Issuu

B YT IH

C HÀ N I

THANH HI N

XÂY D NG M T S CH TIÊU CH C M THU C B

NG C A TRUNG ÍCH KHÍ

KHÓA LU N T T NGHI

HÀ N I - 2019

B YT

L IC

C HÀ N I

Trong quá trình th c hi n và hoàn thành khóa lu n, em báu c a các th y cô giáo, các chuyên gia c h t, em xin chân thành c

THANH HI N

u, phòng

toàn th các th y cô giáo

d và ch b o cho em trong su

m h c qua.

Em xin bày t lòng bi

MSV: 1401211

c s giúp

quý

c nghiên c u cùng b n bè ào t

c Hà N

u ki n, t n tình d y

c t i PGS. TS. Bùi H

ng d n, luôn quan tâm ch b o và t o m

i h c cùng

n tình

u ki n thu n l i nh t cho em trong su t

quá trình h c t p và th c hi n khóa lu n này. Em xin chân thành c ih

XÂY D NG M T S CH TIÊU CH

h c viên cao h

ng d n em t n tình trong th i gian em th c

hi n khóa lu n.

NG C A

Em xin bày t lòng bi c ph

C M THU C B

Hoàng Th H o

c Hà N

TRUNG ÍCH KHÍ

WINSACOM

n DS. Tr

Trung Hi u và Công ty c ph

Công ty c ph n id

c ph m Qu c t

cung c p m u c m thu c, ch t chu n và h tr kinh phí cho em th c hi n

tài này. Em xin c

Nguy n M nh Tuy n cùng các th y cô b

C Truy

KHÓA LU N T T NGHI

u ki n thu n l i cho em trong quá trình làm th c nghi m.

Em xin c Phòng

ThS. Nguy n Tu n Anh, DS. B ch Th Th m cùng các anh ch trong c - Vi n Ki m nghi m Thu

em trong quá trình

làm th c nghi m.

ng d n: PGS. TS. Bùi H

cH c

Cu i cùng là l i c

c nh t, em mu n g i t

i thân và b n

nh, ng h em trong su t quá trình h c t p.

c hi n: B

c h c c truy n

Hà N i, ngày 13 tháng 06 Sinh viên

HÀ N I - 2019

Thanh Hi n

2.1.2. Thi t b , máy móc ............................................................................................. 20

M CL C

2.1.3. Hóa ch t, ch t chu n......................................................................................... 21 DANH M C CÁC KÍ HI U, CH

u ......................................................................................... 21

VI T T T

2.2.1. Nghiên c nh tính m t s thành ph n hóa h c trong c m B trung ích khí, c li u: .................................................................................................................... 21

DANH M C CÁC B NG DANH M C CÁC HÌNH

ng AGS trung ích khí b

c li u Hoàng k , c m Hoàng k và c m B c ký l ng hi ................................ 21

2.3. X lý s li u ............................................................................................................ 24

NG QUAN......................................................................2 1.1. T ng quan v b

................................................................................................ 2

1.1.1. B

m Y h c hi

1.1.2. B

m Y h c c truy n ........................................................... 2

3.1. Kh o sát ch

i ............................................................. 2

.............................................................................. 3 1.2.1. Công th c ........................................................................................................... 3 1.2.2. Công n

T QU NGHIÊN C U................................................25 nh tính ....................................................................................... 25

nh tính các ch t trong c m B trung ích khí b ng ph n ng hóa h c .......... 25 nh tính c m B trung ích khí b ng s c ký l p m ng hi

............ 26

ng AGS IV trong Hoàng k , c m Hoàng k , c m B trung ích khí b ng HPLC ELSD ................................................................................................................ 39

c................................................................. 3

3.2.1. Chu n b m u .................................................................................................... 39

ng ......................................................................................... 4

ng AGS IV trong Hoàng k , c m Hoàng k , c m thu c B trung ích 3.2.2. khí b ng HPLC ELSD. ............................................................................................ 40

tr c

1.3. T ng quan v các v thu c trong bài thu c B trung ích khí .................................... 5 1.3.1. Hoàng k ............................................................................................................ 5

N .......................................................................48

ng sâm ............................................................................................................ 9

4.1. V nh tính m t s thành ph n hóa h c trong c m B trung ích khí b ng ph n ng hóa h c và s c ký l p m ng hi ................................................................... 48

........................................................................................................ 10 1.3.4. Sài h ................................................................................................................ 11 1.3.5. Tr n bì .............................................................................................................. 13 .......................................................................................................... 14 1.3.7. B ch tru t.......................................................................................................... 15 1.3.8. Cam th o ........................................................................................................... 16 1.4. T ng quan v c ký l ng hi detector tán x bay .................................................................................................................... 17 1.4.1. Nguyên t c c 1.4.2. Detector Tán x

........................................................................... 17 ...................................................................... 17

U ......19 n nghiên c u......................................................................... 19 ng nghiên c u ....................................................................................... 19

4.2. V ng AGS IV trong các m u Hoàng k , c m Hoàng k , c m B trung ích khí. .................................................................................................................................. 49

K T LU N VÀ KI N NGH .................................................................51 1. K T LU N ................................................................................................................ 51 1.1. Xây d ng m t s ch 1.2. Xây d ng ch

nh tính trong c m thu c B trung ích khí ................... 51 ng AGS IV trong c m B trung ích khí ................... 51

2. KI N NGH ............................................................................................................... 52 TÀI LI U THAM KH O PH L C

DANH M C CÁC KÝ HI U, CH

VI T T T

AGS IV

Astragalosid IV

Ln (C )

ec an

HPLC

High-performance liquid

Ln (Spic)

e c a di n tích pic

chromatography HPTLC

High-performance thin layer

NF- B

Nuclear Factor-kappa B

DANH M C CÁC B NG

B ng 1.1

M t s nghiên c

B ng 2.1

Công th c bào ch c a 1 gói c m thu c B trung ích khí (7,93g)

B ng 3.1

K t qu

B ng 3.2

K t qu

chromatography

ng AGS IV

nh tính b ng ph n ng hóa h c nh tính Hoàng k , c m B trung ích khí và AGS IV

sau khi phu thu c th hi n màu

B ch tru t

BTIK

B trung ích khí

B ng 3.3

K t qu

Cam th o

PGE2

Prostaglandin E2

B ng 3.4

K t qu

Ph l c

B ng 3.5

K t qu

nh tính Cam th o, c m, quan sát

c sóng 254 nm.. 34

Ph n ng hóa h c

B ng 3.6

K t qu

nh tính B ch tru t, c m, quan sát

c sóng 254 nm

n Trung Qu c

n Vi t Nam SH ng sâm

SKLM

S c kí l p m ng

nh tính

Tr n bì

IGF

Insulin-like growth factor

Inos

Inducible nitric oxide synthase

ELSD

Sài h

Hoàng k

ng sâm, c m, quan sát

c sóng 254 nm. 30

m, quan sát

B ng 3.7

K t qu

nh tính Tr n bì, c m, quan sát

B ng 3.8

K t qu

nh tính T

B ng 3.9

K t qu

nh tính Sài h , c m, quan sát

c sóng 254nm 33

c sóng 254 nm

m, quan sát

B ng 3.10

K t qu

B ng 3.11

Evaporative light scattering

B ng 3.12

K t qu kh o sát kho ng tuy

detector

B ng 3.13

K t qu

B ng 3.14

K t qu

m c a c m Hooàng k , c m B

B ng 3.15

K t qu

35 36

c sóng 254 nm. 37 c sóng 254 nm

thích h p h th ng

38 40

a các m u th và m u chu n ng AGS IV c li u Hoàng k

ng AGS IV trong các m u nghiên c u

41 44 45 46 47

DANH M C CÁC HÌNH

ng g p v i t l m c cao trong c

u trong

Hình 1.2

nguyên lý c u t o c a 1 detector tán x

các b nh lý h u môn, tr c tràng. Nghiên c u t i M (2018) cho th y kho

c li u trong bài thu c B trung ích k

M s m c các tri u ch ng c a b

Hình 2.1 S

kh i c a m t máy s c ký l ng hi

Hình 3.1

.......

Hình 1.1

[35].

oàng k , c m, AGS IV sau khi phun thu c th hi n

Hình 3.2

Hình 3.3

Hình 3.4

Hình 3.5

Hình 3.6

Hình 3.7

Hình 3.8

Hình 3.9

ng sâm, c m m am th o, c m

sinh ho t và ch

... 36 m

i t i tính m

u tr

ài h , c m m

u tr b ng th thu

u tr b ng ph u thu t [19]. B nh

n nhi

u tr

thu c c

v i8v

ng sâm, B ch tru

ài h u tr m

c a m u chu n và m u th Hoàng k

Trên th

Hình 3.11 S

c a m u th c m Hoàng k và m u th c m B trung ích

nhi u ch ph

huy t

ng ích khí c tràng [9].

ng hi n nay, bài thu u tr

c hi

i mong mu

e c a di

ec an

truy n và tính ti n l i khi s d

và

t c a thu c c

i b nh, vi c nghiên c u bào ch và tiêu chu n

c c truy n v i các d ng bào ch hi

... 45

i là vô cùng c n thi

c m thu c là m t d ng bào ch d s d ng, h p thu nhanh và s d ng b nh nhâ

i hóa thành

viên hoàn c ng Tottri (Traphaco), viên nang c ng

khí. th bi u di n m

c li u: Hoàng

am th o là m t trong các bài

c gi i thi

Hình 3.10 S

Hình 3.12

ng r t nhi u t i

u tr n i khoa

c ta phát hi n

m t l lên t i 55% [14].

ng s ng c

r n bì, c m

ic ah trên 5 t nh mi n b

i dân m c b

ch tru t, c m

t th

u tra d ch t h c vào

c thu c d ng viên. Công ty C ph

c trên c

c ph

bào ch thành công c m thu c t bài thu c u nào v tiêu chu n hóa d ng bào ch này. T nh

ng m t s ch tiêu ch t

ng c a c m thu c B

c th c hi n v i 2 m c tiêu: -

nh tính m t s thành ph n hóa h c trong c m bài thu c b ng ph n ng hóa h c và s c ký l p m ng hi

ng Astragalosid IV trong c m bài thu c b ng s c ký l ng hi detector tán x 1

cao,

T NG QUAN

u tr :

Dùng thu c u

1.1. T ng quan v b nh t

ch ng ch y máu, ch ng nhi m trùng, dùng thu c làm nh

thu t ngo

1.1.1. ng c u trúc m c u trúc này b chuy

ng h u môn. B

i sang tr ng thái b nh lý do y u t

ng nh ng c làm giãn, l ng l o h

u t m ch máu làm giãn m ch gây ch y máu [19]. Ngày nay, có nhi

u tr

u tr n i khoa: tuân th các nguyên t c v t i ch d ng m

c b n thành m ch.

u tr b ng th thu t ngo

Hoàng k

20g

Tr n bì

10g

Sài h

B ch tru t

10g

c xu t x t

Cam th o

t ng búi theo

v lu

pháp Whitehead k t h p v i ch

c áp d ng v th khí huy

[19], [2].

tr ng nh

1.1.2. t b nh m n tính do các m ch tr c tràng h u môn b giãn và xung huy t. ch xung huy t thành m t búi ho c nhi u búi, tùy v h

a Lý

tr c tràng ho c

i. Vì xung huy t d gây i b nh thi u máu; vì b i nhi

i b nh có tri u

m t danh y Trung Qu c [9].

1.2.2.

Milligan Morgan ho c l y b toàn b niêm m c ng h

lâu ngày gây thi

i các tri u ch

i ti n ra máu lâu ngày, hoa m t ù tai, s c m t

i tr ng m ng, m ch tr m t

im tm

ra m hôi [12].

hãm. Ch tr

Ch ng t v

t m i t ra m hôi ho c th y phát s t, m

Ch ng t

i t ng: sa d dày, sa tr c tràng, sa sinh d c.

Ch ng ch y máu kéo dài do rong kinh, rong huy t, huy

ch ng nhi m trùng. Theo Y h c c truy n, khi t v

u thì không v

c, không th ng nhi p huy t khi n th p nhi o thành d ch ti t gây ng a ngáy vùng h

gây h

c th y c c, không

th ng huy t.

Ch ng s

ng làm phát

c b nh

mu n u -

u môn sa xu ng.

i m t m i, tay chân vô l c, b i ti n l ng, hay nôn [9], [11].

B khí, ki n t : Hoàng k i tràng m

gan m n tính gây xung huy nhi u l n, ph n

Hành khí gi

ng lâu, ng i lâu, mang vác

n bì. hãm

ch, thành b ng b -

gi 2

ng sâm, B ch tru t, Cam th o.

B huy

ng xuyên ph i r n nhi u; viêm gan, ch; b nh ngh nghi

y, khát không

Các nhóm tác d ng chính:

n ng; ph n

3g 3g

ng vòng cao su ho c dùng tia h ng

u tr ngo i khoa: ph u thu

làm ch

10g

n, lase, li u pháp l nh

thoát qu n, ch

[12].

1.2.1.

ng; dùng thu c

t h u môn ho c dùng thu c t

ng và c

1.2.

ng sâm

gây ho i t

c 3

i: Hoàng k ,

Hoàng k t ích khí làm th

khí, ki n t . Ph i h p Tr n bì hành khí,

quy b huy s

ng sâm, B ch tru t, Cam th o ki n

hãm

i, là

khi

u hòa tì v , tinh khí c a g

tr g c c a khí

c giáng xu ng,

u t tr v

a tì

trí [9].

ng ru t, phòng ng a thi

ng mi n d

c c a Tr n Th H

tri u ch ng thu nh

2 isoastragaloside (I, II) và 2 saponin ki u olean: AGS VIII và soyasaponin I [18]. Ngoài ra còn có acetylastragalosid, astramembrannin II, cycloastragenol, cyclosieversigenis, soyasapogenol B và lupeo [21]. 5 saponin AGS I, II, IV và isoastragaloside I, II; t t c

ng viêm trên th c nghi m, tác d ng t t v i các m táo bón [20].

bài thu c B trung ích khí có tác d

u là cycloartanetype triterpenoids [21].

Flavonoid:

-dihydroxy-

t ch

c phát tri n thành nhi u s n ph

m trong ki m nghi

c li u Hoàng K [4].

thành ph n khác bao g m: polysaccharid (astragalan I, II, III) [18],

Phytosterol, ch t d

i, h p ch t h

gluconic acid, -sitosterol), tinh d u, linoleic acid, ch

c tiêu chu

n Vi t Nam V và

nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v

i 1 s ch tiêu

(3-O- -D-xylopyranosyl-6-O- -D-glucopyranosyl cycloastragenol):

c li u Cam th o chu

ng: c ký l ng hi

ELSD).

+ Ch t chu n: AGS IV 4

ng và asparagin [21].

Ho t ch t AGS IV

quy chu n [4], [23]. -

-dimethoxy-isoflavan-7-O- -D-

isoliquiritigenin, pendulone [32]. Calycosin-7-O- -D-glucoside chi m t l cao nh t và

i các d ng bào ch

i n Trung Qu c 2015 trong chuyên lu

calycosin-7-O- -D-glucoside- -O

i l n b táo bón

M t s

Calycosin-7-O- -D-glucoside;

glucoside; formononetin-7-O- -D-glucoside- -O-malonate và formononetin; sulfuretin,

nh [28].

Hi n nay, bài thu

c li u Hoàng K [4], [23].

i ch ng cho th y

1.2.3.

- IV là ch

m soát trong ch

malonate; ononin; calycosin (3R)-

u tr hi u qu trên b

và không có tác d ng ph nghiêm tr

u Fabaceae [4], [15].

chè tan B trung ích

M t phân tích meta c a các th nghi m lâm sàng ng

M c Giáp Astragalus

u ch nh

c tính c p, ph m vi an toàn r

di n, có tác d ng c m máu, gi

Bge. Var. mongholicus (Bge) Hsiao; ho c cây Hoàng k

1.3.1.2.

ng th l c [9].

K t qu lu n án ti khí cho th y thu

y khô c a cây Hoàng k Mông c Astragalus membranaceus Fisch;

Saponin: Nh ng saponin chính g m: 7 astragalosid AGS (I, II, III, IV, V, VI, VII);

u huy

i nghiên c u cho th y bài thu c này có tác d

lí hi

ng, viêm gan m n tính, viêm ru

tr em tiêu ch y, ch ng gi m b ch c u, tiêu ch

Radix Astragali membranacei [4]

1.3.1.1.

membranaceas Fisch Bge. H

tr sa d dày, sa th n, sa t

1.3.1.

c sinh hóa có ngu n, các ch

v s t h t. M i th thoát xu ng, sa xu

[23].

1.3. T ng quan v các v thu c trong bài thu c B trung ích khí

a, Sài h

c trong bài thu c b khí. Xét chung c bài, v a là b khí ki

c th

+ Yêu c

(Wenkui Li và c ng

Th i gian

s -2001 ) [30]

Acetonitril (%)

36 37

H2O (%)

90 40

Astragalosid IV c, ether, benzene; tan

+ AGS IV thu

-T

trong ethanol, methanol, acid acetic [40].

- Gain: 11; áp su t 3.4 Bar

+ Trong công th c c u t o c a AGS IV không ch a các liên k ch t này h p th UV r t y

ng dùng dertector tán x

p nên

- Nhi

phát

- Detector: UV-203 nm, ELSD s d

ng ASG IV bao g m: s c ký l ng

tector tán x

[42], ph kh

ELSD), s c ký l ng kh i ph (HPLC MS)

n t (LC

ESI/MS), HPLC

c li u Hoàng k và ch ph m

-2015) [23]

ng AGS IV

Nghiên c u

-T

-C

ng acetonitrile: H2O (32:68) dòng : 1ml/phút

HPLC/UV ( Yan-Li Zhang và c ng s - - Nhi -

c sóng 203 nm c t: 300C c tách

phút 22

ng AGS IV - C t Zorbax Eclipse XDB C18 (250 mm×4.6 mm, trong Hoàng k b ng -

ng:

SHEN-YI-

ng: Th i gian

c có 0,05% acid

Acetonitril

formic

HPLC-UV-ELSD

(Yunfei Li và c ng

s -2008) [31]

-T

55 55

dòng: 0,5 ml/phút, nhi

- Th tích tiêm m u 20 l.

HPLC - ELSD

khí 2 lít/ phút.

c t 1050C.

t Hyp

b ng - T

2010 ) [43]

dòng 0,8 ml/phút; t

nh 7 ho t ch t - C t Zorbax Stable Bond C18 (4,6 mm x 250 mm, 5 µm)

u ki n s c kí

Huang- Qi-Si-

c v i t l 32:68

- Nhi

B ng 1.1. M t s nghiên c

phút 15,6

b ng 1.1.

ng AGS IV

c tách

ng AGS IV - C

UV [43].

+ M t s nghiên c c trình bày

c t: 200C

- Th tích tiêm: 10 µl

hi n s có m t c a AGS IV [1].

dòng: 1,6 ml/phút

c t 30 C.

khí 0,8

- Detector: UV-280 nm; ELSD 2000 có t lít/phút, nhi -

ng c ch peroxy hóa lipid

105 C, gain 4. c tách

ng AGS IV - C t C18 (150 x 4,6mm; 5µm)

Hoàng k (Nguy n

Thu

0 --> 10

Hoà-2012) [10]

Tính v , quy kinh: V ng t, tính m; quy kinh ph , t .

ng: Th i gian

chóng m

100

10 --> 45

0 --> 60

100 --> 40

45 --> 60

- Detector ELSD 2000, nhi t

tr :

B khí trung tiêu: dùng v i tr

Acetonitril

[21]

1.3.1.4.

phút th 46-48.

ch nh p -

c ch peroxy hóa lipid. Saponin trong Hoàng k

trong Hoàng k

c, tay chân vô l c, y

nh sa giáng t ng ph , t cung, lòi dom, l , t lâu ngày, bang l u

c a ph n . Ích huy t; l i ni

c tr m [8], [15].

1.3.1.5.

detector: 105 C, t

nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n AGS IV ho -T

chu n Hoàng k

dòng: 0,8 ml/phút.

ng:

- Th tích tiêm: 20 µl. -

c tách

phút 37.

c ký l ng hi

+ Ch t chu 1.3.1.3. Tác d ng kháng khu n: Hoàng k có tác d

i th

i th c

Tác d ng ch ng viêm: Astragaloside IV c ch

ng NF-

t quá

trình chính trong sinh lý b nh viêm [38]. Astramembranin I c ch s

Tác d ng ch ng oxy hóa: Flavonoid trong Hoàng k t bào th

Triterpen: taraxerol, taraxeryl acetate, 14- -taraxeran-3-one, D,B-friedoolean-5ene-3- -

chu t c ng tr ng [18]. c ch t

-spinasterone [37].

Sesquiterpene glycoside: C15 carotenoid, gymnomitrane , eudesmane [46].

m m ch

ho t tính c a enzym ch ng oxy hóa. Isoflavon

d ch chi

c c a r

c b n acetylen m i là:

cyclotetradecatrienynone, tetradecenynetriol và 2 acid octenynoic hi m (2E, 6E)-octa-2,6dien-4-ynoic acid, (E)-oct-6-en-4-ynoic; m ch t t

ng sâm Codonopsis pilosula (Franch.) Nannf.,

tangshen Oliv., h Hoa chuông (Campanulaceae) [4], [23].

u ch nh s

bi u hi n k t dính phân t trên b m t c a TNF-

do serotonin ho c histamin, còn c ch phù do carragenin

c s y khô c

1.3.2.2.

bào bi u hi n gen iNOS thông qua kích ho t NF- B [18].

gây ra

Codonopis pilosula (Franch.) Nannf.var. modesta (Nannf.) L. T. Shen ho c Codonopsis

t tính interleukin 2, kích ho

Radix Codonopsis pilosulae

1.3.2.1.

bào lympho B, lympho T và s n xu t kháng th [38].

n xu t cytokine

c th

1.3.2.

Tác d ng trên h mi n d ch: Th nghi m invitro và invivo cho th y AGS IV trong

sinh t

ng Astragalosid IV trong hoàng k c li u khô ki t [4], [23].

i v i vi khu n Shiga,

liên c u khu n dung huy t, ph c u, t c u vàng [18].

Polysaccharid trong hoàng k có tác d

ELSD)

i chi u: AGS IV

+ Yêu c

Hoàng k có tác d

c li u

-hydroxy không bão hòa; và 5 h p

t : (6R, 7R, 4E, 8E, 12E) -tetradeca-4,8,12-trien-10-yn-1,6,7-triol, (10E) 9

-12-hydroxydodeca-10-enoic

acid,

hexadecanoicacid-

-dihydroxy propyl

ester,

fulgidic acid, và acid pinellic [29].

leucin, glycin, histidin, methionin, cystidin, uracil, choline. Vitamin: Vitamin B1, vitamin B2, vitamin E; các polyacetylen: falcarinol,

1.3.2.3. Tác d ng trên máu:

ng c u, gi m b ch c u [13].

-sitosterol, stigma

Tác d ng trên m ch: Làm giãn m ch ngo i vi [13], [18]. Tác d ng trên h mi n d ch:

các nguyên t at

ra các t bào có ho t tính mi n d gi m mi n d ch

n sinh

1.3.3.3.

u hòa và làm gi m h i ch ng suy

chu t [18].

1.3.2.4. -

Tính, v ; quy kinh: v ng

B t sinh tân d

t, tr táo bón.

Tác d ng trên ti u c u: c ch s

i v i tr c trùng l và t c u trùng [13]. p ti u c u và c ch s gi i phóng

serotonin t ti u c u gây b i thrombin [18].

m t m i,

ng h p trung khí b

dày, sa ru t, t

c ch s Có tác d

ng h

mi ng khát. Dùng t

-stigmasteryl- -D-glucosid và

ng: Mg, Ca, Al, Cr, Cu, Zn, As, Pb, Cd, Hg, P, Fe, St, V [18].

m; quy kinh ph , t .

tr :

u gây nên các hi

Tác d ng ch ng viêm:

n ethylacetat c

c ch ho t tính

c a NF-B lucifera và gi m s n xu t NO, PEG2. Acid ferulic, acid isoferulic và

ng sa

Z-ligustilide c ch s n xu

Ích khí b ph , l i ni u. [8], [15]

và NF-

1.3.2.5.

i th c bào, c ch ho t tính TNF-

[22].

1.3.3.4. nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n lobetyolin ho

chu

-aminobutyric, leucin,

Acid amin: Alanin, va

c li u

ng sâm [4], [23].

1.3.3. Radix Angelicae sinensis

1.3.3.1. R

y khô c

Angelica sinensis (Oliv) Diels. , h Hoa

tr :

B huy t, b

ng; ho t huy t, gi i u t k t là v thu c v a b huy t v a ho t

do kh

ng h p thi u máu kèm theo có

Ho t tràng thông ti n: v thu c có tác d ng nhu nhu n v i v

Các h p ch t phenolic: Acetophenon, acid anisic; o,p-cresol; ethylresorcinol, acid

acuolobin, decursin. [18]

t táo gây táo bón [8], [15].

nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n acid ferulic ho

Coumarin: Umbeliferon, scopoletin, xanthotoxin, isopimpinelin, bergapten,

c, gi

1.3.3.5.

valerophenon, phenol; m,p-ethylphenol; guaiacol, carvacrol, vanilin, acid ferulic. chu

c li u

[4], [23].

1.3.4. -phellandren, p-

-pinen, trans- -farnesen,

-elemen, cedren, cuparen [18]; coniferyl ferulate, 4-hydroxy-3o-

tích. Gi

t huy t, tiêu tr huy t .

dùng v i ch ng huy

1.3.3.2.

-ocimen, allo-

ng, tính m; quy kinh tâm, can, t .

huy t nên thích h

tán (Apiaceae) [4].

butylphthalide,

Tính v , quy kinh: v ng

-diligustilide,

spinasterol,

sethylfurfural, D-limonen, a-phellandren, 6-undecanol, eudesmol, baicalin [39]. 10

1.3.4.1. R

: Radix Bupleuri y khô c a cây Sài h Bupleurum sinense DC. và m t s cây khác cùng

chi, cùng h . H Hoa tán (Apiaceae) [4]. 11

1.3.4.2.

1.3.5.

Saponin:

ng saponin trong r Sài h là 1,69%. R Sài h ch a nhi u saponin

B1-B4, C, D, E và F). Tinh d u

V qu chín

y khô ho c l

1.3.5.2.

pentanoic, acid 2-heptenoic, acid nonanoic, phenol, cresol, ethylphenol, thymol, eugenol, -

-undecalacton, vanilin

acetat, acid valeric và p-methoxyacetophenon. Polysaccharid: R Sài h

-spinasterol cùng v

Tinh d u: Các tinh d u chính trong Tr n bì là D-limonen; 1-metyl-4-(1-metyletyl)1,4-

ch a 2 polysaccharid có ho t tính sinh h c là các

bupleuran 2II b

-4- trimethyl-3-cyclohexene-1-methanol; 2-methoxy-4-

-terpinen, lina myrcen [26].

Flavonoid và coumarin:

c các h p ch t: -heptmethoxyflavon;

dihydroxy-

Tác d ng h s t, gi

u, ch ng viêm:

-tetramethoxy

c coi là thành ph n có

-pentamethoxyflavon;

ho t tính h s t, ch ng viêm ch y u trong r Sài h . Các ho t ch t h s t là eugenol, acid

methylhesperidin, naringin [25];

-undecalacton và p-methoxyacetophenon, các ho t ch t ch ng viêm là acid valeric, acid 2-nonenoic và p-methoxyphenon. u hòa mi n d ch:

-tetramethoxyflavon; agestrcin

nh s g n ph c h p mi n

a t bào lympho T [17].

scoparon;

isoscopoletin,

didymin;

-heptamethoxyflavon; 5-hydroxy-6,7,8,3,4-

pentamethoxyflavon [45] c tìm ra là synephrine và N-methyl

Alkaloid: 2 alkaloid chính trong Tr

i th c bào. Saikosaponin D có tác d ng kích thích mi n d ch có th do làm thay i ch

sinensetin; 5-O-demethylnobiletin; nobiletin; apigenin; 5-O-desmethyltangeretin; 5,7-

1.3.4.3.

p t

-D-glucopyranosid c a

-spinasterol [17].

Tác d

a cây Quýt Citrus reticulate

Blanco, h Cam (Rutaceae) [4], [23]. ng tinh d u trong r là 0,16% và trong thân là 0,05%. G m acid

O-

Pericarpium Citri reticulatae

1.3.5.1.

và sapogenin triterpen (nhóm olean): saikogenin (A, B, C, D, E, F, G), saikosaponin (A,

tyramine. Các thành ph n khác bao g m: inositol; vitamin B,C ; carotenoid, pectin, polysaccharid, thymol, - sitosterol [41]. 1.3.5.3. Tác d ng ch ng oxy hóa và kháng khu n: Terpen là thành ph n chính trong tinh d u

1.3.4.4. -

Tính v , quy kinh: v

tr :

m, tâm bào l c, tam tiêu

i theo th

Ki n t v , b tr ng, nôn l m; nh

ng h p b ng h

có ho t tính ch ng oxy hóa và kháng khu n. Kh

cung, sa ru t, thoát giang.

i u t, ích tinh sang m t; tr ác ngh ch, gi i c m nhi t [15].

, nó có th

ng oxy hóa c a tinh d u Tr n bì n vi

t s thành ph

-pinene. Tinh d u c a Tr n bì có ho t tính kháng khu n trên vi khu n Gram(+) (S.aureus, B.subtilis, B.cereus)

các m

khác nhau ngo i tr

B.cereus, A.flavus and D.Hansenii nh y c m nh t. Các tinh d u không có tác d ng trên vi

1.3.4.5. nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n saikosaponin A ho li u chu n Sài h .

khu n Gram(-) [26]. Ngoài ra, -pinene trong Tr n bì có tác d ng ch n m; linalool có tác d ng gi

m, kháng khu n và ch ng

n, ch ng viêm, kháng khu n [33]. 13

Tính, v ; quy kinh: v

ng, tính m; quy kinh t , ph .

tr : Hành khí, hòa v dùng v i b t

h hãm d ng l nh. Ch nôn, ch

p, ch ho [15].

ng h p trung khí b

n ch

thanh v nhi t, gi

i tràng, t

Tán phong nhi t,

c m n nh t [8].

1.3.6.5. nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n acid ferulic và acid isoferulic

1.3.5.5. nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n hesperidin ho

c li u

c li

chu n Tr n bì [4], [23].

1.3.7.

1.3.6.

1.3.7.1. Rhizoma Cimicifugae

1.3.6.1. Thân r khô c

n [4], [23].

Rhizoma Atractylodis macrocephalae

Thân r

Cimicifuga foetida L., h

[23].

1.3.6.2.

y khô c a cây B ch tru t Atractylodes macrocephala Koidz., h

Cúc (Asteraceae) [4]. 1.3.7.2.

nh là cimigenol, cimigenol 3-O- -Dxylopyranosid và dahurinol, acid ferulic, acid isoferulic [16]. Triterpenol bidesmosid: 3arabinosyl-24-O-acetylhydroshengmanol-15-glucosid

và

-O- -D-

xylopyranosid; 24-O-acetylhydroshengmanol-3-O- -D-xylopyranosid; shengmanol-3-O-

-eudesmol [18]. Các d n ch

24S); cimisid A và cimisid B; cimisid C và cimisid D.

d ng ch ng viêm c

c bi t là ch ng viêm kh p r t rõ r t [18].

Ngoài ra B ch tru t còn có tác d ng c ch loét d dày rõ r t [13]

Các phenolic glycosid: isocimifugamid, cimidahurin, cimidahurinin. Các h p ch t t màu vàng 3ng phân c

1.3.7.3. Ho t tính ch ng viêm c p: Các ch t atractylenolid I, II, III trong B ch tru t có tác

xylopyranosid. Các cyclo artan triterpenoid: Cimigenol-3-O- -D-xylopyranosid (23R,

acetoxy atractylon, hydroxyatractylon, atractylat kali, atractylola, vitamin A [13], [18].

atractynolid I, II, III, juniper camphor [16].

Các d n ch t c

butenylidene)-2-

Trong B ch tru t có tinh d u (1,4%), thành ph n tinh d u ch y u g m: atractylon,

3-xylosyl-24-O-

acetylhydroshengmanol-15-glucosid.

c phân l

ch t qua m t, h tr ch

nh thân r

i ti t c a gan [18]; b o v h th n kinh ch ng l i

c t kích thích trên t bào th n kinh v não [27].

ng ximitin v i công th c thô là C20H34O7 [13].

Tính, v ; quy kinh: v ng

ng, tính m; quy kinh t , v .

tr :

Ki n v , tiêu th

Tác d

Visamminol và visnagin t

ng ch ng co

th t trên h ng tràng cô l p chu t lang [17].

i tr các

1.3.7.4.

a acid isoferulic [17].

1.3.6.3.

at v

c, tiêu hóa không t t, b ng

n nôn. Ki n t , l i th y, ráo th p; c bi u, li m hãn, ch huy t [15]. 1.3.7.5. nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v

1.3.6.4. -

1.3.5.4.

Tính, v ; quy kinh: V ng

c; quy kinh t , v , ph . 14

c li u chu n B ch tru t [4].

1.4. T ng quan v p

1.3.8.

c ký l ng hi

detector tán x

Radix Glycyrrhizae

1.3.8.1.

R và thân r còn v ho

ol pb

y khô c a ba loài Cam

1.4.1.

th o Glycyrrhizae uralensis Fisch., Glycyrrhiza inflata Bat. ho c Giycyrrhiza glabra L., h

HPLC (High Performance Liquid Chromatography - HPLC) là m t k thu t tách

u (Fabaceae) [4].

t phân tích di chuy n qua c t ch a các h

1.3.8.2.

di chuy n khác

n h s phân b c a chúng gi hai pha t

Saponin: saponin quan tr ng nh t là acid glycyrrhizic. Các d n ch t triterpenoid khác - -hydroxy-glycyrrhetic; acid 24-hydroxyglycyrrhetic; [5].

i c a các ch t này v

ng. Th t r a r i các ch t ra kh i c t vì v y

ph thu c vào các y u t c tc

u ch

n ái l

t phân tích di chuy n qua r a gi i các ch t phân tích v i th i gian thích h p [7], [6].

n hình là 2 flavonoid liquiritin và isoliquiritin. Ngoài ra còn có nhi u flavonoid thu c các nhóm khác: isoflavan (glabridin) [42]; isoflavon (glabron); isoflaven (glabren) [5]. Các d n ch t coumarin: umbelliferon; herniarin; liqcoumarin. Ngoài ra trong r Cam th o còn có 20-25% tinh b t; 3-10% glucose và saccharose [5], các h p ch t có nhân estrogen có nhân sterol v

ng th p [18].

1.3.8.3. Các flavonoid có trong Cam th o có tác d ng ch ng m ch, gi

b ng, h

ng huy t [5].

Tác d ng kháng khu n: cao chi t ethanol Cam th o có tác d ng c ch các lo i t

Hình 1.1:

kh i c a m t máy s c ký l ng hi

[7]

c u vàng, tr c khu n E.Coli và trùng roi, còn có tác d ng ch ng viêm [18]. 1.4.2.

1.3.8.4. -

Evaporating Light Scattering Detertor (ELSD), hay còn g i là detector tán x bay

Tính v , quy kinh: v ng t, tính bình; quy kinh can, t , thông hành 12 kinh.

p cho vi c phát hi n các thành ph n m

tr : ng huy t, dùng trong b nh khí huy

Nhu n ph , ch ho; t h a gi

c m t m i thi u máu. c; hoãn c p ch th ng [15].

d ng ánh sáng ph n x và tán x và 1 bi ch

nh tính b ng s c ký l p m ng, so sánh v i ch t chu n amoni glycyrrhizinat ho c c li u chu n Cam th o [4], [23].

nh ng v i b t k ch t

ng c a s c ký l ng.

1.3.8.5.

t dung môi

U 2.1.

n nghiên c u

2.1.1. - Các v thu (117 Tr -

c do Công ty c ph u Gi y, Hà N

c li u chu

c mua t i Vi n Ki m nghi m thu

Tr n bì, B ch tru h chu

) và Vi

c cung c p b i Công ty c ph

c li u.

ELSD ho

ng sâm, B ch tru t, Tr n bì, Sài h ,

m bài thu c B trung ích khí do Công ty c ph

VCP cung c p (117 Tr

ng d a trên nguyên t c:

D ch r a gi i t c t s ph

Cam th

nguyên lý c u t o c a 1 detector tán x

c li u (Cam th o), Sài

c ph m VCP, có phi u ki m nghi m c a

- C m các v thu c Hoàng k Hình 1.2:

c ph m VCP cung c p

t tiêu chu

ng, C u Gi y, Hà N i).

c tr n lãn v

t kim nh

u nhau.

i kh i h

thành. Các h

tr nm

ct o

c tán x b i các h t r n

c phát hi n nh

ng nhân quang

y ch ng c khúc x , thích h p v i ch

c phát hi n nh ánh sáng tán x t o ra tín hi n kh

ng ch t phân tích. Detector này khác v i detector

r a gi i gradient, khác v

cl pv

th UV và nhóm ch c [7], [24]. AGS IV là 1 ch t không có các liên k c c u t o nên r t ít h p th UV, s d ng detector tán x

h p p và

nh y th m b o tính ch n l c và

nh y cao [30]. Hình 2.1:

c li u trong bài thu c B trung ích khí

c ph m

2.1.3. - Hóa ch

B ng 2.1: Công th c bào ch c a 1 gói c m thu c B trung ích khí (7,93g)

t tiêu chu n phân tích,

c mua t i Công ty TNHH Sela, 48 d c Th

ng Mác, qu Thành ph n

c li u/gói (g)

ng c m/gói (g)

C m Hoàng k

10,0

1,5

5,0

1,5

ng sâm

i: Ethanol tuy

acetat, n- Ch t chu

ng 98.81% (Chengdu must bio-technology

Co.Ltd), LOT 17022804 do Công ty C ph

c ph m VCP cung c p.

C m B ch tru t

5,0

1,5

- Acetonitril, methanol: Lo i dùng cho HPLC c

2,4

0,2

- B n s c kí l p m ng Silica gel 60 F254 c a Merck.

C m Sài h

2,4

0,4

2.2.

C m Tr n bì

3,0

0,5

2.2.1.

5,0

2,0

C m Cam th o

1,98

0,33

T ng

c c t 2 l n.

nh tính b ng ph n ng hóa h c: nh tính m t s nhóm ch t chính: flavonoid, saponin, coumarin, polysaccharid,

7,93 (g)

acid amin, alcaloid trong c m bài thu th chung và thu c th

2.1.2.

i, n-hexan, ethyl

c hi u c a t ng nhóm [3].

T s y Memmert (Germany).

Cân phân tích Sartorius BP 221S (Germany).

Các nhóm ch t trong c m bài thu

Cân phân tích Metller Toledo.

các v t và Rf

Chày, c i, rây 500.

2.2.2.

c li u b ng ph n ng hóa h c v i các thu c

nh tính b ng s c kí l p m ng hi

(HPTLC): c chi t riêng. Ti n hành s

c li u và c m bài thu c. So sánh v i ch t chu

nh c li u chu n.

[4].

Máy siêu âm. ng nghiên c u

Máy ly tâm.

c li u Hoàng k

Cân k thu t Precisa (Switzeland).

cs d

làm c m

C m Hoàng k

C m B trung ích khí

Máy nh Canon 10.0 mega pixel.

Chu n b các dung d ch chu n và dung d ch th

H th ng thi t b SKLM hi

Dung d ch chu n: Cân chính xác m

Máy s c ký l ng Hitachi-ELSD.

c dãy dung d ch chu n có n

B p cách thu .

ng AGS IV chu n và hòa tan trong chính xác kho ng 500 µg/ml; 250 µg/ml;

125 µg/ml; và 50 µg/ml.

Pipet chính xác các lo i, micro pipet, và các d ng c th y tinh c n thi t khác.

M u th Hoàng k : L y b t Hoàng k 2,0 g b

Cân chính xác kho ng

c li u r i cho vào c c có m , thêm 30 ml methanol, l c siêu âm trong 30 phút, 21

ly tâm 2500 vòng/phút trong 5 phút. Hút l y d ch trong. Chi t l i c n 3 l n, m i l n v i 15 ml methanol, siêu âm 30 phút, ly tâm v i t chi t methanol, cô trên cách th l c siêu âm 5 phút

p trung các d ch

ng là a

n c n. Thêm vào c n 30 ml dung d ch amoniac 10%,

hòa tan c n. Chuy n d ch chi t sang bình g n, chi t l

20, 15 và 10 ml nth

và th

Detector: máy phát hi n tán x

Th i gian

t v i 20,

Acetonitril (%) 0

c (%) 100

40 100 100

c. T p trung các d ch chi t butanol, cô trên cách

hòa tan và chuy n toàn b c

thêm methanol v

n v ch, l

nh m c 10 ml,

u, l c qua màng l c 0,45 pm.

M u th c m Hoàng k : Nghi n c m Hoàng k thành b t m n, rây qua rây 500. Cân chính xác kho ng 1,0 g r i cho vào m t c c có m , thêm 30 ml methanol, l c siêu âm trong 30 phút, ly tâm 2500 vòng/phút trong 5 phút. Hút l y d ch trong. Chi t l i c n 3 l n, m i l n v i 15 ml methanol, siêu âm 30 phút, ly tâm v i t các d ch chi t methanol, cô trên cách th 10%, l c siêu âm 5 phút

hòa tan c n. Chuy n d ch chi t sang bình g n, chi t l

hòa tan và chuy n toàn b c

thêm methanol v

tv i

c. T p trung các d ch chi t butanol, cô cách

n v ch, l

Th tích tiêm m u: 20 µl

p trung

Cách ti n hành

n c n. Thêm vào c n 30 ml dung d ch amoniac

20, 20, 15 và 10 ml nth

và th

Ki m tra kh

p c a h th ng s c ký: Ti n hành s c ký v i dung

d ch chu n AGS-IV n

thích h p, phép th ch có giá tr

Tiêm dung d ch chu n, ti n hành s c ký v s

M u th c m B trung ích khí: Nghi n c m B trung ích khí thành b t m n, rây qua

t c a c t. S i 4000. Xây d

tích pic astragalosid IV và logarit c a n y = ax + b.

T p trung các d ch chi t methanol, cô cách th amoniac 10%, l c siêu âm 5 phút

hòa tan và chuy n toàn b c n v ch, l

i chu n c a 4

ng chu n bi p

tính n

i logarit c a

c a astragalosid IV

trong dung d ch th (µg/ml) theo công th c sau: Ct

e(Ln(St)-b)/a

ng AGS IV trong Hoàng k =

u, l c qua màng l c 0,45pm.

u ki n s c ký

dung d ch chu

Tiêm dung d ch th . S d ph

c. T p trung các d ch chi t butanol,

m c 10 ml, thêm methanol v

n c n. Thêm vào c n 30 ml dung d ch

hòa tan c n, chuy n d ch chi t sang bình g n, chi t l n

t v i 20, 20, 15 và 10 ml ncô trên cách th

trên.

u ki n s

ng h i quy tuy n tính bi u di n s ph thu c gi a logarit c a di n

âm trong 30 phút, ly tâm 2500 vòng/phút trong 5 phút. Hút l y d ch trong. Chi t l i c n 3 và th

t c a c t tính trên pic astragalosid IV ph i không

rây 500. Cân chính xác kho ng 3,0 g r i vào m t c c có m , thêm 30 ml methanol, l c siêu

l n, m i l n v i 15 ml methanol, siêu âm 30 phút, ly tâm v i t

l ch chu

c a logarit di n tích pic AGS-IV trong 6 l n tiêm l p l i không l

nh m c 10 ml,

u, l c qua màng l c 0,45 pm.

detector: 950C

Nhi

Hàm

ng AGS IV trong c m Hoàng k =

(mg/g) (mg/g)

C t phân tích ULTRA C18 (250x4,6 mm, 5µm) T

ng AGS IV trong c m B trung ích khí =

dòng: 0,8 ml/phút

Áp su t N2 : 3,5 Bar Gain: 7 22

(mg/g)

Ct là n

astragalosid IV trong dung d ch th (µg/ml).

St là di n tích pic astragalosid IV trong s a là giá tr h s góc c b là b c t do c Mhk là kh

p p

trên.

3.1. Kh o sát ch

nh tính

3.1.1.

trên.

K t qu

u c a Hoàng k (g).

Mchk là kh

c trình bày tóm t t B ng 3.1: K t qu

u c a c m Hoàng k (g).

Mbt là kh

u c a c m B trung ích khí (g).

Hhk

m c a Hoàng k (%).

Hchk

m c a c m Hoàng k (%).

Hbt

c a dung d ch th (mV.s).

ng h i quy tuy ng h i quy tuy

K T QU NGHIÊN C U

STT 1

K t qu

Ph n ng

Nhóm ch t Alcaloid

b ng 3.1

nh tính b ng ph n ng hóa h c

nh tính

CT C m

TT Mayer

TT Bouchardat

TT Dragendorff

ng t o +

+++

Diazo

Cyanidin

+++

+++ +++

FeCl3

+++

+++ +++

NH3

+++

+++ +++

+++

m c a c m B trung ích khí (%).

2.3. X lý s li u Các s li u nghiên c u

c tính d a vào công th c ho c s d ng công c Data

Saponin

Hi b t

analysis c a Microsofl Excel.

Salkowski

vòng

Coumarin lacton

Flavonoid

TT Ninhydrin

Acid amin

Polysaccharid TT Lugol

ng kh

TT Felling A và B ++

Chú thích: (-) Ph n ng âm tính

+++ +++

(+) ph n

(++): Ph n

(+++): Ph n

Nh n xét : Trong c m thu c B trung ích khí có saponin, flavonoid, coumarin polysaccarid 24

ng kh . 25

t rõ

khai tri n b n m ng là 25 ml. S y khô b n

3.1.2. 3.1.2.1.

- IV

m ng trong 5 phút. - Hi n màu:

M u nghiên c u:

Soi UV

C m B trung ích khí: Nghi n nh c m, rây qua rây 500. Cân 3,0 g c m vào bình nón 100 ml có nút mài, thêm 30 ml methanol, khu t i c n. Hòa tan c

siêu âm 30 phút, l c, cô d ch l c

c sóng 254 nm và 366 nm.

TT acid sulphuric 10% trong ethanol. Phun thu c th lên b n m nhi

105 C trong 10 phút. Quan sát

trong 10 phút, th nh tho ng

Ch p nh s

l c. Chi t l ng - l ng v i n-butanol 3 l n m i l n 15ml. G p các d ch chi t n-butanol. Cô

X lý k t qu : Ph n m m Wincats, Videoscan.

cách th

n c n, hòa tan c n vào 2 ml methanol. Dùng d ch này

ch m s c kí.

Hoàng k chu n: Cân 2,0g b t Hoàng k vào bình nón 100 ml có nút mài, thêm 20 siêu âm 30 phút, l c, cô d ch l c t i c n. Hòa tan c n vào trong

ml methanol, khu

: Bu ng ch p nh Camag.

K t qu : Qua kh o sát l a ch n h (II) cho cho k t qu hi n v t và tách v t t t nh t. K t qu

c trình bày

hình 3.1 và b ng 3.2.

trong 10 phút, th nh tho ng l c. Chi t l ng - l ng v i nbutanol 3 l n m i l n 10ml. G p các d ch chi t n-butanol. Cô cách th c n vào 2 ml methanol. Dùng d ch này

n c n, hòa tan

ch m s c kí.

Ch t chu n AGS- IV: cân 1mg ch t chu n hoà tan trong 1ml methanol. Dùng d ch ch m s c kí. Ti n hành: u ki n s c kí: n m ng Silica gel 60 F254, 5×10 cm, ho t hóa 1100C trong 60 phút.

ng: kh o sát trên các h dung môi sau: (1) chloroform: methanol: H2O (65:35:10) (2) chloroform: methanol: H2O (65:25:5)

- Phun m u: Thi t b

u khi n b ng ph n m m Wincats.

S m u: 3. T

phun: 150 nl/s.

C Th tích ch m m u: HK 7 µl; c m 8,5 µl; AGS- IV 7 µl. Ch m các m

i 10 mm.

- Khai tri n: Bão hoà bình khai tri n 20x10 trong 20 phút (gi y l c) b ng 10 ml 26

ng.

3.1.2.2. B ng 3.2: K t qu

M u nghiên c u:

nh tính Hoàng k , c m B trung ích khí và AGS IV sau

C m B trung ích khí: Nghi n nh , rây qua rây 500. Cân 4,0 g c m hòa vào bình

khi phun thu c th hi n màu

nón có mút mài 100ml, thêm 40 ml methanol, khu t i c n. Hòa tan c n vào trong Màu

20ml. G p các d ch chi t n-butanol. Cô cách th

AGS IV

c, cô d ch l c

c c t. Chi t l ng-l ng v i n-butanol 3 l n m i l n n c n, hòa tan c n vào 2 ml methanol

c dung d ch ch m s c kí. 1

0,08

0,14

+++

Xanh tím

0,22

Tím

+++

0,25

Tím

0,34

Tím

0,34

Vàng

0,46

Xanh tím

+ Pha

0,50

Xanh tím

(1) chloroform-methanol (9:1)

0,57

(2) n-butanol

0,61

0,68

Tím

0,75

Tím

0,79

Vàng

ng sâm chu n: Cân 4,0 g b

c li u, chi t b ng n-buthanol bão hoà trong

c, siêu âm 1 gi , l c, cô d ch l c t i c n. Hoà tan c n trong 2 ml

c dung

d ch ch m s c kí. Ti n hành: u ki n s c kí:

Hình 3.1. S

n m ng Silica gel 60 F254, 5×10 cm, ho t hóa 1100C trong 60 phút. ng: kh o sát trên các h dung môi sau:

acid acetic

c (7:1:0,5)

Phun m u:

Hoàng k , c m, AGS IV sau

+ Thi t b

khi phun thu c th hi n màu

+ S m u: 2 +T

u khi n b ng ph n m m Wincats.

phun: 150 nl/s.

+C + Th tích ch m m

Ghi chú: (cách c 3.2 và Hình 3.1

m 7,5 µl. Ch m các m

6 mm,

i 10 mm. Tri n khai: Bão hoà bình tri n khai 20x10 trong 20 phút (gi y l c) b ng 10 ml dung tri n khai b n m ng là 25 ml. S y khô b n m ng trong

có 8

5 phút.

, AGS IV có 1

f = 0,22. f=

= 0,57). 28

0,25; Rf = 0,46; Rf

Hi n màu: Soi UV

c sóng 254 nm, 366 nm.

Ch p nh s

X lý k t qu : Ph n m m Wincats, Videoscan. 29

: Bu ng ch p nh Camag.

K t qu : Qua kh o sát l a ch n h (II) cho cho k t qu hi n v t và tách v t t t nh t. K t qu

c trình bày

3.1.2.3.

hình 3.2 và b ng 3.3

B ng 3.3. K t qu

ng sâm, c m, quan sát

M u nghiên c u:

c sóng 254 nm.

- C m B trung ích khí: Dùng d ch chi t Rf

Màu

0,15

0,23

ph n

ng sâm

c li u chu n: Cam th o

3,0 g

Tr n bì

3,0 g

B ch tru t

3,0 g

3,0 g Sài h

c li

âm 30 phút, l c. D ch l

n c n, hoà tan c n trong 2 ml methanol. D

0,53

0,61

0,64

0,72

0,78

+++

0,86

+++

(I)

Ethyl acetat

0,90

(II)

n-butanol

(III)

Toluen

ethyl acetat

HCOOH

(IV)

Toluen

ethyl acetat

HCOOH (7:4:1)

(V)

Toluen

ethyl acetat

HCOOH (5:6:1,5)

(VI)

Toluen

ethyl acetat

HCOOH (5:4:1)

(+):Có v t

(++): V

ch m s c ký. Ti n hành:

hình 3.2 và b ng 3.3 cho th y: Trên s

các v t tách t t và có v C m có 5 v

sâm,

(+++): V t r

quan sát

c sóng 254nm

n m ng Silica gel 60 F254, 5×10 cm, ho t hóa 1100C trong 60 phút. ng: Kh o sát trên các h dung môi sau:

ng v i nhau. ng v

u ki n s c kí chung:

Nh n xét K t qu

ng sâm

Rf = 0,78.

CH3COOH CH3COOH

HCOOH

H2O (6:5:1:1)

HCOOH (3:1:2) H2O (7:5:1:1)

Phun m u:

+ Thi t b +T

u khi n b ng ph n m m Wincats. phun: 150 nl/s.

+C + Th tích ch m m u:

3,0 g 3,0 g

Ghi chú: (-): Không có v t

ch m s c kí.

7,0 µl

7,5 µl

C m

7,0 µl

y, c m B trung ích khí

K t qu

c trình bày

B ng 3.4. K t qu

i 10 mm. -

K t qu

hình 3.3 và b ng 3.4 m, quan sát

c sóng 254 nm

Tri n khai:

Bão hòa bình tri n khai 20 x 10 (gi y l c) trong 20 phút b ng 10 ml dung môi pha Rf

tri n khai b n m ng là 25 ml. S y khô b n m ng trong 5 phút. -

Hi n màu:

+ Soi UV

c sóng 254 nm, 366 nm.

+ TT vanillin 2% trong acid sulfuric, s y b n m ng

nhi

105oC trong 10 phút.

ng.

Quan sát -

Ch p nh s

X lý k t qu : Ph n m m Wincats, Videoscan.

: Bu ng ch p nh Camag.

K t qu : Qua kh o sát l a ch n h (VI) cho cho k t qu hi n v t và tách v t t t nh t.

Màu

0,30

+++

0,36

0,41

0,45

0,46

+++

0,48

0,53

+++

0,58

0,64

0,67

0,71

0,83

+++

Ghi chú:

Xanh

(-): Không có v t

(+):Có v t

óng 254 nm

(++): V

(+++): V t r

Nh n xét K t qu

hình 3.3 và b ng 3.4 cho th y: Trên s

các v t tách t t và có v C m có 8 v

c sóng 254nm,

0,30; Rf = 0,48; Rf =

ng v i nhau. v

ng v

0,53; Rf = 0,58)

quan sát

K t qu K t qu

nh tính Cam th o, c m B trung ích khí

nh tính Cam th o, c

B ng 3.5. K t qu

c trình bày

K t qu

hình 3.4 và b ng 3.5

nh tính Cam th o, c m, quan sát

nh tính B ch tru t, c m B trung ích khí

K t qu c sóng 254nm

nh tính B ch tru t, c

B ng 3.6. K t qu

c trình bày

hình 3.5 và b ng 3.6

nh tính B ch tru t, c m, quan sát

c sóng

254nm

Màu

CT Rf

Màu

0,06

0,29

0,06

0,34

0,30

0,37

0,34

0,40

0,37

0,42

+++

0,42

+++

0,46

+++

0,46

+++

0,50

0,49

0,52

0,50

0,57

0,54

+++

0,59

0,68

0,72

+++

0,80

0,60

0,63

Ghi chú:

(-): Không có v t

(+):Có v t

(++): V

(+++): V t r

Hìn

Nh n xét Ghi chú: K t qu

hình 3.4 và b ng 3.5 cho th y: Trên s

các v t tách t t và có các v

quan sát

(-): Không có v t

(++): V t

(+++): V t r

Nh n xét

ng v i nhau.

K t qu C m có 8 v

(+):Có v t

c sóng 254nm,

ng v i Cam th o (Rf = 0,06; Rf = 0,46; Rf =

hình 3.5 và b ng 3.6 cho th y: Trên s

các v t tách t t và có các v

quan sát

c sóng 254nm,

ng v i nhau.

0,57). C m có 8 v

ng v i B ch tru t (Rf = 0,37; Rf = 0,46; Rf =

0,59) 34

K t qu K t qu

nh tính Tr n bì, c m B trung ích khí

nh tính Tr n bì, c

B ng 3.7. K t qu

c trình bày

K t qu

hình 3.6 và b ng 3.7

nh tính Tr n bì, c m, quan sát

Màu

K t qu c sóng 254nm

nh tính T

0,04

0,09

0,13

B ng 3.8. K t qu

m B trung ích khí

0,17

0,23

+++

0,28

0,32

0,34

8 9

c trình bày nh tính T

Màu

a, c m, quan sát

c sóng 254 nm

TM ++

0,45

0,46

0,52

0,56

0,58

+++

0,59

+++

0,38

+++

0,63

0,44

+++

0,65

0,50

+++

0,68

0,54

0,79

Xanh

hình 3.7 và b ng 3.8

Xanh

T 254nm

Ghi chú:

(-): Không có v t

(+):Có v t

(++): V

(+++): V t r

m. Ghi chú:

Nh n xét K t qu

hình 3.6 và b ng 3.7 cho th y: Trên s

các v t tách t t và có các v C m có 8 v t, tro

quan sát

c sóng 254nm,

ng v i nhau. v

ng v i Tr n bì (Rf = 0,28; Rf = 0,32; Rf =

0,34; Rf = 0,38; Rf = 0,44).

(-): Không có v t

(++): V

(+++): V t r

Nh n xét K t qu

hình 3.7 và b ng 3.8 cho th y: Trên s

v t tách t t và có các v C m có 6 v

(+):Có v t

quan sát

ng v i nhau. v

ng v i T

i Rf = 0,52.

c sóng 254nm, các

K t qu K t qu

nh tính Sài h , c m B trung ích khí

nh tính Sài h , c

ng AGS IV trong Hoàng k , c m Hoàng k , c m B trung ích khí b ng

3.2. HPLC

c trình bày trên hình 3.8 và b ng 3.9

ELSD

3.2.1. B ng 3.9. K t qu

nh tính Sài h , c m, quan sát

c sóng 254 nm

Dung d ch chu n g c: Cân chính xác 5,7 mg AGS IV chu n, hòa tan m c 5ml, thêm v

methanol

chu n g c ti n hành pha loãng Rf

Màu

c dãy dung d ch có n

0,04

0,08

0,29

0,32

0,40

0,45

0,50

+++

0,55

+++

0,59

0,63

0,67

0,76

+++

0,87

0,95

M u th Hoàng k : L y b t Hoàng k b

(+):Có v t

(++): V

tâm 2500 vòng/phút trong 5 phút. Hút l y d ch trong. Chi t l i c n 3 l n, m i l n v i 15 ml methanol, siêu âm 30 phút, ly tâm v i t methanol, cô cách th 5 phút

các v t tách t t và có các v

p trung các d ch chi t

n c n. Thêm vào c n 30 ml dung d ch amoniac 10 %, l c siêu âm t v i 20, 20, 15 và 10

c. T p trung các d ch chi t butanol, cô cách th hòa tan và chuy n toàn b c n và n v ch, l

n c n. Dùng

nh m c 10 ml, thêm methanol v a

u, l c qua màng l c 0,45 pm.

M u th c m Hoàng k : Nghi n c m Hoàng k thành b t m n, rây qua rây 500. Cân chính xác 1,0759g r i cho vào m t c c có m , thêm 30 ml methanol, l c siêu âm trong 30 phút, ly tâm 2500 vòng/phút trong 5 phút. Hút l y d ch trong. Chi t l i c n 3 l n, m i l n v i 15 ml methanol, siêu âm 30 phút, ly tâm v i t các d ch chi t methanol, cô cách th 10%, l c siêu âm 5 phút

(+++): V t r t

thêm methanol v hình 3.8 và b ng 3.9 cho th y: Trên s

và th

hòa tan c n, chuy n d ch chi t sang bình g n, chi t l

ml n-

Nh n xét K t qu

c li u r i cho vào c c có m , thêm 30 ml methanol, l c siêu âm trong 30 phút, ly

quan sát

c sóng 254nm,

ng v i nhau.

và th

p trung

n c n. Thêm vào c n 30 ml dung d ch amoniac

hòa tan c n, chuy n d ch chi t sang bình g n, chi t l

20, 20, 15 và 10 ml n(-): Không có v t

chính xác kho ng 500

µg/ml, 250 µg/ml, 125 µg/ml, và 50 µg/ml.

Ghi chú:

c dung d ch chu n g c. T dung d ch

tv i

c. T p trung các d ch chi t butanol, cô cách hòa tan và chuy n toàn b c n vào bình n v ch, l

nh m c 10 ml,

u, l c qua màng l c 0,45 pm.

M u th c m B trung ích khí: Nghi n c m B trung ích khí thành b t m n, rây qua rây 500. Cân chính xác 2,8841g r i vào m t c c có m , thêm 30 ml methanol , l c siêu âm trong 30 phút, ly tâm 2500 vòng/phút trong 5 phút. Hút l y d ch trong. Chi t l i c n 3

C m có 9 v

ng v i Sài h (Rf = 0,45; Rf =0,55)

l n, m i l n v i 15 ml methanol, siêu âm 30 phút, ly tâm v i t T p trung các d ch chi t methanol, cô cách th 39

và th

n c n. Thêm vào c n 30 ml dung d ch

amoniac 10 %, l c siêu âm 5 phút l

hòa tan c n, Chuy n d ch chi t sang bình g n, chi t

t v i 20, 20, 15 và 10 ml n-

cô cách th

c. T p trung các d ch chi t butanol,

hòa tan và chuy n toàn b c n và

10 ml, thêm methanol v

3.2.2.2.

n v ch, l

K t qu

nh m c

u, l c qua màng l c 0,45 pm.

a các pic trên s

trình bày

c a các dung d ch m u chu n và m u th

b ng 3.11.

3.2.2.

B ng 3.11. Th

a các m u th và m u chu n

ELSD. 3.2.2.1.

Pic

M u chu n

Ti n hành: Ti n hành l p l i 6 l n dung d ch chu n AGS IV n ghi l i các giá tr v th l ch chu

l p l i c a h th

trên,

c bi u th b ng

M u th c m B

Hoàng k

trung ích khí

40,040

39,970

40,042 (phút)

K t qu s

thích h p h th

c trình bày

B ng 3.10. K t qu M u Chu n

AGS IV (phút)

b ng 3.10

Di n tích Pic c a

Nh n xét: M u dung môi không có pic t i th

Ln Spic

s c mB

AGS IV (mV.s)

250.1

40.042

4074654

536243

15.22030

250.2

40.030

4324000

544404

15.27969

250.3

40.025

4247873

622681

15.26193

250.4

40.048

4324490

660901

15.27980

250.5

40.050

4300017

705990

15.27413

250.6

40.035

4230081

734129

15.25773

40.038

4250186

634058

15.26226

RSD

0.03

l p l i t t v th

pic c a AGS - IV. H th

dung d ch chu n. Trên s

hình

c a 3 dung d ch th : Hoàng k , c m Hoàng k ,

u cho pic có th

ng v i th

dung d ch chu n AGS-IV.

0,03% ( <1%) và RSD u ki n ch y HPLC s logari

Hình 3.9. S

m u dung môi

e c a di n tích

ng. 40

c trình bày

ng v i pic AGS IV trên

0.15

e c a di n tích pic là 0,15% (< 2%)

d ng detector tán x

c a m u dung môi, m u chu n và các m u th

3.9, hình 3.10 và hình 3.11

thích h p h th ng

Nh n xét: T k t qu trên cho th y, RSD c a th c a

M u th c m

i RSD.

K t qu : K t qu

M u th Hoàng k

a pic trên

(C)

(A)

(D)

(B) Hình 3.11. S Hình 3.10. S

c a m u chu n và m u th Hoàng k

c a m u th c m Hoàng k và m u th c m B trung ích khí (C): C m Hoàng k ; (D): C m B trung ích khí

(A): m u chu n; (B): m u th Hoàng k 42

3.2.2.3. Ti n hành: - T dung d ch chu n g c (5,7 mg AGS IV methanol) có n l

nh m c 5ml v

b ng

1126,43 µg/ml, pha m t dãy các dung d ch chu n AGS IV có n ng

t kho ng b ng 50, 125, 250, 500 µg/ml. - Ti n hành s c ký v

tính gi a y ( K t qu

u ki n

nh s ph thu c tuy n

e c a di n tích pic) và x ( tuy

cc trình bày

ec an

B ng 3.12. K t qu kh o sát kho ng tuy STT

ng cân

pha

b ng 3.12 và hình 3.11

Di n tích

ng AGS IV Ln(C)

Ln (Spic)

355514

4,03108

12,7813

1336060

4,94737

14,1052

(mg)

loãng

(µg/ml)

pic (mV.s)

C50

5,7

1000/50

56,32

C125

5,7

1000/125

140,80

C250

5,7

1000/250

281,61

4250186

5,64052

15,26226

C500

5,7

1000/500

563,22

10191684

6,33366

16,1371

Hình 3.12

ec an

kh o sát có s ph thu c tuy n tính gi ec an

H s a

1,4773

H s b

6,8332

3.2.2.4.

0,9989

a logarit

các ch t kh o sát v i h s

K t qu

c li u Hoàng k

K t qu

c li u Hoàng k

B ng 3.13: K t qu

c trình bày

L n1

L n2

L n3

4,02

3.49

3.84

Nh n xét:

quan R =0.9989

b ng 3.13

m trung bình (%)

M u Hoàng

Hoàng k

e c a di n

c li u Hoàng k

m (%)

và

e c a di n tích pic AGS IV Nh n xét: Trong n (R2= 0,9979)

H s

th bi u di n m

3,78

m trung bình c a Hoàng k là 3,78%, th a mãn yêu c u v nh c

n Vi t Nam V (

10,0%).

mc a

K t qu

m c a c m Hoàng k , c m B trung ích khí

K t qu

B ng 3.15. K t qu

m c a c m Hoàng k và c m B

c th hi n

M u

b ng 3.14

m u th

B ng 3.14. K t qu

M u

m c a c m Hoàng k và c m B trung ích khí

C m Hoàng k

m (%)

Ln ( C)

(mV.s)

(µg/ml)

(mg/g)

(g) 1,9908

3626748

15,104

5,5985

270,03

1,4097

Hoàng

1,9908

3443019

15,052

5,5633

260,69

1,3609

1,9908

3478487

15,062

5,5703

262,51

1,3704

C m

1,0759

2451399

14,712

5,3334

207,14

1,9479

L n2

1.29

L n3

1.17

Hoàng

1,0759

2705771

14,811

5,4002

221,46

2,0825

1,0759

2719044

14,816

5,4035

222,19

2,0894

C mB

2,8841

398789

12,896

4,1041

60,590

0,2132

trung ích

2,8841

381575

12,852

4,0743

58,807

0,2069

khí

2,8841

410385

12,925

4,1235

61,777

0,2173

L n1

1.43 1.36

khí

L n3

1.52

m trung bình c a c m Hoàng k

B trung ích khí là 1.44%, th a mãn yêu c u v n Vi

Ln Spic

1.03

L n2

K t qu

m trung bình (%)

Spic

L n1

C m B trung ích

ng AGS IV trong các m u nghiên c u

1.16

1.44

m trung bình c a c m

m c a d ng thu c c m theo tiêu chu n

,0 %). ng AGS IV trong các m u nghiên c

c trình bày

ng AGS IV trong Hoàng k (mg/g)

1,380 ± 0,026

ng AGS IV trong c m HK (mg/g)

2,040 ± 0,080

ng AGS IV trong c m BTIK (mg/g)

0,212 ± 0,005

b ng 3.15

ng th p khó phát hi

BÀN LU N 4.1. V

ng alkaloid trong c m bài thu c nh nên không

nh tính m t s thành ph n hóa h c trong c m B trung ích khí b ng ph n phát hi

ng hóa h c và s c ký l p m ng hi

c. K t qu

c tham kh o các chuyên lu v

c b ng ph n ng hoá h c. Theo tài li u tham kh o

c li u chu n và ch t chu

i chi

u ki n ch t chu n không cho

phép, chúng tôi ti n hành s c kí so sánh c m v m tc

c li u chu

có

c li u trong c m. C m là h n h p nhi u thành ph n nhi c li

hi n v t t t, còn

tách v t

Trên s

c h dung môi thích h p có th

B ch tru t, Tr n bì, Sài h ,

SKLM, do v

nh tính m t s thành

ng th i xác nh n s có m t c a các v thu c trong c m chúng tôi c li u chu

i chi u.

c li u. Bên c

các v thu c ngoài các v

còn xu t hi n thêm nhi u v t mà c m không có các thành ph n khác

Cam th o và c m.

c li u trong

, c m t ng xu t hi n các v t có Rf, màu s

riêng cho t ng v

t c a c m không t

c li u, th c hi n kh

nh tính b

ti n hành SKLM c m bài thu c

ng sâm v i c m cho kh

c li u khác thì kh

kh o tài li u v

V, các v thu

nh tính hóa h c và theo các chuyên lu

ph n chính c a c m

c li

u, chúng tôi kh o sát quy trình và h dung

y khi so sánh Hoàng k

nh tính các nhóm ch t b ng s c kí l p m ng:

D a vào k t qu

ng v i c m

thu c

còn có

ng th p và trong quá trình bào ch có th b gi m ho c m t

m t ng

- Chi t ch n l c theo

c nhi u t p ch t và kh

các nhóm ch t khác, vì v y s dùng, n u ch l trên s

- Chi

ng v c bi t v

c li u có trong c m thì không th cho k t qu rõ c li

ng ho t ch t th

K t qu phân tích SKLM t c m và các v thu c a c m có các v Trong bài thu c, chúng tôi l a ch n Hoàng k

ng sâm chi t ch n l

lo i

c li u còn l i chi t b ng methanol, ti t ki m

K t qu cho th y trong c m bài thu c có các nhóm ch t: flavonoid, saponin,

qu này phù h p v i các tài li

ng v i thành ph n các v thu c, k t

v các nhóm ch t trong các v thu c [5], [18],

[13], [17]. Ph n ng hoá h c ch là kh

các nhóm ch 48

nh d u vân tay hóa h c các v thu c trong

c m bài thu c nh m góp ph n xây d ng tiêu chu n ch

ng c m B trung ích khí.

ng AGS IV trong các m u Hoàng k , c m Hoàng k , c m B trung

ích khí.

nh tính các nhóm ch t b ng ph n ng hóa h c:

ng kh , polysaccharid

i chi u cho th y, trên s

ng v i các v t c a các v thu

có th s d

4.2. V

dung môi và th i gian. K t qu

n ch n kh i

ng phù h p.

m (m

t p ch t và các nhóm ch t khác,

ng m u nghiên c u c n

i v i m t s thành ph n

AGS IV là ho t ch t chính trong Hoàng k , có r t nhi u tác d ng sinh h t ch t ch

ki m nghi m ch

trong vi c b o v tim kh i thi tr các b nh tim m ch [36], [44], b o v ch ng l i t ng mi n d ch, ch ng lão hóa [38]. 49

ng Hoàng k . AGS IV có ti gi i thích cho tác d ng c

do thi u máu c c b [34]

Trong công th c hoá h c c a AGS IV không có các liên k t ít h p th

p và nhân

nh y th

d ng detector tán x

ng AGS IV. ELSD có tính ch n l

nh y cao, có th

K T LU N VÀ KI N NGH 1. K T LU N

nh tính,

1.1. Xây d ng m t s ch

ng th i nhi u thành ph n trong h n h p mà ít ph i chi t tách riêng bi t các ch t, vì v y ti t ki

nhi

nh tính cho th y trong c m B trung ích khí có: flavonoid, saponin, coumarin, n ph c t

c s phân

khóa lu n có h

nh tính b ng HPTLC

ng. Do khuôn kh c a

a ch

u ki n s c l a ch n d a

ng AGS IV có trong Hoàng k c ch nh l i 1 s thông s cho phù h p v i thi t b

n Vi

th ng t t (RSD th

c m có 4 v

nh ng v

ng sâm, c m: S

nh c c mB

n Vi t Nam V ( phát hi

t 0,138

t yêu c u v

0,04%). Trong c m Hoàng k và

c s có m t c

c sóng 254 nm cho th y c m có 4 v

=0,30; Rf =0,48; Rf =0,53; Rf = 0,58).

nh tính Cam th o, c m: S

c sóng 254 nm cho th y c m có 3 v

ng v i Cam th o (Rf =0,06; Rf =0,46; Rf =0,57).

c ch t này.

c sóng 254 nm cho th y c m có 1 v

m: S ng v

c li u Hoàng k

ng sâm (Rf =0,78).

< 1,0%; RSD

Ln(Spic) < 2,0%). K t qu

i Hoàng k

ng, trên

AGS-IV chu n ( Rf=0,22).

u ki n c a phòng ti n hành thí nghi m.

u ki n s c ký l a ch n có s

nh tính Hoàng k , c m: Sau khi phun thu c th và quan sát s

u ki n ch y HPLC

nh tính B ch tru t, c m: S

c sóng 254 nm cho th y c m có 3 v

ng v i B ch tru t (Rf =0,37; Rf =0,46; Rf =0,59). ti p t c l a ch

tiêu chu

ng kh , polysaccharid.

u ki n thi t b máy móc phòng thí nghi m c n kh o sát trên

u ki n s c ký khác nhau và th

nh tính b ng ph n ng hóa h c.

c nhi u th i gian.

C m t ng bài thu tách t

nh tính trong c m thu c B trung ích khí

u ki n s c ký HPLC ng trên m t c m u l

n hành th o

nh tính Tr n bì, c m: S

c sóng 254 nm cho th y c m có 5 v

v i Tr n bì (Rf = 0,28; Rf = 0,32; Rf = 0,34; Rf = 0,38; Rf = 0,44).

ng AGS IV trong c m B trung ích khí.

m: S ng v

c sóng 254 nm cho th y c m có 1 v

a (Rf = 0,52). nh tính Sài h , c m: S

c sóng 254 nm cho th y c m có 2 v

v i Sài h (Rf = 0,45; Rf = 0,55). 1.2.

AGS IV Xây d

HPLC v

ng AGS IV trong c m B trung ích khí b ng u ki n s c ký: C t phân tích ULTRA C18 (250x4,6 mm, 5µm) T

dòng: 0,8 ml/phút 51

detector: 950C

Nhi

TÀI LI U THAM KH O

Th tích tiêm m u: 20 µl Tài li u ti ng Vi t Áp su t N2 : 3,5 Bar 1.

Gain: 7

ng: dun

Th i gian

ng là a

c; c

Acetonitril (%)

c (%)

B nh vi n Bình Dân (2017),

100

thích h p h th ng t

c li u Hoàng k , c m Hoàng k và c m B trung ích khí. ng AGS IV trong c m thu c B trung ích kh

d th o v yêu c

ng và kh o sát trên c m u l

B Y t (2017),

c Hà N i (2009), Th c t

c li u,

c Hà N i, Hà N i, tr. 59 -93. n Vi t Nam V, NXB Y h c, Hà N i, tr. 1077-1078, 1095,

B Y t (2011),

c li u h c t p I, NXB Y h c, Hà N i, tr. 215-222.

B Y t (2011), Ki m nghi

B Y t (2007), Hóa phân tích - t p 2, NXB Y h c, Hà N i, tr.168 - 200, 205 -212.

Nguy

Trình Nhu H i, Lý Gia Canh (2004), Trung Qu

10.

Nguy n Th Thu Hòa (2012), Nghiên c u tiêu chu

c ph m, NXB Y h c, Hà N i, tr. 84 -111.

c h c c truy n

m TP.H

Chí Minh, TP. H Chí Minh, tr.71, 95-97, 106-107, 228 - 229. p, Nhà xu t

b n Y h c, Hà N i, tr. 938.

hoàn thi n

ng AGS IV trong c m B trung ích khí.

Ti p t c nghiên c u và hoàn thi n các ch tiêu ch

u tr , tr. 80-89.

t 0,212 mg/g.

2. KI N NGH Ti p t c th

ng d n ch

1154-1156,1173-1174, 1188-1189, 1307,1336-1337,1358-1359, 1416-1417, PL 5.3.

c li u ih

AGS

nh tính phân bi t m t s v thu c mang tên

Hoàng k ", T p chí Ki m nghi m thu c, 5(3), tr. 14-18.

Detector: máy phát hi n tán x P

Nguy n Tu n Anh (2005), "Góp ph

ng c a c m B trung ích khí. 11.

Khoa Y h c c truy n -

c Hoàng k

c Hà N i, Hà N i.

i h c Y Hà N i (2005), Bài gi ng Y h c c truy n

t p 1, Nhà xu t b n Y h c, Hà N i, tr. 371. 12.

Khoa Y h c c truy n -

i h c Y Hà N i (2005), Bài gi ng Y h c c truy n

t p 2, NXB Y h c, Hà N i, tr. 297-299. 13.

T t L i (2004), Nh ng cây thu c và v thu c Vi t Nam, NXB Y h c, Hà N i, tr. 55-58, 384-385, 391-393, 633-637, 811-813, 863-865, 887-889.

14.

Nguy n M các bi

u tr b

mi n B c Vi t Nam: d ch t h c và

u tr , phòng b nh hi n nay", T p chí H u Môn Tr c Tràng IV, tr.

3-15. 15.

Ph m Xuân Sinh, Phùng Hòa Bình (2014), 106,141,217,225-229,249.

c h c c truy n, B Y t , Hà N i, tr.

16. m ts 17.

c li

20.

ng v t làm thu c

28.

ng v t làm thu c

Controlled Trials", Evid Based Complement Alternat Med, 2018, pp. 9602525. 29.

Vi t Nam, t p 1, NXB

t, Hà N i, tr. 235-237, 326-331, 576-580, 774-781.

B môn Ngo i -

Hanlin Gong, Feng Qin, et al. (2018), "Herbal Formula Modified Buzhong-YiqiTang for Functional Constipation in Adults: A Meta-Analysis of Randomized

Vi t Nam t p 2, NXB

t, Hà N i, tr. 106-110. c Li u (2004), Cây thu

Khoa h 19.

nh d u vân tay s c ký c a

ng dùng, NXB Giáo d c, Hà N i, tr. 81-83.

c Li u (2004), Cây thu

Khoa h 18.

u (2017), Nh n bi

Jiang Yueping, Liu Yufeng, et al. (2015), "Acetylenes and fatty acids from Codonopsis pilosula", Acta Pharmaceutica Sinica B, 5(3), pp. 215-222.

30.

i h c Y Hà N i (2006), Bài gi ng b nh h c ngo i khoa

Li Wenkui, Fitzloff John F (2001), "Determination of astragaloside IV in Radix astragali (Astragalus membranaceus var. monghulicus) using high-performance

II, NXB Y h c, Hà N i, tr.67-71.

liquid chromatography with evaporative light-scattering detection", Journal of

Tr n Th H

chromatographic science, 39(11), pp. 459-462.

trung ích khí gia v

Nghiên c u tính an toàn và hi u qu c a chè tan B u tr

i ch y máu, Lu n án ti

ih c

31.

Li Yunfei, Wang Yi, et al. (2008), "Simultaneous determination of seven bioactive

Y Hà N i, Hà N i, tr 5-6.

-SHEN-YILC-ELSD", Chromatographia, 67(3-4), pp. 293-297.

Tài li u ti ng Anh 32. 21.

Auyeung Kathy K, Han Quan-Bin, et al. (2016), "Astragalus membranaceus: a

22.

pp. 868. 33.

Chao Wen-Wan, Lin Bi-Fong (2011), "Bioactivities of major constituents isolated

China Pharmacopoeia Commission (2015), Pharmacopoeia of the people's republic

GC MS and HPLC", Food science & nutrition, 6(2), pp. 400-416. 34.

of China, pp. 281-282, 302-303, 993-994,103-104, 191. 24.

25.

26.

363(3), pp. 218-223. 35.

Fu Man-qin, Xiao Geng-sheng, et al. (2017), "Chemical constituents from Pericarpium citri reticulatae", Chinese Herbal Medicines, 9(1), pp. 86-91.

Gao Qun, Ji Zhi Hong, et al. (2012), "Neuroprotective Effect of Rhizoma Atractylodis Macrocephalae Against Excitotoxicity induced Apoptosis in Cultured Cerebral Cortical Neurons", Phytotherapy Research, 26(4), pp. 557-561.

Ren Shuang, Zhang Hua, et al. (2013), "Pharmacological effects of Astragaloside IV: a literature review", Journal of Traditional Chinese Medicine, 33(3), pp. 413-

antimicrobial activity of Pericarpium Citri Reticulatae essential oil", Molecules,

27.

Mott T, Latimer K, et al. (2018), "Hemorrhoids: Selection for diagnosis and treatment", Am Fam Doctor, 97(3), pp. 172-179.

36.

Gao Bei, Chen Yulong, et al. (2011), "Chemical composition, antioxidant and

16(5), pp. 4082-4096.

Luo Yumin, Qin Zhen, et al. (2004), "Astragaloside IV protects against ischemic brain injury in a murine model of transient focal ischemia", Neuroscience letters,

Donald Parriott (2012), A Practical Guide to HPLC Detection Academic Press pp. 256 - 261.

Luo Meixia, Luo Hujie, et al. (2018), "Evaluation of chemical components in Citri Reticulatae Pericarpium of different cultivars collected from different regions by

from Angelica sinensis (Danggui)", Chinese medicine, 6(1), pp. 29. 23.

Liu Ping, Zhao Haiping, et al. (2017), "Anti-aging implications of Astragalus Membranaceus (Huangqi): a well-known chinese tonic", Aging and disease, 8(6),

review of its protection against inflammation and gastrointestinal cancers", The American journal of Chinese medicine, 44(01), pp. 1-22.

-UV and

416. 37.

Trinh Thi Thuy, Tran Van Sung (2008), "Triterpene from the roots of Codonopsis pilosula", Vietnam Journal of Chemistry, 46(4), pp. 515.

38.

Wang Yan-Ping, Li Xiao-Yu, et al. (2002), "Effect of astragaloside IV on T, B

PH L C

lymphocyte proliferation and peritoneal macrophage function in mice", Acta Ph l

Pharmacologica Sinica, 23(3), pp. 263-266. 39.

Wei Wen-Long, Zeng Rui, et al. (2016), "Angelica sinensis in China-A review of

Ph l

40.

Ph l c 3. S

Wu Tao, Bligh SW Annie, et al. (2005), "Simultaneous determination of six isoflavonoids in commercial Radix Astragali by HPLC-UV", Fitoterapia, 76(2), pp. 157-165.

41.

Yu Xin, Sun Shuang, et al. (2018), "Citri Reticulatae Pericarpium (Chenpi): Botany, ethnopharmacology, phytochemistry, and pharmacology of a frequently used traditional Chinese medicine", Journal of ethnopharmacology, 220, pp. 265-282.

42.

Yu Xue-Qing, Xue Charlie Changli, et al. (2008), "In vitro and in vivo neuroprotective effect and mechanisms of glabridin, a major active isoflavan from Glycyrrhiza glabra (licorice)", Life sciences, 82(1-2), pp. 68-78.

43.

Zhang YL, Yang XX, et al. (2010), "Quantitative analysis of astragaloside IV in -Qi-Si-

J Chin

Pharma Sci, 19, pp. 223-228. 44.

Zhao Zhuanyou, Wang Weiting, et al. (2009), "Effects of Astragaloside IV on heart failure in rats", Chinese Medicine, 4(1), pp. 6.

45.

Zheng GuoDong, Yang DePo, et al. (2009), "Simultaneous determination of five bioactive flavonoids in Pericarpium Citri reticulatae from china by highperformance liquid chromatography with dual wavelength detection", Journal of agricultural and food chemistry, 57(15), pp. 6552-6557.

46.

Jiang Yueping, Liu Yufeng, et al. (2016), "Sesquiterpene glycosides from the roots of Codonopsis pilosula", Acta pharmaceutica sinica B, 6(1), pp. 46-54.

c li u trong bài thu c, viên hoàn B trung ích khí .

botanical profile, ethnopharmacology, phytochemistry and chemical analysis", Journal of ethnopharmacology, 190, pp. 116-141.

nh tính các nhóm ch t trong c m B trung ích khí b ng ph n ng hóa h c.

s c ký l p m ng.

PH L

TRUNG ÍCH KHÍ B NG PH N

c v i CHCl3 (3 l n x 10 mL), g n l y l p CHCl3, b

NH TÍNH CÁC NHÓM CH T TRONG C M B

n cách th y t i

c c n. Hòa tan c n b ng 3 mL H2SO4 1N, chia d ch chi t này vào 3 ng nghi m.

NG HÓA H C

- C m: 2 g c m

hòa tan hoàn toàn) r i ti n hành

nh tính Saponin: M u nghiên c u (MNC):

ng 1: Nh 1 - 2 gi t TT Mayer. Ph n

- L y 5g c m cho vào c c có m , pha loãng b th y cho tan h

l ng, l c. D ch l

ng 3: Nh 2- 3 gi t TT Bouchardat. Ph n

làm ph n ng

nh tính. -

ng 2: Nh 2 - 3 gi t TT Dragendorff. Ph n

c 3 l n v i n-buthanol. G p d ch chi t n-

n c n. Hòa tan c n trong 1

buthanol, b

p cách

t hi n t a da cam. t hi n t

nh tính flavonoid: M u nghiên c u (MNC):

c li

c li u m i lo i cho vào các bình nón, thêm 20ml EtOH 90%. y sôi kho ng 15 phút. L c nóng

hành các ph n

n còn kho ng 10 ml. D ch

c ti n

nh tính.

- C m: Cân 5g c m cho vào các bình nón, pha loãng b cách th y cho tan h

ethanol 90% làm ph n

Cho kho ng 2ml MNC vào ng nghi

thêm vào m i

c t, l c m nh theo chi u d c ng nghi m trong 10 phút. K t qu

c 5 phút

c li

c l c v i EtOAc 3 l n, m i l n c hòa tan trong 10ml

nh tính. c li u m i lo i cho vào các bình nón, thêm 2

c ti n hành các ph n

Ph n ng Salkowski

nh tính.

Ph n ng Cyanidin:

L y 1 mL MNC vào ng nghi m, b ng nghi m 450, nh t t

n c n, hòa tan c n trong 1mL CHCl3. Nghiêng ng dung d ch H2SO4

t hi

c (TT) theo thành ng. Ph n ng

Cho 2mL DC vào m t ng nghi m, thêm m t ít b t magnesi kim lo i, thêm 3 gi l

tím gi a hai l p.

Ph n ng Rosenthaler:

y 5 phút. Ph n Ph n ng v

t hi n màu vàng nâu.

gi y l c, s y nh

n p. Ph n

c nh th y dung d ch xu t hi n màu

3):

Nh 1-2 gi t DC lên m t t

L y 1mL MNC cho vào ng nghi m, thêm 2 gi t vanilin 1% trong ethanol, thêm 1 gi t dd

ng l có ch a m d n lên.

Ph n ng v i dung d ch FeCl3 5%: Cho vào ng nghi m 2mL d ch chi t, thêm 2-3 gi t dd FeCl3 5%. Ph n

nh tính alkaloid:

xu t hi n t

M u nghiên c u (MNC):

dung d ch H2SO4

cách th y sôi trong vài phút. L c nóng, cô b t d ch l c còn l i kho ng 10 ml. D ch này

cho c t b t b n v ng.

c li u: 2 g m

l ng, l c. D ch chi

15ml. G p các d ch chi t EtOAc l i, b

Ph n ng t o b t:

i xu t hi n k t t a tr ng.

nh tính coumarin:

c li u cho vào bình nón dung tích 50 mL có nút mài, thêm 20 mL ngu i, l c l y d ch l c. Cho d ch l c vào bình g n 50

mL, ki m hóa d ch l c b ng dung d ch

n pH = 9 - 10 (th b ng ch th màu

M u nghiên c u (MNC): -

y m i bình nón ch a 5g c m bài thu c và 5g b

30mL ethanol 90%, l c nóng qua gi y l c, d

c li u v i n

nh tính.

Ph n ng m -

PH L

Cho vào 2 ng nghi m, m i ng 2 mL DC:

C LI U

TRONG BÀI THU C, VIÊN HOÀN B

TRUNG ÍCH KHÍ THEO

ng 1: thêm 0,5 mL dung d ch NaOH 10% yên. hai ng nghi ng 1: t

ngu i, quan sát th y:

1. Hoàng k

nh tính: (s c ký l p m ng)

ng 2: trong

Thêm vào c 2 ng nghi m m i

c c t. L

u th y:

ng 1: trong su t ng 2: có t

Dung môi khai tri n: chloroform

c c t và l c v i n-buthanol. Các d ch n-buthanol g p

l i, cô thành c n, hoà tan c

Thêm vào ng 1 vài gi

c, ng 1 s

c tr l

ng 2 (ph n

Dung d ch ch d ch n

Ph n ng Diazo hóa:

Cho vào ng nghi t hi

ng kh , acid amin:

c li u chu n Hoàng k .

c sóng 366 nm. ELSD) c.

u ki n s c kí:

M u nghiên c u (MNC):

- Cho 5g c m bài thu c và 5g b c ti

c li u vào các bình nón, thêm 20

ngu i, l c, l y d ch l

c dung

Phát hi n: Thu c th là dung d ch acid sulfuric 10%/ethanol, s y

nh tính polysaccharid

c (25 cm x 4,6 mm, 5µm).

Dertector tán x

làm ph n ng.

nh tính polysaccharid: -

1 mg/ml ho

ng: (HPLC

g ch.

c dung d ch th .

i chi u: Hoà tan AGS-

quan sát

ngu i. Thêm vài gi t TT Diazo m i pha. Ph n

c (13:7:2).

Dung d ch th : Hoàng k chi t v i methanol, d ch l c cô thành c n. R a c

methanol -

dòng: 0,8 ml/phút.

Th tích tiêm: 20 µl.

ch th y 2ml d ch l c v i 0,5ml dung d ch Lugol (TT) trong vài phút.

- Ph n

ch chuy

Th i gian

- xanh tím.

Acetonitril (%)

ng kh : -

c (%)

100

y 2ml d ch l c v i 0,5 ml TT Fehling A, và Fehling B trong vài phút.

- Ph n n

t hi n t

g ch.

nh tính acid amin L y 2 ml d ch l c, thêm 3 gi tính khi xu t hi n màu tím

3 phút. Ph n

Yêu c

ng Astragalosid IV trong hoàng k c li u khô ki t.

c th

1050C,

ng sâm

5. Tr n bì

nh tính b ng s c ký l p m ng

Dung môi khai tri n: n-buthanol-acid acetic-

Dung d ch th : L y 2,5 g b

Dung môi khai tri n:

c li u chi t siêu âm v i 50 ml methanol, l c.

D ch l c thu h

n c n, hoà tan c

c t. R a gi i b

c, b

50%. B

c (7:1:0,5).

ch r a gi

(1): Ethyl acetat

c và chuy n vào

Dung d

n c n, hoà tan c n trong 1 ml methanol

mg/ml ho c dung d -

ng sâm chu n chi

0,5

c (20:10:1)

Dung d ch th : L y 0,3 g b

c li

Cô d ch l c còn kho

c dung d ch th .

Dung d

i chi u: Dung d ch lobetyolin chu n trong methanol n

c (100:17:13).

(2): Toluen-ethyl acetat-acid formic-

c r a, ti p t c r a b ng 50 ml ethanol

thành dung d ch th . -

methanol

i 20 ml methanol, l c.

i chi u: Dung d ch hesperidin chu n trong methanol có n

mg/ml ho c dung d ch Tr n bì chu n chi

u th .

Ti n hành: Tri n khai s c ký v

Phát hi n: Phun dung d

c sóng

l yb nm

366 nm.

c 3 cm,

khô, ti p t c tri n khai v i dung môi khai tri

Phát hi n: Phun dung d nh tính b ng s c ký l p m ng

Dung d

c li u, thêm 20 ml ethanol 95%, ngâm 1 gi ,

ch l c còn kho

c dung d ch th .

Phát hi

n chi

u th .

c sóng 366 nm.

nh tính b ng s c ký l p m ng

Dung d ch th : L y 0,5 g b

Dung d

ethanol

c (8:2:1).

ngu i, l c. B

Dung d

i chi u: Dung d ch saikosaponin A chu n trong methanol có

n còn kho ng 5 ml, l c.

0,5 mg/ml ho c dung d ch sài h chu n chi

u th .

Phát hi n: Phun dung d ch p-dimethylaminobenzaldehyd 2% trong acid c sóng 366 nm.

c sóng 366 nm

nh tính b ng s c ký l p m ng

kho

sulfuric 40%, quan sát

1 mg/ml ho c dung d

u th .

7. B ch tru t

c li ch l

c dung d ch

i chi u: Dung d ch acid ferulic và acid isoferulic chu n trong

Phát hi n: Quan sát

Dung môi khai tri n: Ethyl acetat

n c n, hoà tan c

v i 50 ml ethanol

th .

chi

c li u, chi t h

ethanol 96 % (TT) có n n

4. Sài h

Dung d ch th : L y 1 g b 96%, cô d ch l

i chi u: Dung d ch acid ferulic chu n trong ethanol có n

1 mg/ml ho c dung d -

nh tính b ng s c ký l p m ng Dung môi tri n khai: Toluen-cloroform-acid acetic (6:1:0,5).

Dung d ch th : L y 4 g b l c, b

c sóng 366 nm.

Dung môi khai tri n: Cyclohexan-diclomethan-ethyl acetat-acid formic (4:1:1:0,5).

n khi

c 8 cm.

u th .

Dung môi khai tri n: Ether d u h Dung d ch th : L y 0,5 g b

n 60 °C)

ethyl acetat (50 : 1).

c li u, thêm 5 ml n-hexan (TT) cho vào bình

nút kín, l c kho ng 30 min, l c l y d ch l

làm dung d ch th .

Dung d mô t

i chi u: L y 0,5 g b t B ch tru t (m u chu n), ti n hành chi

Dung d ch th : Dùng d ch chi t trong methanol c a ph

ph n dung d ch th

Dung d

Phát hi n:dùng thu c th hi n màu vanilin 1% trong dung d ch acid sulfuric 5%

nh tính b ng s c ký l p m ng Dung môi khai tri n:

c li u chi t lo i t p v

t v i methanol, cô d ch

n c n. Hoà tan c

chi t n-butanol b Dung d

c r i l c v i n-

c. D ch

c dung d ch th .

i chi u: Dung d ch amoni glycyrrhizinat chu n trong methanol có 2 mg/ml ho c dung d ch Cam th o chu n chi

u th .

Phát hi n: Dung d ch acid sulfuric 10%/ethanol, quan sát

c sóng 366 nm.

9. Hoàn b trung ích khí nh tính b ng s c ký l p m ng nh tính Cam th o B n m ng: Silica gel GF254. Dung môi khai tri n: Cloroform

aceton (7:3).

Dung d ch th : L y 10g ch ph m, nghi n ho c c t nh , thêm 20 ml y tinh d n nhuy n, g n, l

c chi

2 l n n a. T p trung các d ch l c, cô trên cách th y t i còn kho ng 5 ml. Dung d

i chi u: L y 2g Cam th o (m u chu

t nh , thêm 20 ml

y 20 min, l

c chi

T p trung các d ch l c, cô trên cách th y còn kho ng 5 ml. Phát hi

i ánh sáng t ngo

c sóng 366 nm, ho c phun

thu c th hi n màu dung d ch vanil1 % / acid sulfuric. c (15:1:1:2).

Dung d ch th :

methanol, l c k 10 min, l c. Cô d ch l c trên cách th y t i c n. Hòa c n

Phát hi

Ethylacetat acid formic

u chu n), thêm 5 ml

trong 1 ml methanol.

8. Cam th o

i chi u: L y 0,5g b

nh tính Cam th o.

i ánh sáng t ngo

c sóng 254 nm và 366 nm,

ho c phun dung d ch vanilin 1 % / acid sulfuric.

Dung môi khai tri n: n-Hexan

ethyl acetat (95:5).

PH L C 3. S

Ph l c 3.1. S

S C KÝ L P M NG

o, c m c sóng 366 nm và quan sát ánh sáng ng sau khi phun thu c th Ph l c 3.3. S

ch tru t, c m

c sóng 366 nm và quan sát ánh

ng sau khi phun thu c th

Ph l c 3.2. S

m c sóng 366 nm và quan sát ánh ng sau khi phun thu c th

Ph l c 3.4. S

n bì, c m

c sóng 366 nm và quan sát ánh sáng

ng sau khi phun thu c th

Ph l c 3.5. S

h ,c m

c sóng 366 nm và quan sát ánh sáng

ng sau khi phun thu c th

Ph l c 3.6. S

,c m

c sóng 254 nm và 366 nm

Ph l c 3.7. S

ng sâm c m

c m

c sóng 366 nm