijkheden, zal werken vanuit een teamverband met een goed doordacht behandelplan, een vereiste zijn.

De leergang Esthetische tandheelkunde bestaat uit 10 modules, welke begeleid worden door onze gerenommeerde docenten, allemaal met hun eigen specialisme en kennis.

Quality, Esthetics & Efficiency zijn 3 belangrijke kernwoorden.

Docenten & onderwerpen

Arend van den Akker

Daan van Oort

Martijn Moolenaar

Erik-Jan Muts

√ Digital smile design √ Esthetic layering √ Orthodontics, fibre reinforced composite & bleaching √ Endo esthetics, Single visit dentistry and severe toothwear

√ Photography

√ Facings & Crowns

√ Indirect posterior perfection √ Infiltrations & direct posterior perfection

Nurcan Yilmaz

Thibaut de Jong

Eric van der Winden

Joerd van der Meer

√ Form follows function

√ Pink esthetics and implants

√ Facings & Crowns

√ Endodontic aspects

Leerdoelen √ Het leren vaststellen van de biologische, functionele en esthetische problemen van de patiënt en de hieraan gerelateerde esthetische wens. √ Kennis verkrijgen over de 'state of the art' mogelijkheden op esthetisch gebied. √ Het leren opstellen van een goed esthetisch behandelplan met gebruikmaking van het interdisciplinaire teamconcept. √ Een juiste inschatting kunnen maken m.b.t. het (deels) zelf uitvoeren van de behandeling of verwijzen. √ Het leren regie te houden in het behandeltraject.

Accreditatie Heb je de leergang met succes afgerond, dan ontvang je 75 KRT-punten.

Modules uitgelicht Indirect posterior perfection Erik-Jan Muts; Esthetisch tandarts

Preps & Impressions Tijdens het eerste deel van deze module zullen we ingaan op het prepareren en afdrukken van indirecte restauraties.

Welke preparatie-designs zijn aan te raden? Wat is immediate dentine sealing (IDS)? Hoe maak je mooie tijdelijke voorzieningen op partiële omslijpingen (die niet loskomen)? En hoe maak je een super scherpe afdruk?

Cementation Tijdens het tweede deel gaan we dieper in op het plaatsen van de restauraties met verwarmd composiet.

Hoe moet de restauratie en preparatie voorbewerkt worden? Uiteraard allemaal zoveel mogelijk hands-on!

Endodontische aspecten

Joerd van der Meer; Tandarts-endodontoloog Het opknappen van een bovenfront is precisiewerk. Elementen die in het verleden endodontisch behandeld zijn, vragen, esthetisch gezien, om extra aandacht. In dit cursusonderdeel gaat Joerd van der Meer dieper in op de endodontische aspecten van esthetische reconstructies. Denk daarbij aan de wortelkanaalbehandeling zelf, chirurgische reconstructies en bleken.

Esthetic layering

Arend van den Akker; Esthetisch tandarts Less is more is het motto van Arend van den Akker met betrekking tot esthetische tandheelkunde. Een natuurlijk resultaat dat tegemoet komt aan de wens van de patiënt.

Esthetic layering met composiet zorgt ervoor dat er een natuurlijke situatie in het front nagebootst kan worden. De layering techniek, de bijbehorende kleurbepaling en de afwerking, worden door Arend van den Akker stap voor stap voorgedaan, waarna je zelf kunt oefenen zodat je deze technieken direct in de praktijk kunt gaan toepassen.

erige v o e d r ig naa eergang? r e i g s Nieuw van deze l s module r meer o o v e R-cod Q e d Scan ie! at inform

ACADEMIAE. is onderdeel van:

TEAM IN BEELD

LACH Mondzorg, Weesp Team

Communicatie

“We zijn een gedreven team,” geeft

“We overleggen hier vaak, mis-

dezelfde kwaliteit levert. Als een

Cheryl Tjon - één van de drie prak-

schien wel te vaak. De praktijk-

gast door een ander teamlid wordt

tijkeigenaren - aan. “We bespre-

partners hebben wekelijks overleg

behandeld, dan blijft het dezelfde

ken alles met elkaar en zijn gemo-

over: strategie, optimaliseren van

LACH Mondzorg beleving.”

tiveerd om het beste uit elkaar te

de praktijk, processen en mede-

halen. Al onze medewerkers, ook

werkers. Op deze manier borgen

de tandartsen, krijgen tijdens de

we de prettige werkomgeving, fa-

inwerkperiode training voor elke

ciliteiten en de klantgerichtheid.

functie. We vinden dit belangrijk

Met

behandelteam

“Ons pand is 450 vierkante meter

zodat iedereen goed kan mee-

zitten we dagelijks na de pauze

groot en zit op de eerste etage van

denken met de rol van een ander

bij elkaar om casuïstiek en erva-

een industriepand, aan de rand

teamlid en kan invallen waar no-

ringen te delen en evalueren. Elke

van een bedrijventerrein aan de

dig. De meeste assistenten bekle-

maand hebben we ‘LACH-avond’.

Hogeweyselaan in Weesp. Vroeger

den dan ook verschillende rollen

Tijdens deze avond besteden we

was dit het kantoordeel van een

tijdens hun werkweek. We bieden

aandacht aan tandheelkunde en

autogarage. Geen nieuw pand dus

de mensen in het team graag de

gastgerichtheid. We geven korte

en in eerste instantie natuurlijk

ruimte in het ontwikkelen van

hands-on trainingen en we spe-

niet geschikt voor een tandart-

andere interesses of talenten. Zo

len situaties uit de praktijk na met

spraktijk, maar na een grondige

hebben we bijvoorbeeld een pre-

rollenspellen. Met elkaar bedenken

verbouwing hebben we nu een

ventie-assistent, onze Anna, die

we dan hoe we onze kernwaarden

mooie mondzorgstudio.

ook professioneel fotograaf is. Ze

zoals gastgerichtheid nog beter

Het eerste wat de patiënt ziet bij

verzorgt onze fotografie en ont-

tot uiting kunnen laten komen in

binnenkomst is

wikkelt de beeldvisie met ons.”

ons gedrag. We zorgen er zo voor

lach van onze host. We hebben

dat ons behandelteam efficiënt kan samenwerken en dat iedereen

44

het

gehele

Pand

de

vriendelijke

namelijk geen balie, maar in onze

visie in alle onderdelen wordt ge-

patiënten, medewerker en experts

ontvangstruimte is er altijd een

borgd. Het is een intensief, maar

verkrijgen we inzichten om een

collega om iedereen vriendelijk te

leuk proces.

gastvrije,

gen te beantwoorden.”

Goed geregeld

klantgerichte

mond-

zorgbeleving te creëren. Een plek

ontvangen, te begeleiden en vraWe zorgen ervoor dat al onze

waar mensen graag naartoe gaan

mondzorgprofessionals

om te werken aan (mond)gezond-

zoveel

mogelijk werken vanuit de be-

heid.”

hoefte van de gast. We stimuleren daarom iedereen om mee te den-

“Bij het opzetten van onze praktijk

ken hoe onze visie en kernwaarden

hebben we samen met een con-

nog beter tot uiting kunnen ko-

cept developer onze visie en stra-

men in de praktijk. Door gebruik

tegie bepaald; het verbeteren van

te maken van de input van onze

de klantbeleving in de mondzorg.

Vervolgens hebben we verschillende experts en designers inge-

Team in Beeld

schakeld om deze visie te vertalen naar onder meer de branding,

• Praktijk: LACH Mondzorg, Weesp

het interieur, het licht en in onze

• Stoelen: op dit moment 4, uiteindelijk 6

eigen LACH geur, maar ook naar

• Patiënten: ongeveer 900 en groeiende

onze website en onze socials. Al

• Specialisatie: restauratieve/reconstructieve tandheelkunde,

deze onderdelen zijn zo volledig op elkaar afgestemd. Het gevoel

implantologie, behandeling van bijzondere zorggroepen zoals angstige volwassenen en kinderen

dat je krijgt via de website moet je

• Medewerkers: 7 tandartsen, 1 mondhygiënist, 2 preventie-

ook in de praktijk ervaren en an-

assistenten, 1 praktijkmanager, 2 assistenten, 1 backoffice

dersom. We zijn nog niet waar we

medewerker, 1 administratief medewerker, 1 host.

willen zijn, maar we willen dat de

LACH Mondzorg, Weesp

45

FOTOGRAFIE

Wat heb je nodig?

Esthetische dentale fotografie Esthetische tandheelkunde en dentale fotografie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Patiënten komen naar de praktijk voor een gezond gebit maar ook voor een prachtige lach.

Om dat voor elkaar te krijgen, is een goed behandelplan met een smile design gebaseerd op extra-orale foto’s dé manier om te laten zien wat er mogelijk is. Een patiënt wil graag weten hoe ze eruitziet met een prachtige lach. Gecombineerd met strakke, scherpe intraorale beelden, een scan en röntgenbeelden is het mogelijk om het juiste behandeltraject te bepalen. De foto’s van voor de behandeling gecombineerd met de mock-up en de beelden van het eindresultaat zullen dan niet alleen bij de patiënt zorgen voor een stralende lach. Naast een goede behandelaar zijn, is ook veel kennis van fotografie nodig. Wat is er nodig om ook fotografisch op een hoog niveau te presteren?

Materiaal

zijn natuurlijk de juiste wangafhouder/lipboogjes, contrastor, occlusal lip retractor en spiegels voor het

Wat je nodig hebt is een fullframe systeemcamera

maken van de intra-orale beelden belangrijk.

met 100mm macro objectief en een macro twinflitser op een bracket. Bij de twinflitser zijn een softbox, bouncer of diffuser voor mooi zacht licht en een ge-

Dentale portretten

detailleerd beeld van het tandvlees een absolute aanrader. Hierover is in het magazine ‘Daan & Celina

Voor het goed beoordelen van het gelaat van de pati-

Dentale Fotografie’ veel informatie te vinden. Een

ënt, is het belangrijk om reproduceerbaar en op een

niet onbelangrijk hulpmiddel is het cross-polarized

gestandaardiseerde manier beelden te maken. Stan-

filter om beter de kleuropbouw van elementen te be-

daard worden er drie portretten gemaakt: recht van

oordelen.

voren met de lippen ontspannen, mond gesloten en

Voor de portretten is een studio opstelling de mooi-

de kiezen niet op elkaar, en recht van voren voluit

ste manier om, schaduwvrij, een gezicht mooi zacht

lachend. Tot slot wordt een ‘en profile’ opname van

uit te lichten, tegen een zwarte, witte of grijze ach-

de rechterkant van het gelaat gemaakt (foto 1-3). De

tergrond. Minimaal twee 400 watt studioflitsers met

serie kan worden uitgebreid met een ‘en profile’ van

60x90cm softboxen en een controller zorgen voor ge-

de linkerkant en een 3/4 lach foto van zowel de lin-

controleerde lichtomstandigheden in de studio. Deze

ker- als rechterkant van het gezicht (foto 4-6). Voor

flitsers kunnen worden opgehangen aan muurbomen

de gelaatsfoto’s kan je ook een serie van vier maken:

of met een studiostatief worden neergezet. Verder

lippen gesloten, ontspannen lach, volle lach en scha-

46

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

terlach. Dit is afhankelijk van jouw behandelmetho-

of in de Frankfurter Horizontale. Je zult de patiënt

de of wensen voor de portretten.

dus duidelijk moeten instrueren wat de bedoeling is, zodat je alle beelden zo snel mogelijk achter elkaar

Een dentaal portret is normaal van kin tot kruin en

kunt maken. Bij het maken van de foto’s draait de

twee oren in beeld. Alle opnamen worden vanaf de-

patiënt met zijn/haar hele lijf en dus niet alleen met

zelfde afstand gemaakt en er moet worden scherpge-

het hoofd. Om een zo goed mogelijk objectief beeld

steld op de ogen. Of je de camera horizontaal (land-

te krijgen van de gelaatsvorm, is het belangrijk dat

schap) of verticaal (portret) houdt, is afhankelijk van

de haren achter de oren zitten, geen accessoires als

jouw wensen. In de portretstand zal het achterhoofd

oorbellen en neusbellen zichtbaar zijn (tenzij ze niet

bij de ‘en profile’ opname niet op de foto staan. De

verwijderd kunnen worden) en de haargrens zicht-

camera en de patiënt staan op dezelfde hoogte en het

baar is. Wanneer later de lijnen in Keynote over het

hoofd van de patiënt is of in ‘natural head position’

gezicht worden gezet, voor het maken van het smile

Esthetische dentale fotografie

47

12

13

14

15

11

16

18

18

17

19

19

design, is het belangrijk om veel aandacht te beste-

toshoot voor esthetische tandheelkunde (foto 7-9).

den aan al deze punten. Doe je dat niet, dan kom je

Kader de foto zo dat je een mooie lach met lippen

jezelf zeker tegen bij het maken van de digital smile

in beeld hebt. Maak een foto recht van voren en een

design (DSD).

schuin laterale foto van zowel de linker- als rechterzijde.

Close-up van de mond

Intra-orale foto’s

Voor het beoordelen van de gum en smile line, maar ook van de buccale corridor, is een serie van drie fo-

Zes intra-orale beelden zijn de standaard. Het gaat

to’s van een lachende mond de aanvulling op een fo-

dan om een maximale occlusiefoto: je ziet het ge-

48

bit recht van voren waarbij van voor naar achter alle

ra ten opzichte van de spiegel en het occlusale vlak

elementen scherp en goed belicht in beeld zijn. Maak

bepalen, is de kunst bij het maken van deze opna-

direct, voordat je naar het resultaat kijkt, van het

me. De spiegel mag niet beslaan. Dat kan je berei-

eerste beeld ook een opname waarbij er een lichte

ken door deze te verwarmen of iemand zachtjes met

opening is in het front zodat eventuele slijtage aan

de meerfunctiespuit te laten blazen, maar er bestaat

het onderfront kan worden beoordeeld (foto 10, 11).

ook een spiegel met ingebouwde ventilator. Moge-

Voor deze beelden geldt dat er zo min mogelijk van

lijkheden genoeg om tot een optimaal resultaat te

de wangafhouders/lipboogjes zichtbaar is. Om dat te

komen. Scherpstellen doe je op het occlusale vlak en

bereiken werk je met zo groot mogelijke hulpmidde-

ook hier zorg je dat er ruimte is tussen de spiegel en

len (wangafhouders, retractors, lipboogjes). Pas als

de laatste molaren. Bij de opname van het ondergebit

de omslagplooi binnenstebuiten zit, de kiezen niet

zorg je dat de tong niet in beeld is, als dat mogelijk

op elkaar kunnen of er een klein soort ronde ope-

is (foto 15, 16).

ning ontstaat, kies je voor een andere maat of vorm wangafhouder (foto 10, 12). Het juiste gebruik van de wangafhouders is belangrijk om zo mooi mogelij-

Contrastor

ke resultaten te behalen. Dat betekent dat ze recht en evenwijdig moeten worden gehouden waarbij het

Een contrastor is een zwarte plaat van aluminium of

diepste punt van de ronding van de lipbogen gelijk

van rubber met een koperplaat erin die je achter de

loopt met het vlak van occlusie. Een ringflitser is hier

voortanden plaatst om zo een mooi beeld te krijgen

gemakkelijker, maar werk je met de twinflitser, zorg

van de frontelementen, zonder te worden afgeleid

dan dat de wangafhouders niet voor de flits zitten en

door bijvoorbeeld de tong (foto 17). Om te zorgen dat

geen schaduw in de mond veroorzaken (foto 12).

het zwart ook echt zwart is, moet je de flitser minder hard laten flitsen. Om uiteindelijk de juiste belich-

Voor de beide lateraal opnamen gebruik je de spit-

ting te hebben, is het niet mogelijk om bij verschil-

se retractors omdat je deze verder naar achter kan

lende foto’s met één instelling werken. Door één van

trekken. Kies het goede kader (zoveel mogelijk van

de twee haakgedeelten te verwijderen, kun je de con-

de zijkant en alle elementen in beeld) op de juiste

trastor makkelijker plaatsen en de lip verder omhoog

afstand en trek de retractor zo ver mogelijk richting

duwen. Het onderste gedeelte drukt dan de contras-

het oor. Aan de andere zijde is wel een wangafhou-

tor niet van zijn plaats als je de wangafhouders om-

der aanwezig, maar daar hoeft niet aan getrokken

hoog duwt. Door het zwart is het transparant van

te worden. De contralaterale foto maak je door de

de elementen goed te beoordelen, zodat dit optimaal

camera te bewegen naar dezelfde afstand en te kij-

kan worden nagemaakt bij een kroon of restauratie.

ken of het beeld scherp is (foto 13, 14). Deze beelden kunnen ook worden gemaakt via een lateraalspiegel.

Hiervoor is belangrijk dat je achter bij de molaren

Cross-polarized filter

ruimte maakt tussen de spiegel en de elementen. Je fotografeert alleen het spiegelbeeld en draait later

Wil je zonder glim op het tandvlees en de elementen

het beeld verticaal in de computer om het beeld te

een foto maken, dan heb je een cross-polarized fil-

ontspiegelen.

ter nodig. Dit zijn lineaire polarisatiefilters waarbij de flitsers 90 graden gedraaid zijn ten opzichte van

Dan blijven de occlusaal opnamen via de spiegel over:

het filter voor de lens. Dit vraagt ook om een instel-

met een occlusal retractor en een spiegel maak je een

lingsaanpassing van de flitser. Deze zal harder gezet

opname loodrecht op de incisaallijn. De grootst mo-

moeten worden doordat de filters het flitslicht en het

gelijke spiegel wordt helemaal tot achter in de mond

licht door de lens tegenhouden. Je maakt altijd een

tegen de raphes geplaatst. Je kijkt daarbij in de om-

foto met en zonder cross-polarized filter (foto 18,

slagplooi en in het front zie je het labiale vlak en

19). De foto zonder filter om de vorm goed te kunnen

het het cingulum (mits de stand van de elementen

beoordelen, en de foto met de filter voor de kleurop-

redelijk is). De juiste stand en afstand van de came-

bouw van de elementen.

Esthetische dentale fotografie

49

JDentalCare is specialist in Full Arch oplossingen Volg de Full Arch Treatment en door Dr. Tomasso Grandi* in Modena, Italië.

cursussen

Het gebruik van Full Arch constructies op 4 tot 6 implantaten vermijdt botregeneratie, minimaliseert patiëntongemak, biedt een snelle verzorging en verlaagt de behandelkosten. Digitale planning met JD-igital Guide (powered by Real-GUIDETM) zorgt voor veilige en voorspelbare uitvoering.

Deze cursussen zijn een uitgelezen kans voor elke implantoloog om diens vaardigheden en behandelopties uit te breiden. + Digitale workflow + Live Surgery + Implanteren op de plaatsen + Theorie waar nog wel bot aanwezig is + Hands-on workshop *Dr. Tomasso Grandi is een internationaal spreker met tal van wetenschappelijke onderzoeken op zijn naam en specialisatie in Full Arch chirurgie.

Meld je aan voor een cursus!

Ga voor meer info en de data in 2024 naar www.memodent.nl of scan de QR-code.

MEMODENT B.V. | T +31 (0) 53 430 66 63 | E info@memodent.nl | W www.memodent.nl

P R E M l U M

W H l T E N l N G

C AV E X B l T E &W H l T E ABC MASTERKIT ACTIVEREN - BLEKEN - CONDITIONEREN Un iek 3-staps whi tening s ys teem voor een ma xi maal bl eekresul ta a t.

N i eu wsg i e r i g ? On td e k de ABC - M as te r k i t h i e r !

YO U R lMPRESSlON lS OUR S P E C l A LT Y Fustweg 5 | 2031 CJ Haarlem | cavex.nl

Ervaar de deskundigheid van Dr. Tomasso Grandi’s kliniek, die jaarlijks meer dan 5500 implantaten plaatst en 800 directe Full Arch restauraties uitvoert.

JDentalCare

De marktleider uit Italië

Samenvattend

Cameramodus

M (manueel)

Beeldkwaliteit

JPG (L/fine) | RAW + JPEG voor eLAB protocol en drukwerk

Sluitertijd

1/200 (niet lager dan 1/100)

Diafragma

Intra-oraal minimaal f22 en f29 bij fullframe sensor | portret f8

ISO

200 | 400-800 bij gebruik softboxen, diffusers of bouncers

Beeldstijl

Intra-oraal: N (neutraal) of FD (fine detail) | portret: P (portret)

Witbalans

K (kelvin) 5000 - 5400 afhankelijk van voorkeur

Zoals al wel duidelijk is geworden, is werken met één instelling niet mogelijk. Er zijn keuzes te maken in ISO, diafragma, witbalans, beeldstijl en de flitsintensiteit. Bepaal voor jezelf welke beelden je nodig hebt en maak een protocol met de instellingen, zodat je telkens dezelfde serie foto’s maakt op dezelfde manier. Een belangrijk onderdeel daarbij is het goed aansturen van de patiënt bij het maken van de foto’s.

Ook de opvolging gedurende en na de behandeling en het fotograferen van de werkstukken hoort in het protocol. Afsluiten met een fotoshoot in de studio zorgt ervoor dat je een esthetisch behandelconcept helemaal fotografisch compleet hebt voor een presentatie of voor een wachtkamerboek. Vergeet de AVG niet en laat de patiënt een informed consent tekenen, zodat je de met zorg gemaakte beelden en presentaties ook kan delen met je collega’s.

De auteur

Flitser

M (manueel) 1/8 afhankelijk van de afstand | beoordelen a.d.h.v. het histogram

Lens

Manueel scherpstellen | Stabilizer off

Daan van Oort (1973) is fotograaf, tandtechnicus, trainer dentale fotografie, racefietser, vader van Julia en Simon en man van Katja.

Tabel 1. Instellingen DSLM-camera met 100mm macro lens en macro flitser.

Esthetische dentale fotografie

51

Voorjaarsactie

www.lactona.nl

Antibacteriële ragers Alle verpakkingen Combibox, starterspakket of gripzak 5 + 1 gratis

FlexPicks 2in1 Alle grootverpakkingen à 200 stuks 5 + 1 gratis

Actie

5+1

Alle soorten tandenborstels per 10 dozijn + 2 dozijn gratis

Actie

Actie

5+1

Actie

5+1 Intersticks Actie 5+1 dozijn gratis

10+2

Actie

Actie

5+1 ClearBreath 12 Actie 5+1 gratis

5+1 AftenCare Actie 5+1 gratis

Aanbiedingen geldig van 12 april t/m 21 juni 2024

PRODUCTNIEUWS

Hydraterende Mondspoeling en Mondgel van TePe TePe’s nieuwe droge mond lijn is gemaakt om gemakkelijk en langdurig verzachtend comfort te bieden voor patiënten. De producten verlichten, bevochtigen en kalmeren. De hydraterende mondspoelingen met fluoride bieden bovendien extra bescherming tegen cariës. De producten zonder toegevoegde smaakstoffen worden aanbevolen voor mensen met weinig tot geen speekselproductie en met hele gevoelige of beschadigde slijmvliezen. www.tepe.com/nl/droge-mond

Dentaid Xeros Dentaid Xeros zorgt voor maximale hydratatie, verzorging en ver-

Handgemaakte loepbrillen van Admetec

lichting bij droge mond klachten.

Deze complete lijn van hydrate-

Ergo-loepbrillen van admetec zijn de eerste echte ergonomische loep-

rende mondverzorgingsproducten

brillen die op maat gemaakt worden. Daarom passen ze perfect bij de

stimuleert de natuurlijke aanmaak

biomechanica van elk individu. Hierdoor werkt de bril mee, in plaats van

van speeksel. De vertrouwde for-

tegen het lichaam, door een natuurlijke houding stopt de overbelasting

mule van Dentaid Xeros verbetert

en zorg je voor een gezonde werkhouding.

de kwaliteit van leven en bevat

www.admetec.nl

geen irriterende bestanddelen, alcohol en gluten. www.dentaidxeros.nl

Onder algehele narcose behandelen in uw eigen praktijk Met het mobiele anesthesieteam van AIC Services kunnen wij op elke locatie in Nederland en België op 2 behandelkamers tegelijk uw patiënten in de tandartenstoel onder algehele narcose behandelen. Alle noodzakelijke apparatuur, protocollen en informatiefolders worden door ons verzorgd. Wij nemen de volledige anesthesiologische zorg op ons zodat u zich kunt concentreren op de tandheelkundige behandeling van uw patiënten. www.aicservices.nl

53

PORSELEIN

Porseleinen facings; when less is more…

Porseleinen veneers zijn in toenemende mate een populaire manier om de voortanden te verfraaien. Er zijn diverse opties met verschillende materialen. Denk aan lithiumdisilicaat (geperst of gefreesd), veldspaat, zirconia en composiet. Dit alles is afhankelijk van de mogelijkheden van de mond, de mondhygiëne, de stand en kwaliteit van de tanden, de portemonnee van de patiënt, de samenwerking met een goede keramist en de kwaliteiten van de operateur. Een casus ter illustratie.

Indien men overgaat tot het vervaardigen van facings

hiervoor is de diastemen tussen zijn boven voortan-

is het de kunst om zo minimaal invasief mogelijk te

den (foto 1). In eerste instantie zijn we gestart met

werken. Het verfraaien van de tanden mag eigen-

de mondhygiënebehandeling, hierna is de patiënt

lijk geen invloed hebben op de duurzaamheid en het

gaan bleken. Vervolgens is een digital smile design

behoud van de vitaliteit van de elementen. Waar, zo

gemaakt waaruit een mock-up is gedaan. Hierna zijn

lijkt het op social media, vaak nog bijna een volledi-

zes veldspaat porseleinen vervaardigd. Ter bescher-

ge kroon met dikke chamfer wordt geprepareerd (het

ming draagt de patiënt nu een essix retainer van

fenomeen: shark-teeth), werk je state of the art met

1mm dikte in de nacht.

0.4 - 0 mm dunne preparaties. Indien de operateur volledig in het glazuur blijft tijdens het prepareren de tand of behoud van het element in de toekomst.1

Digital smile design (DSD), waxup en mock-up

Een goede digitale planning en het vervaardigen van

Bij het plannen van de vorm van de tanden, wordt ge-

een mock-up zijn hiervoor vereist (mock-up guided

keken naar de lips in rest position, de lengte-breedte

preparation).2

verhouding van de tanden, de curve van de onderlip,

van de elementen, doet dit niet af aan de sterkte van

de positiel van de incisale randen en het gingivaniIn deze casus maak ik bij een patiënt veldspaat

veau. Vervolgens wordt door het laboratorium aan de

veneers die op de outline bijna geen dikte hebben.

hand van de DSD een wax-up vervaardigd welke met

Het glazuur hoef nauwelijks geprepareerd te worden,

flowable composiet wordt aangebracht in de mond

bijna alleen gepolijst en de behandeling blijft dan

(foto 2). Indien patiënt en tandarts akkoord gaan

ook volledig in het glazuur.

met de mock-up, kan naar de preparatiefase worden overgegaan.

Samenvatting casus

Preparatie

Een 26-jarige man komt bij mij in de praktijk met de wens om porseleinen facings te maken. De reden

54

Voorafgaand aan de preparatie is volgens de digita-

1a

1b

2a

2b

3a

3b

4a

4b

1a. initiële situatie, retracted foto

3a. Mal om gingivectomie uit te

4a. Optishade meting

1b. initiële situatie, full-smile foto

voeren

4b. Vita shade guide meting voor de

2a. Digital Smile Design

3b. Het verwijderen van de gingiva

kleurbepaling van de facings

2b. Mock-up

middels een laser

le planning een mal gemaakt voor de gingivectomie

verzenden naar het tandtechnisch laboratorium. Zo

van de 11 en 21. Deze is over de tanden geplaatst en

heeft de tandtechnieker heel precieze beschikking

vervolgens is met de laser heel precies de gingiva

over de kleur van de tanden (foto 4).

verwijderd waar nodig (foto 3). Na twee weken is de gingiva voldoende geheeld. Voorafgaand aan de pre-

Voorafgaand aan het prepareren is een palatinale

paratie is de kleur bepaald met de ‘ouderwetse’ Vita

mal vervaardigd van de mock-up, zo kan heel dui-

shade guide en ook met de Optishade (StyleItalia-

delijk beoordeeld worden hoeveel ruimte er incisaal

no). De Optishade is een apparaatje welke je aansluit

en lateraal nodig is voor het porselein. Voor bucca-

op je smartphone en die heel nauwkeurig de tand-

le afname is een sagittale mal vereist. Tijdens het

kleur meet op alle verschillende plekken op de tand.

prepareren zijn de elementen heel glad gemaakt en

Dit slaat het apparaat vervolgens op en dit kun je

afgerond waar nodig (met een donkerrode sof-lex) en

Porseleinen facings; when less is more

55

9

10

5a

12

5b

13

6a

15

14

6b

16

7a

18

11

17

7b

19

20

8a

8

21

22

9a

9b

5a. Situatie voorafgaand aan prepa-

7a. Voorbehandelen van de facing

deling; retracted foto

reren

van links naar rechts; facing met

8b. Het eindresultaat van de behan-

5b. Situatie na preparatie en aan-

alcohol, facing met hydrofluorzuur,

deling; full smile

brengen retractiedraad

facing met silane

9a. De initiële situatie

6a. Veneers on refractory

7b. Onder rubberdam het passen van

9b. Het eindresultaat

6b. Tanden direct voorafgaand aan

de facing op element 11

plaatsen facings

8a. Het eindresultaat van de behan-

56

waar nodig met een diamanten chamfer boor (dikte

(1mm dikte) wordt geplaatst. En als het goed is, zijn

0.12). Buccaal, lateraal en incisaal moet er voldoende

er dan twee blije mensen: de tandarts en de patiënt

ruimte zijn. Geen scherpe hoeken en vanaf buccaal

(foto 8 en 9). Doordat de behandeling volledig in het

moeten de facings plaatsbaar zijn. Op gingivaniveau

glazuur heeft plaatsgevonden, is de prognose van de

is een heel erg lichte chamfer vervaardigd (foto 5).

elementen hetzelfde als voorafgaand aan de behan-

Vervolgens is er een scan van de hele mond gemaakt

deling. Fraaie esthetiek en een duurzaam resultaat.

en een Impregum afdruk van de bovenkaak. In dit geval zijn er geen tijdelijke voorzieningen gemaakt.

Nu is de technieker aan zet.

Plaatsen van de veneers

Referenties 1

Magne P., Belser Urs., Biomimetic Restora-

tive Dentistry vol. 2, Chapter 6.9, page 620 Vier weken later is het zover; bonding-day (foto 6).

2

Deze veldspaat veneers zijn geplaatst volgens het ad-

tive Dentistry vol. 2, Chapter 6.9, page 625

hesieve cementeerprotocol van Magne & Belser 3. Het

3

is een tijdrovende klus, waarbij de veneers eerst tege-

tive Dentistry vol. 2, Chapter 6, page 743

Magne P., Belser Urs., Biomimetic RestoraMagne P., Belser Urs., Biomimetic Restora-

lijk en vervolgens afzonderlijk worden gepast, voorbehandeld, geplaatst en vervolgens gepolijst moeten worden. Werken zonder contaminatie van vocht of speeksel zorgt voor een duurzamer resultaat, indien mogelijk wordt er met rubberdam gewerkt (foto 7).

Eindresultaat

De auteur Deirdre Beekmans is tandarts-eigenaar van het Amsterdams Centrum voor Cosmetische Tandheelkunde (ACCT).

Na een paar weken wordt de patiënt teruggezien voor

@dentistabeekmans @acctandheelkunde

het eindresultaat. Een essix retainer voor de nacht

Slijtage Porseleinen facings Composiet layering techniek

Dentale fotografie & DSD

ANTERIOR COURSE in vier dagen klaargestoomd voor anterior challenges in je praktijk

Locatie: Amsterdam & Den Haag Cursusdata: najaar 2024 Meer informatie op: acct.nl

TEAM ACCT Deirdre Beekmans Bart Beekmans Freek Gols Linthorst

Bezoek onze stand op

Dental Expo 2024 Bekijk en probeer onze loepbrillen en led verlichting Speciale beursaanbiedingen Maak kans op een gratis ergo loepbril t.w.v.€ 2.349,- incl. btw Ontmoet ons team

STAN

SU3 D

We've got your back +31 6 15 04 18 25

info@admetec.nl

www.admetec.nl

Zeestraat 18-20, 1941 AP Beverwijk 2024-01_minilu_Anzeige_Dentista_90x134_RZ.pdf 1 30.01.2024 16:45:38

ADM24 Advertentie A6.indd 1

07-02-2024 16:26

minilu's pink fifteen C

Een jaar vol cadeaus voor jou en mij!

M

Win leuke prijzen

Y

CM

MY

CY

De voordelige dental supplier

CMY

K

Bezoek mijn jubileumwebsite: www.minilu.de/pink15

Al 40 jaar de snelle én voordelige leverancier met meer dan 15.000 producten direct uit voorraad leverbaar. Bestel snel en eenvoudig via MailMix.nl

(0345) 47 00 80

verkoop@mailmix.nl

www.mailmix.nl

COLUMN MARIT

De perfecte restauratie Afgelopen week zag ik een item

verhoogt het risico op ernstige

Marit Verschuuren,

van Arjen Lubach over junkfood

gezondheidsaandoeningen

mondhygiënist en trainer van

reclames. Zowel op tv als op het

als hart- en vaatziekten en 13

De Cariësvrije Generatie

internet wemelt het van marke-

soorten kanker. Naast obesitas

(cariesvrij.nu).

ting en influencers die produc-

denk ik vooral ook aan die arme,

ten aanprijzen die bol staan van

arme gebitselementen. Gewoon

suiker, zout en vet. De helft van

Gaaf lijkt opeens zo ver weg.

alle Nederlanders is te zwaar,

‘Diabetesdrank’ of zoals ik va-

there he said it.

ker hoor ‘energy’, zit niet alleen

zo-

bomvol suiker, het is natuurlijk Meteen voel ik wat weerstand

ook knetterzuur. Cariës en erosie

opkomen: wat een betutteling,

is wat de klok slaat. Nog vori-

een gevoel van ‘ik mag toch ze-

ge week zag ik weer een puber

ker zelf weten wat ik eet’ en wat

waarbij het glazuur haast volle-

puberale

be-

dig opgelost was. Ze vond haar

kruipt me, zoals u nu wellicht

tanden ‘niet meer zo mooi’, maar

ook voelt. En toch verder kijkend

had niet door dat wat ze dronk

kan ik het niet ontkennen, de

zo zuur was. De tranen stonden

man heeft een goed punt. Zeg

in haar ogen toen ik vertelde dat

nou zelf: ongezonde ‘voeding’

we het niet ‘even konden ble-

is immers al leuker, lekkerder,

ken’. Logisch ook wel, onze sales

goedkoper en vaak makkelijker

(beter poetsen en minder snoe-

dan de gezonde keuze. Tel daar

pen) is een stuk minder leuk dan

de perfecte marketingtechnie-

al die reclame. Ook zien patiën-

ken van reclamebureaus en hip-

ten ons waarschijnlijk een stuk

pe influencers bij op en we gaan

minder frequent dan al die com-

kansloos ten onder. Enkele voor-

mercials.

tegendraadsheid

beelden zijn de YouTubers die 24 uur alleen maar snoep eten, Max

Uiteraard

Verstappen die, zoals Arjen het

woordig de meest flitsende en

zo fraai zegt, ‘diabetesdrank’

prachtigste oplossingen maken

aanprijst en frisdrank als hoofd-

in de vorm van restauraties,

sponsor van voetbaltoernooien.

kronen en andere voorzienin-

Ken je trouwens dat fragment

gen. Sommige restauraties zijn

van Cristiano Ronaldo die tij-

zo mooi dat het element net zo

dens een persconferentie van het

mooi is als het origineel ooit

bewuste toernooi de flesjes fris-

was, of nog mooier. Toch lijkt

drank keurig uit beeld zet en een

een gesprekje over voeding, het

opmerking maakt over hoe ge-

liefst vanaf een zo jong mogelij-

zond het is om water te drinken?

ke leeftijd meer te doen voor de

Dát is pas een influencer!

gezondheid. Wie doet er mee?

Lubach

gaat

verder:

kunnen

we

tegen-

obesitas

59

SLIJTAGE

Behandeling van gegeneraliseerde tandslijtage met de flowable injectietechniek Patiënten met ernstige gegeneraliseerde tandslijtage kunnen complexe restauratieve zorg nodig hebben, meestal bestaande uit een volledige heropbouw met beetverhoging. Het spreekt voor zich dat dit soort behandeling meestal uitdagend en tijdrovend is. Over het algemeen geldt dat minimale interventie vooropstaat bij het opstellen van het behandelplan.

Hoewel minder invasief, zijn dergelijke benaderingen vaak net zo complex en veeleisend als traditionele, meer invasieve behandelingen.

Een 23-jarige patiënt raadpleegde de tandartsprak-

overgevoeligheid, leidde tot het categoriseren van de

tijk, omdat hij zich zorgen maakte over de toestand

slijtage als pathologisch.1, 2

van zijn tanden. Het volgende casusrapport beschrijft

‘Cupping’ van de cuspides resulteerde in blootstel-

een voorspelbare workflow voor een volledige mond-

ling van dentineweefsel; dit patroon wijst erop dat

rehabilitatie met de flowable injectietechniek, even-

een erosieve factor een rol speelt, een hypothese die

als de rationale achter de methode en praktisch ad-

verder wordt ondersteund door de aanwezige restau-

vies voor een haalbare implementatie.

raties die erboven uitsteken. Er waren ook duidelijk gedefinieerde glanzende slijtagefacetten aanwezig,

Diagnose

wat duidt op overmatige attritie.

Etiologie

Bij de analyse van de glimlach werden korte klini-

De etiologie van de slijtage bleek multifactorieel te

sche kronen en een gummy smile opgemerkt (foto

zijn, met zowel een chemisch als mechanisch com-

1). Intraoraal klinisch onderzoek toonde overmatige

ponent zoals hierboven vermeld. Dit patroon, waar-

slijtage van de tanden in een mate die duidelijk on-

bij abrasieve/attritieve processen het verlies van

evenredig was met de leeftijd van de patiënt (foto

tandoppervlak versnellen na chemische verweking

2). Deze bevinding, samen met zijn klachten zoals

door erosie, wordt vrij vaak gezien.2, 3 Nachtelijk

60

2a

1

2b

2c

3

4

5a

5b

6

1. Uitgangssituatie, frontaal zicht

4. Een ‘leaf gauge’ kan ook gebruikt

6. Intraorale mock-up van het

2. Uitgangssituatie, intraoraal

worden om de toename van de verti-

CAD-design

3. Composiet om de centrische oc-

cale occlusiehoogte te bepalen

clusie op de gewenste beethoogte te

5. Intraorale scans van de uitgangs-

bepalen

situatie

bruxisme, parafunctie (nagelbijten, noten kraken) en

gen, kreeg de patiënt het advies om minder kool-

erosie (koolzuurhoudende frisdranken) werden uit de

zuurhoudende frisdrank te drinken, te stoppen met

anamnese weggelaten.

nagelbijten en het bijten op harde objecten te vermijden.

Preventie Het is belangrijk om in gedachten te houden dat het restaureren op zich de slijtageprocessen niet kun-

Behandeling

nen voorkomen, maar deze alleen veranderen qua patroon en snelheid. Daarom is het belangrijk om de

Na geïnformeerde toestemming (‘informed consent’)

waarschijnlijkheid van verdere slijtage in te schat-

kozen we voor een totale opbouw van de slijtage met

ten en welke vorm deze kan aannemen, wetende dat

composiet door middel van de flowable injectietech-

episodes van slijtage verschillende oorzaken kunnen

niek.

hebben.3, 4

Met de mechanische eigenschappen van de huidige

Om verdere progressie van de tandslijtage te vertra-

directe composietmaterialen groeit het bewijs voor

Behandeling tandslijtage met flowable injectietechniek

61

G-ÆNIAL®

Universal Injectable Injecteerbaar composiet: voor alle caviteitsklassen, even sterk als pastacomposiet.

Keuze uit 16 VITA® kleuren A1

A2

A3

A3.5

A4

XBW

BW

A01

A02

OPAKERS

B1

B2

CV

CVD

JE

GLAZUUR

AE

VOOR MEER INFORMATIE OF EEN DEMO IN UW PRAKTIJK, NEEM CONTACT OP VIA INFO.BENELUX@GC.DENTAL

A03

SLIJTAGE

63

7

8a

8b

8c

9

10

hun effectiviteit voor de behandeling van alle soor-

Intraorale scans en beetregistratie

ten tandslijtage op de middellange tot lange termijn

Beide kaken werden gescand om de uitgangssitua-

gestaag.2, 5, 6 Ze bieden een additief, minimaal in-

tie te registreren. Door de extreme slijtage was de

vasief alternatief voor het bereiken van een esthe-

maximale intercuspidatie niet betrouwbaar repro-

tisch bevredigend resultaat voor de behandeling van

duceerbaar. Omdat een verandering in de occlusale

tandslijtage. Directe composietrestauraties zijn kos-

dimensie gepland was (beetverhoging), werd de cen-

teneffectief en gemakkelijk aan te passen, te repare-

trische relatie gebruikt om een betrouwbare beoor-

ren en bij te werken. Vorm en functie worden hersteld

deling te garanderen.

en onderliggende tandstructuren worden beschermd.

Een anterieure jig uit acrylaat werd gebruikt als ante-

Om de gummy smile te verhelpen en de beet te ver-

rieure deprogrammeur (foto 3) en als richtpunt voor

beteren (Angle Klasse II), werd een orthodontische

de omvang van de benodigde occlusale preparatie.

behandeling met orthognathische chirurgie als mo-

De mal werd eerst iets te groot gemaakt en geleide-

gelijke optie besproken, maar de patiënt wilde dit

lijk verkleind tot de gewenste hoogte om de invloed

niet. Om de gummy smile te corrigeren, werd een

ervan geleidelijk te kunnen beoordelen. Een andere

klinische kroonverlenging voorgesteld als alterna-

methode is het gebruik van een leaf gauge (foto 4);

tieve optie.

in het algemeen kan een maximale beetverhoging

7. 3D-geprinte modellen: één om-

werden gemaakt voor elk kwadrant

werden de tanden afgezonderd met

en-om gerestaureerd en één volledig

en zorgvuldig bijgesneden zodat ze

rubberdam.

gerestaureerd model.

niet interfereerden met de rubber-

10. De tanden werden gesepareerd

8. Siliconensleutels van transparant

dam-isolatie.

met metalen matrices voor het

siliconen (EXACLEAR, GC): modellen

9. Voor de adhesieve procedure

zandstralen en het selectief etsen.

“Pleasure in the job puts perfection in the work” Voor wergevers en werkzoekende met een groot netwerk in de dentale branche

Persoonlijke aanpak met jarenlange ervaring

Hoe ga ik te werk?

Niet automatisch met cv’s schuiven, maar echt de tijd nemen om werkgever en werkzoekende goed te leren kennen. Een persoonlijke aanpak. Wat is belangrijk, wat vooral niet. En mede door mijn persoonlijke aanpak en jarenlange ervaring, wil en kan ik zo de juiste match maken.

info@kirstenrecruitment.nl

11

12

13

15a

15b

14a

14b

van 5 mm gerechtvaardigd worden om voldoende

mond gemaakt (foto 6). Dit is een belangrijke stap

ruimte te bieden voor het restauratiemateriaal en de

bij alle complexe behandelingen, die de mogelijkheid

esthetiek te verbeteren. Tekenen en symptomen na

biedt om verschillende aspecten van de behandeling

een verhoging van minder dan 5 mm zijn doorgaans

te evalueren, zoals esthetiek, fonetiek en functie,

zelflimiterend van aard.7, 8 Door de patiënt de onder-

terwijl er nog aanpassingen mogelijk zijn. Boven-

kaak eerst naar voren en dan naar achteren te laten

dien krijgt de patiënt een beeld van het behandelre-

bewegen, kan de centrische relatie nauwkeurig wor-

sultaat dat hij kan verwachten. Na goedkeuring van

den verkregen. Met de anterieure mal kan de onder-

het voorgestelde ontwerp door de patiënt kunnen de

kaak tevens gestabiliseerd worden, wat nodig is om

3D-modellen en de transparante mallen voor de in-

de beetregistratie digitaal vast te leggen.9

jectie worden vervaardigd.

Digitale wax-up & mock-up

3D-modellen en transparante mallen

Nadat alle scans klaar waren (foto 5), werd een di-

Voor elke kaak werden twee modellen geprint: één

gitaal ontwerp gemaakt en geverifieerd. Op basis

van het volledige digitale ontwerp en één waar-

van deze ‘digitale wax-up’ werd een mock-up in de

bij elke tweede tand werd opgebouwd en de andere

11. Adhesieve procedure met een

12. Elke tand werd voor minstens 40

nenmal (G-ænial A’CHORD, Shade

tweestaps zelfetsend adhesiefsys-

seconden uitgehard.

A2).

teem na zorgvuldige plaatsing van

13. Overhangend composiet werd

15. Alle stappen werden herhaald

PTFE-tape op de aangrenzende tan-

met een scalpel verwijderd

met de tweede siliconenmal.

den en in de interdentale ruimtes.

14. Na injectie van de eerste silico-

Behandeling tandslijtage met flowable injectietechniek

65

SLIJTAGE

tanden werden gelaten zoals in de oorspronkelijke

Afwerken en polijsten

situatie (foto 7). Het gebruik van deze afwisselende

Voorafgaand aan het polijsten, werden het gietka-

modellen verbetert de stabiliteit van de transparante

naaltje en onregelmatigheden in het oppervlak als

mal door de duidelijke en gelijkmatig verdeelde ver-

gevolg van overhangend composiet verwijderd met

ticale stops. Dit resulteert in een verhoogde occlusa-

polijstschijfjes, fijne diamantboortjes, interdenta-

le voorspelbaarheid en een betere controle over de

le strips en polijstpunten (foto 17). De occlusie werd

proximale oppervlakken.

zorgvuldig gecontroleerd en premature en deflec-

In totaal werden er acht mallen gemaakt, met twee

tieve contactpunten werden verwijderd. Door het

mallen per kwadrant (foto 8). De sleutels werden

nauwkeurig kopiëren van het restauratieontwerp

gemaakt van transparant vinylpolysiloxaan (EXA-

waren slechts kleine aanpassingen nodig.

CLEAR, GC) in een niet-geperforeerde tray en werden

Een bijkomend voordeel van de injectietechniek is de

zeven minuten uitgehard in een drukvat onder een

afwezigheid van een zuurstofinhibitielaag. Dit ver-

druk van twee bar. Door de druk werd het insluiten

betert de polymerisatie van de oppervlaktelaag,10 wat

van luchtbellen voorkomen, wat de visuele controle

het polijstproces vergemakkelijkt. Anderzijds zijn er,

door de mal vergemakkelijkt. Er werd voor gezorgd

afhankelijk van de resolutie en het printproces, fijne

dat het materiaal voldoende dik was (ongeveer 6-7

printlijntjes zichtbaar op het 3D-geprinte model.11-13

mm), zowel verticaal als horizontaal, om de stijfheid

Deze printlijnen worden in het composiet gekopieerd

van de mal te garanderen. Twee perforaties per tand

door de hoge nauwkeurigheid van de siliconenmal.

werden van binnen naar buiten gemaakt met dezelf-

Ze kunnen echter snel verwijderd worden met rub-

de naald als die gebruikt zou gaan worden voor de

beren polijstschijfjes (foto 18). Tot slot werden de

injectie: één voor de injectie zelf en één als ventiel

restauraties tot hoogglans gepolijst met een borstel-

om overtollig composiet te laten ontsnappen.

tje met Diapolisher Paste (GC).

Injectie van flowable composiet

Het uiteindelijke resultaat was een symmetrische

Voorafgaand aan de procedure werden de best pas-

dentitie met gebalanceerde occlusale contacten (foto

sende kleuren getest op een tand. Vervolgens wer-

19). Hoewel dit resultaat uiterst moeilijk te verkrijgen

den de tanden geïsoleerd met rubberdam (foto 9). De

zou zijn met een free-hand techniek en dit veel vaar-

mallen werden gepast en de randen werden bijgesne-

digheid en ervaring vereist, kan een injectietechniek

den om interferentie met de rubberdam te voorko-

relatief snel onder de knie worden gekregen. De pa-

men tijdens de passieve plaatsing. Vervolgens wer-

tiënt was erg blij met zijn gerestaureerde gebit. Er

den de tanden gesepareerd met metalen matrixstrips

werd een harde occlusale opbeetplaat met hoektand-

voor het opruwen van het oppervlak met Al2O3-poe-

geleiding vervaardigd om de gerestaureerde tanden

der en selectief etsen van glazuur (foto 10). Waar de

te beschermen tegen nachtelijk bruxisme.14

contactpunten te zwaar waren, werden deze lichtjes aangepast met ‘New Metal Strips’ (GC). Na grondig

Conclusie

spoelen en drogen werden de tussengelegen tanden afgezonderd met PTFE-tape. Er werden PTFE-prop-

Niet alle patiënten met symptomen van tandslijtage

jes tussen de tanden geplaatst om te voorkomen dat

hebben een restauratieve behandeling nodig. Hoewel

tijdens de adhesieprocedure en injectie hier hars zou

veel van hen effectief kunnen worden behandeld met

in kunnen vloeien. Primer en adhesief werden aan-

een gerichte preventieve aanpak en voldoende con-

gebracht en uitgehard volgens de instructies van de

trole, kan een restauratieve ingreep onvermijdelijk

fabrikant (foto 11). Daarna werd de mal op de tanden

zijn bij ernstige pathologische tandslijtage, zoals in

geplaatst, waarbij nogmaals werd gecontroleerd of de

het beschreven geval.

mal goed op zijn plaats zat voordat de G-ænial Uni-

Voor een zinvolle aanpak moet de behandeling

versal Injectable (GC, kleur A2) werd geïnjecteerd. Na

haalbaar, stapsgewijs, aanpasbaar, herstelbaar en

het injecteren werd elke tand voor ten minste 40 se-

kosten-effectief zijn en moet de resterende tand-

conden uitgehard (foto 12), waarbij over alle opper-

structuur behouden blijven.15 De composiet injectie-

vlakken gegaan werd. Nadat alle tanden waren op-

techniek voldoet aan al deze eisen. De behandeling

gebouwd, werd de mal verwijderd en werd elke tand

is minimaal invasief, met minimale preparatiever-

opnieuw minstens 20 seconden uitgehard. Over-

eisten en een gemakkelijk herstelbaar materiaal.16, 17

hangend composiet werd verwijderd met een scalpel

Bovendien kunnen aanpassingen relatief gemakke-

(nr. 12; foto 13). Toen dit klaar was (foto 14), werd de

lijk in een latere fase worden gedaan als dat nodig

werkwijze herhaald met de tweede mal (foto 15). Alle

is, nadat de patiënt tijd heeft gehad om zich aan te

kwadranten werden op deze manier opgebouwd, tel-

passen aan de nieuwe situatie, maar nog niet hele-

kens volgens dezelfde procedure (foto 16).

maal gewend kan raken.

66

16a

16b

17a

17b

18a

18b

19a

19b

19c

16. Dit werd telkens herhaald voor de opbouw van de andere kwadranten.

17. Afwerken met een scalpel (nr. 12) en interdentale strips (New Metal Strips, GC).

18. Het lijnenpatroon dat wordt gekopieerd van het 3D-geprinte model kan eenvoudig verwijderd worden met polijsten.

19. Behandelingsresultaat. Met zorgvuldige planning en een betrouwbare procedure kunnen een uitstekende 19d

Volgens recente literatuur zijn composieten geschikt

morfologie en gebalanceerde occlusale contacten worden verkregen met direct composiet.

Referenties

voor zowel tussentijdse als definitieve behandeling. Het elimineren van alle etiologische factoren

De literatuurlijst is op te vragen bij de re-

kan echter onrealistisch zijn als patiënten lijden aan

dactie en in te zien bij het online artikel op

hardnekkig bruxisme of niet bereid of in staat zijn

www.dentista-magazine.nl

om mogelijk schadelijke gewoonten te veranderen.

In dergelijke gevallen is het mogelijk dat er opnieuw schade optreedt.2 Dan kan worden overwogen om de dentitie te herstellen met indirecte materialen, zoals

De auteur

glaskeramiek. Deze zijn echter invasiever van aard en aanpassingen zijn zeer moeilijk te maken in een

Pieter-Jan Swerts (KU Leuven 2017) is als res-

nabehandelingsfase. Daarom heeft het de voorkeur

tauratief tandarts werkzaam bij Icarus Den-

om dit type behandeling te reserveren voor een la-

tal, een multidisciplinaire groepspraktijk in

tere fase.

Antwerpen, waar hij zich richt op prothetische en restauratieve tandheelkunde.

Behandeling tandslijtage met flowable injectietechniek

67

DESIGN IN BEELD

Mondzorg aan de Lek Vraag van de opdrachtgever

Invulling architect De vier behandelkamers zijn ge-

juiste kleuren en materialen, juiste

Het realiseren van een tandarts­

positioneerd aan de gevelzijde met

omgang met het licht en een stra-

praktijk met vier kamers, in een

veel daglicht, met aan de voorkant

tegische manier van plaatsing van

voormalig bankgebouw van circa

de route van de patiënt en aan de

de programma’s in de ruimte.

200 m2 in het centrum van Krim-

achterkant de route van het per-

pen aan de Lek.

soneel. Door toepassing van glas

De architect heeft voor een inte-

bij zowel de voor- als achterkant

graal ontwerp gezorgd. Hierbij is

van de kamers, bereikt het dag-

tijdens het ontwerpproces al na-

licht de kern van het gebouw. In

gedacht over de integratie van de

de achterstrook waar geen dag-

techniek, licht, akoestiek en meu-

licht aanwezig is, zijn de facilitaire

bels.

Specifieke wensen en doorlooptijd

lijk. Dit is bereikt door de strakke vormgeving, toepassing van de

Specifieke wens van de opdracht-

programma’s, zoals de voorraad,

gever was een gescheiden rou-

sterilisatie,

ruim-

Daarnaast heeft zij het project

te voor patiënt en personeel. De

te, kleedkamer en toilet voor het

vanaf de eerste schets tot en met

verdere uitgangspunten voor het

personeel gepositioneerd. Op de

de oplevering begeleid en een be-

ontwerp waren ruime behandel-

plekken waar daglicht wel aan-

langrijke rol gespeeld bij de sa-

kamers met daglicht, openheid en

wezig is in de achterstrook, is er

menstelling van het juiste bouw-

ruimtelijkheid. Daarnaast waren er

een ruime personeelsruimte met

team die het project binnen het

wensen voor een OPG-ruimte met

uitzicht op het water. Ook zit het

budget en de vooraf bepaalde ter-

Ceph en een aparte kamer voor de

kantoor en de rustruimte van de

mijn heeft gerealiseerd.

tandarts waar ze tot rust kon ko-

tandarts hiernaast.

technische

men tussen het werk door.

Het ontwerp- en tekenproces van

Ondanks dat de ruimte niet heel

de architect heeft enkele weken in

groot en licht is en geen opti-

beslag genomen. De bouw heeft

male vorm als basis heeft, oogt

ongeveer 12 weken geduurd.

de praktijk heel licht en ruimte-

68

Design in beeld • Praktijk: Mondzorg aan de Lek • Bureau: Buro/S Architects

Mondzorg aan de Lek

69

Advertorial

Groot wereldwijd patiëntenonderzoek naar de profylaxe methode

Guided Biofilm Therapy (GBT) is en blijft de absolute favoriet Iedereen die gezond wil blijven, hecht ook waarde aan zijn mondgezondheid en gaat regelmatig voor een professionele profylaxe behandeling. Na een behandeling met Guided Biofilm Therapy (GBT) werden wereldwijd meer dan 335.000 patiënten ondervraagd door middel van gestandaardiseerde vragenlijsten. 94% van deze patiënten verkiest GBT boven conventionele methoden en beveelt het daarom aan bij familie en vrienden. De patiënten werden ook gevraagd naar hun pijnervaringen, de benodigde behandeltijd en het nut van disclosing.

Vanwege de hoge ziektelast heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) mondziekten - waaronder cariës en parodontitis - aangemerkt als een belangrijk gezondheidsprobleem.1,2 Om dit onder controle te krijgen, moet naast een gezonde levensstijl, de microbiële plaque (biofilm) regelmatig en volledig worden verwijderd. Echter, met dagelijkse persoonlijke mondhygiëne wordt maximaal 50% van de biofilm van supragingivale tandoppervlakken, met name in het interdentale gebied, verwijderd. 3 Om die reden is als tweede pijler een regelmatige en effectieve professionele profylaxe van cruciaal belang. 4, 5 Om dit succesvol te laten zijn, moet de behandeling patiëntvriendelijk zijn en de huidige kennis en technische vooruitgang weerspiegelen. 6-11 Als reactie op deze eisen ontwikkelde EMS, in samenwerking met vooraanstaande experts, het concept van Guided Biofilm Therapy.12 Om te bepalen in hoeverre GBT in vergelijking met conventionele methoden wordt ervaren en als behandeling wordt geaccepteerd, werden patiënten van GBT-gecertificeerde praktijken ondervraagd met behulp van gestandaardiseerde vragenlijsten.

METHODE EN RESULTATEN Het certificeringsprotocol omvat een GBT-training door de Swiss Dental Academy (SDA) voor het praktijkteam én het verzamelen van feedback van hun patiënten. De geanonimiseerde antwoor-

1. Patiënten prefereren GBT: Met 94% geeft de overgrote meerderheid duidelijk de voorkeur aan het systematische en het op risico‘s aangepaste protocol van Guided Biofilm Therapy (resultaat voor beoordeling 4 of 5 sterren, inclusief 3 sterren = 99,3%).

den (n = 278.258) werden voor evaluatie (per 31.10.2023) door 13.082 GBT-gecertificeerde praktijken en klinieken aan EMS verstrekt.

De gebruikte vragenlijst voor de feedback bestond uit 7 vragen die beoordeeld konden worden op een schaal van 0 tot 5.

De respondenten scoorden allemaal rond de 4,7 van 5 mogelijke punten, wat een zeer hoge mate van goedkeuring voor GBT betekende. Patiënten beoordeelden ook de benodigde behandeltijd en de afwezigheid van pijn. Met een percentage van 93,93% gaven ze duidelijk de voorkeur aan GBT boven de conventionele methode (figuur 1). 93.17% van de respondenten vond het gebruik van disclosing nuttig. Deze stap in het GBT-protocol zorgt ervoor dat de biofilm volledig is verwijderd - een kwaliteitsgarantie voor de patiënt en de behandelaar. De Universiteit van Zürich was betrokken bij de verdere ontwikkeling van de vragenlijst.

DISCUSSIE Bij conventionele professionele gebitsreiniging wordt harde plaque eerst verwijderd met behulp van invasieve sonische, ultrasone en hand-instrumenten.13 De daaropvolgende polijstbehandeling resulteert eveneens in het reduceren van waardevolle

2. Enkel met AIR-FLOWING® (links) verlaat het PLUS poeder het handstuk met een constante en gereguleerde stroomsnelheid (gepatenteerde laminaire AIRFLOW® technologie). 17 AIR-FLOWING® is de combinatie van AIRFLOW® Prophylaxis Master, AIRFLOW® MAX/PERIOFLOW® en PLUS poeder, waardoor biofilm management voorspelbaarder, veiliger, efficiënter en handiger wordt.

Advertorial

De goed geïnformeerde patiënt van vandaag wil een effectieve en moderne profylaxe behandeling die in lijn is met de stand van de wetenschap en technologie, afgestemd op de expertise van het mondzorgteam. De afwezigheid van pijn en het positieve “ervaringseffect“ van een fijne preventieve behandeling zijn ook van groot belang voor de loyaliteit van de patiënt tijdens de recall en nazorg - en dus ook voor het economische succes van een praktijk. GBT is ook superieur gebleken in deze aspecten, zowel in primaire (PZR) als in secundaire en tertiaire profylaxe (SPT). 6, 7, 9-11 CONCLUSIE Samenvattend bevestigt een bijgewerkte evaluatie van meer dan 335.000 patiëntenvragenlijsten de hoge acceptatie van het GBT-protocol door patiënten. Dit werd al vastgesteld in een eerdere evaluatie in april 2022 (https://gbt-dental.com/ZMK-4223. Moderne gebitsreiniging maakt gebruik van AIR-FLOWING®: Deze effectieve en bijzonder zachte methode is geschikt voor biofilmmanagement op alle mondweefsels en op restauraties, implantaatcomponenten en vaste orthodontische voorzieningen.

PS-NEW_ENG).18 Het enthousiasme van het profylaxeteam voor GBT zou een bepaald effect kunnen hebben op de evaluatie door patiënten (Hawthorne-effect).19 De resultaten van de patiënten-enquête komen echter zeer goed overeen met gepubliceerde

tandsubstantie zonder echt een gladder oppervlak te krijgen.14 Bovendien blijft aanslag vaak zitten.15 Daarentegen wordt bij GBT eerst de biofilm als etiologische factor van alle mondoppervlakken verwijderd. Dit gebeurt - na verplichte disclosing - op een

onderzoeken uit de praktijk en de academische wereld. 20 Door de gedifferentieerde onderzoeksvraag en het grote aantal deelnemers kan dus een duidelijke voorkeur voor GBT ten opzichte van conventionele procedures worden vastgesteld.

minimaal invasieve en zachte wijze met AIR-FLOWING®.

Bron en referenties De hoogste effectiviteit en efficiëntie wordt aangetoond door de

Eerder gepubliceerd in ZMK, jaargang 39, uitgave 11-12, no-

AIRFLOW® Prophylaxis Master met de AIRFLOW® MAX dankzij

vember/december 2023. 634-645, Spitta GmbH. Auteur: Dr.

de gepatenteerde laminaire technologie PERIOFLOW® en PLUS

Jan Hermann Koch. De literatuurlijst is op te vragen bij de

Poeder (figuur 3.)17 Pas in de tweede stap wordt het piëzokerami-

redactie van dentista en in te zien bij het artikel online op

sche ultrasone systeem (PIEZON® PS NO PAIN) gebruikt om de

www.dentista-magazine.nl

resterende zichtbare tandsteen te verwijderen.

4. GBT Gecertificeerde Praktijk, Happy Team Swiss Dental Spa. Sima Bleij – Investeerder, Marleen Goossen – Mondhygiënist, Dominiek Spijker – Praktijkcoördinator, Roselotte van Leeuwen – Mondhygiënist (https://gbt-dental.com/Dentista-MH-NL).

De GBT-gecertificeerde praktijk: zo werkt het Als je profylaxe behandelingen op het hoogste niveau wilt aanbieden, kun je je praktijk laten certificeren volgens GBT. Meer informatie kun je vinden via de QR-code of op https://gbt-dental.com/ZMK-11-12-patient-survey-sp

71

PERSONEEL

Het blijft de grootste uitdaging van de praktijkhouder en -manager: hoe krijg en behoud ik goede medewerkers. In de praktijk gaat veel aandacht naar de werving en selectie van tandheelkundig personeel, begrijpelijk. Nog belangrijker is het echter om de goede werknemers die je hebt te behouden. Een belangrijk middel daarvoor is het regelmatig voeren van evaluatie-, beoordelings- of functioneringsgesprekken.

Investeren in je medewerkers

Functionerings­ gesprekken Beoordelings- en functioneringsgesprekken hebben

regeling van 2022. Deze regeling wordt inmiddels

de belangrijke functie om feedback te geven, presta-

niet meer geadviseerd door de KNMT, maar nog

ties te beoordelen en samen (persoonlijke) doelstel-

wel door praktijken gebruikt. De KNMT adviseerde

lingen voor de toekomst te formuleren. Steeds meer

tweemaal per jaar een persoonlijk gesprek te voe-

worden dergelijke gesprekken gezien als het middel

ren met je werknemers. Het eerste gesprek om de

om de motivatie en betrokkenheid van medewerkers

medewerker te beoordelen waarbij een slechte be-

te bevorderen, hun werkplezier te peilen en samen

oordeling kan resulteren in geen salarisverhoging.

stil te staan bij de toekomst- en ontwikkelingswen-

Dit beoordelingsgesprek is gericht op het voorgaande

sen van de werknemer.

jaar en heeft vooral een eenzijdig karakter, de praktijkhouder of -manager beoordeelt de prestaties van

KNMT

de werknemer. Behaalde een werknemer een onvoldoende voor 6 van de 14 beoordelingscriteria, dan kon de werkgever besluiten geen periodieke verho-

Veel Mondzorgpraktijken beoordelen (nog) volgens

ging toe te passen.

het model van de KNMT, zoals laatst omschreven

Naast het beoordelingsgesprek adviseerde de KNMT

in de bijlage van de KNMT-Arbeidsvoorwaarden-

eens per jaar een functioneringsgesprek te voeren. Dit

72

gesprek is informeler van karakter, wordt tweezijdig

re organisatiedoelen. Soms wordt ook feedback inge-

gevoerd en is gericht op de toekomstige samenwer-

wonnen niet alleen van de leidinggevende, maar ook

king. In een opbouwende sfeer bespreken beide par-

van collega’s, ondergeschikten en relaties of klanten.

tijen wat gedaan kan worden om tot een betere sa-

Ook worden werknemers aangemoedigd actief deel te

menwerking en beter functioneren te komen.

nemen aan hun eigen evaluatie en eigenaar te worden van hun eigen groei, door hen eerst zichzelf te

Modernere beoordelingsvormen

laten beoordelen.

Het is aan de praktijkhouder in de mondzorg om zelf te kiezen welke stijl van gesprekken past bij hem

Kritiek op de traditionele beoordelings- of functio-

of haar en de praktijkvoering. Ook is er keuze in de

neringsgesprekken is dat ze medewerkers niet altijd

criteria die worden gehanteerd om functioneren te

motiveren. Vooral in het bedrijfsleven wordt geëx-

beoordelen. Aan welke eisen vinden we dat het per-

perimenteerd met nieuwe beoordelingsmethodes.

soneel moet voldoen, wat moeten zij onder de knie

Bijvoorbeeld om ieder kwartaal of iedere maand een

hebben? Realiseer je dat je daarin een keuze hebt in

gesprek te hebben. Er is steeds meer een verschui-

de richting van jouw gewenste droompraktijk.

ving naar niet alleen het evalueren op taakniveau,

Ook in de manier van de gespreksvoering en be-

maar meer op resultaten en de bijdrage aan de brede-

oordeling kun je bewust een keuze maken voor een

Functioneringsgesprekken

73

PERSONEEL

werkwijze die jouw doelen en wensen reflecteert.

lijke communicatievaardigheden veel gewicht heb-

Wees niet bang een stijl te kiezen die past bij jouw

ben, voor een stoelassistent is dat eigenlijk niet zo

manier van leidinggeven en jouw praktijkvoering.

belangrijk.

Dus wat betreft frequentie van de gesprekken, beoordelingscriteria en gesprekvoering valt er af te wijken van de traditioneel bekende vormen.

Mijn mening is dat in sommige branches, zo ook de mondzorg waarin ondersteunend personeel werkt in opdracht van en onder verantwoordelijkheid van, in dit geval de BIG-geregistreerde, een klassieke beoordelingsmethode op haar plaats is. Denk aan taakdelegatie waarin steeds stappen worden gemaakt. Als een werknemer voorbehouden handelingen of niet-voor-

Een goed gesprek, welk label je er ook aan hangt of in welke vorm je deze ook giet, heeft als doel je werknemer te helpen ontwikkelen en gemotiveerd en betrokken te houden.

behouden handelingen uitvoert namens de werkgever, die soms niet in de ruimte zelf aanwezig is, vergt

Door een beoordelingsformulier te gebruiken, zorg

dat een nauwe afstemming. Binnen de mondzorg is

je enerzijds ervoor dat ieder personeelslid naar de-

de orthodontie al ver met het delegeren van behande-

zelfde criteria wordt beoordeeld, en anderzijds is het

lingen. Dat vereist het volgen van strikte werkwijzen

een mooi middel om de jaarlijkse vooruitgang bij te

en procedures, maar ook wederzijdse afstemming op

houden. Niets stimuleert werknemers meer dan het

de millimeter. Dit bereikt men enkel door goede, ef-

boeken van vooruitgang. Maar ook een gebrek aan

ficiënte communicatie, maar ook door de lijnen kort

vooruitgang is hierdoor te signaleren. Je kunt dit

te houden en de ruimte voor eigen oordeelsvorming

vervolgens samen bespreken en een plan maken.

te beperken. Beoordeling middels een wat schoolse beoordelingsmethodiek is dan op haar plaats.

Beoordelingsinstrument

Zzp’ers beoordelen?

Met zzp’ers heb je geen arbeidsrelatie en ook geen gezagsverhouding. Betekent dit dan dat beoorde-

Als je kiest voor beoordelen op de traditionele ma-

lingsgesprekken niet mogelijk zijn? Het is inderdaad

nier, gebruik dan voor elke functie een vast be-

niet aan een praktijkhouder, -manager of colle-

oordelingsformulier. Een voorbeeld daarvan zie je

ga zorgverlener om een oordeel te vormen over het

hiernaast. Je bepaalt ten eerste welke competenties*

functioneren van een zelfstandig werkende zorgver-

belangrijk zijn voor de functie of voor jouw prak-

lener. Er wordt evengoed wel samengewerkt, en sa-

tijk. Welke talenten en kwaliteiten moet de ideale

menwerking vereist afstemming. Bovendien volgt uit

stoel- of balie assistent bezitten? Wees je ervan be-

de modelovereenkomsten van de Belastingdienst**

wust dat je door deze kwaliteiten te kiezen, je het

dat zzp’ers zich moeten houden aan de regels en pro-

streefdoel van je assistenten definieert. Bedenk ook

cedures die in de praktijk gelden om de kwaliteit van

dat de volgorde en het gewicht van deze kenmerken

de zorg te verbeteren. Wanneer een zzp’er zich niet

veelzeggend is. Persoonlijk vind ik het opmerkelijk

aan deze procedures houdt, ook niet na een herinne-

dat er bij stoel-assistenten weinig aandacht is voor

ring daartoe, dan is de zzp’er in gebreke, doordat hij

de handvaardigheid, de fijne motoriek. De souplesse

of zij de overeenkomst niet nakomt. Dit kan reden

en het “in de vingers hebben” van de tandheelkun-

zijn de overeenkomst op te zeggen. Dit is natuurlijk

dige handeling-en zijn even belangrijk als theore-

geen aantrekkelijke route. Je voorkomt dit door te

tisch vakkennis of communicatieve vaardigheden.

zorgen voor regelmatige afstemming zodat de ver-

Voor een baliekracht geldt juist weer dat schrifte-

standhouding goed blijft en de wederzijdse verwach-

74

tingen nog passend zijn. De titel functionerings- of

ik ook altijd uit om een eventueel weerwoord toe te

beoordelingsgesprek is dan misschien niet van toe-

voegen aan het verslag of aan het dossier. Weigert

passing en competenties worden niet beoordeeld,

een werknemer te tekenen, dan raad ik aan daar geen

maar in een evaluatiegesprek gezamenlijke doelen

probleem van te maken, stuur het verslag per email

stellen bevordert de samenwerking en de prestaties.

en ga vooral in gesprek hierover.

Een goed gesprek, welk label je er ook aan hangt

Adviezen en praktische tips

of in welke vorm je deze ook giet, heeft als doel je werknemer te helpen ontwikkelen en gemotiveerd en betrokken te houden. Houd dit doel steeds voor

Nodig je personeel ten minste twee weken van tevo-

ogen, houd een open en nieuwgierige houding en be-

ren per email uit voor de gesprekken. Schrijf daarin

spreek eventuele verbeterpunten totdat er een plan is

wat er besproken wordt, voeg eventueel een beoor-

dat door beide partijen wordt dragen. Zo haal je het

delingsformulier toe, en nodig uit om bespreek-

maximale uit de gesprekken en geven ze een boost

punten aan te dragen. Bedenk dat voor veel werk-

aan de kwaliteit van je zorgverlening en de betrok-

nemers functionerings- of beoordelingsgesprekken

kenheid van je medewerkers.

spannend zijn. Door de stress is het menselijk brein vooral gespitst op het negatieve, ofwel het eventuele “gevaar”. Te veel nadruk op “verbeterpunten” kan

De auteur

juist demotiverend werken, en dan schiet het gesprek haar doel voorbij.

Valesca Nederlof, is jurist en voormalig ad-

Bedenk ook altijd wat je met het gesprek wil berei-

vocaat. Daarnaast was zij praktijkmanager in

ken, volg negatieve feedback meteen op door een

een mondzorgonderneming. Hierdoor weet

verbeter- of actieplan. Arbeidsrechtelijk is het aan

zij goed wat er komt kijken bij het managen

de werkgever om een training aan te bieden indien

van een mondzorgonderneming.Tegenwoor-

onvoldoende presteren een gevolg is van een gebrek

dig werkt zij als HR-adviseur bij Dental Care

daaraan. Blijf bij de uitvoering daarvan betrokken en

Professionals. Als zodanig komt zij regelma-

laat je medewerker jouw oprechte steun en betrok-

tig in mondzorgpraktijken om te helpen met

kenheid voelen. Dat zorgt ervoor dat zij ook betrok-

het voeren van functioneringsgesprekken.

ken zijn en blijven bij jou en de praktijk. En dat ze gemotiveerd blijven.

Vaak wordt aangeraden verbeterpunten af te spreken volgens de SMART-methode. Afspraken moeten dan specifiek zijn, meetbaar, acceptabel, realistisch en

Referenties

tijdsgebonden. Zo voorkom je dat een wens voor de Competenties zijn specifieke eigenschappen,

toekomst blijft bij een loos voornemen zonder daad-

*

werkelijk resultaat.

vaardigheden of gedragingen die een werk-

In geval van ondermaats functioneren, geldt nog

nemer in staat stelt om goed te presteren in

meer dat de inhoud en de afspraken schriftelijk

een bepaalde functie. Vaardigheden zijn het

moeten worden vastgelegd en zorgvuldig in het per-

vermogen een specifieke handeling te ver-

soneelsdossier worden opgeslagen. Is er sprake van

richten.

ernstig disfunctioneren, dan is een verbetertraject

**

aan de orde, maar dat gaat de reikwijdte van dit ar-

eenkomst van opdracht voor praktijkwaar-

tikel te buiten.

neming of-medewerking en artikel 1, 2 en 8

Laat de praktijkmanager een verslag van het gesprek

van de modelovereenkomst voor ZZP Mond-

maken. Het is gebruikelijk een werknemer te vragen

hygiënisten.

Uit artikel 1.4 en 8.2 van de modelover-

het verslag van het gesprek te tekenen. Zelf nodig Functioneringsgesprekken

75

WORTELFRACTUUR

Cementodentine breuk Cementodentine breuk of cement breuk is een zeldzaam soort wortelfractuur die vaak verkeerd gediagnosticeerd wordt en daarom verkeerd behandeld wordt. De symptomen van cementodentine breuk lijken op die van andere parodontale of endodontische aandoeningen.

Denk hierbij aan verticale wortelfractuur, peri-apicale aandoeningen en parodontaal abces waarbij sprake is van zwelling, sterk verdiepte pocket(s), toename van mobiliteit en röntgenologische peri-apicale radiolucenties. Met behulp van een casus zal er hier achtergrondinformatie worden gegeven over deze zeldzame vorm van wortelfractuur.

Een vrouw van 73 bezocht onze praktijk op verwij-

diopake fragment in nabijheid maar los van de radix,

zing van de tandarts na het ontstaan van zwelling

met daaromheen een radiolucentie overeenkomend

ter plaatse van de 21. Ze was geruime tijd onder be-

met het beeld van parodontaal afbraak. Het defect

handeling bij de mondhygiënist. Desondanks was er

bevond zich in de bovenste 2/3 deel van het element

sprake van persisterend sterk verdiepte pockets bij

(foto 2). De diagnose werd gesteld op parodontitis,

de 21. De klachten bij dit element waren ongeveer 2

gelokaliseerd matig, langzaam progressief en ce-

maanden vóór onze intake ontstaan waarna de pa-

mentodentine breuk bij de 21.

tiënt direct was doorverwezen zonder aanvullende

Na overleg met de patiënt over mogelijke behande-

behandelingen. De patiënt gaf aan gevoeligheid te

lopties werd er in samenspraak besloten het losge-

ervaren bij het element, waardoor ze de 21 ontweek

komen cementdeel middels parodontale chirurgie te

tijdens functie. Verdere tandheelkundige anamnese

verwijderen (foto 3.1). Na drie maanden zagen we een

wees uit dat ze dwarsfluit speelt en er sprake zou

mooie genezing met reductie van de buccale en pala-

zijn van bruxisme volgens haar partner. Er was re-

tinale pockets en afname van de klachten (foto 3.2).

cent geen sprake van trauma bij de 21, ook niet in het

Echter bleven de mesiale pockets 7-8 mm diep.

verleden. Er waren verder geen relevante medische bijzonderheden en de patiënt heeft nooit gerookt.

Tijdens het eerste onderzoek constateerden we zwel-

Beschouwing

ling bij de 21 lijkend op een parodontaal abces met een buccale fistel en sterk verdiepte pockets tot 8

Epidemiologie

mm zonder pusafvloed en mobiliteit Miller klasse 2

Momenteel is er weinig onderzoek verricht naar de

(foto 1). Het element reageerde normaal op de koude

prevalentie of incidentie van cementodentine breuk.

test, maar was licht percussiegevoelig. Verder was er

De body of evidence over dit onderwerp bevat ‘case

gegeneraliseerd sprake van pockets van 4-5 mm met

reports’ met enkele retrospectieve onderzoeken. De

een bloedingsscore van 46%. Daarnaast was er spra-

algemene indruk is dat deze aandoening zeldzaam is

ke van verkorte tandboog met 5 occlusale eenheden.

met een prevalentie onder 2%. Echter, verkeerd ge-

Röntgenologisch op de peri-apicale opname van de

stelde diagnoses spelen een rol in mogelijke onder-

21 zagen we aan de mesiale zijde van de 21 een ra-

schatting van deze prevalentie.

76

1

2

3.1a

3.1b

3.1c

3.1d

3.1e

3.1f

3.1g

3.1h

1. Klinisch beeld 21 bij de intake; gele

chirurgie. A: intrasulculaire incisie

vlak is zichtbaar na het verwijderen

pijl wijst naar fistel uitgang

met het doel behoud van de papilae;

van losgekomen cement; G: het

2. Peri-apicale opname van de 21

B: bovenste deel van cementbreuk

worteloppervlak is gladgeslepen; H:

tijdens de intake; gele pijl toont het

deel zat vast aan de gingiva; C: mid-

gingiva is terug gehecht zonder ver-

radio-opaque schilletje

delste deel cementbreuk in situatie

dere aanpassingen aan het bot.

3.1. Het verwijderen van het losge-

D en E: meest apicale deel cement-

komen cement middels parodontale

breuk; F: defect op het wortelopper-

ne complex of door externe factoren zoals ongunEtiologie

stige langdurig verhoogde krachten of incidenteel

Ook over etiologie van de cementodentine breuk tast

uitzonderlijk hoge krachten. Predisponerende fac-

men nog in het duister. In de literatuur wordt wel een

toren welke in de literatuur genoemd worden zijn:

aantal vermoedelijke oorzaken benoemd: breuk kan

elementtype, leeftijd, endodontisch behandelde ele-

veroorzaakt worden door interne factoren waarbij er

menten, geschiedenis van trauma, trauma van oc-

sprake is van deficiëntie binnen de cemento-denti-

clusie of excessief hoge krachten.

Cementodentine breuk

77

Op zoek naar een partner voor het ontwerpen en realiseren van jouw medische praktijk? Bij Buro S Architects ben je aan het juiste adres!

Wij zijn gespecialiseerd in het realiseren van praktijken die efficiënt, duurzaam en functioneel zijn, met een focus op tijdloosheid en toekomstbestendigheid.

Wat wij bieden: • • • •

Volledige ontzorging: of het nu gaat om nieuwbouw, renovatie of uitbreiding, wij nemen het hele proces uit handen.

Ons ervaren team verzorgt zowel het bouwkundig ontwerp als interieurontwerp.

Wij selecteren en begeleiden een deskundig bouwteam.

Door ons advies en begeleiding ben je verzekerd van een vlekkeloos bouwproces en een perfect eindresultaat.

Heb je al een locatie op het oog? Wij adviseren je graag!

Neem vandaag nog contact met ons op voor een afspraak: +31 (0)79 889 16 56 info@burosarchitects.com

WWW.BUROSARCHITECTS.COM

Marketingondersteuning nodig voor jouw tandheelkundige producten of diensten?

Content mak en?

Een produc t workshop ?

Wij regelen het!

Wil je mondzorgprofessionals bereiken met jouw product of dienst, maar mis je de tijd, het personeel, de kennis of de toegang tot de eindgebruiker? Dental Product Promotions biedt je de ondersteuning, de kennis, de middelen én het bereik om dat voor elkaar te krijgen.

We verzorgen je totale marketingcommunicatieactiviteiten, van social media campagnes tot product gerelateerde workshops.

Hands-on curs

Hebben we je interesse gewekt?

Wil je meer weten, of een vrijblijvende offerte aanvragen?

Kijk dan snel op onze website!

us:

Digitale workfl ow uitneembare prothetiek

De gouden standaard voor het de afgelopen jaren veranderd vervaardigen van kroon en brugwerk scannen. En van analoog is niet voor niets, afdrukken naar want er zijn velen intra-oraal voordelen te behalen.

In samenwerkin g op deze vlakken met 3Shape zal dr. P.J.A. van met show op verschillendede cursisten gaan delen Eekeren zijn ervaringen middels een locaties in speciale roadde avondcursus gaan we kijken Nederland. Tijdens een 2,5 communicer uur durennaar de behandelpla en met je tandtechnicu nning. Wat moet fysiek scannen je van een prothese. s? Ook gaan we aan de teken zal staan slag met Kortom een van avond die geheel het dragen) gebitsprothede digitale kanten van in het de (partiële) sen. (implantaat geEen avond die je niet mag missen als tandarts of tandprothetist!

Data en locaties

:

Woensdag 27 maart 2024 Hoorn - vanaf Donderdag 11 18 uur april 2024 - Dordrecht - vanaf 18 uur

Kosten: € 75,KRT punten: 2,5 punten

Wil je hier ook bijzijn?

Verzeker jezelf dan snel van een plek en meld aan via de QR-code je

www.aanmelde

r.nl/3shape

www.dentalproductpromotions.nl

3.2a

3.2b

3.2c

4

De elementen waarbij de cementodentine breuk het

ne- en cementlaag te zitten. Slechts in 22% van de

meest gediagnosticeerd wordt zijn de bovenincisie-

gevallen is de breuklijn binnen de cementlaag zelf.

ven gevolgd door onderincisieven, premolaren en als

Een partieel losgekomen fragment kan lange tijd in-

laatste molaren. Echter, vanwege diagnostische uit-

gebed blijven binnen het parodontale weefsel zon-

dagingen met name bij de molaren kunnen de cijfers

der klachten of met milde klachten. Pas wanneer het

hierbij een vertekend beeld geven.

fragment volledig loskomt van het worteloppervlak

Door sommige auteurs wordt leeftijd als risicofactor

worden de klachten meer geprononceerd. Klinisch

benoemd met het idee dat door de leeftijd het ce-

kunnen dan de volgende karakteristieke symptomen

ment-dentine complex gecompromitteerd wordt, zo-

zichtbaar zijn: een schilfertje hard tandweefsel wat

wel door minder elasticiteit als door belasting door

uit de gingiva steekt, een richeltje op het wortelop-

de jaren heen. Er zijn echter ook onderzoeken die de

pervlak, zwelling en abcesvorming, incidenteel sterk

leeftijd niet als een risicofactor rapporteren. Niette-

verdiepte pocket, tekenen van een vitale pulpa, snel-

min is de gemiddelde leeftijd waarbij cementodenti-

le parodontale afbraak, pusafvloed, gingiva bloeding,

ne breuk voorkomt gemiddeld rond de 60 jaar.

fistel(s) en/of toegenomen mobiliteit.

Voor de overige genoemde risicofactoren zijn er geen

Het diagnosticeren van dit fenomeen is uitdagend

causale onderzoeken uitgevoerd. De associaties van

aangezien deze symptomen ook bij andere aandoe-

deze factoren worden merendeels door de auteurs

ningen kunnen voorkomen. Denk hierbij aan paro-

naar voren gebracht in de ‘case reports’.

dontale abcessen, endodontische problematiek of verticale wortelfractuur. Klinisch gezien kan een ex-

Histologisch/klinisch/röntgenologisch beeld

ploratieve chirurgie een mondzorgverlener goed op

Cementodentine breuk kan een volledige breuk zijn

weg helpen. Theoretisch gezien is de gouden stan-

vanuit de cemento-dentine grens of partieel waarbij

daard voor de juiste diagnostiek een histologisch on-

de breuk zich binnen de cementlaag van het wor-

derzoek.

teloppervlak bevindt. Wanneer er sprake is van ce-

Ook de röntgenologische diagnostiek is uitdagend.

ment- of cementodenine breuk, blijkt de breuklijn

Wanneer de breuk zich interdentaal bevindt en het

in de meest gerapporteerde casussen tussen denti-

cement zich heeft losgelaten van het wortelopper-

3.2. Genezingsproces na de chirurgie,

sie buccaal en mesiaal van de 21. A:

4. Röntgenopname na het verwijde-

waarbij te zien is dat de zwelling is

intake, B: één week na chirurgie, C:

ren van cementfragmenten.

afgenomen met toegenomen re-ces-

drie maanden na chirurgie.

Cementodentine breuk

79

ONDER NARCOSE BEHANDELEN IN UW EIGEN PRAKTIJK?

Anesthesia & Intensive Care Services B.V.: AIC is gespecialiseerd in het verzorgen van hoogwaardige medische zorg binnen de anesthesiologie en intensive care geneeskunde.

Met ons VOLWAARDIG MOBIEL ANESTHESIETEAM inclusief apparatuur, monitoring, medicatie, gasvoorziening, disposables en al het nodige personeel kunnen wij op een voor u wenselijke locatie op 4 behandelkamers tegelijk algehele anesthesie toedienen aan uw cliënten, zonder dat u ook maar iets hoeft aan te passen aan de inrichting van uw kliniek.

Tandheelkundige klinieken die behandelingen onder algehele anesthesie willen aanbieden: Als u aan uw cliënten behandelingen onder algehele anesthesie wilt aanbieden zonder dat u dure investeringen hoeft te doen in uw kliniek, dan bent u bij ons aan het juiste adres. Wij kunnen met ons MOBIEL ANESTHESIETEAM in elke kliniek op 4 behandelkamers tegelijk volledig de anesthesie verzorgen zonder dat u daar naar hoeft om te kijken. Wij zijn volledig selfsupporting.

Wij kunnen in elke tandartspraktijk de anesthesie verzorgen.

Uw praktijk hoeft dus niet aan speciale voorwaarden te voldoen!!

Bel voor een gratis en vrijblijvende offerte: Schroom niet om te bellen of te emailen voor een gratis en vrijblijvende offerte. Zonder enige verplichting komen wij graag bij u langs om de situatie in uw kliniek te beoordelen en de wensen en mogelijkheden met elkaar te bespreken.

Weena 1197 3013 AL Rotterdam Tel: + 316 247 257 37 www.aicservices.nl info@aicservices.nl

vlak, dan is deze op een peri-apicale opname zicht-

geeft bij een element waarbij er ook al sprake is van

baar als een schilfertje/schildje tandachtig weefsel.

forse afbraak rondom de radix, is extractie.

Dit radiopake, verticaal lange, tandachtige weefsel

De kans op volledige genezing bij elementen met

bevindt zich direct naast de wortel. Echter, wegens

breuk in het midden of coronale deel van het wor-

overprojectie van de harde weefsels is een breukdeel

teloppervlak is 60-67%, terwijl dit bij een breuk in

buccaal of linguaal niet zichtbaar op een dergelijke

het apicale deel slechts 11% is. Verder is de kans op

opname. Mogelijk kan een CBCT in een dergelijk ge-

genezing 30% hoger bij een chirurgische behande-

val een meer betrouwbaar beeld geven.

ling dan bij een niet-chirurgische behandeling. Uit de literatuur komt naar voren dat 94% procent van de

Behandeling Het doel van de behandeling is om de losgekomen cementdelen volledig te verwijderen, aangezien res-

elementen met cementodentine breuk met behandeling kunnen worden behouden.

Samengevat

tant fragmenten risico vormen voor progressie van cementodentine breuk wat (verdere) genezing kan

Er zijn weinig onderzoeken gedaan naar cemento-

belemmeren. Gepoogd kan worden de losgekomen

dentine breuk en de body of evidence is voornamelijk

cementdelen in eerste instantie niet-chirurgisch te

gebaseerd op ‘case reports’. Cementodentine breuk

verwijderen via een uitgebreide subgingivale scaling

is bovendien een zeldzame aandoening die vaak

en rootplaning en als dat niet lukt middels parodon-

verkeerd wordt gediagnosticeerd op basis van vrij

tale chirurgie. Andere opties zijn apicale chirurgie

algemene symptomen. Wanneer de breuk zich ap-

(apexresectie), extraheren en reïmplanteren van het

proximaal bevindt, kan een peri-apicale opname een

element of extractie wanneer de prognose zeer dubi-

betrouwbaar beeld van de aandoening geven. Met ex-

eus tot hopeloos is.

ploratieve parodontale chirurgie wordt het vaststellen

In zeldzame gevallen is cementodentine breuk een

van de diagnose makkelijker. Echter, de gouden stan-

toevalsbevinding op een röntgenfoto. In dergelijke

daard is een histologisch onderzoek. De meest ge-

casussen is een behandeling in eerste instantie af-

noemde etiologische factor in de literatuur is overbe-

geraden aangezien er een kans bestaat dat de breuk

lasting van het element. De behandeling berust op het

zich spontaan kan helen. Pas wanneer de breuk

verwijderen van het losgekomen cementfragment(en).

blootgesteld wordt aan het mondmilieu, zal er sprake

De keuze voor methode van de behandeling is afhan-

zijn van kolonisatie van bacteriën en daarmee ge-

kelijk van de voorkeur van patiënt, locatie, ernst en

paard de symptomen van een ontstekingsreactie. In

uitgebreidheid van de breuk. In ieder geval zou in de

dergelijke gevallen is het raadzaam om over te gaan

differentiaaldiagnose van een plotseling optredende

tot behandeling.

lokale parodontale afbraak, in een mond zonder ove-

De keuze voor een specifieke behandeling is niet al-

rige parodontale problemen, cementodentine breuk

leen afhankelijk van de wens van de patiënt, maar

moeten worden meegenomen.

ook van de locatie van de breuk en de ernst van de parodontale afbraak.

Het belangrijkste uitgangspunt is het volledig verwijderen van de losgekomen cementlaag, wegens de kans op recidief. Mede hierdoor is een niet-chirurgische behandeling minder voorspelbaar. Wanneer het losgekomen fragment zich in bovenste 2/3 deel van het worteloppervlak bevindt, dan is een parodontale chirurgie, resectief en/of regeneratief aangeraden.

Terwijl een fragment aan de apex van het element beter met een apicale chirurgie verwijderd kan worden.

Bij een uitgebreide breuk, waarbij het grootste deel van het worteloppervlak betrokken is, kan extractie en na verwijdering van het losgekomen deel re-

De auteur

ïmplantatie overwogen worden. Een endodontische behandeling (bij een vitaal element) is dan vereist.

Elmira Boloori uit Paro Praktijk Utrecht

De behandeling die de meest voorspelbare uitkomst Cementodentine breuk

81

COLUMN MARLOES

Glas halfleeg Marloes Rust,

ramen en hierdoor genieten wij

de wachtkamer zitten ook al niet

MondZorgVuldig

van het daglicht. De vorige prak-

lekker.”

Mondhygiënisten Dordrecht

tijk zat in een souterrain en dit

Deze column komt tot stand in

was toch vaak wat donker. Ik start

Ik probeer niet te veel in haar ne-

samenwerking met TePe

mijn computer op en bekijk mijn

gativiteit mee te gaan en vertel

Benelux B.V.

agenda en zie dat het een lekker

haar tijdens mijn behandeling over

vol dagje is. Fijn, daar hou ik van.

het nieuwe tandsteenapparaatje mét verwarmd water. Op de helft

De dag loopt lekker en alle patiën-

van de behandeling wil ze toch

ten zijn enthousiast over de nieu-

nog iets tegen mij zeggen. “Moet

we praktijk, het nieuwe tandsteen

dit apparaat nou beter zijn? Nou,

Het is half zes en mijn wekker gaat

apparaat mét verwarmd water, de

ik merk niets hoor. Geen enke-

af. Tussen de gordijnen door zie

zachtheid van de stoel en natuur-

le verbetering”, antwoordt ze. Het

ik dat het al licht begint te wor-

lijk de armleuningen. Daar krijg je

glas is bij deze mevrouw altijd half

den. Fijn! De lente is in aantocht.

natuurlijk veel energie van! Ik kijk

leeg. En ik… ik kijk tussendoor

Ik stap mijn bed uit en maak mij

naar mijn agenda en open de kaart

naar buiten. Door mijn grote ra-

klaar voor de dag. Rond kwart over

van de volgende patiënt. Er gaat

men. Zie ik daar nu een zonnetje

zes laat ik de hondjes uit. Het is al

geen belletje rinkelen bij het zien

doorkomen? Heerlijk!

licht en ik zie de zon opkomen. Een

van haar naam. Ik lees nog even

plaatje waar ik altijd van geniet en

de notities van de laatste behan-

toch weer iedere dag er anders

deling door en bedenk mij dat dit

uitziet. Dit wordt een mooie dag.

weleens die ontzettend negatieve dame kan zijn.

Kwart voor zeven stap ik mijn auto in en ga ik op weg naar de prak-

Ik loop naar de wachtkamer en

tijk. Het is rustig onderweg en ik

zie meteen dat zij het is. “Goe-

kom zonder problemen rond half

demorgen mevrouw u mag met

acht aan. Sinds 1 februari zijn wij

mij meelopen.” De mevrouw gaat

verhuisd en gestart op een an-

staan en begint direct met haar

dere locatie. Deze plek is zo mooi

klaagzang: “Nou, deze praktijk is

geworden en de inrichting heeft

wel een stuk groter, maar het is

veel sfeer. De assistente is er al

nog niet af hè?” zegt ze veront-

en heeft de kamers klaargemaakt.

waardigd. “Ik zie dat daar nog een

Ik kleed mij om en loop naar mijn

plint gelegd moet worden” en ze

behandelkamer toe. Ik zet het gi-

wijst naar de plek waar een plint

raffenlampje aan en zet het stoel-

moet komen. Ik antwoord haar

tje daaronder recht. Over alles in

dat ze zeer oplettend is en dat dit

de praktijk is nagedacht. Zo zijn

inderdaad klopt. Mevrouw ant-

de behandelstoelen extra zacht

woord dat zij daar oog voor heeft.

én hebben ze armleuningen. In de

Ze gooit haar spullen neer op het

vorige praktijk zaten er geen arm-

stoeltje en gaat direct zitten in de

leuningen aan de stoel en dat was

behandelstoel. “Hè bah wat een

vaak een groot gemis voor veel

harde stoel zeg. Ik kan helemaal

patiënten. Ook hebben wij nu veel

niet lekker zitten. De stoeltjes in

82

Maximale hydratatie, verzorging en verlichting bij droge-mond-klachten

DROGE MOND

Dentaid Xeros bestaat uit een complete lijn van hydraterende producten die de natuurlijke aanmaak van speeksel stimuleren.

VERTROUWDE FORMULE

Scan de QR voor samples Dentaid Xeros Gel

Check voor meer info: www.dentaidxeros.nl

www.devirtuelepersoneelsadviseur.nl

085 - 401 22 66

info@devirtuelepersoneelsadviseur.nl

HOOFDPIJN VAN AL DAT HR-GEDOE? KOST HET JE TEVEEL TIJD EN HEB JE ER GEEN GRIP OP? DAT KAN ANDERS. Doe de test en ontdek in minder dan 2 minuten of jij je HR zaken slimmer en makkelijker kunt regelen.

De Virtuele Personeelsadviseur ondersteunt en adviseert praktijkmanagers bij indiensttreding, verzuim, (dis)functioneren en uitdiensttreding. Wij nemen HR gedoe uit handen en zorgen samen met jou voor grip op je HR zaken.

De Virtuele Personeelsadviseur

SCAN EN DOE DE TEST!

OUD GOUD INKOOP VEILIG EN VERTROUWD

de beste prijs voor goud afval Oud Goud Inkoop heeft jarenlange ervaring met inkoop van edelmetaalhoudend dentaal afval. In de loop der jaren hebben wij ons verwerkingsproces steeds verder verfijnd. Doordat ons proces zo efficiënt is ingericht, kunnen wij zeer hoge prijzen bieden voor dentaal afval.

Voor het aannemen en afrekenen van dentaal afval komt Oud Goud Inkoop langs op de praktijk of aan huis.

Via de QR-code is een filmpje te zien over het verwerkingsproces van dentale afvalstromen.

Het aannemen van het materiaal en het betalen van de vergoeding neemt ongeveer tien minuten in beslag.

Afspraken zijn eenvoudig te maken via WhatsApp, e-mail of telefonisch.

Gewenste bezoektijden zijn over het algemeen goed in te plannen.

discrete en snelle afhandeling contante betaling mogelijk dagelijks bereikbaar tot 21.00 uur

www.oud-goud-inkoop.nl sander@oud-goud-inkoop.nl +316 111 32 999