Issuu

TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC KHOA SINH - HÓA

BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƢỜNG

VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC PHẦN DẪN XUẤT HIĐROCACBON LỚP 11 - BAN CƠ BẢN NHẰM TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

Thuộc nhóm ngành khoa học: TN2

Sơn La, tháng 5 năm 2017

TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC KHOA SINH - HÓA

BÁO CÁO TỔNG KẾT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP TRƢỜNG VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC PHẦN DẪN XUẤT HIĐROCACBON LỚP 11 - BAN CƠ BẢN NHẰM TÍCH CỰC HÓA HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

Thuộc nhóm ngành khoa học: TN2

Sinh viên thực hiện: Hà Thị Mỹ Huyền

Nam, nữ: Nữ

Dân tộc: Thái

Đỗ Thị Nhài

Nam, nữ: Nữ

Dân tộc: Kinh

Bàn Thị Nhâm

Nam, nữ: Nữ

Dân tộc: Dao

Nguyễn Thị Phƣơng

Nam, nữ: Nữ

Dân tộc: Kinh

Tòng Thị Yên

Nam, nữ: Nữ

Dân tộc: Thái

Lớp: K54 ĐHSP Hóa học

Khoa: Sinh - Hóa

Năm thứ: 4/ Số năm đào tạo: 4 Ngành học: Hóa học Sinh viên chịu trách nhiệm chính:Tòng Thị Yên Ngƣời hƣớng dẫn: ThS. Nguyễn Ngọc Duy

Sơn La, tháng 5 năm 2017

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Lời cảm ơn Sau một thời gian dài không ngừng cố gắng, nỗ lực học tập và nghiên cứu, đến

H Ơ

tài nghiên cứu khoa học này, chúng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến thầy giáo -

nay chúng em đã hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học của mình. Để hoàn thành đề

ThS. Nguyễn Ngọc Duy, người đã tận tình truyền đạt những kiến thức trong quá trình

học tập và trực tiếp hướng dẫn những kinh nghiệm quý báu của mình, để chúng em

TP .Q

hoàn thiê ̣n đề tài này.

Chúng em xin chân thành cảm ơn Ban chủ nhiê ̣m khoa Sinh – Hóa cùng các thầy

ẠO

cô giáo trong khoa đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và truyền đạt cho chúng em những

kiến thức quý báu vốn kiến thức ấy không chỉ là nền tảng trong quá trình nghiên cứu

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

khoa học mà nó còn là hành trang quý báu để em bước vào đời một cách tự tin và

vững chắc.

TR ẦN

Chúng em xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban Giám hiệu, thầy giáo Nguyễn Huy Huân - giáo viên môn hóa, cùng tập thể lớp 11A1, 11A3 Trường THPT

Mai Sơn - huyện Mai Sơn – Sơn La ; Ban giám hiệu, thầy giáo Nguyễn Văn Xuân -

giáo viên môn hóa, cùng tập thể lớp 11A, 11B Trường THPT Thuận Châu - huyện

Thuận Châu - Sơn La đã nhiệt tình giúp đỡ chúng em trong quá trình thực nghiệm sư

ẤP

phạm để chúng em có thể hoàn thành đề tài này một cách tốt nhất.

Bước đầu đi vào thực tế, tìm hiểu về nghiên cứu khoa học, chúng em còn nhiều

bỡ ngỡ và kiến thức còn hạn chế. Do vậy, không tránh khỏi những thiếu sót, chúng em

rất mong nhận được những ý kiến đóng góp quý báu của quý thầy cô và các anh chị để

-L

Í-

đề tài của chúng em được hoàn thiện hơn.

ÁN

Cuối cùng, chúng em xin kính chúc quý thầy cô dồi dào sức khỏe và thành công

trong sự nghiệp trồng người; chúc các em học sinh chăm ngoan, học giỏi và đạt được Sơn La, tháng 5 năm 2017.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ước mơ của mình. Chúng em xin chân thành cảm ơn.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết đầy đủ

Giáo viên

Học sinh

THPT

Trung học phổ thông

SGK

Sách giáo khoa

PTHH

Phƣơng trình hóa học

ĐC

Đối chứng

Thực nghiệm

Kiểm tra

CNTT

Công nghệ thông tin

Trung bình

DHDA

PPDH

TNSP

PPDHDA

LĐTD

ẤP

H Ơ N Y U TP .Q

ẠO

Dạy học dự án

Ó H

Ư N

TR ẦN

Dự án

PPDA

Phƣơng pháp dạy học Công nghệp

Thực nghiệm sƣ phạm Phƣơng pháp dạy học dự án Lƣợc đồ tƣ duy Giáo án Phƣơng pháp dự án

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

Chữ viết tắt

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

STT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Trang

Bảng 2.1: Các dự án đề xuất trong phần dẫn xuất hidrocacbon

Bảng 2.2: Tổng hợp kiến thức phần ancol, phenol

hóa học lớp 11 - Ban cơ bản Bảng 2.3: Tổng hợp kiến thúc phần anđehit - xeton Bảng 2.4: Phiếu đânhs giá bài thuyết trình trên powerpoint

Bảng 2.5: Tiêu chí đánh giá sự hợp tác nhóm

Bảng 3.1: Kết quả số HS đạt điểm XI của 2 bài kiểm tra

Bảng 3.2: Bảng tổng hợp điểm các bài kiểm tra

Ư N

ẠO

TP .Q

axitcacboxylic

Bảng 3.3: Bảng phân phối tần số, tần suất, tần suất tích lũy bài

TR ẦN

kiểm tra số 1 - Trƣờng THPT Thuận Châu

Bảng 3.4: Bảng phân bố tần số, tần suất, tần suất tích lũy bài

H Ơ

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Tên bảng

STT

59 59 60

kiểm tra số 1 - Trƣờng THPT Mai Sơn

Bảng 3.5: Bảng phân bố tần số, tần suất, tần suất tích lũy bài kiểm tra số 2 - Trƣờng THPT Thuận Châu

ẤP

Bảng 3.6: Bảng phân bố tần số, tần suất, tần suất tích lũy bài kiểm tra số 2 - Trƣờng THPT Mai Sơn

Bảng 3.7: Kết quả thực nghiệm tổng hợp - Trƣờng THPT Thuận Châu

Í-

-L

Bảng 3.8: Kết quả thực nghiệm tổng hợp - Trƣờng THPT Mai Sơn

ÁN

Bảng 3.9: Phân loại kết quả thực nghiệm

Bảng 3.10: Tổng hợp tham số đặc trƣng

BỒ

ID Ư

Ỡ N

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Tên hình ảnh Hình 1.1: Sơ đồ kĩ thuật khăn phủ bàn

Hình 1.2: Sơ đồ kĩ thuật đặt câu hỏi 5W1H

Y U

Hình 2.2: Quy trình thiết kế bài dạy theo PPDHDA

Hình 3.1: Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 1 - Trƣờng THPT Thuận Châu

học lớp 11 - Ban cơ bản

TP .Q

Hình 2.1: Nội dung kiến thức phần dẫn xuất hidrocacbon hóa

ẠO

H Ơ

Trang

STT

Hình 3.2: Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm bài kiểm

Ư N

tra số 1 - Trƣờng THPT Mai Sơn

Hình 3.3: Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm bài kiểm

Hình 3.5: Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm tổng hợp Trƣờng THPT Thuận Châu

tra số 2 - Trƣờng THPT Mai Sơn

Hình 3.4: Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm bài kiểm

tra số 2 - Trƣờng THPT Thuận Châu

TR ẦN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẤP

Hình 3.6: Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm tổng hợp Trƣờng THPT Mai Sơn

Hình 3.7: Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm Bài kiểm tra số 1

Í-

-L

Hình 3.8: Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm Bài kiểm tra số 2

ÁN

Hình 3.9: Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm tổng hợp

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

MỤC LỤC PHẦN I: MỞ ĐẦU ..........................................................................................................1

H Ơ

2. Lịch sử nghiên cứu........................................................................................................2

1. Lí do chọn đề tài ...........................................................................................................1

2.1. Trên thế giới ...............................................................................................................2

2.2. Ở Việt Nam ................................................................................................................3

TP .Q

3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu..............................................................................4 3.1. Khách thể nghiên cứu ................................................................................................4

ẠO

3.2. Đối tƣợng nghiên cứu ................................................................................................4

4. Giả thuyết khoa học ......................................................................................................4

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

5. Nhiệm vụ nghiên cứu....................................................................................................4

6. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................................5

TR ẦN

7. Phƣơng pháp nghiên cứu ..............................................................................................5 7.1. Phƣơng pháp nghiên cứu lí thuyết .............................................................................5

7.2. Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn ............................................................................5

7.3. Phƣơng pháp xử lí thông tin ......................................................................................5

8. Những đóng góp của đề tài ...........................................................................................5

ẤP

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG DẠY HỌC THEO DỰ ÁN .......................................................................................................6

1.1. Đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng phổ thông..................................................6

1.1.1 Yêu cầu đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng phổ thông ..................................6

-L

Í-

1.1.2. Định hƣớng đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng phổ thông hiện nay ............7

ÁN

1.2. Dạy học tích cực ........................................................................................................8

1.2.1. Tích cực học tập......................................................................................................8 1.2.2. Sử dụng các phƣơng pháp dạy học tích cực trong dạy học hóa học......................9

Ỡ N

1.2.2.1. Khái niệm phƣơng pháp dạy học tích cực ...........................................................9

BỒ

ID Ư

1.2.2.2. Bản chất của phƣơng pháp dạy học tích cực .......................................................9 1.2.2.3. Nét đặc trƣng cơ bản của phƣơng pháp dạy học tích cực .................................10 1.3. Dạy học dự án ..........................................................................................................10 1.3.1. Khái niệm ..............................................................................................................10 1.3.2. Phân loại DHDA ...................................................................................................11 1.3.3. Đặc điểm của dạy học dự án .................................................................................12

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

1.3.4. Quy trình DHDA ..................................................................................................13 1.3.5. Đánh giá kết quả học tập theo dự án ....................................................................15 1.3.7. Ƣu điểm và hạn chế của dạy học theo dự án........................................................18

H Ơ

1.3.8. Điều kiện để dạy học dự án trong môn hóa học có hiệu quả ...............................18

1.3.6. Một số lƣu ý khi hƣớng dẫn học sinh học theo dự án ..........................................17

1.4. Một số kĩ thuật dạy học tích cực hỗ trợ dạy học theo dự án ...................................19

TP .Q

1.4.1. Kĩ thuật khăn phủ bàn ...........................................................................................19 1.4.2. Kĩ thuật đặt câu hỏi 5W1H ...................................................................................21

ẠO

1.4.3. Lƣợc đồ tƣ duy......................................................................................................22

1.4.3.1. Khái niệm lƣợc đồ tƣ duy ..................................................................................22

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

1.4.3.2. Cơ sở khoa học của lƣợc đồ tƣ duy ...................................................................22

1.4.3.3. Ý nghĩa của việc sử dụng LĐTD trong dạy học ...............................................23

TR ẦN

1.4.3.4. Cách thiết lập lƣợc đồ tƣ duy ............................................................................23 1.4.3.5. Một số lƣu ý khi tổ chức dạy học có sử dụng lƣợc đồ tƣ duy. .........................24

1.5. Thực trạng việc sử dụng kĩ thuật dạy học và phƣơng pháp dạy học dự án trong dạy

học hóa học ở các trƣờng THPT tỉnh Sơn La.................................................................25

CHƢƠNG 2: VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN TRONG DẠY

HỌC PHẦN DẪN XUẤT HIĐROCACBON HÓA HỌC LỚP 11- BAN CƠ BẢN

ẤP

.........................................................................................................................................27

2.1. Phân tích nội dung cấu trúc chƣơng trình phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 – Ban

cơ bản ..............................................................................................................................27

Í-

2.1.1. Mục tiêu phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 - Ban cơ bản ....................27

-L

2.1.2. Nội dung kiến thức các bài dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản

ÁN

.........................................................................................................................................28

2.2. Xây dựng các DA học tập phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ

Ỡ N

bản. ..................................................................................................................................29

BỒ

ID Ư

2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn nội dung kiến thức để xây dựng dự án học tập phần dẫn

xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản. ............................................................29 2.2.2. Quy trình thiết kế bài dạy theo phƣơng pháp dạy học dự án ...............................30 2.2.3. Hê ̣ thố ng các dƣ̣ án phầ n dẫn xuấ t hiđrocacbon hóa h ọc lớp 11 – Ban cơ bản ( GV đề xuấ t) .....................................................................................................................32 2.2.3.1. Dƣ̣ án nhỏ...........................................................................................................32

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.2.3.2. Dự án trung bình ................................................................................................33 2.2.4. Hƣớng dẫn thiết kế một số dự án trung bình........................................................35

H Ơ

2.2.4.2. Dự án 2 ..............................................................................................................37

2.2.4.1. Dự án 1 ..............................................................................................................35

2.2.4.3. Dự án 3 ..............................................................................................................38

2.3. Thiết kế một số giáo án dạy học ..............................................................................41

TP .Q

2.3.1. Giáo án 1 ...............................................................................................................41 2.3.2. Thiết kế bộ công cụ đánh giá trong dạy học dự án ..............................................48

ẠO

2.3.2.1. Phiếu đánh giá sản phẩm dự án .........................................................................48

2.3.2.2. Phiếu đánh quá trình thực hiện dự án ................................................................49

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

2.3.2.3. Tiêu chí đánh giá hoạt động DA trong nhóm....................................................51

Chƣơng 3: THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM ...................................................................54

TR ẦN

3.1. Mục đích thực nghiệm .............................................................................................54 3.2. Nhiệm vụ, phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm ......................................................54

3.3. Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm .............................................................................55

3.3.1. Chọn địa bàn và đối tƣợng nghiên cứu ................................................................55

3.3.2. Thời gian thực nghiệm..........................................................................................55

3.3.3. Chuẩn bị cho thực nghiệm ....................................................................................56

ẤP

3.3.4. Các bƣớc thực nghiệm sƣ phạm ...........................................................................57

3.4. Xử lí thống kê kết quả thực nghiệm sƣ phạm .........................................................58

3.4.1. Công thức tính tham số đặc trƣng ........................................................................58

Í-

3.4.2. Kết quả thực nghiệm sƣ phạm ..............................................................................59

-L

3.5. Đánh giá nhận xét kết quả dạy học theo dự án .......................................................68

ÁN

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ......................................................................................73

TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................76

BỒ

ID Ư

Ỡ N

PHỤ LỤC

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài

H Ơ

của nền giáo dục thế giới trong những năm gần đây và cũng là một trong những chủ

Đổi mới phƣơng pháp dạy học (PPDH) là một trong những vấn đề trung tâm trƣơng quan trọng về giáo dục của Đảng và nhà nƣớc ta. Trong chiến lƣợc phát triển giáo

dục 2011 – 2020, tại quyết định số 711/QĐ – TTg ngày 13/6/2012, Nghị quyết Đại hội Đảng

TP .Q

toàn quốc lần thứ XI đã đƣa ra mục tiêu tổng quát cho nền giáo dục nƣớc ta: “Đến

năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn

ẠO

hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục

được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, năng lực

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân

lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá

TR ẦN

đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập.”

Từ mục tiêu chiến lƣợc phát triển này, nền giáo dục nƣớc ta đã và đang tiến

hành đổi mới một cách toàn diện, với mục tiêu phát huy đƣợc tính tích cực, tự giác,

chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi

dƣỡng phƣơng pháp, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến

ẤP

thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học

sinh.Việc đổi mới PPDH đòi hỏi những điều kiện thích hợp về phƣơng tiện, cơ sở vật

chất và tổ chức dạy học, điều kiện về tổ chức, quản lý. Ngoài ra, PPDH còn mang tính

Í-

chủ quan. Mỗi giáo viên với kinh nghiệm riêng của mình cần xác định những phƣơng

-L

hƣớng riêng để cải tiến PPDH và kinh nghiệm của cá nhân.

ÁN

Hiện nay có rất nhiều PPDH nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh,

trong đó dạy học dự án (DHDA) là một hình thức dạy học, mà ngƣời học thực hiện

Ỡ N

một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, có tạo ra

BỒ

ID Ư

các sản phẩm cụ thể. Nhiệm vụ này đƣợc ngƣời học thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế họach, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện. Làm việc nhóm là hình thức cơ bản của DHDA. Phƣơng pháp dạy học dự án (PPDHDA) mang lí thuyết lại gần với thực tế, góp phần xây dựng hứng thú học tập và chuẩn bị những kĩ năng cần thiết cho ngƣời học 1

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

bƣớc vào cuộc sống; những ƣu điểm đó cùng với tính chƣa phổ biến của PPDHDA là lí do chúng tôi chọn đề tài “Vận dụngphương pháp dạy học dự án trong dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 – Ban cơ bản nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của

H Ơ

học sinh”. 2. Lịch sử nghiên cứu

2.1. Trên thế giới

TP .Q

Dạy học dự án (DHDA) đƣợc bắt nguồn từ châu Âu nhƣng phƣơng pháp dự án

(PPDA) là một sản phẩm chính hãng của phong trào giáo dục tiến bộ Mỹ. Việc học tập

ẠO

thông qua các DA đã đƣợc bắt đầu từ 300 năm trƣớc và có những biến động, di chuyển

qua lại từ định nghĩa, cách thức tiến hành, phƣơng thức áp dụng, mức độ phổ biến,…

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Từ lĩnh vực này sang lĩnh vực khác, từ quốc gia, châu lục này cho đến quốc gia, châu

lục khác. Các nhà nghiên cứu và công trình tiêu biểu của họ đã góp phần quan trọng

TR ẦN

trong việc xây dựng cơ sở lí luận của DHDA là: Dewey, Richards, C.R, Kilpatrick, W.H, Collings, E, Alberty, H.B, Bleeke, M.H, Churh, R.L, Holmes, L.E… William

Heard Kilpatrick là ngƣời đầu tiên đã mô tả chi tiết phƣơng pháp này trong bài viết nổi

tiếng thế giới “ Phƣơng pháp dự án” (1918).

Lịch sử phát triển của PPDA có thể chia thành năm giai đoạn chính nhƣ sau:

- 1590- 1765: Sự khởi đầu của DHDA tại các trƣờng kiến trúc ở châu Âu.

ẤP

- 1765-1880: DHDA trở thành một PPDH đƣợc áp dụng thƣờng xuyên, bắt đầu

ở các trƣờng kĩ thuật của Pháp, Đức và Thụy Sĩ. Năm 1865, đƣợc William B.Roger,

Đại học (ĐH) Kĩ thuật Massachusetts giới thiệu ở Mỹ.

Í-

- 1880-1915: Calvin M. Woodward, Hiệu trƣởng ĐH Bách khoa O’Fallon

-L

(thuộc ĐH Washington) đƣa ra PPDA vào trƣờng đào tạo nghề của trƣờng mình, tại đó

ÁN

sinh viên không chỉ thiết kế mà trực tiếp tạo ra các sản phẩm. Dần dần, cách dạy này

lan rộng ra các trƣờng nghề (theo Charles R. Richards), rồi trở thành một phong trào

Ỡ N

cải cách giáo dục (theo David. S. Snedden, Rufus W. Stimson) áp dụng vào các ngành

BỒ

ID Ư

khoa học nói chung (theo John F, Woodhull). Những quan điểm triết học giáo dục và lí

thuyết nhận thức của J.Dewey đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng cơ sở lí thuyết cho DA của các nhà sƣ phạm Mỹ đầu thế kỉ XX. - 1915-1965: Kilpatrick đề cập tới DHDA là “hành động có mục đích bằng cả trái tim” - đề cao ý nghĩa mục “9 năng lực hành động”. Tƣ tƣởng của William Heard

2 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Kilpatrick đã giảm dần mức độ ảnh hƣởng ở Mỹ nhƣng lại nhận đƣợc sự đón nhận của Châu Âu, Ấn Độ và Cộng hòa liên bang Xô – Viết. cực đƣợc tái thiết ở Đức, Thụy Sĩ và các nƣớc châu Âu khác. Dƣới ảnh hƣởng của nền

H Ơ

giáo dục tiểu học Anh, các nhà giáo dục Mỹ cố gắng xác định lại PPDA, nhìn nhận nó

- Từ năm 1965 đến nay: PPDA của Kilpatrick hiện đƣợc áp dụng nhƣ PPDH tích

nhƣ một PPDH phụ trợ quan trọng bên cạnh chƣơng trình giảng dạy truyền thống (hƣớng

TP .Q

vào chủ đề, hƣớng vào giáo viên (GV)). Có thể coi đây là giai đoạn tái thiết DHDA và là

làn sóng thứ ba của việc phổ biến DHDA có tính chất quốc tế. Ngày nay, DHDA đang

ẠO

đƣợc áp dụng rất phổ biến trong tất cả các cấp học ở các nƣớc tiên tiến trên thế giới. Các

DA học tập đƣợc học sinh (HS) thực hiện ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

2.2. Ở Việt Nam

DHDA đã đƣợc sử dụng trong đào tạo, dạy học cao đẳng và đại học (ĐH) thông

TR ẦN

qua các đồ án tốt nghiệp các ngành học, bắt đầu là các trƣờng ĐH kĩ thuật. Hiện nay, các hình thức bài tập lớn, tiểu luận, khóa luận thực hiện trong các trƣờng ĐH nói

chung và trong đào tạo GV đã rất quen thuộc với sinh viên. Trong giáo dục phổ thông,

vào những năm 1960 –1980, ở các trƣờng phổ thông cũng có những hoạt động gần gũi

với DHDA. Đặc biệt trong những năm 1980, cùng với sự phát triển của phong trào

hƣớng nghiệp, nhiều trƣờng đã thực hiện các DA nhƣ DA trồng cây, DA phát triển

ẤP

vƣờn trƣờng. Tuy nhiên cho đến nay, DHDA vẫn chƣa đƣợc chú ý trong cả phạm vi

đào tạo phổ thông và chƣa đƣợc sử dụng nhƣ một PPDH phổ biến. Một số năm gần

đây, một số cơ sở đào tạo đã bƣớc đầu quan tâm đến PPDH này.

Í-

Với những ƣu điểm vƣợt trội, DHDA đã đang thu hút nhiều nhà nghiên cứu và

-L

DHDA đƣợc đề cập nhiều hơn trong các tài liệu tiếng Việt với những tên gọi khác

ÁN

nhau nhƣ: Đề án, DHDA, PPDHDA, PPDA. Với sự tăng cƣờng hợp tác quốc tế,

DHDA đã đƣợc tăng cƣờng giới thiệu và sử dụng ở Việt Nam thông qua các DA đào

Ỡ N

tạo bồi dƣỡng GV nhƣ các chƣơng trình :“Dạy học cho tƣơng lai” của Intel (Intel

BỒ

ID Ư

Teach to the Future), “Đƣa kĩ năng CNTT vào dạy học” 10 (Partner in leaning) của Microsoft hoặc “Ứng dụng CNTT trong dạy học” (ICT in Education) do UNESCO tổ chức đã đề ra mục đích chính là giúp GV biết sử dụng máy vi tính, tài liệu trên internet để phát triển trí tƣởng tƣợng của HS, dẫn dắt HS tới phƣơng pháp học tập hiệu quả trên cơ sở của DHDA. Trong lĩnh vực giáo dục phổ thông, cùng với việc thực hiện các DA phát triển giáo dục, dự án giáo dục môi trƣờng, DHDA bƣớc đầu đã đƣợc áp dụng 3

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

trong một số môn học. Việc đƣa PPDHDA vào dạy học và việc triển khai DA trong thực tế đã phát triển chính thức thành một chiến lƣợc dạy học ở nhiều môn học của các khai chƣơng trình dạy học của Intel và Dự án Việt - Bỉ ở nƣớc ta.

H Ơ

Ở trƣờng ĐH Tây Bắc cũng đã có một số khóa luận, đề tài nghiên cứu về

trƣờng phổ thông thông qua chƣơng trình bồi dƣỡng GV. Đáng chú ý là sự phát triển

PPDHDA trong dạy học Hóa học tiêu biểu nhƣ một số khóa luận, đề tài sau:

TP .Q

+ Bồi dƣỡng năng lực giải quyết vấn đề cho sinh viên sƣ phạm hóa học trƣờng

Đại học Tây Bắc thông qua phƣơng pháp dạy học dự án và dạy học theo góc – Hoàng

ẠO

Thị Bích Nguyệt, Nguyễn Ngọc Duy

+ Vận dụng phƣơng pháp dạy học dự án trong dạy học phần phi kim hóa học

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

lớp 10 – Ban cơ bản nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh – Lê Thị Yến 3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu 3.1. Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học ở trƣờng phổ thông.

TR ẦN

Phi

3.2. Đối tượng nghiên cứu

- Chƣơng trình hóa học lớp 11- Ban cơ bản phần dẫn xuất hiđrocacbon.

4. Giả thuyết khoa học

ẤP

- Phƣơng pháp dạy học dự án trong dạy học hóa học.

Vận dụng PPDHDA một cách hợp lí cùng sự kết hợp với một số kĩ thuật dạy

học tích cực để thiết kế các hoạt động dạy học theo dự án sẽ giúp tích cực hóa hoạt

Í-

động học tập của học sinh.

-L

5. Nhiệm vụ nghiên cứu

ÁN

- Nghiên cứu cơ sở lí luận về đổi mới PPDH, các PPDH tích cực, đi sâu vào - Khảo sát thực trạng sử dụng PPDHDA ở một số trƣờng THPT thuộc tỉnh

Ỡ N

PPDH dự án và một số kĩ thuật dạy học hỗ trợ DHDA.

BỒ

ID Ư

Sơn La. - Nghiên cứu chƣơng trình, nội dung kiến thức phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11- Ban cơ bản. - Nghiên cứu, vận dụng PPDHDA để thiết kế các dự án, tổ chức các hoạt động học tập cho HS thực hiện theo dự án các bài học về phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11- Ban cơ bản. 4

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Thiết kế giáo án có sử dụng PPDHDA trong phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11- Ban cơ bản.

6. Phạm vi nghiên cứu

H Ơ

- Nội dung nghiên cứu: Phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11- Ban cơ

bản.

TP .Q

- Địa bàn nghiên cứu: Một số trƣờng THPT tỉnh Sơn La. - Thời nghiên cứu: Năm học 2016- 2017.

ẠO

7. Phƣơng pháp nghiên cứu

7.1. Phương pháp nghiên cứu lí thuyết

Ư N

+ Phƣơng pháp thu thập các nguồn tài liệu lí luận.

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Thực nghiệm sƣ phạm đánh giá tính hiệu quả và phù hợp của các đề xuất.

+ Phƣơng pháp phân tích tổng quan các nguồn tài liệu đã thu thập.

TR ẦN

7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Quan sát hoạt động học tập của HS, trao đổi với GV, dự giờ,…

+ Điều tra cơ bản thực trạng vận dụng các PPDH tích cực, PPDHDA trong dạy

học hóa học ở các trƣờng THPT tỉnh Sơn La.

PPDHDA ở trƣờng THPT.

+ Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm, đánh giá hiệu quả việc sủ dụng

ẤP

7.3. Phương pháp xử lí thông tin

+ Dùng phƣơng pháp thống kê toán học trong khoa học giáo dục để xử lí phân

tích các kết quả thực nghiệm sƣ phạm.

Í-

8. Những đóng góp của đề tài

-L

- Xây dựng hệ thống các dự án học tập dùng trong dạy học hóa học lớp 11- Ban

ÁN

cơ bản(chƣơng 8 và chƣơng 9). Các dự án đƣợc thiết kế theo các bƣớc đi cụ thể: chọn

đề tài, xây dựng đề cƣơng, thực hiện dự án, thu thập kết quả, đánh giá dự án, rút kinh

- Là tài liệu tham khảo cho GV và sinh viên chuyên ngành hóa.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

nghiệm.

5 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNGDẠY HỌC THEO DỰ ÁN

1.1. Đổi mới phƣơng pháp dạy học ở trƣờng phổ thông

H Ơ

1.1.1 Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đã từng

TP .Q

đƣợc khẳng định trong các văn kiện Đảng trƣớc đây đặc biệt là nghị quyết số 29 của Hội nghị Trung ƣơng 8, khóa XI, khẳng định đây không chỉ là quốc sách hàng đầu, là

ẠO

“chìa khóa” mở ra con đƣờng đƣa đất nƣớc tiến lên phía trƣớc, mà còn là “mệnh lệnh

của cuộc sống”.

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Để thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa trong bối cảnh hội nhập

Ư N

quốc tế, đòi hỏi nƣớc ta cần có nguồn nhân lực có trình độ học vấn rộng, có thể thực

TR ẦN

hiện nhiều nhiệm vụ và chuyên môn hóa nhằm đảm bảo chất lƣợng công việc với hiệu quả cao. Để đáp ứng những yêu cầu đó, ngƣời lao động phải năng động sáng tạo, có

kiến thức và kĩ năng mang tính chuyên nghiệp sẵn sàng gánh vác trách nhiệm. Yêu cầu

đối với ngƣời lao động không chỉ đơn thuần là kiến thức mà còn là năng lực giải quyết

vấn đề. Cách giải quyết vấn đề linh hoạt, sáng tạo trƣớc các tình huống khó khăn phức

tạp của cuộc sống và sự dám chịu trách nhiệm không phải là những phẩm chất sẵn có

ẤP

của mỗi con ngƣời mà nó đƣợc hình thành và phát triển trong quá trình giáo dục.

Hiện nay công nghệ thông tin (CNTT) đã trở thành một công cụ hỗ trợ không

thể thiếu trong nhà trƣờng và đem đến những phƣơng tiện mới, cách thức mới để

Í-

truyền đạt kiến thức đến ngƣời học. Do vậy CNTT đã hỗ trợ một cách tích cực vào quá

-L

trình giáo dục. Internet giúp kết nối những thông tin quan trọng trên toàn thế giới. Vấn

ÁN

đề đặt ra với nhà trƣờng là làm thế nào để học sinh có thể giải quyết đƣợc những vấn

đề nảy sinh trong cuộc sống luôn biến đổi và phức tạp xung quanh họ? Lựa chọn nội

dung kiến thức, thông tin nhƣ thế nào để đáp ứng đƣợc điều đó? Và khi đã lựa chọn

BỒ

ID Ư

Ỡ N

đƣợc nội dung cần dùng thì làm thế nào để tổ chức tốt những hoạt động và học tập sao cho ngƣời học tích cực, tự lực chiếm lĩnh đƣợc kiến thức? Đây thực sự là những yêu cầu đặt ra đối với việc thay đổi nội dung dạy học từ chú trọng nội dung sang phát triển năng lực, thay đổi vai trò, nhiệm vụ của GV-HS trong quá trình dạy học. Giáo viên không chỉ là ngƣời truyền thụ kiến thức cho học sinh mà cần dạy cho học sinh phƣơng pháp học cách xây dựng, chiếm lĩnh kiến thức để đảm bảo có khả năng tự học và năng 6

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

lực tự học suốt đời. Quá trình toàn cầu hóa về các lĩnh vực đang diễn ra mạnh mẽ. Hội nhập quốc tế, cách mạng khoa học công nghệ, cách mạng thông tin truyền thông, nền mới, tri thức mới, mô hình giáo dục, chƣơng trình giáo dục tiên tiến, hiện đại và tranh

H Ơ

thủ các nguồn lực bên ngoài để phát triển giáo dục.

kinh tế tri thức,… đã tạo ra cơ hội cho nền giáo dục Việt Nam tiếp cận với các xu thế

Trƣớc đòi hỏi thực tiễn của đất nƣớc trên con đƣờng hội nhập và phát triển đòi

TP .Q

hỏi nhà trƣờng không chỉ trang bị cho học sinh những kiến thức, kĩ năng mà còn phải phát triển cho học sinh những năng lực cần thiết để sống và phát triển đƣợc trong thế

ẠO

giới hiện đại và hội nhập, nhƣ là: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực

hợp tác, năng lực tƣ duy sáng tạo. Hệ thống giáo dục nƣớc ta cần đổi mới căn bản và

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

toàn diện mới đáp ứng yêu cầu của đất nƣớc.

Từ những vấn đề nêu trên cho thấy đã đến lúc giáo dục nƣớc ta cần có sự đổi

TR ẦN

mới căn bản toàn diện từ mục tiêu, nội dung chƣơng trình sách giáo khoa (SGK), PPDH và hình thức tổ chức dạy học ở các môn học và các cấp học.

1.1.2. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông hiện nay

Việc đổi mới PPDH theo định hƣớng phát triển năng lực thể hiện qua bốn đặc

trƣng cơ bản sau:

+ Dạy học thông qua tổ chức liên tiếp các hoạt động học tập, giúp học sinh tự

ẤP

khám phá những điều chƣa biết chứ không thụ động tiếp thu những tri thức đƣợc sắp

đặt sẵn. GV là ngƣời tổ chức và chỉ đạo HS tiến hành các hoạt động học tập phát hiện

kiến thức mới, vận dụng sáng tạo kiến thức đã biết vào các tình huống học tập hoặc

Í-

tình huống thực tiễn...

-L

+ Chú trọng rèn luyện cho HS biết khai thác SGK và các tài liệu học tập, biết

ÁN

cách tự tìm lại những kiến thức đã có, suy luận để tìm tòi và phát hiện kiến thức mới...

Định hƣớng cho học sinh cách tƣ duy nhƣ phân tích, tổng hợp, đặc biệt hoá, khái quát

BỒ

ID Ư

Ỡ N

hoá, tƣơng tự, quy lạ về quen… để dần hình thành và phát triển tiềm năng sáng tạo. + Tăng cƣờng phối hợp học tập cá thể với học tập hợp tác, lớp học trở thành

môi trƣờng giao tiếp GV - HS và HS - HS nhằm vận dụng sự hiểu biết và kinh nghiệm của từng cá nhân, của tập thể trong giải quyết các nhiệm vụ học tập chung. + Chú trọng đánh giá kết quả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiến trình dạy học thông qua hệ thống câu hỏi, bài tập (đánh giá lớp học). Chú trọng phát triển kỹ năng tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau của HS với nhiều hình thức nhƣ theo lời 7

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

giải/đáp án mẫu, theo hƣớng dẫn, hoặc tự xác định tiêu chí để có thể phê phán, tìm đƣợc nguyên nhân và nêu cách sửa chữa các sai sót. hƣớng đến phát triển những năng lực chung và chuyên biệt của ngƣời học, giúp HS có

H Ơ

thể sống và phát triển trong xã hội, tri thức và hòa nhập quốc tế.

Nhƣ vậy định hƣớng chung về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam

1.2. Dạy học tích cực

TP .Q

1.2.1. Tích cực học tập

Tính tích cực là một phẩm chất của con ngƣời trong đời sống xã hội. Hình

ẠO

thành và phát triển tính tích cực là một trong các nhiệm vụ chủ yếu của giáo dục nhằm

tạo những con ngƣời năng động, thích ứng và góp phần phát triển cộng đồng. Tính tích

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

cực là điều kiện, đồng thời là kết quả của sự phát triển nhân cách trong quá trình giáo

dục.

TR ẦN

Trong tính tích cực nói chung thì tính tích cực học tập có vai trò rất quan trọng, đó là những gì diễn ra bên trong ngƣời học. Quá trình học tập tích cực nói đến những

hoạt động của chủ thể - về thực chất là tích cực nhận thức, đặc trƣng ở khát vọng hiểu

biết, cố gắng trí tuệ và nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnh tri thức. Tính tích cực

học tập nhằm làm chuyển biến vị trí của ngƣời học từ đối tƣợng tiếp nhận tri thức, để

nâng cao hiệu quả học tập. Tính tích cực học tập lên quan trƣớc đến động cơ học tập,

ẤP

hứng thú là tiền đề của sự tự giác. Nhƣ vậy, hứng thú và tự giác là hai yếu tố tâm lí tạo

nên tính tích cực. Tính tích cực học tập có liên quan chặt chẽ với tƣ duy độc lập và là

mầm sống của sự sáng tạo. Ngƣợc lại học tập tích cực, độc lập sáng tạo sẽ phát triển

Í-

tính tự giác, hứng thú và nuôi dƣỡng động cơ học tập.

-L

* Tính tích cực học tập của học sinh đƣợc thể hiện qua các thông số sau:

ÁN

+ Có hứng thú học tập.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

+ Tập trung chú ý tới bài học và nhiệm vụ học tập.

+ Mức độ tự giác tham gia vào xây dựng bài học, trao đổi, thảo luận, ghi chép.. + Có sáng tạo trong quá trình học tập. + Thực hiện tốt các nhiệm vụ học tập đƣợc giao. + Hiểu bài và có thể trình bày bài theo cách hiểu của mình. + Biết vận dụng những tri thức thu đƣợc vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.

8 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

1.2.2. Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học hóa học 1.2.2.1. Khái niệm phương pháp dạy học tích cực những phƣơng pháp dạy học phát huy theo tính tích cực, chủ động, sáng tạo của ngƣời

H Ơ

học. Theo các nhà giáo dục Việt Nam thì PPDH tích cực là những phƣơng pháp đƣợc

PPDH tích cực là một thuật ngữ rút gọn đƣợc dùng ở nhiều nƣớc và để chỉ

sử dụng trong quá trình dạy học nhằm phát huy cao nhất tính tích cực, chủ động, độc

TP .Q

lập, sáng tạo trong học tập của ngƣời học dƣới sự tổ chức, điều khiển của ngƣời giáo viên.

ẠO

PPDH tích cực trong hóa học cũng không nằm ngoài khái niệm PPDH tích cực

nói chung, tức là các phƣơng pháp dạy học nhằm phát triển ở học sinh năng lực độc

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

lập sáng tạo, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, do đó đề cao vai trò chủ động

của ngƣời học, học bằng hoạt động, thông qua hoạt động tích cực của chính ngƣời học

TR ẦN

để khám phá, chiếm lĩnh kiến thức, hình thành năng lực và phẩm chất của ngƣời lao động trong xã hội hiện đại. Giáo viên là ngƣời tổ chức hƣớng dẫn, trợ giúp tạo điều

kiện để ngƣời học thực hiện các hoạt động học tập một cách hiệu quả.

1.2.2.2. Bản chất của phương pháp dạy học tích cực

Bản chất của phƣơng pháp dạy học tích cực đƣợc thể hiện ở các điểm sau:

Tăng cƣờng tính tích cực, tính tìm tòi sáng tạo ở ngƣời học, tiềm năng trí tuệ

ẤP

nói riêng và nhân cách nói chung thích ứng với năng lực thực tiễn luôn đổi mới. Tăng

xuất luôn đổi mới.

cƣờng năng lực vận dụng trí thức vào hoạt động thực tiễn đã học vào cuộc sống và sản

Í-

Chuyển dần trọng tâm của PPDH từ tính chất thông báo tái hiện đại trà chung

-L

cho cả lớp sang tính chất phân hóa cá thể hóa cao độ tiến lên theo nhịp độ cá nhân.

ÁN

Sáng tạo ra những PPDH mới bằng những cách khác nhau: + Liên kết phƣơng pháp dạy học với các phƣơng tiện kĩ thuật dạy học hiện đại (

Ỡ N

+ Liên kết từ những phƣơng pháp riêng lẻ thành tổ hợp PPDH phức hợp.

BỒ

ID Ư

phƣơng tiện nghe nhìn, máy vi tính…..). + Chuyển hóa các phƣơng pháp khoa học thành phƣơng pháp đặc thù của môn

học. + Đa dạng hóa các phƣơng pháp dạy học phù hợp với các cấp học bậc học, các loại hình trƣờng và các môn học.

9 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

1.2.2.3. Nét đặc trưng cơ bản của phương pháp dạy học tích cực Phƣơng pháp dạy học tích cực có những nét đặc trƣng cơ bản sau: phƣơng pháp tự học: khuyến khích ngƣời học tự lực khám phá những điều chƣa biết

H Ơ

trên cơ sở những điều đã biết. GV nên đƣa ngƣời học vào những tình huống có vấn đề

- Dạy và học thông qua các tổ chức hoạt động của học sinh và rèn luyện

để học sinh trực tiếp quan sát, trao đổi làm thí nghiệm, khuyến khích học sinh tự khám

TP .Q

phá, đề xuất những cách giải quyết vấn đề của riêng mình.

- Tăng cƣờng hoạt động học tập của mỗi cá nhân, phối hợp với học hợp tác:

ẠO

Trong dạy học tích cực, GV cần quan tâm đến sự phân hóa về trình độ nhận thức,

cƣờng độ, tiến độ hoàn thành các nhiệm vụ học tập của mỗi học sinh. Trên cơ sở đó

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

xây dựng các nhiệm vụ, bài tập, mức độ hỗ trợ phù hợp với khả năng của mỗi cá nhân

nhằm phát huy khả năng tối đa của ngƣời học. Sự hợp tác nhằm phát triển ở học sinh

TR ẦN

những kĩ năng nhận thức, kĩ năng giao tiếp xã hội, tích cực hóa hoạt động học tập và tạo cơ hội bình đẳng trong học tập.

- Dạy và học chú trọng đến sự quan tâm và hứng thú của học sinh, nhu cầu và

lợi ích của xã hội. Qua đó phát huy tính tích cực, tự lực rèn luyện cho học sinh cách

làm việc độc lập, phát triển tƣ duy sáng tạo, kĩ năng tổ chức công việc, trình bày kết

quả.

ẤP

- Dạy và học coi trọng hƣớng dẫn tìm tòi: về phía ngƣời học sự học tập tích cực

để tìm lời giải đáp cho vấn đề đặt ra và về phía ngƣời dạy cần có hƣớng dẫn kịp thời

giúp cho sự tìm tòi của ngƣời học đạt kết quả tốt.

Í-

- Kết hợp đánh giá của thầy với sự đánh giá của trò không những giúp học

-L

sinh nhìn nhận chính mình để điều chỉnh cách học mà giáo viên cũng có điều kiện nhìn

ÁN

nhận chính mình để điều chỉnh cách dạy. 1.3. Dạy học dự án

BỒ

ID Ư

Ỡ N

1.3.1. Khái niệm Thuật ngữ dự án theo tiếng Anh là “Project”, đƣợc hiểu theo nghĩa phổ thông

có nghĩa là một đề án, một dự thảo hay một kế hoạch, cần đƣợc thực hiện nhằm đạt mục đích đề ra. Khái niệm dự án đƣợc sử dụng phổ biến trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế- xã hội và trong nghiên cứu khoa học. Sau đó khái niệm dự án đƣợc đƣa vào sử dụng trong giáo dục không chỉ với ý nghĩa là các dự án phát triển giáo dục mà còn đƣợc sử dụng nhƣ một hình thức hay phƣơng pháp dạy học. 10

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Đến thế kỷ XX, các nhà sƣ phạm Mỹ đã xây dựng cơ sở lý luận cho phƣơng pháp dự án (The Project Method) và coi đó là một PPDH quan trọng để thực hiện quan

thống.

H Ơ

Ngày nay, DHDA đƣợc sử dụng phổ biến trong các trƣờng phổ thông và DDH

điểm dạy học lấy HS làm trung tâm, nhằm khắc phục những hạn chế của PPDH truyền

trên thế giới, đặc biệt là ở các nƣớc phát triển.

TP .Q

Có nhiều quan điểm và định nghĩa khác nhau về DHDA. Tuy nhiên có một khái

niệm phổ biến hơn cả đó là: DHDA là một hình thức dạy học hay PPDH phức hợp,

ẠO

trong đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, người học tiếp thu kiến thức và hình thành

kĩ năng thông qua việc giải quyết bài tập tình huống (DA) có thật trong đời sống, theo

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

sát chương trình học, có sự kết hợp giữa lý thuyết với thực hành và tạo ra các sản

phẩm cụ thể, có thể giới thiệu. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực

TR ẦN

cao trong toàn bộ quá trình học tập, từ việc xác lập mục đích, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện.

1.3.2. Phân loại DHDA

một số cách phân loại chính:

DHDA có thể đƣợc phân loại dựa theo nhiều cơ sở khác nhau. Sau đây là

+ DA về giáo dục.

ẤP

- Phân loại theo lĩnh vực hoạt động của dự án:

+ DA về môi trƣờng.

+ DA về văn hóa.

Í-

+ DA về kinh tế ...

-L

- Phân loại theo quy mô.

ÁN

K.Frey (2005) đề nghị cách phân chia nhƣ sau:

BỒ

ID Ư

Ỡ N

+ DA nhỏ: Thực hiện trong một số giờ học, có thể từ 2 - 6 giờ học.

+ DA trung bình: Thực hiện trong một ngày đến một tuần hoặc 40 giờ học. + DA lớn: Thực hiện với quỹ thời gian lớn, trên một tuần và có thể kéo dài nhiều tháng. - Phân loại theo tính chất công việc: + DA “thăm quan và tìm hiểu” Ví dụ: DA thăm quan và tìm hiểu một quy trình sản xuất xi măng, thủy tinh,

đồgốm; tìm hiểu quá trình làm muối… 11 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

+ DA “nghiên cứu, học tập” Ví dụ: DA tìm hiểu về phân bón hóa học: tiến hành những thí nghiệm về

kết luận về tính chất, tác dụng, hiệu quả của từng loại phân bón

H Ơ

DA tìm hiểu hiện tƣợng ăn mòn hóa học - biện pháp chống ăn mòn; hiện tƣợng

tácđộng của từng loại phân bón lên cây trồng, tính chất của phân bón, đƣa ra những

nƣớc cứng và cách khắc phục …

TP .Q

+ DA “tuyên truyền giáo dục, quảng cáo, tiếp thị sản phẩm”

Ví dụ: Khi các em học về polime, có thể cho các em làm dự án tuyên truyền hạn

ẠO

chế sử dụng túi nilon, hoặc khi học những bài học về hợp chất của lƣu huỳnh, của nitơ,

các em sẽ thực hiện những dự án tuyên truyền bảo vệ môi trƣờng…

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

+ DA “tổ chức thực hiện các hoạt động xã hội”

Ví dụ: DA trồng cây xanh…

TR ẦN

Các loại DA trên không hoàn toàn tách biệt với nhau. Trong từng lĩnh vực chuyên môn có thể phân loại các dạng DA theo đặc thù riêng.

1.3.3. Đặc điểm của DHDA

Tính phức hợp: nội dung DA có sự kết hợp tri thức nhiều lĩnh vực hoặc môn

học khác nhau nhằm giải quyết một vấn đề mang tính phức hợp. HS thực hiện các hoạt

động học tập phong phú và đa dạng, sử dụng nhiều phƣơng tiện học tập, thực hành; có

ẤP

sự tích hợp công nghệ thông tin vào quá trình học tập. Việc kiểm tra, đánh giá cũng

đƣợc thực hiện thƣờng xuyên và đa dạng.

Tính định hƣớng ngƣời học: DHDA chú ý đến nhu cầu, khả năng, hứng thú của

Í-

ngƣời học. HS tích cực, tự lực tham gia vào các giai đoạn của quá trình dạy học từ việc

-L

chọn chủ đề, xác định mục đích, lập kế hoạch đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, đánh

ÁN

giá. Điều đó cũng đòi hỏi và khuyến khích tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo của Tính hợp tác trong hoạt động: Đặc điểm nổi bật của dạy học dự án là sự hợp tác

Ỡ N

ngƣời học.

BỒ

ID Ư

làm việc theo nhóm của ngƣời học. Ngƣời học tham gia một cách có tổ chức, có sự phân công, chịu trách nhiệm và phối hợp với các thành viên khác, với GV hƣớng dẫn cũng nhƣ với các lực lƣợng xã hội khác tham gia trong dự án. Đặc điểm này còn đƣợc

gọi là học tập mang tính xã hội. Tính định hƣớng thực tiễn: Chủ đề của DA xuất phát từ những tình huống của thực tiễn xã hội, thực tiễn nghề nghiệp cũng nhƣ thực tiễn đời sống. Quá trình thực 12

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

hiện DA đòi hỏi ngƣời học phải kết hợp lí thuyết với thực hành, vận dụng kiến thức đã học vào hoàn cảnh cụ thể. Đặc điểm này làm cho các DA học tập thu hút đƣợc sự quan án học tập góp phần gắn liền nhà trƣờng với thực tiễn đời sống xã hội và có thể mang

H Ơ

lại những tác động xã hội tích cực.

tâm của HS, mang lại cho HS sự hứng thú và những trải nghiệm thực tế mới. Các dự

Tính định hƣớng sản phẩm: DHDA phải hƣớng đến việc giải quyết những vấn

TP .Q

đề thực tế, do đó, sản phẩm đƣợc tạo ra chính là kết quả của dự án, cũng chính là kết quả của việc học tập. Những sản phẩm đem lại nhiều ích lợi đối với xã hội thƣờng

ẠO

đƣợc đánh giá cao và có thể đƣợc công bố, giới thiệu rộng rãi và đƣa vào sử dụng.

1.3.4. Quy trình DHDA

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

a. Các bước trong DHDA

Bước 1: Chọn đề tài, chia nhóm

TR ẦN

- Tìm trong chƣơng trình học tập các nội dung cơ bản có liên quan hoặc có thể ứng dụng vào thực tế.

- Phát hiện những gì tƣơng ứng đã và đang xảy ra trong cuộc sống. Chú ý vào

những vấn đề lớn mà xã hội và thế giới đang quan tâm.

- GV chia lớp học thành các nhóm, hƣớng dẫn ngƣời học đề xuất, xác định tên

đề tài. Đó là một dự án chứa đựng một nhiệm vụ cần giải quyết, phù hợp với HS, trong

ẤP

đó có sự liên hệ nội dung học tập với hoàn cảnh thực tiễn đời sống xã hội. GV cũng có

thể giới thiệu một số hƣớng đề tài để ngƣời học lựa chọn.

Bước 2: Xây dựng đề cương DA

Í-

- GV hƣớng dẫn ngƣời học xác định mục đích, nhiệm vụ, cách tiến hành, kế

-L

hoạch thực hiện DA; xác định những công việc cần làm, thời gian dự kiến, vật liệu

ÁN

kinh phí…

- Xác định mục tiêu học tập cụ thể bằng cách dựa vào chuẩn kiến thức kĩ năng

BỒ

ID Ư

Ỡ N

của bài học/ chƣơng trình, những kĩ năng tƣ duy bậc cao cần đạt đƣợc. - Việc xây dựng đề cƣơng cho một DA là công việc hết sức quan trọng vì nó

mang tính định hƣớng hành động cho cả quá trình thực hiện, thu thập kết quả và đánh giá DA. Bước 3: Thực hiện DA - Các nhóm phân công nhiệm vụ cho mỗi thành viên.

13 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Các thành viên trong nhóm thực hiện kế hoạch đã đề ra. Khi thực hiện DA, các hoạt động trí tuệ và hoạt động thực hành, thực tiễn xen kẽ và tác động qua lại với

- Học viên thu thập dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau rồi tổng hợp, phân tích

H Ơ

và tích lũy kiến thức thu đƣợc qua quá trình làm việc. Nhƣ vậy, các kiến thức mà

nhau, kết quả là tạo ra sản phẩm của DA.

ngƣời học tích lũy đƣợc thử nghiệm qua thực tiễn.

TP .Q

Bước 4: Báo cáo kết quả

- Kết quả thực hiện DA có thể đƣợc viết dƣới dạng ấn phẩm (bản tin, báo, áp

ẠO

phích, thu hoạch, báo cáo…) và có thể đƣợc trình bày trên PowerPoint, hoặc thiết kế

thành trang Web…

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Tất cả học viên cần đƣợc tạo điều kiện để trình bày kết quả cùng với kiến

thức mới mà họ đã tích lũy thông qua DA (theo nhóm hoặc cá nhân).

TR ẦN

- Sản phẩm của ngƣời học có thể đƣợc trình bày giữa các nhóm ngƣời học, giới thiệu trƣớc lớp, trong trƣờng hay ngoài xã hội.

Bước 5: Đánh giá DA, rút kinh nghiệm

- GV và ngƣời học đánh giá quá trình thực hiện và kết quả DA dựa trên những

sản phẩm thu đƣợc, tính khúc triết và hợp lý trong cách thức trình bày của HS.

- GV hƣớng dẫn ngƣời học rút ra những kinh nghiệm cho việc thực hiện các

ẤP

DA tiếp theo.

b. Xây dựng đề cương cho một DA

Í-

Nội dung chính của một DA gồm các nội dung sau: TÊN DỰ ÁN

-L

I. Tổng quan

ÁN

- Mục tiêu của DA.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

- Ngƣời thực hiện. - Các chuyên gia, cố vấn, tổ chức phối hợp thực hiện. - Phạm vi nghiên cứu DA. - Thời gian thực hiện. II. Nội dung DA

1. Lí do hình thành DA 2. Nhiệm vụ của DA 3. Điều kiện thực hiện DA 14

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Nguồn lực. - Các thiết bị và cơ sở vật chất. - Tài chính.

H Ơ

4. Tổ chức thực hiện - Chia nhóm.

- Thực hiện các công việc đƣợc giao.

TP .Q

- Thu thập số liệu, báo cáo kết quả. - Đánh giá sản phẩm.

ẠO

- Kế hoạch thực hiện theo thời gian.

5. Sản phẩm của DA

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Danh mục các sản phẩm dự kiến.

- Tiêu chí đánh giá sản phẩm.

TR ẦN

III. Phụ lục - Các tài liệu học tập và tham khảo.

- Bài học liên quan đến DA.

- Câu hỏi định hƣớng ngƣời học khi thực hiện và rút ra những kết luận từ DA.

1.3.5. Đánh giá kết quả học tập theo dự án

Đánh giá kết quả học tập của HS trong DHDA đƣợc thực hiện phối hợp đánh

ẤP

giá kiến thức, kĩ năng (qua bài kiểm tra kiến thức), đánh giá năng lực và thái độ của

HS trong quá trình thực hiện DA thông qua các hoạt động học tập (qua các bảng kiểm,

quan sát).

Í-

Đánh giá trong DHDA phải kết hợp các hình thức đánh giá khác nhau, tại nhiều

-L

thời điểm khác nhau và đƣợc kết hợp giữa đánh giá của GV và đánh giá của HS. Nhƣ

ÁN

vậy, đánh giá năng lực HS trong DHDA cần đƣợc thực hiện qua bộ công cụ đánh giá

cụ thể. Với bộ công cụ đánh giá GV phải thiết kế bộ công cụ đảm bảo tính khách quan,

Ỡ N

độ giá trị và độ tin cậy. Vì vậy, khi thiết kế bộ công cụ đánh giá trong DHDA, GV cần

BỒ

ID Ư

dựa trên các dấu hiệu/biểu hiện của năng lực cần đánh giá để xây dựng bảng kiểm quan sát, sổ theo dõi DA, đánh giá sản phẩm,... a, Bảng kiểm quan sát Bảng kiểm/phiếu quan sát dùng để GV đánh giá HS trong quá trình dạy học bằng việc quan sát của mình. Quy trình thực hiện để xây dựng bảng kiểm quan sát nhƣ sau: 15

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bƣớc 1. Liệt kê danh sách các tiêu chí: GV cần căn cứ nội dung quan sát (hoạt động nhóm, quá trình thực hiện DA…) để liệt kê những tiêu chí cần đánh giá và lĩnh Bƣớc 2. Khớp nối những mức độ chất lƣợng: Mô tả mức độ tốt nhất và kém

H Ơ

nhất của chất lƣợng, sau đó đến mức độ trung gian.

vực cần đánh giá.

Bƣớc 3. Sử dụng trong đánh giá của GV: GV sử dụng bảng kiểm quan sát để

TP .Q

đánh giá năng lực, chất lƣợng công việc HS thực hiện qua quan sát của mình theo các tiêu chí đánh giá.

ẠO

b, Sổ theo dõi DA

Sổ theo dõi DA là một dạng hồ sơ học tập, là bằng chứng ghi chép về kết quả

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

hoạt động của từng cá nhân trong nhóm, bao gồm: Các ý tƣởng ban đầu, kế hoạch thực

hiện DA, phiếu phân công nhiệm vụ trong nhóm, phiếu tổng hợp dữ liệu, thông tin

TR ẦN

quan sát, tranh ảnh, bài viết hoặc bài báo… Biên bản thảo luận nhóm và kết quả đạt đƣợc, bảng nhìn lại quá trình thực hiện DA, thông tin phản hồi của GV.

Sổ theo dõi DA đƣợc sử dụng trong tất cả các giai đoạn của tiến trình dạy học.

GV cần chuẩn bị sẵn mẫu Sổ theo dõi DA và cung cấp ngay khi HS bắt đầu DA.

Thông qua sổ này để GV đánh giá năng lực và thái độ của HS trong quá trình thực

hiện DA.

ẤP

c) Bảng kiểm đánh giá sản phẩm DA học tập

Bảng kiểm đánh giá DA học tập là một công cụ làm căn cứ có liệt kê danh sách

các tiêu chí đánh giá sản phẩm của DA học tập chẳng hạn nhƣ mô hình vật chất, bài

Í-

trình bày PowerPoint, trang web... mà trong đó có sự kết hợp các mức độ chất lƣợng từ

-L

xuất sắc đến kém cho mỗi tiêu chí. Trong DHDA, có thể sử dụng bảng kiểm tra để

ÁN

đánh giá bài trình diễn đa phƣơng tiện, đánh giá ấn phẩm (poster), đánh giá trang web,

đánh giá tổng thể DA. Ngoài ra, GV còn có bảng kiểm trình bày của HS, bảng kiểm

Ỡ N

thảo luận nhóm, bảng kiểm tra bài tập ở nhà, bảng kiểm đánh giá sự hợp tác của HS...

BỒ

ID Ư

Nội dung các bảng kiểm đánh giá năng lực HS qua sản phẩm DA đƣợc trình bày trong phụ lục. - Tự đánh giá: HS tự đánh giá quá trình học theo DA về điểm mạnh điểm yếu của mình cũng nhƣ những khó khăn gặp phải và những giải pháp khắc phục để cải

thiện việc học của mình để đạt hiệu quả cao hơn .

16 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Đánh giá đồng đẳng: Qúa trình các nhóm HS đánh giá công việc lẫn nhau theo các chỉ tiêu định sẵn để thấy đƣợc mức độ hoạt động của các thành viên trong nhóm . Nhƣ vậy trong DHDA việc đánh giá đóng vai trò quan trọng. GV cần sử dụng

H Ơ

phối hợp các cách đánh giá quan sát, qua sổ theo dõi dự án, tự đánh giá và đánh giá

GV thống nhất với học sinh về các tiêu chí đánh giá.

đồng đẳng, GV tổng hợp các ý kiến tự đánh giá của HS qua sổ theo dõi dự án hoặc

TP .Q

dung phiếu “nhìn lại quá trình của học sinh”. 1.3.6. Một số lưu ý khi hướng dẫn học sinh học theo DA

ẠO

GV cần dành thời gian (1 tiết học đầu tiên) để giới thiệu về phƣơng pháp

DHDA, hƣớng dẫn học sinh cách chọn chủ đề và cách phát triển tiểu chủ đề, cụ thể là:

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Hƣớng dẫn HS lập chủ đề và trình bày kế hoạch DA thông qua các hoạt động.

+ Trên cơ sở chủ đề, nội dung cần nghiên cứu. GV gợi ý cho HS phát triển chủ thành các nhóm nghiên cứu và đặt tên dự án.

TR ẦN

đề liên quan (kĩ thuật khăn phủ bàn, xây dựng lƣợc đồ tƣ duy) chọn kiểu chủ đề hình

+ Hƣớng dẫn HS lập kế hoạch nghiên cứu: Xác định các nội dung, vấn đề liên

quan (câu hỏi bài học, câu hỏi nội dung) trong chủ đề DA, lập kế hoạch phân công

công việc cho từng thành viên.

+ Trình bày kế hoạch DA của nhóm.

ẤP

- Hƣớng dẫn học sinh thực hiện DA: GV hƣớng dẫn các nhóm về từng nhiệm

vụ, từng công việc phải làm bằng cách yêu cầu trả lời các câu hỏi: Thu thập thông tin

nhƣ thế nào? Ở đâu? Bằng cách nào? Dùng phƣơng tiện gì? Thời gian thực hiện? Ai

Í-

làm? Cần phối hợp với ai? Có khó khăn gì? Khắc phục nhƣ thế nào?...

-L

- Hƣớng dẫn HS tổng hợp và báo cáo kết quả: GV hƣớng dẫn HS lựa chọn cách

ÁN

trình bày sản phẩm DA một cách sáng tạo, đa dạng và không nên áp đặt từ cách trình

bày của HS mà GV hƣớng dẫn, động viên HS thể hiện tính sáng tạo, độc đáo trong

BỒ

ID Ư

Ỡ N

trình bày sản phẩm. Khi các nhóm hoàn thành dự án, GV dành thời gian để HS trình bày sản phẩm,

báo cáo kết quả của mình và đánh giá sản phẩm của các nhóm. GV nên để HS tự trình bày kết quả rồi đƣa ra nhận xét của mình.GV và HS cùng nhìn lại quá trình thực hiện DA để rút ra kinh nghiệm cho các DA sau. Trong quá trình hƣớng dẫn HS, GV cần có thái độ thân thiện cởi mở, động viên HS. GV cần theo sát quá trình thực hiện DA của các nhóm giúp đỡ kịp thời, khuyến 17

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

khích các ý tƣởng sáng tạo, phát triển DA và cũng cần nghiêm khắc nhắc nhở những cá nhân ỷ lại, có biểu hiện dựa dẫm, ăn theo để đảm bảo tiến trình của DA. 1.3.7. Ưu điểm và hạn chế của DHDA

Ưu điểm:

H Ơ

- Có sự gắn kết kiến thức lí thuyết với thực tiễn trong hoạt động học tập.

- Kích thích động cơ, hứng thú học tập của HS.

TP .Q

- Phát huy tính tự lực, trách nhiệm, sáng tạo của HS.

- Phát triển năng lực giải quyết những vấn đề phức hợp, mang tính tích hợp.

ẠO

- Phát huy năng lực cộng tác làm việc và kĩ năng giao tiếp ở HS.

- Rèn luyện tính bền bỉ, kiên nhẫn của HS trong hoạt động thực hiện DA.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Phát triển năng lực đánh giá (tự đánh giá – đánh giá đồng đẳng).

- Phát triển đƣợc các kĩ năng đánh giá (quan sát, vấn đáp) của GV cả về kiến

TR ẦN

thức và năng lực của HS. Hạn chế:

- DHDA đòi hỏi nhiều thời gian. Đây là trở ngại lớn nhất, nếu không đƣợc bố

trí thời gian hoặc GV không có sự linh hoạt thì buộc những ngƣời thực hiện phải làm

việc ngoài giờ.

- DHDA đòi hỏi phƣơng tiện vật chất và tài chính phù hợp.

ẤP

- Yêu cầu GV phải có trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sƣ phạm và lòng tâm

huyết với nghề.

1.3.8. Điều kiện để dạy học dự án trong môn hóa học có hiệu quả

Í-

Để việc vận dụng DHDA trong môn Hoá học đạt đƣợc hiệu quả cao cần đảm

-L

bảo các điều kiện sau:

ÁN

- Xác định rõ mục tiêu học tập của HS: Đạt đƣợc gì về kiến thức, kĩ năng, thái

độ qua DA học tập? Các DA có tính chất liên môn hay chỉ gồm nội dung môn Hoá học

Ỡ N

đều chú ý phát triển năng lực chuyên biệt môn hóa học. Tập trung vào hoạt động tƣ

BỒ

ID Ư

duy bậc cao, không chỉ là những kĩ năng đọc sách hay sử dụng CNTT,... - Nội dung hoặc chủ đề DA phải gắn với thực tiễn, hoặc với những vấn đề đang diễn ra trong cuộc sống xung quanh, mang tính thời sự, tính xã hội có liên quan đến nội dung môn học, bài học. Ví dụ nhƣ các DA: Ô nhiễm môi trƣờng, thiên tai, an toàn thực phẩm,…

18 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Chú ý các đặc điểm chuyên biệt về giới tính, tâm sinh lí lứa tuổi ở các vùng miền giúp phát huy những điểm mạnh riêng của HS theo sự khác biệt về cá thể.

cực.

H Ơ

- GV phải xây dựng một lịch trình đánh giá hiệu quảvà luôn theo dõi, tƣ vấn

- GV, nhà trƣờng và gia đình phải tạo đƣợc môi trƣờng học tập thân thiện, tích

cho HS trong quá trình thực hiện DA.

TP .Q

- GV cần hình thành và rèn luyện các kĩ năng tƣ duybậc cao và các kĩ năng cần có của ngƣời lao động mới trong thế kỉ XXI để làm gƣơng cho HS.

ẠO

Nhƣ vậy, DHDA là một PPDH đáp ứng quan điểm dạy học lấy ngƣời học làm

trung tâm, gắn lí thuyết với thực hành, tƣ duy và hành động, nhà trƣờng và xã hội, góp

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

phần tích cực vào việc hình thành và phát triển năng lực tự lực, sáng tạo, năng lực giải

quyết các vấn đề phức hợp, tinh thần trách nhiệm và khả năng cộng tác làm việc cho

TR ẦN

ngƣời học. DHDA giúp HS làm quen với học tập kết hợp nghiên cứu để khi họ bƣớc vào môi trƣờng ĐH, dễ dàng thích nghi với phƣơng pháp học tập mới.

1.4. Một số kĩ thuật dạy học tích cực hỗ trợ DHDA

Kĩ thuật dạy học là những biện pháp cách thức hành động của GV và HS trong

các tình huốn nhằm giải quyết một nhiệm vụ cụ thể. Khi vận dụng DHDA, GV cần sử

ẤP

1.4.1. Kĩ thuật khăn phủ bàn

dụng phối hợp với một số kĩ thuật dạy học sau:

Kĩ thuật khăn phủ bàn là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập mang tính hợp tác

giữa hoạt động cá nhân và nhóm nhằm:

Í-

- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực của HS.

-L

- Tăng cƣờng tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân HS.

ÁN

- Phát triển mô hình có sự tƣơng tác giữa HS với HS.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Sử dụng hợp lí kĩ thuật khăn phủ bàn sẽ có tác động tích cực đến HS nhƣ: - Giúp HS học đƣợc cách tiếp cận với nhiều giải pháp và chiến lƣợc khác nhau. - Rèn kĩ năng suy nghĩ, quyết định và giải quyết vấn đề. - Nâng cao mối quan hệ giữa HS - HS. Tăng cƣờng sự hợp tác, giao tiếp, học

cách chia sẻ kinh nghiệm và tôn trọng lẫn nhau. - HS đạt đƣợc mục tiêu học tập cá nhân cũng nhƣ hợp tác. - Nâng cao hiệu quả học tập. Kĩ thuật khăn phủ bàn đƣợc tiến hành nhƣ sau: 19

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Chia học sinh thành các nhóm và phát cho mỗi nhóm một tờ giấy A0. - Trên giấy A0 chia thành các phần, gồm phần chính giữa và các phần xung vị trí tƣơng ứng với từng phần xung quanh. Trong trƣờng hợp nhóm quá đông thì có

H Ơ

thể ghi ý kiến cá nhân vào giấy A4, sau đó đính ý kiến vào giấy A0.

quanh. Phần xung quanh đƣợc chia theo các thành viên của nhóm. Mỗi ngƣời ngồi vào

- Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, tập trung suy nghĩ trả lời

TP .Q

câu hỏi/nhiệm vụ theo cách nghĩ cách hiểu riêng của mỗi cá nhân và viết vào phần giấy của mình trên tờ A0.

ẠO

Trên cơ sở những ý kiến cá nhân, học sinh thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến và

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

viết vào phần chính giữa của tờ giấy A0 “khăn phủ bàn”

ẤP

Hình 1.1. Sơ đồ kĩ thuật “khăn phủ bàn”

Một số lƣu ý khi tổ chức dạy học theo kĩ thuật khăn phủ bàn

- Câu hỏi thảo luận là câu hỏi mở.

- Trong quá trình thảo luận thống nhất ý kiến, đính những ý kiến thống nhất vào

-L

Í-

giữa “khăn phủ bàn”. Những ý kiến trùng nhau có thể đính chồng lên nhau. Những ý

ÁN

kiến thống nhất, cá nhân có quyền bảo lƣu và đƣợc giữ lại ở phần xung quanh của

“khăn phủ bàn”.

Trong kĩ thuật khăn phủ bàn đòi hỏi tất cả thành viên phải làm việc cá nhân, suy

BỒ

ID Ư

Ỡ N

nghĩ, viết ra ý kiến của mình trƣớc khi thảo luận nhóm. Nhƣ vậy có sự kết hợp giữa hoạt động cá nhân và hoạt động nhóm. Từ đó, các cuộc thảo luận thƣờng có sự tham gia của tất cả các thành viên và các thành viên có cơ hội chia sẻ ý kiến, kinh nghiệm của mình, tự đánh giá và điều chỉnh nhận thức của mình một cách tích cực. Nhờ vậy, hiệu quả học tập đƣợc đảm bảo và không mất thời gian cũng nhƣ giữ đƣợc trật tự trong lớp.

20 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

1.4.2. Kĩ thuật đặt câu hỏi 5W1H Để bắt đầu nghiên cứu, học hỏi hoặc viết về một vấn đề nào đó, chúng ta thƣờng làm điều này, nó có lợi ích gì hay không…?

H Ơ

Khi tiến hành xây dựng kế hoạch dự án, GV có thể sử dụng sơ đồ câu hỏi 5W1H

lúng túng không biết bắt đầu nhƣ thế nào, tiến hành ra làm sao, tại sao chúng ta phải

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

đâu?), When?(Khi nào?), Why?(Tại sao?), How? (Nhƣ thế nào?), Who? (Ai?)

để phát triển ý tƣởng của HS. 5W1H viết tắt các từ sau: What? (Cái gì?), Where?(Ở

Hình 1.2. Sơ đồ kĩ thuật đặt câu hỏi 5W1H

WHAT? (Cái gì?): Chủ đề này đề cập đến vấn đề gì?

WHEN? (Khi nào?): Tìm hiểu các vấn đề này ở đâu? Thực hiên các công việc

này ở đâu?

ẤP

WHY? (Tại sao?): Tại sao phải nghiên cứu vấn đề này? Tại sao phải thực hiện

công việc này?

HOW? ( Nhƣ thế nào?): Thực hiện các nhiệm vụ dự án nhƣ thế nào? Sản phẩm

Í-

dự án đƣợc trình bày nhƣ thế nào?

-L

WHO? (Ai?): Ai đã nghiên cứu vấn đề này? Ai thực hiện nhiệm vụ này?Có thể

ÁN

hỏi ai tƣ vấn về vấn đề này?

Trong các câu hỏi trên thì “Tại sao” và “Nhƣ thế nào” là quan trọng nhất. Ví dụ: Khi lập kế hoạch DA: “Hàn the và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm”,

BỒ

ID Ư

Ỡ N

GV cần tổ chức cho HS đặt và trả lời các câu hỏi: - Thực hiện DA này cần tìm hiểu những vấn đề gì? - Tại sao cần tìm hiểu những vấn đề đó? - Tìm hiểu các vấn đề này nhƣ thế nào? Ở đâu? Dùng phƣơng tiện gì? - Ai là ngƣời thực hiện, ai hỗ trợ? Phối hợp với ai? - Khi nào hoàn thành?

21 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Trong quá trình phát triển ý tƣởng, GV cần để các ý tƣởng của HS phát triển tự do, mọi ý tƣởng đều đƣợc tôn trọng, cần hƣớng dẫn HS sắp xếp các ý tƣởng và lập lƣợc đồ tƣ duy cho kế hoạch DA.

1.4.3. Lược đồ tư duy

H Ơ

1.4.3.1. Khái niệm lược đồ tư duy

Lƣợc đồ tƣ duy (LĐTD) là phƣơng pháp đƣợc đƣa ra nhƣ là một phƣơng tiện

TP .Q

mạnh để tận dụng khả năng ghi nhận hình ảnh của bộ não. Đây là cách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lƣợc đồ phân

ẠO

nhánh. Phƣơng pháp này đƣợc phát triển vào cuối thập niên 60 (thế kỷ 20) bởi Tony

Buzan, giúp ghi lại bài giảng mà chỉ dùng các từ then chốt và các hình ảnh. Cách ghi

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

chép này nhanh, dễ nhớ và dễ ôn tập hơn.

Lƣợc đồ tƣ duy (LĐTD) là một phƣơng tiện ghi chép đầy sáng tạo và rất hiệu

TR ẦN

quả theo đúng nghĩa của nó là sắp xếp ý nghĩ. Đây là một hình thức ghi chép có thể sử dụng màu sắc và hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tƣởng. Nhờ sự kết nối giữa các

nhánh, các ý tƣởng đƣợc liên kết với nhau khiến LĐTD có thể bao quát đƣợc các ý

tƣởng trên phạm vi sâu rộng hoặc xây dựng mô hình về đối tƣợng cần nghiên cứu.

1.4.3.2. Cơ sở khoa học của lược đồ tư duy

- Sự nghiên cứu về chức năng của bộ não: Hai bán cầu đại não có chức năng

ẤP

khác nhau. Bán cầu não phải trội hơn về chức năng màu sắc, hình ảnh tƣởng tƣợng,

nhận thức không gian. Bán cầu não trái có ƣu thế trong lĩnh vực ngôn ngữ, phân tích,

logic, số liệu. Nhƣ vậy nếu phát huy đƣợc càng nhiều chức năng và tối ƣu các ƣu thế

Í-

của cả hai bán cầu não thì quá trình ghi nhớ, nhận thức hiệu quả càng cao.

-L

- Tâm lí học của quá trình ghi nhớ: Các nghiên cứu chỉ ra rằng, não ngƣời có

ÁN

thể ghi nhớ các thông tin, đặc biệt là: những thông tin ban đầu hoặc cuối buổi học,

những thông tin liên hệ với những điều đã biết, đã đƣợc học, những thông tin nổi bật

Ỡ N

và độc nhất, những thông tin mà chủ thể quan tâm hay những thông tin có tác động

BỒ

ID Ư

mạnh đến một trong năm giác quan. - Cách ghi chép: cách ghi chép theo kiểu lƣợc dòng cho ta thấy hoàn toàn không sử dụng đến chức năng của não phải nhƣ: màu sắc, hình ảnh, trí tƣởng tƣợng, nhận thức không gian. Cách ghi chép này không phù hợp với tâm lí HS, không sử dụng những yếu tố đặc biệt hữu hiệu trong quá trình ghi nhớ. Nhƣ vậy, ta chỉ mới sử dụng đƣợc 50% khả năng của não bộ khi ghi nhận thông tin. Với mục tiêu sử dụng tối đa 22

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

khả năng của bộ não, sự sáng lập LĐTD của Tony Buzan đã giúp mọi ngƣời sử dụng đƣợc chức năng của hai bán cầu não, nhờ đó mà chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn, khả 1.4.3.3. Ý nghĩa của việc sử dụng LĐTD trong dạy học

H Ơ

Sử dụng LĐTD trong dạy học đem đến những hiệu quả cao nhƣ: Phát triển tƣ

năng nhận thức và tƣ duy sáng tạo đƣợc tăng cƣờng.

duy logic và khả năng phân tích tổng hợp, phù hợp với tâm lí HS, GV có thể sử dụng

TP .Q

LĐTD để hệ thống kiến thức, thiết kế các hoạt động dạy học trên lớp một cách hợp lí và trực quan.

ẠO

LĐTD còn có thể phục vụ một số mục đích khác nhau, ba trong số mục đích

quan trọng trong DHDA đó là:

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Tìm hiểu những gì ta biết, giúp xác định những khái niệm then chốt, thể hiện

TR ẦN

hiểu, do đó giúp ta ghi nhớ một cách bền vững.

mối liên hệ giữa các ý tƣởng và lập nên một mẫu có ý nghĩa từ những gì ta biết và - Trợ giúp việc lập kế hoạch cho một hoạt động hoặc một DA thông qua tổ

chức tập hợp các ý tƣởng và thể hiện mối liên hệ giữa chúng.

- Trợ giúp đánh giá kinh nghiệm hoặc kiến thức, kĩ năng thông qua quá trình

suy nghĩ về những yếu tố chính trong những phần ta đã biết hoặc đã làm.

Trong LĐTD, HS đƣợc tự do phát triển các ý tƣởng, xây dựng mô hình và thiết

ẤP

kế mô hình vật chất hoặc tinh thần để giải quyết những vấn đề thực tiễn. Từ đó, cùng

với sự hình thành các kiến thức,

các kĩ năng tƣ duy (đặc biệt là kĩ năng tƣ duy bậc cao) của HS cũng đƣợc hình

Í-

thành và phát triển.

-L

Với việc lập LĐTD, HS không chỉ là ngƣời tiếp nhận thông tin, mà còn cần

ÁN

phải suy nghĩ về các thông tin đó, giải thích nó và kết nối nó với các hiểu biết riêng

của mình. Và quan trọng hơn là HS học đƣợc một quá trình tổ chức thông tin, tổ chức

Ỡ N

các ý tƣởng khi lập kế hoạch giải quyết một vấn đề trong học tập và trong cuộc sống.

BỒ

ID Ư

1.4.3.4. Cách thiết lập lược đồ tư duy - Ở vị trí trung tâm sơ đồ là một hình ảnh hay một từ khóa thể hiện một ý tƣởng hay khái niệm chủ đạo. - Trung tâm sẽ đƣợc nối với các hình ảnh hay từ khóa cấp một bằng các nhánh chính và thƣờng tô đậm nét.

23 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Từ các nhánh chính lại có sự phân nhánh đến các hình ảnh hay từ khóa cấp hai để nghiên cứu sâu hơn. Trên các nhánh, ta có thể thêm các hình ảnh hay các kí hiệu - Cứ thế, sự phân nhánh cứ tiếp tục và các khái niệm hay hình ảnh luôn đƣợc

H Ơ

kết nối với nhau. Chính sự liên kết này sẽ tạo ra một bức tranh tổng thể mô tả về các ý

cần thiết.

trung tâm một cách đầy đủ và rõ ràng.

TP .Q

Nhƣ vậy, một từ hoặc một khái niệm chốt là từ gắn kết với nhiều từ khác và

đóng vai tò là điểm hội tụ để tạo nên những mối liên hệ với các phần khác. Kết cấu

ẠO

này là tạm thời và hữu cơ, cho phép có thể thêm và điều chỉnh chi tiết. Bản chất mở

của quá trình này khuyến khích việc tạo nên mối liên hệ giữa các ý tƣởng.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Một sơ đồ tƣ duy có thể đƣợc thực hiện dễ dàng trên một tờ giấy với các loại

bút màu khác nhau, tuy nhiên, cách thức này có nhƣợc điểm là khó lƣu trữ, thay đổi,

TR ẦN

chỉnh sửa. Một giải pháp đƣợc hƣớng đến là sử dụng các phần mềm để tạo ra sơ đồ tƣ duy.

1.4.3.5. Một số lưu ý khi tổ chức dạy học có sử dụng lược đồ tư duy.

Khi tổ chức hoạt động dạy học có sử dụng LĐTD, GV cần lƣu ý các điểm sau:

- Cần giới thiệu cho HS nhiều cách tổ chức thông tin dƣới dạng LĐTD nhƣ

dạng lƣợc đồ thứ bậc, lƣợc đồ mạng, lƣợc đồ chuỗi, lƣợc đồ quan hệ toàn bộ/một

ẤP

phần…

- GV cần đƣa ra các câu hỏi gợi ý HS khi lập LĐTD để giúp HS thấy đƣợc

Í-

nhánh chủ đề.

quan hệ giữa chủ đề chính với các chủ đề thứ cấp và logic của sự phát triển của các

-L

- Nên đặt ra yêu cầu và khuyến khích HS lập LĐTD khi ôn tập hệ thống kiến

ÁN

thức theo chủ đề hoặc ghi chép, lập kế hoạch cho các hoạt động học tập.

- Luôn khuyến khích HS phát triển, sắp xếp ý tƣởng để hoàn thành sơ đồ theo

Ỡ N

cách tƣ duy, tƣởng tƣợng, trình bày sáng tạo theo cách riêng của mình, đồng thời

BỒ

ID Ư

khuyến khích các nhóm HS hợp tác trong việc lập LĐTD của nhóm. Nhƣ vậy, việc sử dụng LĐTD trong dạy học đã phát huy đƣợc tính sáng tạo, tối đa hóa khả năng của mỗi cá nhân đồng thời kết hợp sức mạnh cá nhân thành sức mạnh tập thể để có thể giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả.

24 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

1.5. Thực trạng việc sử dụng kĩ thuật dạy học và phƣơng pháp dạy học dự án trong dạy học hóa học ở các trƣờng THPT tỉnh Sơn La

H Ơ

Thuận Châu, THPT Mai Sơn, THPT Gia Phù, THPT Phù Yên) thuộc tỉnh Sơn La cho

Qua trò chuyện trao đổi với 18 giáo viên hóa học ở 4 trƣờng THPT (THPT

thấy:

- Về mức độ sử dụng: 83,3% GV chƣa sử dụng phƣơng pháp DHDA, chỉ có

TP .Q

16,7% là có sử dụng nhƣng ở mức độ chƣa thƣơng xuyên.

Nhƣ vậy, phƣơng pháp DHDA đƣợc sử dụng ít hơn rất nhiều các phƣơng pháp

ẠO

dạy học truyền thống cũng nhƣ ít hơn các phƣơng pháp dạy học hiện đại khác. Mặc dù

Sở GD và Đào tạo Tỉnh Sơn La đã tổ chức tập huấn cho GV về đổi mới PPDH, tổ

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

chức các cuộc thi để khuyến khích GV áp dụng những phƣơng pháp và kĩ thuật dạy

học tích cực.

TR ẦN

- Về mức độ hiểu biết của giáo viên về phƣơng pháp DHDA: tỉ lệ giáo viên chƣa nghe và có nghe nhƣng chƣa hiểu rõ chiếm đến 83,3%, những ngƣời đã vận dụng

phƣơng pháp này và đạt hiệu quả chỉ chiếm 5,6%.

- Tự đánh giá về khả năng tổ chức DHDA của giáo viên cũng cho thấy, giáo

viên vẫn thiếu những kĩ năng tổ chức cho học sinh học tập hợp tác. Điều này có

nguyên nhân từ phía học sinh vẫn quen lối học cá nhân và về mặt chủ quan, do giáo

ẤP

viên chƣa đƣợc đào tạo, bồi dƣỡng những kĩ năng tổ chức hoạt động nhóm và đƣợc

tiếp cận những phƣơng pháp dạy học hiện đại.

Hầu hết GV đều cho rằng khó khăn khi sử dụng phƣơng pháp DHDA là cần

-L

(88,9%).

Í-

nhiều thời gian thực hiện (77,8%) và không phù hợp với hình thức thi cử hiện nay

ÁN

Đa số GV đều đánh giá cao hiệu quả của phƣơng pháp DHDA: rèn kĩ năng giao

tiếp, ứng xử, phát triển năng lực, tƣ duy sáng tạo, khả năng làm việc hợp tác, kĩ năng

BỒ

ID Ư

Ỡ N

giải quyết vấn đề,... Nhận xét: Từ những nghiên cứu trên đây, chúng tôi nhận thấy: Đa số giáo viên

đều nhận thức đƣợc tầm quan trọng của việc vận dụng những phƣơng pháp dạy học tích cực, hiện đại và ích lợi của DHDA, nhƣng vẫn sử dụng các phƣơng pháp dạy học truyền thống vì nhiều lí do. DHDA là một phƣơng pháp hay, có nhiều ƣu điểm, giúp ngƣời giáo viên thực hiện các mục tiêu hƣớng vào ngƣời học, phát triển con ngƣời toàn diện. Tuy nhiên, việc vận dụng phƣơng pháp này vào thực tế hiện nay còn rất hạn 25

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

chế. Vì vậy, chúng tôi vận dụng DHDA vào dạy học hóa học ở trƣờng phổ thông với mong muốn góp phần thực hiện việc đổi mới phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

H Ơ

cực, đáp ứng yêu cầu của xã hội ngày nay.

26 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Chƣơng 2 VẬN DỤNG PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC PHẦN

H Ơ

2.1. Phân tích nội dung cấu trúc chƣơng trình phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa

DẪN XUẤT HIDROCACBON HÓA HỌC LỚP 11- BAN CƠ BẢN

học lớp 11 – Ban cơ bản

Trong chƣơng trình hóa học lớp 11- Ban cơ bản, phần dẫn xuất hiđrocacbon

TP .Q

đƣợc nghiên cứu sau phần hiđrocacbon và phân bố ở 2 chƣơng.

ẠO

- Chƣơng 8: Dẫn xuất Halogen – Ancol – Phenol.

- Chƣơng 9: Anđehit – Xeton – axit cacboxylic.

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

2.1.1. Mục tiêu phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản

Ư N

Mục tiêu phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản có thể đƣợc

TR ẦN

tổng quan lại nhƣ sau: Mục tiêu

Nội dung

HS biết:

chất dẫn xuất HC.

Kiến thức

- Định nghĩa, phân loại, danh pháp, cấu trúc phân tử của một số hợp

- Liên kết hiđro liên phân tử.

ẤP

- Tính chất vật lí, tính chất hóa học, phƣơng pháp điều chế và ứng

dụng của một số dẫn xuất hiđrocacbon.

HS hiểu:

Í-

- Cơ chế các phản ứng.

ÁN

-L

- Sự hình thành các liên kết và phá vỡ các liên kết. - Tính chất hóa học, phƣơng pháp điều chế anđehit, xeton và axitcacboxylic. Tiếp tục hình thành và phát triể n một số kĩ năng:

Ỡ N ID Ư

BỒ

- Phản ứng thế và phản ứng tách của dẫn xuất halogen.

- Vận dụng cấu tạo để suy ra tính chất. Kĩ năng

- Đặt tên, viết công thức và ngƣợc lại. - Viết công thức đồng đẳng, đồng phân. - Viết đúng các phản ứng tách, phản ứng thế, oxi hóa. - Giải thích một số hiện tƣợng thí ngiệm.

27 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Giải bài tập định tính và định lƣợng có liên quan đến kiến thức của chƣơng. đƣợc học, giáo dục cho học sinh:

tình cảm

- Lòng say mê học tập, yêu khoa học, ý thức vƣơn lên chiếm lĩnh khoa

học kĩ thuật….

H Ơ

Thái độ,

Thông qua nội dung về tính chất hóa học và ứng dụng của các chất đã

TP .Q

- Ý thức bảo vệ môi trƣờng….

ẠO

2.1.2. Nội dung kiến thức các bài dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Phần dẫn xuất hiđrocacbon đƣợc cụ thể hóa trong sơ đồ sau:

bản

PHẦN DẪN XUẤT HIĐROCACBON

ẤP

CHƢƠNG 8: DẪN XUẤT HALOGENANCOL - PHENOL

Bài 40 : Ancol

Bài 40: Phenol Bài 42: luyê ̣n tâ ̣p dãn xuất halogen – ancol- phenol Bài thực hành 5: Tính chất của etanol, glixerol, và phenol

ÁN

-L

Í-

Bài 44: Anđehit - Xeton

Bài 39: dẫn xuấ t halogen của hiđrocacbon

Bài 45: Axit cacboxylic

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Bài 46: luyê ̣n tâ ̣p andehit- xeton- axit cacboxylic

CHƢƠNG 9 : AN ĐEHIT – XETON - CABOXYLIC

Bài thực hành : tính chất của anđehit và axit caccboxylic

Hình 2.1. Nội dung kiến thức phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản 28 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.2. Xây dựng các DA học tập phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản. xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản.

H Ơ

Dựa vào đặc điểm của DHDA việc lựa chọn nội dung kiến thức để tổ chức

2.2.1. Nguyên tắc lựa chọn nội dung kiến thức để xây dựng dự án học tập phần dẫn

DHDA cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

TP .Q

- Nội dung lựa chọn để thực hiện phƣơng pháp DHDA cần đảm bảo mục tiêu dạy học, tính khoa học và tính thực tiễn.

ẠO

- Nội dung dạy học phải có sự liên kết chặt chẽ giữa lí thuyết và thực tiễn, gắn tƣ

duy với hành động, gắn nhà trƣờng với xã hội.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Phải phù hợp với năng lực, hứng thú của học sinh: Chuyên đề dự án, mục tiêu,

yêu cầu thực hiện cần phù hợp với trình độ, hứng thú của học sinh.

TR ẦN

- Đảm bảo thời gian thực hiện dự án.

- Nội dung yêu cầu thực hiện dự án phải phù hợp với điều kiện, thiết bị của nhà

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

trƣờng, địa phƣơng.

29 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2.2.2. Quy trình thiết kế bài dạy theo phương pháp dạy học dự án Quy trình thiết kế bài dạy theo PPDHDA đƣợc thể hiện trong sơ đồ sau :

H Ơ

QUY TRÌNH THIẾT KẾ BÀI DA ̣Y THEO PP DHDA

U TP .Q

Thiế t kế các hoạt đô ̣ng tổ chƣ́c bài học

Các nhóm thảo luâ ̣n về mu ̣c tiêu,lâ ̣p kế hoạch DA phân công viê ̣c

Thông qua kế hoạch DA,GV chỉnh lí cung cấ p nguồ n tƣ liê ̣u

HS thƣ̣c hiê ̣n DA theo phân công

ẤP

Trao đổ i với HS về các dự án và chia nhóm

BƢỚC 3: báo cáo kết quả DH và đánh giá

-L

Í-

Phổ biế n kiế n thƣc về DHDA

TR ẦN

BƢỚC 2: Tổ chức hoạt đô ̣ng DHDA

Lập sổ theo dõi DA

ẠO

Thiế t kế phiế u đánh giá

Thiế t kế bô ̣ câu hỏi định hƣớng

Thu thâ ̣p thông tin

Lâ ̣p ý tƣơng DA ban đầ u

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Phân tić h nô ̣i dung cấ u trúc chƣơng trình

BƢỚC 1: Chuẩn bi ̣các hoạt động DHDA

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

Các nhóm trình bày sản phẩ m DA

GV và các nhóm nhâ ̣n xét, bổ sung

HS tƣ̣ đánh giá.GV đánh giá cho điể m

Hình 2.2. Quy trình thiết bài dạy theo PPDHDA

Theo sơ đồ trên. Quy trình thiết kế bài dạy theo PPDHDA đƣợc chia làm 3

bƣớc DA chính cụ thể bao gồm: Bƣớc 1: Chuẩn bị các hoạt động dạy gọc theo dự án Đây là bƣớc đầu tiên cũng là bƣớc quan trọng trong quy trình thiết kế bài dạy theo phƣơng pháp DHDA, trong bƣớc này giáo viên cần thực hiện các hoạt động sau:

30 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Phân tích nội dung, cấu trúc chƣơng trình. Mục tiêu (kiến thức, kĩ năng, thái độ) cấu trúc (số chƣơng, bài, số tiết dạy theo phân phối chƣơng trình) từ đó lựa chọn ra các - Thiết lập ý tƣởng ban đầu cho các dự án, xuất phát từ các vấn đề liên quan đến

H Ơ

thực tế xã hội, môi trƣờng, kinh tế vàc cuộc sống mang tính thời sự.

nội dung, bài học có thể thực hiện theo PPDHDA.

- Thu thập và xác định các nguồn tƣ liệu, thông tin về DA (qua sách giáo khoa,

TP .Q

tài liệu tham khảo, báo chí…) để giới thiệu cho học sinh.

- Thiết kế bộ câu hỏi định hƣớng để xác định nội dung phạm vi của dự án gồm

ẠO

câu hỏi khái quát, câu hỏi bài học, câu hỏi nội dung.

- Lập kế hoạch đánh giá và thiết kế các phiếu đánh giá, bài kiểm tra viết: xác

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

định mục tiêu, tiêu chí, phiếu đánh giá năng lực học sinh trong dạy học theo DA và bài

kiểm tra viết đánh giá kiến thức, kĩ năng theo chuẩn.

TR ẦN

- Thiết lập sổ theo dõi DA: nội dung, hình thức sổ theo dõi đáp ứng yêu cầu đánh giá nhóm học sinh và từng học sinh trong quá trình thực hiện DA.

- Thiết kế các hoạt động tổ chức bài học sắp xếp theo tiến trình giờ học.

Bƣớc 2: Tổ chức các hoạt động dạy học theo DA

Trong bƣớc này, giáo viên và học sinh cần thực hiện các hoạt động sau:

- Giáo viên giới thiệu về PPDHDA (thực hiện với lớp chƣa đƣợc làm quen với

ẤP

PP dạy học này).

+ Trao đổi với học sinh về các DA (chủ đề, nội dung, mục tiêu) và chia nhóm. Tổ

chức cho các nhóm chọn DA cho nhóm mình hoặc tự đề xuất DA, tên DA của nhóm.

Í-

Hai hoạt động này cần thực hiện trƣớc ít nhất một tuần để học sinh có thời

-L

gian chuẩn bị và thực hiện DA đã lựa chọn.

ÁN

- Các nhóm thảo luận để nắm vững mục tiêu và nội dung DA, hiểu bộ câu hỏi

định hƣớng, xây dựng kế hoạch thực hiện DA, phân công công việc và thống nhất về

BỒ

ID Ư

Ỡ N

sản phẩm của DA. - Các nhóm học sinh trình bày kế hoạch DA, các nhóm trao đổi, bổ sung, GV

chỉnh lí, cung cấp nguồn tƣ liệu, gợi ý để HS thực hiện. - Học sinh thực hiện DA theo sự phân công, giáo viên theo dõi, hƣớng dẫn giúp đỡ kịp thời, GV có thể trực tiếp hƣớng dẫn HS trên lớp hoặc ở nhà qua email. Bƣớc 3: Báo cáo kết quả DA và đánh giá - GV tổ chức cho học trình bày sản phẩm DA: sản phẩm DA có thể trình bày 31

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

dƣới dạng bài thuyết trình, tiểu phẩm, poster quảng cáo… - GV và các nhóm khác lắng nghe, nêu câu hỏi trao đổi, bổ sung, góp ý mang - GV tổ chức cho các nhóm đánh giá sản phẩm các nhóm khác theo các tiêu chí

H Ơ

đã thống nhất, đánh giá qua các phiếu đánh giá, làm bài kiểm tra viết đánh giá về kiến

tính xây dựng cho DA của nhóm trình bày.

thức, GV đánh giá quá trình thực hiện DA của các nhóm qua bảng kiểm quan sát, sổ

TP .Q

theo dõi DA, chấm bài kiểm tra. Từ đó đƣa ra nhận xét, cho điểm học sinh sau khi thực hiện DA và rút kinh nghiệm để triển khai các DA sau.

ẠO

2.2.3. Hê ̣ thố ng các dự án phầ n dẫn xuấ t hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản

(GV đề xuấ t)

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

2.2.3.1. Dự án nhỏ

Các dự án nhỏ là những dự án có nhiệm vụ đơn giản , dễ thƣ̣c hiê ̣n nên thời gian

TR ẦN

cầ n thiế t để thƣ̣c hiê ̣n dƣ̣ án ngắ n , có thể thực hiện trong giờ lên lớp . Để thƣ̣c hiê ̣n dƣ̣ án này, chỉ yêu cầu HS vận dụng đƣơ ̣c kiế n thƣ́c có trong SGK , kiế n thƣ́c thƣ̣c tế sẵn

có, không cầ n có quá nhiề u ki ̃ năng và quá triǹ h thƣ̣c hiê ̣n dƣ̣ án không quá phƣ́c ta ̣p .

Với HS tỉnh Sơn La, viê ̣c sƣ̉ du ̣ng DA nhỏ mang tính chấ t tâ ̣p luyê ̣n để HS làm quen

với các hoạt động để thực hiện các dự án đòi hỏi giải quyết các vấn đề phức tạp hơn.

Các dự án nhỏ có thể xây dựng bằng cách yêu cầu HS tìm hiểu vai trò, ứng dụng

ẤP

hay tác ha ̣i của mô ̣t chấ t nào đó trong chƣơng trình đang ho ̣c đố i với sản xuấ t, đời số ng

con ngƣời, hoă ̣c tim ̀ hiể u về tiń h chấ t điề u chế mô ̣t số chấ t quan tro ̣ng . Các dự án nhỏ

trong pha ̣m vi bài ho ̣c nhƣ là mô ̣t bài tâ ̣p tình huố ng. Vì vậy khi dạy học phần dẫn xuất

Í-

hiđrocacbon, GV có thể xây dƣ̣ng DA theo các hƣớng sau:

-L

Chấ t X đã mang la ̣i lơ ̣i ić h gì cho cuô ̣c sống chúng ta?

ÁN

(Chấ t X có thể là: ancol, phenol, andehit, xeton, cacboxylic.....)

- Mục tiêu chính: tìm hiểu các ứng dụng của chấ t X ở mƣ́c đô ̣ liê ̣t kê, tìm hiể u sơ

BỒ

ID Ư

Ỡ N

lƣơ ̣c về cơ sở lí thuyế t và nội dung của các ứng dụng đơn giản. - Bô ̣ các câu hỏi đinh ̣ hƣớng : Bô ̣ câu hỏi đinh ̣ hƣớng

Nô ̣i dung câu hỏi

Câu hỏi khái quát

Cuô ̣c số ng của chúng ta sẽ thế nào nế u thiế u chấ t X?

Câu hỏi bài học

Chấ t X có nhƣ̃ng ƣ́ng du ̣ng gì trong cuô ̣c số ng?

Chấ t X có nhƣ̃ng ƣ́ng

+ Tƣ̀ tiń h chấ t của chấ t X, hãy dự đoán các khả năng ứng

dụng gì trong cuộc

dụng của chất X? 32

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

số ng?

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

+ Trong SGK đã nêu nhƣ̃ng ƣ́ng du ̣ng gì của chất X? + Ngoài những ứng dụng của chất X đƣợc nêu trong SGK em còn biế t thêm nhƣ̃ng chấ t nào khác?

+ Các ứng dụng có thể đƣợc diễn tả bằng hình ảnh, sơ đồ

H Ơ

X quyế t đinh? ̣

+ Các ƣ́ng du ̣ng mà em đã nêu ra do tính chấ t nào của chấ t

TP .Q

hay mô tả nào?

ẠO

- Mô ̣t số đề xuấ t thƣ̣c hiê ̣n các dƣ̣ án nhỏ : GV có thể tổ chƣ́c cho HS thƣ̣c hiê ̣n

các dự án nhỏ theo các phƣơng án sau:

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

+ Phƣơng án 1: Trong giờ lên lớp khi ho ̣c tới phầ n ƣ́ng du ̣ng của chấ t thì chia lớp thành các nhóm . GV yêu cầ u HS dƣ̣a vào SGK và sƣ̣ hiể u biế t của bản thân

, trong

TR ẦN

vòng 5- 10 phút hãy thảo luận để tạo ra một sản phẩm giới thiệu các ứng dụng của chất X. Sản phẩm tạo ra dƣới dạng sơ đồ, hình ảnh kèm theo lời thuyế t minh.

+ Phƣơng án 2: Tƣ̀ bài ho ̣c của mỗi chƣơng, GV hê ̣ thố ng các nô ̣i dung ƣ́ng du ̣ng

có trong các bài của chƣơng nêu các đề tài DA , rồ i phân công các nhóm nghiên cƣ́u

các dự án đó, hoă ̣c tổ chƣ́c cho HS tƣ̣ cho ̣n. Trong quá trình nghiên cƣ́u các bài ho ̣c cu ̣

thể đế n phầ n ƣ́ng du ̣ng của chấ t nào thì nhóm HS phân công lên triǹ h bày sản phẩ m

ẤP

của nhóm mình.

HS ta ̣o ra các sản phẩ m dƣới nhiề u hình thƣ́c khác nhau , có thể chỉ đơn giản là

liệt kê bằng cách gạch đầu dòng , cũng có thể diễn tả bằng sơ đồ hình v ẽ hay cử chỉ

Í-

hành động....Các nhóm trình bày sản phẩm của mình dƣới d ạng mô ̣t bài thuyế t trình

-L

hay dƣới dạng làm thơ , kể chuyê ̣n ...Tùy thuộc vào khả năng sáng ta ̣o của tƣ̀ng ho ̣c

ÁN

sinh.

Các dự án nhỏ thực hiện trong thời gian ngắn chỉ cho phép học sinh tìm hiểu sơ

Ỡ N

2.2.3.2. Dự án trung bình

BỒ

ID Ư

lƣơ ̣c mô ̣t số nô ̣i dung kiế n thƣ́c hoă ̣c mô ̣t pha ̣m vi kiế n thƣ́c rấ t nhỏ . Do đó cầ n đƣa ra các dự án lớn hơn giúp học sinh hiểu rộng kiến thức , vâ ̣n du ̣ng và phát triể n nhiề u ki ̃ năng, năng lƣ̣c bản thân . Các dựa án này sẽ đƣợc HS thực hiện ngoài gi ờ lên lớp nhƣ mô ̣t bài tâ ̣p về nhà và trình bày sản phẩ m vào tiế t ho ̣c sau hoă ̣c trong mô ̣t buổ i ngoa ̣i khóa.

33 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Các dự án trung bình có nội dung phức tạp hơn , đòi hỏi HS vâ ̣n du ̣ng nhiề u ki ̃ năng hơn, đƣơ ̣c thƣ̣c hiê ̣n trong mô ̣t ngày hoă ̣c có thể đế n mô ̣t tuầ n . GV chia lớp thành tƣ̀ GV. Trƣớc mỗi chƣơng GV có thể giới thiê ̣u nô ̣i dung kiế n thƣ́c trong chƣơng và

H Ơ

đă ̣t ra các nô ̣i dung có thể xây dƣ̣ng các DA ho ̣c tâ ̣p , yêu cầ u HS đề xuấ t , đăṭ tên cho

các nhóm hoặc HS tƣ̣ lâ ̣p nhóm với sƣ̣ khố ng chế về số lƣơ ̣ng ngƣời trong mỗi nhóm

các DA, thảo luận trƣớc lớp danh mục các DA , hƣớng dẫn thƣ̣c hiê ̣n DA và thời gian

TP .Q

hoàn thành DA. Trong mo ̣i DA, GV yêu cầ u HS:

ẠO

+ Xác định mục tiêu của DA.

+ Quy triǹ h thƣ̣c hiê ̣n, sản phẩm của DA.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

+ Nhƣ̃ng chỉ dẫn về cá ch thƣ́c tổ chƣ́c , thƣ̣c hiê ̣n, tài liệu tham khảo , nhƣ̃ng đố i

tƣơ ̣ng cầ n tiế p câ ̣n để tim ̀ hiể u....

TR ẦN

+ Kế hoạch đánh giá và cách thƣ́c đánh giá DA mô ̣t cách rõ ràng, cụ thể + Thố ng nhấ t với HS về thời gian hoàn thành sản phẩ m

phẩ m

, nô ̣p và trình bày sản

Căn cƣ́ và o chỉ dẫn của GV , HS thảo luâ ̣n nhóm để lâ ̣p kế hoa ̣ch thƣ̣c hiê ̣n DA ,

phân công công viê ̣c cho các thành viên trong nhóm , nô ̣p kế hoa ̣ch và bản phân công

công viê ̣c cho GV để góp ý , điề u chỉnh nế u thấ y cầ n thiế t , đồ ng thời giúp GV dễ dàng

ẤP

theo dõi , giám sát quá trình hoạt động của các nhóm . Trong mỗi nhóm , nhóm trƣởng

và các thành viên khác cũng tự theo dõi , giúp đỡ, hỗ trơ ̣ lẫn nhau thƣ̣c hiê ̣n công viê ̣c

đƣơ ̣c giao đảm bảo đúng kế hoa ̣ch.

Í-

Các nhóm tích cực tự lực thực hiện kế hoạch đặt ra , báo cáo lại cho GV kết quả

-L

thƣ̣c hiê ̣n tƣ̀ng giai đoa ̣n DA và trao đổ i về nhƣ̃ng khó khăn , cách khắc phục nếu cần .

Sau khi ho ̣c xong mỗi chƣơng và xem xét kế t quả thƣ̣c hiê ̣n DA của các nhóm

Ỡ N

thời.

ÁN

GV theo dõi, giám sát quá trình hoạt động của các nhóm đƣa ra các ý kiến giúp đỡ kịp

BỒ

ID Ư

GV tổ chƣ́c mô ̣t buổ i ngoa ̣i khóa để các cá nhân hoă ̣c nhóm công bố

, giới thiê ̣u sản

phẩ m, trao đổ i, nghe nhâ ̣n xét , góp ý và trả lời các chất vấn của GV , bạn bè, GV cùng tổ ng hơ ̣p, đánh giá cho điể m các DA. Tùy theo điều kiện thời gian , GV có thể bố trí cho các nhóm triǹ h bày sản phẩ m của nhóm mình trong thời gian nghiên cƣ́u các bài ho ̣c cu ̣ thể liên quan.

34 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Mô ̣t số DA trung bình có thể thƣ̣c hiê ̣n trong da ̣y ho ̣c phầ n dẫn xuấ t hiđrocacbon hóa học 11- Ban cơ bản nhƣ: 1. Xăng etanol - nguồ n nhiên liê ̣u sa ̣ch.

2. Thuố c nổ hƣ̃u cơ và nguồ n gố c của giải Nobel quốc tế.

H Ơ

3. Chấ t kić h thić h tăng trƣởng và vấ n đề rau an toàn hiê ̣n nay.

4. Dẫn xuấ t halogen và thuố c bảo vê ̣ thƣ̣c vâ ̣t.

TP .Q

5. Focmon và vấ n đề vê ̣ sinh an toàn thƣ̣c phẩ m. 6. Giấ m ăn và ẩ m thƣ̣c văn hóa Viê ̣t.

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

9. Dầ u mỏ và một số ứng dụng của dầu mỏ.

8. Công nghê ̣ sản xuấ t dầ u chuố i tƣ̀ các hóa chấ t quen biế t.

ẠO

7. Axit hƣ̃u cơ tƣ̣ nhiên với sƣ́c khỏe con ngƣời.

10. Ảnh hƣởng của thuố c trƣ̀ sâu đế n đời số ng và sản xuấ t.

TR ẦN

11. Các loại rƣợu đặc sản địa phƣơng và phƣơng pháp sản xuất. 12. Chất độc màu da cam và hậu quả của nó trong chiến tranh.

13. Rƣợu – những lợi ích vấn nạn của xã hội.

2.2.4. Hướng dẫn thiết kế một số dự án trung bình

2.2.4.1. Dự án 1

a, Ý tƣởng

ẤP

- Tên dự án: Các loại rƣợu vùng Tây Bắc và phƣơng pháp sản xuất

- Bối cảnh: Rƣợu là dạng đồ uống đƣợc sử dụng rộng rãi trong đời sống thể hiện

nét văn hóa ẩm thực đặc thù của các vùng miền. Mỗi vùng miền đều có các loại rƣợu

Í-

đặc trƣng đƣợc coi là đặc sản vùng miền. Đóng vai trò là nhân viên của công ty du lịch

-L

vùng Tây Bắc, hãy giới thiệu về nét văn hóa đặc sắc của dân tộc thông qua các phƣơng

ÁN

pháp sản xuất các loại rƣợu đặc sản, địa phƣơng và phong cách thƣởng thức, sử dụng

các loại rƣợu đặc sản này.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

b, Bộ câu hỏi định hƣớng - Câu hỏi khái quát + Rƣợu đã có từ bao giờ và nó đƣợc sản xuất nhƣ thế nào? - Câu hỏi bài học + Vùng Tây Bắc có những loại rƣợu đặc sản nào? + Các loại rƣợu đặc sản này đƣợc sản xuất nhƣ thế nào? - Câu hỏi nội dung 35

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

+ Rƣợu là gì? Thành phần của rƣợu uống? Biểu thị lƣợng rƣợu uống trong đồ uống bằng đơn vị nào? + Các loại rƣợu khác nhau tạo ra do sự khác nhau ở quy trình sản xuất nào (

H Ơ

nguyên liệu? lên men? ủ?.....)

+ Quy trình sản xuất chung của các loại rƣợu?

+ Đặc điểm của một số loại rƣợu đặc sản vùng Tây Bắc (rƣợu ngô Sắn Lùng Lào

TP .Q

Cai, rƣợu Bắc Hà, rƣợu cần Hòa Bình…).

+ Nét đẹp trong phong tục uống rƣợu của đồng bào dân tộc vùng Tây Bắc.

ẠO

c, Thực hiện DHDA

Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng thú

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

học tập của các em.

Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng DA.

TR ẦN

Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện DA. (hoạt động 1,2 : Dự định thực hiện trong vòng 10 phút cuối giờ 1 tuần trƣớc khi

học sinh báo cáo sản phẩm DA).

Hoạt động 3:

HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của giáo viên.

HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý.

ẤP

Hoạt động 4: Học sinh tiến hành DA ở nhà trong vòng 1 tuần theo kế hoạch đã

đặt ra. HS sử dụng phiếu phân công và đánh giá các thành viên trong nhóm để đánh

giá quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho

Í-

các nhóm và điền vào phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án để đánh giá sự tiến bộ

-L

của nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án

ÁN

phù hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của

từng học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để

Ỡ N

tham vấn kịp thời.

BỒ

ID Ư

d, Kết thúc dự án GV xây dựng nội dung học tập thành một tình huống giả định, các thành viên trong nhóm thuyết trình đóng vai là nhân viên của công ty du lịch vùng Tây Bắc để giới thiệu về nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc thông qua phƣơng pháp sản xuất các loại rƣợu đặc sản địa phƣơng. GV sẽ cùng với cả lớp đặt câu hỏi và dựa vào bảng tiêu chí đánh giá sản phẩm để đánh giá bài thuyết trình của nhóm. 36

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Sau khi các nhóm làm báo cáo sản phẩm DA, GV sẽ tổng kết, nhận xét về các nhóm rút kinh nghiệm cho những DA sau. 2.2.4.2. Dự án 2

a, Ý tƣởng

H Ơ

- Tên dự án: Rƣợu – những lợi ích và vấn nạn của xã hội

- Bối cảnh: Trong các trang báo thông tin hàng ngày thƣờng xuyên thông báo về

TP .Q

các vụ bạo hành do say rƣợu: cha đánh con dã man, chồng đánh vợ, gia đình nghèo đói. Cùng với đó là các thông tin về các vụ tai nạn giao thông gây ra do ngƣời điều

ẠO

khiển phƣơng tiện giao thông có sử dụng rƣợu bia…Đóng vai trò là ngƣời hoạt động

xã hội nghiên cứu về những ảnh hƣởng tiêu cực của việc sử dụng rƣợu bia quá mức

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

đối với xã hội. Hãy làm bài thuyết trình về những lợi ích và tác hại của rƣợu đối với

các tệ nạn xã hội và vấn đề an toàn giao thông để khuyến cáo mọi ngƣời xây dựng nếp

TR ẦN

sống văn hóa và chấp hành luật giao thông. b, Bộ câu hỏi định hƣớng

- Câu hỏi khái quát: Có phải sử dụng rƣợu luôn đem lại lợi ích cho con ngƣời và

xã hội?

- Câu hỏi bài học:

+ Rƣợu có những ứng dụng gì trong thực tiễn?

ẤP

+ Uống rƣợu đem lại lợi ích gì cho sức khỏe con ngƣời?

+ Uống rƣợu thƣờng xuyên và quá mức gây ra những tác hại gì?

- Câu hỏi nội dung:

Í-

+ Rƣợu là gì? Thành phần và tính chất của rƣợu?

-L

+ Rƣợu có những ứng dụng gì trong thực tiễn? Những ứng dụng đó dựa vào

ÁN

những tính chất nào của rƣợu? + Ngƣời nghiện rƣợu thông qua những ảnh hƣởng tiêu cực gì với gia đình, xã

Ỡ N

+ Vai trò của rƣợu với sức khỏe con ngƣời?

BỒ

ID Ư

hội? Thực trạng của những ảnh hƣởng tiêu cực này ở địa phƣơng em? + Vì sao cấm ngƣời uống rƣợu bia điều khiển phƣơng tiện tham gia giao thông? Đo độ cồn trong ngƣời bằng cách nào? Cơ sở khoa học của dụng cụ đo nồng độ cồn? + Chúng ta cần làm gì để hạn chế ảnh hƣởng tiêu cực này?

37 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

c, Thực hiện DHDA Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng thú học tập của các em.

Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng DA.

H Ơ

Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện DA.

(hoạt động 1,2: Dự định thực hiện trong vòng 10 phút cuối giờ 1 tuần trƣớc khi

TP .Q

học sinh báo cáo sản phẩm DA). Hoạt động 3:

HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý.

ẠO

HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của giáo viên.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Hoạt động 4: Học sinh tiến hành DA ở nhà trong vòng 1 tuần theo kế hoạch đã

đặt ra. HS sử dụng phiếu phân công và đánh giá các thành viên trong nhóm để đánh

TR ẦN

giá quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho các nhóm và điền vào phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án để đánh giá sự tiến bộ

của nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án

phù hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của

từng học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để

tham vấn kịp thời.

ẤP

d, Kết thúc dự án

GV xây dựng nội dung học tập thành một tình huống giả định, các thành viên

trong nhóm thuyết trình.GV sẽ cùng cả lớp đặt câu hỏi và dựa vào bảng tiêu chí đánh

Í-

giá sản phẩm để đánh giá bài thuyết trình của cả nhóm.

-L

Sau khi các nhóm báo cáo sản phẩm DA, GV sẽ tổng kết, nhận xét để các nhóm

ÁN

rút kinh nghiệm cho những DA sau.

GV yêu cầu học sinh làm 1 bài kiểm tra nhỏ để kiểm tra chất lƣợng kiến thức sau

Ỡ N

khi thực hiện DA.

BỒ

ID Ư

2.2.4.3. Dự án 3 a, Ý tƣởng dự án - Tên dự án: Giấm ăn và ẩm thực văn hóa Việt - Bối cảnh: Trong bữa ăn ngƣời Việt không thể thiếu đƣợc lọ giấm tỏi ớt, vị cay của ớt tạo nên hƣơng vị hấp dẫn của bát nƣớc chấm trong bữa cơm. Tại các hàng phở, quán cơm, nhà hàng, đều không thể thiếu đƣợc trên bàn ăn loại gia vị này. Và nhƣ vậy 38

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Giấm, một mặt hàng không thể thiếu đƣợc trong các khu chợ dân sinh, hàng đại lí và các siêu thị sầm uất. Với vai trò là một nhân viên tiếp thị cho cơ sở sản xuất giấm ăn b, Bộ câu hỏi định hƣớng

H Ơ

- Câu hỏi khái quát: Trong cuộc sống của chúng ta có thể thiếu đƣợc giấm ăn

không?

TP .Q

- Câu hỏi bài học. + Giấm ăn có tác dụng gì trong đời sống chúng ta?

ẠO

+ Giấm ăn đƣợc sản xuất nhƣ thế nào?

- Câu hỏi nội dung

Ư N H

+ Giấm ăn có ứng dụng gì trong cuộc sống?

+ Giấm ăn là gì? Thành phần hóa học của giấm ăn?

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

hãy giới thiệu về loại gia vị này.

TR ẦN

+ Quy trình sản xuất giấm ăn (axit axetic) trong công nghiệp? + Sản xuất giấm ăn trong gia đình? Sản xuất 1 lọ giấm ăn theo quy trình để minh

họa.

+ Sử dụng giấm ăn trong chế biến thực phẩm gia đình và cách bảo quản?

c, Thực hiện DHDA

Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng thú

ẤP

học tập của các em.

Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng DA.

Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện DA .

Í-

(hoạt động 1,2: Dự định thực hiện trong vòng 10 phút cuối giờ 1 tuần trƣớc khi

-L

học sinh báo cáo sản phẩm DA)

ÁN

Hoạt động 3:

BỒ

ID Ư

Ỡ N

HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của giáo viên. HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý. Hoạt động 4: Học sinh tiến hành DA ở nhà trong vòng 1 tuần theo kế hoạch đã

đặt ra. HS sử dụng phiếu phân công và đánh giá các thành viên trong nhóm để đánh giá quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho các nhóm và điền vào phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án để đánh giá sự tiến bộ của nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án phù hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của 39

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

từng học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để tham vấn kịp thời. Giáo viên nêu tình huống giả định, các thành viên trong nhóm đóng vai trò là

H Ơ

nhân viên tiếp thị cho một cơ sở sản xuất giấm ăn thuyết trình, giới thiệu về tác dụng

d, Kết thúc dự án

và phƣơng pháp sản xuất loại gia vị này.

TP .Q

Sau khi các nhóm báo cáo sản phẩm DA, GV sẽ tổng kết, nhận xét để các nhóm rút kinh nghiệm cho những DA sau.

ẠO

GV yêu cầu học sinh làm 1 bài kiểm tra nhỏ để kiểm tra chất lƣợng kiến thức sau

khi thực hiện DA.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Nhƣ vậy sau khi nghiên cứu chúng tôi đã đề xuất đƣợc các dự án trong phần dẫn

xuất hiđrocacbon hóa học 11 - Ban cơ bản cụ thể đƣợc liệt kê trong bảng sau:

hóa học lớp 11 - Ban cơ bản Tên dự án

Các dự án

(Chấ t X có thể là: ancol, phenol, andehit, xeton, cacboxylic.....)

Dự án nhỏ

Chấ t X đã mang la ̣i lơ ̣i ích gì cho cuô ̣c sống chúng ta?

1. Xăng etanol- nguồ n nhiên liê ̣u sa ̣ch.

ẤP

2.Thuố c nổ hƣ̃u cơ và nguồ n gố c của giải Nobel quố c tế.

3.Chấ t kích thích tăng trƣởng và vấ n đề rau an toàn hiê ̣n nay.

4. Dẫn xuấ t halogen và thuố c bảo vê ̣ thƣ̣c vâ ̣t.

7. Công nghê ̣ sản xuấ t dầ u chuố i tƣ̀ các hóa chấ t quen biế t. 8. Dầ u mỏ và một số ứng dụng của dầu mỏ.

trung bình

Ỡ N ID Ư

6. Axit hƣ̃u cơ tƣ̣ nhiên với sƣ́c khỏe con ngƣời.

ÁN

-L

Í-

5. Focmon và vấ n đề vê ̣ sinh an toàn thƣ̣c phẩ m.

Dự án

BỒ

TR ẦN

Bảng 2.1. Các dự án đề xuất trong phần dẫn xuất hiđrocacbon

9. Ảnh hƣởng của thuố c trƣ̀ sâu đế n đời số ng và sản xuấ t. 10. Chất độc màu da cam và hậu quả của nó trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam. 11. Các loại rƣợu đặc sản vùng Tây Bắc và phƣơng pháp sản xuất. 12. Rƣợu - những lợi ích và vấn nạn của xã hội. 13. Giấm ăn và ẩm thực văn hóa Việt.

40 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Ngoài các dự án đã xây dựng trên có một số dự án trình bày phần phụ lục, có thể xây dựng một số dự án trong quá trình dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11- Ban cơ bản nhƣ:

- Dẫn xuất halogen và vấn đề môi trƣờng.

H Ơ

- Tecpen- Mang hƣơng sắc cho đời.

- Cách sử dụng phân bón hóa học.

TP .Q

- Nhiên liệu trong cuộc sống. 2.3. Thiết kế một số giáo án dạy học

ẠO

2.3.1. Giáo án 1

BÀI 42: LUYỆN TẬP DẪN XUẤT HALOGEN, ANCOL, PHENOL

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

I. Mục tiêu

1. Kiến thức

TR ẦN

HS biết:

- Củng cố, hệ thống hóa tính chất hóa học và phƣơng pháp điều chế ancol, phenol

Mối liên quan giữa cấu trúc và tính chất đặc trƣng của ancol và phenol,

Sự giống và khác nhau về tính chất hóa học giữa ancol và phenol.

2. Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm, thu thập thông tin, thuyết trình, giao tiếp…

ẤP

- HS có thể đánh giá khách quan công việc của các thành viên trong nhóm.

- HS biết cách ứng dụng các kiến thức vào thực tiễn.

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét, đánh giá, tổng hợp, phân tích, so sánh…

-L

Í-

- Tìm mối liên hệ giữa kiến thức cơ bản để lập bảng tổng kết từ đó có cách nhớ hệ thống.

ÁN

- Viết phƣơng trình hoá học biểu diễn các phản ứng của ancol và phenol.

- Gây hứng thú học tập cho HS, giúp HS thêm yêu thích môn hóa học và say mê

Ỡ N

3. Thái độ

BỒ

ID Ư

nghiên cứu khoa học. - Có ý thức tìm hiểu và giữ gìn truyền thống của dân tộc. II. Phƣơng pháp - PPDHDA - Phƣơng pháp đàm thoại, gợi mở, dạy học theo nhóm.

41 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

III. Chuẩn bị 1. Chuẩn bị của GV - Máy tính, máy chiếu, hệ thống các câu hỏi.

H Ơ

- Phân công thực hiện DA cho các nhóm HS. 2. Chuẩn bị của HS

- Các nhóm đƣợc phân công thực hiện DA sẽ trình bảy sản phẩm của nhóm dƣới

TP .Q

dạng bài thuyết trình, PowerPoint … - Ôn tập kiến thức.

Ư N

- Giới thiệu các chủ đề.

- Chọn chủ đề cho dự án.

- Hƣớng dẫn HS lập kế hoạch và

- Lập sơ đồ tƣ duy, sơ đồ 5W1H để

thƣc hiện dự án.

xây dựng chủ đề chọn .

- Xây dựng các ý tƣởng dự án.

- Giới thiệu về PPDHDA.

TR ẦN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Hoat động của HS

Hoạt động của GV

STT

1. Hướng dẫn HS hoạt động theo dự án ( trước bài học 1 tuần)

ẠO

IV. Thiết kế hoạt động dạy học

- Hƣớng dẫn thu thập thông tin,

vụ và phân công nhiệm vụ. - HS thu thập thông tin từ nhiều nguồn.

- Lập kế hoạch thực hiện các nhiệm

ẤP

cung cấp tài liệu cho HS.

- Hƣớng dẫn HS xử lí và tổng hợp

- Hƣớng dẫn HS trình bày sản

Í-

- HS xây dựng và thiết kế, trình bày

-L

kiến thức.

thông tin.

- HS phân tích, lựa chọn và tổng hợp

- Hƣớng dẫn HS đánh giá, nhìn lại

- HS tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng,

quá trình và cho điểm.

chia sẻ rút kinh nghiệm.

ÁN

sản phẩm dự án.

Ỡ N

phẩm của dự án.

BỒ

ID Ư

2. Tiến trình dạy học a, Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

b, Bài mới (60 phút)

42 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Hoạt động 1: Hệ thống các kiến thức cần nắm vững (10 phút) Hoạt động của HS và GV

Nội dung viết bảng

- Lớp học đƣợc chia thành 4 nhóm, thảo

+ Nhóm 3: Hoàn thành ô trống số (5) (7)

(2)

Tính chất

(3)

(4)

(5)

Ứng

(7)

ẠO

thức vào bảng 2.2

Điều chế

(6) (8)

- GV nhận xét, bổ sung và tổng hợp kiến

(1)

hóa học

+ Nhóm 4: Hoàn thành ô trống số (6) (8)

dụng

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Cấu trúc

+ Nhóm 2: Hoàn thành ô trống số (2) (4)

Phenol

TP .Q

+ Nhóm 1: Hoàn thành ô trống số (1) (3)

Ancol

H Ơ

luận:

I, Kiến thức cần nhớ

Bảng 2.2. Tổng hợp kiến thức phần ancol, phenol

TR ẦN

Phenol

CnH2n+1OH

C6H5OH

Công thức

Ancol

Cấu trúc

ẤP

Tính chất

hoá học

2C6H5OH+ 2Na 2C6H5ONa+ H2

C6H5OH+NaOH C6H5ONa+

Í-

nhóm –OH

- Thế H của 2ROH+2Na 2RONa+ H2

-L

H2 O

ÁN

- Phản ứng

thế nhóm –

CnH2n+1OH+ HX CnH2n+1X + H2 O

BỒ

ID Ư

Ỡ N

- Tách H2O

CnH2n+1OH CnH2n + H2O

- Thế H ở

C6H5OH + 3Br2(C6H2OH)Br3+

vòng

3HBr

benzen. Điều chế

- Cộng H2O vào anken.

- Thế H của benzen sau đó thủy

- Thế X của dẫn xuất halogen bằng

phân dẫn xuất halogen bằng

43 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

NaOH.

- Điều chế etanol từ tinh bột

- Oxi hóa cumen.

Nguyên liệu để sản xuất anđehit,

Dùng để sản xuất chất dẻo, thuốc

axit, este, chất dẻo, dung môi,

nổ, duợc phẩm, phẩm nhuộm,

nhiên liệu cho động cơ, đồ uống,

thuốc trừ dịch hại.

dung dịch NaOH.

H Ơ

Ứng dụng

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

TP .Q

duợc phẩm và mĩ phẩm.

Hoạt động 2: Trình bày các sản phẩm dự án về các dẫn xuất halogen, ancol, phenol Hoạt động của HS

Nội dung viết bảng

- Nhóm HS đã đƣợc chuẩn - Dự án 1: Các loại rƣợu đặc

hiện hƣớng dẫn HS, kiểm

bị trƣớc 1 tuần để trình

tra sự chuẩn bị của các

bày.

Ư N

- GV theo dõi HS thực

sản vùng Tây Bắc và phƣơng pháp sản xuất.

TR ẦN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Hoạt động của GV

ẠO

từ đó khắc sâu kiến thức (35 phút)

- Dự án 2: Rƣợu – những lợi

nhóm theo phân công trƣớc 1 tuần.

- Từng nhóm báo cáo trình ích và vấn nạn của xã hội.

GV dẫn dắt vào các dự án. bày sản phẩm của dự án

nhóm mình bằng cách cử

- Dự án 3: Thuốc nổ hữu cơ

đại diện của nhóm mình

và nguồn gốc của Noben

đặc sản vùng Tây Bắc và

lên trình bày.

quốc tế.

ẤP

nhóm có thể đƣa ra các

- Dự án 4: Chất độc màu da

lợi ích và vấn nạn của xã

câu hỏi cho các bạn còn

cam và hậu quả của nó trong

lại, hoăc ngƣợc lại, để từ

cuộc chiến tranh ở Việt

- Dự án 3: Thuốc nổ hữu

đó HS cả lớp có thể nắm

Nam.

cơ và nguồn gốc của

vững kiến thức (4 phút)

-L

Í-

- Dự án 2: Rƣợu – những

- Sau khi trình bày, các

phƣơng pháp sản xuất.

- Dự án 1: Các loại rƣợu

ÁN

hội.

Ỡ N

Noben quốc tế.

BỒ

ID Ư

- Dự án 4: Chất độc màu da cam và hậu quả của nó trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam.

44 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá sản phẩm dự án (10 phút) - GV cùng các nhóm khác sẽ đƣa ra câu hỏi, nhận xét, đánh giá, bổ sung cho

nhau.

H Ơ

- GV dựa trên các bảng kiểm, các phiếu đánh giá để cho điểm DA học tập của

sản phẩm dự án của các nhóm nghiên cứu. GV đánh giá và các nhóm đánh giá chéo

từng nhóm và từng HS.

- HS làm bài kiểm tra 15 phút (trình bày phần phụ lục)

Sản phẩm của HS: Lớp 11A – Trƣờng THPT Thuận Châu.

ẠO

- Học sinh làm bài tập 1, 2,3, 4, 5,6, 8,9 (SGK, trang 186 – 187)

TP .Q

Hoạt động 4: Củng cố - Hướng dẫn HS học ở nhà (10 phút)

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

 Dự án: Các loại rƣợu đặc sản vùng Tây Bắc và phƣơng pháp sản xuất

45 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

H Ơ

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

46 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

H Ơ

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

47 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

ẠO

TP .Q

H Ơ

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

2.3.2. Thiết kế bộ công cụ đánh giá trong dạy học dự án

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

2.3.2.1. Phiếu đánh giá sản phẩm dự án

TR ẦN

POWERPOINT

Ư N

Bảng 2.3. PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÀI THUYẾT TRÌNH TRÊN

Dự án:…………………………………………………………………………….

Nhóm:..........................................................Ngày ......Tháng.......Năm................... THANG

ĐÁNH GIÁ

ĐÁNH

ĐIỂM

CỦA

GIÁ CỦA

NHÓM HS

YÊU CẦU

ẤP

VỀ NỘI DUNG

-Thực hiện đủ, đúng các nhiệm vụ đặt ra

trong dự án.

-L

nguồn.

Í-

-Thông tin phong phú khai thác từ nhiều

VỀ HÌNH THỨC

- Các slide trình bày rõ ràng, đẹp, hợp lí,

Ỡ N

ÁN

- Đảm bảo tính chính xác, hệ thống, logic.

BỒ

ID Ư

phù hợp với nội dung, đảm bảo có thể đọc đƣợc từ cuối lớp. - Slide đầu thể hiện chủ đề dự án, ngày

tháng báo cáo. Slide có lời cảm ơn. - Trình bày có tính sáng tạo.

48 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

VỀ TRÌNH BÀY

- Đảm bảo đúng thời gian quy định.

- Trình bày logic, lập luận chặt chẽ, mạch

- Bài trình bày mang tính lôi cuốn, hấp dẫn,

H Ơ

lạc, phát âm chuẩn. 10

- Phân công trình bày đồng đều trong

thuyết phục.

TP .Q

- Tất cả các thành viên trong nhóm đều có

VỀ PHỐI HỢP NHÓM

ẠO

nhóm.

G Ư N

- Có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các 5

TR ẦN

thành viên trong nhóm (khi báo cáo).

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

đóng góp cho bài thuyết trình.

TỔNG ĐIỂM

100

XẾP LOẠI

-Từ 0 đến < 50 điểm: Yếu

Xếp loại theo 4 mức độ:

-Từ 50 đến < 65 điểm: Trung bình

ẤP

-Từ 65 đến < 80 điểm: Khá

-Từ 80 đến 100 điểm: Giỏi

Giáo viên (kí và ghi rõ họ tên):.........................................................................

Í-

Nhóm (kí và ghi rõ họ tên):..............................................................................

ÁN

-L

2.3.2.2. Phiếu đánh quá trình thực hiện dự án

Họ và tên .................................................... Lớp: .....................................................

Bảng 2.4. Đánh giá quá trình thực hiện dự án

BỒ

ID Ư

Ỡ N

(sau khi thực hiện dự án học tập ) 1. Em đã học đƣợc những kiến thức gì?

................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................ ................................................................................................................................

49 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2. Em đã phát triển đƣợc những kĩ năng, năng lực nào? ................................................................................................................................ ................................................................................................................................

................................................................................................................................

H Ơ

3. Em đã xây dựng đƣợc những thái độ tích cực nào?

TP .Q

................................................................................................................................

ẠO

4. Em có hài lòng với kết quả nghiên cứu của dự án không? Vì sao?

................................................................................................................................

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

................................................................................................................................

TR ẦN

................................................................................................................................ 5. Em có những thuận lợi và khó khăn gì trong quá trình thực hiện dự án?

................................................................................................................................

ẤP

................................................................................................................................

6. Em đã giải quyết những khó khăn đó nhƣ thế nào?

................................................................................................................................

Í-

................................................................................................................................

-L

................................................................................................................................

ÁN

................................................................................................................................

7. Quan hệ giữa em với các thành viên khác trong nhóm nhƣ thế nào?

BỒ

ID Ư

Ỡ N

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ

TP .Q

................................................................................................................................

................................................................................................................................ 10. Em có thích tiếp tục học theo phƣơng pháp dạy học dự án không?

ẠO

Vì sao?

................................................................................................................................

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

................................................................................................................................

................................................................................................................................  Phản hồi của giáo viên

................................................................................................................................

2.3.2.3. Tiêu chí đánh giá hoạt động DA trong nhóm.

Tên dự án: ………………………………………………………………………………

ẤP

Nhóm đánh giá : …………………………………………..……………………………

Nhóm đƣợc đánh giá: ………………………………………..…………………………

Giáo viên đánh giá: ……………………………………………………………………..

-L

Í-

Bảng 2.5. TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SỰ HỢP TÁC NHÓM Tiêu chí

Điểm số

Kết quả đánh giá

20 điểm

Thành viên

của nhóm

tham gia

không tham

Sự tham

đầy đủ và

nhƣng

gia đầy đủ

gia

chăm chỉ

thƣờng lãng

hoạt động

làm việc

phí thời gian

của nhóm.

trên lớp, ở

và rất ít khi

nhà.

làm việc.

ÁN

30 điểm

Ỡ N ID Ư

BỒ

TR ẦN

................................................................................................................................

10 điểm

Nhóm HS

51 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

khi không

không lắng

Sự lắng

cẩn thận ý

lắng nghe ý

nghe ý kiến

nghe

kiến của

của những

những

những ngƣời

ngƣời khác

ngƣời khác.

khác.

và thƣờng

H Ơ

lắng nghe

của nhóm đôi của nhóm

của nhóm

Thành viên

TP .Q

Thành viên

của nhóm

đƣa ra sự

không đƣa

Sự nhận

nhận xét chi

nhận xét

ra ý kiến

xét

tiết có tính

nhƣng nhiều

nhận xét

xây dựng.

khi không có

của mình.

ẠO

của nhóm

Thành viên

Ư N

Thành viên

TR ẦN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ngắt lời họ.

ích.

Thành viên

của nhóm

của nhóm đôi của nhóm

đối xử với

khi đối xử

thƣờng

không tôn

xuyên đối

trọng với

xử không

ẤP

những

ngƣời khác một cách

những ngƣời tôn trọng

tôn trọng và

khác hoặc

-L

Í-

ID Ư

Ỡ N

tác

ÁN

Sự hợp

Thành viên

với những

chia sẻ công không chia sẻ ngƣời khác việc nặng

công việc

và không

nhọc một

nặng nhọc

chia sẻ công

cách công

một cách

việc nặng

bằng.

công bằng.

nhọc một

BỒ

cách công bằng. Sự đảm

Thành viên

bảo thời

của nhóm

của nhóm 52

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

thỉnh thoảng

không hoàn

công việc

hoàn thành

thành công

đƣợc giao

công việc

việc đƣợc

đúng với

đƣợc giao

giao đúng

thời gian

không đúng

thời hạn,

quy định.

thời gian,

đôi khi còn

làm chậm

làm hạn chế

H Ơ

hoàn thành

TP .Q

gian

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

công việc của kết quả của

ẠO

nhóm.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

nhóm.

53 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Chƣơng 3 THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM

H Ơ

- Đánh giá tính hiệu quả và khả thi của các DA đã thiết kế, của bộ công cụ

3.1. Mục đích thực nghiệm

đánh giá, qua đó nâng cao hứng thú, năng lực nhận thức, năng lực sáng tạo của

HS.

TP .Q

- Tính khả thi của DHDA đƣợc đánh giá dựa vào:

ẠO

+ Những thuận lợi và khó khăn gặp phải trong quá trình tổ chức DHDA.

- Cơ sở vật chất và điều kiện tham gia của học sinh.

G H

- Tính hiệu quả của DHDA đƣợc thể hiện quả:

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Các sản phẩm mà học sinh thu đƣợc.

TR ẦN

+ Kết quả học tập của HS (dựa trên điểm số bài kiểm tra). + Khả năng tìm kiếm và tổ chức thông tin (dựa trên sản phẩm).

+ Hứng thú học tập (dựa trên phiếu khảo sát ý kiến GV và HS).

+ Khả năng làm việc hợp tác, thảo luận nhóm, thuyết trình…trong quá trình

thực hiện dự án.

ẤP

- Phân tích kết quả TNSP về định tính và định lƣợng, qua đó đánh giá tính

hiệu quả của việc vận dụng DHDA vào dạy học hoá học ở trƣờng THPT nói

chung, hoá học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 - Ban cơ bản nói riêng.

Í-

3.2. Nhiệm vụ, phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm

-L

- Lựa chọn đối tƣợng, địa bàn thực nghiệm.

ÁN

- Thiết kế các hoạt động dạy học của GV và hoạt động của HS theo phƣơng

pháp DHDA. Xác định mục tiêu và các câu hỏi định hƣớng cho các dự án đề

BỒ

ID Ư

Ỡ N

xuất. - Thực hiện giáo án bài dạy thực nghiệm có sử dụng phƣơng pháp DHDA,

tiến hành kiểm tra đánh giá sau giờ dạy, trao đổi với đồng nghiệp, GV thực nghiệm. - Xử lí thống kê kết quả bài dạy thực nghiệm và tổ chức cho HS tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng sau bài dạy. - Đánh giá tính hiệu quả của phƣơng pháp DHDA trong bài học, 54

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Kết luận về thách thức xây dựng phƣơng pháp DHDA, đề xuất giải pháp và kiến nghị để sử dụng có hiệu quả phƣơng pháp DHDA trong dạy học hóa học ở trƣờng phổ thông.

H Ơ

3.3. Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm

3.3.1. Chọn địa bàn và đối tượng nghiên cứu

Lựa chọn đối tƣợng địa bàn đảm bảo về nội dung sau:

TP .Q

- Các em HS lớp 11 học chƣơng trình cơ bản ở một số trƣờng THPT tỉnh Sơn La.

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

HS, chất lƣợng học tập nói chung và môn hóa học nói riêng.

ẠO

- Lựa chọn cặp lớp đối chứng (ĐC) và (TN) tƣơng đƣơng nhau về số lƣợng

TR ẦN

+ Lớp TN dạy theo phƣơng pháp DHDA.

Ư N

- Thực nghiệm (TN) cùng một bài dạy theo hai phƣơng pháp khác nhau + Lớp ĐC sẽ dạy theo phƣơng pháp thông thƣờng (phƣơng pháp truyền

thồng) mà GV vẫn hay sử dụng.

- Trƣờng TN là trƣờng có cơ sở vật chất tƣơng đối đầy đủ, GV giảng dạy

TN phải có kiến thức chuyên môn vững vàng, đã đƣợc tập huấn qua các lớp đổi

ẤP

mới phƣơng pháp dạy học và có hứng thú với việc vận dụng phƣơng pháp

DHDA trong giờ học.

- Trên cơ sở đó chúng tôi chọn đƣợc hai trƣờng TN , hai lớp TN, ĐC và hai

GV tiến hành giảng dạy cụ thể :

ÁN

-L

Í-

Trƣờng TNSP

THPT Mai Sơn –

GV giảng dạy

Lớp

Số HS

Lớp

Số HS

11A1

11A3

Nguyễn Huy Huân

11A

11B

Nguyễn Văn Xuân

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Sơn La

Lớp ĐC

Lớp TN

THPT Thuận Châu – Sơn La

3.3.2. Thời gian thực nghiệm - Tiến hành thực nghiệm sƣ phạm khi HS đang học nội dung kiến thức của “Chƣơng 8: Dẫn xuất halogen. Ancol – Phenol” và “Chƣơng 9: Anđehit – Xeton – Axit cacboxylic”. 55

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Thực hiện bài dạy TN: Bài 42: Luyện tập: Luyện tập dẫn xuất halogen, ancol và phenol Bài 46: Luyện tập anđehit – xeton – axit cacboxylic.

H Ơ

- Các DA thực hiện ở các lớp thực nghiệm:

Lớp 11A1 – Trƣờng THPT Mai Sơn

+ Dự án: Giấm ăn và ẩm thực văn hóa Việt.

TP .Q

+ Fomon và vấn đề an toàn thực phẩm.

+ Dự án: Công nghệ sản xuất dầu chuối từ các hóa chất quen biết.

ẠO

Lớp 11A –Trƣờng THPT Thuận Châu.

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

+ Dự án: Các loại rƣợu đặc sản vùng Tây Bắc và phƣơng pháp sản xuất.

Ư N

+ Dự án: Rƣợu –những lợi ích và vấn nạn của Xã hội.

TR ẦN

+ Dự án: Thuốc nổ hữu cơ và nguồn gốc của giải Nobel quốc tế. + Dự án: Chất độc màu da cam và hậu quả của nó trong cuộc chiến tranh ở

Việt Nam.

3.3.3. Chuẩn bị cho thực nghiệm

- Thiết kế lập dự án cho một số nội dung của chƣơng “Dấn xuất halogen.

ẤP

Ancol – Phenol” và chƣơng “Anđehit – Xeton – Axit cacboxylic”.

- Hƣớng dẫn HS các lớp TN theo các hoạt động và chuẩn bị các tài liệu,

dụng cụ cần thiết: Bộ câu hỏi định hƣớng, tiêu chuẩn đánh giá sản phẩm, sổ theo

dõi dự án, phiếu đánh giá, dụng cụ vẽ lƣợc đồ tƣ duy, máy chiếu, máy tính…

-L

Í-

- Chúng tôi căn cứ tiêu chí sự quan tâm, ủng hộ của GV để lựa chọn cơ sở

ÁN

TNSP và lớp TN. Trƣớc khi TNSP, chúng tôi đã tổ chức trao đổi, cung cấp

thông tin, cung cấp các DA mẫu với GV dạy TN,… bao gồm các nội dung sau: + Tổ chức một buổi ngoại khóa để giới thiệu tới HS phƣơng pháp DHDA;

BỒ

ID Ư

Ỡ N

hƣớng dẫn HS sử dụng một số phần mềm đơn giản có sử dụng trong quá trình thực nghiệm: word, powerpoint, mindmap,…; cách tìm kiếm thông tin qua mạng

internet. + Lựa chọn bài dạy TN và thống nhất với GV dạy TN về nội dung kiến thức, các hoạt động dạy học, phƣơng pháp kiểm tra đánh giá.

56 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

+ Giáo án các bài dạy TN và phƣơng pháp tiến hành các hoạt động đặc biệt là các hoạt động hƣớng dẫn HS chọn đề tài, lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch, sản phẩm và cách trình bày sản phẩm.

H Ơ

+ Giáo án bài dạy ở lớp ĐC.

+ Phƣơng pháp tổ chức hoạt động trình bày sản phẩm, báo cáo kết quả dự

án.

TP .Q

3.3.4. Các bước thực nghiệm sư phạm

- GV thực nghiệm tham gia giảng dạy tại lớp TN và ĐC để làm quen lớp,

ẠO

hiểu rõ hơn về trình độ, năng lực, tính cách, nguyện vọng, những kĩ năng cần rèn

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

luyện và phát triển của các em cũng nhƣ tinh thần tập thể và không khí học tập của lớp...

TR ẦN

- Tiến hành thực nghiệm theo các kế hoạch bài dạy đã xây dựng trong chƣơng trình hóa học lớp 11 THPT cho các lớp TN và ĐC:

+ Lớp TN sử dụng mô hình DHDA theo tiến trình đã đề xuất ở chƣơng 2.

+ Lớp ĐC: dạy học theo phƣơng pháp truyền thống.

- Phƣơng tiện trực quan: đƣợc sử dụng nhƣ nhau ở cả lớp TN và ĐC.

ẤP

- Tiến hành kiểm tra, đánh giá sau thực nghiệm:

+ Với mỗi lớp tiến hành 1 bài kiểm tra 15 phút và 1 bài kiểm tra 45 phút để

kiểm tra mức độ nhận thức và vận dụng kiến thức của HS. Đề kiểm tra ở mỗi

lớp là nhƣ nhau và cùng GV chấm.

-L

Í-

+ Nội dung các đề kiểm tra đƣợc trình bày ở phần phục lục của đề tài.

ÁN

+ Chấm theo thang điểm 10.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

+ Phân loại học sinh theo 4 nhóm:  Nhóm giỏi có điểm 9, 10.  Nhóm khá có điểm 7, 8.  Nhóm trung bình có điểm 5, 6.  Nhóm yếu kém có điểm dƣới 5.

- Xử lí kết quả thực nghiệm bằng phƣơng pháp thống kê toán học.

57 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DáşĄyKĂ¨mQuyNhĆĄn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

BĂ i dáşĄy tháťąc nghiáť‡m vĂ bĂ i kiáťƒm tra Ä‘ĂĄnh giĂĄ:

Luyáť‡n táşp dáşŤn xuáşĽt

15 phĂşt

halogen, ancol vĂ phenol Luyáť‡n táşp anÄ‘ehit â€“ xeton

BĂ i 46

H Ć

BĂ i 42

BĂ i kiáťƒm tra Ä‘ĂĄnh giĂĄ

BĂ i dáşĄy tháťąc nghiáť‡m

1 tiáşżt

â€“ axit cacboxylic

BĂ i

TP .Q

Láť›p

3.4. Xáť lĂ tháť‘ng kĂŞ káşżt quáşŁ tháťąc nghiáť‡m sĆŁ pháşĄm

áş O

- Ä?áťƒ Ä‘ĂĄnh giĂĄ káşżt quáşŁ tháťąc nghiáť‡m sĆŁ pháşĄm, hai láť›p tháťąc nghiáť‡m vĂ Ä‘áť‘i

Ä?

cháťŠng Ä‘ĆŁáťŁc lĂ m bĂ i kiáťƒm tra sau bĂ i tháťąc nghiáť‡m.

ĆŻ N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Xáť lĂ káşżt quáşŁ tháťąc nghiáť‡m sĆŁ pháşĄm theo phĆŁĆĄng phĂĄp tháť‘ng kĂŞ toĂĄn háť?c

theo tháťŠ táťą:

TR áşŚN

+ Láşp báşŁng phĂ˘n báť‘ táş§n sáť‘, táş§n xuáşĽt cho cĂĄc láť›p Ä‘áť‘i cháťŠng vĂ láť›p tháťąc nghiáť‡m váť›i Xi lĂ Ä‘iáťƒm sáť‘, ni lĂ sáť‘ háť?c sinh Ä‘áşt Ä‘iáťƒm Xi.

+ TĂnh tham sáť‘ Ä‘áşˇc trĆŁng.

+ Biáťƒu diáť…n káşżt quáşŁ báşąng Ä‘áť“ tháť‹.

3.4.1. CĂ´ng tháťŠc tĂnh tham sáť‘ Ä‘áşˇc trĆ°ng

đ?‘‹=

ĆŠđ?‘› đ?‘–đ?‘‹ đ?‘– ĆŠđ?‘› đ?‘–

Ă“

áş¤P

- Trung bĂŹnh cáť™ng: Tham sáť‘ Ä‘áşˇc trĆŁng cho sáťą táşp trung cáť§a sáť‘ liáť‡u

Ă?-

- PhĆŁĆĄng sai (S2), Ä‘áť™ láť‡ch chuáşŠn (S): tham sáť‘ Ä‘o máťŠ Ä‘áť™ phĂ˘n tĂĄn cáť§a sáť‘ liáť‡u

Ă N

ĆŠđ?‘› đ?‘– (đ?‘‹ đ?‘– âˆ’ đ?‘‹ ) đ?‘›âˆ’1

S2 =

-L

quanh giĂĄ tráť‹ trung bĂŹnh cáť™ng. (váť›i n < 30) S2 =

ĆŠđ?‘› đ?‘– (đ?‘‹ đ?‘– âˆ’ đ?‘‹ ) đ?‘›

(váť›i n > 30)

Báť’

ID ĆŻ

áť N

S = đ?‘†2 GiĂĄ tri S cĂ ng nháť? cháťŠng táť? sáť‘ liáť‡u cĂ ng Ăt phĂ˘n tĂĄn. - Háť‡ sáť‘ biáşżn thiĂŞn V: Trong trĆŁáť?ng háťŁp hai báşŁng sáť‘ liáť‡u cĂł giĂĄ táť‹ trung bĂŹnh cáť™ng khĂĄc nhau, ngĆŁáť?i ta so sĂĄnh máťŠc Ä‘áť™ phĂ˘n tĂĄn cáť§a cĂĄc sáť‘ liáť‡u Ä‘Ăł báşąng háť‡ sáť‘ biáşżn thiĂŞn. NghÄŠa lĂ nhĂłm nĂ o cĂł háť‡ sáť‘ biáşżn thiĂŞn V nháť? hĆĄn sáş˝ cĂł cháşĽt lĆŁáťŁng Ä‘áť“ng Ä‘áť u hĆĄn. 58

SĆ°u táş§m báť&#x;i GV. Nguyáť…n Thanh TĂş

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DáşĄyKĂ¨mQuyNhĆĄn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com đ?‘†

V = đ?‘‹ . 100% +Náşżu V < 30%: Ä?áť™ dao Ä‘áť™ng tin cáşy.

+ Náşżu V > 30%: Ä?áť™ dao Ä‘áť™ng khĂ´ng tin cáşy.

H Ć

3.4.2. Káşżt quáşŁ tháťąc nghiáť‡m sĆ° pháşĄm

4 5 6

2 4 7

3 3 6

4 5 8

Ä?C

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Thuáşn ChĂ˘u

4 7 6

3 4 6

2 3 7

2 6 8

2 5 7

Ä?C

SĆĄn

THPT Mai

TR áşŚN

áş O

THPT

Ä?

TP .Q

BĂ i

TrĆŁáť?ng

Sáť‘ HS Ä‘áşĄt Ä‘iáťƒm Xi

Sáť‘

ĆŻ N

Láť›p

BáşŁng 3.1: Káşżt quáşŁ sáť‘ HS Ä‘áşĄt Ä‘iáťƒm Xi cáť§a 2 bĂ i kiáťƒm tra

Ä?T

Ă“

Ă?-L Ä?C

Ă N

130

0 10

Ä?C

130

6 12

Báť’

ID ĆŻ

áť N

Táť•ng

Sáť‘ HS Ä‘áşĄt Ä‘iáťƒm Xi

Sáť‘

BĂ i KT

áş¤P

BáşŁng 3.2: BáşŁng táť•ng háťŁp Ä‘iáťƒm cĂĄc bĂ i kiáťƒm tra

59 SĆ°u táş§m báť&#x;i GV. Nguyáť…n Thanh TĂş

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.3. Bảng phân bố tần số, tần suất, tần suất lũy

TP .Q

ẠO

Ư N

ĐC 0,00 0,00 0,00 6,25 12,5 21,88 18,75 15,62 12,5 12,5 0,00 100,00

TR ẦN

TN 0,00 0,00 0,00 0,00 6,45 12,91 22,58 19,35 19,35 16,13 3,23 100,00

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tổng

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẤP

Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 1 - Trƣờng THPT Thuận Châu

TO G Ỡ N

C Í-

100

-L

ÁN

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống

120

ID Ư

BỒ

ĐC 0 0 0 2 4 7 6 5 4 4 0 32

TN 0 0 0 0 2 4 7 6 6 5 1 31

Điểm Xi

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống TN ĐC 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 6,25 6,45 18,75 19,35 40,63 41,94 59,36 61,29 75 80,65 87,5 96,77 100 100,00 100,00

H Ơ

Số HS đạt điểm Xi % HS đạt điểm Xi

tích bài kiểm tra số 1 – Trƣờng THPT Thuận Châu

ĐC

40 20 0 0

Điểm Xi

Hình 3.1. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 1Trƣờng THPT Thuận Châu

60 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.4: Bảng phân bố tần số, tần suất, tần suất lũy tích bài kiểm tra số 1

TP .Q

ẠO

Ư N

ĐC 0,00 0,00 0,00 6,06 6,06 18,18 24,24 24,24 15,16 6,06 0,00 100,00

TR ẦN

TN 0,00 0,00 0,00 0,00 8,82 11,76 17,65 23,53 20,59 14,71 2,94 100,00

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tổng

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ĐC 0 0 0 2 2 6 8 8 5 2 0 33

TN 0 0 0 0 3 4 6 8 7 5 1 34

Điểm Xi

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống TN ĐC 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 6,06 8,82 12,12 20,59 30,30 38,24 54,54 61,76 78,78 82,35 93,94 97,06 100,00 100,00 100,00

ẤP

Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 1 Trƣờng THPT Mai Sơn

C A

Í-

100

-L

TN ĐC

Ỡ N

ÁN

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống

120

ID Ư

BỒ

H Ơ

Số HS đạt điểm Xi % HS đạt điểm Xi

– Trƣờng THPT Mai Sơn

40 20 0 0

Điểm Xi

Hình 3.2. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 1Trƣờng THPT Mai Sơn

61 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.5. Bảng phân bố tần số, tần suất lũy tích bài kiểm tra số 2 –

TP .Q

ẠO

Ư N

ĐC 0,00 0,00 0,00 3,13 12,5 15,63 25 21,87 12,5 9,57 0,00 100,00

TR ẦN

TN 0,00 0,00 0,00 0,00 9,68 9,68 19,35 22,58 22,58 12,90 3,23 100,00

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tổng

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 2 Trƣờng THPT Thuận Châu

TO G Ỡ N

ẤP C

Í-

100

-L

ÁN

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống

120

ID Ư

BỒ

ĐC 0 0 0 1 4 5 8 7 4 3 0 32

TN 0 0 0 0 3 3 6 7 7 4 1 31

Điểm Xi

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống TN ĐC 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 3,13 9,68 12,5 19,35 15,63 38,71 56,25 61,29 78,13 83,87 90,69 96,77 100 100 100

H Ơ

Số HS đạt điểm Xi % HS đạt điểm Xi

Trƣờng THPT Thuận Châu

ĐC

60 40 20

0 0

Điểm Xi

Hình 3.3. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 2Trƣờng THPT Thuận Châu

62 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.6: Bảng phân bố tần số, tần suất, tần suất lũy tích bài kiểm tra số 2

TP .Q

ẠO

Ư N

ĐC 0 0 0 3,03 6,06 15,16 21,21 24,24 18,18 12,12 0,00 100,00

TR ẦN

TN 0 0 0 0 5,88 8,82 20,59 23,53 23,53 14,71 2,94 100,00

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tổng

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẤP

Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 2 - Trƣờng THPT Mai Sơn

TO G Ỡ N

C A

Í-

100

-L

ÁN

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống

120

ID Ư

BỒ

ĐC 0 0 0 1 2 5 7 8 6 4 0 33

TN 0 0 0 0 2 3 7 8 8 5 1 34

Điểm Xi

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống TN ĐC 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 3,03 5,88 9,09 14,71 24,24 35,29 45,45 58,82 69,70 82,35 87,88 97,06 100,00 100,00 100,00

H Ơ

Số HS đạt điểm Xi % HS đạt điểm Xi

– Trƣờng THPT Mai Sơn

TN ĐC

60 40 20 0 0

Điểm Xi

Hình 3.4. Đồ thị đƣờng lũy tích kết quả thực nghiệm bài kiểm tra số 2 Trƣờng THPT Mai Sơn 63 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.7. Kết quả thực nghiệm tổng hợp – Trƣờng THPT Thuận Châu Số HS đạt điểm Xi % HS đạt điểm Xi

% HS đạt điểm từ Xi

ĐC

0,00

4,68

0,00

8,06

12,5

8,06

11,92

18,75

19,35

20,97

21,88

20,97

14,51

Tổng

TP .Q

Ư N

ẠO

4,68

17,79 35,94 57,81

18,75

61,29

76,56

12,5

82,26

89,06

10,94

96,77

100,00

3,23

0,00

100,00

TR ẦN

40,32

ẤP

Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm tổng hợp - Trƣờng THPT Thuận Châu

120

Í-L

Ỡ N

ÁN

% HS đạt điểm Xi trở xuống

100

ID Ư

BỒ

H Ơ

ĐC

trở xuống

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Điểm Xi

ĐC

40 20 0

Điểm Xi

Hình 3.5. Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm tổng hợp – Trƣờng THPT Thuận Châu 64 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

TP .Q

ẠO

Ư N

ĐC 0,00 0,00 0,00 4,55 6,06 16.67 22,73 24,24 16,67 9,09 100,00 100,00

TN 0,00 0,00 0,00 0,00 7,35 10,29 19,12 23,53 22,06 14,71 2,94 100,00

TR ẦN

0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Tổng

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ĐC 0 0 0 3 4 11 15 16 11 6 0 66

TN 0 0 0 0 5 7 13 16 15 10 2 68

Điểm Xi

% HS đạt điểm từ Xi trở xuống TN ĐC 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 4,55 7,35 10,61 17,65 27.27 36,76 50 60,29 74.24 82,35 90.90 90,06 100,00 100,00 100,00

ẤP

Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm tổng hợp Trƣờng THPT Mai Sơn

C A

-L

Í-

100

ĐC

Ỡ N

ÁN

% HS đạt điểm Xi trở xuống

120

ID Ư

BỒ

H Ơ

Số HS đạt điểm Xi % HS đạt điểm Xi

Bảng 3.8. Kết quả thực nghiệm tổng hợp – Trƣờng THPT Mai Sơn

40 20 0 0

Điểm Xi

Hình 3.6. Đồ thị đƣờng tích lũy kết quả thực nghiệm tổng hợp – Trƣờng THPT Mai Sơn 65 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bảng 3.9. Phân loại kết quả thực nghiệm Phân loại kết quả thực nghiệm (%) % HS đạt

% HS đạt

tra

điểm yếu kém

điểm trung

%HS đạt điểm %HS đạt điểm khá

giỏi

H Ơ

kiểm

Bài

ĐC

7,69

15,38

32,31

41,54

33,85

18,46

7,69

12,31

29,23

38,46

41,15

16,92

Tồng

7,69

13,85

30,77

41,35

37,50

9,23

17,69

10,77

TR ẦN

Ư N

hợp

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ĐC

TP .Q

ẠO

bình

Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm - Bài kiểm tra số 1

%HS 45

ẤP

40 35

ĐC

Í-

ÁN

-L

15 10

YẾU - KÉM

KHÁ Phân loại HS

GiỎI

Hình 3.7. Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm –

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Bài kiểm tra số 1

66 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm - Bài kiểm tra số 2

%HS 45

H Ơ

35 30

TP .Q

ĐC

ẠO

YẾU - KÉM

KHÁ Phân loại HS

GiỎI

TR ẦN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Ư N

Hình 3.8. Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm –

Bài kiểm tra số 2

ẤP

Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm tổng hợp

%HS 45

ÁN

-L

Í-

ĐC

BỒ

ID Ư

Ỡ N

20 15 10 5 0 YẾU - KÉM

KHÁ Phân loại HS

GiỎI

Hình 3.9. Biểu đồ biểu diễn phân loại kết quả thực nghiệm tổng hợp

67 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DáşĄyKĂ¨mQuyNhĆĄn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

BáşŁng 3.10. Táť•ng háťŁp tham sáť‘ Ä‘áşˇc trĆŁng CĂĄc tham sáť‘ Ä‘áşˇc trĆŁng V (%)

Ä?C

7,52

6,16

1,89

2,68

25,13

43,51

7,38

6,01

1,93

2,61

26,15

43,43

Táť•ng háťŁp

7,45

6,09

1,91

2,65

25,63

43,47

TP .Q

H Ć

đ?‘ż

tra

BĂ i kiáťƒm

3.5. Ä?ĂĄnh giĂĄ nháşn xĂŠt káşżt quáşŁ dáşĄy háť?c theo dáťą ĂĄn

áş O

NgoĂ i káşżt quáşŁ cáť§a hai bĂ i kiáťƒm tra Ä‘áťƒ Ä‘ĂĄnh giĂĄ káşżt quáşŁ DHDA, chĂşng tĂ´i

Ä?

cĂ˛n tiáşżn hĂ nh Ä‘ĂĄnh giĂĄ thĂ´ng qua sáť• theo dĂľi dáťą ĂĄn, cĂĄc phiáşżu Ä‘ĂĄnh giĂĄ quĂĄ trĂŹnh

ĆŻ N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

tháťąc hiáť‡n dáťą ĂĄn, phiáşżu Ä‘ĂĄnh giĂĄ sáşŁn pháşŠm dáťą ĂĄn vĂ phiáşżu Ä‘iáť u tra káşżt quáşŁ háť?c

táşp cáť§a HS, tĂŹm hiáťƒu háťŠng thĂş háť?c táşp cáť§a HS Ä‘áť‘i váť›i mĂ´n HoĂĄ háť?c, Ä‘áť‘i váť›i

TR áşŚN

phĆŁĆĄng phĂĄp DHDA cĹŠng nhĆŁ nháťŻng kÄŠ nÄƒng hĂŹnh thĂ nh Ä‘ĆŁáťŁc sau khi HS Ä‘ĆŁáťŁc

háť?c theo phĆŁĆĄng phĂĄp DHDA.

Qua káşżt quáşŁ bĂ i kiáťƒm tra: TáťŤ sáťą phĂ˘n tĂch káşżt quáşŁ bĂ i kiáťƒm tra trĂŞn cho

tháşĽy, phĆŁĆĄng phĂĄp DHDA Ä‘ĂŁ cĂł tĂĄc Ä‘áť™ng tĂch cáťąc Ä‘áşżn sáťą tiáşżp thu, váşn dáťĽng

kiáşżn tháťŠc vĂ Ä‘áť™ báť n váťŻng cáť§a kiáşżn tháťŠc Ä‘áť‘i váť›i HS. HS tiáşżp thu, váşn dáťĽng kiáşżn

áş¤P

tháťŠc táť‘t hĆĄn, nháť› kiáşżn tháťŠc lĂ˘u hĆĄn, hiáťƒu biáşżt ráť™ng hĆĄn, Ä‘áşˇc biáť‡t lĂ nháťŻng kiáşżn

tháťŠc tháťąc táşż. ChĂnh vĂŹ váşy mĂ káşżt quáşŁ hai bĂ i kiáťƒm tra áť&#x; láť›p TN luĂ´n cao hĆĄn áť&#x;

Ă“

láť›p Ä?C.

-L

Ă?-

Qua phiáşżu Ä‘iáť u tra káşżt quáşŁ háť?c táşp cáť§a HS áť&#x; cĂĄc láť›p TN (máşŤu phiáşżu Ä‘iáť u

Ă N

tra áť&#x; pháş§n pháťĽ láťĽc), sáť• theo dĂľi dáťą ĂĄn vĂ phiáşżu Ä‘ĂĄnh giĂĄ quĂĄ trĂŹnh tháťąc hiáť‡n dáťą

ĂĄn, tĂnh % HS láťąa cháť?n cĂĄc phĆŁĆĄng ĂĄn vĂ káşżt quáşŁ thu Ä‘ĆŁáťŁc.

ThĂch

BĂŹnh thĆŁáť?ng

KhĂ´ng thĂch

59,23%

27,7%

13,07%

Báť’

ID ĆŻ

áť N

CĂ˘u 1: CáşŁm nháşn cáť§a báşĄn khi lĂ m viáť‡c váť›i cĂĄc dáťą ĂĄn hoĂĄ háť?c lĂ gĂŹ?

68 SĆ°u táş§m báť&#x;i GV. Nguyáť…n Thanh TĂş

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Bạn thích vì:

68,46%

3. Dễ làm, dễ học, dễ nhớ.

20,76%

4. Dễ đạt điểm cao.

19,23%

5. Đƣợc chủ động tìm kiếm thông tin.

53,85%

TP .Q

6. Đƣợc tự tạo ra các sản phẩm riêng của nhóm.

ẠO

32,30%

7. Đƣợc mở rộng vốn hiểu biết về hoá học.

43,84% 30,00%

Ư N

8. Không phải ngồi chép bài thụ động.

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

H Ơ

2. Các dự án khoa học đều gắn liền với thực tiễn cuộc sống.

6,15%

1. Giáo viên dạy hấp dẫn.

% HS

Lí do

TR ẦN

Bạn không thích vì: Nguyên nhân

2. Tốn kém về mặt tài chính.

1. Tốn nhiều thời gian.

3. Thiếu phƣơng tiện hỗ trợ nhƣ máy tính, mạng internet...

67,7% 29,23% 28,46% 3,85%

ẤP

4. Luôn phải làm hết mọi việc, các thành viên khác hầu nhƣ

% HS

không làm.

5. Các dự án không hữu ích cho việc thi cử.

14,61%

-L

Í-

6. Khó hoàn thành dự án.

6,15%

Công việc

% HS

1. Thƣờng xuyên đọc các tài liệu về dự án

46,15%

2. Thƣờng xuyên lên mạng tìm kiếm thông tin liên quan đến các

70,76%

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

Câu 2: Trong quá trình làm dự án hoá học, các công việc bạn thường làm là?

dự án đang làm. 3. Tự mình thiết kế ra các sản phẩm của nhóm.

11,54%

4. Tự mình trình bày vấn đề chung của nhóm.

29,23%

5. Chia sẻ thông tin mà bạn tìm đƣợc cho các bạn khác.

69,23%

69 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

6. Luôn băn khoăn không vui khi chứ thiết kế ra một sản phẩm

33,84%

tốt nhất. 7. Mỗi khi băn khoăn bạn luôn chủ động tìm gặp thầy cô, bạn bè 27,69%

23,3%

9. Tự mình suy nghĩ để tìm ra một dự án hoá học mới.

26,1%

8. Luôn mong muốn có nhiều dự án hoá học hơn nữa.

H Ơ

để trao đổi.

10. Đề nghị một dự án để cả lớp cùng nghiên cứu.

ẠO

TP .Q

15,4%

TR ẦN

2. Kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin. 3. Kĩ năng nghe và biết lắng nghe.

4. Kĩ năng suy nghĩ phán đoán.

1. Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin & truyền thông.

5. Kĩ năng giao tiếp.

ẤP

7. Kĩ năng xây dựng mối quan hệ và hợp tác.

8. Kĩ năng thích ứng tạo điều kiện để mình hòa nhập cộng

59,23% 50,08% 57,69%

66,9% 50,76%

Í-

60% 61,54%

11. Kĩ năng trình bày.

57,7%

12. Kĩ năng giải quyết vấn đề.

46,15%

13. Kĩ năng làm việc nhóm.

62,3%

ÁN

-L

10. Kĩ năng đọc, viết.

TO G

66,15%

9. Kĩ năng tƣ duy sáng tạo.

Ỡ N

73,07%

đồng.

% HS

40%

6. Kĩ năng lãnh đạo.

ID Ư

BỒ

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Các kĩ năng đƣợc phát triển ở học sinh sau khi học

Câu 3: Sau khi học theo dự án, bạn thấy mình phát triển được các kĩ năng gì?

Câu 4: Cảm nhận của bạn về môn hóa học sau khi được học tập theo hình thức dạy học dự án là gì? Rất thích

Thích

Bình thƣờng

15,38%

22,23%

40,76%

Không thích 21,62%

70 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Có

Không

75,38%

24,62

H Ơ

Kết quả điều tra cho thấy đa số học sinh đều thích làm các dự án hóa học,

Câu 5: Theo bạn có nên duy trì hình thức dạy học này không?

hay nói cách khác là thích học theo phƣơng pháp “ học theo dự án”. Hai lí do

TP .Q

tiêu biểu nhất khiến các em thích học theo dự án là “Các dự án hóa học đều gắn liền với thực tiễn và cuộc sống” và “Đƣợc chủ động tìm kiếm thông tin”. Điều

ẠO

này cho thấy nhu cầu muốn mở mang kiến thức thực tế của học sinh và cũng thể

hiện các dự án đƣa ra thực hiện đã đảm bảo đƣợc tính thực tiễn.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Những nguyên nhân chủ yếu tác động đến hứng thú học tập của HS là

thời gian thực hiện dự án và các phƣơng tiện hỗ trợ. Đa số HS cho rằng làm dự

TR ẦN

án khá tốn thời gian nên ảnh hƣởng đến các môn học và những phần kiến thức khác theo mục tiêu chuẩn bị cho kì thi vào đại học của HS và gia đình. Thiếu

phƣơng tiện hỗ trợ cũng là điều dễ hiểu do hai trƣờng tiến hành TN chủ yếu là

con em nông thôn không phải lúc nào cũng có đầy đủ điều kiện. Các nguyên

nhân này không phải bản chất và cũng dễ khắc phục.

ẤP

Học theo dự án đã giúp HS hình thành và phát triển nhiều kĩ năng quan

trọng đặc biệt là kĩ năng thu thập, xử lí thông tin và chia sẻ thông tin – những kĩ

năng cơ bản của con ngƣời thời đại mới. “Tự mình suy nghĩ để tìm ra một dự án

Í-

hóa học mới”, “kĩ năng lãnh đạo” chiếm tỉ lệ phần trăm nhỏ chứng tỏ phần lớn

-L

HS của chúng ta còn thụ động, đợi GV đƣa sẵn chủ đề cho mình làm, còn nhút

ÁN

nhát, chƣa dám chứng tỏ mình trƣớc đám đông. Sau khi đƣợc học theo phƣơng pháp DHDA, số HS thích học môn hóa

BỒ

ID Ư

Ỡ N

học tăng lên chứng tỏ phƣơng pháp DHDA đã tác động tích cực đến hứng thú

học tập môn hóa học của HS. Tuy nhiên số HS không thích cũng không ghét môn hóa học vẫn chiếm tỉ lệ lớn. Để những HS này chuyển từ mức “bình

thƣờng” sang “thích” đối với môn hóa học thì đòi hỏi ngƣời GV phải lựa chọn đƣợc PPDH phù hợp. Điều đó càng chứng tỏ ảnh hƣởng của việc lựa chọn phƣơng pháp đối với hứng thú học tập của HS. 71

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Chính những tác động tích cực của phƣơng pháp DHDA và nhận thức đƣợc điều đó của HS mà đa số HS muốn duy trì phƣơng pháp học tập này.

H Ơ

nên thực hiện quá nhiều dự án trong một chƣơng để khỏi việc ảnh hƣởng đến

Nhƣng với chƣơng trình phổ thông hiện nay, phần lớn các em kiến nghị không

thời gian học tập đến phần kiến thức khác và môn học khác.

Qua quá trình thực hiện hai dự án, chúng tôi nhận thấy có những thuận lợi

TP .Q

và khó khăn sau: * Thuận lợi:

ẠO

- Cả hai trƣờng TN đều có cơ sở vật chất tƣơng đối đầy đủ (có phòng máy

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

chiếu, máy vi tính nối mạng internet...).

Ư N

- Ban giám hiệu trƣờng tạo điều kiện thuận lợi để GV vận dụng phƣơng

TR ẦN

pháp dạy học mới nhằm nâng cao chất lƣợng học tập của HS. - HS tham gia nhiệt tình, tích cực, có tinh thần trách nhiệm.

* Khó khăn:

- HS vẫn quen với lối học nặng nề về lí thuyết, học để thi.

- Phần lớn các em đều cho rằng khuyết điểm của DHDA là mất nhiều

ẤP

thời gian.

- Lịch học của HS dày, ngoài giờ học chính ở trƣờng còn phải học phụ đạo

thêm nên việc bố trí thời gian họp nhóm làm dự án còn gặp khó khăn.

Í-

- Nhiều HS con em nông thôn không có máy tính cá nhân nên khó khăn

-L

cho việc tìm kiếm thông tin trên mạng, thiết kế sản phẩm dự án trên máy tính.

ÁN

Qua kết quả TNSP, chúng tôi rút ra nhận xét:

- DHDA là một phƣơng pháp hay, mang lại nhiều lợi ích. Không chỉ giúp HS

nắm vững kiến thức, mở rộng hiểu biết về thực tế mà còn giúp các em có

BỒ

ID Ư

Ỡ N

điều kiện rèn những kĩ năng cần thiết cho cuộc sống. - Việc tổ chức DHDA trong thực tế còn gặp nhiều khó khăn cần sự nỗ lực rất

nhiều từ phía GV và sự hỗ trợ từ các lực lƣợng xã hội khác.

72 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Sau một thời gian nghiên cứu đề tài “Vận dụng phương pháp dạy học dự

H Ơ

cực hóa hoạt động học tập của học sinh” chúng tôi đã thực hiện đƣợc các

án trong dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 - Ban cơ bản nhằn tích

TP .Q

1. Đã nghiên cứu hệ thống cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài.

nhiệm vụ đề ra, cụ thể là:

2. Điều tra thực trạng việc sử dụng kĩ thuật dạy học và phƣơng pháp

ẠO

DHDA trong quá trình dạy học hóa học thông qua 18 GV Hóa học của 4 trƣờng

THPT tỉnh Sơn La.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

3. Đã nghiên cứu và vận dụng phƣơng pháp DHDA trong dạy học phần

dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản, cụ thể là:

TR ẦN

- Đề xuất nguyên tắc lựa chọn nội dung kiến thức có thể xây dựng các DA học tập.

- Phân tích chƣơng trình phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban

cơ bản, từ đó đề xuất các nội dung học tập có thể sử dụng để xây dựng các dự án

học tập. Đề xuất đề tài các DA nhỏ và 13 DA trung bình, trong đó có hƣớng dẫn

ẤP

thiết kế cụ thể cho 7 DA trung bình (từ ý tƣởng, xây dựng bối cảnh, bộ câu hỏi

định hƣớng và thực hiện DA).

- Xây dựng quy trình thiết kế bài dạy có sử dụng phƣơng pháp DHDA và

Í-

vận dụng xây dựng 2 kế hoạch bài dạy phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp

ÁN

-L

11 – Ban cơ bản.

- Xây dựng bộ công cụ đánh giá hiệu quả của việc vận dụng phƣơng pháp

BỒ

ID Ư

Ỡ N

DHDA trong dạy học. 4. Đã tiến hành thực nghiệm sƣ phạm 2 bài dạy có sử dụng phƣơng pháp

DHDAở 4 lớp 11 của hai trƣờng THPT tỉnh Sơn La và đánh giá hiệu quả của giờ học ở các lớp thực nghiệm, đối chứng và phân tích kết quả thu đƣợc. Kết

quả thực nghiệm đã xác nhận, việc sử dụng phƣơng pháp dạy học dự án trong dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản đã có hiệu quả

73 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

rất tốt trong việc nâng cao hứng thú học tập và tính tích cực nhận thức của HS tỉnh Sơn La và khẳng định đƣợc tính đúng đắn của giả thiết khoa học đƣa ra.

H Ơ

Ban cơ bản ở 4 lớp 11 của hai trƣờng: THPT Thuận Châu - Sơn La và THPT

5. Đã tiến hành TN 7 dự án thuộc chƣơng 8 và chƣơng 9 hóa học lớp 11 –

Mai Sơn - Sơn La.

6. Đã tiến hành đƣợc hai bài kiểm tra, đánh giá giờ học ở các lớp TN, lớp

TP .Q

ĐC và phân tích thống kê kết quả cho thấy có thể vận dụng phƣơng pháp DHDA trong dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon hóa học lớp 11 – Ban cơ bản.

ẠO

Kết quả TNSP chứng tỏ đề tài “Vận dụng phương pháp dạy học dự án

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

trong dạy học phần dẫn xuất hiđrocacbon lớp 11 - Ban cơ bản nhằn tích cực

Ư N

hóa hoạt động học tập của học sinh” là cần thiết và góp phần nâng cao chất

TR ẦN

lƣợng dạy và học hóa học ở trƣờng THPT.

Kiến nghị: Sau khi thực hiện đề tài, qua tham khảo ý kiến của GV và HS,

chúng tôi có một số kiến nghị nhƣ sau:

- Tạo điều kiện xây dựng trƣờng học có cơ sở vật chất tốt, đảm bảo các yêu

cầu cơ bản cho việc áp dụng các phƣơng pháp dạy học hiện đại, hiệu quả vào

ẤP

dạy học, trong đó có phƣơng pháp DHDA.

- Cố gắng thực hiện việc giảm số lƣợng HS trong các lớp nhằm tạo điều

kiện cho học tập cá thể trong dạy học. Bàn ghế đƣợc thiết kế phù hợp thuận lợi

cho việc học tập theo nhóm và các hoạt động tập thể.

-L

Í-

- GV dành thời gian tìm hiểu về phƣơng pháp DHDA, thiết kế các GA theo

ÁN

phƣơng pháp này, thực hiện dạy học nhằm nâng cao chất lƣợng đổi mới phƣơng

pháp và tiếp tục hoàn thiện phƣơng pháp. - Tăng cƣờng các biện pháp sƣ phạm khuyến khích HS tích cực, chủ động,

BỒ

ID Ư

Ỡ N

sáng tạo trong học tập, tổ chức môi trƣờng học tập dân chủ. - Hƣớng cho HS phƣơng pháp học đi đôi với hành, đồng thời xây dựng

động cơ, thái độ học tập đúng đắn để từ đó chủ động nâng cao tính tự giác trong học tập. - Tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa gắn lí thuyết vào thực tiễn trong các dịp lễ, hội, hoặc xen kẽ trong các tiết chào cờ để HS có cơ hội thực hiện các dự 74

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

án nhỏ, dự án trung bình nhằm tăng thời gian hoạt động nhóm, khắc phục tính nhút nhát, thụ động của HS...

H Ơ

mới giáo dục hiện nay. Chúng tôi mong rằng với một số đề xuất kiến nghị trong

Đổi mới phƣơng pháp dạy học là nhiệm vụ trọng tâm trong hoạt động đổi

đề tài này sẽ phần nào hữu ích trong quá trình đổi mới phƣơng pháp dạy học ở

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

nƣớc ta.

75 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Bộ Giáo Dục và Đào Tạo (2002), Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010, NXB

H Ơ

2. Bộ Giáo Dục và Đào Tạo (2006), Chương trình giáo dục cấp THPT môn Hóa học,

Giáo Dục Hà Nội

NXB Giáo dục, Hà Nội.

3. Bộ Giáo Dục và Đào Tạo (2010) Hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng

TP .Q

môn hóa học 11, NXB Giáo Dục, Việt Nam. 4. Bộ GD&ĐT, Sách giáo viên hóa học 11, NXBGDB VIỆT NAM

ẠO

5. Bernd Meier, Nguyễn Văn Cƣờng (2005), Phát triển năng lực thông qua phương

pháp và phương tiện dạy học mới. Tài liệu tập huấn dự án phát triển THPT.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

6. Nguyễn Lăng Bình, Đỗ Hƣơng Trà, Nguyễn Phƣơng Hồng, Cao Thị Thặng (2010),

Dạy và học tích cực, một số phương pháp và kĩ thuật dạy học, Dự án Việt -

TR ẦN

NXB ĐHSP, Hà Nội.

Bỉ

7. Nguyễn Cƣơng (2009), Phương pháp dạy học hóa học ở trường phổ thôngvà Đại

học, Nhà xuất bản Giáo dục.

– dự án phát triển GDTHPT.

8. Nguyễn Văn Cƣờng (2006), Một số vấn đề chung về đổi mới PPDH ở trường THPT

ẤP

9. Nguyễn Thị Lan Phƣơng (2011), Vận dụng dạy học theo dự án trong dạyhọc hóa

học lớp 11 trung học phổ thông, Luận văn thạc sĩ giáo dục học,ĐHSP TP.HCM.

10. PGS.TS. Nguyễn Thị Sửu, TS. Lê Văn Năm (2007), Phương pháp dạy học hóa

Í-

học, NXBKHKT Hà Nội.

-L

11. PGS.TS. Nguyễn Thị Sửu (2009), Tổ chức dạy học quá trình dạy học Hóa học phổ

ÁN

thông NXB ĐHSP. Hà Nội.

12. Nguyễn Xuân Trƣờng, Lê Mậu Quyền, Phạm Văn Hoan, Lê Chí Kiên (2014),Hóa

học 11, NXBGD VIỆT NAM.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

13. Nguyễn Xuân Trƣờng (2007), Cách biên soạn và trả lời câu hỏi trắc nghiệm môn hóa học ở trường phổ thông, NXB Giáo dục, Hà Nội.

14.Trang web:http://www.Violet.vn - thƣ viện trực tuyến. 15. Trang web: http://doc.edu.vn - tài liệu ebook. 16. Trang web:http://www.elib.vn

76 Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

PHỤ LỤC 1. Xây dựng các dự án học tập a. Ý tƣởng

H Ơ

- Tên dự án: Chất độc màu da cam và hậu quả của nó trong cuộc chiến tranh

Dự án 1

ở Việt Nam.

TP .Q

- Bối cảnh: Cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã đi qua nhƣng hậu quả của nó còn để lại đến ngày nay. Những cánh rừng Đế quốc Mỹ tàn phá bởi chất diệt cỏ, đioxin nay đã

ẠO

hồi sinh, nhƣng những ngƣời lính trở về xây dựng quê hƣơng họ lại phải chịu nỗi đau

di chứng của chất độc màu da cam còn lại trong cơ thể họ và hiển hiện trong thế hệ

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

những ngƣời con, những thân hình tàn tật và dị dạng. Đóng vai trò là nhà hóa học

nghiên cứu về độc tính của các dẫn xuất hiđrocacbon, hãy làm bài thuyết trình về tác

TR ẦN

hại của đioxin và những di chứng để lại sau cuộc chiến tranh ở nƣớc ta để lên án cuộc chiến tranh hóa học và hƣởng ứng ngày chất độc màu da cam Việt Nam.

b, Bộ câu hỏi định hƣớng

- Câu hỏi khái quát: Chiến tranh hóa học gây ra những thảm họa gì cho con

ngƣời?

- Câu hỏi bài học

ẤP

+ Chiến tranh ở Việt Nam Đế quốc Mỹ đã sử dụng một loại chất độc có tên là

chất độc màu da cam. Nó là hóa chất gì?

+ Hóa chất này gây tác hại nhƣ thế nào đối với nhân dân ta?

Í-

- Câu hỏi nội dung

-L

+ Thành phần của chất độc màu da cam? Công thức phân tử và tên gọi của

ÁN

chúng?

+ Đế quốc Mỹ dùng chất độc màu da cam để làm gì? Chúng sử dụng ở vùng

Ỡ N

+ Độc tính của chất độc màu da cam đioxin?

BỒ

ID Ư

miền nào ở Việt Nam? + Chất độc màu da cam gây ra tác hại gì cho ngƣời dân Việt Nam ? + Môi trƣờng đất, nƣớc ở vùng chất độc đioxin bị ô nhiễm nhƣ thế nào ? + Tổ chức xã hội tiến bộ Mỹ và Việt Nam đã làm gì để khắc phục hậu quả này? + Những khuyến cáo nào đƣợc đƣa ra để ngăn chặn việc sử dụng chất độc vào mục đích chiến tranh để hủy diệt loài ngƣời.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

c, Thực hiện DHDA Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng thú học tập cho các em.

Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng dự án.

H Ơ

Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện dự án.

(Hoạt động 1, 2 dự định thực hiện trong 10 phút cuối giờ một tuần trƣớc khi học Hoạt động 3:

HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý.

ẠO

HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của GV.

TP .Q

sinh báo cáo sản phẩm dự án).

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Hoạt động 4: HS tiến hành thực hiện DA ở nhà trong 1 tuần theo kế hoạch đã đặt

ra. HS sử dụng phiếu phân công và đánh giá các thành viên trong nhóm để đánh giá

TR ẦN

quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho các nhóm và điền vào phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án để đánh giá sự tiến bộ của

nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án phù

hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của từng

học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để tham

vấn kịp thời.

ẤP

d, Kết thúc dự án

GV xây dựng nội dung học tập thành một tình huống giả định, các thành viên

trong nhóm thuyết trình đóng vai trò là một nhà hóa học nghiên cứu về các độc tính

Í-

trong đó có đioxin một loại chất độc mà Đế quốc Mỹ đã sử dụng trong chiến tranh ở

-L

nƣớc ta, trình bày báo cáo về tác hại của đioxin và những di chứng còn ở lại trong

ÁN

chiến tranh ở nƣớc ta để lên án những cuộc chiến tranh hóa học gây tổn hại lâu dài cho

con ngƣời. GV sẽ cùng với cả lớp đặt câu hỏi và dựa vào tiêu chí đánh giá bài thuyết

BỒ

ID Ư

Ỡ N

trình của các nhóm. Sau khi các nhóm báo cáo sản phẩm DA, GV sẽ tổng kết, nhận xét để các nhóm

rút kinh nghiệm cho những DA sau. Dƣ̣ án 2 a, Ý tƣởng dự án - Tên dƣ̣ án: Thuố c nổ hƣ̃u cơ và nguồn gốc của giải Nobel quố c tế

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Bố i cảnh: Nobel là một nhà hóa học ngƣời Thụy Điển , ông bắ t đầ u nghiên cƣ́u về thuố c nổ tƣ̀ năm 17 tuổ i, và việc phát minh ra thuốc nổ không những chấm dứt thời kì chiến tranh lạnh về mặt quân sự mà còn phát huy đƣợc uy lực to lớn trong viê ̣c xây

H Ơ

quan tro ̣ng trong lich ̣ sƣ̉ hóa ho ̣c . Với vai trò ngƣời nghiên cƣ́u lich ̣ sƣ̉ hóa ho ̣c của

dƣ̣ng các công triǹ h và trong sản xuấ t công nghiê ̣p . Do đó thuố c nổ đƣơ ̣c coi là mố c

mô ̣t viê ̣n nghiên cƣ́u tìm hiể u về lich ̣ sƣ̉ phát triể n của các loa ̣i thuố c nổ và ngu ồn gôc

TP .Q

của giải thƣởng Nobel quố c tế . Hãy làm bài thuyết trình cho công nghệ nghiên cứu vấn đề này.

ẠO

b, Bô ̣ câu hỏi đinh ̣ hƣớng

- Câu hỏi khái quát: Lịch sử phát triển của thuố c nổ và giải thƣởng Nobel? Thuố c

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

nổ đƣơ ̣c sản xuấ t nhƣ thế nào?

- Câu hỏi bài ho ̣c

TR ẦN

+ Thuố c nổ là gì ? Có những loại thuốc nổ nào ? Phƣơng pháp điề u chế các loa ̣i thuố c nổ ?

+ Nguồ n gố c của giải thƣởng Nobel quố c tế ?

- Câu hỏi nô ̣i dung

+ Thuố c nổ là gi?̀ Thành phần hóa học của thuốc nổ ?

ẤP

nay? Nhƣ̃ng lơ ̣i ích và tác ha ̣i.

+ Quy triǹ h sản xuấ t thuố c nổ ? Tình trạng sử dụng thuốc nổ trong thực tiễn hiện

+ Sƣ̣ ra đời của thuố c nổ ảnh hƣởng nhƣ thế nào đế n các cuộc chiến tranh?

+ Quá trình hình thành của giải Nobel quố c tế ?

Í-

c, Thực hiện DHDA

-L

Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng thú

ÁN

học tập của các em.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

- Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng DA.

Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện DA (hoạt động 1,2: Dự định thực hiện trong vòng 10 phút cuối giờ 1 tuần trƣớc khi

học sinh báo cáo sản phẩm DA). Hoạt động 3: HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của giáo viên. HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Hoạt động 4: Học sinh tiến hành DA ở nhà trong vòng 1 tuần theo kế hoạch đã đặt ra. HS sử dụng phiếu phân công và đánh giá các thành viên trong nhóm để đánh các nhóm và điền vào phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án để đánh giá sự tiến bộ

H Ơ

của nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án

giá quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho

phù hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của

TP .Q

từng học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để tham vấn kịp thời.

ẠO

d, Kế t thúc dƣ̣ án

GV xây dƣ̣ng lớp ho ̣c thành mô ̣t tiǹ h huố ng giả đinh ̣ , các thành viên trong nhóm

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

thuyế t trình đóng vai ngƣời nghiên cứu lịch sử hóa học của một viện nghiên cứu tìm

hiể u về t huố c nổ và giả i thƣởng Nobe l quố c tế thuyế t triǹ h về nguồ n gố c và lich ̣ sƣ̉

TR ẦN

phát triển của các vấn đề này sau khi các nhóm báo cáo sản phẩm DA, GV sẽ tổ ng kế t , nhâ ̣n xét để các nhóm rút kinh nghiê ̣m cho nhƣ̃ng sản phẩ m sau . GV yêu cầ u HS làm

mô ̣t bài kiể m tra nhỏ để kiể m tra chấ t lƣơ ̣ng kiế n thƣ́c sau khi thƣ̣c hiê ̣n dƣ̣ án.

Dƣ̣ án 3

a, Ý tƣởng dự án

- Tên dƣ̣ án: Dầ u mỏ và mô ̣t số ƣ́ng du ̣ng của dầ u mỏ

ẤP

- Bố i cảnh: Dầ u mỏ là nhƣ̃ng nhiên liê ̣u quan tro ̣ng nhấ t của xã hô ̣i hiê ̣n đa ̣i dùng .

để sản xuất điện và cũng là nhiên liệu của tất cả các phƣơng tiện giao thông vận tải

Hơn nƣ̃a dầ u cũng đƣơ ̣c sƣ̉ du ̣ng trong công nghiê ̣p hóa dầ u dùng để sản xuấ t các chấ t

Í-

dẻo (plastic) và nhiều sản phẩm khác .Vì thế dầu thƣờng đƣợc ví nhƣ “vàng đen ”

-L

Đóng vai trò là mô ̣t nhà nghiên cƣ́u về công nghiê ̣p dầ u khí haỹ giới thiê ̣u về dầ u mỏ

ÁN

và những ứng dụng của dầu mỏ. - Câu hỏi khái quát : Trong ngành công nghiê ̣p dầ u khí thì dầ u mỏ có tầ m quan

Ỡ N

b, Bô ̣ câu hỏi đinh ̣ hƣớng

BỒ

ID Ư

trọng nhƣ thế nào? - Câu hỏi bài ho ̣c: + Lơ ̣i ích của dầ u mỏ trong phát triển các nghành công nghiệp? + Trong tƣ̣ nhiên dầ u mỏ có ở đâu? Dầ u mỏ đƣơ ̣c khai thác nhƣ thế nào? - Câu hỏi nô ̣i dung + Dầ u mỏ là gì? Thành phần hóa học của dầu mỏ?

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

+ Ứng dụng của dầu mỏ? Nhƣ̃ng sản phẩ m sản xuấ t tƣ̀ dầ u mỏ? + Thƣ̣c tra ̣ng sƣ̉ du ̣ng dầ u mỏ trên thế giới và ở Viê ̣t Nam? c, Thƣ̣c hiêṇ DHDA

H Ơ

Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng

+ Làm thế nào để có thể sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn dầu mỏ ở nƣớc ta?

thú học tập của các em. Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện DA

TP .Q

Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng DA.

ẠO

(hoạt động 1,2: Dự định thực hiện trong vòng 10 phút cuối giờ 1 tuần trƣớc khi

học sinh báo cáo sản phẩm DA).

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Hoạt động 3:

HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của giáo viên.

TR ẦN

HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý. Hoạt động 4: Học sinh tiến hành DA ở nhà trong vòng 1 tuần theo kế hoạch đã

đặt ra. HS sử dụng phiếu phân công và đánh giá các thành viên trong nhóm để đánh

giá quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho

các nhóm và điền vào phiếu đánh giá quá trình thực hiện dự án để đánh giá sự tiến bộ

của nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án

ẤP

phù hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của

tham vấn kịp thời.

từng học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để

Í-

d, Kế t thúc dƣ̣ án

-L

GV xây dƣ̣ng nô ̣i dung ho ̣c tâ ̣p thành mô ̣t tiǹ h huố ng giả đinh ̣

, các thành viên

ÁN

trong nhóm đóng vai trò là ngƣời nghiên cứu về ngành công nghiệp dầu khí để nói về

dầ u mỏ và tầ m quan tro ̣ng của dầu mỏ trong ngành công nghiệp hiện nay . GV sẽ cùng

Ỡ N

với cả lớp đă ̣t câu hỏi dƣ̣a vào bảng tiêu chí đánh giá sản phẩ m về bài thuyế t trình của

BỒ

ID Ư

nhóm. Sau khi nhóm báo cáo sản phẩ m dƣ̣ án , GV sẽ tổ ng kế t , nhâ ̣n xét để các nhóm rút kinh nghiê ̣m cho nhƣ̃ng dƣ̣ án sau. Dƣ̣ án 4 a, Ý tƣởng - Tên dƣ̣ án: Ảnh hƣởng của thuốc trừ sâu đến đời sống và sản xuất

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

- Bố i cảnh : Thuố c trƣ̀ sâu là mô ̣t loa ̣i chấ t đƣơ ̣c sƣ̉ du ̣ng để chố ng côn trùng Chúng bao gồm các thuốc diệt trứng và thuốc diệt ấu trùng của côn trùng

. Các loại

thuố c trƣ̀ sâu đƣơ ̣c sƣ̉ du ̣ng trong nông nghiê ̣p , y tế , công nghiê ̣p và gia đình. Viê ̣c sƣ̉

H Ơ

lƣơ ̣ng nông nghiê ̣p trong thế kỉ XX . Tuy nhiên hầ u nhƣ các loa ̣i thuố c trƣ̀ sâu đề u có

dụng thuốc trừ sâu đƣợc cho là một trong các yếu tố chính dẫn tới sự gia tăng sản

nhƣ̃ng tác ha ̣i nhấ t đinh, ̣ nó làm thay đổ i lớn các hê ̣ sinh thái , nhiề u loa ̣i thuố c trƣ̀ sâu

TP .Q

đô ̣c ha ̣i với con ngƣời , và các loại khác tích tụ lại trong chuỗi thức ăn . Đóng vai trò là

ngƣời bi ̣ảnh hƣởng b ởi thuố c trƣ̀ sâu tìm hiể u về nguồ n gố c và nhƣ̃ng tác h ại mà việc

ẠO

con ngƣời sƣ̉ du ̣ng thuố c trƣ̀ sâu đem la ̣i. Hãy làm bài thuyết trình cho việc nghiên cứu

vấ n đề này.

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

b, Bô ̣ câu hỏi đinh ̣ hƣớng

- Câu hỏi khái quát : Nguồ n gố c của thuố c trƣ̀ sâu và thuố c trƣ̀ sâu đƣơ ̣c sản xuấ t

TR ẦN

nhƣ thế nào? - Câu hỏi bài ho ̣c:

Phân loa ̣i thuố c trƣ̀ sâu? Phƣơng pháp sản xuấ t?

Nhƣ̃ng tác ha ̣i của thuốc trƣ̀ sâu ảnh hƣởng đế n đời số ng và sản xuấ t?

- Câu hỏi nô ̣i dung:

Thuố c trƣ̀ sâu là gi?̀ Thành phần hóa học của thuốc trừ sâu ?

ẤP

Hiê ̣n tra ̣ng sƣ̉ du ̣ng thuố c trƣ̀ sâu trong thƣ̣c tiễn?

Lơ ̣i ić h của thuố c trƣ̀ sâu đem la ̣i là gi?̀

Tác hại của thuốc trừ sâu đến đời sống và sản xuất?

Í-

Biê ̣n pháp khắ c phu ̣c.

-L

c, Thƣ̣c hiêṇ DHDA

ÁN

Hoạt động 1: Nêu câu hỏi khái quát cho học sinh thảo luận để kích thích hứng thú

BỒ

ID Ư

Ỡ N

học tập của các em. Xác định mục tiêu dạy học và giới thiệu ý tƣởng DA. Hoạt động 2: Tìm hiểu kiến thức học sinh trƣớc khi thực hiện DA (hoạt động 1,2 : Dự định thực hiện trong vòng 10 phút cuối giờ 1 tuần trƣớc khi học sinh báo cáo sản phẩm DA). Hoạt động 3: HS chia nhóm và lập kế hoạch thực hiện DA có sự tƣ vấn của giáo viên. HS thực hiện hoạt động này ở nhà và gửi cho GV góp ý.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

H Ơ

của nhóm, của từng cá nhân học sinh và có sự điều chỉnh đối tƣợng, điều chỉnh dự án

giá quá trình làm việc của bản thân và các bạn trong nhóm, GV theo dõi và góp ý cho

phù hợp. GV dùng email hay diễn đàn để theo dõi công việc và nhận phản hồi của

TP .Q

từng học sinh. Ngoài ra GV cần xem xét tính khả thi của các giải pháp HS đề ra để tham vấn kịp thời.

ẠO

d, Kết thúc dự án

GV xây dƣ̣ng lớp ho ̣c thành mô ̣t tiǹ h huố ng giả đinh ̣ , các thành viên trong nhóm

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

thuyết trình đóng vai trò là ngƣời chiụ ảnh hƣởng của thuố c trƣ̀ sâu nói về thuố c trƣ̀

sâu và tác ha ̣i của thuố c trƣ̀ sâu đố i với đời số ng và sản xuấ t . Sau khi các nhóm báo

TR ẦN

cáo sản phẩm DA , GV sẽ tổ ng kế t , nhâ ̣n xét để các nhóm rút ra kinh nghiê ̣m cho

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

nhƣ̃ng DA sau. GV yêu cầ u HS làm mô ̣t bài kiể m tra chấ t lƣơ ̣ng sau khi thƣ̣c hiê ̣n DA.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2. Kế hoạch bài dạy GIÁO ÁN Ngày soạn:

Ngày dạy:

H Ơ

Bài 46: LUYỆN TẬP ANĐEHIT- XETON- AXIT CACBOXYLIC I. Mục tiêu

1. Kiến thức

TP .Q

Hệ thống hóa kiến thức về. - Định nghĩa anđehit, xeton và axit cacboxylic.

ẠO

- Tính chất hóa học đặc trƣng và các phƣơng pháp điều anđehit, xeton và axit

cacboxylic.

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

2. Kĩ năng

- Rèn luyện kĩ năng làm việc nhóm, thu thập thông tin, thuyết trình, giao tiếp…

TR ẦN

- HS có thể đánh giá khách quan công việc của các thành viên trong nhóm. - HS biết cách ứng dụng các kiến thức vào thực tiễn.

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét, đánh giá, tổng hợp, phân tích, so sánh…

- Tìm mối liên hệ giữa kiến thức cơ bản để lập bảng tổng kết từ đó có cách nhớ

hệ thống.

-Phát triển năng lực phát hiện giải quyết vấn đề để thực hiện tốt nhiệm vụ của cá

ẤP

nhân và của nhóm.

3. Thái độ

Gây hứng thú học tập cho HS, giúp HS thêm yêu thích môn hóa học và say mê

Í-

nghiên cứu khoa học.

-L

Có ý thức tìm hiểu và giữ gìn truyền thống của dân tộc.

ÁN

II. Phƣơng pháp

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Phƣơng pháp dạy học theo dự án.

Phƣơng pháp đàm thoại, gợi mở, dạy học theo nhóm. Nêu và giải quyết vấn đề.

III. Chuẩn bị 1. Chuẩn bị của GV Máy tính, máy chiếu, hệ thống các câu hỏi, phiếu học tập. Phân công thực hiện DA cho các nhóm HS.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

2. Chuẩn bị của HS Các nhóm đƣợc phân công thục hiện DA sẽ trình bảy sản phẩm của nhóm dƣới dạng bài thuyết trình, bài powerpoint, video phim…

Ôn tập kiến thức.

H Ơ

IV. Thiết kế hoạt động dạy học

- Hƣớng dẫn HS lập kế hoạch và

- Lập lƣợc đồ tƣ duy, sơ đồ 5W1H

thƣc hiện dự án.

để xây dựng chủ đề chọn.

- Xác định mục tiêu cần đạt khi thực

- Lập kế hoạch thực hiện các nhiệm

hiện dự án.

vụ và phân công nhiệm vụ.

- HS thu thập thông tin từ GV và nhiều nguồn.

00 10

- Hƣớng dẫn HS xử lí và tổng hợp

thông tin.

ẤP

- Hƣớng dẫn HS trình bày sản phẩm

- HS phân tích, lựa chọn và tổng hợp kiến thức để đƣa vào dự án. - HS xây dựng và thiết kế, trình bày sản phẩm dự án.

của dự án.

- Hƣớng dẫn HS đánh giá, nhìn lại

Ư N

- Hƣớng dẫn thu thập thông tin,

HS.

- Chọn chủ đề cho dự án.

cung cấp tài liệu hỗ trợ dự án cho

- Giới thiệu các chủ đề.

ẠO

- Xây dựng các ý tƣởng dự án.

TR ẦN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

- Giới thiệu về PPDHDA.

Hoat động của HS

TP .Q

Hoạt động của GV

STT

1. Hướng dẫn HS hoạt động theo dự án (trước bài học 1 tuần)

quá trình và cho điểm.

- HS tự đánh giá, đánh giá đồng đẳng,

-L

Í-

chia sẻ rút kinh nghiệm.

2. Tiến trình dạy học

ÁN

a, Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số b, Bài mới

Ỡ N

Hoạt động 1: Kiến thức cần nắm vững (10 phút )

BỒ

ID Ư

Hoạt động của HS và GV

Nội dung viết bảng

- Lớp học đƣợc chia thành 4 nhóm, thảo luận:

Công thức

+ Nhóm 1+ 2: Hoàn thành ô

chung

trống số (1), (3). + Nhóm 3: Hoàn thành ô trống

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

(1)

(2)

Tính chất

(3)

(4)

Điều chế

(5)

(6)

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DáşĄyKĂ¨mQuyNhĆĄn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

sáť‘ (2) (4). + NhĂłm 4: HoĂ n thĂ nh Ă´ tráť‘ng sáť‘ (5) (6).

H Ć

- GV nháşn xĂŠt, báť• sung vĂ táť•ng

háťŁp kiáşżn tháťŠc vĂ o báşŁng 2.3

AnÄ‘ehit - Xeton

Axit cacboxylic

tháťŠc

R-O -Râ€™ (Râ€™ : CxHy)

R- COOH

áş O

R â€“ CHO (R: CxHy ; H; -CHO)

Ä?

CĂ´ng

ĆŻ N

chung 1. TĂnh oxi hĂła: AnÄ‘ehit vĂ xeton báť‹

1. TĂnh axit: TĂĄc dáťĽng váť›i quáťł

cháşĽt

kháť thĂ nh ancol

tĂm, kim loáşĄi trĆŁáť›c H2, bazĆĄ, oxit

TĂnh

TR áşŚN

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

TP .Q

BáşŁng 2.3. Táť•ng háťŁp kiáşżn tháťŠc pháş§n anÄ‘ehit â€“ xeton - axit cacboxylic

bazĆĄ, muáť‘i.

đ?‘ĄÂ°, đ?‘ đ?‘–

R â€“CH(OH)- Râ€™

* RCORâ€™ + H2

RCH2OH

đ?‘ĄÂ°, đ?‘Ľđ?‘Ą

* RCHO + H2

ThĂ dáťĽ :

2. TĂĄc dáťĽng váť›i ancol táşĄo ete

thĂ nh axit tĆŁĆĄng áťŠng.

ThĂ dáťĽ: TQ

áş¤P

2. TĂnh cháşĽt: AnÄ‘ehit báť‹ oxi hĂła

Ă“

ThĂ dáťĽ:

RCOOH + H-O-H

đ?‘Ľđ?‘Ą

RCOORâ€™ +

H2 O

Oxi hĂła ancol báşc I

Ă N

Ä?iáť u cháşż

-L

Ă?-

* 2RCHO + O2 2RCOOH

đ?‘ĄÂ°,đ?‘Ľđ?‘Ą

xeton.

Oxi hĂła khĂ´ng hoĂ n toĂ n anÄ‘ehit. Oxi hĂła cáşŻt máşĄch ankan. LĂŞn men ancol etylic báşąng men giáşĽm. PhĆŁĆĄng phĂĄp hiáť‡n Ä‘áşĄi Ä‘i táťŤ metanol.

Báť’

ID ĆŻ

áť N

Oxi hĂła ancol báşc II

anÄ‘ehit.

SĆ°u táş§m báť&#x;i GV. Nguyáť…n Thanh TĂş

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Hoạt động 2: Tìm hiểu về thành phần hóa học, quy trình sản xuất giấm ăn và vai trò của nó trong đời sống con người? (40 phút) Hoạt động của HS - Nhóm HS đã đƣợc chuẩn

Nhóm 1 + 2

chuẩn bị của các nhóm

bị trƣớc 1 tuần để trình bày

Dự án 1: Giấm ăn và ẩm thực văn hóa Việt.

1 tuần.

- Thời gian trình bày sản

- Nhóm 3

- Nhóm 1 + 2

phẩm dự án của mỗi nhóm

Dự án 2: Focmon và vấn

TP .Q

theo sự phân công trƣớc đó sản phẩm dự án.

H Ơ

Giáo viên kiểm tra sự

Nội dung viết bảng

Nhóm

đề an toàn thực phẩm

thực văn hóa Việt.

1,2

- Nhóm 4

- Nhóm 3

Dự án 3: Công nghệ sản

Dự án 2: Focmon và vấn

phút

Ư N

ẠO

Dự án 1: giấm ăn và ẩm

xuất dầu chuối từ các chất

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Hoạt động của GV

TR ẦN

đề an toàn thực phẩm.

quen biết.

- Từng nhóm bốc thăm thứ

(Sản phẩm đƣợc trình bày

Dự án 3: Công nghệ sản

tự trình bày báo cáo sản

ở các mục sau).

xuất dầu chuối từ các chất

phẩm của dự án nhóm mình

quen biết.

bằng cách cử đại diện của

- Nhóm 4

nhóm mình lên trình bày dƣới dạng thuyết trình, bài

ẤP

-GV lắng nghe báo cáo.

Í-

powerpoint, video phim… - Các nhóm trao đổi về các sản phẩm của dự án.

-L

Hoạt động 3: Nhận xét, đánh giá sản phẩm của dự án (10 phút)

ÁN

- GV cùng các nhóm khác sẽ đƣa ra câu hỏi, nhận xét, đánh giá, bổ sung cho sản phẩm dự án của các nhóm nghiên cứu.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Hoạt động 4: Tổng hợp kiến thức cơ bản cần nắm vững (10 phút) Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Nội dung viết bảng

GV chỉnh lí và nhấn mạnh

- HS xem lại dự án của

- Qua các sản phẩm dự án

các nội dung chính của bài

nhóm mình và lắng nghe

của các nhóm HS tóm tắt

học.

dự án của nhóm bạn, rút ra

những nội dung cơ bản

- Lắng nghe và tóm tắt

những kiến thức cơ bản

trong bài học .

nhận xét của HS và nêu

của bài cần nắm vững.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

đánh giá nhận xét của mình về các dự án của HS. Hoạt động 5: Củng cố - Hướng dẫn HS học ở nhà (10 phút)

- HS làm bài tập 1,2,4,5 – SGK trang 210

H Ơ

- Bài tập về nhà : 3,6,7 –SGK trang 210

Sản phẩm của HS: Lớp 11A1- THPT Mai Sơn

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

Dự án: Giấm ăn và ẩm thực hóa Việt

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

H Ơ

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

ẠO

TP .Q

H Ơ

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

3. ĐỀ KIỂM TRA ĐỀ KIỂM TRA 15 PHÚT Câu 1: Đốt cháy một lƣợng ancol X no, đơn chức thu đƣợc 2,24 lít khí CO2 ( đktc) và C. CH3OH.

D. C3H7OH

Câu 2: Cho 14 gam hỗn hợp A gồm etanol và phenol tác dụng với Na dƣ thu đƣợc

H Ơ

B. C2H5OH.

A. C4H9OH

2,7 gam H2O. Công thức phân tử của ancol X là:

TP .Q

2,24 lít khí H2 (đktc). Phần trăm khối lƣợng của etanol và phenol trong hỗn hợp lần lƣợt là:

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Câu 3: Tên gọi của ancol: (CH3)2CH – CH2 – CH2OH là:

C. 32,85% và 67,15%. D. 40,53% và 59,47%.

ẠO

A. 60,24% và 39,76% B. 39% và 61%.

B. 2-metyl butan-1-ol

A. 3-metyl butan-1-ol. C. 1,1-đimetyl propan-2-ol.

TR ẦN

D. 3-metyl butan-2-ol.

Câu 4: Thuốc thử để phân biệt etanol và phenol là:

B. Dung dịch brom. C. Dung dịch KMnO4.

D. Quỳ tím.

A. Cu(OH)2.

B. Phenol.

C. Etanol.

D. Etilenglicol.

A. Toluen.

Câu 5: Chất nào sau đây hòa tan đƣợc Cu(OH)2 ?

D. Ancol no, đơn chức bậc 1

C. Ancol đơn chức

B. Ancol đơn chức bậc 2

ẤP

A. Ancol đơn chức bậc 3

Câu 6: Oxi hóa ancol X bằng CuO, ta thu đƣợc andehid đơn chức. X là:

Câu 7: Phƣơng pháp điều chế ancol etylic có phản ứng hóa học xảy ra nhờ vi sinh vật

Í-

là:

B. Thủy phân etyl halogenua

-L

A. Hidrat hóa etilen

ÁN

C. Thủy phân tinh bộtD. Khử anđehit axetic

A. NaOH

B. HCl

C. Br2

D. HNO3

Ỡ N

Câu 8: Phenol không phản ứng đƣợc với dung dịch:

BỒ

ID Ư

Câu 9: Câu nào sau đây không đúng đối với phenol: A. Phenol là chất rắn không màu B. Phenol tan tốt trong nƣớc và các dung môi hữu cơ ở nhiệt độ thƣờng C. Phenol dễ bị oxi hóa bởi oxi không khí, chảy rữa và chuyển thành màu hồng D. Phenol độc gây bỏng đối với da Câu 10: Etilenglicol và glixerol là:

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

A. Hai ancol no, đa chức C. Hai ancol đồng đẳng

B. Ancol bậc 2 và ancol bậc 3 D. Hai ancol tạp chức Đề kiểm tra

Thời gian: (45 phút)

C. 4.

D. 5.

TP .Q

B. 0,6 gam

Câu 2: Khối lƣợng axit axetic cần để pha 500 ml dung dịch 0,01M là A. 0,3 gam

B. 3.

A. 2.

H Ơ

Câu 1: Có bao nhiêu đồng phân anđehit ứng với C5H10O ?

C. 3 gam

D. 6 gam

ẠO

Câu 3: Axit hữu cơ A có thành phần nguyên tố gồm 40,68% C ; 54,24% O. Để trung

hòa 0,05 mol A cần 100ml dung dịch NaOH 1M. CTCT của A là

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

A. HOOCCH2CH2COOH

B. HOOCCH(CH3)CH2COOH

TR ẦN

C. HOOCCH2COOH D. HOOCCOOH.

Câu 4: Hợp chất CH3CH(CH3)CH2CH2CH(C2H5)COOH có tên quốc tế là:

A. axit 2-etyl-5-metyl hexanoic.

B. axit 2-etyl-5-metyl nonanoic.

C. axit 5-etyl-2-metyl hexanoic.

ẤP

D. tên gọi khác.

Câu 5: Độ điện li của 3 dung dịch CH3COOH 0,1M ; CH3COOH 0,01M và HCl đƣợc

sắp xếp theo thứ tự tăng dần là

Í-

A. CH3COOH 0,01M < HCl <CH3COOH 0,1M

-L

B. CH3COOH 0,1M< CH3COOH 0,01M < HCl

ÁN

C. CH3COOH 0,01M <CH3COOH 0,1M< HCl

D. HCl <CH3COOH 0,1M< CH3COOH 0,01M

BỒ

ID Ư

Ỡ N

Câu 6: Có bao nhiêu xeton có công thức phân tƣ̉ là C5H10O ? A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Câu 7:Cho 19,8 gam mô ̣t anđehit đơn chƣ́c A phản ƣ́ng hoàn toàn với dung dich ̣ AgNO3/NH3 (dƣ). Lƣơ ̣ng Ag sinh ra phản ƣ́ng hế t với dung dich ̣ HNO

loãng đƣợc

6,72 lít NO ở đktc. A có công thƣ́c phân tƣ̉ là A. C2H4O.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

B. C3H6O.

C. C3H4O.

D. C4H8O.

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Câu 8: Cho 3,6 gam axit cacboxylic no, đơn chức X tác dụng hoàn toàn với 500 ml dung dịch gồm KOH 0,12M và NaOH 0,12M. Cô cạn dung dịch thu đƣợc 8,28 gam hỗn hợp chất rắn khan.

B. CH3COOH. C. HCOOH.

H Ơ

A. C2H5COOH.

Công thức phân tử của X là D. C3H7COOH

D. A, B, C đều đúng

C. C2H5CHO

B. HCHO

TP .Q

A. CH3CHO

Câu 9: Đốt cháy a mol một anđehit A thu đƣợc a mol CO2. Anđehit này có thể là

HCOOCH3. Số chất trong dãy tham gia phản ứng tráng gƣơng là B. 6.

C. 5.

A. 3.

ẠO

Câu 10: Cho dãy các chất : HCHO, CH3COOH, HCOONa, HCOOH, C2H5OH,

D. 4.

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Câu 11: Chỉ dùng thuốc thử nào dƣới đây có thể phân biệt 4 lọ mất nhañ chƣ́a: etylen C. Cu(OH)2/OH-.

B. CuO.

D. NaOH.

TR ẦN

A. dd AgNO3/NH3

glicol, axit fomic, focmon, ancol etylic ?

Câu 12: Oxi hóa 1,76 gam một anđehit đơn chức đƣợc 2,4 gam một axit tƣơng ứng.

Anđehit đó là B. anđehit axetic.

A. anđehit acrylic.

D. anđehit fomic

C. anđehit propionic.

Câu 13: Để phân biệt 3 mẫu hóa chất riêng biệt: phenol, axit acrylic, axit axetic bằng

ẤP

một thuốc thử, ngƣời ta dùng thuốc thử

A. dung dịch Na2CO3.

D. dung dịch AgNO3/NH3.

C. dung dịch Br2.

B. CaCO3.

Í-

Câu 14: Chỉ dùng quỳ tím và nƣớc brom có thể phân biệ t đƣơ ̣c những chất nào sau

-L

đây?

ÁN

A. axit fomic, axit axetic, axit acrylic, axit propionic.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

B. Axit axetic, axit acrylic, anilin, toluen, axit fomic. C. Ancol etylic, ancol metylic, axit axetic, axit propionic.

D. Ancol etylic, ancol metyli, phenol, anilin.

Câu 15: Đốt cháy hoàn toàn 1,46 gam hỗn hợp 2 anđehit no, đơn chức đồng đẳng kế tiếp thu đƣợc 1,568 lít CO2 (đktc). CTPT của 2 anđehit là A. CH3CHO và C2H5CHO.

B. HCHO và CH3CHO.

C. C2H5CHO và C3H7CHO.

D. Kết quả khác.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DáşĄyKĂ¨mQuyNhĆĄn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

CĂ˘u 16: Cho cĂĄc cháşĽt sau: phenol, etanol, axit axetic, natri phenolat, natri hiÄ‘roxit. Sáť‘ cáşˇp cháşĽt tĂĄc dáťĽng Ä‘ĆŁáťŁc váť›i nhau lĂ A. 4.

B. 3.

C. 2.

D. 1.

H Ć

C. CH3COOH, C2H2, C2H4.

D. C2H5OH, C2H4, C2H2

TP .Q

B. HCOOC2H3, C2H2, CH3COOH.

axetic lĂ A. C2H5OH, C2H2, CH3COOC2H5.

CĂ˘u 17: DĂŁy gáť“m cĂĄc cháşĽt Ä‘áť u Ä‘iáť u cháşż tráťąc tiáşżp (báşąng máť™t pháşŁn áťŠng) táşĄo ra anÄ‘ehit

CĂ˘u 18: TháťŠ táťą sáşŻp xáşżp theo sáťą tÄƒng dáş§n tĂnh axit cáť§a CH3COOH, C2H5COOH, CO2,

áş O

C6H5OH.

Ä?

A. C6H5OH < CO2 < CH3COOH < C2H5OH.

G ĆŻ N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

B. CH3COOH < C6H5OH < CO2 < C2H5OH.

C. C2H5OH < C6H5OH < CO2 < CH3COOH.

TR áşŚN

D. C2H5OH < CH3COOH < C6H5OH < CO2

CĂ˘u 19: Cho chuáť—i pháşŁn áťŠng : C2H6O ď‚Ž X ď‚Ž axit axetic

Y. CTCT cáť§a X, Y

B. CH3CHO,CH3COOCH3. D. CH3CHO, HCOOCH2CH3.

C.CH3CHO, CH2OHCH2CHO.

A. CH3CHO, CH3CH2COOH.

láş§n lĆŁáťŁt lĂ

đ??śđ??ť3 đ?‘‚đ??ť

áş¤P

CĂ˘u 20: CTPT cáť§a ankanal cĂł 10,345% H theo kháť‘i lĆŁáťŁng lĂ B. CH3CHO.

C.C2H5CHO.

D.C3H7CHO.

A. HCHO.

CĂ˘u 21: AnÄ‘ehit A (cháť‰ cháťŠa máť™t loáşĄi nhĂłm cháťŠc) cĂł %C vĂ %H (theo kháť‘i lĆŁáťŁng)

Ă“

láş§n lĆŁáťŁt lĂ 55,81 vĂ 6,97. Cháť‰ ra phĂĄt biáťƒu sai

-L

Ă?-

A. A lĂ anÄ‘ehit hai cháťŠc.

Ă N

B. A cĂ˛n cĂł Ä‘áť“ng phĂ˘n lĂ cĂĄc axit cacboxylic.

C. A lĂ anÄ‘ehit no. D. Trong pháşŁn áťŠng trĂĄng gĆŁĆĄng, máť™t phĂ˘n táť A cháť‰ cho 2 electron

áť N

CĂ˘u 22: DĂŁy gáť“m cĂĄc cháşĽt Ä‘ĆŁáťŁc sáşŻp xáşżp theo chiáť u tÄƒng dáş§n nhiáť‡t Ä‘áť™ sĂ´i táťŤ trĂĄi sang

Báť’

ID ĆŻ

pháşŁi: A. CH3COOH, C2H5OH, C2H6, CH3CHO B. CH3COOH, C2H6, CH3CHO, C2H5OH. C. C2H6, C2H5OH, CH3CHO, CH3COOH D. C2H6, CH3CHO, C2H5OH, CH3COOH

SĆ°u táş§m báť&#x;i GV. Nguyáť…n Thanh TĂş

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Câu 23: Có bao nhiêu đồng phân cấu tạo C6H12O tham gia phản ƣ́ng tráng gƣơng ? A. 6.

B. 7.

C. 8.

D. 9.

Câu 24: Trong các phản ứng este hóa giữa ancol và axit hữu cơ thì cân bằng sẽ chuyển

dịch theo chiều thuận khi ta

H Ơ

A. Dùng chất háo nƣớc để tách nƣớc.

B. Chƣng cất ngay để tách este ra.

TP .Q

C. Cho ancol dƣ hoặc axit dƣ. D. Tất cả đều đúng.

ẠO

Câu 25: Để trung hòa 0,2 mol hỗn hợp X gồm 2 axit cacboxylic cần 0,3 mol NaOH. X

gồm có

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

A. 2 axit cùng dãy đồng đẳng.

B. 1 axit đơn chức, 1 axit hai chức.

TR ẦN

C. 2 axit đa chức. D. 1 axit đơn chức, 1 axit đa chức.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

Đáp án

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

4. PHIẾU ĐIỀU TRA HỌC SINH Các em vui lòng cho cô biết ý kiến của mình bằng cách đánh dấu (X) vào những ô mỗi câu hỏi dƣới đây:

H Ơ

Bình thƣờng

Không thích

TP .Q

Thích

Câu 1: Cảm nhận của bạn khi làm việc với các dự án hoá học là gì?

ẠO

Bạn thích vì:

Lí do

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

1. Giáo viên dạy hấp đẫn.

Ư N

2. Các dự án khoa học đầu gắn liền với thực tiễn cuộc sống.

TR ẦN

3. Dễ làm, dễ học, dễ nhớ. 5. Đƣợc chủ động tìm kiếm thông tin.

4. Dễ đạt điểm cao.

6. Đƣợc tự tạo ra các sản phẩm riêng của nhóm.

7. Đƣợc mở rộng vốn hiểu biết về hoá học.

ẤP

8. Không phải ngồi chép bài thụ động.

Í-

Nguyên nhân

Bạn không thích vì:

ÁN

-L

1. Tốn nhiều thời gian.

2. Tốn kém về mặt tài chính. 3. Thiếu phƣơng tiện hỗ trợ nhƣ máy tính, mạng internet...

BỒ

ID Ư

Ỡ N

4. Luôn phải làm hết mọi việc, các thành viên khác hầu nhƣ không làm. 5. Các dự án không hữu ích cho việc thi cử. 6. Khó hoàn thành dự án.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

Câu 2: Trong quá trình làm dự án hoá học, các công việc bạn thường làm là? Công việc 1. Thƣờng xuyên đọc các tài liệu về dự án.

H Ơ

2. Thƣờng xuyên lên mạng tìm kiếm thông tin liên quan đến các

dự án đang làm.

3. Tự mình thiết kế ra các sản phẩm của nhóm.

TP .Q

4. Tự mình trình bày vấn đề chung của nhóm.

ẠO

5. Chia sẻ thông tin mà bạn tìm đƣợc cho các bạn khác.

6. Luôn băn khoăn không vui khi chứ thiết kế ra một sản phẩm

G Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

tốt nhất.

7. Mỗi khi băn khoăn bạn luôn chủ động tìm gặp thầy cô, bạn bè

TR ẦN

để trao đổi.

8. Luôn mong muốn có nhiều dự án hoá học hơn nữa.

9. Tự mình suy nghĩ để tìm ra một dự án hoá học mới.

10. Đề nghị một dự án để cả lớp cùng nghiên cứu.

Câu 3: Sau khi học theo dự án, bạn thấy mình phát triển được các kĩ năng gì?

ẤP

Các kĩ năng đƣợc phát triển ở học sinh sau khi học

1. Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin & truyền thông.

2. Kĩ năng sử dụng công nghệ thông tin.

Í-

3. Kĩ năng nghe và biết lắng nghe.

-L

4. Kĩ năng suy nghĩ phán đoán.

ÁN

5. Kĩ năng giao tiếp.

BỒ

ID Ư

Ỡ N

6. Kĩ năng lãnh đạo. 7. Kĩ năng xây dựng mối quan hệ và hợp tác. 8. Kĩ năng thích ứng tạo điều kiện để mình hòa nhập cộng

đồng. 9. Kĩ năng tƣ duy sáng tạo. 10. Kĩ năng đọc, viết. 11. Kĩ năng trình bày.

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial

www.twitter.com/daykemquynhon www.google.com/+DạyKèmQuyNhơn

www.facebook.com/daykem.quynhon www.daykemquynhon.blogspot.com

12. Kĩ năng giải quyết vấn đề. 13. Kĩ năng làm việc nhóm.

H Ơ

Câu 4: Cảm nhận của bạn về môn hóa học sau khi được học tập theo hình Bình thƣờng

Không thích

Thích

ẠO

TP .Q

Rất thích

thức dạy học dự án là gì?

Không

BỒ

ID Ư

Ỡ N

ÁN

-L

Í-

ẤP

TR ẦN

Có

Ư N

www.daykemquynhon.ucoz.com Produced by Nguyen Thanh Tu MailBox : nguyenthanhtuteacher@hotmail.com

Câu 5: Theo bạn có nên duy trì hình thức dạy học này không?

Sưu tầm bởi GV. Nguyễn Thanh Tú

www.facebook.com/daykemquynhonofficial www.facebook.com/boiduonghoahocquynhonofficial