TỔNG HỢP ĐỀ THAM KHẢO OLYMPIC MÔN SINH HỌC 2020 MỚI NHẤT LỚP 10 25 ĐỀ CÓ ĐÁP ÁN THAM KHẢO

ĐỀ ĐỀ NGHỊ OLYMPIC MÔN SINH HỌC

vectorstock.com/3687784

Ths Nguyễn Thanh Tú eBook Collection DẠY KÈM QUY NHƠN OLYMPIAD PHÁT TRIỂN NỘI DUNG

TỔNG HỢP ĐỀ THAM KHẢO OLYMPIC MÔN SINH HỌC 2020 MỚI NHẤT LỚP 10 25 ĐỀ CÓ ĐÁP ÁN THAM KHẢO WORD VERSION | 2020 EDITION ORDER NOW / CHUYỂN GIAO QUA EMAIL TAILIEUCHUANTHAMKHAO@GMAIL.COM Tài liệu chuẩn tham khảo Phát triển kênh bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đơn vị tài trợ / phát hành / chia sẻ học thuật : Nguyen Thanh Tu Group Hỗ trợ trực tuyến Fb www.facebook.com/DayKemQuyNhon Mobi/Zalo 0905779594

——————— ĐỀ (Gồm có 2 trang)

KỲ THI OLYMPIC Môn thi : SINH HỌC 10 Thời gian : 150 phút (Không kể thời gian giao đề) ———————————

Câu 1.( 2 điểm). Các câu sau đây đúng hay sai? Nếu sai thì giải thích! a. Ở tế bào nhân thực, ti thể là bào quan duy nhất có khả năng tổng hợp ATP. b. Vi khuẩn bị các tế bào bạch cầu thực bào và tiêu huỷ trong lizôxôm. c. Tinh bột và xenlulôzơ đều là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế bào thực vật. d. Ribôxôm 70s chỉ có ở tế bào vi khuẩn. e. Các hợp chất hữu cơ: cacbohidrat, lipit, prôtêin và axit nuclêic đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân. f. Loại monosacarit tham gia cấu tạo nên ADN là C5H10O4. g. Mọi tế bào trong cơ thể nhân thực đều có nhân chính thức. h. Trong quá trình nguyên phân ở tế bào thực vật, thoi phân bào được hình thành nhờ trung thể. Câu 2. (2 điểm) Mô tả thành phần cấu tạo của một nuclêôtit và liên kết giữa các nuclêôtit. Điểm khác nhau giữa các loại nuclêôtit? Câu 3.( 2 điểm). Cho một phân tử ADN của sinh vật nhân sơ có tỉ lệ các nuclêôtit trên mạch 1 là A1: T1: X1: G1 = 1: 3: 4: 6 và có (A1+T1) / (G1+X1) = 0,4. Trên phân tử ADN này có 760 liên kết hiđrô. a. Tính số lượng liên kết hoá trị của cả phân tử ADN. Giải thích cách tính? b. Tính số nuclêôtit từng loại trên mỗi mạch của phân tử ADN trên? Câu 4: (1 điểm). Mô tả cấu trúc của nhân tế bào. Câu 5. ( 1 điểm). Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao? Câu 6. ( 2 điểm). Bạn Nam đã đặt 3 ống nghiệm sau: Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Ống 1: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng đã đun sôi. - Ống 2: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng. - Ống 3: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng + 1ml dung dịch HCl 2M. Tất cả các ống đều đặt trong điều kiện 370C- 400C. a. Theo em, bạn muốn làm thí nghiệm chứng minh điều gì? b. Nếu bạn Nam quên không đánh dấu các ống. Em hãy nêu phương pháp giúp bạn nhận biết được các ống nghiệm trên? Câu 7 (2 điểm). Chứng minh rằng prôtêin là hợp chất vô cùng quan trọng đối với cơ thể sống! Câu 8 (2 điểm). Phân biệt pha sáng và pha tối của quang hợp về các dấu hiệu: Điều kiện xảy ra, nơi xảy ra và sản phẩm tạo ra. Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng? Câu 9.( 2 điểm). Em hãy chứng minh rằng trong quá trình hô hấp tế bào, năng lượng được giải phóng dần dần qua từng giai đoạn khác nhau chứ không giải phóng ồ ạt ngay một lúc. Câu 10.( 4 điểm). Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai chứa 360 nhiễm sắc thể đơn, đang phân bào tại vùng sinh sản. Mỗi tế bào đều nguyên phân một số lần bằng số nhiễm sắc thể đơn có chung một nguồn gốc trong một tế bào. Tất cả các tế bào con sinh ra đều trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân tạo tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5%. Các hợp tử tạo ra chứa tổng số 2880 nhiễm sắc thể đơn. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài, tên loài. b. Xác định số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu và số tế bào sinh tinh. ------ Hết -----( Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm!)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1 (2 điểm) Đáp án Điểm a. Ở tế bào nhân thực, ti thể là bào quan duy nhất có khả năng tổng hợp ATP. 0.25 Sai. Lục lạp cũng là bào quan tổng hợp ATP. b. Vi khuẩn bị các tế bào bạch cầu thực bào và tiêu huỷ trong lizôxôm. Sai. Vì vi khuẩn không chui vào lizôxôm mà chỉ nhờ enzim tiêu hoá trong 0.25 lizôxôm phân huỷ. c. Tinh bột và xenlulôzơ là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế bào thực vật. Sai. Tinh bột là nguồn nguyên liệu dự trữ cho tế bào thực vật, xenlulôzơ 0.25 là thành phần cấu trúc nên thành tế bào thực vật. d. Ribôxôm 70s chỉ có ở tế bào vi khuẩn. Sai. Ribôxôm 70S còn có ở ti thể, lục lạp của tế bào nhân thực. 0.25 e. Các hợp chất hữu cơ: cacbohidrat, lipit, prôtêin và axit nuclêic đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân. Sai. Lipit không có cấu trúc đa phân. f. Loại monosacarit tham gia cấu tạo nên ADN là C5H10O4. Đúng. g. Mọi tế bào trong cơ thể nhân thực đều có nhân chính thức. Sai. Có tế bào không có nhân. Ví dụ tế bào hồng cầu. h. Trong quá trình nguyên phân ở tế bào thực vật, thoi phân bào được hình thành nhờ trung thể. Sai. Thực vật bậc cao không có trung thể, thoi phân bào hình thành nhờ thể hình sao. Câu 2. (2 điểm). Đáp án - Nuclêôtit là đơn phân của ADN , Cấu tạo gồm bazơ nitơ, axit phôt phoric và Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.25 0.25 0.25 0.25 Điểm 0.5

đường đêôxi ribôzơ. Các nuclêôtit liên kết với nhau bằng liên kết phốt phođieste (ở mỗi mạch polinuclêôtit) - Giữa các nu liên kết với nhau theo nguyên tắc đa phân gồm rất nhiều đơn phân. Đơn phân gồm 4 loại A, T ,G, X. Các đơn phân liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung. A của mạch này liên kết với T của mạh kia bằng 2 LK hiđ rô và ngược lại. G của mạch này LK với T của mạch kia bằng 3 LK hiđrô và ngược lại - Các nu khác nhau ở các loại bazơnitơ A, T, G, X

1

0.5

Câu 3.( 2 điểm). Đáp án Điểm a. Theo nguyên tắc bổ sung ta có: T1=A2 và X1=G2 nên (A1+T1) / (G1+X1) = 1.0 0,4 A/G=0,4 (1) Mà liên kết Hiđrô được tính theo công thức : H=2A+3G=760 (2) từ 1 và 2 A = 80 (nu) G = 200 (nu). Số liên kết hóa trị của phân tử ADN = tổng số liên kết hóa trị giữa đường và axit trong một nu + số liên kết hóa trị giữa các nu. Do ADN dạng vòng nên HT = 2 x N = 2 x 560=1120 (lk). b. Do tỉ lệ giữa các nu trên mạch 1 là A1: T1: X1: G1 = 1: 3: 4: 6 và theo nguyên tắc bổ sung ta có A1=T2= (1x280)/14= 20 nu. T1=A2= 3 x A1= 60 nu. X1=G2= 4 x A1= 80 nu. G1= X2= 6 x A1= 120 nu.

1.0

Câu 4: (1 điểm). Mô tả cấu trúc của nhân tế bào? Đáp án Nhân cấu tạo gồm 3 phần: - Màng nhân: là một màng kép, trên màng có nhiều lỗ nhỏ để thực hiện sự trao đổi chất giữa nhân với tế bào chất. - Nhân con: là nơi tổng hợp ribôxôm cho tế bào chất. - Nhiễm sắc thể: là vật chất di truyền tồn tại dưới dạng sợi mảnh. Lúc sắp phân chia tế bào, những sợi này sẽ co xoắn lại và dày lên thành các nhiễm sắc thể với số lượng và hình thái đặc trưng cho loài. Thành phần của nhiễm sắc thể gồm có: prôtein và ADN Câu 5. ( 1 điểm). Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điểm 0.25 0.25 0.5

Đáp án - Tế bào gan là tế bào có nhiều nhân, tế bào hồng cầu là tế bào không nhân. - Tế bào không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. - vì nhân chứa nhiều nhiễm sắc thể mang ADN có các gen điều khiển và điều hoà mọi hoạt động sống của tế bào.

Điểm 0.5 0.25 0.25

Câu 6. ( 2 điểm). Đáp án Điểm a. Bạn muốn chứng minh ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của 0.5 enzim. b. Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quỳ tím để nhận biết. 0.5 Phương pháp: - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt pha loãng). 0.5 Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi: - ống 1 có dung dịch tinh bột và nước bọt, nhưng nước bọt đã đun sôi nên enzim mất hoạt tính; ống 3 có dung dịch tinh bột và nước bọt nhưng có axit là môi 0.5 trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng quỳ tím sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. . Câu 7 (2 điểm). Đáp án Prôtêin đảm nhận nhiều chức năng quan trọng trong tế bào, cơ thể: • Chức năng cấu trúc: Prôtêin là thành phần cấu trúc chính của tế bào (màng sinh chất, tế bào chất, nhân). • Chức năng xúc tác: Prôtêin là thành phần chính của các enzim xúc tác các phản ứng sinh hóa. • Chức năng điều hòa: Prôtêin là thành phần chính của các hoocmon. • Chức năng bảo vệ cơ thể: Prôtêin là thành phần của kháng thể. • Chức năng vận chuyển các chất: Prôtêin cấu tạo nên hêmôglôbin.

Điểm 0.25 0.5 0.5 0.25 0.25 0.25

Câu 8 (2 điểm). Đáp án Dấu hiệu Điều kiện xảy ra

Pha sáng Chỉ xảy ra khi có ánh sáng

Điểm Pha tối Xảy ra cả khi có ánh sáng và cả trong tối.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.5

Nơi xảy ra

Ở tilacôit của lục lạp

Trong chất nền của lục lạp.

Sản phẩm ATP và NADPH ,Ôxi Cacbohiđrat ,ADP, NADP. tạo ra * Trong quang hợp, pha tối phụ thuộc vào pha sáng vì: Pha tối cần sử dụng các sản phẩm của pha sáng( ATP, NADPH).

0.5 0.5 0.5

Câu 9.( 2 điểm). Đáp án • Hô hấp tế bào gồm ba giai đoạn chính: Đường phân, chu trình Crep và chuỗi chuyền electron. • Năng lượng ATP được giải phóng dần dần quan ba giai đoạn đó, giai đoạn chuỗi chuyền electron giải phóng nhiều năng lượng nhất. • Ví dụ. Nguyên liệu hô hấp là 1 phân tử glucôzơ thì năng lượng giải phóng qua các giai đoạn như sau: - Đường phân: giải phóng 2 ATP. - Chu trình Crep: giải phóng 2 ATP. - Chuỗi chuyền electron giải phóng 34 ATP.

Điểm 0.5 0.5 1.0

Câu 10.( 4 điểm). Đáp án Gọi - số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu là a ( a € N). - Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài là 2n. số NST đơn có chung một nguồn gốc trong 1 tế bào là n. • Ta có: - Tổng số NST đơn có trong các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu là: a.2n = 360 (1). - Số tế bào sinh tinh là: a.2n. - Số tinh trùng được tạo ra là: 4.a.2n. - Số tinh trùng được thụ tinh là: 4.a.2n.12,5% = 0,5. a.2n = Số hợp tử được hình thành. - Tổng số NST đơn trong các hợp tử: 0,5. a.2n. 2n = 2880 (2). - Từ (1) và (2) suy ra: n = 4. a. Bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 8. Ruồi giấm. b. Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu: a.2n = 360 a = 45. Số tế bào sinh tinh = 45. 24 = 720.

•

------ HẾT ------

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điểm 0.25

0.5 0.25 0.25 0.25 0. 5 0.5 0.5 0.5 0.5

ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ

(Đề này có 3 trang)

THI OLIMPIC Môn: Sinh – Lớp: 10 Thời gian 150 phút không kể thời gian giao đề

Câu I.(4 điểm) 1. (1đ). So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng? 2.(1đ). Đặc điểm nào trong cấu trúc của lục lạp và ti thể nhằm làm gia tăng diện tích màng của những bào quan này và điều đó có tác dụng gì? 3.(1đ). Mô tả cấu trúc của nhân tế bào. 4.(1đ) Một nhà sinh học chụp bằng kính hiển vi điện tử 2 tế bào chuột, 2 tế bào lá đậu và 2 ảnh của vi khuẩn E.coli. Ông quên đánh dấu hình và để lộn xộn. Nếu chỉ còn các ghi chú quan sát sau đây bạn có thể phát hiện ảnh thuộc đối tượng nào không? Hình A: Lục lạp, các ribôxôm, nhân Hình B: Vách tế bào, màng sinh chất Hình C: ti thể, vách tế bào, màng sinh chát Hình D: Các vi ống, bộ máy gôngi Hình E: màng sinh chất, các ribôxôm Hình F: Nhân, lưới nội chất hạt Câu II. (3 điểm) 1. (2đ). Các chữ A, B, C, D trong hình sau tương ứng với những chất nào? Nêu tên cơ chế vận chuyển các chất đó qua màng.

A B

Aquaporin

C

D

Aquapor D D D Aquapori 2.(1đ). Tế bàon có thể tự điều chỉnh quá trình chuyển hóa vật chất bằng những cách

nào? Câu III. (3 điểm)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. (1đ).Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm những giai đoạn nào? Nêu diễn biến cơ bản ở các pha của kỳ trung gian. 2. (2đ). Một gen có khối lượng là 540000 đvC và có số nu loại G bằng 30% tổng số nuclêôtit của gen. a. Tính số nu mỗi loại và số liên kết hyđrô của gen b. Trên mạch đơn thứ nhất của gen có 10% ađênin và 40% guanin. Xác định số nu từng loại nu trên mỗi mạch đơn của gen Câu IV (2.5 điểm). Phân biệt pha sáng và pha tối của quang hợp về các dấu hiệu: Điều kiện xảy ra, nơi xảy ra và sản phẩm tạo ra. Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng? Tại sao chất độc ức chế một enzim của chu trình Cavin cũng ức chế các phản ứng pha sáng? Câu IV(2.5 điểm) 1.(1đ). Hãy cho biết các câu sau đúng hay sai? Nếu sai thì giải thích ? a. Cacbon là nguyên tố chiếm hàm lượng lớn nhất trong cơ thể sống b. Cho thuốc thử Feling vào dung dịch đường mía rồi đun sôi, ta thấy kết tủa đỏ gạch. c. Đường đơn không có tính khử, có vị ngọt, tan trong nước. d. Lipit, protein và cacbonhidrat đều là các hợp chất hữu cơ cấu tạo theo nguyên tắc đa phân 2.(1,5đ). Tại sao tinh bột là dạng dự trữ cacbon và năng lượng thích hợp cho thực vật còn glicogen là dạng dự trữ cacbon và năng lượng thích hợp cho động vật? Câu V.(2điểm).Một tế bào sinh dục sơ khai đực và một TBSD sơ khai cái của một loài nguyên phân với số lần bằng nhau. Các tế bào mới được tạo thành đều giảm phân cho 320 giao tử. Số nhiễm sắc thể trong các tinh trùng nhiều hơn số NST trong các trứng là 1344 NST. Hiệu suất thụ tinh của trứng là 6,25%. a. Tính số tinh trùng và số trứng tạo thành. B. Tính số lần nguyên phân của TBSD sơ khai ban đầu. C. Tính số hợp tử tạo thành. D. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài. Câu VI.(3 điểm) 1.(1.5đ). Tại sao nói vi sinh vật khuyết dưỡng có ý nghĩa quan trọng trong kiểm nghiệm thực phẩm? Lấy ví dụ minh họa? 2.(1.5đ). Nêu đặc điểm của 4 pha sinh trưởng của quần thể vi khuẩn? Vì sao quá trình sinh trưởng của vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát, còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha này? -------------HẾT-------------

THI OLIMPIC Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Môn: Sinh – Lớp:10

HƯỚNG DẪN CHẤM Câu I.(4 điểm) 1. (1đ) So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng? Đáp án * Giống nhau: • Đều có cấu trúc màng kép • Đều là bào quan có khả năng tổng hợp ATP * Khác: Ti thể Lục lạp Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong gấp khúc trên có đính các enzim hô hấp Tổng hợp ATP dùng cho mọi hoạt động của tế bào Có trong mọi loại tế bào

Điểm 0,25

Cả hai màng đều trơn nhẵn, có thêm hệ thống túi tylacoid, trên đó có đính các sắc tố quang hợp và các chất vận chuyển điện tử. Tổng hợp ATP ở pha sáng, chỉ dùng cho pha tối của quang hợp Chỉ có trong các tế bào quang hợp ở thực vật

Mỗi ý đúng được 0,25đ 2.(1đ)Đặc điểm nào trong cấu trúc của lục lạp và ti thể nhằm làm gia tăng diện tích màng của những bào quan này và điều đó có tác dụng gì? Đáp án Điểm Ti thể: - Màng trong gấp nếp hình thành các mào -> Làm gia tăng diện tích màng - Đây là nơi gắn các enzim của chuỗi chuyền electron hô hấp nên sẽ làm tăng hiệu quả của hô hấp tế bào Lục lạp - Trong chất nền có các hạt grana hình thành từ các túi tilacoit xếp chồng lên nhau. - Đây là nơi gắn với các sắc tố và chuỗi chyền điện tử quang hợp làm tăng hiệu quả quang hợp - Đây 3.(1 điểm). Mô tả cấu trúc của nhân tế bào. Đáp án Nhân cấu tạo gồm 3 phần: - Màng nhân: là một màng kép, trên màng có nhiều lỗ nhỏ để thực hiện sự trao đổi chất giữa nhân với tế bào chất. - Nhân con: là nơi tổng hợp ribôxôm cho tế bào chất. - Nhiễm sắc thể: là vật chất di truyền tồn tại dưới dạng sợi mảnh. Lúc sắp Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25 0,25 0,25 0,25

Điểm 0.25 0.25 0.5

Đáp án Điểm phân chia tế bào, những sợi này sẽ co xoắn lại và dày lên thành các nhiễm sắc thể với số lượng và hình thái đặc trưng cho loài. Thành phần của nhiễm sắc thể gồm có: prôtein và ADN 4.(1đ) Một nhà sinh học chụp bằng kính hiển vi điện tử 2 tế bào chuột, 2 tế bào lá đậu và 2 ảnh của vi khuẩn E.coli. Ông quên đánh dấu hình và để lộn xộn. Nếu chỉ còn các ghi chú quan sát sau đây bạn có thể phát hiện ảnh thuộc đối tượng nào không? Hình A: Lục lạp, các ribôxôm, nhân Hình B: Vách tế bào, màng sinh chất Hình C: ti thể, vách tế bào, màng sinh chát Hình D: Các vi ống, bộ máy gôngi Hình E: màng sinh chất, các ribôxôm Hình F: Nhân, lưới nội chất hạt Hình A có lục lạp và hình C có vách tế bào, ti thể. Vậy hình A và C phải là 0,5 của tế bào cây đậu Hình D có bộ máy gôngi và hình F có nhân, lưới nội chất hạt. Vậy hình D 0,25 và F phải là của tế bào chuột Suy ra hình B và E là của vi khuẩn 0,25 Câu II. (3 điểm) 1. (2đ). Các chữ A, B, C, D trong hình sau tương ứng với những chất nào? Nêu tên cơ chế vận chuyển các chất đó qua màng Đáp án Điểm A- Những chất có kích thước nhỏ, không phân cực, không tích điện hoặc 0.25 chất tan trong lipit, vận chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp 0.25 - Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit. B- Nước, vận chuyển từ nơi có thế nước cao đến nơi có thế nước thấp. 0.25 - Thẩm thấu qua kênh prôtêin aquaporin. 0.25 C- Những chất có kích thước lớn, phân cực, tích điện, không tan trong 0.25 lipit, vận chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp. - Khuếch tán qua kênh prôtêin 0.25 D- Các chất vận chuyển từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao. 0.25 - Vận chuyển chủ động, cần sử dụng năng lượng ATP. 0.25 2.(1đ). Tế bào có thể tự điều chỉnh quá trình chuyển hóa vật chất bằng những cách nào? Đáp án Điểm - Tế bào điều chỉnh hoạt động trao đổi chất thông qua điều khiển hoạt tính 0.5 của các enzim bằng các chất hoạt hóa hay ức chế. - Tế bào điều chỉnh hoạt động trao đổi chất bằng ức chế ngược: Sản phẩm 0.5 của con đường chuyển hóa quay lại tác động như một chất ức chế làm bất hoạt enzim xúc tác cho phản ứng đầu con đường chuyển hóa. Câu III. (3 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. (1đ)Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm những giai đoạn nào? Nêu diễn biến cơ bản ở các pha của kỳ trung gian. Điểm Đáp án Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm kỳ trung gian (G1 + S+ G2) và quá 0.25 trình nguyên phân - Diễn biến cơ bản các pha của kỳ trung gian. - Pha G1: Diễn ra sự gia tăng TBC, hình thành thêm các bào quan khác 0.25 nhau, phân hoá về cấu trúc, chức năng của tế bào (tổng hợp các prôtêin, chuẩn bị các tiền chất, các điều kiện cho sự tổng hợp ADN). - Pha S: Diễn ra sao chép ADN và nhân đôi NST, pha S còn diễn ra sự 0.25 nhân đôi trung tử và quá trình tổng hợp nhiều hợp chất hữu cơ cao phân tử, các hợp chất giàu năng lượng. - Pha G2: Tiếp tục tổng hợp prôtêin có vai trò với sự hình thành thoi phân 0.25 bào. NST ở pha này vẫn giữ nguyên trạng thái như cuối pha S. 2. (2đ) Một gen có khối lượng là 540000 đvC và có số nu loại G bằng 30% tổng số nuclêôtit của gen. a. Tính số nu mỗi loại và số liên kết hyđrô của gen. b. Trên mạch đơn thứ nhất của gen có 10% ađênin và 40% guanin. Xác định số nu từng loại nu trên mỗi mạch đơn của gen. Đáp án Điểm a. Số nu mỗi loại và số liên kết hyđrô của gen 0.25 Số nuleôtit của gen là: N = M/300 = 540000/300 = 1800 0.25 Mà theo đề bài G = 30% N = 30%× 1800 = 540 0.25 Ta có 2A + 2G = N -> A = N/2 – G = 1800/2 – 540 = 360 Số liên kết hyđrô =2A + 3G = 2×360 + 3×540 = 2340 0.25 b. Số nu mỗi loại trên mỗi mạch đơn của gen Ta có số nu trên mỗi mạch đơn của gen N1 = N2 = N/2 = 1800/2 = 900 0.25 Trên mạch 1 ta có A1 = 10%, G1 = 40% -> A1 = T2 = 10%×900 = 90 0,25 G1 = X2 = 40% ×900 = 360 Mà A1 + A2 =A -> A2 = A - A1= 360 – 90= 270 = T1 0,25 G1 + G2 = G -> G2 = G - G1 = 540 – 360 = 180 = X1 0,25 Câu IV (2.5 điểm). 1.(2đ)Phân biệt pha sáng và pha tối của quang hợp về các dấu hiệu: Điều kiện xảy ra, nơi xảy ra và sản phẩm tạo ra. Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng? Tại sao chất độc ức chế một enzim của chu trình Cavin cũng ức chế các phản ứng pha sáng? Dấu hiệu Điều kiện xảy ra

Đáp án Điểm Pha sáng Pha tối Chỉ xảy ra khi có ánh sáng Xảy ra cả khi có ánh sáng và 0.5 cả trong tối.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Nơi xảy ra

Ở tilacôit của lục lạp

Trong chất nền của lục lạp.

0.5

Sản phẩm tạo ra

ATP và NADPH ,Ôxi

Cacbohiđrat ,ADP, NADP.

0.5

* Trong quang hợp, pha tối phụ thuộc vào pha sáng vì: Pha tối cần sử 0.5 dụng các sản phẩm của pha sáng( ATP, NADPH). *Tại sao chất độc ức chế một enzim của chu trình Cavin cũng ức chế các phản ứng pha sáng? Vì các phản ứng sáng cần ADP và NADP+ từ chu trình Cavin. Nên khi 0.5 chu trình Cavin bị ức chế thì sẽ không tạo ra ADP và NADP+ nên các phản ứng sáng cũng bị ức chế Câu IV(4đ) 1.(1đ). Hãy cho biết các câu sau đúng hay sai? Nếu sai thì giải thích ? a. Cacbon là nguyên tố chiếm hàm lượng lớn nhất trong cơ thể sống . b. Cho thuốc thử Feling vào dung dịch đường mía rồi đun sôi, ta thấy kết tủa đỏ gạch. c. Đường đơn không có tính khử, có vị ngọt, tan trong nước. d. Lipit, protein và cacbonhidrat đều là các hợp chất hữu cơ cấu tạo theo nguyên tắc đa phân. Điểm Đáp án a. Sai. Vì Ôxi là nguyên tố chiếm hàm lượng lớn nhất trong cơ thể sống(65%) 0.25 b.Sai. Không tạo kết tủa đỏ gạch vì đường mía là đường đôi không có tính 0.25 khử nên không cho phản ứng với thuốc thử c. Sai. Vì đường đơn có tính khử 0.25 d. Sai. Vì lipit không phải là hợp chất hữu cơ được cấu tạo theo nguyên tắc 0.25 đa phân 2.(1,5đ). Tại sao tinh bột là dạng dự trữ cacbon và năng lượng thích hợp cho thực vật còn glicogen là dạng dự trữ cacbon và năng lượng thích hợp cho động vật? Đáp án Điểm - Chất dự trữ ở thực vật là tinh bột vì . - Tinh bột là chất khó tan trong nước nên khó sử dụng. 0.25 - Không có khả năng thẩm thấu và khuếch tán, có thể được sử dụng làm chất dự trữ dài hạn, tích trưc trong các bào quan chuyên trách là củ, hạt. 0.25 - Thực vật có lối sống cố định nên cần ít năng lượng cho hoạt động hơn động vật. 0.25 Chất dự trữ động vật là glicogen vì: - Glicogen là chất dự trữ dễ huy động, dễ phân hủy, tích trữ ngắn hạn. 0.25 - Năng lượng giải phóng nhiều hơn tinh bột. 0.25 - Động vật sống di chuyển, cần nhiều năng lượng hơn thực vật. 0.25 3 (1.5đ) Câu V.(1.5đ).Một tế bào sinh dục sơ khai đực và một TBSD sơ khai cái của một loài nguyên phân với số lần bằng nhau. Các tế bào mới được tạo thành đều giảm phân cho 320 giao tử. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Số nhiễm sắc thể trong các tinh trùng nhiều hơn số NST trong các trứng là 1344 NST. Hiệu suất thụ tinh của trứng là 6,25%. a. Tính số tinh trùng và số trứng tạo thành. B. Tính số lần nguyên phân của TBSD sơ khai ban đầu. C. Tính số hợp tử tạo thành. D. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài. Điểm Đáp án a. Tính số tinh trùng và số trứng tạo thành Theo đề bài, ta có: giao tử đực và giao tử cái có số lần nguyên phân bằng 0,5 nhau Mà: 1 tế bào sinh giao tử đực tạo ra 4 tinh trùng 1 tế bào sinh giao tử cái tạo ra 1 trứng => số tinh trùng gấp 4 lần số trứng Gọi a là số trứng => số tinh trùng là 4a Ta có: 4a+ a= 320 => 5a =320 => a= 64 => 4a= 256 Vậy có 64 trứng và 256 tinh trùng b. Tính số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai: 0,5 k 6 Số tế bào con tạo thành = 2 =64 = 2 Vậy tế bào sinh dục sơ khai nguyên phân 6 lần c. Số hợp tử được tạo thành 0,5 Ta có hiệu suất thụ tinh của trứng 6,25% -> sô trứng được thụ tinh là = 6,25%× 64 = 4 - Số hợp tử = số trứng được thụ tinh = 4 hợp tử ta có: NST tinh trùng = 256.n NSTtrứng = 64.n 0.5 Mà: NSTtinh trùng – NSTtrứng = 1344 Hay: 256.n – 64.n = 1344 => 192.n = 3648 => n=7 => 2n= 7.2= 14 Vậy số NST trong bộ lưỡng bội của loài 2n =14 Câu VI(2.5đ) 1.(1.5đ). Tại sao nói vi sinh vật khuyết dưỡng có ý nghĩa quan trọng trong kiểm nghiệm thực phẩm? Lấy ví dụ minh họa? Đáp án Điểm Nguyên tắc - Vi sinh vật khuyết dưỡng chỉ phát triển khi có đầy đủ các nhân tố sinh 0,25 trưởng 0,25 - Tốc độ sinh trưởng của vi sinh vật tăng khi nồng độ các nhân tố sinh trưởng tăng Cách tiến hành kiểm nghiệm Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Khi đưa vi sinh vật khuyết dưỡng về một nhân tố sinh trưởng nào đó vào thực phẩm, nếu hàm lượng chất đó càng lớn thì vi sinh vật phát triển càng 0,5 mạnh-> người ta dựa vào số lượng vi sinh vật sinh trưởng trong môi trường chuẩn( đối chứng) với hàm lượng chất kiểm định xác định-> từ đó có thể xác định được hàm lượng chất đó trong thực phẩm. Ví dụ: khi muốn kiểm tra hàm lượng riboflavin trong thực phẩm, ta sử dụng 0,5 vi sinh vật khuyết dưỡng với axit riboflvin. Nuôi cấy trên môi trường của thực phẩm, sau đó xác định lượng vi sinh vật từ môi trường nuôi cấy->. Đối chiếu với mức chuẩn để xác định nồng độ riboflavin trong thực phẩm. Có thể sử dụng các chủng vi sinh vật khuyết dưỡng để xem xét hàm lượng chất dinh dưỡng trong thực phẩm. 2.(1.5đ). Nêu đặc điểm của 4 pha sinh trưởng của quần thể vi khuẩn? Vì sao quá trình sinh trưởng của vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát, còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha này? Điểm Đáp án - Pha tiềm phát (pha lag): Vi khuẩn thích nghi với môi trường, số lượng tế bào trong quần thể chưa tăng, enzim cảm ứng được hình thành để 0,25 phân giải cơ chất. - Pha lũy thừa (pha log): Vi khuẩn sinh trưởng với tốc độ rất lớn, số lượng 0,25 tế bào trong quần thể tăng rất nhanh. - Pha cân bằng: Số lượng vi khuẩn trong quần thể đạt đến cực đại và không 0,25 đổi theo thời gian. - Pha suy vong: Số tế bào sống trong quần thể giảm dần do tế bào 0,25 trong quần thể bị phân hủy ngày càng nhiều, chất dinh dưỡng cạn kiệt, chất độc hại tích lũy quá nhiều. Khi nuôi cấy không liên tục vi khuẩn cần thời gian để làm quen với môi 0.5 trường (các hợp chất của môi trường cảm ứng để hình thành các enzim tương ứng), còn trong nuôi cấy liên tục thi môi trường ổn định vi khuẩn đã có enzim cảm ứng nên không cần thiết phải có pha tiềm phát.

ĐỀ THI OLYMPIC SINH HỌC LỚP 10 (Thời gian làm bài…. phút) ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ Câu 1. ( 1,5 điểm) a. Các tế bào nhận biết nhau bằng các “dấu chuẩn” có trên màng sinh chất. Theo em “dấu chuẩn” là hợp chất hóa học nào? Chất này được tổng hợp và vận chuyển đến màng sinh chất như thế nào? b. Một loại polisaccarit được cấu tạo từ các phân tử glucozơ liên kết với nhau bằng liên kết β-1,4glycozit thành mạch thẳng không phân nhánh.Tên của loại polisaccarit này là gì? Ở tế bào nấm, chất Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

hóa học nào thay thế vai trò của loại polisaccarit này? Hãy cho biết đơn phân cấu tạo nên chất hóa học này? Câu 2. ( 2 điểm) a. Tại sao axit nuclêic và prôtêin được xem là hai vật chất cơ bản không thể thiếu của mọi cơ thể sống? b. Cho các chất: Tinh bột, xenlulôzơ, phôtpholipit và prôtêin. Chất nào trong các chất kể trên không phải là pôlime? Chất nào không tìm thấy trong lục lạp? Câu 3. ( 2 điểm) Trong tế bào có một bào quan được ví như “hệ thống sông ngòi, kênh rạch trên đồng ruộng”? Hãy cho biết tên gọi, cấu tạo, chức năng của loại bào quan này trong tế bào nhân thực? Câu 4. ( 2 điểm) Vận chuyển phân tử protein ra khỏi tế bào cần các bào quan nào? Mô tả quy trình vận chuyển này. Câu 5. ( 2,5 điểm) Dựa vào yếu tố nào để xác định tế bào đó còn sống hay chết? Em hãy chứng minh điều này qua một thí nghiệm đã học. Câu 6. ( 2 điểm) Một đoạn phân tử ADN có khối lượng 9.105 đ.v.C, có số nuclêôtit loại A kém loại khác 100 nuclêôtit. Trên mạch 1 của gen có nuclêôtit loại T kém loại A 100 nu, trên mạch 2 có nu chiếm 20% số nu của mạch. Hãy tính: - Số vòng xoắn của phân tử ADN. - Số nuclêôtit từng loại trên mỗi mạch đơn trong phân tử ADN trên? Câu 7. ( 4 điểm) Ở gà, bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 78 NST. Có 2000 tế bào sinh dục sơ khai nguyên phân liên tiếp một số đợt bằng nhau tạo ra các tế bào con, đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp 39780000 NST mới. 1/4 số tế bào con sinh ra trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân cho tinh trùng. 1/100 số tinh trùng tạo thành được tham gia vào quá trình thụ tinh. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 3,125%, của trứng là 25%. Mỗi trứng thụ tinh với 1 tinh trùng tạo ra một hợp tử bình thường. a) Xác định số lần nguyên phân của các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu và số hợp tử được tạo thành. b) Tính số lượng tế bào sinh trứng cần thiết cho quá trình thụ tinh. Câu 8. ( 2 điểm) a. Mô tả cấu trúc của nhân tế bào? b. Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao? Câu 9. ( 2 điểm) Hãy trình bày ý nghĩa sinh học và mối liên hệ giữa nguyên phân, giảm phân, thụ tinh trong quá trình truyền đạt thông tin di truyền ở cơ thể sống.

ĐÁP ÁN ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ OLYMPIC SINH HỌC LỚP 10 (Thời gian làm bài…. phút)

Câu

Nội dung Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điểm

Câu 1

Câu 2

Câu 3

a. Các tế bào nhận biết nhau bằng các “dấu chuẩn” có trên màng sinh chất. Theo em dấu chuẩn là hợp chất hóa học nào? Chất này được tổng hợp và vận chuyển đến màng sinh chất như thế nào? b. Một loại polisaccarit được cấu tạo từ các phân tử glucozơ liên kết với nhau bằng liên kết β-1,4- glycozit thành mạch thẳng không phân nhánh.Tên của loại polisaccarit này là gì? Ở tế bào nấm, chất hóa học nào thay thế vai trò của loại polisaccarit này? Hãy cho biết đơn phân cấu tạo nên chất hóa học này? Trả lời : a.- Dấu chuẩn là hợp chất glycoprotein.(0,25) - Protein được tổng hợp ở các riboxom trên mạng lưới nội chất hạt, sau đó đưa vào trong xoang của mạng lưới nội chất hạt tạo thành túi bộ máy Golgi. Tại đây protein được hoàn thiện cấu trúc gắn thêm hợp chất saccarit glicoprotein hoàn chỉnh đóng gói đưa ra ngoài màng bằng xuất bào.(0,75đ) b.Xellulozơ, ở nấm có kitin thay thế loại này (0,25đ) Đơn phân: Glucozơ liên kết với N-axetylglucozamin. (0,25đ) a. Tại sao axit nuclêic và prôtêin được xem là hai vật chất cơ bản không thể thiếu của mọi cơ thể sống? b. Cho các chất: Tinh bột, xenlulôzơ, phôtpholipit và prôtêin. Chất nào trong các chất kể trên không phải là pôlime? Chất nào không tìm thấy trong lục lạp? Trả lời : a. * Axit nuclêic là chất không thể thiếu vì : (0,5đ) Có chức năng lưu trữ, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền ở các loài sinh vật. * Prôtêin không thể thiếu được ở mọi có thể sống vì: ( 1đ) - Đóng vai trò cốt lõi trong cấu trúc của nhân, của mọi bào quan, đặc biệt hệ màng sinh học có tính chọn lọc cao. - Các enzim (có bản chất là prôtêin) đóng vai trò xúc tác các phản ứng sinh học. - Các kháng thể có bản chất là prôtêin có chức năng bảo vệ cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. - Các hoocmôn phần lớn là prôtêin có chức năng điều hòa quá trình trao đổi chất. - Ngoài ra prôtêin còn tham gia chức năng vận động, dự trữ năng lượng, giá đỡ, thụ thể. b. (0,5đ) - Chất không phải là đa phân (pôlime) là phốtpholipit vì nó không được cấu tạo từ các đơn phân (mônôme) - Chất không tìm thấy trong lục lạp là xenlulôzơ. Trong tế bào có một bào quan được ví như “hệ thống sông ngòi, kênh rạch trên đồng ruộng”? Hãy cho biết tên gọi, cấu tạo, chức năng của loại bào quan này trong tế bào nhân thực? Trả lời: - Lưới nội chất (0,25đ) - Cấu tạo(1đ) + Là hệ thống màng đơn, có cấu tạo giống màng sinh chất + Gồm một hệ thống ống và xoang dẹp thông với nhau tạo thành mạng lưới phân bố khắp tế bào, ngăn cách với phần còn lại của tế bào chất. + Xuất phát từ màng nhân, có thể nối liền màng sinh chất, liên hệ với bộ máy golgi, thể hoà tan thành một thể thống nhất. + Lưới nội chất hạt mặt ngoài còn gắn các riboxom, lưới nội chất trơn thì đính rất nhiều các enzim. - Chức năng: (0,75đ) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1,5 điểm

2 điểm

2 điểm

+ Chức năng chung : là hệ thống trung chuyển nhanh chóng các chất ra vào tế bào đồng thời đảm bảo sự cách li của các quá trình khác nhau diễn ra đồng thời trong tế bào. + Lưới nội chất hạt: Nơi tổng hợp protein + Lưới nội chất trơn: Tổng hợp lipit, chuyển hóa đường, phân hủy các chất độc hại. Câu 4

Vận chuyển phân tử protein ra khỏi tế bào cần các bào quan nào? Mô tả quy trình vận 2 điểm chuyển này. Trả lời : * Vận chuyển protein ra khỏi tế bào cần các bào quan: (0,5đ) - Hệ thống mạng lưới nội chất hạt. - Bộ Gôngi. - Màng sinh chất. * Mô tả quy trình vận chuyển: (1,5đ) - Protein tổng hợp bởi riboxom tại mạng lưới nội chất hạt được vận chuyển đến bộ Gôngi. - Ở bộ Gôngi, phân tử protein được gắn thêm cacbohydrat tạo ra glycoprotein được bao gói trong túi tiết và tách ra khỏi bộ Gôngi và chuyển đến màng sinh chất. - Chúng gắn vào màng sinh chất phóng thích protein ra bên ngoài tế bào bằng hiện tượng xuất bào.

Câu 5

Dựa vào yếu tố nào để xác định tế bào đó còn sống hay chết? Em hãy chứng minh 2,5 điểm điều này qua một thí nghiệm đã học. Trả lời : * Dựa vào hiện tượng co nguyên sinh và phản co nguyên sinh để xác định tế bào đó còn sống hay đã chết.(0,5đ) * Cách xác định:(2điểm) + Nguyên liệu: - Lá thài lài tía, củ hành tím. - Kính hiển vi, dao lam, phiến kính, lá kính. - Ống nhỏ giọt, giấy thấm, nước cất, dd nước muối loãng. + Cách tiến hành: - Bước 1: Tách lớp biểu bì của lá → đặt lên phiến kính → nhỏ nước cất → quan sát dưới KHV (hình 1) - Bước 2: nhỏ dd muối loãng lên mép lá kính → quan sát dưới KHV( hình 2). - Bước 3: nhỏ nước cất lên mép lá kính → quan sát dưới KHV( hình 3). + Kết quả so với hình 1: - hình 2: khối NSC co. - hình 3: khối NSC trở về trạng thái ban đầu như hình 1. + Giải thích: - hình 2: vào môi trường ưu trương → tế bào mất nước → khối NSC co : hiện tượng co nguyên sinh. - hình 3: vào môi trường nhược trương → tế bào hút nước → khối NSC dãn ra sát thành tế bào: hiện tượng phản co nguyên sinh.

Câu 6

Một đoạn phân tử ADN có khối lượng 9.105 đ.v.C, có số nuclêôtit loại A kém loại 2 điểm khác 100 nuclêôtit. Trên mạch 1 của gen có nuclêôtit loại T kém loại A 100 nu, trên mạch 2 có nu loại X chiếm 20% số nu của mạch. Hãy tính: - Số vòng xoắn của phân tử ADN. - Số nuclêôtit từng loại trên mỗi mạch đơn trong phân tử ADN trên? Trả lời : Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

-

Số vòng xoắn: N = 900000/300 = 3000 (0,25đ) C = 3000/20 = 150 (0,25đ) - Số nu mỗi loại trên mỗi mạch (0.5đ) + Số nucleotit mỗi loại của ADN A= T= 700, G= X= 800 + Số nu mỗi loại trên mỗi mạch :(1đ) A1 = T2 = 400 T1 = A2 = 300 G1 = X2 = 300 X1 = G2 = 500 Câu 7

Ở gà, bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội 2n = 78 NST. Có 2000 tế bào sinh dục sơ khai nguyên phân liên tiếp một số đợt bằng nhau tạo ra các tế bào con, đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp 39780000 NST mới. 1/4 số tế bào con sinh ra trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân cho tinh trùng. 1/100 số tinh trùng tạo thành được tham gia vào quá trình thụ tinh. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 3,125%, của trứng là 25%. Mỗi trứng thụ tinh với 1 tinh trùng tạo ra một hợp tử bình thường. a) Xác định số lần nguyên phân của các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu và số hợp tử được tạo thành. b) Tính số lượng tế bào sinh trứng cần thiết cho quá trình thụ tinh. Trả lời : * Số lần nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai ban đầu: - Gọi k là số lần nguyên phân của mỗi tế bào sinh dục sơ khai ban đầu(k nguyên, dương). Ta có phương trình: 2.103 x(2k - 1)x78 = 39780000 2k – 1 = 39780.103/ 78x2.103 - Vậy k = 8 (1đ) * Số hợp tử được tạo thành: - Số tế bào sinh dục sơ khai được tạo ra qua 8 lần nguyên phân liên tiếp là 2000x256 = 512. 103 (0,5 đ) - Số tinh trùng được tạo ra là 1/4 x 512.103 x4 = 512.103. (0,5đ) - Số tinh trùng được trực tiếp thụ tinh là 512.103 x 1/100 . 3,125/100 = 160 (0,5đ) - Vì 1 trứng thụ tinh với 1 tinh trùng tạo ra 1 hợp tử nên số hợp tử được tạo thành là 160.(0,5đ) b) Số lượng tế bào sinh trứng cần thiết cho quá trình thụ tinh: - Vì 1 tế bào sinh trứng kết thúc giảm phân tạo ra 1 trứng, mà hiệu suất thụ tinh của trứng là 25% nên số tế bào sinh trứng cần thiết cho quá trình thụ tinh là 160x100/25 = 640 (1đ)

Câu 8

a. Mô tả cấu trúc của nhân tế bào? 2 điểm b. Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao? Trả lời : *Cấu trúc của nhân tế bào (1 đ) - Màng nhân: là một màng kép, trên màng có nhiều lỗ nhỏ để thực hiện sự trao đổi chất giữa nhân với tế bào. - Nhân con: là nơi tổng hợp ribôxôm cho tế bào chất. - Nhiễm sắc thể: là vật chất di truyền tồn tại dưới dạng sợi mảnh. Lúc sắp phân chia tế bào, những sợi này sẽ co xoắn lại và dày lên thành các nhiễm sắc thể với số lượng và hình thái đặc trưng cho loài. Thành phần của nhiễm sắc thể gồm có: prôtein và ADN. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

4 điểm

b. (1đ) - Tế bào gan là tế bào có nhiều nhân,tế bào hồng cầu là tế bào không nhân. - Tế bào không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. - vì nhân chứa nhiều nhiễm sắc thể mang ADN có các gen điều khiển và điều hoà mọi hoạt động sống của tế bào. Câu 9

Ý nghĩa sinh học và mối liên hệ giữa nguyên phân, giảm phân, thụ tinh trong quá 2 điểm trình truyền đạt thông tin di truyền ở cơ thể sống. Trả lời : + Ý nghĩa sinh học của nguyên phân, giảm phân, thụ tinh. * Nguyên phân: (0,5đ) - Ổn định bộ nhiễm sắc thể của loài - Tăng nhanh sinh khối tế bào. - Tạo điều kiện cho các đột biến tế bào sinh dưỡng có thể nhân lên qua các thế hệ tế bào. * Giảm phân: (0,5đ) - Giảm bộ nhiễm sắc thể trong giao tử, nhờ vậy khi thụ tinh khôi phục được trạng thái lưỡng bội - Trong giảm phân có hiện tượng phân li độc lập, tổ hợp tự do , sự trao đổi đoạn ở kì trước I. Đây là cơ sở của hiện tượng biến dị tổ hợp. - Nhờ giảm phân các đột biến được nhân lên dần trong quần thể. * Thụ tinh; (0,5đ) Khôi phục bộ nhiếm sắc thể lưỡng bội do sự kết hợp giữa giao tử đực và giao tử cái. Mặt khác do sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao tử tạo ra nhiều kiểu hợp tử làm tăng tần số các loại hợp tử. + Mối quan hệ: (0,5đ) - Nhờ nguyên phân mà các thế hệ tế bào vẫn chứa đựng thông tin di truyền đặc trưng cho loài. - Nhờ giảm phân mà tạo ra được các giao tử đơn bội. - Thụ tinh đã khôi phục bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài. - Nhờ kết hợp ba quá trình trên mà tạo điều kiện cho các đột biến có thể nhân lên trong loài

ĐỀ KHẢO SÁT OLYMPIC SINH HỌC LỚP 10 (Thời gian làm bài 150 phút) Câu 1 (1 điểm) Lipit và cacbohiđrat đều có thành phần hoá học là C, H, O. Để phân biệt 2 loại hợp chất trên người ta căn cứ vào đâu? Câu 2 (2 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. (2đ) Cho các sinh vật sau đây: vi khuẩn lam, trùng đế giày, tảo lục, nấm sợi, nấm nhầy, sứa, tôm. Mỗi sinh vật trên được xếp vào giới nào ? Nêu đặc điểm của mỗi giới đó ? 2. (1đ) Bạn Hà đã đặt 3 ống nghiệm sau: Ống 1: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng đã đun sôi. Ống 2: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng. Ống 3: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng + 1ml dung dịch HCl 2M. Tất cả các ống đều đặt trong điều kiện 37 - 400C. a. Theo em bạn Hà muốn làm thí nghiệm chứng minh điều gì? b. Nếu bạn Hà quên không đánh dấu các ống. Em hãy nêu phương pháp giúp bạn nhận biết được các ống nghiệm trên? Câu 3 (4 điểm) 1. (1đ) So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng? 2. (1đ) Nêu những chức năng chính của prôtêin màng trong hoạt động sống của tế bào? 3. (1đ) Những phát biểu nào sau đây là đúng hay sai? Nếu sai em hãy sửa lại cho đúng. a. Tế bào thực vật để trong dung dịch nhược trương sẽ bị trương lên và bị vỡ ra. b. Các tế bào có thể nhận biết nhau do màng sinh chất có các "dấu chuẩn" là prôtêin bám màng. c. Tế bào bạch cầu ở người có khả năng thay dổi hình dạng nhưng vẫn hoạt động bình thường. d. Các vi ống và vi sợi là thành phần bền nhất của khung xương tế bào. 4. (1đ) Căn cứ vào tiêu chí nào để chia vi khuẩn thành 2 loại Gram âm và Gram dương? Cách nhận biết. Câu 4 (4 điểm) 1. (1đ) Nêu cơ chế vận chuyển của prôtêin, axít béo, ion và nước đi qua màng sinh chất.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. (1đ) Khi tiến hành thí nghiệm về tính thấm của tế bào sống và tế bào chết, kết quả có sự khác nhau về màu sắc của lát cắt phôi không đun cách thủy với lát cắt phôi đun cách thủy. Tại sao có sự khác nhau đó? Từ thí nghiệm này rút ra kết luận gì? 3. (1đ) Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng. Pha sáng và pha tối xảy ra ở đâu trong lục lạp? Hãy giải thích vì sao lại xảy ra ở đó. 4. (1đ) Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim? Tại sao khi qua nhiệt độ tối ưu của enzim, nếu tăng nhiệt độ thì sẽ làm giảm tốc độ phản ứng và có thể gây biến tính enzim? Câu 5 (2 điểm) 1. Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm những giai đoạn nào? Nêu diễn biến cơ bản ở các pha của kỳ trung gian. 2. Sự phân chia của vi khuẩn có theo các pha như trên không?

Câu 6 (3 điểm) 1. (1đ) a. Quan sát tác động của enzim trong tế bào, người ta có sơ đồ sau:

Enzim 1 Chất A

Enzim 2 Chất B

Chất C

Enzim 3 Chất P (sản phẩm)

TẾ BÀO

Ức chế liên hệ ngược Từ sơ đồ trên, hãy nhận xét cơ chế tác động của enzim? 2. (1đ) Tại sao sữa chua là thực phẩm ưa thích của nhiều người? Giải thích sự thay đổi trạng thái, hương vị của sữa trong quá trình lên men axit lactic. 3. (1đ) a. Mô tả cấu trúc của nhân tế bào? b. Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao? Câu 7 (3 điểm) 1. (1đ) Trình bày sự sinh trưởng của quần thể vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy không liên tục. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. (2đ) Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai chứa 360 nhiễm sắc thể đơn, đang phân bào tại vùng sinh sản. Mỗi tế bào đều nguyên phân một số lần bằng số nhiễm sắc thể đơn có chung một nguồn gốc trong một tế bào. Tất cả các tế bào con sinh ra đều trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân tạo tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5%. Các hợp tử tạo ra chứa tổng số 2880 nhiễm sắc thể đơn. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài, tên loài. b. Xác định số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu và số tế bào sinh tinh.

Đáp án đề thi Olympic môn Sinh học lớp 10 Câu 1 (1 điểm) • •

Thành phần hoá học: Cacbonhyđrat có tỉ lệ H:O = 2:1 Tính chất: Cacbonhyđrat không kị nước, Lipit kị nước.

Câu 2 1. (2đ) - Vi khuẩn lam thuộc giới khởi sinh (0,25 đ) Đặc điểm : là sinh vật nhân sơ, đơn bào, sống tự dưỡng hoặc dị dưỡng (0,25 đ) - Trùng đế giày, nấm nhầy, tảo lục thuộc giới nguyên sinh (0,25 đ) Đặc điểm : là sinh vật nhân thực, đơn bào hoặc đa bào, sống tự dưỡng hoặc dị dưỡng (0,25 đ) - Nấm sợi : thuộc giới nấm (0,25 đ) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Đặc điểm : là sinh vật nhân thực, đơn bào hoặc đa bào, sống dị dưỡng hoại sinh (0,25 đ) - Sứa, tôm thuộc giới động vật (0,25 đ) Đặc điểm : là sinh vật nhân thực, đa bào, sống dị dưỡng (0,25 đ) 2. (1đ) a. Bạn muốn chứng minh ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của enzim. b. Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quỳ tím để nhận biết. Phương pháp: •

Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt pha loãng).

Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi: • •

Ống 1 có dung dịch tinh bột và nước bọt, nhưng nước bọt đã đun sôi nên enzim mất hoạt tính; Ống 3 có dung dịch tinh bột và nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt.

Chỉ cần thử bằng quỳ tím sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. Câu 3 (4 điểm) 1. So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng? * Giống nhau: • •

Đều có cấu trúc màng kép Đều là bào quan có khả năng tổng hợp ATP

* Khác: Ti thể

Lục lạp

Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong gấp khúc trên có đính các enzim hô hấp

Cả hai màng đều trơn nhẵn, có thêm hệ thống túi tylacoid, trên đó có đính các sắc tố quang hợp và các chất vận chuyển điện tử.

Tổng hợp ATP dùng cho mọi

Tổng hợp ATP ở pha sáng, chỉ dùng cho pha tối của

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

hoạt động của tế bào

quang hợp

Có trong mọi loại tế bào

Chỉ có trong các tế bào quang hợp ở thực vật

2. Chức năng chính của prôtêin màng gồm (1đ) Ghép nối 2 tế bào với nhau Là thụ thể bề mặt tiếp nhận các thông tin Giúp tế bào nhận biết nhau nhờ dấu hiệu nhận biết đặc hiệu (glicôprôtêin) Là các kênh vận chuyển các chất qua màng, là enzim màng.....

• • • •

3. (1đ) Sai.Không bị vỡ vì có thành tế bào. Sai. Dấu chuẩn là glycoprotein. Đúng. Sai: Thành phần bền nhất là sợi trung gian.

• • • •

4. (1đ) • •

Dựa vào cấu trúc và thành phần hóa học; Cách nhận biết: nhuộm màu Gram chúng bắt màu khác nhau • Gram âm có màu đỏ, Gram dương màu tím.

Câu 4 (4 điểm) 1 (1đ) • • •

Protein: Sự biến dạng của màng sinh chất (xuất hoặc nhập bào). Steroid: Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit. ion: • Vận chuyển thụ động nhờ các pecmeaza, không tiêu tốn năng lượng ATP Vận chuyển chủ động nhờ các kênh protein trên màng, tiêu tốn năng lượng ATP Nước: Vận chuyển thụ động qua kênh aquaporin trên màng, nhờ protein mang hoặc khuếch tán trục tiếp qua lớp kép photpholipit. •

2. (1đ) Sự khác nhau về màu sắc của lát cắt phôi không đun cách thủy với lát cắt phôi đun cách thủy là do: •

Đun sôi cách thủy các phôi trong 5 phút. Để giết chết phôi Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

•

•

Phôi sống không nhuộm màu còn phôi chết ăn màu. Vì tế bào sống có khả năng thẩm chọn lọc chỉ cho các chất cần thỉết đi qua màng vào trong tế bào, còn phôi chết không có đặc tính này. Kết luận: Thí nghiệm trên chứng tỏ rằng phôi sống do MSC có khả năng thấm chọn lọc nên không bị nhuộm màu. Còn phôi chết MSC mất khả năng thấm chọn lọc nên phẩm màu thấm vào, chất nguyên sính bắt màu.

3. (1đ) •

Pha tối của quang hợp phụ thuộc vào pha sáng vì trong pha tối xảy ra sự tổng hợp glucôzơ cần năng lượng từ ATP và NADPH do pha sáng cung cấp.

•

Pha sáng xảy ra ở tilacốit của lục lạp trong màng tilacôit chứa hệ sắc tố quang hợp dãy chuyền điện tử, phức hệ ATP - synthetaza, do đó đã chuyển hoá NLAS thành năng lượng tích trong ATP và NADPH. Pha tối xảy ra trong chất nền lục lạp, trong chất nền lục lạp chứa các enzim và cơ chất của chu trình Canvis do đó glucô được tổng hợp từ CO2 với năng lượng từ ATP và NADPH do pha sáng cung cấp.

•

4. (1đ) •

•

•

Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim: nhiệt độ, độ pH, nồng độ cơ chất, nồng độ enzim, chất ức chế enzim. Enzim có bản chất là protein, cấu hình không gian ba chiều của protein được ổn định nhờ các liên kết yếu (liên kết hidro, liên kết đisunfua..). Ở nhiệt độ cao, các liên kết yếu này bị phá vỡ làm thay đổi cấu hình không gian của enzim, do đó trung tâm hoạt động của enzim bị biến đổi không phù hợp với cơ chất nên enzim mất khả năng xúc tác.

Câu 5 (2đ) 1. Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm kỳ trung gian (G1 + S+ G2) và quá trình nguyên phân. Diễn biến cơ bản các pha của kỳ trung gian.

• •

•

•

Pha G1: Diễn ra sự gia tăng TBC, hình thành thêm các bào quan khác nhau, phân hoá về cấu trúc, chức năng của tế bào (tổng hợp các prôtêin, chuẩn bị các tiền chất, các điều kiện cho sự tổng hợp ADN). Pha S: Diễn ra sao chép ADN và nhân đôi NST, pha S còn diễn ra sự nhân đôi trung tử và quá trình tổng hợp nhiều hợp chất hữu cơ cao phân tử, các hợp chất giàu năng lượng. Pha G2: Tiếp tục tổng hợp prôtêin có vai trò với sự hình thành thoi phân bào. NST ở pha này vẫn giữ nguyên trạng thái như cuối pha S.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Sự phân chia của vi khuẩn không theo các pha như trên, vì vi khuẩn phân chia trực phân. Câu 6 (3 điểm) 1. (1đ) Từ sơ đồ tác động của enzime nhận thấy: - Tính chuyên hóa cao của enzime. - Sự chuyển hóa vật chất trong tế bào bao gồm các phản ứng sinh hóa diễn ra trong tế bào của cơ thể sống, cần có sự xúc tác của enzime giúp sự chuyển hóa diễn ra nhanh hơn. - sản phẩm của phản ứng này lại trở thành cơ chất cho phản ứng tiếp theo và sản phẩm cuối cùng của phản ứng khi được tạo ra quá nhiều thì lại trở thành chất ức chế enzime xúc tác cho phản ứng đầu tiên. - Khi một enzime nào đó trong tế bào không được tổng hợp hoặc bị bất hoạt thì không những sản phẩm không được tạo thành mà cơ chất của enzime đó tích lũy có thể gây độc cho tế bào. 2. (1đ) * Vì sữa chua là một loại thực phẩm bổ dưỡng: •

Có hương vị thơm ngon tự nhiên.

•

Dễ tiêu, bổ dưỡng chứa đường đơn, vitamin, axit amin...

* Giải thích sự thay đổi trạng thái, hương vị của sữa trong quá trình lên men: •

Vi khuẩn lactic đã biến đường trong sữa thành axit lăctic làm giảm độ pH cùng với lượng nhiệt sinh ra -> Sữa chua có vị ngọt thấp hơn so với sữa nguyên liệu, vị chua tăng lên và ở dạng đông tụ.

•

Các sản phẩm phụ este, axit hữu cơ... làm cho sữa có hương thơm.

3 (1đ) a. Nhân cấu tạo gồm 3 phần: - Màng nhân: là một màng kép, trên màng có nhiều lỗ nhỏ để thực hiện sự trao đổi chất giữa nhân với tế bào. - Nhân con: là nơi tổng hợp ribôxôm cho tế bào chất. - Nhiễm sắc thể: là vật chất di truyền tồn tại dưới dạng sợi mảnh. Lúc sắp phân chia tế bào, những sợi này sẽ co xoắn lại và dày lên thành các nhiễm sắc thể với số lượng và hình thái đặc trưng cho loài. Thành phần của nhiễm sắc thể gồm có: prôtein và ADN. b. - Tế bào gan là tế bào có nhiều nhân,tế bào hồng cầu là tế bào không nhân. - Tế bào không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. - vì nhân chứa nhiều nhiễm sắc thể mang ADN có các gen điều khiển và điều hoà mọi hoạt động sống của tế bào.Câu 7 (3 điểm)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1 (1đ). Căn cứ: Trong môi trường nuôi cấy không liên tục, quần thể vi sinh vật sinh trưởng theo 4 pha: Pha tiềm phát, pha luỹ thừa, pha cân bằng và pha suy vong + Pha tiềm phát: Vi khuẩn thích nghi với môi trường, không có sự gia tăng số lượng tế bào, enzim cảm ứng hình thành để phân giải các chất. + Pha luỹ thừa: Trao đổi chất diễn ra mạnh mẽ, số lượng tế bào tăng theo cấp số nhân, tốc độ sinh trưởng cực đại. + Pha cân bằng: Số lượng tế bào đạt cực đại và không đổi theo thời gian (số lượng tế bào sinh ra tương đương với số tế bào chết đi). + Pha suy vong: Số lượng tế bào trong quần thể giảm dần (do chất dinh dưỡng ngày càng cạn kiệt, chất độc hại tích luỹ ngày càng nhiều).

2. (2đ) Gọi • •

Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu là a (a € N). Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài là 2n.

số NST đơn có chung một nguồn gốc trong 1 tế bào là n. Ta có: •

Tổng số NST đơn có trong các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu là:

a.2n = 360 (1). • • • • • •

Số tế bào sinh tinh là: a.2n. Số tinh trùng được tạo ra là: 4.a.2n. Số tinh trùng được thụ tinh là: 4.a.2n.12,5% = 0,5. a.2n = Số hợp tử được hình thành. Tổng số NST đơn trong các hợp tử: 0,5. a.2n. 2n = 2880 (2). Từ (1) và (2) suy ra: n = 4. Bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 8. Ruồi giấm.

a. Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu: a.2n = 360, a = 45. Số tế bào sinh tinh = 45. 24 = 720.

KỲ THI OLYMPIC 10 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

NĂM HỌC 2018-2019

Câu 1 ( 2.5đ) : Xét các đại phân tử sau dây: Xenlulozo, PhotphoLiptit, AND và Protein. - Những đại phân tử nào cấu tạo theo nguyên tắc đa phân? - Những đại phân tử nào vừa có tính đa dạng, vừa có tính đặc thù? - Loại phân tử nào có tính đa dạng nhất? Vì sao? - Những phân tử nào có trong lục lạp của tế bào? - Cho ví dụ loại tế bào nào trong tế bào nhân thực không có nhân và loại tế bào có nhân? Giải thích? Câu 2( 2.5đ) a- Trình bày các bậc cấu trúc của phân tử Pr? b- Bậc cấu trúc nào quan trọng nhất? Vì sao? c- Chức năng của AND?vì sao AND mang thông tin di truyền? Tại sao thông tin di truyền được AND bảo quản? Câu 3 (3.5đ): a. Màng sinh chất của tế bào nhân thực được cấu tạo từ những thành phần nào? b.Tạo sao màng sinh chất có cấu trúc khảm động. c.Các tế bào trong mô nhận biết nhau nhờ Glicopr màng.Giải thích tại sao chất độc A làm mất chức năng của bộ máy gongi dẫn đến làm hỏng tổ chức mô. d.Nêu chức năng chủ yếu của lưới nội chất?Cho 1 ví dụ về 1 loại tế bào người có lưới nội chất hạt phát triển và lưới nội chất trơn phát triển? Giải thích chức năng của các loại tế bào này? Câu 4: (3đ) a.Trong các bào quan của tế bào nhân thực bào quan nào màng đơn, bào quan nào màng kép? b.Trong tế bào thực vật có 2 loại bào quan thực hiện chức năng tổng hợp ATP đó là bào quan nào? - Điểm giống nhau của 2 bào quan?. c.Trình bày sự giống nhau và khác nhau giữa tế bào thực vật và tế bào động vật? d.Tại sao các tế bào có cường độ trao đổi chất cao,hoạt động sinh lí phức tạp thường có nhiều ở ti thể. Câu 5: ( 2đ) Một tế bào nhân tạo có màng bán thấm và chứa dung dịch lỏng ( 0,03M saccarozo, 0,02M glucozo)được ngâm vào cốc chứa loại dung dịch( 0,01M sacarozo, 0,01M glucozo, 0,01M frutozo).Màng bán thấm chỉ cho nước, đường đơn đi qua và không cho đường đôi đi qua. a.Dung dịch ngoài tế bào là đẳng trương, ưu trương hay nhược trương?Vì sao? b.Hãy chỉ ra đường đi của các chất tan và nước. c.Khối lượng của tế bào nhân này có thay đổi không? Giải thích? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 6 (1.5đ) Cho sơ đồ chất A chất B chất C Chất S Hãy cho biết: a. Từ sđ trên rút ra nhận xét gì? b. Nếu chất S quá dư thừa thì nđ chất nào sẽ tang, giải thích Câu 7( 2.5đ) c. Chu kỳ tế bào gồm mấy giai đoạn? Giai đoạn nào chiếm ưu thế trong chu kỳ? d. Loài ruồi (Musca domestica) có 2n = 12. Xét tế bào A, B, c, D của loài đều nguyên phân liên tiếp trong 120 phút. Tế bào B có số đợt nguyên phân gấp 4 lần so với tế bào A và gấp 8 lần nguyên phân của tế bào c. Tổng số đợt nguyên phân của cả 4 tế bào là 17. Xác định: Số lần nguyên phân của mỗi tế bào? Chu kì tế bào của mỗi tế bào trên xảy ra trong bao nhiêu phút? Tổng số tế bào con được sinh ra từ cả 4 tế bào trên. Số NST đơn trong các tế bào con của tế bào D. Câu 8(2.5đ): a. Dựa vào nhu cầu oxy, người ta chia vi sinh vật thành những nhóm nào? Giải thích? b. Hệ vi sinh vật trong muối chua hoa quả thay đổi theo thời gian như thế nào?

……………………………………..HẾT………………………………………………………

ĐÁP ÁN Câu 1 ( 2.5đ): -Những đại phân tử có cấu trúc đa phân: Xenlulo, AND và Pr. (0,5đ) -Phân tử vừa đa dạng vừa đặc thù: AND và Pr.( 0,25đ) -Pr là có tính đa dạng cao nhất vì có số đơn phaan cấu tạo nhiều ( Có khoảng 20 aatrong khi AND được cấu tạo từ 4 loại nu), Pr có 4 bậc cấu trúc không gian, các bậc cấu trúc không gian qiu định tính đa dạng của Pr. (0,5đ) -Chất không có trong lục lạp của tế bào TV là : photphoL (0,25đ) Tế bào gan là tê bào có nhiều nhân, TB hồng cầu là tế bào không nhân ( 0,25đ) -TB không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. (0,25đ) -Vì nhân chứa nhiều NST mang AND có các gen điều khiển và điều hoàn mọi hoạt động sống tb.(0,25đ). Câu 2: ( 2.5đ) -Pr có 4 bậc cấu trúc: Bậc 1, bậc 2, bậc 3, bậc 4 ( mỗi bậc 0,25đ).

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

-Bậc có cấu trúc quan trọng nhất là bâc 1 ( 0,25đ): Vì bậc 1 được đặc trưng bởi trình tự sắp xếp aa trình tự sắp xếp aa sẽ xác định vị trí hình thành nên các lk hóa hóa học khác, tạo thành các phân tử Pr có bậc cấu trúc hơn (chỉ cần thay đổi 1aa nào đó trong cấu trúc bậc 1). (0,25đ). -Chức năng của AND: mang, bảo quản và truyền thông tin di truyền. ( 0,25) -ADN mang thông tin dt vì AND được cấu tạo từ các nu, thông tin dt được lưu trữ trong AND dưới dạng số lượng, thành phần và trình tự nu, trình tự các nu làm nhiệm vụ mã hóa các aa trong Pr qui định đặc điễm TB (0,25). -Thông tin dt trong AND được bảo quản chặt chẽ, những sai sot trong ADN hầu hết được hệ thống các Enzim sữa sai trong Tb sữa chữa, thông tin dt từ thế hệ nay sang thế hệ khác nhờ vào qúa trình nhân đôi (0,5đ). Câu 3( 3.5đ) -Cấu trúc MSC: + 2 lớp photphoL ( nêu được dầu ưa nước và kị nước) (0,25đ) + các Pr: Pr xuyên màng và Pr bám màng. (0,25đ) + Ngoài ra trên màng còn có khảm thêm các phân tử GlicoL, GicoPr, colesteron..... -Gọi MSC có cấu trúc khảm đông vì: Các phân tử PhotphoL , Pr đều có thể di động khá linh động trong phạm vi của màng ( theo không gian 2 chiều) ( 0,25đ). -Chất độc A làm mô tb hỏng theo các bước sau: (1đ) + Pr được tổng hợp từ Ri được Th trên lưới nội chất đưa vào bộ máy gongi. +Tại bộ máy gongoi, Pr được lắp ráp thêm C glicopr. +Glicopr được đưa vào bóng nội bào và chuyển đến màng tạo Glicopr màng. + Chất độc A làm mất chức năng bộ máy gongi qt lắp ráp Pr với C bị hỏng nên màng thiếu Glicopr hoặc Glicopr sai lệch so bình thường không có thụ thể đó thì các tb trong mô không còn nhận biết nhau chúng không lk với nhau làm hỏng tổ chức mô. -Chức năng của Lnc: +Lnc hạt: Chứa cá hạt ri Th pr, cấu trúc nên MSC hoặc Th Pr tiết ra ngoài Tb ( 0,5) +Lnc trơn: Chứa các E tham gia Th L, chuyển hóa đường và giải độc ( 0,5đ) -TB bạch cầu : có lnc hạt phát triển. Vì chúng có khả năng TH và tiết ra các kháng thể.(0,5đ) -TB gan: có lnc trơn phát triển. Vì chứa E phân giải chất độc hại (0,25đ). Câu 4: (3đ) a-Bào quan có màng kép : nhân, ti thể, lục lạp (0,25đ) Bào quan có màng đơn: lưới nội chất, bộ máy gongi, lizoxom, không bào. ( 0,25đ). b-2 loại bào quan có chức năng TH ATP là : lục lạp và ti thể ( 0,25đ). *Điễm giống nhau giữa 2 bào quan: (mỗi ý 0,25đ) +Đều là bào quan có màng kép. +Đều có chứa ADN, Ri và E +Tạo ATP Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

+Là hệ thống di truyền ngoài nhân. +Tham gia chuyển hóa Nl và vật chất cho Tb. c-Điễm giống nhau và khác nhau giữa Tb TV và ĐV: *Giống nhau: Đều có cấu tạo chung: MSC, TBC và nhân ( 0,25đ) *Khác nhau: (0, 5đ) Tb động vật Tb thực vật -Hình dạng: rất đa dạng, tùy thuộcvào -hình dạng: ổn định( vì có thành Tb). từng loại mô và tùy thuộc vào chức năng của loại tb. -Không có thành tb -Có thành Tb bằng Xelulozo -Có bào quan Lizoxom, trung thể, ít khi -Có luclạp, không bào lớn nằm ở trung có không bào tâm Tb d. Tai sao: do chức năng chủ yếu của ti thể là trung tâm giải phóng và chuyển hóa Nl cho tb.Vì vậy hoạt động sống của tế bào diễn ra còn mạnh thì sự có mặt ti thể càng nhiều.(0,25đ) Câu 5: ( 2đ) a.Dung dịch ngoài là nhược trương. (0,25đ). Vì tổng nồng độ chất tan ở trong Tb là 0,05M còn tổng nồng độ chất tan của dung dịch là 0,03M. ( 0,25đ) b.Đường đi của các chất: -Gluco đi từ trong ra ngoài. Vì nông độ Glu trong tb 0,02 lớn gơn nồng độ chất tan trong dung dịch 0,01.( 0,25đ) -Fru đi từ ngoài vào trong.Vì nồng độ ở trong Tb là 0M còn chất tan trong dd là 0,02M.(0,25đ) -Saccarozo là đương đôi nên không đi qua màng bán thấm không khuyếch tán qua màng (0,25đ) -Nước đi từ ngoài vào trong Tb. Vì đây là dd nhược trương. ( 0,25đ) c. Tb nhân trở nên căng hỏn.Vì nước thẩm thấu vào trong tb làm tăng thể tích và khối lượng của tb ( 0,5đ) Câu 6 (1,5đ): a. Mỗi E tđ lên 1 cơ chất. TB có hệ thống đa E, gồm nhiều E xúc tác 1 dây chuyền phản ứng. SP của phản ứng này là cơ chất PƯ tiếp theo (0.5đ) b. Khi S quá dư thừa thì chất A sẽ tăng lên nó kìm hãm E đầu tiên của PƯ, làm ngưng hoạt động của toàn hệ thống (1đ) Câu 7: (2.5đ) a. Gồm 2 gđ: kì TG và qt NP. (0.25đ) KÌ TG chiếm ưu thế trong chu kì, có 3 pha: G1, S, G2 (0.25đ) b.(2đ) Số lần nguyên phân: Gọi x: số lần nguyên phân của tế bào c. 2x: số lần nguyên phân của tế bào A. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

j: số lần nguyên phân của tế bào B. y: số lần nguyên phân của tế bào D. (* và y đều là số nguyên dương) Ta có: 2jc + 8jc + X + y = 17 <=> 1 lx + y = 17. => X = I , y = 6. Vậy, số đợt nguyên phân của 4 tế bào A, B, c, D lần lượt là 2, 8, 1 và 6. Chu kì tế bào: -Của tế bào A: 120 : 2 = 60 phút. -Của tếbào B: 120 : 8 = 15 phút. -Của tế bàoC: 120 : 1 = 120 phút. Của tế bào D: 120 : 6 = 20 phút. Tổng số tế bào con: 22 + 2* + 21 + 26 = 326 tế bào. Số NST trong các tế bào con của tế bào D: 26 X 12 = 768 (NST) Câu 8(2.5đ) a. Chia làm 4 nhóm: - Hiếu khí bắt buộc: chỉ sinh trưởng khi có oxy, vì oxy là nguyên liệu thiết yếu dùng để nhận điện tử cuối cùng. VD: Tảo, ĐVNS, nấm (0.25đ) - Kị khí bắt buộc: Sinh trưởng không cần oxy, vì oxy là chất độc gây chết tế bào. Trong TB không có enzym SOD, catalaza. VD: VSV sống trong dạ dày động vật ăn cỏ, ruột mối (0.25đ) - Kị khí không bắt buộc: Có thể sử dụng oxy hoặc không oxy. VD: nấm men (0.25đ) - Vi hiếu khí: VSV trong MT có nồng độ oxy thấp (2-10%). Nếu trên 20% sẽ chết. VD: VK tả, VK giang mai (0.25đ) b. Ban đầu VK lactic và VK gây thối có thể cùng phát triển. VK lactic lên men a. Lactic làm giảm độ pH của dung dịch, ức chế hoạt động của VK thối (0.5đ) Dưa chua dần lên, độm pH tiếp tục giảm, ức chế VK lactic(0.5đ) Nấm men phát triển vì sinh trưởng trong độ pH thấp xuất hiện lớp ván trắng. Nấm men oxy hóa a.lactic thành CO2 và H2O làm dưa giảm dần độ chua(0.5đ)

KỲ THI OLYMPIC Môn: SINH HỌC 10 Thời gian: 150 phút (không tính thời gian giao đề) ĐÈ MINH HỌA (gồm 02 trang) Câu 1. (4,0 điểm) 1. Các câu sau đây là đúng hay sai? Nếu sai, hãy giải thích ngắn gọn. a. Tinh bột và xenlulozo đều là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế bào thực vật. b. Các hợp chất hữu cơ: cacbohidrat, lipit, protein và axit nucleic đều là những những phân tử có cấu trúc đa phân. 2. Một phân tử mARN được 10 riboxom dịch mã. a. Có bao nhiêu chuỗi polipeptit được hình thành. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

b. Các chuỗi polipeptit này có cấu trúc giống hay khác nhau? Giải thích? Câu 2. (4,0 điểm) 1. Trình bày chức năng của peroxixom. 2. Tại sao nói lưới nội chất có vai trò trong việc gia tăng diện tích hệ thống màng của tế bào? 3. Trong sự di chuyển của các chất qua màng tế bào, phương pháp khuếch tán qua kênh protein có những ưu thế gì so với khuếch tán trực tiếp qua lớp photpholipit kép? 3. Ở những người có hàm lượng cholesteron trong máu rất cao, gây xơ vữa động mạch do di truyền có liên quan đến một trong những kiểu nhập bào, đó là kiểu nào? Em hãy giải thích hiện tượng này. Câu 3. (5,0 điểm) 1. Tại sao ATP được xem là đồng tiền năng lượng của tế bào. 2. Cho biết enzim là gì và bản chất hóa học của nó? Nguyên nhân làm xuất hiện những bệnh chuyển hóa ở người? 3. Tại sao lên men rượu từ nguyên liệu tinh bột phải có giai đoạn hiếu khí? 4. Tại sao khi các tế bào cơ hoạt động liên tục thì thường có hiện tượng mỏi cơ? 4. Phân biệt pha sáng với pha tối trong quang hợp ở thực vật. Câu 4. (5,0 điểm) 1. a. Tại sao các NST phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau? Điều gì sẽ xảy ra nếu ở kì đầu của nguyên phân thoi vô sắc bị phá hủy? b. Tại sao tế bào ung thư lại có thể phân chia liên tục tạo ra các khối u? 2.a. Trong giảm phân, nếu 2 NST trong một cặp NST tương đồng không tiếp hợp với nhau ở kì đầu giảm phân I thì sự phân li của các NST về các tế bào con như thế nào? b. Hiện tượng các NST tương đồng bắt đôi nhau có ý nghĩa gì? 3. Trong cơ thể một sinh vật (bộ NST 2n < 100), xét quá trình phân chia của một nhóm tế bào sinh dưỡng và một nhóm tế bào sinh dục sơ khai. Tổng số tế bào ban đầu của 2 nhóm bằng NST đơn của bộ NST lưỡng bội của loài. Các tế bào sinh dưỡng đều nguyên phân một số lần bằng nhau và bằng với số tế bào sinh dục sơ khai ban đầu. Các tế bào sinh dục sơ khai cũng nguyên phân một số lần bằng nhau và bằng với số tế bào sinh dưỡng ban đầu. Tổng số tế bào con sinh ra từ hai nhóm là 152 tế bào. Tổng số NST đơn do môi trường nội bào cung cấp cho quá trình phân bào của cả hai nhóm bằng 1152 NST đơn. a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài. b. Tìm số tế bào đầu tiên của mỗi nhóm. Câu 5. (2,0 điểm) 1. Tại sao nói VSV khuyết dưỡng có ý nghĩa quan trọng trong kiểm nghiệm thực phẩm? Lấy ví dụ minh họa. 2. Tại sao ở người việc tìm thuốc chống virut khó khăn hơn nhiều so với việc tìm thuốc chống vi khuẩn.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

KỲ THI OLYMPIC Môn: SINH HỌC 10 Thời gian: 150 phút (không tính thời gian giao đề) HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1. (4,0 điểm) 1. Các câu sau đây là đúng hay sai? Nếu sai, hãy giải thích ngắn gọn. a. Tinh bột và xenlulozo đều là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế bào thực vật. b. Các hợp chất hữu cơ: cacbohidrat, lipit, protein và axit nucleic đều là những những phân tử có cấu trúc đa phân. 2. Một phân tử mARN được 10 riboxom dịch mã. a. Có bao nhiêu chuỗi polipeptit được hình thành. b. Các chuỗi polipeptit này có cấu trúc giống hay khác nhau? Giải thích? Nội dung Điểm 1. a. Sai (0,5) vì tinh bột là nguồn nguyên liệu dự trữ cho tế bào thực vật, 1 xenlulozo là thành phần cấu trúc nên thành tế bào thực vật. (0,5) b. Sai (0,5) . Lipit không có cấu trúc đa phân. (0,5) 1 2. a. Mỗi riboxom dịch mã trên ARN thì tạo ra 1 chuỗi polipeptit (0,5) → một 1 phân tử mARN được 10 riboxom dịch mã tạo thành 10 chuỗi polipeptit (0,5) b. Các chuỗi polipeptit này có cấu trúc giống nhau. (0,5) Giải thích: 1 + Do quá trình dịch mã được diễn ra theo nguyên tắc bổ sung. (0,25) + Các tARN mang các axit amin có bộ ba đối mã đến bổ sung với các bộ ba trên mARN. Quá trình như vậy liên tục được diễn ra khi các riboxom thực hiện quá trình dịch mã. (0,25) Câu 2. (4,0 điểm) 1. Trình bày chức năng của peroxixom. 2. Tại sao nói lưới nội chất có vai trò trong việc gia tăng diện tích hệ thống màng của tế bào? 3. Trong sự di chuyển của các chất qua màng tế bào, phương pháp khuếch tán qua kênh protein có những ưu thế gì so với khuếch tán trực tiếp qua lớp photpholipit kép? 4. Ở những người có hàm lượng cholesteron trong máu rất cao, gây xơ vữa động mạch do di truyền có liên quan đến một trong những kiểu nhập bào, đó là kiểu nào? Em hãy giải thích hiện tượng này. Nội dung Điểm 1. – Khử độc alcol (rượu) và các hợp chất độc hại bằng cách truyền hidrogen từ 0,25 các chất độc đến oxi. - Phá hủy các axit béo thành phân tử nhỏ hơn rồi vận chuyển dến ti thể để làm 0,25 nguyên liệu cho hô hấp tế bào. - Tham gia quá trình chuyển hóa các axit nucleic ở khâu oxi hóa axit uric (sản 0,25 phẩm chuyển hóa của purin) - Tham gia vào quá trình sinh tổng hợp lipit ở động vật (tổng hợp axit mật từ 0,25 cholesterol) 2. – Màng lưới nội chất có thể tăng trưởng nhờ sự bổ sung protein màng và 0,25 photpholipit. - Protein màng được tổng hợp ở riboxom chúng tự xen vào màng lưới nội chất và 0,25 gắn ở đó nhờ những thành phần kị nước của chúng. - Photpholipit được lắp ráp vào trong màng nhờ các enzim được tạo ra ở màng 0,25 lưới nội chất. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Màng lưới nội chất mở rộng và được truyền đi dưới dạng các túi vận chuyển đến các phần khác nhau của hệ thống màng trong. 3. – Khuếch tán qua kênh protein có tính đặc hiệu cao hơn so với khuếch tán qua lớp photpholipit. Mỗi kênh protein thông thường chỉ có một hoặc một số chất tan giống nhau đi qua. - Khuếch tán qua kênh protein cho phép các chất (phân tử) có kích thước lớn hoặc tích điện đi qua màng, trong khi đó phương thức khuếch tán thì không. - Khuếch tán qua kênh protein có thể dễ dàng được điều hòa tùy thuộc vào nhu cầu của tế bào. Tế bào có thể điều hòa hoạt động này qua việc đóng mở các kênh, qua số lượng các kênh trên màng. Trong khi đó, khuếch tán qua lớp photpholipit kép hoàn toàn phụ thuộc vào sự chênh lệch nồng độ giữa bên trong và bên ngoài màng. - Khuếch tán qua kênh protein diễn ra nhanh hơn so với khuếch tán qua lớp photpholipit kép. 4. - Ở người hàm lượng cholesterol trong máu rất cao do di truyền là protein thụ thể trên màng lấy các hạt cholesterol bị sai hỏng hay bất hoạt hoàn toàn, do đó các hạt này không vào trong tế bào được bằng cách nhập bào. - Thay vào đó, cholesterol tích tụ trong máu gây xơ vỡ động mạch – là sự tích tụ cặn lipit trong thành mạch máu. Chỗ tụ đó làm thành mạch máu phồng vào phía trong làm hẹp mạch máu và cản trở dòng máu.

0,25 0,25 0,25 0,25

0,25 0,5 0,5

Câu 3. (5,0 điểm) 1. Tại sao ATP được xem là đồng tiền năng lượng của tế bào. 2. Cho biết enzim là gì và bản chất hóa học của nó? Nguyên nhân làm xuất hiện những bệnh chuyển hóa ở người? 3. Tại sao lên men rượu từ nguyên liệu tinh bột phải có giai đoạn hiếu khí? 4. Tại sao khi các tế bào cơ hoạt động liên tục thì thường có hiện tượng mỏi cơ? 5. Phân biệt pha sáng với pha tối trong quang hợp ở thực vật. Nội dung Điểm 1. ATP là đồng tiền năng lượng vì: - ATP là hợp chất chứa 2 liên kết photpho cao năng, liên hết này mang nhiều năng 0,25 lượng nhưng năng lượng hoạt hóa lại thấp → dễ bị phá vỡ để giải phóng năng lượng và dễ tái tạo. - Mỗi liên kết cao năng bị phá vỡ giải phóng khoảng 7,3 kcal/mol, mà hầu hết các 0,25 phản ứng thu nhiệt trong tế bào cần năng lượng hoạt hóa ít hơn 7,3 kcal/mol. - Là dạng năng lượng dễ vận chuyển. - ATP cung cấp năng lượng cho tất cả các hoạt động sống của tế bào: co cơ, vận 0,25 chuyển, tổng hợp các chất. 0,25 2. – Enzim là chất xúc tác sinh học được tổng hợp trong cơ thể sống. - Bản chất hóa học của enzim là protein. 0,25 - Nguyên nhân xuất hiện các bệnh rối loạn chuyển hóa là: Khi một enzim nào đó 0,25 không tổng hợp được hoặc tổng hợp quá ít hay bị bất hoạt thì sản phẩm không 0,5 được tạo thành mà cơ chất của enzim đó sẽ tích lũy lại gây độc cho tế bào hoặc có thể được chuyển hóa theo con đường phụ thành các chất độc gây nên các triệu chứng bệnh lí. 3. Nấm men rượu chỉ có thể chuyển hóa từ những phân tử đường đơn thành rượu (0,25). Nhờ nấm mốc trong bột bánh men tiết amilaza để phân giải tinh bột thành 1 đường (0,25). Nấm mốc sống trong điều kiện hiếu khí. (0,5) 4. Vì: - Khi hoạt động liên tục thì các tế bào cơ bị thiếu hụt O2 do cơ thể đáp ứng không Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

kịp. - Khi bị thiếu O2, tế bào chuyển sang hô hấp kị khí tạo thành sản phẩm là axit lactic, năng lượng ATP tạo ra ít. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến mỏi cơ. 5. Đặc điểm Pha sáng Pha tối Thời gian Xảy ra ban ngày. Xảy ra ban ngày, ban đêm. Nơi diễn ra Tilacoit của lục lạp. Chất nền của lục lạp. + Nguyên liệu NLAS, H2O, NADP , ADP CO2, NADPH, ATP Sản phẩm NADPH, ATP và oxi Các chất hữu cơ

0,5 0,5

0,25 0,25 0,25 0,25

Câu 4. (5,0 điểm) 1. a. Tại sao các NST phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau? Điều gì sẽ xảy ra nếu ở kì đầu của nguyên phân thoi vô sắc bị phá hủy? b. Tại sao tế bào ung thư lại có thể phân chia liên tục tạo ra các khối u? 2.a. Trong giảm phân, nếu 2 NST trong một cặp NST tương đồng không tiếp hợp với nhau ở kì đầu giảm phân I thì sự phân li của các NST về các tế bào con như thế nào? b. Hiện tượng các NST tương đồng bắt đôi nhau có ý nghĩa gì? 3. Trong cơ thể một sinh vật (bộ NST 2n < 100), xét quá trình phân chia của một nhóm tế bào sinh dưỡng và một nhóm tế bào sinh dục sơ khai. Tổng số tế bào ban đầu của 2 nhóm bằng NST đơn của bộ NST lưỡng bội của loài. Các tế bào sinh dưỡng đều nguyên phân một số lần bằng nhau và bằng với số tế bào sinh dục sơ khai ban đầu. Các tế bào sinh dục sơ khai cũng nguyên phân một số lần bằng nhau và bằng với số tế bào sinh dưỡng ban đầu. Tổng số tế bào con sinh ra từ hai nhóm là 152 tế bào. Tổng số NST đơn do môi trường nội bào cung cấp cho quá trình phân bào của cả hai nhóm bằng 1152 NST đơn. a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài. b. Tìm số tế bào đầu tiên của mỗi nhóm. Nội dung Điểm 1a. – Các NST phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau để việc phân chia 0,5 được dễ dàng không bị rối kích thước của NST. - Ở kì trước của nguyên phân nếu thoi phân bào bị phá hủy thì các NST sẽ không 0,5 di chuyển về các tế bào con và tạo ra tế bào tứ bội (4n) do NST đã nhân đôi. b. Tế bào ung thư lại có thể phân chia liên tục tạo ra các khối u vì: - Các gen tiền ung thư bị đột biến thành gen gây ung thư, các gen ức chế khối u bị đột biến không còn tác dụng ức chế nữa. 0,2 - Tế bào ung thư không có khả năng tự chết theo lập trình. - Tế bào ung thư mất tác dụng với các yếu tố chống tăng sinh, chúng tự sản xuất 0,2 các yếu tố tăng trưởng. 0,2 - Thay đổi khả năng biệt hóa tế bào: Tế bào không làm nhiệm vụ cấ utạo nên cơ quan, chúng chỉ ăn và lớn lên. 0,2 - Không có khả năng ức chế tiếp xúc, có thể xâm lấn mô xung quanh và di căn. 2a. Nếu tiếp hợp không xuất hiện giữa 2 NST trong cặp NST tương đồng thì 0,2 chúng sẽ sắp xếp (không thành 2 hàng) trên mặt phẳng phân bào (0,5), sự phân li ngẫu nhiên (thường không đúng) về các tế bào con trong giảm phân I. (0,5) 1 b. Hiện tượng NST tương đồng bắt đôi với nhau có ý nghĩa: - Các NST tương đồng trong giảm phân tiếp hợp với nhau nên có thể xảy ra trao đổi chéo làm tăng biến dị tổ hợp. - Mặt khác do NST tương đồng bắt đôi từng cặp nên sự phân li của các NST làm Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

giảm số lượng NST đi một nửa (các NST kép tập trung thành 2 hàng ở mặt phẳng xích đạo là do chúng bắt đôi nhau) 3. Gọi a là số tế bào sinh dưỡng của nhóm 1 → số lần nguyên phân của nhóm là b. b là số tế bào sinh dục sơ khai của nhóm 2 → số lần nguyên phân của nhóm là a. 2n là bộ NST lưỡng bội của loài. Theo đề bài: Tổng số tế bào ban đầu của 2 nhóm bằng NST đơn trong bộ lưỡng bội của loài → a + b = 2n. Tổng số tế bào con được sinh ra từ 2 nhóm là: a.2b + b.2a = 152 (1) Môi trường cung cấp 1152 NST đơn. → a x (2b – 1) x 2n + b x (2a – 1) x 2n = 1152 (2) → a.2b.2n – a.2n + b.2a.2n – b.2n = 1152 → (a.2b +b.2a).2n – (a+b).2n = 1152. → 152.2n – 2n.2n = 1152. → (2n)2 – 152.2n + 1152 = 0 Giải phương trình ta được 2n = 8 (chọn) và 2n = 144 (loại). Vậy bộ NST của loài 2n = 8. b. Vậy a + b = 8 (3) Kết hợp (1) và (3) chỉ có giá trị a = 2 và b = 6 hoặc a = 6 và b = 2.

0,5 0,5

Câu 5. (2,0 điểm) 1. Tại sao nói VSV khuyết dưỡng có ý nghĩa quan trọng trong kiểm nghiệm thực phẩm? Lấy ví dụ minh họa. 2. Tại sao ở người việc tìm thuốc chống virut khó khăn hơn nhiều so với việc tìm thuốc chống vi khuẩn. Nội dung Điểm 1. VSV khuyết dưỡng có ý nghĩa to lớn trong kiểm nghiệm thực phẩm vì: - Nguyên tắc: 0,5 + VSV khuyết dưỡng chỉ phát triển khi có đầy đủ các nhân tố sinh trưởng. + Tốc độ sinh trưởng của VSV tăng khi nồng độ các nhân tố sinh trưởng tăng. - Các tiến hành kiểm nghiệm: Khi đưa VSV khuyết dưỡng về 1 nhân tố sinh trưởng nào đó vào thực phẩm, nếu hàm lượng chất đó càng lớn thì VSV phát triển 0,25 càng mạnh → người ta dựa vào số lượng VSV so với số lượng VSV sinh trưởng trong môi trường chuẩn (đối chứng) với hàm lượng chất kiểm định xác định → từ đó có thể xác định được hàm lượng chất đó trong thực phẩm. - Ví dụ: Khi muốn kiểm tra hàm lượng riboflavin trong thực phẩm, ta sử dụng VSV khuyết dưỡng với axit riboflavin. Nuôi cấy trên môi trường của thực phẩm sau đó xác định lượng VSV từ môi trường nuôi cấy → đối chiếu với mức chuẩn để 0,25 xác định nồng độ riboflavin trong thực phẩm → Có thể sử dụng các chủng VSV khuyết dưỡng để xem xét hàm lượng chất dinh dưỡng trong thực phẩm (hoặc các chất có hại trong thực phẩm) 2. – Vi khuẩn là sinh vật nhân sơ có nhiều đặc điểm khác biệt với tế bào nhân thực. - Vì thế thuốc kháng sinh chống vi khuẩn tập trung vào các khác biệt đó để vẫn 0,25 tiêu diệt được vi khuẩn gây bệnh mà tránh tác động có hại đến tế bào người. - Ví dụ, đích tác động của các kháng sinh là ngăn cản tổng hợp thành tế bào, ức 0,25 chế riboxom 70S, ARN polimeraza của vi khuẩn… - Virut không có cấu tạo tế bào nên chúng thường phải sử dụng vật liệu của các tế bào người để nhân lên trong tế bào người. Vì vậy thuốcch ống virut cũng rất độc 0,25 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

với các tế bào người. 0,25

-------------------------------ĐỀ THI THAM KHẢO

KỲ THI HỌC SINH GIỎI OLYMPIC LỚP 10 ---------------------------MÔN: SINH HỌC Thời gian làm bài: 180 phút

Câu 1: (4,0 điểm) 1. Có 3 dung dịch để trong phòng thí nghiệm.Dung dịch 1 chứa ADN, dung dịch 2 chứa emzim amilaza , dung dịch 3 chứa glucozơ .Người ta đun nhẹ ba dung dịch này đến gần nhiệt độ sôi, rồi làm nguội từ từ về nhiệt độ phòng. Hãy cho biết mức độ biến đổi về cấu trúc xảy ra sâu sắc nhất ở hợp chất nào ? Vì sao? 2. Một đoạn ADN chứa hai gen: - Gen thứ nhất dài 0,51 µm và có tỉ lệ từng loại nuclêôtit trên mạch đơn thứ nhất như sau: A:T:G:X=1:2:3:4 - Gen thứ hai dài bằng phân nửa chiều dài của gen thứ nhất và có số lượng nuclêôtit từng loại trên mạch đơn thứ hai là: A = T/2 = G/3 = X/4 Xác định: a. Số lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtit trên mỗi mạch đơn của mỗi gen. b. Số lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtit của đoạn ADN c. Số liên kết hyđrô và số liên kết hóa trị của đoạn ADN Câu 2: (4,0 điểm) 1. a. Kích thước nhỏ đem lại ưu thế gì cho các tế bào nhân sơ ? b. Ở tế bào vi khuẩn lam, vi khuẩn cố định đạm, tế bào biểu mô ruột ở người, tế bào biểu mô ống thận ở người, màng sinh chất có những biến đổi gì giúp tế bào thích nghi với chức năng ? 2. Quan sát hình vẽ sau về các con đường vận chuyển các chất qua màng sinh chất:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

a. Hãy chú thích các con đường (1), (2), (3), (4) và cho biết các chất được vận chuyển theo mỗi con đường trên. b. Sự vận chuyển các chất theo đường (1), (2) có gì khác nhau? Câu 3: (5,0 điểm) 1. Phân biệt quang hợp và hô hấp theo bảng sau: Dấu hiệu Quang hợp Hô hấp 1. Không gian, thời gian xảy ra 2. Các thành phần tham gia 3. Các sản phẩm tạo ra 4. Loại phản ứng 2. a. Trình bày cơ chế tác động của enzim ? b. Hoạt tính của enzim tỉ lệ thuận với nhiệt độ đúng hay sai. Giải thích? 3. Sơ đồ dưới đây mô tả con đường chuyển hóa giả định. Mũi tên chấm gạch chỉ sự ức chế ngược. Nếu chất H và E dư thừa trong tế bào thì nồng độ chất nào sẽ tăng lên một cách bất thường? Hãy giải thích?

A

B

C

D

F

H

E

Câu 4: (5,0 điểm) 1.

G

a) Hãy nêu 2 sự kiện trong giảm phân bình thường dẫn đến việc hình thành nhiều loại giao tử khác nhau. Giải thích? b) Tại sao nói quá trình nguyên phân, giảm phân và thụ tinh có vai trò duy trì bộ nhiễm sắc thể đặc trưng cho loài? 2. a. Tại sao các NST co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau? Điều gì sẽ xảy ra nếu ở kì trước của nguyên phân thoi phân bào bị phá huỷ? Hiện tượng các NST tương đồng bắt đôi với nhau có ý nghĩa gì? b. Ruồi giấm có bộ NST 2n = 8. Một nhóm tế bào sinh dục đang thực hiện quá trình giảm phân có tất cả 128 NST kép. - Hãy xác định nhóm tế bào này đang ở kì nào? - Tính số lượng tế bào ở thời điểm tương ứng? Biết rằng mọi diễn biến trong nhóm tế bào như nhau.và tế bào chất phân chia khi kết thúc kì cuối của mỗi lần phân bào Câu 5: (2,0 điểm) Tiến hành nuôi cấy 3 chủng vi khuẩn (kí hiệu I, II, III) trong các môi trường (kí hiệu A, B, C) thu được kết quả như sau: Môi Thành phần môi trường nuôi cấy Chủng I Chủng Chủng III trường II NaCl, (NH4)3PO4, KH2PO4, MgSO4, + + A CaCl2, chiếu sáng và sục khí CO2. NaCl, (NH4)3PO4, KH2PO4, MgSO4, + B CaCl2, che tối và sục khí CO2. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

NaCl, (NH4)3PO4, KH2PO4, MgSO4, + CaCl2, cao thịt bò, che tối. Chú thích: (+) Vi khuẩn mọc (sinh trưởng và phát triển), (-) Vi khuẩn không mọc. a) Hãy xác định kiểu dinh dưỡng của mỗi chủng vi khuẩn trên? b) Chủng I phát triển trên mặt thoáng của ống nghiệm có môi trường C. Khi bổ sung thêm KNO3 vào ống nghiệm thì chủng I phát triển được cả ở mặt thoáng và trong toàn bộ ống nghiệm. Hãy giải thích hiện tượng trên. - HẾTC

ĐÁP ÁN SINH 10 NĂM HỌC 2018 – 2019 Câu

Nội dung

1 (4 đ)

1.. - Chất bị biến đổi cấu trúc sâu sắc nhất là amylaza. - Giải thích: + Amylaza là enzym có bản chất là protein, ở nhiệt độ cao thì các liên kết hydro bị bẻ gãy làm biến đổi cấu trúc không gian. Prôtêin được cấu tạo từ các loại axit amin có tính đồng nhất không cao nên khi nhiệt độ hạ xuống thì sự phục hồi chính xác các liên kết hydro sau khi đã bị bẻ gãy là khó khăn. + ADN khi bị đun nóng cũng bị biến đổi cấu trúc (hai mạch tách ra) do các liên kết hydro giữa hai mạch bị bẻ gãy; nhưng do các tiểu phần hình thành liên kết hydro của ADN có số lượng lớn, tính đồng nhất cao nên khi nhiệt độ hạ xuống, các liên kết hydro được tái hình thành. Vì vậy, khi nhiệt độ hạ thấp thì ADN có thể hồi phục cấu trúc ban đầu. + Glucôzơ là một phân tử đường đơn. Các liên kết trong phân tử đều là các liên kết cộng hóa trị bền vững, không bao giờ đứt gãy tự phát trong điều kiện sinh lý tế bào, rất bền với tác dụng của nhiệt độ cao. 2. a. Số lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtlt trên mỗi mạch đơn của mỗi gen: + . Gen thứ nhất: - Tổng số nuclêôtit của gen: (0,51 . 104 .2 )/ 3,4 = 3000 (nu) - Số nuclêôtit trên mỗi mạch gen: 3000 : 2 = 1500 (nu) Theo đề bài: A1 : T1 : G1 : X1 = 1 : 2 : 3 : 4 = 10% : 20% : 30% : 40% - Vậy số lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtit trên mỗi mạch đơn của gen thứ nhất: + A1 = T2 = 10% = 10% . 1500 = 150 (nu) + T1 = A2 = 20% = 20% . 1500 = 300 (nu) + G1 = X2 = 30% = 30% . 1500 = 450 (nu) + X1 = G2 = 40% = 40% .1500 = 600 (nu) + . Gen thứ hai: - Số nuclêôtit của gen: 3000 : 2 =1500 (nu) - Số nuclêôtit trên mỗi mạch gen: 1500 : 2 = 750 (nu) Theo đề bài : A2 = T2/2 = G2/3 = X2/4 => T2 = 2A2, G2 = 3A2, X2 = 4A2 A2 + T2 + G2 + X2 = 750 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điể m 0.5

0.5

0.5

0.5

0.5

A2 + 2A2 + 3A2 + 4A2 = 750 → A2 = 75 - Vậy, số lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtit trên mỗi mạch đơn của gen thứ hai: + T1 = A2 = 75 (nu) = 75/750 . 100% = 10% + A1 = T2 = 2 . 10% = 20% = 20% .750 = 150 (nu) + X1 = G2 = 3 . 10% = 30% = 30% . 750 = 225 (nu) + G1 = X2 = 10% . 4 = 40% = 40% . 750 = 300 (nu) b. Số lượng và tỉ lệ từng loại nuclêôtit của đoạn ADN : - Đoạn ADN có: 3000 + 1500 = 4500 (nu) - A = T = 150 + 300 + 75 +150 = 675 (nu) = 675/400 . 100% = 15% - G = X = 50% - 15% = 35% = 35% . 4500 = 1575 (nu) c. Số liên kết hyđrô và số liên kết hóa trị của đoạn AND: - Số liên kết hyđrô: 2A + 3G = 2. 675 + 3. 1575 = 6075 liên kết Số liên kết hóa trị: 2N - 2 = 2 . 4500 -2 = 8998 liên kết

0.5

0.5

0.5 2 (4 đ)

1. a. - Tế bào nhỏ thì tỉ lệ S/V giữa diện tích bề mặt (S) trên thể tích của tế bào (V) sẽ Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

lớn. Tỉ lệ S/V lớn sẽ giúp tế bào trao đổi chất với môi trường một cách nhanh chóng làm cho tế bào sinh trưởng và sinh sản nhanh hơn so với những tế bào có cùng hình dạng nhưng có kích thước lớn hơn. - Ngoài ra, kích thước tế bào nhỏ thì sự khuếch tán các chất từ nơi này đến nơi kia trong tế bào cũng diễn ra nhanh hơn dẫn đến tế bào sinh trưởng nhanh và phân chia nhanh. b. - Tế bào vi khuẩn lam: màng sinh chất gấp nếp và tách ra hình thành các túi dẹt tilacoit chứa sắc tố giúp tế bào thực hiện chức năng quang hợp - Vi khuẩn cố định đạm: màng sinh chất gấp nếp tạo mezoxom, bên trong chứa hệ enzim nitrogenaza giúp tế bào thực hiện quá trình cố định nitơ - Tế bào biểu mô ruột ở người: màng sinh chất lồi ra ngoài hình kép theo chất nguyên sinh và hệ thống vi sợi, thành các vi mao làm tăng diện tích tiếp xúc giúp tế bào thực hiện chức năng hấp thu các chất dinh dưỡng - Tế bào biểu mô ống thận ở người: màng sinh chất lõm xuống tạo thành nhiều ô, trong các ô chứa nhiều ti thể giúp tế bào tăng cường trao đổi các chất. 2. a) Chú thích: (1) Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit: vận chuyển các phân tử nhỏ không phân cực, tan trong lipit như: O2, CO2, … (2) Sự khuếch tán qua kênh protein mang tính chọn lọc : vận chuyển các chất H2O, protein,... (3) Vận chuyển đối chuyển (vận chuyển chủ động): bơm Na+-K+ cứ 3Na+ được bơm ra thì có 2K+ được bơm vào. (4) Biến dạng màng sinh chất qua hình thức nhập bào: vi khuẩn, giọt thức ăn,... b) Điểm khác nhau: (1) không mang tính chọn lọc. (2) có tính chọn lọc nhờ các kênh protein chuyên hóa, tốc độ nhanh.

0.5

0.5

0.25 0.25 0.25

0.25

0.25 0.25 0.25 0.25 0.5 0.5

3. (5 đ)

1. Phân biệt quang hợp và hô hấp Dấu hiệu Quang hợp + Trong lôc l¹p cña c¸c 1. Không gian, thời gian xảy tÕ bµo quang hîp, khi ra 2. Các thành phần tham gia 3. Các sản phẩm tạo ra 4. Loại phản ứng

Hô hấp

+ Trong ti thÓ cña mäi tÕ bµo, ë mäi cã ¸nh s¸ng lóc + CO2; H2O, n¨ng l-îng ¸nh + Oxy vµ chÊt h÷u s¸ng vµ chÊt diÖp lôc c¬ (CH2O)n + (CH2O)n vµ Oxy + CO2, H2O, ATP vµ toC + Ph¶n øng khö (tæng + Ph¶n øng oxy ho¸

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.5 0.5 0.5

hîp)

(ph©n gi¶i)

a. – Sơ đồ tổng quát: Enzim + cơ chất → phức hợp enzim - cơ chất → sản phẩm trung gian → sản phẩm + enzim – Thoạt đầu, enzim liên kết với cơ chất tại trung tâm hoạt động để tạo hợp chất trung gian (enzim - cơ chất). Sau đó, bằng nhiều cách khác nhau, enzim tương tác với cơ chất để tạo ra sản phẩm của phản ứng và giải phóng enzim nguyên vẹn. Enzim được giải phóng lại có thể xúc tác phản ứng với cơ chất mới cùng loại. – Liên kết enzim - cơ chất mang tính đặc thù, vì thế mỗi loại enzim thường chỉ xúc tác cho một loại phản ứng sinh hoá. b. - Hoạt tính của enzim tỉ lệ thuận với nhiệt độ là sai - Giải thích: Nhiệt độ ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim nhưng không theo tỉ lệ thuận. Mỗi enzim có một nhiệt độ tối ưu mà tại đó enzim có hoạt tính tối đa. Quá nhiệt độ tối ưu, hoạt tính giảm dần và có thể ngừng hẳn. 3. Nếu chất H và E dư thừa trong tế bào thì nồng độ chất G sẽ tăng lên một

cách bất thường. Giải thích: Chất H và E dư thừa trong tế bào sẽ ức chế các phản ứng biến đổi chất C thành chất D và chất F, dẫn đến chất C dư thừa trong tế bào. Do chất C dư thừa sẽ ức chế enzim chuyển đổi chất A thành chất B, nên chất A được tích lại trong tế bào. Chất A dư thừa sẽ chuyển hóa thành chất G nên chất G tăng lên bất thường.

0.5 0.5 0.25

0.25

0.5

0.5

0.5 0.25 0.25

4. (5 đ)

1. a) Hãy nêu 2 sự kiện trong giảm phân dẫn đến việc hình thành nhiều loại giao tử khác nhau. Giải thích? + Sự trao đổi chéo các NST (cromatit) ở kì đầu giảm phân I dẫn đến sự hình thành các NST có sự tổ hợp mới các alen ở nhiều gen + Ở kì sau giảm phân I, sự phân li độc lập của các NST có nguồn gốc từ bố và mẹ trong cặp NST tương đồng một cách ngẫu nhiên, dẫn đến sự tổ hợp khác nhau của các NST. b) ) Tại sao nói quá trình nguyên phân, giảm phân và thụ tinh góp phần duy trì bộ nhiễm sắc thể đặc trưng cho loài. - Đối với loài sinh sản vô tính, nguyên phân là cơ chế sinh sản: tế bào con có bộ NST giống hệt mẹ (2n) - Đối với loài sinh sản hữu tính: + Giảm phân: tạo giao tử (n) làm có số lượng NST giảm 1 nửa so với số lượng NST trong bộ NST của loài . + Thụ tinh: xảy ra kết hợp 2 giao tử đơn bội tạo thành hợp tử (2n) + Nguyên phân: làm tăng số lượng tế bào (2n) dẫn đến cơ thể sinh trưởng và phát Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.5

0.5

0.25

triển. Như vậy, nhờ 3 quá trình trên mà bộ NST của loài được duy trì qua các thế hệ. 2. a.- Các NST phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau để việc phân chia được dễ dàng không bị rối do kích thước của NST. - Ở kì trước của nguyên phân nếu thoi phân bào bị phá huỷ thì các NST sẽ không di chuyển về các tế bào con và tạo ra tế bào tứ bội do NST đã nhân đôi. - Hiện tượng các NST tương đồng bắt đôi với nhau có ý nghĩa: + Các NST tương đồng trong giảm phân tiếp hợp với nhau nên có thể xảy ra trao đổi chéo làm tăng biến dị tổ hợp. + Mặt khác do NST tương đồng bắt đôi từng cặp nên sự phân li của các NST làm giảm số lượng NST đi một nửa (các NST kép tập trung thành 2 hàng ở mặt phẳng xích đạo là do chúng bắt đôi với nhau) b. Nhóm tế bào thực hiện giảm phân ở kì: - + Kì trung gian ( pha S, pha G2 ) lần phân bào I sau khi đã nhân đôi, kì đầu I, kì giữa I, kì sau I + Số lượng tế bào : 128 : 8 = 16 tế bào - + Kì đầu II, kì giữa II + Số lượng tế bào : 128 : 4 = 32 tế bào

0.25 0.25 0.25

0.5 0.5 0.5 0.5

0.25 0.25 0.25 0.25 5. (2 đ)

a) Hãy xác định kiểu dinh dưỡng của mỗi chủng vi khuẩn trên? Chủng I: Sống trong điều kiện bóng tối và đòi hỏi phải có chất hữu cơ →kiểu dinh dưỡng hóa dị dưỡng. + Chủng II: Sống được trong bóng tối nhưng đòi hỏi phải có CO2 → Kiểu dinh dưỡng hóa tự dưỡng + Chủng III: Chỉ sống trong điều kiện có CO2 và ánh sáng → kiểu dinh dưỡng quang tự dưỡng b) Hãy giải thích hiện tượng: + Chủng I chỉ phát triển trên bề mặt thoáng chứng tỏ chúng cần O2 để hô hấp → Hô hấp hiếu khí. + Khi có KNO3 vi khuẩn phát triển được dưới đáy ống nghiệm → chủng I là vi khuẩn kị khí không bắt buộc. Khi không có O2, chúng sẽ sử dụng NO3- là chất nhận êlectron cuối cùng.

------------------------------

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1.0

1.0

MÔN THI: SINH HỌC 10 Thời gian 150 phút ( không kể thời gian phát đề) ----------------------------------------------

ĐỀ CHÍNH THỨC (Đề thi gồm 2 trang)

Câu 1:(2,5đ) a. Người ta cho chuối chín vào ngăn đá tủ lạnh để nó đông cứng lại, sau đó lấy ra để tan hết đá thấy quả chuối mềm hơn rất nhiều so với lúc chưa để vào tủ lạnh. Hãy giải thích? b. Cấu tạo của photpholipit? Chức năng chính của photpholipit? Vì sao khi nấu sốt cà chua, người ta thường cho cà chua vào dầu (hoặc mỡ) trước lúc cho nước và gia vị vào? c. Cho các loại cacbohdrat sau: saccrôzơ, glucozơ, tinh bột, fructôzơ, lactôzơ, glicôgen, xenlulôzơ, mantôzơ, galactôzơ. Hãy sắp xếp các loại cacbohidrat trên theo cấu trúc: đường đơn, đường đôi, đường đa. Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể thực vật? Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể động vật? Câu 2:(1,5đ) Khi phân tích thành phần gen của 2 loài vi khuẩn, người ta thấy cả 2 gen đều có số liên kết hiđro bằng nhau. Ở gen của loài vi khuẩn 1 có G =10% tổng số Nuclêôtit của gen. Trên 1 mạch của gen này có A= 250, T= 350. Ở loài vi khuẩn 2 thì có hiệu số giữa nuclêôtit loại G và A là 150. (Biết rằng gen của 2 loài vi khuẩn trên gồm 2 mạch bằng nhau). Hãy xác định số lượng nuclêôtit từng loại của mỗi loài vi khuẩn trên. Loài vi khuẩn nào có thể sống trong nước nóng tốt hơn? Câu 3:(4đ) a. Nêu những điểm khác nhau về cấu trúc và chức năng của ty thể và lục lạp ? b. Tế bào hồng cầu không có ty thể có phù hợp gì với chức năng mà nó đảm nhận? c. Tế bào vi khuẩn không có ty thể vậy chúng tạo ra năng lượng từ bộ phận nào trong tế bào? Câu 4: (2đ) a. Quan sát tác động của enzim trong tế bào, người ta có sơ đồ sau: Enzim 1

Chất A

Enzim 2

Chất B

Chất C

Enzim 3

TẾ BÀO

Chất P (sản phẩm)

Ức chế liên hệ ngược

Từ sơ đồ trên, hãy nhận xét cơ chế tác động của enzim? b. Trong nghiên cứu tìm hiểu vai trò của Enzim có trong nước bọt, em Bình đã tiến hành thí nghiệm sau: Trong 3 ống nghiệm đều có chứa hồ tinh bột loãng, em lần lượt đổ thêm vào: Ống 1: thêm nước cất Ống 2: thêm nước bọt Ống 3: cũng thêm nước bọt và có nhỏ vài giọt HCl vào Tất cả các ống đều đặt trong nước ấm. Bình quên không đánh dấu các ống. Em có cách nào giúp Bình tìm đúng các ống nghiệm trên? Theo em trong ống nào tinh bột sẽ bị biến đổi và ống nào khồng? Tại sao? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 5: (3đ) a. Phân biệt đường phân và chu trình Crep với chuỗỉ truyền elêctron hô hấp về mặt năng lượng ATP. Giải thích tại sao tế bào cơ nếu co liên tục thì sẽ “mỏi” và không thể tiếp tục co được nữa? b. Oxi được sinh ra trong quang hợp được vận chuyển qua bao nhiêu lớp màng để ra khỏi tế bào? Câu 6: (4đ) 1. Tại sao trong quá trình nguyên phân các NST lại xoắn tới mức cực đại rồi mới phân chia nhiễm sắc tử? Tại sao khi phân chia xong NST lại tháo xoắn trở về dạng sợi mảnh? 2. Một tế bào sinh dục đực sơ khai ở ruồi giấm ( 2n = 8 ) nguyên phân liên tiếp một số đợt, người ta thấy môi trường nội bào đã cung cấp 504 NST đơn. Các tế bào con tạo ra đều giảm phân tạo giao tử bình thường. Biết hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 6,25%, của trứng là 50%. Hãy xác định: a/ Số lần nguyên phân của tế bào đã cho? b/ Số hợp tử tạo ra? c/ Số tế bào sinh trứng cần thiết để hòan tất quá trình thụ tinh ở trên?. Câu 7:( 3đ) Nuôi vi khuẩn E.cooli trong môi trường có cơ chất là glucozơ cho đến khi ở pha log, đem cấy chúng sang các môi trường sau: Môi trường 1: có cơ chất glucozơ Môi trường 2: có cơ chất mantozơ Môi trường 3: có cơ chất glucozơ và mantozơ Các môi trường đều trong hệ thống kín. Đuờng cong sinh trưởng của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích? ………….HẾT……….. ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG Môn: Sinh học 10 CÂU Câu 1 (2,5)

NỘI DUNG a. Người ta cho chuối chín vào ngăn đá tủ lạnh để nó đông cứng lại, sau đó lấy ra để tan hết đá thấy quả chuối mềm hơn rất nhiều so với lúc chưa để vào tủ lạnh. Hãy giải thích? - Quả chuối khi chưa cho vào tủ lạnh, các tế bào chưa bị vỡ liên kết với nhau tạo độ cứng nhất định. - Khi đưa vào ngăn đá tủ lạnh, nước trong tế bào quả chuối đông thành đá -> tế bào bị vỡ -> khi đá tan tế bào đã vỡ không còn liên kết với nhau như ban đầu nữa => quả chuối sẽ mềm hơn. b. Cấu tạo của photpholipit? Chức năng chính của photpholipit? Vì sao khi nấu sốt cà chua, người ta thường cho cà chua vào dầu (hoặc mỡ) trước lúc cho nước và gia vị vào? - Cấu tạo của photpholipit: gồm 1 phân tử glixêrol, 2 phân tử axit béo và 1 nhóm phot phat. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Đ

0,25 0,25

0,25

- Chức năng chính: cấu tạo nên các loại màng của tế bào. - Vì, cà chua chứa nhiều carôtenôit tan trong dầu hoặc mỡ. Cho các loại cacbohidrat sau: saccrôzơ, glucozơ, tinh bột, fructôzơ, lactôzơ, glicôgen, xenlulôzơ, mantôzơ, galactôzơ. c. Hãy sắp xếp các loại cacbohidrat trên theo cấu trúc: đường đơn, đường đôi, đường đa. Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể thực vật? Loại cacbohidrat nào có ở cơ thể động vật? - Đường đơn: glucozơ, fructôzơ, galactôzơ. - Đường đôi: saccrôzơ, lactôzơ, mantôzơ. - Đường đa: tinh bột, glicôgen, xenlulôzơ. - Có nguồn gốc ở cơ thể thực vật: saccrôzơ, glucozơ, tinh bột, fructôzơ, xenlulôzơ, mantôzơ. - Có nguồn gốc ở cơ thể động vật: lactôzơ, glicôgen, galactôzơ. Câu 2 (1,5)

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

Khi phân tích thành phần gen của 2 loài vi khuẩn, người ta thấy cả 2 gen đều có số liên kết hiđro bằng nhau. Ở gen của loài vi khuẩn 1 có G =10% tổng số Nuclêôtit của gen. Trên 1 mạch của gen này có A= 250, T= 350. Ở loài vi khuẩn 2 thì có hiệu số giữa nuclêôtit loại G và A là 150. (Biết rằng gen của 2 loài vi khuẩn trên gồm 2 mạch bằng nhau). Hãy xác định số lượng nuclêôtit từng loại của mỗi loài vi khuẩn trên. Loài vi khuẩn nào có thể sống trong nước nóng tốt hơn? 1. Số nucleotit của gen ở mỗi loài vi khuẩn * Ở gen của loài vi khuẩn 1 - Xác định tỉ lệ từng loại Nu của gen: G% = X% = 10% → A% = T% = 40% A = T = 250 + 350 = 600 (Nu) → G= X= (10% : 40%).600 = 150 (Nu) Ở gen của loài vi khuẩn 2: G – A = 150 G = X = 450 2G + 2A = 1500 A = T = 300 2. Loài vi khuẩn sống trong nước nóng tốt hơn - Sô liên kết H ở gen của loài vi khuẩn 1: H = 2A + 3G = 2 x 600 + 3 x 150 = 1650 - Sô liên kết H ở gen của loài vi khuẩn 2: H = 2A + 3G = 2 x 300 + 3 x 450 = 1950 - Loài vi khuẩn 2 có thể sống được trong suối nước nóng tốt hơn vì có số cặp G = X nhiều hơn, số liên kết hidro nhiều hơn (có cùng số nu) nên gen (ADN) ít bị biến tính hơn.

Câu 3

0,25 0,25

Bào quan lục lạp

0,5

0,5

0,5

Bào quan ty thể 0,4

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

(4)

- Cả 2 màng đều trơn nhẵn, không gấp - Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong nếp. gấp nếp. - Trên bề mặt tilacoic có chứa hệ sắc - Trên mào răng lược có chứa enzym tố, hệ vận chuyển điện tử. hô hấp, hệ vận chuyển điện tử. - Có ở tế bào quang hợp. - Có ở mọi tế bào. - Tổng hợp ATP, lực khử ở pha sáng - Tổng hợp ATP, lực khử từ sự phân sau đó sử dụng vào pha tối của quang giải chất hữu cơ dùng cho mọi hoạt động hợp. sống của tế bào. - Chuyển năng lượng ánh sáng mặt - Chuyển năng lượng hóa học trong trời thành năng lượng hóa học trong chất hữu cơ thành năng lượng hóa học chất hữu cơ. trong ATP. b. Tế bào hồng cầu không có ty thể có phù hợp gì với chức năng mà nó đảm nhận? - Tế bào hồng cầu không có ty thể phù hợp với nhiệm vụ vận chuyển ô xi vì nếu có nhiều ty thể chúng sẽ tiêu thụ bớt ôxi. Trên thực tế, hồng cầu được thiết kế chuyên vận chuyển ô xi nên cũng tiêu tốn rất ít năng lượng. c. Tế bào vi khuẩn không có ty thể vậy chúng tạo ra năng lượng từ bộ phận nào trong tế bào?

Câu 4 (2)

Câu 5

0,4 0,4 0,4

0,4 1

1

- Tế bào vi khuẩn không có ty thể, chúng tạo ra năng lượng nhờ các enzim hô hấp nằm trên màng sinh chất của tế bào vi khuẩn a. Từ sơ đồ tác động của enzime nhận thấy: - Tính chuyên hóa cao của enzime. - Sự chuyển hóa vật chất trong tế bào bao gồm các phản ứng sinh hóa diễn ra trong tế 1 bào của cơ thể sống, cần có sự xúc tác của enzime giúp sự chuyển hóa diễn ra nhanh hơn. - sản phẩm của phản ứng này lại trở thành cơ chất cho phản ứng tiếp theo và sản phẩm cuối cùng của phản ứng khi được tạo ra quá nhiều thì lại trở thành chất ức chế enzime xúc tác cho phản ứng đầu tiên. - Khi một enzime nào đó trong tế bào không được tổng hợp hoặc bị bất hoạt thì không những sản phẩm không được tạo thành mà cơ chất của enzime đó tích lũy có thể gây độc cho tế bào. b. - Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quì để phát hiện. 0,25 - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính 0,5 là ống 2 (có tinh bột và nước bọt) Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi, trong đó ống 1 chứa nước lã (không có enzim), ống 3 có nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng giấy quì sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. - Kết luận: Tinh bột chỉ bị biến đổi bởi enzim có trong nước bọt hoạt động trong môi trường thích hợp, ở nhiệt độ thích hợp. a.Phân biệt đường phân, chu trình crep. Chuỗi truyền electron + Quá trình đường phân: hai phân tử ATP + Chu trình Crep:, tạo ra 2 ATP Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25

1

(3)

+ Chuỗi truyền electron hô hấp : tạo ra 34 ATP - Nếu tế bào cơ co liên tục sẽ bị “mỏi” và không thể tiếp tục co được nữa vì khi cơ làm việc cơ hấp thụ nhiều ôxi và glucô, thải nhiều CO2 và axit lactic, nên cơ cần cung cấp rất nhiều chất dinh dưỡng và mang đi chất thải. Khi cơ làm việc nhiều, cơ sẽ thiếu chất dinh dưỡng (nếu không được cung cấp kịp thời). Mặt khác axit lactic ứ đọng đầu độc cơ làm cho biên độ co cơ giảm, dần dần cơ không thể tiếp tục co nữa gây cảm giác mỏi, mệt nhọc b.Oxi sinh ra trong quang hợp nhờ quá trình quang phân li nước và đi qua 4 lớp màng để ra khỏi tế bào :

1 1

. Màng tilacoit . Màng trong của lục lạp . Màng ngoài của lục lạp Câu 6 (4)

. Màng sinh chất 1. - NST xoắn tới mức cực đại rồi mới phân chia nhiễm sắc tử để dễ di chuyển trong quá trình phân bào và phân chia đồng đều vật chất di truyền mà không bị rối loạn. - Sau khi phân chia xong NST tháo xoắn trở về dạng sợi mảnh để thực hiện việc nhân đôi ADN, tổng hợp ARN và protêin trong chu kì tế bào sau được thuận lợi. 2. a/ Gọi k là số lần nguyên phân của tế bào, k ∈ N+. Ta có: 2n x( 2k – 1 ) = 504. ⇒k=6 b/ Số tế bào sinh tinh tạo ra: 26 = 64. Số giao tử đực tạo ra do giảm phân: 64 x 4 = 256. Số giaotử đực đã thụ tinh = số hợp tử = 256 x 6,25% = 16. c/ Số giao tử cái đã thụ tinh: 16. Số giao tử cái tạo ra do giảm phân: 16 x 100/ 50 = 32. Số tế bào sinh trứng : 32.

Câu 7 (3)

0,5 0,5

1 1

1

Nuôi vi khuẩn E.cooli trong môi trường có cơ chất là glucoz ơ cho đến khi ở pha log, đem cấy chúng sang các môi trường sau: Môi trường 1: có cơ chất glucozơ Môi trường 2: có cơ chất mantozơ Môi trường 3: có cơ chất glucozơ và mantozơ Các môi trường đều trong hệ thống kín. Đuờng cong sinh trưởng của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích? - Các môi trường đều trong hệ thống kín, có nghĩa là cơ chất chỉ được cung cấp một lần và chất thải không được lấy ra. Đó chính là môi trường nuôi cấy không liên tục. 0,5 - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy không liên tục gồm 4 pha: pha lag (pha tiềm sinh), pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 1 gồm 3 pha: pha log (pha Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. Pha tiềm phát không có vì môi trường cũ và 0,5 mới đều có cơ chất là glucozơ nên khi chuyển sang môi trường mới, vi khuẩn không phải trải qua giai đoạn thích ứng với cơ chất. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 2 gồm 4 pha: pha lag, pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong vì mantozơ là cơ chất mới nên vi 1 khuẩn phải trải qua giai đoạn thích ứng, tiết các enzim phân giải cơ chất nên cần phải có pha lag. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 3 gồm 4 pha: 1pha lag, 2 1 pha log (pha lũy thừa), 1pha cân bằng, 1pha suy vong. + Vi khuẩn sẽ sử dụng cơ chất glucozơ trước, không có pha lag và sinh trưởng theo pha log. + Khi hết glucozơ thì vi khuẩn chuyển sang môi trường mới là mantozơ nên phải có sự thích ứng với cơ chất mới và sinh trưởng theo các pha: pha lag (pha tiềm sinh), pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong.

ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ (Đề thi có 02 trang)

KỲ THI OLYMPIC Môn: SINH HỌC - Lớp 10 Thời gian: 150 phút (không tính thời gian giao đề)

Câu 1: (4,0 điểm) Thành phần hóa học của tế bào

a. Hãy chỉ ra các mạch axit béo phổ biến trong phosphoglyceride và tại sao các mạch axit béo này có số nguyên tử các bon khác nhau theo bội số của 2? b. Các phân tử photpholipit khi hình thành lớp kép có sự tham gia của các lực liên kết nào? c. Tại sao nói cấu trúc bậc một của protein quyết định cấu trúc của các bậc còn lại? d. Một trong số các chức năng của lipit là dự trữ năng lượng, giải thích tại sao ở động vật thì chất dự trữ này là mỡ trong khi ở thực vật là dầu? Câu 2: (4,0 điểm) Cấu trúc của tế bào

a. Nêu cấu trúc của vi sợi và giải thích vai trò của nó trong tế bào niêm mạc ruột ở cơ thể động vật và tế bào trong cơ thể thực vật. b. Màng sinh chất của tế bào có thể biến đổi để thích nghi với chức năng của chúng, em hãy lấy 4 ví dụ về các tế bào khác nhau để chứng minh nhận định đó? Câu 3: (5,0 điểm) Chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Người ta làm thí nghiệm nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ O2 đến quá trình quang hợp của một loài thực vật (loài A). Kết quả thí nghiệm đo được biểu diễn trên đồ thị dưới đây:

a. Tại sao lại có sự khác nhau về cường độ quang hợp ở ba điều kiện môi trường có nồng độ O2 khác nhau? b. Khi bố trí thí nghiệm tương tự ở loài thực vật khác (Loài B) người ta thu được kết quả thí nghiệm hoàn toàn khác biệt, cường độ quang hợp gần như không đổi ở các môi trường nêu trên và đồ thị ở mức cao hơn so với quang hợp loài A. Hãy đưa ra giải thích phù hợp cho hiện tượng này. c. Vì sao khi tách clorophyl khỏi lục lạp và để trong ống nghiệm sau đó chiếu sáng sẽ xuất hiện hiện tượng phát huỳnh quang màu đỏ da cam và tỏa nhiệt; nhưng khi chiếu sáng vào clorophyl trong tế bào sống thì không xảy ra hiện tượng trên? Câu 4: (5,0 điểm) Phân bào

a.Thời điểm hình thành, thời gian tồn tại, vai trò của cyclin A, cyclin B trong chu kì tế bào? b. Người ta tách một tế bào từ một mô đang nuôi cấy sang môi trường mới. Trong môi trường mới, qua quá trình nguyên phân liên tiếp sau 13h7phút các tế bào đã sử dụng của môi trường 720 nhiễm sắc thể đơn và lúc này quan sát thấy các nhiễm sắc thể đang ở trạng thái xoắn cực đại. Tìm 2n? Biết thời gian của kỳ đầu : kỳ giữa : kỳ sau : kỳ cuối trong quá trình phân bào có tỉ lệ 3:2:2:3 tương ứng với 9/19 chu kỳ tế bào, trong đó kỳ giữa chiếm 18 phút. Câu 5: (2,0 điểm) Sinh học vi sinh vật

Dịch nuôi cấy trực khuẩn uốn ván (chostridium tetani) đang ở pha lũy thừa: + Lấy 5ml đưa vào ống nghiệm A đem nuôi ở nhiệt độ 32 – 35oC thêm 15 ngày + Lấy 5 ml đưa vào ống nghiệm B nuôi ở nhiệt độ 32 – 35oC trong 24 giờ Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Đun cả 2 ống dịch ở 80oC trong 20 phút; sau đó cấy cùng 1 lượng 0,1 ml dịch mỗi loại lên môi trường phân lập dinh dưỡng có thạch ở hộp petri tương ứng (A và B) rồi đặt vào tủ ấm 32 – 35oC trong 24 giờ. a. Số khuẩn lạc phát triển trên hộp petri A và B có gì khác nhau không? Vì sao? b. Hiện tượng gì xảy ra khi để trực khuẩn uốn ván thêm 15 ngày . c. Làm thế nào rút ngắn được pha tiềm phát trong nuôi cấy vi sinh vật? -----------------HẾT---------------Họ và tên:………………………………………..……………………….. Số báo danh:…………………..…….

KỲ THI OLYMPIC Môn: SINH HỌC - Lớp 10

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ Câu 1: (4,0 điểm).

a. Hãy chỉ ra các mạch axit béo phổ biến trong phosphoglyceride và tại sao các mạch axit béo này có số nguyên tử các bon khác nhau theo bội số của 2? b. Các phân tử photpholipit khi hình thành lớp kép có sự tham gia của các lực liên kết nào? c. Tại sao nói cấu trúc bậc một của protein quyết định cấu trúc của các bậc còn lại? d. Một trong số các chức năng của lipit là dự trữ năng lượng, giải thích tại sao ở động vật thì chất dự trữ này là mỡ trong khi ở thực vật là dầu? Trả lời Nội dung Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điểm

a. Hãy chỉ ra các mạch axit béo phổ biến trong phosphoglyceride và tại sao các 1,0đ mạch axit béo này có số nguyên tử các bon khác nhau theo bội số của 2? Các axit béo phổ biến trong phosphoglyceride chứa 14, 16, 18 hoặc 20C, chứa cả mạch no lẫn không no. Giải thích: Các axit béo được tổng hợp tử các khối cấu trúc 2 cacbon là acetat (CH3COO-) theo sơ đồ sau: Acetat (CH3COO-) + coenzim A axetyl coA tham gia tổng hợp axit béo. b. Các phân tử photpholipit khi hình thành lớp kép có sự tham gia của các lực 1,0đ liên kết nào? - Liên kết kị nước và tương tác Van de Waals giữa các mạch axit béo làm bền tổ chức của các đuôi axit béo không phân cực xếp xít nhau. - Liên kết hidro và ion làm ổn định tương tác giữa các đầu photpholipit phân cực với nhau và với nước. c. Tại sao nói cấu trúc bậc một của protein quyết định cấu trúc của các bậc còn 1,0đ lại? - Cấu trúc bậc hai trở lên của protein được hình thành do sự cuộn xoắn chuỗi polipeptit theo những cách khác nhau nhờ các liên kết giữa các axit amin. - Sự hình thành những liên kết này phụ thuộc vào trình tự các axit amin. d. Một trong số các chức năng của lipit là dự trữ năng lượng, giải thích tại sao ở 1,0đ động vật thì chất dự trữ này là mỡ trong khi ở thực vật là dầu? - Mỡ là lipit có chứa nhiều các axit béo no còn dầu có chứa nhiều các axit béo không no. - Động vật có khả năng di chuyển nên sự nén chặt của lipit dưới dạng mỡ giúp cho nó thuận lợi hơn trong hoạt động của mình, đồng thời khi tích lũy hay chiết rút năng lượng thì nó phồng lên hoặc xẹp đi một cách thuận lợi. Thực vật sống cố định nên nguyên liệu dự trữ có thể là dầu với cấu trúc lỏng lẻo hơn. Câu 2: (4,0 điểm)

a. Nêu cấu trúc của vi sợi và giải thích vai trò của nó trong tế bào niêm mạc ruột ở cơ thể động vật và tế bào trong cơ thể thực vật. b. Màng sinh chất của tế bào có thể biến đổi để thích nghi với chức năng của chúng, em hãy lấy 4 ví dụ về các tế bào khác nhau để chứng minh nhận định đó? Trả lời Nội dung

Điểm

a. Nêu cấu trúc của vi sợi và giải thích vai trò của nó trong tế bào niêm mạc ruột ở cơ thể động vật và tế bào trong cơ thể thực vật. - Cấu trúc của vi sợi: Có đường kính 7 nm và được cấu tạo từ các phân tử actin. 0,5đ - Các phân tử actin hình cầu liên kết với nhau thành chuỗi và vi sợi được cấu tạo từ 0,5đ hai chuỗi actin xoắn lại với nhau. - Trong các tế bào làm nhiệm vụ hấp thu các chất (như tế bào niêm mạc ruột), các 0,5đ vi sợi tham gia vào cấu tạo nên các lõi của vi lông nhung làm tăng diện tích màng tế bào do đó làm gia tăng bề mặt diện tích hấp thu các chất vào bên trong tế bào. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Trong các tế bào thực vật, vi sợi giúp vận chuyển dòng tế bào chất bên trong tế bào nhờ đó việc phân phối các chất trong tế bào diễn ra nhanh hơn. b. Bốn ví dụ là: - Vi khuẩn lam: Màng sinh chất gấp nếp tạo thành các túi tilacoit chứa sắc tố, nơi thực hiện quang hợp - Vi khuẩn cố định đạm: Màng sinh chất gấp nếp tạo thành các túi chứa enzim nitrogenaza giúp thực hiện quá trình cố định đạm. - Tế bào biểu mô ống thận: Màng sinh chất lõm xuống tạo thành các ô chứa ty thể cung cấp năng lượng. - Tế bào biểu mô ruột non: Màng sinh chất lồi ra kéo theo chất nguyên sinh và hệ thống vi sợi hình thành nên lông ruột làm tăng diện tích tiếp xúc với chất dinh dưỡng.

0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ

Câu 3: (5,0 điểm) Chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào

Người ta làm thí nghiệm nghiên cứu ảnh hưởng của nồng độ O2 đến quá trình quang hợp của một loài thực vật (loài A). Kết quả thí nghiệm đo được biểu diễn trên đồ thị dưới đây:

a. Tại sao lại có sự khác nhau về cường độ quang hợp ở ba điều kiện môi trường có nồng độ O2 khác nhau? b. Khi bố trí thí nghiệm tương tự ở loài thực vật khác (Loài B) người ta thu được kết quả thí nghiệm hoàn toàn khác biệt, cường độ quang hợp gần như không đổi ở các môi trường nêu trên và đồ thị ở mức cao hơn so với quang hợp loài A. Hãy đưa ra giải thích phù hợp cho hiện tượng này. c. Vì sao khi tách clorophyl khỏi lục lạp và để trong ống nghiệm sau đó chiếu sáng sẽ xuất hiện hiện tượng phát huỳnh quang màu đỏ da cam và tỏa nhiệt; nhưng khi chiếu sáng vào clorophyl trong tế bào sống thì không xảy ra hiện tượng trên?

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Trả lời a) - Loài thực vật thí nghiệm là một loài thực vật C3, hai pha của quang hợp đều xảy ra tại tế bào mô dậu nên có hiện tượng hô hấp sáng xảy ra, làm giảm năng xuất quang hợp trong điều kiện môi trường có nồng độ O2 cao. Với sự có mặt của nồng độ càng O2 tăng cao thì cường độ quang hợp càng thấp. - Enzim Rubisco có tính lưỡng tính nên có sự cạnh tranh giữa O2 và CO2 đối với enzyme Rubisco của chu trình Calvin-Benson. + Trong chu trình Canvin, ở giai đoạn cố định CO2, CO2 được kết hợp với RUBP để tạo thành 2 phân tử của 3PGA. + Trong hô hấp sáng, O2 sẽ thay thế CO2 kết hợp với RUBP để tạo thành 1 phân tử của 3PGA và một phân tử photphoglycolate, phân tử C2 này bị oxi hóa thành CO2, làm giảm năng xuất quang hợp. b) - Loài thực vật A là thực vật C4, không có hô hấp sáng. - Thực vật C4 thực hiện pha tối theo chu trình Hatch- Slack, có cố định CO2 sơ cấp nên duy trì nồng độ CO2 trong tế bào cao. - Có sự phân hóa thích nghi: Phân vùng phản ứng, pha sáng ở tế bào mô dậu (nơi giải phóng nhiều O2). Pha tối nơi thực hiện chu trình Canvin, có nồng độ O2 thấp. Enzim Rubisco hoạt động trong môi trường này duy trì hoạt tính cacboxylaza mạnh nên không xảy ra hô hấp sáng - Cường độ quang hợp mạnh ở C4 không chỉ do không có hố hấp mà còn do được cung cấp nồng độ CO2 cao trong môi trường phản ứng nên đồ thị mức cao hơn. c. - Khi clorophyl trong ống nghiệm hấp thụ photon, electron được giải phóng sẽ nhanh chóng trở về trạng thái gốc ban đầu, năng lượng photon chuyển hóa thành nhiệt và phát huỳnh quang. - Clorophyl trong tế bào sống không xảy ra hiện tượng trên vì electron được giải phóng không trở về trạng thái gốc ban đầu mà được chuyền cho chất nhận e- đầu tiên.

1.0

0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0,5 0,5

Câu 4: (5,0 điểm) Phân bào

a.Thời điểm hình thành, thời gian tồn tại, vai trò của cyclin A, cyclin B trong chu kì tế bào? b. Người ta tách một tế bào từ một mô đang nuôi cấy sang môi trường mới. Trong môi trường mới, qua quá trình nguyên phân liên tiếp sau 13h7phút các tế bào đã sử dụng của môi trường 720 nhiễm sắc thể đơn và lúc này quan sát thấy các nhiễm sắc thể đang ở trạng thái xoắn cực đại. Tìm 2n? Biết thời gian của kỳ đầu : kỳ giữa : kỳ sau : kỳ cuối trong quá trình phân bào có tỉ lệ 3:2:2:3 tương ứng với 9/19 chu kỳ tế bào, trong đó kỳ giữa chiếm 18 phút. Trả lời: Ý Nội dung Điểm a Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Đặc điểm Cyclin A Thời điểm hình Cuối pha G1 thành Thời gian tồn tại Cuối pha G1 đến cuối pha S Vai trò Cùng với enzim kinaza xúc tiến cho sự tái bản ADN

b

Cyclin B Cuối pha G2

Cuối pha G2 đến kì đầu của phân bào Cùng với enzim kinaza tham gia tạo vi ống tubulin để hình thành thoi phân bào - Kỳ giữa có thời gian 18 phút tương ứng với tỉ lệ 2/10. Do đó thời gian của các kỳ còn lại là: Kỳ đầu – 27 phút, kỳ sau - 18 phút, kỳ cuối – 27 phút. - Vậy 4 kỳ có thời gian là 90 phút chiếm 9/19 nên chu kỳ tế bào là 190 phút, trong đó kỳ trung gian là 100 phút. - Ở thời điểm 13h7phút = 787 phút. Do các NST đang ở trạng thái xoắn cực đại nên phải ở kỳ giữa của chu kỳ tế bào tức là phải trải qua 127 phút. Nên 787 phút = 90 + (3 x 190) + 127. Tức là tế bào được nuôi cấy ở môi trường trước đó đã trải qua kỳ trung gian và khi chuyển qua môi trường mới thì cần thêm 90 phút nữa để kết thúc phân bào, sau đó trải qua 3 chu kỳ nữa và đang dừng lại ở kỳ giữa. Như vậy tế bào này đã hoàn thành được 4 chu kỳ và đang ở kỳ giữa của chu kỳ thứ năm. - Ta có : a.2n (2x – 1) = 720. Trong đó a = 2 (Vì do có 1 chu kỳ tế bào đã lấy nguyên liệu từ môi trường trước đó nên chuyển qua môi trường mới số tế bào bắt đầu chu kỳ mới là 2 tế bào). x = 4 (2 tế bào hoàn thành được 3 chu kỳ và đang ở kỳ giữa của chu kỳ thứ năm, đang ở kỳ giữa nên đã trải qua kỳ trung gian và cần lấy nguyên liệu của môi trường) 2.2n (24 – 1) = 720 2n = 24

0,5 0,5 1,0

0,5 0,5 1,0

1,0

Câu 5: (2,0 điểm) Sinh học vi sinh vật

Dịch nuôi cấy trực khuẩn uốn ván (chostridium tetani) đang ở pha lũy thừa: + Lấy 5ml đưa vào ống nghiệm A đem nuôi ở nhiệt độ 32 – 35oC thêm 15 ngày + Lấy 5 ml đưa vào ống nghiệm B nuôi ở nhiệt độ 32 – 35oC trong 24 giờ Đun cả 2 ống dịch ở 80oC trong 20 phút; sau đó cấy cùng 1 lượng 0,1 ml dịch mỗi loại lên môi trường phân lập dinh dưỡng có thạch ở hộp petri tương ứng (A và B) rồi đặt vào tủ ấm 32 – 35oC trong 24 giờ. a. Số khuẩn lạc phát triển trên hộp petri A và B có gì khác nhau không? Vì sao? b. Hiện tượng gì xảy ra khi để trực khuẩn uốn ván thêm 15 ngày . c. Làm thế nào rút ngắn được pha tiềm phát trong nuôi cấy vi sinh vật? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Trả lời Ý Nội dung Điểm 0 a - Khi đun dịch vi khuẩn ở 80 C các tế bào sinh dưỡng bị tiêu diệt, chỉ 0,25 còn lại các nội bào tử do đó: - Số khuẩn lạc của hộp A nhiều hơn hộp B vì sau khi đun 2 dịch thì các 0,5 tế bào sinh dưỡng đều bị tiêu diệt, chỉ có nội bào tử tồn tại. Trong dịch A số lượng nội bào tử hình thành nhiều hơn. Khi nuôi cấy thì những nội bào tử này sẽ nảy mầm hình thành tế bào sinh dưỡng. b Khi để vi khuẩn uốn ván thêm 15 ngày thì vi khuẩn sẽ hình thành nội 0,5 bào tử c Để rút ngắn pha tiềm phát cần: + Sử dụng môi trường nuôi cấy có đủ các thành phần dinh dưỡng cần 0,25 thiết, đơn giản, dễ hấp thu. + Mật độ giống nuôi cấy phù hợp 0,25 + Môi trường nuôi cấy gần giống với môi trường nuôi cấy trước đó. 0,25 …………………..Hết……………… TRƯỜNG THPT NÔNG SƠN

ĐỀ ĐỀ NGHỊ THI OLIMPIC MÔN SINH HỌC LỚP 10

ĐỀ BÀI Câu 1. 2đ a. Phân biệt các loại liên kết trong phân tử ADN? Vì sao phân tử ADN có đường kính không đổi suốt dọc chiều dài của nó? b. Tinh bột, xenlulôzơ, photpholipit và protêin là các đại phân tử sinh học. -Chất nào trong các chất kể trên không phải là pôlime? -Chất nào không tìm thấy trong lục lạp? -Nêu cấu tạo của xenlulôzơ Câu 2. 2đ a. Khi phân tích thành phần gen của 2 loài vi khuẩn, người ta thấy cả 2 gen đều có số liên kết hiđro bằng nhau. Ở gen của loài vi khuẩn 1 có G=10% tổng số Nu của gen. Trên 1 mạch của gen này có A= 250, T= 350. Ở loài vi khuẩn 2 thì có hiệu số giữa Nu loại G và A là 150. Từ những phân tích ở trên, em hãy dự đoán loài vi khuẩn nào có thể sống được trong suối nước nóng tốt hơn?. Giải thích? 2đ Câu 3. 4đ a. Trong tế bào thực vật có hai bào quan tổng hợp ATP là bào quan nào? Cho biết điểm giống nhau trong cấu tạo giữa 2 bào quan đó? Từ đó rút ra nhận xét gì về nguồn gốc 2 loại bào quan này? 2đ b. Ngâm tế bào hồng cầu người và tế bào biểu bì củ hành trong các dung dịch sau: - dung dịch ưu trương - dung dịch nhược trương. Dự đoán các hiện tượng xảy ra và giải thích? 2đ Câu 4. (5đ). Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp tÕ bµo theo b¶ng sau:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Dấu hiệu

Quang hîp

H« hÊp

1. Kh«ng gian, thêi gian x¶y ra 2. C¸c thµnh phÇn tham gia 3. C¸c s¶n phÈm t¹o ra 4. Lo¹i ph¶n øng Câu 5. 5đ 1. (2đ) Sơ đồ sau đây biểu diễn hàm lượng ADN trong một tế bào của quá trình phân bào (a:Hàm lượng AND) Hàm lượng ADN trong 1 tế bào 4a 2a a I II III IV V VI Thời gian a. Đây là quá trình phân bào gì? b. Xác định các giai đoạn tương ứng: I, II, III, IV, V, VI trong sơ đồ trên. 2. (3 điểm) Nêu đặc điểm các pha trong kỳ trung gian của quá trình phân bào. Em có nhận xét gì về kỳ trung gian ở các loại tế bào sau: Tế bào vi khuẩn, tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào ung thư? Câu 6. 2đ a. Trình bày đặc điểm sinh trưởng của vi sinh vật trong môi trường nuôi cấy không liên tục 1đ b. Một quần thể vi sinh vật có số lượng tế bào ban đầu là 24.108 tế bào được nuôi cấy trong 3 giờ đã thu được 12384.108 tế bào. Hãy cho biết thời gian thế hệ của vi sinh vật là bao nhiêu? 1đ

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

ĐÁP ÁN Câu 1. a. - Các loại liên kết của ADN: + Liên kết photphođieste: hình thành giữa các Nu liên tiếp nhau trên một mạch poliNu 0,25đ + Liên kết hiđro: hình thành giứa 2 Nu đứng đối diện nhau trên 2 mạch poliNu theo NTBS 0,25đ - Vì: giữa 2 mạch poliNu các Nu liên kết với nhau theo NTBS: cứ 1 bazơ lớn lại liên kết với 1 bazơ nhỏ 0.5đ b.Chất trong các chất kể trên không phải là đa phân (polime) là photpholipit vì nó không được cấu tạo từ các đơn phân ( là monome) 0,25đ -Chất không tìm thấy trong luc lạp là celluloz.0,25đ - Công thức cấu tạo: (C6H10O5)n 0.25đ - Tính chất: Celluloz được cấu tạo từ hàng nghìn gốc β-D-glucoz lên kết với nhau bằng liên kết β-1,4-glucozit. tạo nên cấu trúc mạch thẳng, rất bền vững khó bị thủy phân. 0.25đ Câu 2. Ở gen của loài vi khuẩn 1 - Xác định tỉ lệ từng loại Nu của gen: + A = T = 250 + 350 = 600 (Nu) tương ứng với 50% - 10% = 40% tổng số Nu của gen + => G= X= 10% = 600/4 = 150 (Nu) 0.5đ - Sô liên kết H: = 2A + 3G = 2 x 600 + 3 x 150 = 1650 0.5đ Ở gen của loài vi khuẩn 2: G – A = 150 G = X = 390 2A + 3G = 1650 A = T = 240 0.5đ Loài vi khuẩn 2 có thể sống được trong suối nước nóng tốt hơn vì có số cặp G = X nhiều hơn 0.5đ Câu 3. a. - Đó là 2 bào quan: Ti thể và lục lạp........................................................................0.25đ. - Điểm giống nhau: + Đều có cấu tạo 2 lớp màng ......................................................................................0,25đ. + Có ADN vòng, trần, kép; có ribôxôm 70S................................................................0.75đ + Nhận xét: 2 bào quan này đều có chung từ 1 nguồn gốc ( từ vi khuẩn)...................0.25đ b. Hiện tượng: 1đ Môi trường Tế bào hồng cầu Tế bào biểu bì hành Ưu trương Nhăn nheo Co nguyên sinh Nhược trương Vỡ MSC áp sát thành tế bào (tế bào trương nước) - Giải thích: 1.0đ + Tế bào hồng cầu: Trong môi trương ưu trương:-> tế bào mất nước -> nhăn nheo Trong môi trường nhược trương: tế bào hút nước , do không có thành tế bào -> tế bào hút no nước -> vỡ tế bào +Tế bào biểu bì hành do có thành tế bào nên không bị vỡ ra khi ở môi trường ưu trương. Câu 4. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp trong tÕ bµo DÊu hiÖu

Quang hîp

H« hÊp

1. Kh«ng gian vµ thêi gian

+ Trong lôc l¹p cña c¸c tÕ + Trong ti thÓ cña mäi tÕ 1đ bµo quang hîp, khi cã ¸nh bµo, ë mäi lóc s¸ng

2. Thµnh phÇn tham gia

+ CO2; H2O, n¨ng lîng ¸nh s¸ng vµ chÊt diÖp lôc

+ Oxy vµ chÊt h÷u c¬ (CH2O)n

1đ

3. S¶n phÈm t¹o ra

+ (CH2O)n vµ Oxy

+ CO2, H2O, ATP vµ toC

1đ

4. Lo¹i ph¶n øng

+ Ph¶n øng khö (tæng hîp)

+ Ph¶n øng oxy ho¸ (ph©n gi¶i)

1đ

Câu 5. 1. (2 điểm) Đây là quá trình giảm phân: - I. Pha G1 - II. Pha S , G2 - III. Kỳ đầu 1, giữa 1, sau 1 - IV. Kỳ cuối 1 - V. Kỳ đầu 2, giữa 2, sau 2. - VI. Kỳ cuối 2 2. (3 điểm) Đặc điểm của các pha trong ký trung gian: - Pha G1: gia tăng tế bào chất, hình thành nên các bào quan tổng hợp các ARN và các protein chuẩn bị các tiền chất cho sự tổng hợp ADN. Thời gian pha G1 rất khác nhau ở các loại tế bào. Cuối pha G1 có điểm kiểm soát R tế bào nào vượt qua R thì đi vào pha S, tế bào nào không vượt qua R thì đi vào quá trình biệt hóa. - Pha S: có sự nhân đôi của ADN và sự nhân đôi NST, nhân đôi trung tử, tổn hợp nhiều hợp chất cao phân tử từ các hợp chất nhiều năng lượng. - Pha G2: Tiếp tục tổng hợp protein , hình thành thoi phân bào. - Tế bào vi khuẩn: phân chia kiểu trực phận nên không có kỳ trung gian. - tế bào hồng cầu: không có nhân, không có khả năng phân chia nên không có kỳ trung gian. - Tế bào thần kinh: Kỳ trung gian kéo dài suốt đời sống cơ thể. - Tế bào ung thư: kỳ trung gian rất ngắn. Câu 6. a. 1đ - Đặc điểm sinh trưởng của VSV ở môi trường nuôi cấy không liên tục: + Pha tiềm phát: Số lượng tế bào chưa tăng do vi sinh vật phải thích nghi với môi trường sống, enzim cảm ứng được hình thành. 0.25đ + Pha luỹ thừa: 0.25đ . số lượng vi sinh vật tăng rất nhanh . tốc độ sinh trưởng lớn nhất và không đổi .thời gian thế hệ đạt hằng số + Pha cân bằng:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Số lượng vi sinh vật đạt cực đại và không đổi theo thời gian, số tế bào sinh ra bằng số tế bào chết đi, tốc độ sinh trưởng bằng 0 do chất dinh dưỡng dần cạn kiệt 0.25đ + pha suy vong: số tế bào giảm đi nhanh chóng, số tế bào chết ngày càng nhiều do chất dinh dưỡng đã cạn kiệt, chất độc hại tích luỹ quá nhiều 0.25đ b. - Ta có công thức: N= N0 * 2n => 2n = N/ N0 = 12288.108 : (24. 108) = 512 0,5đ => Số thế hệ vi sinh vật tạo ra sau 3h nuôi là: n = 9 0.25đ - Thời gian thế hệ của VSV là: g = t/n = 3h/9=180’/9 = (20 phút) 0,25đ TRƯỜNG THPT NÔNG SƠN

ĐỀ ĐỀ NGHỊ THI OLIMPIC MÔN SINH HỌC LỚP 10 ĐỀ BÀI

Câu 1. 2đ a. Phân biệt các loại liên kết trong phân tử ADN? Vì sao phân tử ADN có đường kính không đổi suốt dọc chiều dài của nó? b. Tinh bột, xenlulôzơ, photpholipit và protêin là các đại phân tử sinh học. -Chất nào trong các chất kể trên không phải là pôlime? -Chất nào không tìm thấy trong lục lạp? -Nêu cấu tạo của xenlulôzơ Câu 2. 2đ a. Khi phân tích thành phần gen của 2 loài vi khuẩn, người ta thấy cả 2 gen đều có số liên kết hiđro bằng nhau. Ở gen của loài vi khuẩn 1 có G=10% tổng số Nu của gen. Trên 1 mạch của gen này có A= 250, T= 350. Ở loài vi khuẩn 2 thì có hiệu số giữa Nu loại G và A là 150. Từ những phân tích ở trên, em hãy dự đoán loài vi khuẩn nào có thể sống được trong suối nước nóng tốt hơn?. Giải thích? 2đ Câu 3. 4đ a. Trong tế bào thực vật có hai bào quan tổng hợp ATP là bào quan nào? Cho biết điểm giống nhau trong cấu tạo giữa 2 bào quan đó? Từ đó rút ra nhận xét gì về nguồn gốc 2 loại bào quan này? 2đ b. Ngâm tế bào hồng cầu người và tế bào biểu bì củ hành trong các dung dịch sau: - dung dịch ưu trương - dung dịch nhược trương. Dự đoán các hiện tượng xảy ra và giải thích? 2đ Câu 4. (5đ). Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp tÕ bµo theo b¶ng sau: Dấu hiệu

Quang hîp

H« hÊp

1. Kh«ng gian, thêi gian x¶y ra 2. C¸c thµnh phÇn tham gia 3. C¸c s¶n phÈm t¹o ra 4. Lo¹i ph¶n øng Câu 5. 5đ Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. (2đ) Sơ đồ sau đây biểu diễn hàm lượng ADN trong một tế bào của quá trình phân bào (a:Hàm lượng AND) Hàm lượng ADN trong 1 tế bào 4a 2a a I II III IV V VI Thời gian a. Đây là quá trình phân bào gì? b. Xác định các giai đoạn tương ứng: I, II, III, IV, V, VI trong sơ đồ trên. 3. (3 điểm) Nêu đặc điểm các pha trong kỳ trung gian của quá trình phân bào. Em có nhận xét gì về kỳ trung gian ở các loại tế bào sau: Tế bào vi khuẩn, tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào ung thư? Câu 6. 2đ a. Trình bày đặc điểm sinh trưởng của vi sinh vật trong môi trường nuôi cấy không liên tục 1đ b. Một quần thể vi sinh vật có số lượng tế bào ban đầu là 24.108 tế bào được nuôi cấy trong 3 giờ đã thu được 12384.108 tế bào. Hãy cho biết thời gian thế hệ của vi sinh vật là bao nhiêu? 1đ

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

ĐÁP ÁN Câu 1. a. - Các loại liên kết của ADN: + Liên kết photphođieste: hình thành giữa các Nu liên tiếp nhau trên một mạch poliNu 0,25đ + Liên kết hiđro: hình thành giứa 2 Nu đứng đối diện nhau trên 2 mạch poliNu theo NTBS 0,25đ - Vì: giữa 2 mạch poliNu các Nu liên kết với nhau theo NTBS: cứ 1 bazơ lớn lại liên kết với 1 bazơ nhỏ 0.5đ b.Chất trong các chất kể trên không phải là đa phân (polime) là photpholipit vì nó không được cấu tạo từ các đơn phân ( là monome) 0,25đ -Chất không tìm thấy trong luc lạp là celluloz.0,25đ - Công thức cấu tạo: (C6H10O5)n 0.25đ - Tính chất: Celluloz được cấu tạo từ hàng nghìn gốc β-D-glucoz lên kết với nhau bằng liên kết β-1,4-glucozit. tạo nên cấu trúc mạch thẳng, rất bền vững khó bị thủy phân. 0.25đ Câu 2. Ở gen của loài vi khuẩn 1 - Xác định tỉ lệ từng loại Nu của gen: + A = T = 250 + 350 = 600 (Nu) tương ứng với 50% - 10% = 40% tổng số Nu của gen + => G= X= 10% = 600/4 = 150 (Nu) 0.5đ - Sô liên kết H: = 2A + 3G = 2 x 600 + 3 x 150 = 1650 0.5đ Ở gen của loài vi khuẩn 2: G – A = 150 G = X = 390 2A + 3G = 1650 A = T = 240 0.5đ Loài vi khuẩn 2 có thể sống được trong suối nước nóng tốt hơn vì có số cặp G = X nhiều hơn 0.5đ Câu 3. a. - Đó là 2 bào quan: Ti thể và lục lạp........................................................................0.25đ. - Điểm giống nhau: + Đều có cấu tạo 2 lớp màng ......................................................................................0,25đ. + Có ADN vòng, trần, kép; có ribôxôm 70S................................................................0.75đ + Nhận xét: 2 bào quan này đều có chung từ 1 nguồn gốc ( từ vi khuẩn)...................0.25đ b. Hiện tượng: 1đ Môi trường Tế bào hồng cầu Tế bào biểu bì hành Ưu trương Nhăn nheo Co nguyên sinh Nhược trương Vỡ MSC áp sát thành tế bào (tế bào trương nước) - Giải thích: 1.0đ + Tế bào hồng cầu: Trong môi trương ưu trương:-> tế bào mất nước -> nhăn nheo Trong môi trường nhược trương: tế bào hút nước , do không có thành tế bào -> tế bào hút no nước -> vỡ tế bào +Tế bào biểu bì hành do có thành tế bào nên không bị vỡ ra khi ở môi trường ưu trương. Câu 4. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp trong tÕ bµo DÊu hiÖu

Quang hîp

H« hÊp

1. Kh«ng gian vµ thêi gian

+ Trong lôc l¹p cña c¸c tÕ + Trong ti thÓ cña mäi tÕ 1đ bµo quang hîp, khi cã ¸nh bµo, ë mäi lóc s¸ng

2. Thµnh phÇn tham gia

+ CO2; H2O, n¨ng lîng ¸nh s¸ng vµ chÊt diÖp lôc

+ Oxy vµ chÊt h÷u c¬ (CH2O)n

1đ

3. S¶n phÈm t¹o ra

+ (CH2O)n vµ Oxy

+ CO2, H2O, ATP vµ toC

1đ

4. Lo¹i ph¶n øng

+ Ph¶n øng khö (tæng hîp)

+ Ph¶n øng oxy ho¸ (ph©n gi¶i)

1đ

Câu 5. 1. (2 điểm) Đây là quá trình giảm phân: - I. Pha G1 - II. Pha S , G2 - III. Kỳ đầu 1, giữa 1, sau 1 - IV. Kỳ cuối 1 - V. Kỳ đầu 2, giữa 2, sau 2. - VI. Kỳ cuối 2 2. (3 điểm) Đặc điểm của các pha trong ký trung gian: - Pha G1: gia tăng tế bào chất, hình thành nên các bào quan tổng hợp các ARN và các protein chuẩn bị các tiền chất cho sự tổng hợp ADN. Thời gian pha G1 rất khác nhau ở các loại tế bào. Cuối pha G1 có điểm kiểm soát R tế bào nào vượt qua R thì đi vào pha S, tế bào nào không vượt qua R thì đi vào quá trình biệt hóa. - Pha S: có sự nhân đôi của ADN và sự nhân đôi NST, nhân đôi trung tử, tổn hợp nhiều hợp chất cao phân tử từ các hợp chất nhiều năng lượng. - Pha G2: Tiếp tục tổng hợp protein , hình thành thoi phân bào. - Tế bào vi khuẩn: phân chia kiểu trực phận nên không có kỳ trung gian. - tế bào hồng cầu: không có nhân, không có khả năng phân chia nên không có kỳ trung gian. - Tế bào thần kinh: Kỳ trung gian kéo dài suốt đời sống cơ thể. - Tế bào ung thư: kỳ trung gian rất ngắn. Câu 6. a. 1đ - Đặc điểm sinh trưởng của VSV ở môi trường nuôi cấy không liên tục: + Pha tiềm phát: Số lượng tế bào chưa tăng do vi sinh vật phải thích nghi với môi trường sống, enzim cảm ứng được hình thành. 0.25đ + Pha luỹ thừa: 0.25đ . số lượng vi sinh vật tăng rất nhanh . tốc độ sinh trưởng lớn nhất và không đổi .thời gian thế hệ đạt hằng số + Pha cân bằng:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Số lượng vi sinh vật đạt cực đại và không đổi theo thời gian, số tế bào sinh ra bằng số tế bào chết đi, tốc độ sinh trưởng bằng 0 do chất dinh dưỡng dần cạn kiệt 0.25đ + pha suy vong: số tế bào giảm đi nhanh chóng, số tế bào chết ngày càng nhiều do chất dinh dưỡng đã cạn kiệt, chất độc hại tích luỹ quá nhiều 0.25đ b. - Ta có công thức: N= N0 * 2n => 2n = N/ N0 = 12288.108 : (24. 108) = 512 0,5đ => Số thế hệ vi sinh vật tạo ra sau 3h nuôi là: n = 9 0.25đ - Thời gian thế hệ của VSV là: g = t/n = 3h/9=180’/9 = (20 phút) 0,25đ

ðỀ THI THAM KHẢO

KỲ THI OLYMPIC

Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề

Câu 1. (5điểm) a. So sánh cấu trúc và chức năng của ADN và ARN? (2đ) b. Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao? (1đ) c. Dựa vào kiến thức đã học, em hãy giải thích: (1đ) - Vì sao, khi bảo quản rau, quả tươi, chỉ để ở ngăn lạnh không để trong ngăn đông đá của tủ lạnh? - Vì sao, khi nấu canh cua, thịt cua đóng thành từng mảng? d. Một gen dài 3060 A0. Trên mạch 1 có A1= X1 = 20% số nuclêôtit của mạch. Trên mạch 2 có A2 -T2 = 180 nuclêôtit của mạch . Tính % và số nuclêôtit từng loại của mỗi mạch đơn và cả gen? (1đ)

Câu 2. (4điểm) a. Ở tế bào thực vật có hai bào quan tổng hợp ATP. Đó là bào quan nào? Hãy so sánh hai bào quan đó? 2,5đ b. Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao?1,5đ Câu 3. (2điểm) a. Phân biệt sinh trưởng của vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục với nuôi cấy liên tục?

b.Một loài vi khuẩn, trong điều kiện ổn định có khả năng sinh sản theo kiểu phân đôi 20 phút một lần. Nếu đưa 1 vi khuẩn vào môi trường nuôi cấy, sau 3 giờ số tế bào trong quần thể là bao nhiêu? Câu 4 ( 5điểm). a. Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp tÕ bµo theo b¶ng sau: 2đ Dấu hiệu

Quang hîp

H« hÊp

1. Kh«ng gian, thêi gian x¶y ra 2. C¸c thµnh phÇn tham gia 3. C¸c s¶n phÈm t¹o ra 4. Lo¹i ph¶n øng

b. Nêu đặc điểm các pha trong kỳ trung gian của quá trình phân bào. Em có nhận xét gì về kỳ trung gian ở các loại tế bào sau: Tế bào vi khuẩn, tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào ung thư? 2,5đ c. Tại sao các nhiễm sắc thể phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau của quá trình phân bào? Điều gì sẽ xảy ra nếu ở kì trước của nguyên phân thoi phân bào không được hình thành? 0,5đ Câu 5. (4điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

a. Giả sử một loài động vật có bộ nhiễm sắc thể 2n = 10. Xét 15 tế bào sinh tinh chín và 15 tế bào sinh trứng chín giảm phân bình thường. Xác định số loại tinh trùng và số loại trứng tối đa khác nhau về tổ hợp nhiễm sắc thể có thể có? 1đ b. Ở vùng sinh sản của một động vật có 4 tế bào sinh dục sơ khai nguyên phân một số lần liên tiếp đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu tương đương 1496 nhiễm sắc thể đơn. Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo được 152 giao tử và môi trường phải cung cấp 1672 nhiễm sắc thể đơn. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội (2n) và giới tính của loài? 1đ c. Trong nghiên cứu tìm hiểu vai trò của Enzim có trong nước bọt, Bạn An đã tiến hành làm thí nghiệm như sau: 2đ Trong 3 ống nghiệm đều có chứa hồ tinh bột loãng, lần lượt đổ thêm vào: Ống 1: thêm nước cất Ống 2: thêm nước bọt Ống 3: cũng thêm nước bọt và có nhỏ vài giọt HCl Tất cả các ống đều đặt trong nước ấm. An quên không đánh dấu các ống. Em có cách nào giúp bạn tìm đúng các ống nghiệm trên? Theo em trong ống nào tinh bột sẽ bị biến đổi và ống nào không? Tại sao?

............................HẾT....................................

KỲ THI OLYMPIC

HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu Câu1. a.

Môn thi: SINH HỌC 10 Nội dung

a. So sánh cấu trúc và chức năng của ADN và ARN? * Giống nhau - Đều là các axit Nucleic có cấu trúc đa phân, đơn phân là các Nucleotit - Đều được cấu tạo từ các nguyên tố hóa học : C, H, O, N, P - Đều có bốn loại Nucleotit trong đó có ba loại Nu giống nhau là A, G, X - Giữa các đơn phân đều có liên kết hóa học nối lại thành mạch - Đều có chức năng trong quá trình tổng hợp protein đề truyền đạt thông tin di truyền * Khác nhau : ADN ARN

* Cấu tạo: + Có hai mạch xoắn đều quanh một trục + Phân tử ADN có khối lượng và kích thước lớn hơn phân tử ARN + Nu ADN có 4 loại A, T, G, X * Chức năng:

* Cấu tạo: + Có cấu trúc gồm một mạch đơn + Có khối lượng và kích thước nhỏ hơn ADN + Nu ARN có 4 loại A, U, G, X * Chức năng:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điểm 0,5đ

0,75đ 0,75đ

+ ADN có chức năng tái sinh và sao mã + ADN chứa thông tin qui định cấu trúc các loại protein cho cơ thể

b.

+ ARN không có chức năng tái sinh và sao mã + Trực tiếp tổng hợp protein . mARN truyền thông tin qui định cấu trúc protein từ nhân ra tế bào chất . tARN chở a.a tương ứng đến riboxom và giải mã trên phân tử mARN tổng hợp protein cho tế bào . rARN là thành phần cấu tạo nên riboxom

0,5đ 0,25đ 0,25đ

- Tế bào gan là tế bào có nhiều nhân, tế bào hồng cầu là tế bào không nhân. 0,25đ - Tế bào không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. - Vì nhân chứa nhiều nhiễm sắc thể mang ADN có các gen điều khiển và điều 0,25đ hoà mọi hoạt động sống của tế bào. - Rau, hoa quả tươi chứa nhiều nước khi để vào ngăn đông tủ lạnh nước trong tế 0,25đ bào đóng băng làm tăng thể tích đẫn đến phá vỡ tế bào. - Nước cua, thịt cua chứa nhiều protein, ở nhiệt độ cao protein biến tính kết lại thành mảng.

c. d.

N = 1800 nu N/2 = 900 nu Tacó: A1= X1=20% Suy ra: A1=T2=20% X1=G2=20% Suy ra số nu của A1=T2 = 180 nu X1=G2 = 180nu Mà A2-T2=180nu => A2 =180 +180 =360nu Nên G2= 900-(180+180+360) = 180nu Vậy % từng loại: Trên mỗi mạch: A1=T2=20% T1=A2= 40% X1=G2=20% G1=X2=20% Số nu trên mỗi mạch đơn: A1=T2= 180 nu T1=A2= 360 nu X1=G2=180 nu G1=X2=180 nu Số nu từng loại của gen: A=T= 180+360 =540 nu G=X= 180+180 =360 nu Tỉ lệ % từng loại của gen: A=T= 30% G=X= 20% Câu 2. (4điểm) a.

a.+ Bào quan có khả năng tổng hợp ATP là ti thể và lục lạp + Giống nhau - Có cấu trúc màng kép -

Bên trong chứa AND dạng vòng, riboxoom, protein và enzim

-

Đều có nguồn gốc cộng sinh từ vi khẩn

-

Đều là bào quan chuyển hóa năng lượng trong tế bào

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,5đ 0,5đ

Khác nhau Bào quan lục lạp - Cả 2 màng đều trơn nhẵn, không gấp nếp. - Trên bề mặt tilacoic có chứa quang tôxôm, hệ sắc tố, hệ vận chuyển điện tử. - Có ở tế bào quang hợp.

b.

1,5đ( mỗi ý Bào quan ty thể đúng - Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong g là 0,15đ - Trên mào răng lược có chứa enzym hô) h hệ vận chuyển điện tử. - Có ở mọi tế bào.

- Tổng hợp ATP, lực khử ở pha sáng sau đó được sử dụng vào pha tối của quang hợp.

- Tổng hợp ATP, lực khử từ sự phân giả hữu cơ dùng cho mọi hoạt động sống củ

- Chuyển năng lượng ánh sáng mặt trời thành năng lượng hóa học trong chất hữu cơ.

- Chuyển năng lượng hóa học trong chấ cơ thành năng lượng hóa học trong ATP.

- Tế bào gan, tế bào cơ vân là tế bào có nhiều nhân, tế bào hồng cầu là tế bào không nhân. - Tế bào không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. - vì nhân chứa nhiều nhiễm sắc thể mang ADN có các gen điều khiển và điều hoà mọi 0,5đ 0,5đ hoạt động sống của tế bào.

0,5đ

Câu 3. a. Sự sinh trưởng của vi sinh vật a.(2điể Trong nuôi cấy không liên tục: Không có sự bổ sung chất dinh dưỡng mới, m) 0,75đ

không có sự rút bỏ các chất thải và sinh khối của tế bào dư thừa nên quần thể vi sinh vật sinh trưởng theo 4 pha.

0,7

Trong nuôi cấy liên tục: điều kiện môi trường được duy trì ổn định nhờ việc bổ 5đ sung thường xuyên chất dinh dưỡng và loại bỏ không ngừng các chất thải vì vậy quần thể vi sinh vật có thể sinh trưởng ở pha lũy thừa trong một thời gian b.

dài, mật độ tế bào tương đối ổn định. b. - Sau 3 giờ loài vi khuẩn nhân lên: 180 : 20 = 9 (lần)

0,5đ

9

nên số lượng vi khuẩn sau 3 giờ sẽ là 2 = 512 (tế bào vi khuẩn) Câu

a. Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp tÕ bµo:

4 DÊu hiÖu a 1. Kh«ng gian, thêi gian . (

5 đ i ể m

Quang hîp

H« hÊp

x¶y ra

+ Trong lôc l¹p cña c¸c tÕ bµo quang hîp, khi cã ¸nh s¸ng

+ Trong ti thÓ cña mäi tÕ bµo, ë mäi lóc

2. C¸c thµnh phÇn tham gia

+ CO2; H2O, n¨ng lưîng ¸nh s¸ng vµ chÊt diÖp lôc

+ Oxy vµ chÊt h÷u c¬ (CH2O)n

3. C¸c s¶n phÈm t¹o ra

+ (CH2O)n vµ Oxy

+ CO2, H2O, ATP vµ toC

4. Lo¹i ph¶n øng

+ Ph¶n øng khö (tæng

+ Ph¶n øng oxy ho¸

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2điể m( mỗi ý đúng ở mỗi nội dung 0,25đ )

)

b.

Câu 5 (4điểm

hîp) (ph©n gi¶i) b.Đặc điểm của các pha trong ký trung gian: - Pha G1: gia tăng tế bào chất, hình thành nên các bào quan tổng hợp các ARN và các protein chuẩn bị các tiền chất cho sự tổng hợp ADN. Thời gian pha G1 rất khác nhau ở các loại tế bào. Cuối pha G1 có điểm kiểm soát R tế bào nào vượt qua R thì đi vào pha S, tế bào nào không vượt qua R thì đi vào quá trình biệt hóa. - Pha S: có sự nhân đôi của ADN và sự nhân đôi NST, nhân đôi trung tử, tổn hợp nhiều hợp chất cao phân tử từ các hợp chất nhiều năng lượng. - Pha G2: Tiếp tục tổng hợp protein , hình thành thoi phân bào. - Tế bào vi khuẩn: phân chia kiểu trực phận nên không có kỳ trung gian. - tế bào hồng cầu: không có nhân, không có khả năng phân chia nên không có kỳ trung gian. - Tế bào thần kinh: Kỳ trung gian kéo dài suốt đời sống cơ thể. - Tế bào ung thư: kỳ trung gian rất ngắn. c. - Các NST phải co xoắn tối đa trước khi bước vào kì sau để việc di chuyển về 2 cực tế bào được dễ dàng, không bị rối loạn do kích thước của NST. - Nếu ở kì trước của nguyên phân thoi phân bào không được hình thành thì các NST không phân li được về 2 cực tế bào => tế bào không phân chia => tạo ra tế bào có bộ NST tăng gấp đôi(4n). a. - Số loại tinh trùng tối đa được tạo ra: 15 x 4 = 60 loại.

- Số loại trứng tối đa tạo ra: 15 x 1 = 15 loại. b. - Bộ nhiễm sắc thể 2n của loài = (1672-1496)/4 = 44 NST. ) - Giới tính: Số tế bào sinh giao tử = 1672/44 = 38 Số giao tử giao tử được sinh ra từ 1 tế bào sinh giao tử = 152/38 = 4 => Giới đực. c. - Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quì để phát hiện. - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt) Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi, trong đó ống 1 chứa nước lã (không có enzim), ống 3 có nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng giấy quì sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. - Kết luận: Tinh bột chỉ bị biến đổi bởi enzim có trong nước bọt hoạt động trong môi trường thích hợp, ở nhiệt độ thích hợp.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,5đ 0,5đ 0,25đ 0,25đ 0,5đ 0,25đ 0,5đ 0,75đ 0,5đ

KỲ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ (Đề gồm có 2 trang)

Câu 1: (3 điểm) a. Mô tả cấu trúc của nhân tế bào? b. Trong cơ thể người loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không? Vì sao? Câu 2: (3,5 điểm) Các câu sau đúng hay sai. Nếu sai hãy chỉnh lại cho đúng. a. Nguyên nhân chính làm cho các thực vật không ưa mặn không có khả năng sinh trưởng trên những loại đất có nồng độ muối cao là do thế nước của đất quá thấp. b. Ribôxôm 70s chỉ có ở tế bào vi khuẩn. c. Vi khuẩn bị các tế bào bạch cầu thực bào và tiêu huỷ trong lizôxôm. d. Tế bào vi khuẩn có thể bị phá vỡ khi đưa vào dung dịch quá nhược trương. e. Tinh bột và xenlulozơ là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế bào thực vật. Câu 3: (5 điểm) Nêu những điểm khác nhau về cấu trúc và chức năng của ty thể và lục lạp ? Câu 4: (3 điểm) a. Quan sát tác động của enzim trong tế bào, người ta có sơ đồ sau: Enzim 1

Chất A

Enzim 2

Chất B

Chất C

Enzim 3

TẾ BÀO

Chất P (sản phẩm)

Ức chế liên hệ ngược

Từ sơ đồ trên, hãy nhận xét cơ chế tác động của enzim? b. Trong nghiên cứu tìm hiểu vai trò của Enzim có trong nước bọt, em Bình đã tiến hành thí nghiệm sau: Trong 3 ống nghiệm đều có chứa hồ tinh bột loãng, em lần lượt đổ thêm vào: Ống 1: thêm nước cất Ống 2: thêm nước bọt Ống 3: cũng thêm nước bọt và có nhỏ vài giọt HCl vào Tất cả các ống đều đặt trong nước ấm.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Bình quên không đánh dấu các ống. Em có cách nào giúp Bình tìm đúng các ống nghiệm trên? Theo em trong ống nào tinh bột sẽ bị biến đổi và ống nào không? Tại sao? Câu5: (2,5 điểm) Cho sơ đồ chuyển hoá sau: NH3 Q ( hoá năng) + CO2

HNO2

chất hữu cơ

a. Cho biết tên VSV tham gia sơ đồ chuyển hoá trên. b. Hình thức dinh dưỡng và kiểu hô hấp của VSV này? Giải thích? c. Viết phương trình phản ứng chuyển hoá trong sơ đồ trên. Câu 6: (3 điểm) a. Hoàn thành các phương trình sau C6H12O6 Vi khuẩn êtilic ? + ? + C6H12O6

Vi khuẩn lactic

?

+

Q

Q

b. Hai nhóm vi khuẩn trên thực hiện kiểu chuyển hóa dinh dưỡng nào? Phân biệt kiểu chuyển hóa đó với các kiểu chuyển hóa còn lại của vi sinh vật hóa dưỡng theo bảng sau: Kiểu chuyển hóa dinh dưỡng

Chất nhận electron cuối cùng

1. 2. 3.

--------------- Hết ---------------

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

KỲ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN SINH HỌC

Nôi dung

Điểm

Câu 1: (3 điểm) a. Nhân cấu tạo gồm 3 phần: - Màng nhân: là một màng kép, trên màng có nhiều lỗ nhỏ để thực hiện sự trao đổi chất giữa nhân với tế bào. - Nhân con: là nơi tổng hợp ribôxôm cho tế bào chất. - Nhiễm sắc thể: là vật chất di truyền tồn tại dưới dạng sợi mảnh. Lúc sắp phân chia tế bào, những sợi này sẽ co xoắn lại và dày lên thành các nhiễm sắc thể với số lượng và hình thái đặc trưng cho loài. Thành phần của nhiễm sắc thể gồm có: prôtein và ADN. b. - Tế bào gan là tế bào có nhiều nhân,tế bào hồng cầu là tế bào không nhân. - Tế bào không nhân thì không có khả năng sinh trưởng. - vì nhân chứa nhiều nhiễm sắc thể mang ADN có các gen điều khiển và điều hoà mọi hoạt động sống của tế bào. Câu 2: ( 3, 5đ) a. Đúng. Thế nước của đất quá thấp --> cây mất nước chứ không hút được nước--> chết. b. Sai. Ribôxôm 70S còn có ở ty thể, lục lạp của tế bào nhân thực. c. Sai. Vì vi khuẩn không chui vào lizôxôm mà chỉ nhờ enzim tiêu hoá trong lizôxôm phân huỷ. d. Sai. Tế bào vi khuẩn có thành tế bào sinh ra một áp suất trương nước( sức căng trương nước) giữ cho tế bào có hình dạng kích thước ổn định không bị phá vỡ. e. Sai. Tinh bột là nguồn nguyên liệu dự trữ cho tế bào thực vật, Xenlulzơ là thành phần cấu trúc thành tế bào thực vật. Câu 3: (5đ) Bào quan lục lạp

- Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong gấp nếp.

- Trên bề mặt tilacoic có chứa quang tôxôm, hệ sắc tố, hệ vận chuyển điện tử.

- Trên mào răng lược có các hạt ôxixôm chứa enzym hô hấp, hệ vận chuyển điện tử. - Có ở mọi tế bào.

- Tổng hợp ATP, lực khử ở pha sáng sau - Tổng hợp ATP, lực khử từ sự phân giải đó sử dụng vào pha tối của quang hợp. chất hữu cơ dùng cho mọi hoạt động sống của tế bào. - Chuyển năng lượng ánh sáng mặt trời thành năng lượng hóa học trong chất hữu cơ.

0,5đ 0,5đ 0, 5đ 0, 5đ 0, 5đ 0,75đ 0, 5đ 0,75đ 0,75đ 0,75đ

Bào quan ty thể

- Cả 2 màng đều trơn nhẵn, không gấp nếp.

- Có ở tế bào quang hợp.

0,5đ

- Chuyển năng lượng hóa học trong chất hữu cơ thành năng lượng hóa học trong ATP.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1,0đ

1,0đ 1,0đ 1,0đ

1,0đ

Câu 4: (3 điểm) a. Từ sơ đồ tác động của enzime nhận thấy: - Tính chuyên hóa cao của enzime. - Sự chuyển hóa vật chất trong tế bào bao gồm các phản ứng sinh hóa diễn ra trong tế bào của cơ thể sống, cần có sự xúc tác của enzime giúp sự chuyển hóa diễn ra nhanh hơn. - sản phẩm của phản ứng này lại trở thành cơ chất cho phản ứng tiếp theo và sản phẩm cuối cùng của phản ứng khi được tạo ra quá nhiều thì lại trở thành chất ức chế enzime xúc tác cho phản ứng đầu tiên. - Khi một enzime nào đó trong tế bào không được tổng hợp hoặc bị bất hoạt thì không những sản phẩm không được tạo thành mà cơ chất của enzime đó tích lũy có thể gây độc cho tế bào. b. - Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quì để phát hiện. - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt) Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi, trong đó ống 1 chứa nước lã (không có enzim), ống 3 có nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng giấy quì sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. - Kết luận: Tinh bột chỉ bị biến đổi bởi enzim có trong nước bọt hoạt động trong môi trường thích hợp, ở nhiệt độ thích hợp. Câu 5: (2,5 điểm) a. Tên VSV tham gia sơ đồ chuyển hoá trên: Nitrosomonas, Nitrobacter. b. Hình thức dinh dưỡng và hô hấp: - Hoá tự dưỡng vì nhóm VSV này tổng hợp chất hữu cơ nhờ nguồn năng lượng thu được từ các quá trình oxihoa các chất,nguồn cacbon từ CO2 - Hiếu khí bắt buộc vì nếu không có O2 thì không thể oxihoa các chất và không có năng lượng cho hoạt động sống. c. Phương trình phản ứng: - Vi khuẩn nitric hoá ( Nitrosomonas) 2NH3 + 3O2 → 2HNO2 + 2H2O + Q CO2 + 4H + Q′ (6%) → 1/6C6H12O6 + H2O - Các vi khuẩn nitrat hóa ( Nitrobacter) 2HNO2 + O2 → 2HNO3 + Q CO2 + 4H + Q′ (7%) → 1/6C6H12O6 + H2O Câu 6: (3điểm) a. Hoàn thành phương trình: khuẩn C6H12O6 Vi 2C2H5OH + 2CO2 + Q etilic Vi khuẩn C6H12O6 lactic 2CH3CHOHCOOH + Q b. - Hai nhóm vi khuẩn trên chuyển hóa dinh dưỡng theo kiểu lên men. - Phân biệt các kiểu chuyển hóa dinh dưỡng: Kiểu chuyển hóa dinh dưỡng Chất nhận electron cuối cùng 1. Lên men là các phân tử hữu cơ . 2. Hô hấp hiếu khí là O2 . 3. Hô hấp kị khí . là 1 chất vô cơ như NO3− ; SO42− ; CO2

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0, 5đ

0, 5đ 0, 5đ 0, 5đ

0, 5đ 0, 5đ

0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ

0,5đ 0, 5đ 0, 5đ 0, 5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ

ðỀ CHÍNH THỨC

(Đề thi có 02 trang)

KỲ THI OLYMPIC MÔN: SINH HỌC – LỚP 10 Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian phát đề.

Câu I. (4 điểm) 1. Tại sao khi tìm kiếm sự sống trên các hành tinh khác trong vũ trụ, các nhà khoa học trước hết tìm em ở đó có nước hay không? 2. Trình bày cấu trúc bậc I của prôtêin. Tại sao cấu trúc bậc I lại quyết định các bậc cấu trúc còn lại của prôtêin. 3. Trong khẩu phần ăn, những loại lipit nào không tốt cho sức khỏe con người? Giải thích? Câu II: ( 4 điểm ) 1. Hãy cho biết vai trò của thành tế bào vi khuẩn. Trong trường hợp nào vi khuẩn bị mất thành nhưng không bị chết? 2. Em hãy cho biết, những nhận định sau đây là đúng hay sai? Giải thích? a) Mỗi tế bào đều có màng, tế bào chất, các bào quan và nhân. b) Tế bào thực vật có thành tế bào, không bào, lục lạp, ti thể, trung thể, nhân,… c) Chỉ tế bào vi khuẩn và tế bào thực vật mới có thành tế bào. 3. Trong các bào quan có trong tế bào nhân thực, hãy cho biết: a) Những bào quan nào chứa đồng thời prôtêin và axit nuclêic? b) Những bào quan nào thực hiện chức năng chuyển hóa năng lượng cho tế bào? c) Những bào quan nào có màng đơn? 4. a) Vì sao màng sinh chất có cấu tạo theo mô hình khảm động? b) Tiến hành ngâm tế bào hồng cầu người và tế bào biểu bì vảy hành vào dung dịch ưu trương, nhược trương. Hãy dự đoán hiện tượng xảy ra và giải thích? Câu III ( 5 điểm ) 1. ATP được cấu tạo như thế nào? Giải thích vì sao phân tử ATP có 3 nhóm photphat nhưng chỉ có 2 nhóm có liên kết cao năng? 2. Enzim là gì? Nêu cơ chế tác động của enzim? Tế bào có thể điều chỉnh quá trình chuyển hóa vật chất bằng cách nào? 3. Phân biệt đường phân và chu trình crep với chuỗi chuyền electron hô hấp về mặt năng lượng ATP. Giải thích tại sao tế bào cơ nếu co liên tục thì sẽ “ mỏi’’ và không thể tiếp tục co được nữa? Câu IV.( 5 điểm )

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. Giải thích ý nghĩa của nguyên phân đối với di truyền và đối với sinh trưởng phát triển của cơ thể? 2. Xét 5 tế bào sinh dưỡng của một loài sinh vật có 2n=10. Trong 5 tế bào này có 3 tế bào nguyên phân 5 lần, 2 tế bào còn lại chỉ nguyên phân 3 lần. Tính tổng số nhiễm sắc thể mà môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân của 5 tế bào nó trên. 3. Nêu những điểm giống nhau giữa nguyên phân và giảm phân. Câu V. ( 2 điểm ) 1. Thế nào là môi trường nuôi cấy không liên tục? Tại sao trong nuôi cấy liên tục không xảy ra pha suy vong? 2. Tại sao nói dạ dày – ruột người là một hệ thống nuôi cấy liên tục đối với vi sinh vật? ----------- HẾT -----------

ðỀ CHÍNH THỨC

KỲ THI OLYMPIC MÔN: SINH HỌC – LỚP 10 Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian phát đề. HƯỚNG DẪN CHẤM

Câu I. (4 điểm) 1. Tại sao khi tìm kiếm sự sống trên các hành tinh khác trong vũ trụ, các nhà khoa học trước hết tìm xem ở đó có nước hay không? 2. Trình bày cấu trúc bậc I của prôtêin. Tại sao cấu trúc bậc I lại quyết định các bậc cấu trúc còn lại của prôtêin. 3. Trong khẩu phần ăn, những loại lipit nào không tốt cho sức khỏe con người? Giải thích? Hướng dẫn chấm Câu Nội dung Điểm - Nguyên nhân là vì: 1 (1 điểm) + Nước là thành phần cấu trúc quan trọng của tế bào, là thành 0,5đ phần chủ yếu của mọi cơ thể sống nên không có nước thì sẽ không có tế bào. Mà tế bào là đơn vị cấu trúc của cơ thể sinh vật nên không có nước thì chắc chắn sẽ không có sự sống. + Mặt khác, nước là dung môi, là môi trường sống của tế bào ( tế bào ngâm mình trong nước). Vì vậy nếu không có nước thì chắc 0,5đ chắn sẽ không có sự sống. 2 ( 1,5đ Cấu trúc bậc I của prôtêin: - Là một chuỗi pôlipeptit do các axitamin liên kết với nhau bằng 0,5đ )

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

liên kết peptít tạo thành. Cấu trúc bậc I của prôtêin quyết định các bậc cấu trúc còn 1đ lại ( Bậc II, III, IV), vì: - Cấu trúc bậc I đặc trưng bởi trình tự sắp xếp các axit amin. Trình tự sắp xếp các axit amin sẽ xác định vị trí hình thành các liên kết yếu ( H, ion, vanđơvan) , liên kết đi sunfit và các tương tác kị nước để tạo nên các bậc cấu trúc cao hơn ( bậc II,III,IV). - Vì vậy chỉ cần làm thay đổi 1 axit amin nào đó trong cấu trúc bậc I thì sẽ làm thay đổ cấu trúc không gian của prôtêin dẫn tới làm cho prôtêin bị mất chức năng. 3 ( 1,5đ) Các loại lipit không tốt cho sức khỏe con người là: cholestrol, 0,75đ chất béo no, chất béo không no dạng trans ( có nhiều trong thức ăn nướng và thức ăn chế biến sẵn) Giải thích: Gây xơ vữa động mạch, chúng tích lũy trong thành 0,75đ mạch máu, tạo nên những chỗ lồi vào trong, cản trở dòng máu, giảm tính đàn hồi của thành mạch.

Câu II: ( 4 điểm ) 1. Hãy cho biết vai trò của thành tế bào vi khuẩn. Trong trường hợp nào vi khuẩn bị mất thành nhưng không bị chết? 2. Em hãy cho biết, những nhận định sau đây là đúng hay sai? Giải thích? a) Mỗi tế bào đều có màng, tế bào chất, các bào quan và nhân. b) Tế bào thực vật có thành tế bào, không bào, lục lạp, ti thể, trung thể, nhân,… c) Chỉ tế bào vi khuẩn và tế bào thực vật mới có thành tế bào. 3. Trong các bào quan có trong tế bào nhân thực, hãy cho biết: a) Những bào quan nào chứa đồng thời prôtêin và axit nuclêic? b) Những bào quan nào thực hiện chức năng chuyển hóa năng lượng cho tế bào? c) Những bào quan nào có màng đơn? 4. a) Vì sao màng sinh chất có cấu tạo theo mô hình khảm động? b) Tiến hành ngâm tế bào hồng cầu người và tế bào biểu bì vảy hành vào dung dịch ưu trương, nhược trương. Hãy dự đoán hiện tượng xảy ra và giải thích? Hướng dẫn chấm Câu Nội dung Điểm Thành tế bào vi khuẩn có vai trò: Qui định hình dạng của tế bào ( 0,25đ 1 (0,5 ngăn cản sự trương nước làm vơ tế bào ) điểm) Vi khuẩn bị mất thành nhưng không bị chết trong trường hợp Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

sau: - Khi vi khuẩn sống trong môi trường có áp suất thẩm thấu bằng áp suất thẩm thấu của tế bào vi khuẩn thì dù vi khuẩn bị mất thành cũng không bị chết. 2 ( 1,5đ) a) Sai. Vì: Một tế bào nhân chuẩn điển hình mới có đủ các thành phần trên chứ không phải mọi tế bào đều có. Ví dụ, tế bào vi khuẩn không có nhân mà chỉ có vùng nhân, tế bào hồng cầu không có nhân. b) Sai. Vì: Tế bào thực vật bậc cao không có trung thể, tế bào lông hút không có lục lạp. c) Sai. Vì: nấm cũng có thành tế bào bằng kitin. Không phải tất cả vi khuẩn đều có thành tế bào. a) Những bào quan chứa đồng thời prôtêin và axit nuclêic: Gồm 3 ( 1đ) có nhân tế bào, ti thể, lục lạp, ribôxôm. - Nhân tế bào có chứa axit nuclêic là vì nhân có AND, ARN. - Ti thể có chứa axit nuclêic vì ti thể có AND dạng vòng. - vì lục lạp có AND dạng vòng. - vì ribôxôm được cấu tạo từ rARN và prôtêin. b) Có 2 loại bào quan có chức năng chuyển hóa năng lượng là bào quan: ti thể và lục lạp. c) Các loại bào quan có màng đơn: lưới nội chất hạt, lưới nội chất trơn, bộ máy gôngi, lizôxôm, perôxixôm, gliôxixôm, không bào. a) Màng sinh chất có cấu tạo theo mô hình khảm động, vì: 4 ( 1đ) - Khảm, vì: Ngoài 2 lớp photpholpit của màng còn có nhều phân tử prôtêin, côlestêron nằm xen kẽ và các phân tử cacbohyđat liên kết trên bề mặt màng. - Động, vì: các phân tử photpholpit và prôtêin có khả năng di chuyển trên màng. b) Giải thích: - Tế bào hồng cầu: Trong môi trường ưu trương, do không có không bào trung tâm, tế bào mất nước ở chất nguyên sinh nên nhăn nheo lại; trong môi trường nhược trương, tế bào hút nước, do không có thành tế bào nên tế bào no nước và bị vỡ. - Tế bào biểu bì hành: Môi trường ưu trương, do không có không bào trung tâm. Khi đó, màng sinh chất tách dần khỏi thành tế bào ( co nguyên sinh ) . Môi trường nhược trương, tế bào hút Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25đ

0,5đ

0,5đ 0,5đ 0,5đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,25đ

0,25đ

0,25đ

nước, màng sinh chất áp sát thành tế bào. Câu III ( 5 điểm ) 1. ATP được cấu tạo như thế nào? Giải thích vì sao phân tử ATP có 3 nhóm photphat nhưng chỉ có 2 nhóm có liên kết cao năng? 2. Enzim là gì? Nêu cơ chế tác động của enzim? Tế bào có thể điều chỉnh quá trình chuyển hóa vật chất bằng cách nào? 3. Phân biệt đường phân và chu trình crep với chuỗi chuyền electron hô hấp về mặt năng lượng ATP. Giải thích tại sao tế bào cơ nếu co liên tục thì sẽ “ mỏi’’ và không thể tiếp tục co được nữa? Hướng dẫn chấm Câu Nội dung Điểm 1 ( 1,5đ) ATP được cấu tạo gồm: 0,5đ + 1 phân tử Bazơ nitơ Ađênin. + 1 phân tử đường Ribôzơ. + 3 nhóm phôtphat, trong đó có 2 liên kết cao năng. - Mỗi liên kết cao năng bị phá vỡ sẽ giải phóng 7,3kcal. Giải thích: Phân tử ATP có 3 nhóm photphat nhưng chỉ có 2 nhóm có liên kết cao năng, vì: - Trong phân tử ATP, chỉ có liên kết P~P mới là liên kết giàu năng lượng, còn liên kết P-C là 1 liên kết cộng hóa trị bền 0,5đ vững. 0,5đ - Liên kết P~P là lên kết cao năng, vì nhóm P của phân tử ATP tích điện âm nên khi 2 nhóm p ở cạnh nhau thì đẩy nhau ( tích điện cùng dấu ) làm cho liên kết này dễ bị đứt ra. Khi bị đứt ra thì giải phóng nhiều năng lượng vì đây là 1 liên kết cộng hóa trị có năng lượng liên kết lớn. Enzim là chất xúc tác sinh học, có bản chất là Protein, xúc tác 0,75đ 2 ( 1,5đ) các phản ứng sinh hóa trong điều kiện bình thường của cơ thể sống. Làm tăng tốc độ phản ứng nhưng không bị biến đổi sau phản ứng. 0,75đ Cơ chế tác động: Gồm các bước: + Enzim kết hợp với cơ chất tạo thành phức hợp Enzim – cơ chất. + Enzim tương tác với cơ chất tạo sản phẩm. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

3

+ Sản phẩm tạo thành và enzim được giải phóng nguyên vẹn. Liên kết enzim – cơ chất mang tính đặc thù. Tế bào có thể điều chỉnh quá trình chuyển hóa vật chất bằng cách điều chỉnh hoạt tính của enzim. - Phân biệt đường phân, chu trình crep, chuỗi chuyền êlêctrôn: + Quá trình đường phân là quá trình biến đổi glucôzơ trong tế bào chất. Từ một phân tử glucôzơ bị biến đổi tạo ra 2 phân tử axit piruvic (C3H4O3) và 2 phân tử ATP + Chu trình Crep: Hai phân tử axit piruvic bị ôxi hoá thành hai phân tử axêtyl côenzim A, tạo ra 2 ATP + Chuỗi truyền êlêctrôn hô hấp xảy ra trên màng trong của ti thể, tạo ra nhiều ATP nhất là 34 ATP - Nếu tế bào cơ co liên tục sẽ bị “mỏi” và không thể tiếp tục co được nữa vì khi cơ làm việc cơ hấp thụ nhiều ôxi và glucô, thải nhiều CO2 và axit lactic, nên cơ cần cung cấp rất nhiều chất dinh dưỡng và mang đi chất thải. Khi cơ làm việc nhiều, cơ sẽ thiếu chất dinh dưỡng (nếu không được cung cấp kịp thời). Mặt khác axit lactic ứ đọng đầu độc cơ làm cho biên độ co cơ giảm, dần dần cơ không thể tiếp tục co nữa gây cảm giác mỏi, mệt nhọc.

0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ

Câu IV.( 5 điểm ) 1. Giải thích ý nghĩa của nguyên phân đối với di truyền và đối với sinh trưởng phát triển của cơ thể? 2. Xét 5 tế bào sinh dưỡng của một loài sinh vật có 2n=10. Trong 5 tế bào này có 3 tế bào nguyên phân 5 lần, 2 tế bào còn lại chỉ nguyên phân 3 lần. Tính tổng số nhiễm sắc thể mà môi trường cung cấp cho quá trình nguyên phân của 5 tế bào nó trên. 3. Nêu những điểm giống nhau giữa nguyên phân và giảm phân. Hướng dẫn chấm Câu Nội dung Điểm - Ý nghĩa của nguyên phân đối với di truyền của sinh vật: 1 ( 1,25đ) + Là phương thức truyền đạt và ổn định bộ NST đặc trưng của 0,25đ loài qua các thế hệ tế bào trong quá trình phát sinh cá thể ở các loài sinh sản vô tính. + Bộ NST được ổn định qua các thế hệ nhờ sự kết hợp giữa 2 0,25đ cơ chế là nhân đôi NST và phân ly NST. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2 ( 2,5 đ)

3 ( 1,25đ)

-Ý nghĩa của nguyên phân đối với sinh trưởng và phát triển của cơ thể: + Nguyên phân làm tăng số lượng tế bào, giúp cho sự tăng trưởng của các mô, cơ quan , nhờ đó giúp cơ thể lớn lên và phát triển. + Nguyên phân tạo ra các tế bào mới để bù đắp các tế bào của các mô bị tổn thương hoặc thay thế tế bào già chết. - Số nhiễm sắc thể tự do cung cấp cho 3 tế bào nguyên phân 5 lần: 10 x 3 x (25-1) = 10 x 3 x 31 = 930 ( NST) - Số nhiễm sắc thể tự do cung cấp cho 2 tế bào nguyên phân 3 lần: 10 x 2 x ( 23- 1) = 10 x 3 x 7 = 140 ( NST ) - Tổng số nhiễm sắc thể tự do cần cung cấp: 930 + 140 = 1070 ( NST) - Đều có sự nhân đôi nhiễm sắc thể và phân li của NST - Đều diễn ra các kì tương tự: kì đầu, kì giữa, kì sau, kì cuối. - Đều có sự hình thành thoi tơ vô sắc, sự biến mất của màng nhân, sự phân chia tế bào,...

0,25đ 0,5đ

0,5đ 1đ 1đ

0,25đ 0,5đ 0,5đ

Câu V. ( 2 điểm ) 1. Thế nào là môi trường nuôi cấy không liên tục? Tại sao trong nuôi cấy liên tục không xảy ra pha suy vong? 2. Tại sao nói dạ dày – ruột người là một hệ thống nuôi cấy liên tục đối với vi sinh vật?

Câu 1 (0,75đ)

2 ( 1,25đ)

Hướng dẫn chấm Nội dung Là môi trường nuôi cấy không được bổ sung chất dinh dưỡng mới và không được lấy đi sản phẩm chuyển hoá. Trong nuôi cấy liên tục không xảy ra pha suy vong, vì: Chất dinh dưỡng luôn được bổ sung liên tục không bị cạn kiệt và chất độc hại được lấy ra. - Nuôi cấy liên tục là phương thức nuôi cấy mà môi trường nuôi được bổ sung liên tục các chất dinh dưỡng và liên tục lấy ra một lượng dịch nuôi cấy tương đương. - Ở ruột của người , có thể em việc ăn , uống chính là bổ sung chất chất ding dưỡng , việc hấp thu chất dinh dưỡng của ruột

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Điểm 0,25đ 0,5đ

0,5đ 0,75đ

và chất thải của bài tiết chính là lấy đi các chất khỏi môi trường nuôi. Như vậy, hệ tiêu hóa của ruột người chính là một hệ vật nuôi cấy vi sinh vật liên tục. Các vi sinh vật ở trong ruột người không ngừng được cung cấp chất dinh dưỡng và các loại bỏ chất thải. ----------- HẾT ----------

ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ

KÌ THI OLYMPIC Môn: Sinh học 10 Thời gian làm bài: 150 phút

Câu 1: (3 điểm) 1. Cho 2 loại axit nucleic sau: - (A) là một loại axit nucleic chứa 100% các nucleotit có các liên kết Hidro, thường được chứa trong cấu trúc của một số bào quan hoặc tế bào của một số loài vi khuẩn. - (B) là một loại axit nucleic chứa 100% các nucleotit có các liên kết Hidro, được sinh ra trong nhân, được xem là bền nhất trong các loại axit nucleic. Cho biết (A), (B), là gì. Đặc điểm khác nhau cơ bản? 2. Các câu sau đây đúng hay sai? Giải thích a. Thức ăn giàu colesteron như lòng đỏ trứng, não động vật..có thể gây xơ cứng mạch máu. Vì vậy cần ăn kiêng những loại thức ăn này. b. Lipit, protein và cacbohydrat đều là các hợp chất hữu cơ cấu tạo theo nguyên tắc đa phân. c. Tế bào thực vật không dự trữ glucozo mà thường dự trữ tinh bột, vì glucozo không tạo áp suất thẩm thấu, còn tinh bột tạo áp suất thẩm thấu, tinh bột khó bị oxi hóa, còn glucozo dễ bị oxi hóa. d. Bazơ nitơ adenin và timin thuộc nhóm purin ( có một vòng thơm), guanin và xitonin thuộc nhóm pyrimidin( có hai vòng thơm). Câu 2: ( 1điểm) Một gen ở sinh vật nhân sơ có chiều dài 306nm, cả hai mạch của gen đều có A=2G, trên mạch hai G=120 nucleotit. Xác định số nu từng loại của gen. Câu 3 : ( 3 điểm) Cấu trúc tế bào 1. Dựa vào sự khác biệt nào giữa tế bào vi khuẩn và tế bào người mà người ta có thể sử dụng kháng sinh đặc hiệu chỉ để tiêu diệt vi khuẩn mà không làm tổn hại đến tế bào người? 2. Nêu các thành phần chính cấu tạo nên màng tế bào và vai trò của các thành phần đó? 3. Vì sao khuyên người già không nên ăn nhiều loại dầu mỡ động vật? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

4. Khi xem dưới kính hiển vi lát cắt của cùng một mô thực vật ở trong môi trường saccarozo ưu trường và ure ưu trương thấy: - Trong dung dịch saccarozo ưu trương quá trình co nguyên sinh chất xảy ra lâu hơn và bền hơn. - Trong dung dịch ure ưu trương lúc đầu xảy ra quá trình co nguyên sinh chất nhưng sau một thời gian ngắn thấy phản co nguyên sinh. Hãy giải thích hiện tượng? Câu 4. 1. Bản chất pha sáng và pha tối trong quá trình quang hợp là gì? 2. Bố trí thí nghiệm với 3 ống nghiệm sau: Ống 1: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng đã đun sôi. Ống 2: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng. Ống 3: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng + 1ml dung dịch HCl 2M. Tất cả các ống đều đặt trong điều kiện 370C- 400C. a. Thí nghiệm chứng minh điều gì? b. Nếu không đánh dấu các ống. Em hãy nêu phương pháp nhận biết được các ống nghiệm trên? 3. Nêu vị trí xảy ra giai đoạn đường phân và chu trình crep, giải thích sự phù hợp trong cấu trúc và chức năng giai đoạn đường phân và chu trình crep? 4. Trong tế bào thực vật có những loại bào quan nào có khả năng tổng hợp ATP? Đặc điểm giống nhau trong cấu trúc và chức năng của các bà quan này? Câu 5: ( 3 điểm) 1. (1 điểm) a. Hình thái NST thay đổi qua các giai đoạn và ý nghĩa của sự biến đổi đó? b. Em có nhận xét gì về kỳ trung gian ở các loại tế bào sau: Tế bào vi khuẩn, tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào ung thư? 2. ( 2 điểm) Sơ đồ sau đây biểu diễn hàm lượng ADN trong một tế bào của quá trình phân bào (Kí hiệu a: Hàm lượng ADN trong 1 tế bào)

4a 2a a

I trình phân II bào gì. IIIGiải IV VI Thời gian a. Đây là quá thích?V b. Xác định các giai đoạn tương ứng: I, II, III, IV, V, VI trong sơ đồ trên. Câu 6.(2 điểm) Một loài thực vật 2n = 24, có 3 tế bào thực hiện quá trình nguyên phân với diễn biến và số lần như nhau a. Các tế bào con ở thế hệ cuối cùng chứa 1152 nhiễm sắc thể đơn. Xác định số lần nguyên phân của mỗi tế bào. b. Nếu ở kì giữa của quá trình nguyên phân người ta đếm được trong tất cả các tế bào có 576 cromatic. Các tế bào đang nguyên phân lần thứ mấy? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 7: (2 điểm) 1. (1 điểm) Môi trường nuôi cấy (môi trường D) gồm các thành phần: NaCl: 5g/l; (NH4)3PO4: 0,2g/l; KH2PO4: 1g/l; MgSO4: 0,2g/l; CaCl2: 0,1g/l. Tiến hành nuôi cấy các chủng vi khuẩn A và chủng B trong các môi trường và điều kiện khác nhau, thu được kết quả như sau: Môi trường

Thành phần

Chủng A

Chủng B

Mọc

Không mọc

2

Môi trường D + 10g cao thịt bò, để trong bóng tối Môi trường D, để trong bóng tối có sục CO2

Không mọc

Mọc

3

Môi trường D, chiếu sáng, có sục CO2

Không mọc

Mọc

1

Xác định các loại môi trường và các kiểu dinh dưỡng của mỗi chủng vi khuẩn nêu trên. 2. ( 1 điểm) Thời gian thế hệ của E.coli là 20 phút. Biết khối lượng mỗi E.coli là 5.10-13g, khối lượng Trái đất là 6.1027g. - Theo lí thuyết, sau thời gian bao lâu để nuôi cấy từ một vi khuẩn E.coli thành quần thể có khối lượng bằng với Trái đất? - Giải thích vì sao trong thực tế vi khuẩn E.coli không thể đạt được khối lượng của Trái đất? -------------------------------------------------------HẾT-------------------------------------------------------

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 1

2

3

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM Nội dung 1. - (A) là ADN dạng vòng, (B) là ADN dạng thẳng. - Điểm khác nhau cơ bản: + ADN dạng vòng gồm hai mạch polinucleotit, không liên kết với protein Histon, gồm các loại nu A, T, G, X. + ADN dạng thẳng gồm hai mạch polinucleotit, liên kết với protein Histon, gồm các loại nu A, T, G, X. 2. a. Sai. Colesteron là chất tham gia vào cấu trúc màng sinh chất tế bào nên cần phải ăn với lượng hợp lý. b. Sai. Lipit cấu tạo theo nguyên tắc đơn phân. c. Sai. Bazơ nitơ adenin và guanin thuộc nhóm purin ( có hai vòng thơm), timin và xitonin thuộc nhóm pyrimidin( có một vòng thơm). d. Sai. tế bào thực vật không dự trữ glucozo mà dự trữ tinh bột vì tinh bột không tạo áp suất thẩm thấu, còn glucozo tạo áp suất thẩm thấu. Số nucleotit của gen N= x 2= 1800 (nu).

Điểm 0,5 0,25 0,25 0,5 0,5 0.5 0.5 0,25

Ta có N= 2A+ 2G = 2.(A1 + A2) + 2.(G1+ G2) mà A1= 2G1, A2 = 2G2=2.120 → N= 2.(2G1 +240) + 2.(G1 + 120) → Mạch một G1= 180 (nu) 0,25 Vậy G=G1 + G2= 180+120 =300 (nu) 0,25 A= -G= 600 (nu) 0,25 ( HS làm theo cách khác đúng vẫn cho tối đa số điểm) 1. 0,5 - Tế bào vi khuẩn có thành peptidoglican, tế bào người không có thành peptidoglican→dùng kháng sinh tác động vào thành tế bào vi khuẩn. 0,5 - Riboxom vi khuẩn và người khác nhau→ dùng thuốc kháng sinh tác dụng vào riboxom ngăn cản quá trình dịch mã của vi khuẩn. 2. - Photpholipit: là chất không phân cực do đó không cho các chất tan 0,25 trong nước cũng như chất tích điện đi qua. - Protein của màng có thể là: enzim, kênh vận chuyển các chất, là các 0,25 thụ thể. - Cacbohidrat liên kết với Protein tạo thành Glicoprotein tạo nên các 0,25 dấu chuẩn đặc trưng riêng cho từng loại tế bào. 0,25 - Colesteron: tăng ổn định cấu trúc màng sinh chất. 3. 0,5 - Người già có hệ mạch yếu, hoạt động chậm. 0,5 - Các loại dầu mỡ động vật có hàm lượng axit béo no và colesteron cao. Các loại phân tử này làm giảm tính đàn hồi của màng ( xơ cứng màng) dẫn đến tăng huyết áp, có thể vỡ mạch máu, gây tai biến. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

4

5

4. 0,5 - Cả hai tế bào đều co nguyên sinh khi nhúng vào hai dung dịch ưu trương vì nước di chuyển từ tế bào ra môi trường( dung dịch ưu 0,25 trương). - Saccarozo không di chuyển qua màng tế bào nên không gây hiện 0,25 tượng phản co nguyên sinh. - Ure là chất có khả năng di chuyển qua màng tế bào. Khi ure di chuyển từ dung dịch vào tế bào làm tăng nồng độ chất tan do đó nước lại đi từ dung dịch vào tế bào. 1. Bản chất của pha sáng là pha oxi hóa nước, thông qua pha sáng năng lượng ánh sáng đã chuyển thành năng lượng trong ATP, NADPH. 0,5 - Bản chất của pha tối là pha khử CO2 nhờ sản phẩm của pha sáng để hình 0,5 thành các hợp chất hữu cơ (C6H12O6). 2. - Chứng minh ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của enzim có 0,25 trong nước bọt (Trong nước bọt chủ yếu là enzim amilaza). * Phương pháp nhận biết được các ống nghiệm : - Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quỳ tím để nhận biết. 0,25 + Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có ống 2 (có tinh bột và nước bọt pha loãng) không có màu xanh tím. 0,25 + Dùng quỳ tím: ống nghiệm 3 có HCl nên có màu đỏ, ống nghiệm 1 không có HCl nên có màu xanh. 0,25 3. - Đường phân xảy ra ở tế bào chất vì: 0,25 + Vận chuyển đường vào ti thể tiêu tốn nhiều năng lượng. 0,25 + Sự biến đổi đường thành các sản phẩm nhỏ hơn trước khi vào ti thể. 0,25 + Ở tế bào chất tồn tại các enzim thích hợp cho quá trình phân cắt đường. 0,25 - Chu trình Crep chỉ xảy ra bên trong chất nền của ti thể vì: 0,25 + Nguyên liệu chu trình Crep là axit piruvic được vận chuyển dễ dàng vào ti 0,25 thể. + Ti thể chứa các enzim hô hấp cần thiết cho chu trình Crep. 0,25 + Chu trình Crep tạo ra các chất trữ năng lượng như NADH, FADH2 trong ti 0,25 thể chúng sẽ dễ dàng tham gia vào chuỗi truyền electron diễn ra ở màng trong ti thể. 4. -Ti thể và lục lạp. Ti thể tổng hợp ATP trong chu trình crep và chuỗi truyền 0,25 electron, còn lục lạp tổng hợp ATP trong pha sáng của quang hợp. - Điểm giống: + Bào quan có màng kép bao bọc trong tế bào nhân thực. 0,25 + Bên trong chứa ADN vòng, riboxom,protein, enzim. 0,25 + Đều là bào quan chuyển hóa năng lượng. 0,25 1. (1.5 điểm ) a. Hình thái NST thay đổi qua các giai đoạn và ý nghĩa: - Kì trung gian: NST dãn xoắn, tạo điều kiện cho sự nhân đôi ADN, tổng 0,25 hợp ARN và Protein. - Kì giữa: NST co xoắn cực đại, có ý nghĩa đối với sự phân li đồng đều của 0,25 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

6

7

các NST về hai cực của tế bào ở kì sau. 0,25 - Tế bào vi khuẩn: phân chia kiểu trực phân nên không có kỳ trung gian. - tế bào hồng cầu: không có nhân, không có khả năng phân chia nên không 0,25 có kỳ trung gian. - Tế bào thần kinh: Kỳ trung gian kéo dài suốt đời sống cơ thể. 0,25 - Tế bào ung thư: kỳ trung gian rất ngắn. 0,25 2. (1.5 điểm) - Đây là quá trình giảm phân. 0,25 - Hàm lượng ADN có một lần tăng lên (II), nhưng có hai lần giảm (IV, VI) 0,25 tương ứng với một lần nhân đôi ADN và hai lần phân chia tế bào của giảm phân - I. Pha G1 - II. Pha S , G2 - III. Kỳ đầu 1, giữa 1, sau 1 - IV. Kỳ cuối 1 - V. Kỳ đầu 2, giữa 2, sau 2. - VI. Kỳ cuối 2 (2 ý đúng cho 0,25đ; 3 ý đúng cho 0,5đ;4 cho 0,75đ; 5 hoặc 6 ý đúng cho tối đa 1 đ) * Xác định số lần nguyên phân của mỗi tế bào : - Gọi x là số lần nguyên phân của mỗi tế bào →Số tế bào con tạo ra sau quá trình nguyên phân là: 1152 : 24 = 48 tế bào 0,25 x Ta có: 3 x 2 = 48 => x = 4 Vậy số lần nguyên phân của mỗi tế bào là 4 0,25 * Thời điểm tế bào đang nguyên phân: - Số tế bào đang tham gia nguyên phân tại thời điểm quan sát: (576 : 2) : 24 = 12 0,25 - Số tế bào đang tham gia nguyên phân ở kì giữa = số tế bào con được tạo ra ở lần nguyên phân trước đó = 12 0,25 - Gọi k là số lần nguyên mà mỗi tế bào đã trải qua, ta có: 3 x 2k = 12 => k = 2. 0,25 Vậy các tế bào đang nguyên phân lần thứ 3 0,25 ( HS làm cách khác có kết quả đúng vẫn cho số điểm tối đa) 1. (1 điểm) – Môi trường 1 là môi trường bán tổng hợp vì chứa các chất đã biết thành 0,25 phần hóa học, tỉ lệ và các chất tự nhiên chưa biết thành phần, tỉ lệ. - Môi trường 2 và 3 là môi trường tổng hợp vì chỉ chứa các chất đã biết thành phần hóa học và tỉ lệ 0,25 - Chủng A sống được trong điều kiện bóng tối và đòi hỏi phải có chất hữu cơ → kiểu dinh dưỡng là hóa dị dưỡng 0,25 - Chủng B sống được trong bóng tối nhưng đòi hỏi phải có CO2 → kiểu 0,25 dinh dưỡng là hóa tự dưỡng. 2.(1 điểm) - Số E.coli tương ứng với khối lượng Trái đất =1,2.1040 0,25 - Số thế hệ của E.coli: log2 (1,2.1040)=133,14 0,25 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Thời gian để E.coli có khối lượng bằng với Trái đất: 133,14x 20=2662,8 phút= 44,38 h. - Trên thực tế khối lượng vi khuẩn E.coli không đạt được khối lượng bằng Trái đât vì các điều kiện môi trường tự nhiên không phải tối ưu

0,25 0,25

KỲ THI OLYMPIC ĐỀ̀ THI MÔN SINH HỌC LỚP 10 Thời gian làm bài 180’ Câu I. (5,5 điểm) 1.(2,0 điểm) Tinh bột, xenlulôzơ, photpholipit và protêin là các đại phân tử sinh học. a.Chất nào trong các chất kể trên không phải là pôlime? b.Chất nào không tìm thấy trong lục lạp? c.Nêu cấu tạo và vai trò của xenlulôzơ 2.(1,5 điểm) Những phát biểu nào sau đây là đúng hay sai?. Nếu sai em hãy sửa lại cho đúng. a. Tế bào thực vật để trong dung dịch nhược trương sẽ bị trương lên và bị vỡ ra. b. Các tế bào có thể nhận biết nhau do màng sinh chất có các “dấu chuẩn” là prôtêin bám màng. c.Tế bào bạch cầu ở người có khả năng thay dổi hình dạng nhưng vẫn hoạt động bình thường. d. Tất cả tế bào thực vật đều có màng sinh chất, tế bào chất, trung thể và nhân. g. Sự lên men rượu và lên men lactic đều là các phản ứng oxi hóa khử. h. Mỗi tế bào đều có màng sinh chất, tế bào chất và nhân. 3.(2,0 điểm) a. Prôtêin được tổng hợp ở bào quan nào? Sau khi tổng hợp chúng sẽ được vận chuyển ra khỏi tế bào bằng con đường nào? b. Vì sao nước đá nổi trong nước thường? Câu II. (5,0 điểm) 1.(2,0 điểm) Sơ đồ sau đây biểu diễn hàm lượng ADN trong một tế bào của quá trình phân bào (a:Hàm lượng AND) Hàm lượng ADN trong 1 tế bào 4a 2a a I

II

III

IV

V

VI

Thời gian

a.Đây là quá trình phân bào gì? b.Xác định các giai đoạn tương ứng: I, II, III, IV, V, VI trong sơ đồ trên. 2.(3,0 điểm) Có 10 tế bào sinh dục sơ khai phân bào liên tiếp với số lần như nhau ở vùng sinh sản, môi trường cung cấp 2480 nhiễm sắc thể đơn, tất cả các tế bào con đến vùng chín giảm phân đã đòi hỏi môi trường tế bào cung cấp thêm 2560 nhiễm sắc thể đơn. Hiệu suất thụ tinh của giao tử là 10% và tạo ra 128 hợp tử. Biết không có hiện tượng trao đổi chéo xảy ra trong giảm phân. Hãy xác định:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

a. Bộ nhiễm sắc thể 2n của loài và tên của loài đó?. b. Tế bào sinh dục sơ khai là đực hay cái? Giải thích?

Câu III. (2,0 điểm) 1.(1,0 điểm) Vi khuẩn lam tổng hợp chất hữu cơ của mình từ nguồn C nào? Kiểu dinh dưỡng của chúng là gì? 2.(1,0 điểm) Nêu ứng dụng của vi sinh vật trong đời sống. Câu IV: (4,0 điểm) 1.(2,0 điểm) Gọt vỏ 1 củ khoai tây rồi cắt làm đôi, khoét bỏ phần ruột tạo 2 cốc A và B. Đặt 2 cốc bằng củ khoai vào 2 đĩa petri. -Lấy 1 củ khoai khác có kích thước tương tự đem đun trong nước sôi trong 5 phút. Gọt vỏ rồi cắt đôi. Khoét ruột 1 nửa củ tạo thành cốc C. Đặt cốc C vào đĩa petri. -Cho nước cất vào các đĩa petri. -Rót dung dịch đường đậm đặc vào cốc B và C. Đánh dấu nước dung dịch bằng kim ghim. -Để yên 3 cốc A, B, C trong 24 giờ. a.Mức dung dịch đường trong cốc B và C thay đổi thế nào? Tại sao? b.Trong cốc A có nước không? Tại sao? 2.(2,0 điểm) a. Nêu cơ chất, tác nhân, sản phẩm, phương trình phản ứng của quá trình lên men rượu? b. Trong h« hÊp hiÕu khÝ, h« hÊp kÞ khÝ vµ lªn men th× chÊt nhËn ®iÖn tö cuèi cïng lµ nh÷ng chÊt nµo ? Câu V(2,0 điểm). Phân biệt pha sáng và pha tối của quang hợp về các dấu hiệu: Điều kiện xảy ra, nơi xảy ra và sản phẩm tạo ra. Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng? Câu VI.(1,5 điểm) a. Trong tế bào có các phân tử sinh học: Lipit, ADN và prôtêin. Cho biết những phân tử nào có liên kết hiđrô? Vai trò của liên kết hiđrô trong các phân tử đó? b. Vì sao tế bào thực vật không dự trữ glucôzơ mà thường dự trữ tinh bột? ( Đề này gồm có 02 trang) ------------------------------Hết---------------------------------

THI OLYMPIC HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI MÔN SINH HỌC - LỚP 10 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu Câu I

Nội dung 1. a.Chất trong các chất kể trên không phải là đa phân (polime) là photpholipit vì nó không được cấu tạo từ các đơn phân ( là monome) b.Chất không tìm thấy trong luc lạp là xenlulôzơ. c. cấu tạo: (C6H10O5)n Gồm có nguyên tố C, H, O. Các đơn phân tạo nên xenlulôzơ là đường đơn 6 C. Các đường đơn liên kết nhau bằng liên kết glicôzit. - Vai trò: * xenlulôzơ tạo nên thành tế bào thực vật. * Động vật nhai lại: xenlulôzơ là nguồn năng lượng cho cơ thể. * Người và động vật không tổng hợp được enzym cellulaza nên không thể tiêu hóa được celluloz nhưng celluloz có tác dụng điều hòa hệ thống tiêu hóa làm giảm hàm lượng mỡ, cholesteron trong máu, tăng cường đào thải chất bã ra khỏi cơ thể. 2. a. Sai.Không bị vỡ vì có thành tế bào. b. Sai. Dấu chuẩn là glycoprotein. c. Đúng. d..sai . Vì tế bào thực vật bậc cao không có trung thể. g. Sai . Vì quá trình lên men rượu không cần ô xi h. Sai. Vì tê bào vi khuẩn ( nhân sơ ) không có nhân chính thức chỉ có phân tử AND trần.

điểm

0,5 điểm 0,5 0,5

0,5( chỉ cần đủ 2/3 vai trò)

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

3. a.Prôtêin được tổng hợp ở Ribôxôm Lưới nội chất hạt-> tạo thành túi tiết-> Gôngi-> Túi bóng-> màng sinh chất b.-Ở nước đá liên kết H2 bền vững , mật độ phân tử ít , khoảng trống giữa các phân tử lớn. -Ở nước thường liên kết H2 yếu, mật độ phân tử lớn , khoảng trống giữa các phân tử nhỏ. Vậy nước đá có cấu trúc thưa hơn và nó nổi trên nước thường.

Câu II

1. a. Đây là quá trình giảm phân: b.- I. Pha G1 - II. Pha S , G2 - III. Kỳ đầu 1, giữa 1, sau 1 - IV. Kỳ cuối 1 - V. Kỳ đầu 2, giữa 2, sau 2. - VI. Kỳ cuối 2

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5 Mỗi giai đoạn đúng: 0,25

2. a.Gọi x là số lần NP của tế bào sinh dục sơ khai. 2n là bộ NST lưỡng bội của loài. Ta có : 2n (2x - 1) 10 = 2480 2n.2x. 10 = 2560 2n = 8 : ruồi giấm. b. Xác định giới tính: Số lần nguyên phân của mỗi tế bào sinh dục sơ khai: 2n.2x. 10 = 2560 2x = 32. x = 5. Số tế bào con sinh ra là 320. số giao tử tham gia thụ tinh: 128 x 100/ 10 = 1280. Số giao tử hình thành từ mỗi tế bào sinh giao tử: 1280 / 320 = 4. con đực.

0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5

Câu III

Câu IV

1. Vi khuẩn lam có khả năng quang tự dưỡng: sử dụng nguồn C của CO2. Vi khuẩn lam có khả năng cố định N2 tự do ( N2 → NH3). 2. Ứng dụng: - Xử lý nước thải, rác thải. - Sản xuất sinh khối ( giàu prôtêin, vitamin, enzim,..) - Làm thuốc. - Làm thức ăn bổ sung cho ngưòi và gia súc. - Cung cấp O2.

1 a. Mức dung dịch đường trong cốc B tăng vì: - Tế bào sống có tính chọn lọc. - Thế nước trong đĩa pêtri cao hơn trong dung dịch đường trong cốc B → nước chui qua củ khoai vào cốc B bằng cách thẩm thấu → mực dung dịch dường trong cốc B tăng lên. + Dung dịch đường trong cốc C hạ xuống vì: - Tế bào trong cốc C đã chết do đun sôi → thấm tự do → đường khuếch tán ra ngoài → dung dịch đường trong cốc C hạ xuống. c. Trong cốc A không thấy nước → sự thẩm thấu không xảy ra vì không có sự chênh lệch nồng độ giữa hai môi trường. 2 a. - Cơ chất: tinh bột, đường glucôzơ - Tác nhân : nấm men có trong bánh men rượu, có thể có một số loại nấm mốc, vi khuẩn. - Sản phẩm: về mặt lý thuyết có Etanol 48,6%, CO2 46,6%, glixeron 33, 3%, axit sucxinic 0, 6%, sinh khối tế bào 1,2% so với lượng glucô sử dụng

0,5 0,5 Mỗi úng dụng : 0,2

0,75

0,75 0,5

0,25 0,25 0,25

Nấm mốc - Phương trình (C6H10O5 )n + H2O

n C6H12O6

Nấm men rượu Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25

- C6H12O6

C2H5OH + CO2 + Q.

b. ChÊt nhËn ®iÖn tö cuèi cïng: - Trong h« hÊp hiÕu khÝ: chÊt nhËn ®iÖn tö cuèi cïng lµ «xy ph©n tö. - Trong h« hÊp kÞ khÝ: chÊt nhËn ®iÖn tö cuèi cïng lµ «xy liªn kÕt . - Trong lªn men: chÊt nhËn ®iÖn tö cuèi cïng lµ mét chÊt h÷u c¬.

0,25

0,25 0,25 0,25 1,5

Câu V Phân biệt pha sáng và tối: Dấu hiệu Pha sáng Điều kiện Chỉ xảy ra khi có ánh xảy ra sáng Nơi xảy ra Ở màng tilacôit của lục lạp Sản phẩm tạo ATP và NADPH ra ,Ôxi

Pha tối Xảy ra cả khi có ánh sáng và cả trong 0,5 tối…………………………. Trong chất nền của lục lạp . …… 0,5 Cacbohiđrat ,ADP, NADP……… 0,5

Trong quang hợp, pha tối phụ thuộc vào pha sáng vì: Sản phẩm của pha 0,5 sáng là nguyên liệu cho pha tối Câu VI

0,25 a*có liên kết hyđro: ADNvà prôtêin........................................................... * Vai trò của liên kết hiđrô trong cấu trúc các phân tử: - ADN: Các nuclêôtit giữa hai mạch đơn liên kết với nhau theo nguyên tắc 0,75 bổ sung tạo cấu trúc không gian của ADN -Protein: tham gia cấu trúc của protêin bậc 2, 3,4 b. Tế bào thực vật không dự trữ glucôzơ mà thường dự trữ tinh bột vì: - Tinh bột không tạo áp suất thẩm thấu, còn glucozơ tạo áp suất thẩm 0,5 thấu.......................... - Tinh bột khó bị ôxi hóa, còn glucozơ dễ bị ôxi hóa (tính khử mạnh)......... HẾT.

KỲ THI OLYMPIC MÔN THI: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề Câu 1. ( 2,0 đ) Các câu sau đây đúng hay sai? Nếu sai thì giải thích. 1. Mỡ ở động vật và ở thực vật đều được cấu tạo từ glixêrol và axit béo no. 2. Guanin và Xitozin là hai bazơ nitơ có kích thước lớn, còn Adenin và Timin có kích thước bé. 3. Mật độ của các phân tử nước ở trạng thái rắn (nước đá) thấp hơn ở trạng thái lỏng. 4. Cacbohidrat, lipit, prôtêin và axit nuclêic đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân. Câu 2. (3,0 đ)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. Trong tế bào động vật, ba loại cấu trúc dưới tế bào nào có chứa protein và axit nucleic? Hãy nêu sự khác nhau giữa các axit nucleic có trong ba loại cấu trúc đó về: số mạch, dạng cấu trúc, loại đơn phân. 2. Xét một gen cấu trúc ở sinh vật nhân thực. Mạch thứ nhất của gen có hiệu số giữa nuclêôtit loại Guanin và Adenin bằng 10% số nucleotit của mạch, mạch thứ hai có hiệu số giữa nuclêôtit loại Adenin với Xitozin bằng 10% số nucleotit của mạch và hiệu số giữa nuclêôtit loại Xitozin và Guanin bằng 20% số nucleotit của mạch. Tính tỉ lệ % từng loại nucleotit của gen nói trên. Câu 3.(3.0 đ) 1. Giả sử các chất sau đây ở ngoài màng tế bào đều có nồng độ cao hơn bên trong tế bào: O2, Na+, H2O, prôtêin. Hãy xác định phương thức vận chuyển từng chất qua màng sinh chất vào trong tế bào và giải thích vì sao. 2. Các tế bào nhận biết nhau và nhận biết tế bào lạ nhờ vào “dấu chuẩn” có trên màng sinh chất. Theo em “dấu chuẩn” là hợp chất hóa học nào? Quá trình tổng hợp và vận chuyển chất này đến màng sinh chất diễn ra như thế nào? Câu 4.( 4,0 đ) 1. Nêu diễn biến cơ bản từng pha của kì trung gian trong chu kì tế bào. 2. Các hình vẽ sau đây mô tả tế bào cơ thể lưỡng bội đang ở kì nào, của quá trình phân bào nào? Giải thích? Biết rằng không xảy ra đột biến; các cặp chữ cái (A và a), (B và b), (D và d) là các cặp nhiễm sắc thể tương đồng. A.A A.A a.a a.a B.B B.B b. b.b b D.D D.D d.d 3. Một hợp tử của một loài khi nguyên phân cho ra 4 tế bào A, B, C, D. d.d - Tế bào A nguyên phân một số đợt liên tiếp tạo ra số tế bào con bằng sHÌNH ố nhiễ2m sắc thể đơn trong 1 bộ nhiễm sắc thể lưỡng bộiHÌNH của loài. - Tế bào B nguyên phân tạo ra các tế bào con với tổng số nhiễm sắc thể đơn gấp 4 lần số nhiễm sắc thể đơn trong bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài. - Tế bào C và D nguyên phân tạo các tế bào con với tổng số 32 nhiễm sắc thể đơn. - Tất cả các tế bào con được tạo ra từ quá trình nguyên phân của 4 tế bào A, B, C, D có tổng số 128 nhiễm sắc thể đơn. Biết rằng bộ nhiễm sắc thể của các tế bào đều ở trạng thái chưa nhân đôi và quá trình nguyên phân không xảy ra đột biến. Xác định: a. Số nhiễm sắc thể đơn trong bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài. b. Số đợt phân bào liên tiếp của các tế bào A, B, C, D. Câu 5( 4,0 đ) 1. Trong tế bào có những loại hợp chất hữu cơ nào? Những hợp chất hữu cơ nào là thành phần cơ bản của sự sống? Vì sao? 2. Các thành phần nào tham gia cấu tạo nên màng tế bào và nêu vai trò của các thành phần đó. 3. Trong tế bào thực vật có những bào quan nào chứa axit nucleic? Phân biệt các loại axit nucleic trong các loại bào quan đó. Câu 6. ( 2,0 đ) 1. Trong tế bào thực vật có hai bào quan tổng hợp ATP đó là hai bào quan nào? Cho biết điểm giống nhau trong cấu tạo giữa 2 bào quan đó? Từ đó rút ra nhận xét gì về nguồn gốc 2 loại bào quan này? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Cho các tế bào: Tế bào tuyến nhờn của da, tế bào gan, tế bào kẽ tinh hoàn, tế bào thùy trước tuyến yên. Trong các tế bào này, tế bào nào có lưới nội chất trơn phát triển, tế bào nào có lưới nội chất hạt phát triển; chức năng phổ biến của tế bào đó là gì? 3. Một tế bào nhân tạo có màng bán thấm chỉ cho nước và các phân tử đường đơn đi qua. Dung dịch trong tế bào chứa 0,03M saccarôzơ; 0,02M glucôzơ. Đưa tế bào này vào cốc chứa dung dịch 0,01M saccarôzơ; 0,01M glucôzơ và 0,01M galactôzơ. Các chất trong và ngoài tế bào sẽ chuyển dịch như thế nào? Thể tích tế bào biến đổi theo hướng nào? Câu 7. (2,0đ) 1. Biết iôt tác dụng với tinh bột cho màu xanh tím, các ống nghiệm sau được đặt ở nhiệt độ 370C, tỉ lệ các chất và thời gian đều thích hợp. - Ống nghiệm 1: Tinh bột + nước bọt, sau đó cho iôt vào. - Ống nghiệm 2: Tinh bột + nước cất, sau đó cho iôt vào. - Ống nghiệm 3: Tinh bột + nước bọt đã đun sôi, sau đó cho iôt vào. - Ống nghiệm 4: Tinh bột + nước bọt + HCl, sau đó cho iôt vào. Kết luận và giải thích về màu sắc trong từng ống nghiệm sau thời gian thí nghiệm.

2. Nêu cấu trúc của phôtpholipit. Vì sao phôtpholipit lại giữ chức năng quan trọng trong cấu trúc màng sinh học? 3. Bào quan nào được ví như là một túi chứa enzim trong tế bào nhân thực? Nêu chức năng của bào quan đó? ………….Hết………..

ĐÁP ÁN ĐỀ OLIMPIC SINH HỌC 10 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 1: Mỗi kết luận đúng: +0.25 đ Mỗi ý giải thích đúng: + 0,25 đ 1. Sai. Vì mỡ động vật chứa nhiều axit béo no, còn mỡ thực vật chứa nhiều axit béo không no. 2. Sai. Vì Guanin và Ađênin là bazơ nitơ có kích thước lớn, còn Xitôzin và Timin là các bazơ nitơ có kích thước bé. 3. Đúng. 4. Sai. Vì lipit không có cấu trúc đa phân. Câu 2: ÝNội dung điểm - Ở tế bào động vật, ba loại cấu trúc dưới tế bào có chứa protein và axit nucleic là: 1 + Ribôxôm (chứa rARN và prôtêin ), (2,0) + Ti thể (chứa ADN vòng và prôtêin) + Nhân tế bào (chứa ADN và prôtêin). (Đúng 2 ý cho 0,25 điểm, đúng 3 ý cho 0,5 điểm)

- Điểm khác nhau: Điểm khác nhau Số mạch

rARN Mạch đơn

ADN ti thể Mạch kép

ADN nhân Mạch kép

Dạng cấu trúc Đơn phân

Dạng cuộn xoắn 4 loại: U, A, G, X

Dạng vòng 4 loại: T, A, G, X

Dạng thẳng 4 loại: T, A, G, X

( Có 3 ý, mỗi ý đúng 2 cột cho 0,25 điểm, đúng 3 cột cho 0,5 điểm => 3 x 0,5 = 1,5 điểm) 2 (1,0)

Tỉ lệ % từng loại nucleotit của gen : Theo đề bài : Mạch 1: %G1 – %A1 = 10% <=> %X2 – %T2 = 10% (1) Mạch 2: %A2 – %X2 = 10%; %X2 – %G2 = 20% => %A2 – %G2 = 30% (2) (0,25 điểm) Từ (1) và (2) => (%A2 – %G2) - (%X2 – %T2 ) = 20% <=> (%A2 + %T2) - (%X2 + %G2 ) = 20% <=> 2%A - 2%G = 20% (3) (0,5 điểm) Theo nguyên tắc bổ sung: %A + %G = 50% (4) Từ (3) và (4) => %A = %T = 30% ; %G = %X = 20% (0,25 điểm)

Ýđiểm Câu 3 1 (2,0đ)

Nội dung

Xác định phương thức vận chuyển từng chất qua màng sinh chất vào trong tế bào và giải thích: Chất Phương thức vận chuyển Giải thích O2

Khuếch tán qua lớp photpholipit.

Na+

Khuếch tán qua kênh prôtêin

Vì O2 là chất khí không phân cực và có kích thước nhỏ hơn lỗ màng. Vì Na+ là ion.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

xuyên màng. H2 O Prôtêin

2 (1,0)

Câu 4 Ýđiểm 1 (1,0)

Vì phân tử prôtein là đại phân tử có kích thước lớn hơn lỗ màng .

Nội dung Diễn biến cơ bản từng pha của kì trung gian trong chu kì tế bào.

Các pha Pha G1

Pha G2

3 (2,0)

Vì nước là chất phân cực.

(Mỗi chất nêu đúng phương thức vận chuyển cho 0,25 điểm, giải thích đúng cho 0,25 điểm => 4 x 0,5 = 2,0 điểm) - “Dấu chuẩn” là hợp chất glicôprôtêin, đây là hợp chất của prôtêin kết hợp với cacbohidrat. (0,25 điểm) - Glicôprôtêin được tổng hợp và vận chuyển đến màng sinh chất bằng cách: + Prôtêin được tổng hợp tại ribôxôm trên mạng lưới nội chất hạt, sau đó đưa vào xoang của lưới nội chất hạt → đóng gói trong túi tiết → bộ máy Gôngi. (0,25 điểm) - Tại bộ máy Gôngi: protein hoàn thiện cấu trúc (gắn thêm hợp chất cacbohidrat tạo thành glycôprôtêin hoàn chỉnh) (0,25 điểm)→ đóng gói trong túi tiết → đưa ra bên ngoài màng bằng cách xuất bào. (0,25 điểm)

Pha S

2 (1,0)

Khuếch tán qua kênh prôtêin xuyên màng. Nhập bào nhờ sự biến dạng của màng tế bào.

Diễn biến cơ bản Là thời kì sinh trưởng của tế bào. (0,25 điểm) - Độ dài pha G1 thay đổi và nó quyết định số lần phân chia của tế bào trong các mô khác nhau - Chỉ tế bào nào vượt qua điểm kiểm soát G1 mới có khả năng phân chia. (HS chỉ cần nêu được ý 2 cho 0,25 điểm ) - Diễn ra sự nhân đôi của ADN và NST. (0,25 điểm) - Trung tử nhân đôi. Diễn ra sự tổng prôtêin (histon), prôtêin của thoi phân bào (tubulin...) (0,25 điểm)

- Hình 1: Tế bào đang ở kì giữa của giảm phân I. (0,25 điểm) Vì các NST kép xếp thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào.(0,25 điểm) - Hình 2: Tế bào đang ở kì giữa của nguyên phân. (0,25 điểm) Vì các NST kép tương đồng xếp thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào. (0,25 điểm) a. - Gọi x là số nhiễm sắc thể đơn trong bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài. => Số nhiễm sắc thể trong các tế bào con của A là x.x = x2 (0,25 điểm) => Số nhiễm sắc thể trong các tế bào con của B là 4.x (0,25 điểm) Số nhiễm sắc thể trong các tế bào con của C và D là 32. - Ta có phương trình: x2 + 4x + 32 = 128 (0,25 điểm) Giải phương trình ta có nghiệm duy nhất x = 8 - Vậy bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài là 2n = 8. (0,25 điểm) b. - Tế bào con được tạo ra từ tế bào A = số NST đơn trong 1 tế bào = 8 Số lần nguyên phân liên tiếp của tế bào A là (a):

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

(0,25 điểm) 2a = 8 => a = 3 lần - Tế bào B nguyên phân cho các tế bào con với tổng số nhiễm sắc thể đơn gấp 4 lần số nhiễm sắc thể đơn của một tế bào = 4 x 8 Số tế bào con của tế bào B là: (4 x 8): 8 = 4 Số lần nguyên phân liên tiếp của tế bào B là (b): 2b = 4 => b = 2 lần. (0,25 điểm) - Tế bào C và D đều nguyên phân cho các tế bào con với tổng số 32 nhiễm sắc thể đơn => Tế bào C và D cho số tế bào con là: 32 : 8 = 4 (0,25 điểm) => Mỗi tế bào C, D chỉ cho 2 tế bào con. Vậy số đợt nguyên phân của mỗi tế bào C, D là (c): 2c = 2 => c = 1 lần. (0,25 điểm) (HS giải theo cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) Câu 5 1 (1,0đ)

2 (2,0đ)

- Những hợp chất hữu cơ trong tế bào: Cacbohidrat, lipit, prôtêin, axitnuclêic,... - Chất hữu cơ là thành phần cơ bản của sự sống: Prôtêin và axit nuclêic Vì: + Prôtêin có các vai trò sau: Cấu trúc, dự trữ axit amin, vận chuyển các chất, bảo vệ cơ thể, điều hòa hoạt động cơ thể, xúc tác các phản ứng hóa học, thụ thể, vận động, . . . + Axit nuclêic : Lưu trữ và truyền đạt thông tin di truyền (ADN). Truyền đạt thông tin di truyền (mARN), vận chuyển aa (tARN), cấu tao ribôxôm (rARN). Thành phần tham gia cấu tạo nên màng tế bào và vai trò của các thành phần đó: Lớp kép phôtpholipit: (0,25đ) Giữ nước cho tế bào, vận chuyển các chất không phân cực hòa tan trong lipit, giúp màng có tính khảm động. (0,25đ) Protein (xuyên màng và protein bám màng) (0,25đ) Vận chuyển các chất qua màng có tính chọn lọc, góp phần vào tính khảm động của màng. (0,25đ) Chôlestêrôn (0,25đ) Tăng cường sự ổn định của màng (tế bào động vật) (0,25đ) Glicoprotein (0,25đ) “Dấu chuẩn” nhận biết tế bào quen và liên kết lại thành mô. (0,25đ)

3

Bào quan chứa axit nucleic trong tế bào thực vật là: Nhân, lục lạp, ti thể và ribôxôm.

(1,0đ)

Phân biệt các loại axit nucleic của các loại bào quan: - Axit nucleic của nhân chủ yếu là ADN mạch thẳng xoắn kép có kết hợp với protein

0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ

0,5đ

0,5đ

0,5đ 0,5đ

0,25đ 0,25đ

histon. Ngoài ra còn có một ít ARN. - Axit nucleic của ti thể và lục lạp là ADN dạng vòng không kết hợp với protein.

0,25đ

- Axit nucleic của ribôxôm là ARN riboxom

0,25đ

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 6 * Đó là 2 bào quan: Ti thể và lục lạp. * Điểm giống nhau: - Đều có cấu tạo 2 lớp màng. - Có ADN vòng, trần, kép; có ribôxôm 70S. * Nhận xét: 2 bào quan này đều có chung từ 1 nguồn gốc (từ vi khuẩn). * TB có LNC trơn phát triển là: + Tuyến nhờn của da. Chức năng tổng hợp lipit. + Tế bào gan. Chức năng loại bỏ độc tính cho TB cơ thể. + Tế bào kẽ tinh hoàn. Chức năng tổng hợp steroit (testosteron) * TB có LNC hạt phát triển là: + Tế bào thùy trước tuyến yên. Chức năng tổng hợp prôtêin - Glucôzơ đi từ bên trong tế bào ra ngoài. - Galactôzơ đi từ ngoài vào trong tế bào. - Nước đi từ ngoài vào trong tế bào. - Thể tích tế bào tăng lên so với ban đầu. Câu 7 - Ống 1: Không màu, vì tinh bột bị Enzim amilaza phân giải hết - Ống 2: Có màu xanh tím, vì không có Enzim phân giải nên tinh bột + iốt xanh tím. - Ống 3: Có màu xanh tím, vì Enzim bị biến tính ở nhiệt độ cao nên tinh bột không bị phân giải.

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

- Ống 4: Có màu xanh tím, vì Enzim bị biến tính bởi axit nên tinh bột không bị phân giải. 2. Cấu trúc và chức năng của phôtpholipit

0,25đ

- Gồm 1 phân tử glixeron liên kết với 2 pt axit béo, 1 gốc phôtphat, gốc phôtphat liên kết với 1 alcôn phức (côlin...)Đầu phôtphat ưa nước, đuôi axit béo kị nước ® là phân tử lưỡng cực.

0,25đ

- Là phân tử lưỡng cực nên phôtpholipit vừa tương tác được với nước vừa bị nước đẩy => trong môi trường nước, các phân tử phôtpholipit có xu hướng tập hợp lại đầu ưa nước quay ra ngoài môi trường, đuôi kỵ nước quay vào nhau tạo nên cấu trúc kép, tạo nên lớp màng => tham gia cấu trúc nên tất cả các màng sinh học.

0,25đ 0,25đ 0.25đ

3. - Bào quan đó là lizôxôm - Cấu trúc: dạng túi, có một lớp màng bao bọc, chứa nhiều enzim thủy phân prôtêin, cacbohiđrat, lipit,... - Chức năng: phân hủy các TB già, TB tổn thương, các bào quan hết hạn sử dụng

Môn thi: SINH - Khối 10 Thời gian: 150 phút (Không kể thời gian phát đề) ĐỀ : Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 1(4đ): Các câu sau đây đúng hay sai? Nếu sai thì giải thích! i. Ở tế bào nhân thực, ti thể là bào quan duy nhất có khả năng tổng hợp ATP. j. Vi khuẩn bị các tế bào bạch cầu thực bào và tiêu huỷ trong lizôxôm. k. Tinh bột và xenlulôzơ đều là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế bào thực vật. l. Ribôxôm 70s chỉ có ở tế bào vi khuẩn. m. Các hợp chất hữu cơ: cacbohidrat, lipit, prôtêin và axit nuclêic đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân. n. Loại monosacarit tham gia cấu tạo nên ADN là C5H10O4. o. Mọi tế bào trong cơ thể nhân thực đều có nhân chính thức. p. Trong quá trình nguyên phân ở tế bào thực vật, thoi phân bào được hình thành nhờ trung thể.

Câu 2(2đ): Các chữ A, B, C, D trong hình sau tương ứng với những chất nào? Nêu tên cơ chế vận chuyển các chất đó qua màng. A B

C

D

Aquaporin Aquapor in

D

D

Câu 3(3đ): 1. (1đ) Cho biết nấm men có những kiểu chuyển hóa vật chất nào? Muốn thu sinh khối nấm men người ta phải làm gì?

2. (1đ) Tại sao sữa chua là thực phẩm ưa thích của nhiều người? Giải thích sự thay đổi trạng thái, hương vị của sữa trong quá trình lên men axit lactic.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

3. (1đ) Hãy giải thích tại sao có những vi khuẩn khuyết dưỡng không thể sống được trên môi trường nuôi cấy tối thiểu nhưng khi được nuôi cấy chung với một chủng vi sinh vật nguyên dưỡng khác thì cả 2 đều sinh trưởng và phát triển bình thường?

Câu 4: (2đ) Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai chứa 360 nhiễm sắc thể đơn, đang phân bào tại vùng sinh sản. Mỗi tế bào đều nguyên phân một số lần bằng số nhiễm sắc thể đơn có chung một nguồn gốc trong một tế bào. Tất cả các tế bào con sinh ra đều trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân tạo tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5%. Các hợp tử tạo ra chứa tổng số 2880 nhiễm sắc thể đơn. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài, tên loài. b. Xác định số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu và số tế bào sinh tinh.

Câu 5(3đ): 1. Trong bốn đại phân tử hữu cơ: Cacbohidrat, lipit, axit nucleic, protein, những đại phân tử hữu cơ nào có cấu trúc đa phân? Nêu chức năng của các đại phân tử có cấu trúc đa phân đó? 2. Trên 1 mạch của gen có chứa 150A và 120T. Gen nói trên có chứa 20% số loại Nu X. Tính số Nu từng loại của gen? Gen đó có chiều dài là bao nhiêu?

Câu 6(4đ): 1. (1đ) Nêu cơ chế vận chuyển của prôtêin, axít béo, ion và nước đi qua màng sinh chất. 2. (1đ) Khi tiến hành thí nghiệm về tính thấm của tế bào sống và tế bào chết, kết quả có sự khác nhau về màu sắc của lát cắt phôi không đun cách thủy với lát cắt phôi đun cách thủy. Tại sao có sự khác nhau đó? Từ thí nghiệm này rút ra kết luận gì?

3. (1đ) Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng. Pha sáng và pha tối xảy ra ở đâu trong lục lạp? Hãy giải thích vì sao lại xảy ra ở đó.

4. (1đ) Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim? Tại sao khi qua nhiệt độ tối ưu của enzim, nếu tăng nhiệt độ thì sẽ làm giảm tốc độ phản ứng và có thể gây biến tính enzim?

Câu 7(2đ): Bạn Lan đã đặt 3 ống nghiệm sau: Ống 1: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng đã đun sôi.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Ống 2: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng. Ống 3: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng + 1ml dung dịch HCl 2M. Tất cả các ống đều đặt trong điều kiện 37 - 400C. a. Theo em bạn Lan muốn làm thí nghiệm chứng minh điều gì? b. Nếu bạn Lan quên không đánh dấu các ống. Em hãy nêu phương pháp giúp bạn nhận biết được các

ống nghiệm trên?

………………………..Hết………………………

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

ĐÁP ÁN + BIỂU ĐIỂM CHẤM MÔN SINH HỌC KHỐI 10 Câu 1

Nội dung cần đạt i. Ở tế bào nhân thực, ti thể là bào quan duy nhất có khả năng tổng hợp ATP.

Điểm 0,5

Sai. Lục lạp cũng là bào quan tổng hợp ATP. j. Vi khuẩn bị các tế bào bạch cầu thực bào và tiêu huỷ trong lizôxôm. Sai. Vì vi khuẩn không chui vào lizôxôm mà chỉ nhờ enzim tiêu hoá trong lizôxôm phân huỷ. k. Tinh bột và xenlulôzơ là nguồn nguyên liệu cung cấp năng lượng cho tế

0.5

bào thực vật. Sai. Tinh bột là nguồn nguyên liệu dự trữ cho tế bào thực vật, xenlulôzơ là thành phần cấu trúc nên thành tế bào thực vật. l. Ribôxôm 70s chỉ có ở tế bào vi khuẩn. Sai. Ribôxôm 70S còn có ở ti thể, lục lạp của tế bào nhân thực.

0.5

0.5

m. Các hợp chất hữu cơ: cacbohidrat, lipit, prôtêin và axit nuclêic đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân. Sai. Lipit không có cấu trúc đa phân.

0.5

n. Loại monosacarit tham gia cấu tạo nên ADN là C5H10O4. Đúng.

0.5

o. Mọi tế bào trong cơ thể nhân thực đều có nhân chính thức. Sai. Có tế bào không có nhân. Ví dụ tế bào hồng cầu.

0.5

p. Trong quá trình nguyên phân ở tế bào thực vật, thoi phân bào được hình thành nhờ trung thể.

2

Sai. Thực vật bậc cao không có trung thể, thoi phân bào hình thành nhờ thể hình sao.

0.5

A- Những chất có kích thước nhỏ, không phân cực, không tích điện hoặc chất tan trong lipit, vận chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp. - Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit.

0.25

B- Nước, vận chuyển từ nơi có thế nước cao đến nơi có thế nước thấp. - Thẩm thấu qua kênh prôtêin aquaporin.

0.25 0.25

C- Những chất có kích thước lớn, phân cực, tích điện, không tan trong lipit, vận chuyển từ nơi có nồng độ cao đến nơi có nồng độ thấp. - Khuếch tán qua kênh prôtêin

0.25

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.25

0.25

D- Các chất vận chuyển từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao. - Vận chuyển chủ động, cần sử dụng năng lượng ATP.

3

0.25 0.25

1. (1đ) Nấm men có 2 kiểu chuyển hóa vật chất. Khi có oxi tiến hành hô hấp hiếu khí, tạo nhiều ATP sinh trưởng mạnh. Khi không có oxi thực hiện quá trình lên men Muốn thu sinh khối nấm men cần tạo môi trường hiếu kí, khi đó nấm men tiến hành

0.25 0.25 0.5

hô hấp hiếu khí tạo nhiều ATP, sinh trưởng mạnh thu nhiều sinh khối. Vì sữa chua là một loại thực phẩm bổ dưỡng:

0,5

Có hương vị thơm ngon tự nhiên. Dễ tiêu, bổ dưỡng chứa đường đơn, vitamin, axit amin... Giải thích sự thay đổi trạng thái, hương vị của sữa trong quá trình lên men:

0,5

Vi khuẩn lactic đã biến đường trong sữa thành axit lăctic làm giảm độ pH cùng với lượng nhiệt sinh ra -> Sữa chua có vị ngọt thấp hơn so với sữa nguyên liệu, vị chua tăng lên và ở dạng đông tụ. Các sản phẩm phụ este, axit hữu cơ... làm cho sữa có hương thơm

3 (1đ)

0,5 Chủng khuyết dưỡng không thể sống trên môi trường nuôi cấy tối thiểu

đượcvì chúng thiếu nhân tố sinh trưởng mà chúng không thể tự tổng hợp được Khi nuôi cấy 2 chủng nguyên dưỡng và khuyết dưỡng chung trong môi trường tối thiểu thì chủng nguyên dưỡng tổng hợp được 1 hợp chất được xem là nhân tố sinh trưởng đối với chủng thứ 2. Vì vậy chủng thứ 2 cũng sinh trưởng và phát triển bình thường cùng chủng thứ nhất.

4

Gọi Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu là a (a € N). Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài là 2n.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5

số NST đơn có chung một nguồn gốc trong 1 tế bào là n.

0,25

Ta có: Tổng số NST đơn có trong các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu là:

0,25

a.2n = 360 (1). Số tế bào sinh tinh là: a.2n. Số tinh trùng được tạo ra là: 4.a.2n. Số tinh trùng được thụ tinh là: 4.a.2n.12,5% = 0,5. a.2n = Số hợp tử được hình

0,25

thành. Tổng số NST đơn trong các hợp tử: 0,5. a.2n. 2n = 2880 (2). Từ (1) và (2) suy ra: n = 4.

0,25 0,25

Bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 8. Ruồi giấm. a. Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu: a.2n = 360, a = 45.

0,25 0,25

Số tế bào sinh tinh = 45. 24 = 720.

0,25

5

Cacbohidrat (0,5 đ) (1 ý đúng cho 0,25đ) - Là nguồn năng lượng dự trữ cho TB - Thành phần cấu tạo của TB và các bộ phận khác

Axit nucleic (0,5đ) (2 ý đúng cho 0,25đ)

Protein (1,0 đ) (2 ý đúng cho 0,25đ)

- ADN mang, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền - mARN: Truyền thông tin từ ADN tới riboxom, mạch khuôn tổng hợp Protein - tARN: vận chuyển các aa tới riboxom để dịch mã tổng hợp Protein - rARN: cấu tạo riboxom

- Cấu tạo nên TB và cơ thể - Dự trữ các aa - Vận chuyển các chất - Bảo vệ cơ thể - Thu nhận thông tin - Xúc tác các phản ứng sinh hoá - Điều hòa các hoạt động của cơ thể - Vận động - Môi giới

+ A = T= A1 + T1 = 150 +120 = 270 (Nu) + A+X = 50% mà X = 20% => A= 30% => G = X = (20x 270) : 30 = 180 (nu) + N/2 = A+G = 270 + 180 = 450 (nu) + L= (N/2)x 3,4 = 450 x 3,4 = 1530 (Ao)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25 0,25 0,25 0,25

1. Protein: Sự biến dạng của màng sinh chất (xuất hoặc nhập bào).

6

1,0

Steroid: Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit. ion: Vận chuyển thụ động nhờ các pecmeaza, không tiêu tốn năng lượng ATP Vận chuyển chủ động nhờ các kênh protein trên màng, tiêu tốn năng lượng ATP Nước: Vận chuyển thụ động qua kênh aquaporin trên màng, nhờ protein mang hoặc khuếch tán trục tiếp qua lớp kép photpholipit.

2. Sự khác nhau về màu sắc của lát cắt phôi không đun cách thủy với lát cắt phôi đun

1,0

cách thủy là do: •

Đun sôi cách thủy các phôi trong 5 phút. Để giết chết phôi

•

Phôi sống không nhuộm màu còn phôi chết ăn màu. Vì tế bào sống có khả năng thẩm chọn lọc chỉ cho các chất cần thỉết đi qua màng vào trong tế bào, còn phôi chết không có đặc tính này.

•

Kết luận: Thí nghiệm trên chứng tỏ rằng phôi sống do MSC có khả năng thấm chọn lọc nên không bị nhuộm màu. Còn phôi chết MSC mất khả năng thấm chọn lọc nên phẩm màu thấm vào, chất nguyên sính bắt màu.

3. Pha tối của quang hợp phụ thuộc vào pha sáng vì trong pha tối xảy ra sự tổng hợp glucôzơ cần năng lượng từ ATP và NADPH do pha sáng cung cấp. Pha sáng xảy ra ở tilacốit của lục lạp trong màng tilacôit chứa hệ sắc tố quang hợp dãy chuyền điện tử, phức hệ ATP - synthetaza, do đó đã chuyển hoá NLAS thành năng lượng tích trong ATP và NADPH. Pha tối xảy ra trong chất nền lục lạp, trong chất nền lục lạp chứa các enzim và cơ chất của chu trình Canvis do đó glucô được tổng hợp từ CO2 với năng lượng từ

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1,0

ATP và NADPH do pha sáng cung cấp.

4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim: nhiệt độ, độ pH, nồng độ cơ chất,

1,0

nồng độ enzim, chất ức chế enzim. Enzim có bản chất là protein, cấu hình không gian ba chiều của protein được

ổn định nhờ các liên kết yếu (liên kết hidro, liên kết đisunfua..). Ở nhiệt độ cao, các liên kết yếu này bị phá vỡ làm thay đổi cấu hình không gian của enzim, do đó trung tâm hoạt động của enzim bị biến đổi không phù hợp với cơ chất nên enzim mất khả năng xúc tác.

7

a. Bạn muốn chứng minh ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của enzim.

0,5

b. Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quỳ tím để nhận biết.

0,25

Phương pháp: Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó

0,25

chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt pha loãng). Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi:

Ống 1 có dung dịch tinh bột và nước bọt, nhưng nước bọt đã đun sôi nên

0,25

enzim mất hoạt tính;

Ống 3 có dung dịch tinh bột và nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng quỳ tím sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25

KÌ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài :150 phút (không kể thời gian giao đề) (ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ) Câu 1: (4.5đ): 1. giải thích: a. vì sao khi bảo quản rau quả tươi, người ta chỉ để trong ngăn lạnh chứ không để trong ngăn đá của tủ lạnh. b. vì sao khi nấu canh cua, thịt cua đóng thành từng mảng? 2. các câu sau đây đúng hay sai, giải thích a. Các hợp chất như: protein, axit nuleic, lipit, cacsbonhidat đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân b. Trong tế bào, ti thể là bào quan duy nhất tổng hợp ATP c. Vi khuẩn bị bạch cầu thực bào và tiêu hủy trong lizoxom 3, gen A mã hóa được một phân tử protein hoàn chỉnh có 298 axit amin. Phân tử ARN sinh ra từ gen này có tỉ lệ các loại ribonucleotit A:U:G:X lần lượt phân chia theo tỉ lệ 1:2:3:4 . a) Tìm số lượng từng loại nucleotit của đoạn phân tử AND đó? b) Số lượng ribonucleotit từng loại tên cả hai phân tử ARN ? Câu 2: (3.5 đ) 1. a. Một người uống một lượng lớn rượu thì chỉ sau một thời gian ngắn trong các tế bào gan có số lượng một loại bào quan tăng gấp vài lần. Hãy cho biết tên, chức năng của bào quan đó. b. Cho biết chức năng chính của không bào ở các tế bào sau đây: Tế bào lông hút của rễ cây, tế bào cánh hoa, tế bào lá cây ở 1 số thực vật mà động vật không dám ăn 2. 1 nhà sinh học chụp bằng kính hiển vi điện tử 2 tế bào chuột và 2 tế bào lá đậu và 2 tế bào ecoli. Ông quên đánh dấu hình và để lẫn lộn. Nếu chỉ còn các ghi chú quan sát sau đây bạn có thể phát hiện thuộc đối tượng nào không: Hình A: lục lạp, riboxom, nhân Hình B: vách tế bào, màng sinh chất Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Hình C: ti thể, vách tế bào, màng sinh chất. Hình D: các vi ống, hệ thống gongi Hình E: màng bào chất, các riboxom Hình F: nhân, lưới nội chất 3. 1 tế bào nhân tạo chứa dung dịch lỏng(có 2 loại chất tan là saccarozo và glucozo với ồng độ tương ứng là 0,04M và 0,03M) bao trong màng có tính thấm chọn lọc được ngâm vào cốc chứa các loại dung dịch khác (dung dịch có 3 chất tan saccarozo 0,01M, glucozo 0,02M, và fructozo 0,01M). Màng thấm cho nước và đường đơn đi qua nhưng không cho đường đôi đi qua. a. chất tan và dung môi nước sẽ di chuyển như thế nào. b. dung dịch ngoài tế bào là đẳng trương, ưu trương hay nhược trương? c. sau 1 thời gian tế bào này sẽ thay đổi thể tích như thế nào. a. các câu sau đây đúng hay sai, nếu sai sửa lại cho đúng câu 3: (5đ) 1. vì sao nói ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào? Trình bày cấu trúc và chức năng của ATP? 2. Trong nghiên cứu tìm hiểu vai trò của Enzim có trong nước bọt, em Bình đã tiến hành thí nghiệm sau: Trong 3 ống nghiệm đều có chứa hồ tinh bột loãng, em lần lượt đổ thêm vào: Ống 1: thêm nước cất Ống 2: thêm nước bọt Ống 3: cũng thêm nước bọt và có nhỏ vài giọt HCl vào Tất cả các ống đều đặt trong nước ấm. Bình quên không đánh dấu các ống. Em có cách nào giúp Bình tìm đúng các ống nghiệm trên? Theo em trong ống nào tinh bột sẽ bị biến đổi và ống nào không? Tại sao? 3. so sánh quang hợp và hô hấp Câu 4: (5đ) 1. Nêu đặc điểm các pha của kì trung gian, em có nhận xét gì về kì trung gian của các loại tế bào sau đây: tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào vi khuẩn, tế bào ung thư 2. Người ta tách một tế bào vừa kết thúc kỳ trung gian từ mô đang nuôi cấy sang một môi trường mới. Trải qua 14 giờ 15 phút ở môi trường mới các tế bào sử dụng của môi trường nội bào lượng ADN tương đương 420 NST đơn. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

a. Tìm bộ NST lưỡng bội của loài. Biết rằng thời gian các kỳ của quá trình nguyên phân có tỉ lệ 2:1:1:2 tương ứng với 6/19 chu kỳ tế bào, kỳ cuối chiếm 18 phút. b. mô tả trạng thái của NST ở phút thứ 120, 362? 3. Một tế bào sinh dục sơ khai qua các giai đoạn phát triển từ vùng sinh sản đến vùng chín đòi hỏi môi trường cung cấp 240 NST đơn. Số NST đơn trong 1 giao tử được tạo ra ở vùng chín gấp 2 lần số tế bào tham gia vào đợt phân bào cuối cùng tại vùng sinh sản. a. Xác định bộ NST 2n của loài c. Sau khi giảm phân các giao tử được rạo thành đều tham gia thụ tinh. Tổng số NST trong các hợp tử tạo thành là 128. Tính hiệu suất thụ tinh của giao tử ? câu 5: (2 đ) 1. Khi nuôi cấy vi khuẩn trong môi trường không liên tục thì thu hoạch sinh khối vào thời điểm nào là hiệu quả nhất? Giải thích? 2. Để bảo quản thực phẩm được lâu người ta thường ngâm muối, đường, ngâm chua hoặc phơi khô, giải thích cơ sở khoa học của 2 phương pháp trên.

KÌ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài :150 phút (không kể thời gian giao đề) (ĐÁP ÁN ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ) Câu 1: (4.5đ) 1. giải thích:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

a. rau hoa quả tươi chứa nhiều nước, khi để vào ngăn đông tủ lạnh nước trong tế bào đong băng tăng thể tích làm phá vỡ tế bào (0.5đ) b. nước cua, thịt cua chứa nhiều proetin, ở nhiệt độ cao protein bị biến tính kết lại thành mảng (0.5đ) 2. (1.5đ) a. Các hợp chất như: protein, axit nuleic, lipit, cacsbonhidat đều là những đại phân tử có cấu trúc đa phân - Sai vì lipit có cấu tạo không theo nguyên tắc đa phân( 0.5đ) b. Trong tế bào, ti thể là bào quan duy nhất tổng hợp ATP. - Sai vì lục lạp cũng tổng hợp được ATP (0.5đ) c. .Vi khuẩn bị bạch cầu thực bào và tiêu hủy trong lizoxom - Sai vì vi khuẩn không chui vào lizoxom mà bị lizoxom tiết enzim phân hủy (0.5đ) 3. bài toán (2.0đ) - số aa trong phân tử protein hoàn chỉnh = N/2.3-2=298, N=1800 (nu).(0.5đ) - số nu từng loại trên mARN: (1.0đ) + rA=(1800/2×1)/10=90(nu) + rU=(1800/2×2)=180 (nu) +=rG=(1800/2×3)/10=270 + rX=( 1800/2×4)/10=360 Số nu từng loại trên AND: (0.5đ) + A=T=rA+rU=270 (nu) + G=X=rG+rX=630 (nu) Câu 2: (3.5đ) 1. a. (0.5đ) - Rượu là chất độc với cơ thể và các tế bào gan có chức năng khử độc. Bào quan trong tế bào gan có chức năng khử độc là lưới nội chất trơn. - Lưới nội chất trơn có vai trò: Khử độc, Tổng hợp lipit, Chuyển hóa đường b. ( 0.5)Cho biết chức năng chính của không bào ở các tế bào sau đây: -Tế bào lông hút của rễ cây: giúp tế bào hút nước, - tế bào cánh hoa: tạo màu cho cánh hoa,

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- tế bào lá cây ở 1 số thực vật mà động vật không dám ăn: chứa đựng chất độc, phế thải của tế bào 2. Ý-điểm

Nội dung

2.(1.0đ)

- Hình A có lục lạp, hình C có vách tế bào, ti thể phải là tế bào lá đậu. - Hình D có bộ máy gongi, hình F có nhân, lưới nội chất đều có nhân chẩn phải là tế bào chuột. - Suy ra hình B và E là của vi khuẩn

3.(1.5đ)

a. - glucozo khuếch tán từ trong tế bào ra ngoài - saccarozo không di chuyển qua màng vì nó là đường đôi. - Fructozo đi vào trong tế bào. - Nước thẩm thấu từ ngoài vào trong tế bào. b. môi trường nhược trương vì bên trong tế bào là 0,07M còn bên ngoài là 0,04M. c. tế bào sẽ căng lên hơn vì nước di chuyển vào trong tế bào.

Câu 3: (5đ) 1.(1.5đ) .- giải thích được ATP là đồng tiền năng lượng. - cấu trúc và chức năng của ATP 2.(1.5đ) - Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quì để phát hiện. (0,25đ) - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt) (0,25đ) - Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi, trong đó ống 1 chứa nước lã (không có enzim), ống 3 có nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng giấy quì sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. (0.75đ) - Kết luận: Tinh bột chỉ bị biến đổi bởi enzim có trong nước bọt hoạt động trong môi trường thích hợp, ở nhiệt độ thích hợp. (0,25đ) 3. so sánh quang hợp và hô hấp (2.0đ) * giống nhau: - đều là quá trình chuyển hóa vật chất và năng lượng trong tế bào. - đều trải qua nhiều giai đoạn và tạo các sản phẩm trung gian. - có sự xúc tác của hệ enzim. * khác nhau: Quang hợp Hô hấp Phương trình tổng 6CO2 + 6H2O + nlas => C6H12O6 + C6H12O6 + 6O2 => 6CO2 + 6H2O quát 6O2 + năng lượng (nhiệt + ATP) Khái niệm Là quá trình sử dụng năng lượng ánh Là quá trình chuyển đổi năng lượng sáng để tổng hợp các chất hữu cơ tè trong nguyên lệu hữu cơ thành năng nguyên liệu vô cơ lượng ATP Nguyên liệu Chất vô cơ CO2,H2O,NLAS Chất hữu cơC6H12O6, O2 Sản phẩm C6H12O6, O2 CO2,H2O,năng lượng (ATP, nhiệt) Năng lượng Được tích lũy Được giải phóng Đối tượng Xảy ra ở mọi sinh vật Xảy ra ở thực vật, tảo, 1 số loại vi khuẩn Bào quan Ti thể Lục lạp - Giải phóng năng lượng cho mọi - Tạo ra nguồn hữu cơ từ các chất vô cơ hoạt động sống của tế bào cho sinh giới. - Trong quá trình hô hấp, có tạo ra Vai trò - Chuyển hóa năng lượng ánh sáng một số sản phẩm trung gian làm thành hóa năng. nguyên liệu cho một số quá trình - Góp phần điều hòa khí hậu sống khác

Câu 4:

1. a. (1.5đ)- Nêu đặc điểm các pha của kì trung gian, - em có nhận xét gì về kì trung gian của các loại tế bào sau đây: tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào vi khuẩn, tế bào ung thư Tế bào hồng cầu không có nhân nên không có kì trung gian, Tế bào vi khuẩn trực phân nên k có kì trung gia. Tế bào thần kinh kì trung gian kéo dài đến suốt cuộ đời. Tế bào ung thư: kì trung gian ngắn 2.(1.5đ) a. - Thời gian các kì của quá trình nguyên phân: Kì trước + Kì giữa + Kì sau + Kì cuối = (2 + 1 + 1 + 2)18/2 = 54 phút - Thời gian của cả chu kì tế bào: 54 x 19/6 = 171 phút + Trong đó kì trung gian=171-54=116 phút + kì đầu = 2×54/6=18 phút. + kì giữa=1×54/6=9 phút. + kì sau= 9 phút. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

+ kì cuối = 18 phút - ở phút 120= 116+4, suy ra tế bào đang ở kì đầu: NST ở trạng thái kép, sợi mảnh đang dần co xoắn lại - ở phút thứ 362 = 171×2 + 18 + 2 Suy ra tế bào đang ở kì giữa của lần phân bào kế tiếp:NST co xoắn cực đai, và ở trạng thái kép, mỗi NST kép gồm 2 cromatit dính nhau ở tâm động, các NST kép tập trung thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào 3. Ý-điểm Nội dung 3 (2.0đ) a.(0.5đ) Xác định bộ NST 2n - Gọi x là số NST trong bộ NST lưỡng bội của loài, k là số đợt nguyên phân của tế bào sinh dục sơ khai ( x, k nguyên dương, x chẵn) - Theo đề bài: + (2k -1).x + x.2k = 240 (1) + x/ 2 = 2. 2k-1 (2) + Thay 2 vào 1 ta được: (x/2 -1 )x +x.x/2 = 240⇔ x2 – x - 240 = 0 ⇔ x =16 , k= 3 - Vậy bộ NST 2n =16 b. .(0.5đ) Số cromatic và số NST cùng trạng thái - Kì giữa nguyên phân : 32 cromatic, 16 NST kép - Kì giữa giảm phân I: 32 cromatic, 16 NST kép - Kì giữa giảm phân II: 16 cromatic, 8 NST kép - Kì giữa nguyên phân :0 cromatic, 8 NST đơn. c. .(0.5đ) Số tế bào tham gia giảm phân: 23 = 8 - Số hợp tử : 128 / 16= 8 - Nếu tế bào sinh dục trong giảm phân là tế bào sinh dục cái → 8 giao tử cái đều tham gia tạo hợp tử HSTT = 8. 100/ 8 = 100% - Nếu tế bào sinh dục trong giảm phân là tế báo sinh dục đực → tạo 8.4 = 32 giao tử chỉ có 8 giao tử tham gia tạo hợp tử → HSTT = 8 . 100/32 =25% d. .(0.5đ) Số loại giao tử tối đa: 2n = 28= 256 Điều kiện : các NST có cấu trúc khác nhau

Câu 5 (2đ) 1. (0.5đ) Thu hoạch sinh khối vào cuối pha lũy thừa, đầu pha cân bằng là tốt nhất. Vì: Lúc này quần thể vi khuẩn có sinh khối lớn nhất, ít chất thải nhất, thời gian nuôi cấy không kéo dài và không tốn thêm thức ăn 2. (1.5đ) Ngâm muối, đường: tạo môi trường ưu trương làm cho nước trong tế bào vi sinh vật rút ra ngoài gây hiện tượng co nguyên sinh làm cho vi sinh vật làm hỏng thực phẩm không phát triển được giúp bảo quản được lâu. - Ngâm chua tạo môi trường axit. Hầu hết vi sinh vật gây thối rửa không phát triển được trong môi trường quá axit nên bảo quản thực phẩm lâu.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Phơi khô: nguyên nhân làm hỏng thực phẩm là do vi sinh vật gây nên, nước là thành phần không thể thiếu đối với sinh trưởng và phát triển của vi sinh vật, vì vậy phơi khô để giảm lượng nước trong thực phẩm hạn chế sinh trưởng và phát triển của vi sinh vật vì vậy bảo quản được lâu

ðỀ THI ðỀ NGHỊ

KỲ THI OLYMPIC Môn: SINH - Lớp 10 Thời gian: 150 phút (không tính thời gian giao đề)

(Đề thi có 2 trang)

Câu 1: (2 điểm) 1. Những nhận định sau là đúng hay sai? Nếu sai thì hãy sửa lại cho đúng. a. Trong phân tử xenlulose, các đơn phân glucose liên kết với nhau bằng liên kết α 1,4-glicozit, không phân nhánh. b. Khi tỉ lệ photpholipit/cholesterol cao sẽ làm tăng tính mềm dẻo của màng tế bào thực vật. c. Trong chuỗi đơn ADN, đường đêôxiribôzơ luôn được gắn với axit photphoric ở vị trí C3’. d. Trong ba loại ARN, mARN là đa dạng nhất. 2. Tại sao ngay đêm trước khi dự báo có băng, người nông dân tưới nước lên cây trồng để bảo vệ cây? Câu 2: (2 điểm) a. Tinh bột, xenlulozơ, photpholipit và Protein là các đại phân tử sinh học. Trong các chất đó, chất nào không tìm thấy trong lục lạp? Nêu vai trò của chất đó. b. Trong tế bào thực vật các bào quan nào có chứa axit nuclêic? Phân biệt các loại axit nuclêic trong các loại bào quan đó. Câu 3:(4 điểm) a. Những bộ phận nào của tế bào tham gia vào việc hình thành và vận chuyển phân tử prôtêin ra khỏi tế bào? Giải thích. b. Nếu một người uống thuốc pelicillin với một lượng lớn thì chỉ vài ngày, trong các tế bào gan có một loại bào quan tăng gấp đôi, số lượng bào quan này chỉ trở lại bình thường trong vòng 5 ngày sau khi thôi dùng thuốc. Điều này chứng tỏ thuốc pelicillin là chất như thế nào đối với cơ thể? Tên gọi, cấu tạo và chức năng của bào quan có sự thay đổi đó? c. Cho 4 nhóm tế bào thực vật cùng loại vào 4 dung dịch nhược trương riêng biệt có cùng nồng độ là: A – nước; B – KOH; C – NaOH; D – Ca(OH)2. Sau 1 thời gian chuyển các tế bào sang các ống nghiệm chứa dung dịch saccarozơ ưu trương có cùng nồng độ. Nêu hiện tượng và giải thích. Câu 4: (2 điểm) a. Enzim có thể làm giảm năng lượng hoạt hoá và tăng tốc phản ứng bằng những cách nào ?

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

b. Một nhà khoa học đã tạo ra một loại thuốc nhằm ức chế một enzym “X”. Tuy nhiên, khi thử nghiệm trên chuột ông ta lại thấy thuốc có nhiều tác động phụ không mong muốn vì nó ức chế cả một số enzym khác. * Hãy giải thích cơ chế có thể có của thuốc gây nên tác động không mong muốn nói trên. * Hãy thử đề xuất một loại thuốc vẫn ức chế được enzym X nhưng lại không gây tác động phụ không mong muốn. Giải thích. Câu 5: (3 điểm) a. Tại sao nói: đường phân có thể chia thành 2 pha : pha đầu tư năng lượng và pha thu hồi năng lượng? b. Trong hô hấp tế bào, vì sao các phản ứng của chu trình Crep không có sự tiêu dùng ôxi nhưng vẫn được xếp vào pha hiếu khí? c. Vì sao trong chuỗi truyền điện tử của hô hấp tế bào, điện tử không được truyền từ NADH, FADH2 tới ngay ôxi mà phải qua một dãy truyền electron? Câu 6 : (2 điểm) a. Các nhà khoa học cho rằng khối u gây bệnh ung thư ở người được phát sinh từ một tế bào bị đột biến. Trong cơ thể người, các loại mô biểu bì thường bị ung thư như biểu bì lót trong các cơ quan nội tạng (phổi, ruột,...). - Vì sao tế bào ở các mô biểu bì thường bị ung thư? - Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng phát sinh ung thư? Giải thích? b. Phân biệt phân bào ở sinh vật nhân sơ và sinh vật nhân thực? Câu 7:(3 điểm) Có 10 tế bào sinh dục thực hiện nguyên phân liên tiếp một số lần đã đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo ra 2480 nhiễm sắc thể đơn. Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo ra các giao tử, môi trường cung cấp thêm nguyên liệu tạo ra 2560 nhiễm sắc thể đơn. Biết rằng hiệu suất thụ tinh của giao tử bằng 10% đã hình thành nên 128 hợp tử. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài b. Xác định giới tính của cơ thể đã tạo ra các loại giao tử đó. Câu 8: (2 điểm) Cho dòng vi khuẩn lắc tíc đồng hình vào bình A, dòng vi khuẩn lắc tíc dị hình vào bình B (bình A, B đều chứa dung dịch Glucôzơ). a. Nhận xét kết quả ở 2 bình trên. b. Khi ứng dụng lên men lactic trong muối dưa rau quả, một học sinh nhận xét như sau: - Vi khuẩn lactic phá vỡ tế bào làm cho rau quả tóp lại - Các loại rau quả đều có thể muối dưa - Muối rau quả phải cho một lượng muối để diệt vi khuẩn lên men thối (lượng muối từ 4-6% khối lượng khô của rau quả) Nhận xét trên đúng hay sai? Hãy giải thích?

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

-Hết-

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ Câu Câu 1

Hướng dẫn chấm Điểm Những nhận định sau là đúng hay sai? Nếu sai thì hãy sửa lại cho đúng. 2 a. Trong phân tử xenlulose, các đơn phân glucose liên kết với nhau bằng liên kết α -1,4-glicozit, không phân nhánh. b. Khi tỉ lệ photpholipit/cholesterol cao sẽ làm tăng tính mềm dẻo của màng tế bào thực vật. c. Trong chuỗi đơn ADN, đường đêôxiribôzơ luôn được gắn với axit photphoric ở vị trí C3’. d. Trong ba loại ARN, mARN là đa dạng nhất. 2. Tại sao ngay đêm trước khi dự báo có băng, người nông dân tưới nước lên cây trồng để bảo vệ cây? 1. a. Sai. Trong phân tử xenlulose, các đơn phân glucose liên kết với nhau bằng 0,25 TL liên kết β -1,4-glicozit, không phân nhánh. b. Sai. Khi tỉ lệ photpholipit/cholesterol cao sẽ làm tăng tính mềm dẻo của màng 0,25 tế bào. c. Sai. Trong chuỗi đơn ADN, trong một nucleotit, đường đêôxiribôzơ gắn với axit photphoric ở vị trí C5’; giữa các nucleotit với nhau, đường đêôxiribôzơ của nucleotit này 0,25 gắn với axit photphoric của nucleotit khác ở vị trí C3’. 0,25 d. Đúng. 2. Ngay đêm trước khi dự báo có băng, người nông dân tưới nước lên cây trồng để bảo vệ cây vì: 0,25 - Nước có tính phân cực nên giữa các phân tử nước hình thành các liên kết hidro. o - Khi nhiệt độ xuống dưới 0 C, nước bị khóa trong các lưới tinh thể, mỗi phân tử nước liên kết hidro với bốn phân tử nước khác tạo ra lớp băng bao phủ bên ngoài 0,25 lá. - Lớp băng cách li lá với môi trường, bảo vệ nước trong lá không bị đóng băng, 0,5 đảm bảo cho quá trình trao đổi chất trong cây diễn ra bình thường. Câu 2 a. Tinh bột, xenlulozơ, photpholipit và Protein là các đại phân tử sinh học. Trong 2 các chất đó, chất nào không tìm thấy trong lục lạp? Nêu vai trò của chất đó. b. Trong tế bào thực vật các bào quan nào có chứa axit nuclêic? Phân biệt các loại axit nuclêic trong các loại bào quan đó. a. TL - Chất không được tìm thấy trong lục lạp là xenlulozơ 0,25 - Vai trò: Cấu tạo nên thành tế bào thực vật; Cung cấp dinh dưỡng cho động vật 0,5 nhai lại, giúp cơ thể người tiêu hóa... b. Các bào quan có chứa axit nucleic: nhân, lục lạp, ty thể và riboxom. 0,5 - Axit nuclêic của nhân chủ yếu ADN mạch thẳng xoắn kép có kết hợp với protein 0,25 histon, ngoài ra còn có 1 số ít ARN. - Axit nuclêic của ty thể và lục lạp là ADN dạng vòng không kết hợp với protêin. 0,25 - Axit nuclêic của riboxom là rARN. 0,25 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 3

a. Những bộ phận nào của tế bào tham gia vào việc hình thành và vận chuyển phân tử prôtêin ra khỏi tế bào? Giải thích.

4

b. Nếu một người uống thuốc pelicillin với một lượng lớn thì chỉ vài ngày, trong các tế bào gan có một loại bào quan tăng gấp đôi, số lượng bào quan này chỉ trở lại bình thường trong vòng 5 ngày sau khi thôi dùng thuốc. Điều này chứng tỏ thuốc pelicillin là chất như thế nào đối với cơ thể? Tên gọi, cấu tạo của bào quan có sự thay đổi đó?

TL

Câu 4

c. Cho 4 nhóm tế bào thực vật cùng loại vào 4 dung dịch nhược trương riêng biệt có cùng nồng độ là: A – nước; B – KOH; C – NaOH; D – Ca(OH)2. Sau 1 thời gian chuyển các tế bào sang các ống nghiệm chứa dung dịch saccarozơ ưu trương có cùng nồng độ. Nêu hiện tượng và giải thích. a. Hình thành và vận chuyển một protein ra khỏi tế bào thì cần các bộ phận: - Lưới nội chất hạt chứa ribixôm: tổng hợp protein - Túi tiết tách ra từ lưới nội chất vận chuyển protein - Bộ máy Gongi: Liên kết protein với một số chất khác như các chuỗi đường ngắn để tạo ra các phân tử glicoprotein hoặc liên kết với lipit tạo lipo protein. Các chất này lại được đóng gói trong túi tiết để chuyển đến màng tế bào. - Màng sinh chất: liên kết với các túi tiết để giải phóng các phân tử hữu cơ ra khỏi tế bào. b. pelicillin là chất độc đối với cơ thể và gan có chức năng khử độc. Bào quan có sự thay đổi: mạng lưới nội chất trơn Cấu tạo: - Lưới nội chất là hệ thống màng tạo thành các ống, xoang dẹt thông nhau. -Trong xoang có chứa nhiều enzim tổng hợp lipit, chuyển hóa cacbohydrate và enzim khử độc thuốc và chất độc. c. - Khi đưa tế bào thực vật vào các dung dịch nhược trương, nước đi từ ngoài vào tế bào dẫn đến hiện tượng trương nước của tế bào: + Nước cất: nước vào tế bào nhiều, tế bào trở nên tròn cạnh. + Dung dịch KOH và NaOH: KOH và NaOH điện ly hoàn toàn làm tăng áp suất thẩm thấu của dung dịch nước vẫn khuếch tán vào trong tế bào nhưng thấp hơn nước cất, tế bào trương nước ít hơn. + dung dịch Ca(OH)2 điện ly theo 2 nấc, trong đó nấc 1 có độ điện ly bằng của KOH và NaOH do đó tính chung dung dịch Ca(OH)2 có áp suất thẩm thấu cao hơn các dung dịch khác Mức độ trương nước thấp hơn các dung dịch khác. - Khi đưa các tế bào trên vào dung dịch saccarozơ ưu trương thì tốc độ co nguyên sinh của các tế bào giảm dần theo thứ tự: D > B = C > A a. Enzim có thể làm giảm năng lượng hoạt hoá và tăng tốc phản ứng bằng những cách nào ? b. Một nhà khoa học đã tạo ra một loại thuốc nhằm ức chế một enzym “X”. Tuy nhiên, khi thử nghiệm trên chuột ông ta lại thấy thuốc có nhiều tác động phụ không mong muốn vì nó ức chế cả một số enzym khác. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 0,5

0,5 2

TL

Câu 5

TL

* Hãy giải thích cơ chế có thể có của thuốc gây nên tác động không mong muốn nói trên. * Hãy thử đề xuất một loại thuốc vẫn ức chế được enzym X nhưng lại không gây tác động phụ không mong muốn. Giải thích. a. - Tạo khuôn cho các cơ chất liên kết trên trung tâm hoạt động có thể tiếp xúc với 0,25 nhau theo hướng hợp lý để phản ứng giữa chúng có thể xảy ra. - Kéo căng và bẻ cong các liên kết hoá học trong phân tử cơ chất làm chúng dễ bị phá vỡ ngay ở nhiệt độ và áp suất bình thường. 0,25 - Do cấu trúc đặc thù của vùng trung tâm hoạt động đã tạo ra vi môi trường có độ pH thấp hơn so với trong tế bào chất nên enzim dễ dàng truyền H+ cho cơ chất. 0,25 - Các vị trí hoạt động trong trung tâm hoạt động của enzim trực tiếp tham gia vào trong phản ứng hoá học bằng cách hình thành các liên kết cộng hoá trị tạm thời với cơ chất. Cuối phản ứng các vị trí hoạt động này lại được khôi phục như thời 0,25 điểm trước phản ứng. b. - Cơ chế tác động: Thuốc có thể là chất ức chế cạnh tranh đối với nhiều loại enzym khác nhau, vì thế thay vì chỉ ức chế enzym X nó ức chế luôn một số enzym quan trọng khác gây nên các tác động phụ không mong muốn. 0,5 - Cải tiến thuốc: Để thuốc có thể ức chế riêng enzym X chúng ta nên sử dụng chất ức chế không cạnh tranh đặc hiệu cho enzym X. Chất ức chế không cạnh tranh sẽ liên kết dị lập thể (với vị trí khác không phải là trung tâm hoạt động của 0,5 enzym) nên không ảnh hưởng đến hoạt tính của các enzym khác. a.Tại sao nói: đường phân có thể chia thành 2 pha : pha đầu tư năng lượng và 3 pha thu hồi năng lượng? b.. Trong hô hấp tế bào, vì sao các phản ứng của chu trình Crep không có sự tiêu dùng ôxi nhưng vẫn được xếp vào pha hiếu khí? c. Vì sao trong chuỗi truyền điện tử của hô hấp tế bào, điện tử không được truyền từ NADH, FADH2 tới ngay ôxi mà phải qua một dãy truyền electron? a. Đường phân gồm 2 pha : - Pha đầu tư năng lượng: pha này tế bào tiêu dùng ATP để hoạt hóa phân tử 0,5 đường ( 2ATP) - Pha thu hồi : Là pha sinh tổng hợp ATP. Đường phân tạo một số ATP nhở photphoryl hóa mức cơ chất ( khoảng 4ATP) . Như vậy sự đầu tư năng lượng ở giai đoạn đầu đầu được trả lãi trong pha thu hồi 0,5 b. - Chu trình Crep phân giải hoàn toàn chất hữu cơ tạo ra sản phẩm chủ yếu là chất khử NADH và FADH2, các chất này vận chuyển điện tử, tạo lực hoá thẩm ở 0,5 chuỗi truyền e ở màng trong ti thể. - Oxy chỉ là chất nhận e cuối cùng trong dãy truyền e, nhưng nếu không có oxy chuỗi truyền e sẽ ngừng hoạt động, ứ đọng NADH và FADH2 dẫn đến cạn kiệt 0,5 NAD+ và FAD+ và do đó các phản ứng của chu trình Crep sẽ ngừng trệ. c. - Kìm hãm tốc độ thoát năng lượng của electron từ NADH và FADH2 đến oxi. - Năng lượng trong electron được giải phóng từ từ từng phần nhỏ một qua nhiều 0,5 chặng tích lũy dưới dạng ATP của chuỗi để tránh sự “bùng nổ nhiệt” đốt cháy tế 0,5 bào. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 6 a. - Các tế bào của chúng liên tục phân chia để thay thế các tế bào chết hoặc bị tổn thương nên khả năng phát sinh và tích luỹ các đột biến cao hơn các tế bào khác. Vì đột biến gen thường hay phát sinh trong quá trình nhân đôi ADN. Do vậy, tế bào càng nhân đôi nhiều càng tích luỹ nhiều đột biến. b. - Sinh vật nhân sơ: Tế bào phân đôi thành 2 tế bào con mà không có sự hình thành thoi vô sắc(phân bào không tơ) - Sinh vật nhân thực: Sự phân bào có sự hình thành thoi vô sắc (phân bào có tơ) gọi là gián phân gồm nguyên phân và giảm phân Câu 7

TL

Câu 9

TL

Có 10 tế bào sinh dục thực hiện nguyên phân liên tiếp một số lần đã đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo ra 2480 nhiễm sắc thể đơn. Các tế bào con sinh ra đều giảm phân tạo ra các giao tử, môi trường cung cấp thêm nguyên liệu tạo ra 2560 nhiễm sắc thể đơn. Biết rằng hiệu suất thụ tinh của giao tử bằng 10% đã hình thành nên 128 hợp tử. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài b. Xác định giới tính của cơ thể đã tạo ra các loại giao tử đó. a. Gọi 2n là bộ NST của loài gọi k là số lần nguyên phân Số NST được cung cấp trong quá trình nguyên phân là:10.2n(2k-1)=2480 (1) Số NST được cung cấp trong quá trình giảm phân là:10.2n2k=2560 (2) Từ (1)và (2)=>10.2n=80 =>2n=8 b. Số lần nguyên phân của tế bào sinh dục ban đầu là 2k=2560/(10.8) =32=25 => số lần nguyên phân là 5 - Số tế bào con sinh ra : 10.25=320 - Số giao tử thụ tinh = số hợp tử =128 => số giao tử hình thành 128.100/10=1280 Số giao tử hình thành từ mỗi tế bào sinh giao tử 1280/320=4 => Giới tính của cơ thể: giới tính đực. Cho dòng vi khuẩn lắc tíc đồng hình vào bình A, dòng vi khuẩn lắc tíc dị hình vào bình B (bình A, B đều chứa dung dịch Glucôzơ). a. Nhận xét kết quả ở 2 bình trên. b. Khi ứng dụng lên men lactic trong muối dưa rau quả, một học sinh nhận xét như sau: - Vi khuẩn lactic phá vỡ tế bào làm cho rau quả tóp lại - Các loại rau quả đều có thể muối dưa - Muối rau quả phải cho một lượng muối để diệt vi khuẩn lên men thối (lượng muối từ 4-6% khối lượng khô của rau quả) Nhận xét trên đúng hay sai? Hãy giải thích? a. - Bình A có quá trình lên men lactic đồng hình là quá trình lên men đơn giản, chỉ tạo thành axit lactic, không có CO2.

- Bình B có quá trình lên men lactic dị hình là quá trình lên men phức tạp, ngoài

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2 0,5 0,5 0,5 0,5 3

0,25 0,25 0,5 0,5 0,25 0,5 0,25 0,25 0,25 2

0,25 0,25

tạo ra axit lactic còn có rượu etylic, axit axetic, CO2. b. - Sai: VK lactic không phá hoại tế bào và chất nguyên sinh của rau quả mà có tác dụng chuyển glucôzơ ở dung dịch muối rau quả thành axit lactic. - Sai: Các loại rau quả dùng để lên men lactic phải có một lượng đường tối thiểu để sau khi muối có thể hình thành một lượng axit lactic 1-2% (độ pH=4-4.5%). - Sai: Muối có tác dụng tạo áp suất thẩm thấu, rút lượng nước và đường trong rau quả ra dung dịch cho vi khuẩn lactic sử dụng, đồng thời ức chế sự phát triển của vi khuẩn lên men thối. Hết

ĐỀ ĐỀ NGHỊ (Đề gồm có 2 trang)

KỲ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1. ( 4,0 điểm) 1. ( 1,5đ ) Những nhận định sau đây là đúng hay sai? Nếu sai sửa lại đúng. a. Liên kết hidrô có trong các loại phân tử: nước, protein, ADN, ARN. b. Phân tử nước có tính chất phân cực. c. Các loại đường đa là: saccarozo, tinh bột, mantozo, xenlulozo, glicogen. d. Các phân tử hữu cơ: protein, cacbonhidrat, lipit, protein, axit nucleic được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân. 2. ( 1,5đ ) a. Nhà khoa học tiến hành phá nhân của tế bào trứng ếch thuộc nòi A rồi lấy nhân của tế bào trứng ếch thuộc nòi B cấy vào. Ếch con được tạo ra mang đặc điểm chủ yếu của nòi nào? Thí nghiệm chứng minh điều gì? 0,5đ b. Nêu vai trò của mỗi nhóm nguyên tố hóa học có trong tế bào? 0,5đ c. Người ta cho chuối chín vào ngăn đá tủ lạnh để nó đông cứng lại, sau đó lấy ra để tan hết đá thấy quả chuối mềm hơn rất nhiều so với lúc chưa để vào tủ lạnh. Hãy giải thích? 0,5đ 3. ( 1,0đ ) Một gen có số liên kết hidro bằng 24 lần số chu kỳ xoắn. Trên mạch thứ nhất của gen có A – G = 180 nu, trên mạch thứ 2 của gen có A- G = 60 nu. Tính số lượng từng loại nu của gen ? Câu 2. ( 3,0 điểm) 1. Có 4 ống nghiệm, mỗi ống chứa 200ml nước cất, người ta tiến hành một số thí nghiệm như sau: Thí nghiệm 1: Cho thêm vào ống nghiệm 1 vi khuẩn gram dương và 5ml nước bọt Thí nghiệm 2 : Cho thêm vào ống nghiệm 2 tế bào thực vật và 5ml nước bọt Thí nghiệm 3: Cho thêm vào ống nghiệm 3 tế bào hồng cầu và 5ml nước bọt Thí nghiệm 4: Cho thêm vào ống nghiệm 4 vi khuẩn gram âm và 5ml nước bọt Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5 0,5 0,5

Sau 1 thời gian điều gì sẽ xảy ra ? 2. Xét ty thể A của tế bào tuyến tụy và ty thể B của tế bào cơ tim, Hãy dự đoán ty thể của tế bào nào có diện tich màng trong lớn hơn ? Tại sao ? 3.Các câu sau đây đúng hay sai ? Nếu sai thì giải thích ? a. Ở tế bào nhân thực, ty thể là bào quan duy nhất có khả năng tổng hợp ATP b. Mọi tế bào trong cơ thể động vật đều có nhân . c. Trong tế bào, các bào quan có màng đơn như: lưới nội chất, bộ máy gôngi, lizoxom, không bào, nhân. d. Ở người, trong các loại tế bào: tế bào hồng cầu, tế bào bạch cầu, tế bào cơ, tế bào thần kinh thì tế bào bạch cầu chứa nhiều lizoxôm nhất. Câu 3. (1,0 điểm) Nêu chức năng của các bộ phận hoặc bào quan trong TB trực tiếp tham gia vào việc sản xuất và vận chuyển glycoprotein ra khỏi tế bào động vật? Câu 4: (3.0 điểm) 1. Enzim có thành phần hóa học là gì ? - Cho 1 lượng tương đương, cơ chất A và enzim B vào trong ống nghiệm( điều kiện thích hợp cho enzim hoạt động), sau 1 thời gian người ta thấy sản phẩm không tạo ra. Giải thích vì sao ? 2. Hô hấp tế bào gồm những giai đoạn nào ? Cho biết nơi xảy ra và mức năng lượng giải phóng ở các giai đoạn đó. Câu 5: (2.0 điểm) Phân biệt quan g hợp và hô hấp theo bảng sau: Dấu hiệu Quang hợp Hô hấp 1. Không gian xảy ra 2. Các thành phần tham gia 3. Các sản phẩm tạo ra 4. Loại phản ứng Câu 6: (3.0 điểm) 1. (1,5đ) Sơ đồ sau đây biểu diễn hàm lượng ADN trong một tế bào của quá trình phân bào (a:Hàm lượng AND) Hàm lượng ADN trong 1 tế bào 4a 2a a I II III IV V VI Thời gian a. Đây là quá trình phân bào gì? b. Xác định các giai đoạn tương ứng: I, II, III, IV, V, VI trong sơ đồ trên. 4. (1,5 điểm) Nêu đặc điểm các pha trong kỳ trung gian của quá trình phân bào. Em có nhận xét gì về kỳ trung gian ở các loại tế bào sau: Tế bào vi khuẩn, tế bào hồng cầu, tế bào thần kinh, tế bào ung thư? Câu 7: (2.0 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Hai hợp tử của loài lúa nước ( 2n= 24) nguyên phân liên tiếp một số lần khác nhau. Môi trường nội bào đã cung cấp nguyên liệu tương đương với 2256 NST đơn. a. Tính tổng số tế bào con được tạo ra từ quá trình nguyên phân của 2 hợp tử nói trên ? b. Tính số lần nguyên phân của mỗi hợp tử. Biết rằng số tế bào con được tạo ra từ hợp tử I nhiều gấp đôi số tế bào con được tạo ra từ hợp tử II. Câu 8. (2,0 điểm) 1. Trong môi trường tự nhiên ( đất, nước) pha log ở vi khuẩn có diển ra không ? Tại sao ? 2. Khi ta mua thịt ,cá nhưng chưa kịp chế biến người ta thường xát muối lên thịt, cá. Hãy giải thích tại sao ? 3. Sơ đồ quá trình chuyển hóa tinh bột thành rượu. Tại sao khi ủ rượu cần tránh điều kiện hiếu khí ? 4. Vì sao trong sữa chua hầu như không có vi sinh vật gây bệnh ? ------------------HẾT-----------------

ĐÁP ÁN ĐỀ THI OLYMPIC MÔN THI : SINH HỌC 10 Thời gian :150 phút ( KKTGGĐ)

Câu 1. ( 4,0 điểm) 1. ( 1,5đ ) Câu 1

Nội dung a. Đúng. b. Đúng. c. Sai. Các loại đường đa là:tinh bột, xenlulôzơ, glicogen., Các loại đường đôi là: saccarôzơ, mantôzơ d. Sai. Các hợp chất hữu cơ: protein, cacbonhidrat, protein, axit nucleic được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân còn lipit không được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân.

(1,5đ)

Điểm 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

2. ( 1,5đ ) Câu2. a. a. - Kết quả: Ếch con này mang đặc điểm của nòi B. - Qua thí nghiệm chuyển nhân chứng minh được rằng nhân là nơi chứa thông tin di truyền của tế bào (Nhân là trung tâm điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào). b. b. Vai trò của mỗi nhóm nguyên tố: Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25đ 0,25đ

- Nguyên tố đa lượng: Tham gia cấu tạo tế bào, điều tiết quá trình sinh lí . - Nguyên tố vi lượng: Tham gia trao đổi chất: cấu tạo enzim xúc tác cho các phản ứng sinh hoá trong tế bào. c. c. Giải thích: - Quả chuối khi chưa cho vào tủ lạnh, các tế bào chưa bị vỡ liên kết với nhau tạo độ cứng nhất định.. - Khi đưa vào ngăn đá tủ lạnh, nước trong tế bào quả chuối đông thành đá -> tế bào bị vỡ -> khi đá tan tế bào đã vỡ không còn liên kết với nhau như ban đầu nữa => quả chuối sẽ mềm hơn. 3. ( 1,0 đ ) Theo đề ta có: 2A + 3G = {24 ( 2A + 2G )} : 20 <=> 40A + 60G = 48A + 48G 8A – 12G = 0 ( 1) ( 0,25 đ) Mặt khác theo đề ta có: A1- G1 = 180 A2 - G2 = 60 (A1+ A2) – ( G1 + G2) = 240 A - G = 240 ( 2) ( 0,25 đ) Từ (1) và (2) A= 720, G = 480 ( 0,25 đ) Vậy số lượng từng loại nu của gen là: A= T = 720, G = X = 480 ( 0,25 đ)

0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ

Câu 2. ( 3,0 điểm) 1. ( 1,0 đ ) Ở ống nghiệm 1: tế bào vi khuẩn vỡ vì nước bọt có chứa lizoxom làm tan thành tế bào và trong môi trường nhược trương tế bào hút nước mạnh làm vỡ tế bào.(0,25 đ) Ở ống nghiệm 2: không có hiện tượng gì xảy ra do lizoxom không tác động làm phá vỡ thành tế bào thực vật và trong môi trường nhược trương mặc dù tế bào hút nước mạnh nhưng do có thành tế bào nên tế bào không bị vỡ..(0,25 đ) Ở ống nghiệm 3: tế bào hồng cầu bị vỡ vì mặc dù lizoxom không tác động vào màng tế bào nhưng trong môi trường nhược trương do tế bào hút nước mạnh làm vỡ tế bào. .(0,25 đ) Ở ống nghiệm 4: không có hiện tượng gì xảy ra do lizoxom chỉ phá vỡ thành tế bào nhưng vi khuẩn gram âm còn có lớp màng ngoài khoang chu chất có tác dụng bảo vệ, nên tế bào chỉ hút nước đến một mức độ nhất định không làm cho tế bào bị vỡ..(0,25 đ) 2. ( 1,0 đ ) Tế bào cơ tim có diện tich màng trong ty thể lớn hơn .(0,25 đ) Tại vì : ty thể là nơi tổng hợp ATP cung cấp cho các hoạt động sống. Tế bào cơ tim cần nhiều năng lượng cho hoạt động do đó cần nhiều protein và enzim tham gia vào chuỗi chuyền điện tử nên diện tích màng trong lớn hơn..(0,75 đ) 3. ( 1,0 đ ) a. Sai vì ngoài ty thể còn có lục lạp là bào quan có khả năng tổng hợp ATP ( 0,25 đ) b. Sai vì tế bào hồng cầu không có nhân ( 0,25đ) c. Sai vì nhân có 2 lớp màng bao bọc ( 0,25 đ) d. Đúng ( 0,25 đ) Câu 3. (1,0 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Tên bào quan (hoặc bộ phận) Nhân tế bào Lưới nội chất hạt Lưới nội chất trơn Túi tiết

Bộ máy gongi

Chức năng Chứa TTDT, điều khiển mọi hoạt động sống của TB. Tạo ra mARN, rARN,tARN thông qua quá trình phiên mã. Sản xuất protein Sản xuất glycogen/cacbohidrat Vận chuyển protein từ lưới nội chất hạt và vận chuyển glycogen từ lưới nội chất trơn đến bộ máy gongi Vận chuyển glycoprotein từ bộ máy gongi tới màng sinh chất, hòa màng và đẩy glycoprotein ra khỏi tế bào. Lắp ráp protein và glycogen tạo thành glycoprotein, đóng gói, phân phối sản phẩm.

0.25 0.25

0.25

0.25

Câu 4: (3.0 điểm) 1. Enzim có thành phần hóa học là protein hoặc protein liên kết với 1 phân tử hữu cơ gọi là cooenzim.(0,5đ) - Vì : Cấu hình không gian của ezim không tương thích với cấu hình không gian của cơ chất.(0,5đ) 2. Hô hấp tế bào gồm 3 giai đoạn : đường phân, chu trình crep và chuỗi chuyền electron.(0,5đ) So sánh : mỗi ý 0,25đ Đường phân Chu trình Crep Chuỗi chuyền electron Nơi xảy ra Tế bào chất Chất nền ti thể Màng trong của ti thể Mức năng lượng 4ATP 2ATP 34ATP giải phóng Câu 5: (2.0 điểm) Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp tÕ bµo theo b¶ng sau: Ph©n biÖt quang hîp vµ h« hÊp trong tÕ bµo DÊu hiÖu Quang hîp 1. Kh«ng gian vµ thêi + Trong lôc l¹p cña c¸c tÕ gian bµo quang hîp, khi cã ¸nh s¸ng 2. Thµnh phÇn tham gia + CO2; H2O, n¨ng lîng ¸nh s¸ng vµ chÊt diÖp lôc 3. S¶n phÈm t¹o ra + (CH2O)n vµ Oxy 4. Lo¹i ph¶n øng + Ph¶n øng khö (tæng

H« hÊp + Trong ti thÓ cña mäi tÕ 0,5đ bµo, ë mäi lóc + Oxy vµ chÊt h÷u c¬ (CH2O)n + CO2, H2O, ATP vµ toC + Ph¶n øng oxy ho¸

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5đ 0,5đ 0,5đ

hîp)

(ph©n gi¶i)

Câu 6: (3.0 điểm) 1. (1,5 điểm) Đây là quá trình giảm phân: - I. Pha G1 - II. Pha S , G2 - III. Kỳ đầu 1, giữa 1, sau 1 - IV. Kỳ cuối 1 - V. Kỳ đầu 2, giữa 2, sau 2. - VI. Kỳ cuối 2 2. (1,5 điểm) Đặc điểm của các pha trong ký trung gian: (1,0 đ) - Pha G1: gia tăng tế bào chất, hình thành nên các bào quan tổng hợp các ARN và các protein chuẩn bị các tiền chất cho sự tổng hợp ADN. Thời gian pha G1 rất khác nhau ở các loại tế bào. Cuối pha G1 có điểm kiểm soát R tế bào nào vượt qua R thì đi vào pha S, tế bào nào không vượt qua R thì đi vào quá trình biệt hóa. - Pha S: có sự nhân đôi của ADN và sự nhân đôi NST, nhân đôi trung tử, tổn hợp nhiều hợp chất cao phân tử từ các hợp chất nhiều năng lượng. - Pha G2: Tiếp tục tổng hợp protein , hình thành thoi phân bào. Nhận xét (0,5 đ) - Tế bào vi khuẩn: phân chia kiểu trực phận nên không có kỳ trung gian. - tế bào hồng cầu: không có nhân, không có khả năng phân chia nên không có kỳ trung gian. - Tế bào thần kinh: Kỳ trung gian kéo dài suốt đời sống cơ thể. - Tế bào ung thư: kỳ trung gian rất ngắn. Câu 7: (2.0 điểm) 1 a. Tính tổng số tế bào con: ( 1,0 đ) Gọi x là số lần nguyên phân của hợp tử I, số tế bào con sinh ra là 2x Gọi y là số lần nguyên phân của hợp tử II, số tế bào con sinh ra là 2y Theo đề bài ta có phương trình 24 (2x – 1) + 24 (2y – 1) = 2256 Tổng số tế con : 2x + 2y = 96 1 b. Tính số lần nguyên phân của mỗi hợp tử ; ( 1,0đ ) Ta có : 2x = 2.2y 2.2y + 2y = 96 => x= 6, y = 5 Vậy hợp tử I nguyên phân liên tiếp 6 lần Hợp tử II nguyên phân liên tiếp 5 lần Câu 8. (2,0 điểm) 1. Trong môi trường tự nhiên pha log không diển ra do một số điều kiện không thích hợp như : thiếu chất dinh dưỡng, sự cạnh tranh dinh dưỡng với các sinh vật khác, nhiệt độ, pH thay đổi .. ( 0,5đ) 2. Vi khuẩn là tác nhân gây hỏng thực phẩm( thịt, cá ) vì thế khi ta xát muối lên thịt, cá làm áp suất thẩm thấu tăng cao nên rút nước trong tế bào vi khuẩn làm cho vi khuẩn bị chết. Vì vậy muối là chất sát trùng có thể tiêu diệt và ức chế sự phát triển của vi sinh vật. ( 0,5đ) 3 Sơ đồ quá trình chuyển hóa tinh bột thành rượu : Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Nấm ( đường hóa) Nấm men rượu Tinh bột ----------------------- Glucôzơ ------------------- Êtanol + CO2 ( Kỵ khí ) Khi ủ rươu cần tránh điều kiện hiếu khí là vì nấm men có thể chuyển hóa Glucozơ thành CO2 và H2O trong điều kiện hiếu khí . Do đó cần tránh điều kiện hiếu khí để tránh hao hụt rượu. ( 0,5 đ) 4. Vì trong sữa chua vi khuẩn lactic đã chuyển hóa đường thành axitlactic, do đó trong môi trường axit( pH thấp) ức chế mọi vi khuẩn kí sinh gây bệnh ( vì những vi khuẩn này thường sống trong điều kiện pH trung tính ) ( 0,5đ) ------------------HẾT-----------------

THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút ( không kể thời gian giao đề) ĐỀ ĐỀ NGHỊ ( Đề gồm có 2 trang) Câu 1: (2 điểm) Trong tế bào có các đại phân tử: cacbohyđrat, prôtêin, lipit, axit nuclêic. 1. Mỗi loại đại phân tử đó được cấu tạo từ những nguyên tố nào? 2. Đơn vị cơ sở của mỗi loại đại phân tử đó là gì? Câu 2: ( 2 điểm) Một phân tử ADN mạch kép( thứ nhất) có 150 vòng xoắn và có số liên kết hiđrô là 3500 liên kết 1. Tính số nuclêôtit từng loại của gen ? 2. Phân tử ADN thứ 2 có số liên kết hiđrô bằng phân tử ADN nói trên nhưng có chiều dài ngắn hơn phân tử ADN thứ nhất là 510 A0 . Tính số nuclêôtit từng loại của phân tử ADN thứ 2 ? Câu 3: (2 điểm) 1. Dựa vào những đặc điểm nào trên tiêu bản để nhận biết tế bào động vật và tế bào thực vật? 2. Một loại bào quan trong tế bào thực vật có chức năng làm cho tế bào có thể gia tăng kích thước nhanh chóng nhưng lại ít tiêu tốn năng lượng? Hãy cho biết đó là bào quan nào và cho biết chức năng của bào quan đó? Câu 4: ( 2 điểm) 1. Trong cơ thể người, loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không ? Vì sao ? 2.Nêu điểm khác nhau khi đưa tế bào thực vật và tế bào động vật vào dung dịch ưu trương . Giải thích vì sao có sự khác nhau đó? Câu 5: (3 điểm)Xét sơ đồ chuyển hóa năng lượng như sau: Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Quang năng Hóa năng trong chất hữu cơ Hóa năng trong ATP 1. (1) và (2) là những quá trình sinh lí nào? 2. So sánh hai quá trình trên? Câu 6: ( 2 điểm) 1.Cho đồ thị sau :

Em hãy đưa ra nhận xét, từ đó rút ra kết luận về ảnh hưởng của nhiệt độ lên hoạt tính của enzim. 2. Tại sao các biện pháp bảo quản nông phẩm đều hướng tới việc làm giảm cường độ hô hấp? Câu 7: ( 3 điểm) 1. Sự phân chia tế bào chất diễn ra rõ nhất ở kì nào? 2. Điểm khác nhau trong phân chia tế bào chất ở tế bào động vật và thực vật? 3. Sự đóng xoắn cực đại của NST ở kì giữa của nguyên phân có ý nghĩa gì? Câu 8: ( 2 điểm) Ở gà, bộ NST 2n = 78. Quan sát các tế bào sinh dưỡng đang phân bào người ta đếm được tổng số NST kép trên mặt phẳng xích đạo và số NST đơn đang phân li về các cực là 6630.Trong đó số NST đơn nhiều hơn NST kép là 1170 1. Xác định các tế bào đang nguyên phân ở kì nào? 2. Số lượng tế bào ở mỗi kì là bao nhiêu? Câu 9: (2 điểm) 1. Tại sao vi khuẩn được chọn làm mô hình đểnghiên cứu sinh trưởng của VSV? 2. Nuôi vi khuẩn E.coli trong môi trường có cơ chất glucôzơ cho đến khi ở pha log, đem cấy chúng sang các môi trường sau: - Môi trường 1: có cơ chất glucôzơ. - Môi trường 2: có cơ chất mantôzơ Các môi trường trên đều trong hệ thống kín. Đường cong của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích?

KỲ THI OLYMPIC Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút ( không kể thời gian giao đề) HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1: (2 điểm) Trong tế bào có các đại phân tử: cacbonhydrat, protein, lipit, axit nucleic. 1. Mỗi loại đại phân tử đó được cấu tạo từ những nguyên tố nào? 2. Đơn vị cơ sở của mỗi loại đại phân tử đó là gì? Hướng dẫn chấm Ý điểm Nội dung 1 (1đ) 1. Mỗi loại đại phân tử đó được cấu tạo từ những nguyên tố : Cacbonhydrat: C, H, O. (0,25đ) Protein: C, H, O, đôi khi có thêm S, P. (0,25đ) Lipit : C, H, O, đôi khi có thêm N, P. ( 0,25đ) Axit nucleic: C, H, O, N, P. ( 0,25đ) 2 ( 1đ) 2. Đơn vị cơ sở của mỗi loại đại phân tử: - Cacbohydrat: gồm các loại đường từ 3 – 7 nguyên tử cacbon trong phân tử, trong đó phổ biến và quan trọng nhất là đường 6C ( hexozơ: glucôzơ, fructôzơ, galactôzơ) và 5C ( pentôzơ: ribôzơ, đêôxiribôzơ) (0,25đ) - Prôtêin: axitamin ( H2N – CH – COOH) ( 0,25đ) R - Lipit: Glyxêron và axit béo. (0,25đ) - Axitnuclêic: các nuclêôtit. (0,25đ) Câu 2: ( 2 điểm) Một phân tử ADN mạch kép( thứ nhất) có 150 vòng xoắn và có số liên kết hiđrô là 3500 liên kết 1. Tính số nuclêôtit từng loại của gen ? 2. Phân tử ADN thứ 2 có số liên kết hiđrô bằng gen nói trên nhưng có chiều dài ngắn hơn phân tử ADN thứ nhất là 510 A0 . Tính số nuclêôtit từng loại của phân tử ADN thứ 2 ? Hướng dẫn chấm Ý điểm Nội dung 1 (1đ) 1. N = 150 x 20 = 3000 ( nu) (0,25đ) 2A + 3G = 3500 2A + 2G = 3000 (0,25đ) ⇔ A = T = 1000 ( nu) ; G = X = 500 ( nu) (0,25đ) (0,25đ) 2 ( 1đ) 2. H = 2A + 3G = 3500 (0,25đ) l1 =

3000 x 3,4A0 = 5100 A0 2

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

l2 = l2 – 510 = 5100 – 510 = 4590 ⇒ N = 2700 (nu) (0,25đ) 2A + 3G = 3500 2A + 2G = 2700 (0,25đ) ⇒ A = T = 550 ( nu) ; G = X = 800 ( nu) (0,25đ) Câu 3: (2 điểm) 1. Dựa vào những đặc điểm nào trên tiêu bản để nhận biết tế bào động vật và tế bào thực vật? 2. Một loại bào quan trong tế bào thực vật có chức năng làm cho tế bào có thể gia tăng kích thước nhanh chóng nhưng lại ít tiêu tốn năng lượng? Hãy cho biết đó là bào quan nào và cho biết chức năng của bào quan đó? Hướng dẫn chấm Ý điểm Nội dung 1 (1đ) 1. Tế bào thực vật Tế bào động vật Thường không có hình dạng ổn Thành xenlulozo cứng Thường có góc cạnh, hình dạng định, tròn. ổn định. Không bào lớn, đẩy nhân gần Ít có không bào, nhân ở trung màng sinh chất tâm. Có lục lạp, thiếu trung thể Có trung thể, thiếu lục lạp. 2 ( 1đ) 2. - Bào quan đó là không bào. - Chúc năng: + Dự trữ các chất dinh dưỡng. + Chứa các chất độc hại đối với TB. + Dự trữ các ion cần thiết cho TB. + Không bào ở cánh hoa chứa sắc tố giúp hấp dẫn côn trùng đến thụ phấn Câu 4: ( 2 điểm) 1. Trong cơ thể người, loại tế bào nào có nhiều nhân, loại tế bào nào không có nhân? Các tế bào không có nhân có khả năng sinh trưởng hay không ? Vì sao ? 2.Nêu điểm khác nhau khi đưa tế bào thực vật và tế bào động vật vào dung dịch ưu trương . Giải thích vì sao có sự khác nhau đó?

Ý điểm 1.(1 đ)

Hướng dẫn chấm Nội dung - Trong cơ thể người : + Loại tế bào có nhiều nhân là bạch cầu đa nhân. (0,25đ) + Loại tế bào không có nhân là hồng cầu. ( 0,25đ)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Các tế bào không có nhân không có khả năng sinh trưởng. (0,25đ) - Vì : nhân là trung tâm điều khiển, định hướng, giám sát mọi hoạt động trao đổi chất trong quá trình sinh trưởng và phát triển của tế bào. (0,25đ) Hiện tượng: Tế bào thực vật: Co nguyên sinh TB không bị biến dạng. Tế bào động vật: Mất nước ở chất nguyên sinh TB bị biến dạng. Giải thích: - Tế bào thực vật: Không bị biến dạng do có thành tế bào. - Tế bào động vật: Bị biến dạng do không có không bào và thành tế bào.

2. (1đ)

Câu 5: (3 điểm)Xét sơ đồ chuyển hóa năng lượng như sau: Quang năng Hóa năng trong chất hữu cơ Hóa năng trong ATP 3. (1) và (2) là những quá trình sinh lí nào? 4. So sánh hai quá trình trên? 5. Hướng dẫn chấm Ý điểm 1. (1 đ) 2. (1đ)

Nội dung (1) là quang hợp. (0,25đ) (2) là hô hấp tế bào. (0,25đ) 2. Phân biệt quang hợp và hô hấp tế bào. Tiêu chí Quang hợp CO2 + H2O + NLAS Phương trình phản (CH2O) + O2. (0,25đ) ứng Lục lạp. (0,25đ) Nơi thực hiện Ánh sáng. (0,25đ) Năng lượng Cần sắc tố quang hợp. Sắc tố (0,25đ) - Chuyển hóa NL A/S NL hóa học - Tổng hợp chất hữu cơ Vai trò - Cân bằng tỉ lệ O2/CO2. (0,25đ)

Hô hấp C6H12O6 + O2 6CO2 + 6H2O + NL ( ATP + nhiệt) (0,25đ) Ti thể. (0,25đ) Hợp chất hữu cơ. (0,25đ) Không cần. (0,25đ) - Chuyển hóa năng lượng trong chất hữu cơ NL ATP cung cấp cho mọi hoạt động của tế bào. (0,25đ)

Câu 6: ( 2 điểm) 1.Cho đồ thị sau :

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Em hãy đưa ra nhận xét, từ đó rút ra kết luận về ảnh hưởng của nhiệt độ lên hoạt tính của enzim. 2. Tại sao các biện pháp bảo quản nông phẩm đều hướng tới việc làm giảm cường độ hô hấp? Hướng dẫn chấm Ý điểm Nội dung 1. (1 đ) 1. - Nhận xét: + Trong khoảng nhiệt độ từ 100C đến 370C thì nhiệt độ tăng thì hoạt tính của enzim tăng. (0,25đ) + Khi nhiệt độ vượt quá nhiệt độ tối ưu (> 370C), enzim dần dần bị mất hoạt tính. (0,25đ) -Kết luận: Mỗi loại enzim có một nhiệt độ tối ưu, tại đó enzim có hoạt tính tối đa làm tốc độ phản ứng xảy ra nhanh nhất. (0,5đ) 2. (1đ) 2. - Hô hấp làm tiêu hao lượng chất hữu cơ trong sản phẩm là giảm chất lượng nông phẩm. (0,25đ) - Hô hấp làm tăng nhiệt độ môi trường bảo quản, làm tăng tốc độ quá trình hô hấp của đối tượng cần bảo quản. (0,25đ) - Hô hấp làm tăng độ ẩm không khí tạo điều kiện cho hoạt động vi sinh vật, vi sinh vật phân giải làm nông phẩm hỏng nhanh. (0,25đ) - Hô hấp mạnh làm giảm O2 tăng CO2, quá trình hô hấp chuyển sang phân giải kị khí làm nông sản hỏng nhanh. (0.25đ) Câu 7: ( 3 điểm) 1. Sự phân chia tế bào chất diễn ra rõ nhất ở kì nào? 2. Điểm khác nhau trong phân chia tế bào chất ở tế bào động vật và thực vật? 3. Sự đóng xoắn cực đại của NST ở kì giữa của nguyên phân có ý nghĩa gì? Hướng dẫn chấm Ý điểm Nội dung 1. (1 đ) 1. Sự phân chia tế bào chất rõ nhất ở kì cuối, sự phân chia này có thể bắt đầu diễn ra ở cuối kì sau nhưng chưa rõ rệt. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. (1đ)

2. - Ở tế bào động vật sự phân chia tế bào chất bằng cách hình thành eo thắt ở cùng xích đạo của tế bào bắt đầu co thắt từ ngoài (màng sinh chất) vào trung tâm. (0,5đ) - Ở tế bào thực vật sự phân chia tế bào chất là sự hình thành vách ngăn (vách xenlulôzơ) từ trung tâm ra ngoài. (0,5đ)

3. ( 1đ)

3.NST đóng xoắn cực đại ở kì giữa giúp cho quá trình phân li NST về 2 cực của tế bào ở kì sau diễn ra thuận lợi, không bị đứt gãy gây đột biến NST.

Câu 8: ( 2 điểm) Ở Gà, bộ NST 2n = 78. Quan sát các tế bào sinh dưỡng đang phân bào người ta đếm được tổng số NST kép trên mặt phẳng xích đạo và số NST đơn đang phân li về các cực là 6630.Trong đó số NST đơn nhiều hơn NST kép là 1170 1. Xác định các tế bào đang nguyên phân ở kì nào? 2. Số lượng tế bào ở mỗi kì là bao nhiêu? Hướng dẫn chấm Nội dung Ý điểm 1. (0,5 đ) TB nguyên phân đang ở kì giữa (0,25đ) và kì sau (0,25đ) 2. (1,5 đ) Gọi x là số NST đơn, y là số NST kép x + y = 6630 x – y = 1170 (0,25đ) → x = 3900, y = 2730 (0,25đ) Số lượng TB ở - kì giữa: 2730 : 78 = 35 (TB) (0,5đ) - kì sau: 3900 : ( 78 x 2) = 25 (TB) (0,25đ) Câu 9: (2 điểm) 1. Tại sao vi khuẩn được chọn làm mô hình đểnghiên cứu sinh trưởng của VSV? 2. Nuôi vi khuẩn E.coli trong môi trường có cơ chất glucôzơ cho đến khi ở pha log, đem cấy chúng sang các môi trường sau: - Môi trường 1: có cơ chất glucôzơ. - Môi trường 2: có cơ chất mantôzơ Các môi trường trên đều trong hệ thống kín. Đường cong của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích? Hướng dẫn chấm Ý điểm Nội dung 1. (1 đ) 1. - Kích thước nhỏ, cấu tạo đơn giản, chưa phân hóa cao, nghiên cứu sinh trưởng trên cả quần thể. ( 0,5đ) - Sinh sản vô tính bằng trực phân, vòng đời ngắn, sự tăng khối lượng dẫn ngay đến sự phân chia. ( 0,5đ) 2. (1 đ) 2. Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy không liên tục gồm 4 pha: pha lag ( pha tiềm phát), pha log ( phan Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 1 gồm 3 pha: pha log, pha cân bằng, pha suy vong ( 0,25đ). Pha tiềm phát không có vì môi trường cũ và mới đều có cơ chất là glucôzơ nên khi chuyển sang môi trường mới, vi khuẩn không phải trãi qua giai đoạn thích ứng với cơ chất. (0,25đ) - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 2 gồm 4 pha: pha lag, pha log, pha cân bằng, pha suy vong ( 0,25đ). Vì mantôzơ là cơ chất mới nên vi khuẩn phải trãi qua giai đoạn thích ứng, tiết các enzim phân giải cơ chất nên cần phải có pha lag. (0,25đ)

KỲ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10

ðỀ THI ðỀ NGHỊ

Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề

( Đề thi có 02 trang) Câu 1: (4.5 điểm) 1. Khi phân tích thành phần hóa học thành tế bào của 2 nhóm tế bào A và B (không rõ nguồn gốc) và cho li tâm siêu tốc thu được kết quả: - Nhóm tế bào A: Thành tế bào là peptidoglican, hằng số lắng của riboxôm là 70S. - Nhóm tế bào B: Thành tế bào là xelulôzơ, hằng số lắng của riboxôm là 80S và 70S. Hãy cho biết 2 loại tế bào trên thuộc loại tế bào nào? Thuộc đối tượng sinh vật nào? 2. Trong các loại đại phân tử sinh học, loại phân tử nào có tính đa dạng cao nhất? Hãy chứng minh đại phân tử đó có cấu trúc đa dạng nhất trong tất cả các đại phân tử hữu cơ? 3. Một gen có 1680 liên kết hidrô. Mạch thứ nhất của gen có tổng của 2 loại nuclêôtit A và T bằng 20% số nuclêôtit của mạch và tổng của 2 loại nuclêôtit G và A bằng 40% số nuclêôtit của mạch. Mạch thứ 2 có số nuclêôtit loại G bằng 9/7 số nuclêôtit loại X. Xác định: a. Chiều dài của gen. b. Số lượng từng loại nuclêôtit của gen và trong mỗi mạch đơn của gen. Câu 2: (5.5 điểm) 1. Sơ đồ sau mô tả về các quá trình sinh học diễn ra trong các bào quan của một tế bào thực vật

1

A

2

Kí hiệu: - Bào quan I: D e-

C

- Bào quan II:

- A,B,C,D: Kí hiệu các giai ATP ñoạn. 1,2,3: Kí ệu của các hi Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú B ATP Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com chất ñược tạo

Hãy cho biết: a. Tên gọi của bào quan I, II là gì? b. Tên gọi của A,B,C là gì? c. Tên gọi của các chất 1,2,3 d. Trình bày kết quả của giai đoạn C trong sơ đồ? 2. Nếu ta cho một tế bào hồng cầu và một tế bào thực vật vào nước cất thì hiện tượng gì sẽ xảy ra? Tại sao? 3. Khi vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể động vật thì tế bào bạch cầu Lympho B tiết ra kháng thể để diệt vi khuẩn. Hãy cho biết vai trò của mỗi loại bào quan ở tế bào lympho B tham gia vào quá trình sản xuất và tiết kháng thể. Câu 3: (3.5 điểm) 1. a. Enzim là gì? Giải thích tại sao một số người không uống được sữa? b. Cho một lát khoai tây sống vào đĩa thứ nhất và một lát khoai tây chín vào đĩa thứ hai ở nhiệt độ phòng rồi nhỏ vào mỗi lát khoai tây một giọt H2O2 thì lượng khí thoát ra ở mỗi đĩa như thế nào? Giải thích? 2. Theo em câu nói :“Pha tối của quang hợp hoàn toàn không phụ thuộc vào ánh sáng” có chính xác không? Vì sao? Câu 4: (4 điểm) 1. Hợp tử của một loài có bộ NST lưỡng bội 2n=6, ký hiệu AaBbXY. Hãy viết kí hiệu bộ NST khi hợp tử trải qua mỗi kì của quá trình nguyên phân. 2. 10 tế bào sinh dục của một cơ thể nguyên phân liên tiếp một số đợt đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo ra 2480 NST đơn mới tương đương. Các tế bào con đều trải qua vùng sinh trưởng bước vào vùng chín, giảm phân tạo nên các giao tử, môi trường nội bào đã cung cấp thêm nguyên liệu tạo nên 2560 NST đơn. Hiệu suất thụ tinh của giao tử 10% tạo nên 128 hợp tử lưỡng bội bình thường. a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài và tên của loài đó? b. Xác định giới tính của cơ thể tạo nên các giao tử trên? c. Các hợp tử được chia thành hai nhóm A và B có số lượng bằng nhau. Mỗi hợp tử trong nhóm A có số đợt nguyên phân gấp 2 lần số đợt nguyên phân trong nhóm B. Các hợp tử trong mỗi nhóm có số đợt nguyên phân bằng nhau. Tổng số NST đơn có trong toàn bộ các tế bào con sinh ra từ 2 nhóm bằng 10240 NST đơn lúc chưa nhân đôi. Tìm số đợt nguyên phân của mỗi hợp tử trong mỗi nhóm tế bào. 3. Trong quá trình nguyên phân, sự phân chia tế bào chất diễn ra rõ nhất ở kì nào? Nêu điểm khác nhau cơ bản trong phân chia tế bào chất ở tế bào thực vật và tế bào động vật? Giải thích tại sao lại có sự khác nhau đó? Câu 5: (2.5 điểm) 1. Nuôi vi khuẩn E.coli trong môi trường có cơ chất là glucozơ cho đến pha log thì đem cấy chúng sang các môi trường sau: Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Môi trường 1: có cơ chất glucôzơ - Môi trường 2: có cơ chất mantôzơ - Môi trường 3: có cơ chất glucôzơ và mantôzơ Các môi trường đều trong hệ thống kín. a. Phương pháp nuôi cấy vi khuẩn E.coli trên thuộc phương pháp nuôi cấy nào? Vì sao? b. Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích? 2. Vì sao trong sữa chua hầu như không có vi khuẩn kí sinh gây bệnh? ------------------- HẾT ------------------

KỲ THI OLYMPIC

HƯỚNG DẪN CHẤM

Môn thi: SINH HỌC 10

(Hướng dẫn chấm có 06 trang) Câu 1: (4.5 điểm) 1. Khi phân tích thành phần hóa học thành tế bào của 2 nhóm tế bào A và B (không rõ nguồn gốc) và cho li tâm siêu tốc thu được kết quả: - Nhóm tế bào A: Thành tế bào là peptidoglican, hằng số lắng của ribôxôm là 70S. - Nhóm tế bào B: Thành tế bào là xelulôzơ, hằng số lắng của ribôxôm là 80S và 70S. Hãy cho biết 2 loại tế bào trên thuộc loại tế bào nào? Thuộc đối tượng sinh vật nào? 2. Trong các loại đại phân tử sinh học, loại phân tử nào có tính đa dạng cao nhất? Hãy chứng minh đại phân tử đó có cấu trúc đa dạng nhất trong tất cả các đại phân tử hữu cơ ? 3. Một gen có 1680 liên kết hidrô. Mạch thứ nhất của gen có tổng của 2 loại nuclêôtit A và T bằng 20% số nuclêôtit của mạch và tổng của 2 loại nuclêôtit G và A bằng 40% số nuclêôtit của mạch. Mạch thứ 2 có số nuclêôtit loại G bằng 9/7 số nuclêôtit loại X. Xác định: a. Chiều dài của gen. b. Số lượng từng loại nuclêôtit của gen và trong mỗi mạch đơn của gen Hướng dẫn chấm Ýđiểm 1 (1,0)

Nội dung Tế bào nhóm A: Tế bào nhân sơ; Tế bào vi khuẩn. (0.5 điểm) Tế bào nhóm B: Tế bào nhân thực; Tế bào thực vật. (0.5 điểm) (Mỗi ý đúng cho 0,25 điểm => 4 x 0,25 = 1,0 điểm)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2 (1,5)

- Prôtêin (0.5 điểm) - Chứng minh: + Prôtêin được cấu tạo theo nguyên tắc đa phân, đơn phân là các axit amin. Có 20 loại axitamin tham gia cấu tạo prôtêin. (0.25 điểm) Phân tử có càng nhiều loại đơn phân thì tính đa dạng càng cao. (0.25 điểm) + Prôtêin có cấu trúc không gian 4 bậc. (0.25 điểm) Các bậc cấu trúc không gian quy định tính đa dạng của prôtêin. (0.25 điểm)

3 (2,0)

Gọi: + N là tổng số nuclêôtit của gen. + A,T,G,X là các nuclêôtit của gen. + A1, T1,G1,X1 là các nuclêôtit của mạch thứ nhất của gen. + A2, T2,G2,X2 là các nuclêôtit của mạch thứ hai của gen. a.Chiều dài của gen Theo đề ta có: Số liên kết hidrô của gen là 2A + 3G = 1680 (1) Mạch 1: A1 + T1 + G1+ X1 = 100%.N/2 A1 + T1 = 20%.N/2 G1+ X1 = 80%. N/2 Mà A=T = A1 + T1= 20%.N/2 (2) G=X= G1+ X1 = 80%. N/2 (3) Thế (2) và (3) vào (1) ta có: 2. 20%.N/2 + 3. 80%. N/2 = 1680 N = 1200(Nu) (0.25 điểm) Chiều dài của gen là: (1200:2).3.4 = 2040 A0 (0.25 điểm) b. Số lượng từng loại nuclêôtit của gen A=T =A1 + T1= 20%.600 = 120 (Nu) (4) (0.25 điểm) G=X= G1+ X1 = 80%. 600= 480 (Nu) (5) (0.25 điểm) Số lượng từng loại nuclêôtit trong mỗi mạch đơn của gen Mạch 2: G2 = 9/7 X2 <=> X1= 9/7 G1 (6) Thế (6) vào (5) G1= X2= 210 (Nu) (0.25 điểm) X1=G2= 270 (Nu) (0.25 điểm) Theo đề: G1 + A1 = 40%.600 = 240 (Nu) A1= T2= 240 -210 = 30 (Nu) (0.25 điểm) T1= A2= 120 -30 = 90 (Nu) (0.25 điểm)

(HS giải theo cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) . Câu 2: (5.5 điểm) 1.Sơ đồ sau mô tả về các quá trình sinh học diễn ra trong các bao quan của một tế bào thực vật

1

A

2

Kí hiệu: - Bào quan I: D e-

C

- Bào quan II:

- A,B,C,D: Kí hiệu các giai ATP ñoạn (Pha) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú 1,2,3: Kí Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Hãy cho biết: e. Tên gọi của bào quan I, II là gì? f. Tên gọi của A,B,C là gì? g. Tên gọi của các chất 1,2,3 h. Trình bày vị trí xảy ra; kết quả của giai đoạn C trong sơ đồ? 2. Nếu ta cho một tế bào hồng cầu và một tế bào thực vật vào nước cất thì hiện tượng gì sẽ xảy ra? Tại sao? 3. Khi vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể động vật thì tế bào bạch cầu Lympho B tiết ra kháng thể để diệt vi khuẩn. Hãy cho biết vai trò của mỗi loại bào quan ở tế bào lympho B tham gia vào quá trình sản xuất và tiết kháng thể. Hướng dẫn chấm Ýđiểm 1 (2,5)

2 (1.5)

3 (1.5 điểm

Nội dung a. Tên bào quan Bào quan I: Ti thế; bào quan II: Lục lạp (0.5 điểm) b. Tên các giai đoạn: A: pha sáng; B: pha tối; (0.25 điểm) C đường phân; D: Chu trình Crep (0.25 điểm) c. Tên các chất Chất 1: CO2 ; Chất 2: O2; Chất 3: Glucôzơ (0.75 điểm) d. C là giai đoạn đường phân: - Xảy ra trong tế bào chất (0.25 điểm) - Glucôzơ 2 Axitpiruvic + 2 ATP + 2 NADH (0.5 điểm) - Nước cất là nước tinh khiết không chứa các chất tan => Môi trường nước cất là môi trường nhược trương so với tế bào (0.5 điểm) - Khi cho một tế bào hồng cầu vào nước cất => nước trong nước cất đi vào trong tế bào => tế bào hồng cầu tăng kích thước sau đó bị vỡ ra. (0.5 điểm) - Khi cho một tế bào thực vật vào trong nước cất => nước vào trong tế bào thực vật làm tăng kích thước của tế bào, tế bào to ra áp sát vào thành tế bào nhưng không bị vỡ vì đã có thành tế bào gia cố vững chắc cho tế bào. (0.5 điểm) - Các bào quan tham gia tiết kháng thể: Lưới nội chất hạt (ribôxôm), bô máy gôngi (0.5 điểm) + Lưới nội chất hạt là nơi tổng hợp chuổi polipeptit. Chuỗi polipeptit sau khi được tổng Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

)

hợp ở lưới nội chất hạt thì được đóng gói trong các bóng tải để chuyển đến bộ máy goongi. (0.5 điểm) + Bộ máy Goongi làm nhiệm vụ biến đổi chuổi polipeptit, gắn các chuỗi polipeptit thành 1 kháng thể hoàn chỉnh, sau đó đóng gói trong các túi tiết để xuất bào ra khỏi tế bào. (0.5 điểm)

Câu 3: (3.5 điểm) 1. a. Enzim là gì? Giải thích tại sao một số người không uống được sữa? b. Cho một lát khoai tây sống vào đĩa thứ nhất và một lát khoai tây chín vào đĩa thứ hai ở nhiệt độ phòng rồi nhỏ vào mỗi lát khoai tây một giọt H2O2 thì lượng khí thoát ra ở mỗi đĩa như thế nào? Giải thích? 2. Theo em câu nói :“Pha tối của quang hợp hoàn toàn không phụ thuộc vào ánh sáng” có chính xác không? Vì sao? Hướng dẫn chấm ÝNội dung điểm a- Enzim là chất xúc tác sinh học, có bản chất là prôtêin, xúc tác các phản ứng sinh hóa 1 (2,5) trong điều kiện bình thường của cơ thể sống. Enzim chỉ làm tăng tốc độ phản ứng mà không bị biến đổi sau phản ứng. (0.5 điểm) - Lactôzơ là đường chính trong các loại sữa của động vật có vú. Để hấp thụ lactôzơ, cơ thể có loại gen mã hóa enzim lactaza để phân hủy lactôzơ thành glucôzơ và galactôzơ để dễ dàng hấp thụ vào máu. (0.5 điểm) Tuy nhiên ở một số người do gen mã hóa enzim lactaza bị mất cơ thể không tổng hợp được enzim lactaza nên lactôzơ không được tiêu hóa Cơ thể những người này không dung nạp được lactôzơ – thành phần đường chủ yếu trong sữa nên không uống được sữa. (0.5 điểm) b- Lượng khí thoát ra ở hai đĩa khác nhau: Lượng khí thoát ra ở đĩa thứ nhất nhiều, không có khí thoát ra ở đĩa thứ hai.(0.5 điểm) - Giải thích: + Ở đĩa thứ nhất, lát khoai tây sống, enzim có hoạt tính cao nên tốc độ phản ứng xảy ra nhanh, H2O2 bị enzim catalaza phân hủy thành H2O và O2 nên khí O2 thoát ra nhiều → bọt khí trên bề mặt lát khoai tạo ra nhiều.(0.25 điểm) + Ở đĩa thứ hai, lát khoai tây chín, enzim đã bị nhiệt độ cao phân hủy làm mất hoạt tính nên phản ứng không xảy ra, H2O2 không bị phân hủy → không có bọt khí. (0.25 điểm) 2 (1)

- Không chính xác. (0.25 điểm) - Giải thích: Vì pha tối dùng sản phẩm của pha sáng (ATP và NADPH) để hoạt động Pha tối sử dụng năng lượng chứa trong ATP và NADPH để đồng hóa CO2, tổng hợp các hợp chất hữu cơ trong cơ thể. (0.25 điểm) Hơn nữa, có loại enzim của pha tối được hoạt hóa bởi ánh sáng. (0.25 điểm) Do đó, nếu tình trạng không có ánh sáng kéo dài, pha tối cũng không thể tiếp tục xảy ra. (0.25 điểm)

Câu 4: (4 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. Hợp tử của một loài có bộ NST lưỡng bội 2n=6, ký hiệu AaBbXY. Hãy viết kí hiệu bộ NST khi hợp tử trải qua mỗi kì của quá trình nguyên phân. 2. 10 tế bào sinh dục của một cơ thể nguyên phân liên tiếp một số đợt đòi hỏi môi trường nội bào cung cấp nguyên liệu để tạo ra 2480 NST đơn mới tương đương. Các tế bào con đều trải qua vùng sinh trưởng bước vào vùng chín, giảm phân tạo nên các giao tử, môi trường nội bào đã cung cấp thêm nguyên liệu tạo nên 2560 NST đơn. Hiệu suất thụ tinh của giao tử 10% tạo nên 128 hợp tử lưỡng bội bình thường. a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài và tên của loài đó? b. Xác định giới tính của cơ thể tạo nên các giao tử trên? c. Các hợp tử được chia thành hai nhóm A và B có số lượng bằng nhau. Mỗi hợp tử trong nhóm A có số đợt nguyên phân gấp 2 lần số đợt nguyên phân trong nhóm B. Các hợp tử trong mỗi nhóm có số đợt nguyên phân bằng nhau. Tổng số NST đơn có trong toàn bộ các tế bào con sinh ra từ 2 nhóm bằng 10240 NST đơn lúc chưa nhân đôi. Tìm số đợt nguyên phân của mỗi hợp tử trong mỗi nhóm tế bào. 3. Trong quá trình nguyên phân, sự phân chia tế bào chất diễn ra rõ nhất ở kì nào? Nêu điểm khác nhau cơ bản trong phân chia tế bào chất ở tế bào thực vật và tế bào động vật? Giải thích tại sao lại có sự khác nhau đó? Hướng dẫn chấm ÝNội dung điểm - Kỳ trung gian: AAaaBBbbXXYY (0.25 điểm) 1 (1,25) - Kỳ đầu: AAaaBBbbXXYY (0.25 điểm) - Kỳ giữa: AAaaBBbbXXYY (0.25 điểm) - Kỳ sau: AaBbXY  AaBbXY (0.25 điểm) - Kỳ cuối: AaBbXY, AaBbXY (0.25 điểm) 2 (2,0)

Gọi k là số lần nguyên phân của 10 TB sinh dục sơ khai. 2n là bộ NST lưỡng bội của loài. a. Xác định bộ NST lưỡng bội của loài Theo đề: 10.2n.(2k – 1) = 2480 (1) 10.2n.2k = 2560 (2) Lấy (2) – (1) 2n = 8 Ruồi giấm (0.5 điểm) 2k = 2560/10.8 = 32 K = 5 b. Theo đề : Số giao tử tham gia thụ tinh: 128.100%/10% = 1280 (giao tử) Số TB sinh giao tử tham gia giảm phân: 10.2k = 10.32= 320 (TB) Vậy: Số giao tử sinh ra từ một tế bào sinh giao tử : 1280/320 = 4 Con đực (0.5 điểm)

c. Gọi a là số đợt nguyên phân của mỗi hợp tử trong nhóm B 2a là số lần nguyên phân của mỗi hợp tử trong nhóm A. Theo đề ta có: Số hợp tử của mỗi nhóm là 128:2 = 64 (hợp tử) (0.25 điểm) Số NST đơn trong tế bào con bằng 10240 2n .64.22a + 2n.64.2a = 10240 (0.25 điểm)  22a + 2a = 20 Nếu a = 1 22a + 2a < 20 (loại) Nếu a = 2 22a + 2a = 20 (nghiệm đúng). (0.25 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Vậy số đợt nguyên phân của mỗi hợp tử nhóm B, nhóm A lần lượt là 2; 4 (0.25 điểm)

(HS giải theo cách khác, nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) Sự phân chia tế bào chất diễn ra rõ nhất ở kì cuối. (0.25 điểm) 2 (0,75) - Điểm khác nhau cơ bản trong sự phân chia tế bào chất ở tế bào thực vật là sự hình thành vách ngăn từ trung tâm đi ra ngoài (vách tế bào), còn ở tế bào động vật là sự hình thành eo thắt ở vùng xích đạo của tế bào bắt đầu co thắt từ ngoài (màng sinh chất) vào trung tâm. (0.25 điểm) - Có sự khác nhau đó là do tế bào thực vật có thành tế bào bằng xenlulôzơ, làm cho tế bào không vận động và không co thắt được. (0.25 điểm) Câu 5: (3.5 điểm)

1.Nuôi vi khuẩn E.coli trong môi trường có cơ chất là glucozơ cho đến pha log thì đem cấy chúng sang các môi trường sau: - Môi trường 1: có cơ chất glucôzơ - Môi trường 2: có cơ chất mantôzơ - Môi trường 3: có cơ chất glucôzơ và mantôzơ Các môi trường đều trong hệ thống kín. a. Phương pháp nuôi cấy vi khuẩn E.coli trên thuộc phương pháp nuôi cấy nào? Vì sao? b. Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích? 2. Vì sao trong sữa chua hầu như không có vi khuẩn kí sinh gây bệnh? Hướng dẫn chấm Ýđiểm 1 (2.25 đ)

Nội dung

a. Các môi trường đều trong hệ thống kín, có nghĩa là cơ chất chỉ được cung cấp một lần và chất thải không được lấy ra. Đó chính là môi trường nuôi cấy không liên tục.(0.25 điểm) + Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường nuôi cấy không liên tục gồm 4 pha: pha lag (pha tiềm sinh), pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. (0.25 điểm) b. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 1 gồm 3 pha: pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. Pha tiềm phát không có vì môi trường cũ và mới đều có cơ chất là glucozơ nên khi chuyển sang môi trường mới, vi khuẩn không phải trải qua giai đoạn thích ứng với cơ chất. (0.5 điểm) - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 2 gồm 4 pha: pha lag, pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong vì mantozơ là cơ chất mới nên vi khuẩn phải trải qua giai đoạn thích ứng, tiết các enzim phân giải cơ chất nên cần phải có pha lag. (0.5 điểm) - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 3 gồm 4 pha: 1pha lag, 2 pha log (pha lũy thừa), 1pha cân bằng, 1pha suy vong. (0.25 điểm) + Vi khuẩn sẽ sử dụng cơ chất glucozơ trước, không có pha lag và sinh trưởng theo pha log. (0.25 điểm) + Khi hết glucozơ thì vi khuẩn chuyển sang môi trường mới là mantozơ nên phải có sự thích ứng với cơ chất mới và sinh trưởng theo các pha: pha lag (pha tiềm sinh), pha log Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

(pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. (0.25 điểm) Đa số vi sinh vật gây bệnh thuộc nhóm trung tính. Trong sữa chua có nhiều axit lactic 2 (0,25) tạo pH thấp trong môi trường, vi sinh vật gây bệnh sẽ bị tiêu diệt ở điều kiện này. (0.25 điểm) ------------------------------HẾT-------------------------------

ĐỀ THI OLIMPIC – MÔN THI: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút, (không kể thời gian giao đề) Câu 1. ( 2,5 điểm ) 1.Nêu các cấp độ tổ chức cơ bản của thế giới sống,cấp độ nào là cơ bản nhất? Vì sao? 2.Có ba sinh vật nhân thực I,II,III, trong đó: - Tế bào sinh vật nhân thực I: có sắc tố quang hợp, có thành xenlulozơ,sống ở cạn. - Tế bào sinh vật nhân thực II: không có sắc tố quang hợp, có thành kitin,không có lục lạp. - Tế bào sinh vật nhân thực III: có sắc tố quang hợp, có thành xenlulozơ,sống ở nước. Hãy cho biết sinh vật I,II,III thuộc những giới sinh vật nào? Gọi tên hình thức dinh dưỡng của các sinh vật đó? Câu 2. ( 4,5 điểm ) 1.Quan sát và mô tả hình vẽ sau ,từ đó nêu ra điểm giống và khác nhau giữa 2 phân tử này?

2. Thế nào là nguyên tố đa lượng, nguyên tố vi lượng ? Ở một số vùng để cây Táo sinh trưởng phát triển tốt người ta thường đóng một số đinh kẽm vào thân cây. Hãy giải thích tại sao? Câu 3. ( 5,0 điểm ) 1.Nêu những điểm khác biệt về cấu trúc giữa tế bào nhân sơ với tế bào nhân thực? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Cho biết tế bào thực vật khác tế bào đông vật ở những điểm cơ bản nào? 3. Những điều sau đây là đúng hay sai. Nếu sai hãy sửa lại cho đúng. a/ Tế bào để trong dung dịch ưu trương sẽ bị trương lên. b/ Tế bào thực vật để trong dung dịch nhược trương sẽ bị trương lên và vỡ tan. c/ Vi khuẩn bị các tế bào bạch cầu thực bào và bị tiêu hủy trong Lizoxom d/ Vận chuyển dễ dàng các chất qua màng tế bào là phương thức vận chuyển cần tiêu phí năng lượng ATP. Câu 4. ( 4,25 điểm ) 1. Phân biệt pha sáng và pha tối trong quang hợp ở cây xanh về các tiêu chí sau: Nơi diễn ra, điều kiện, nguyên liệu, sản phẩm, chuyển hóa năng lượng. 2.Quá trình hô hấp tế bào của một người đang chạy bộ diễn ra mạnh hay yếu.Tại sao? Câu 5. ( 3,75 điểm ) 1.Nêu diễn biến cơ bản từng pha của kỳ trung gian trong chu kỳ tế bào. 2.Một tế bào sinh dục sơ khai ở Gà mái ( 2n=78) tiến hành nguyên phân liên tiếp 5 lần tạo ra các tế con . 75% số tế bào con này bước vào giai đoạn chín và thực hiện giảm phân tạo giao tử. Hỏi: a/ Số giao tử tạo thành sau giảm phân là bao nhiêu? b/ Số NST, số Cromatit, số tâm động của tế bào ở kỳ đầu nguyên phân lần thứ 1 là bao nhiêu? c/ Số nhiễm sắc thể mang nguyên liệu hoàn toàn mới ở tất cả tế bào con ở thế hệ cuối cùng sau nguyên phân là bao nhiêu? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

………………………………………..Hết………………………………………….

ĐỀ THI OLIMPIC MÔN THI: SINH HỌC 10 HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1: ( 2,5đ ) Ýđiểm 1 ( 1đ)

2 ( 1,5đ)

Nội dung

-Các cấp độ tổ chức cơ bản của thế giới sống: tế bào,cơ thể,quần thể, quần xã, hệ sinh thái.( 0,25đ ) -Cấp độ nào là cơ bản nhất: Tế bào ( 0,25 đ ) - Vì: + Tế bào là đơn vị cơ bản cấu tạo nên mọi cơ thể sống.( 0,25đ ) + Tế bào là đơn vị chức năng của cơ thể sống ( hoặc các hoạt động sống diển ra trong tế bào) ( 0,25đ ) Sinh vật Giới Hình thức dinh dưỡng Thực vật Tự dưỡng I Nấm Dị dưỡng ( hoặc dị dưỡng hoại sinh) II Tảo Tự dưỡng ( hoặc quang tự dưỡng) III ( Mỗi ý đúng 0,25 x 6 ý = 1,5đ)

Câu 2: ( 4,5đ) 1.Quan sát và mô tả hình vẽ sau ,từ đó nêu ra điểm giống và khác nhau giữa 2 phân tử này?

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Ýđiểm 1 2,0 đ

Nội dung -Hình vẽ mô tả : Cấu trúc của 2 loại pôlisacaric là Tinh bột và xenlulôzơ (0,25đ ) - Sự giống nhau: + Cấu trúc: - Đều là đại phân tử gồm nhiều đơn phân là glucozo (0,25đ ) - Các đơn phân liên kết với nhau bằng liên kết glicozit bền chắc. (0,25đ ) + Chức năng: - Là thành phần cấu trúc tế bào.(0,25đ ) - Sự khác nhau: Nội dung Xenlulozo Tinh bột - Mạch thẳng - Phân nhánh ( ) - Dạng mạch: - Chức năng: - Cấu trúc thành tế bào - Dự trữ năng lượng( ) ( Mỗi ý đúng 0,25 x 4 ý = 1,0đ)

2 2,5 đ

- Thế nào là nguyên tố đa lượng, nguyên tố vi lượng ? + Nguyên tố đa lượng: Nguyên tố mà lượng chứa trong khối lượng chất sống của cơ thể lớn hơn 0,01 %.( 0,25đ) + Nguyên tố vi lượng: Nguyên tố mà lượng chứa trong khối lượng chất sống của cơ thể nhỏ hơn 0,01 %. (0,25đ ) - Cho ví dụ: Từ 4 nguyên tố trở lên +Nguyên tố đa lượng: C,H,O,N… (0,25đ ) +Nguyên tố vi lượng: Cu, Mn, Mo, Zn... (0,25đ) - Ở một số vùng để cây Táo sinh trưởng phát triển tốt người ta thường đóng một số đinh kẽm vào thân cây. Hãy giải thích tại sao? + Kẽm (Zn) là nguyên tố vi lượng ( 0,5đ ) + Vai trò rất quan trọng không thể thiếu trong đời sống của cây. (0,5đ ) + Đóng đinh vào thân cây: Để Zn có thể khuyết tán từ từ và thường xuyên Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

cung cấp cho cây. (0,5đ )

.Câu 3. ( 5,0 đ )

ÝNội dung điểm 1 2,5Nêu đ - Nêu những điểm khác biệt về cấu trúc giữa tế bào nhân sơ với tế bào nhân thực? Tế bào nhân sơ

Tế bào nhân thực

- Kích thước nhỏ, cấu trúc đơn giản - Không có màng bao bọc vật chất di truyền - Tế bào chất không có hệ thống nội màng - Không có màng bao bọc các bào quan

- Kích thước lớn, cấu trúc phức tạp - Có màng bao bọc vật chất di truyền

- Không có khung tế bào

- Có khung tế bào

- Tế bào chất có hệ thống nội màng - Có màng bao bọc các bào quan

( Mỗi ý đúng 0,25 x 10 ý = 2,5đ) 2 1,5 đ

-Cho biết tế bào thực vật khác tế bào đông vật ở những điểm cơ bản nào? Tế bào động vật - Không có thành tế bào - Không có lục lạp - Không có không bào

Tế bào thực vật - Có thành tế bào - Có lục lạp - Có không bào

( Mỗi ý đúng 0,25 x 6 ý = 1,5 đ) 3 1,0 đ

- Những điều sau đây là đúng hay sai. Nếu sai hãy sửa lại cho đúng. a/ Sai. Tế bào co lại vì mất nước. ( 0,25đ) b/ Sai. Tế bào trương lên nhưng không vỡ vì có thành tế bào bằng xenlulozo bền chắc. ( 0,25đ) c/ Sai. Vi khuẩn không chui vào lizoxom mà chỉ nhờ enzim tiêu hóa trong Lizoxom. ( 0,25đ) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

d/ Sai. Không tiêu phí năng lượng.( 0,25đ) Câu 4. ( 4,25đ) Ýđiểm 1 2,5 đ

Nội dung -Phân biệt pha sáng và pha tối trong quang hợp ở cây xanh về các tiêu chí sau: Nơi diễn ra, điều kiện, nguyên liệu, sản phẩm, chuyển hóa năng lượng. Nội dung Nơi diễn ra

Xenlulozo -Màng tilacoit của lục lạp

Tinh bột -Chất nền của lục lạp

Điều kiện

-Có ánh sáng

- Xảy ra cả khi có ánh sáng hoặc không có ánh sáng

Nguyên liệu

- Ánh sáng,H2O ,ADP,NADP ATP,NADPH,O2

-CO2, ATP,NADPH,

Sản phẩm Chuyển hóa năng lượng

- Các chất hữu cơ ( tinh bột..) - Chuyển hóa năng - Sử dụng ATP và lượng ánh sáng ( NADPH từ pha sáng Quang năng) thành hóa để tổng hợp chất hữu năng tích lũy trong cơ. ATP và NADPH

( Mỗi ý đúng 0,25 x 10 ý = 2,5đ) 2 1,75đ

- Quá trình hô hấp tế bào của một người đang chạy bộ diễn ra mạnh hay yếu.Tại sao? - Diễn ra mạnh (0,25đ) - Vì: + Khi chạy các tế bào cơ, xương cần nhiều năng lượng ATP cung cấp cho quá trình vận động. ( 0,5đ ) + Hô hấp tế bào phải tăng cường hoạt động đáp ứng nhu cầu cơ thể.( 0,5 đ) -> tăng hô hấp ngoài để tăng cường hấp thụ khí O2 và thải khí CO2. ( 0,25đ ) -> Vì vậy người chạy bộ thường phải thở mạnh hơn so với bình thường. ( 0,25đ) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 5. ( 3,75đ) 2.Một tế bào sinh dục sơ khai ở Gà mái ( 2n=78) tiến hành nguyên phân liên tiếp 5 lần tạo ra các tế con . 75% số tế bào con này bước vào giai đoạn chín và thực hiện giảm phân tạo giao tử Hỏi: a/ Số giao tử tạo thành sau giảm phân là bao nhiêu? b/ Số NST, số Cromatit, số tâm động của tế bào ở kỳ đầu nguyên phân lần thứ 1 là bao nhiêu? c/ Số nhiễm sắc thể mang nguyên liệu hoàn toàn mới ở tất cả tế bào con ở thế hệ cuối cùng sau nguyên phân là bao nhiêu? Ýđiểm 1 0,75đ

2 3,0 đ

Nội dung -Nêu diễn biến cơ bản từng pha của kỳ trung gian trong chu kỳ tế bào. + Pha G1 : Tế bào tổng hợp các chất cần thiết cho sự sinh trưởng.( 0,25đ) + Pha S : ADN nhân đội-> NST nhân đôi -> NST kép dính nhau ở tâm động.( 0,25đ) + Pha G2 : Tế bào tổng hợp những gì còn lại cho quá trình phân bào.( 0,25đ) a/ Số giao tử tạo thành sau giảm phân là bao nhiêu? + Số tế bào con tạo thành sau 5 lần nguyên phân: n 5 2 = 2 = 32 tế bào con ( 0,5đ) + Số giao tử tạo thành sau giảm phân 5 a = 2 x 75% = 24 giao tử. ( 0,5đ) b/ Số NST, số Cromatit, số tâm động ở kỳ đầu nguyên phân là bao nhiêu? + 2n NST kép= 2 X 39 = 78 ( 0,5đ) + Cromatit = 4 n = 4 X 39 = 156 ( 0,5đ) + Tâm động = 2 n = 2 X 39= 78 ( 0,5đ) c/ Số nhiễm sắc thể mang nguyên liệu hoàn toàn mới ở tất cả tế bào con ở thế hệ cuối cùng sau nguyên phân? + Gọi K là số lần nguyên phân: + Số NST mang nguyên liệu hoàn toàn mới là: ( 2K – 2 ) X 2n = 30 X 78 = 2340 NST ( 0,5đ) .............................Hết........................ Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

ĐỀ ĐỀ NGHI (Đề gồm có 2 trang)

KỲ THI OLYMPIC Môn thi: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1. ( 3,0 điểm) 1. Hãy giải thích tại sao nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với tế bào sinh vật? 2. Tại sao nói cấu trúc bậc một của protein quyết định cấu trúc của các bậc còn lại? 3. Một trong số các chức năng của lipit là dự trữ năng lượng, giải thích tại sao ở động vật chất dự trữ là mỡ mà không phải là dầu? Câu 2. ( 1,0 điểm) Một phân tử ADN mạch kép có chiều dài 5100A0, trong đó số nuclêôtit loại Ađênin chiếm 38%. Trên mạch 1 của ADN có A = G = 20% tổng số nucleotit của mạch. Xác định số nuclêôtit mỗi loại trên mỗi mạch của gen. Câu 3. (3,0 điểm) 1. Trong cấu trúc của màng sinh chất, protein màng phân bố như thế nào? Nêu các chức năng của protein màng? Vì sao tế bào có thể “chọn’’ được các chất nhất định để vận chuyển vào tế bào bằng con đường thực bào? 2. Bào quan lizôxôm ở tế bào động vật có chức năng gì? Được hình thành từ đâu? Trong các loại tế bào sau: Tế bào cơ, tế bào thần kinh, tế bào hồng cầu, tế bào bạch cầu; loại tế bào nào chứa nhiều lizôxôm nhất? Giải thích. Câu 4: (2.0 điểm) Ruồi giấm có bộ NST 2n = 8. Một nhóm tế bào sinh dục của ruồi giấm đang thực hiện quá trình giảm phân có tổng số 128 NST kép. Nhóm tế bào này đang ở kì nào và có số lượng bao nhiêu? Biết rằng mọi diễn biến trong các tế bào là như nhau. Câu 5: (3.0 điểm): Sơ đồ dưới đây là các con đường giải phóng năng lượng ở vi sinh vật: Chất cho eletron hữu cơ. A

B Q

Q Chất hữu cơ

O2

C

Q NO-3; SO42-; CO2

1. Em hãy cho biết tên các con đường A, B, C 2. Phân biệt các con đường trên về điều kiện xảy ra, chất nhận điện tử cuối cùng và sản phẩm tạo thành. 3. Vi khuẩn lam tổng hợp prôtêin của mình từ nguồn cacbon và nitơ ở đâu? kiểu dinh dưỡng của chúng là gì? Câu 6: (2.0 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. ATP có cấu tạo như thế nào? Vì sao nói ATP là “đồng tiền năng lượng” của tế bào? ATP có vai trò gì đối với hoạt động sống của tế bào? 2. Enzim là gì? Nêu cấu trúc của enzim. Tại sao khi tăng nhiệt độ quá cao so với nhiệt độ tối ưu thì enzim bị giảm hoặc mất hoạt tính? Tế bào có thể điều chỉnh quá trình chuyển hoá vật chất bằng cách nào? Câu 7: (3.0 điểm) 1. Nói “ Kì trung gian là thời gian tế bào nghỉ ngơi giữa 2 lần nguyên phân” có đúng không? Giải thích? 2. Trong giai đoạn đầu quá trình phát triển phôi ở ruồi giấm, giả sử từ nhân của hợp tử đã diễn ra sự nhân đôi liên tiếp 7 lần, nhưng không phân chia tế bào chất. Kết quả thu được sẽ như thế nào? Phôi có phát triển bình thường không? Tại sao? Câu 8. (3,0 điểm) 1. Người ta cấy vi khuẩn Proteus vulgaris trên các môi trường dịch thể có thành phần tính theo đơn vị g/l như sau: NH4Cl – 1; FeSO4.7H2O - 0,01; K2HPO4 – 1; CaCl2 - 0,01; MgSO4.7H2O - 0,2; H2O - 1 lít. Các nguyên tố vi lượng (Mn, Mo,Cu, Zn): mỗi loại 2. 10-5 Bổ sung thêm vào mỗi loại môi trường các thành phần sau: Các loại môi trường Chất bổ sung M1 M2 M3 Glucose 6g 6g 6g Axit nicotinic 0 0,15mg 0 Cao nấm men 0 0 6g Sau 24 giờ nuôi trong tủ ấm ở nhiệt độ phù hợp, người ta thấy có sự sinh trưởng của vi khuẩn trên các môi trường M2, M3; còn trên môi trường M1 không có vi khuẩn phát triển. - Dựa theo các chất dinh dưỡng có trong môi trường nuôi cấy, hãy cho biết M1, M2 và M3 thuộc về các loại môi trường gì? - Axit nicotinic giữ vai trò gì đối với vi khuẩn Proteus vulgaris ? Vì sao? 2. Thế nào là nuôi cấy không liên tục và nuôi cấy liên tục đối với vi sinh vật. Khi nuôi vi khuẩn E.Coli trên môi trường chứa hỗn hợp glucozơ và lactozơ, sự tăng trưởng của vi khuẩn được ghi lại theo đồ thị bên. Căn cứ vào đồ thị, hãy cho biết: - Nồng độ glucozơ trong môi trường nuôi cấy cao nhất và thấp nhất ở thời điểm nào? Giải thích. - Vào thời điểm nào của quá trình nuôi cấy thì vi khuẩn tiết ra enzym galactosidaza (enzim phân giải lactozơ). Giải thích.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

------------------HẾT-----------------

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1. ( 3,0 điểm) 1. Hãy giải thích tại sao nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với tế bào sinh vật? 2. Tại sao nói cấu trúc bậc một của protein quyết định cấu trúc của các bậc còn lại? 3. Một trong số các chức năng của lipit là dự trữ năng lượng, giải thích tại sao ở động vật chất dự trữ là mỡ mà không phải là dầu? Hướng dẫn chấm ÝNội dung điểm Do phân tử nước có tính phân cực (0,5), nên phân tử nước này sẽ hút phân tử nước kia và hút các 1 phân tử phân cực khác, do đó nước có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sống (0,5). (1,0) Cấu trúc bậc một của protein quyết định cấu trúc của các bậc còn lại, vì 2 - Cấu trúc bậc hai trở lên của protein được hình thành do sự cuộn xoắn chuỗi polipeptit theo những (1,0) cách khác nhau nhờ các liên kết giữa các axit amin. (0,5) - Sự hình thành những liên kết giữa các axit amin trong cấu trúc bậc cao hơn phụ thuộc vào trình tự các axit amin trong cấu trúc bậc 1. (0,5) (Cấu trúc bậc 1 đặc trưng bởi trình tự sắp xếp các axit amin. Trình tự sắp xếp các axit amin sẽ xác định vị trí hình thành các liên kết yếu (H, ion, Vande van), liên kết disunfit và các tương tác kị nước để tạo nên các bậc cấu trúc cao hơn.) - Mỡ là lipit có chứa nhiều các axit béo no còn dầu có chứa nhiều các axit béo không no. (0,25) 3 - Động vật có khả năng di chuyển nên sự nén chặt của lipit dưới dạng mỡ giúp cho nó thuận lợi (1,0) hơn trong hoạt động của mình (0,25), đồng thời khi tích lũy hay chiết rút năng lượng thì mỡ có thể phồng lên hoặc xẹp đi dễ dàng. (0,25) Dầu có cấu trúc lỏng lẻo hơn nên không có những đặc điểm trên (0,25) Câu 2. ( 1,0 điểm)

Một phân tử ADN mạch kép có chiều dài 5100A0, trong đó số nuclêôtit loại Ađênin chiếm 38%. Trên mạch 1 của ADN có A = G = 20% tổng số nucleotit của mạch. Xác định số nuclêôtit mỗi loại trên mỗi mạch của gen. Hướng dẫn chấm Ýđiểm (1,0)

Nội dung

% A1 + %T 1 = 38% %A1 + %T1 = 76% %T1 = 76% - A1 = 76% - 20% = 56% (0,25) 2 G1 = 100% - (%A1 + %T1 + %X1) = 100% - (56% + 20% + 20%) = 4% (0,25) Tổng số nuclêôtit của ADN là: (5100 x 2) : 3,4 = 3000 (nu) (0,25) Số nuclêôtit mỗi loại trên mỗi mạch: A1 = T2 = 20% x 1500 = 300 (nu) T1 = A2 = 56% x 1500 = 840 (nu) G1 = X2 = 4% x 1500 = 60 (nu) X1 = G2 = 20% x 1500 = 300 (nu) (0,25) (HS làm theo cách khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) Câu 3. (3,0 điểm) 1. Trong cấu trúc của màng sinh chất, protein màng phân bố như thế nào? Nêu các chức năng của protein màng? Vì sao tế bào có thể “chọn’’ được các chất nhất định để vận chuyển vào tế bào bằng con đường thực bào?

A=

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Bào quan lizôxôm ở tế bào động vật có chức năng gì? Được hình thành từ đâu? Trong các loại tế bào sau: Tế bào cơ, tế bào thần kinh, tế bào hồng cầu, tế bào bạch cầu; loại tế bào nào chứa nhiều lizôxôm nhất? Giải thích. Hướng dẫn chấm ÝNội dung điểm * Phân bố protein màng: xuyên màng và bám màng (0,25). 1 (1,5) * Chức năng của protein màng là: - Tạo kênh vận chuyển các chất - Protein thụ thể tiếp nhận thông tin - Glycoprotein là dấu chuẩn nhận biết tế bào - Protein gắn với khung xương tế bào duy trì hình dạng tế bào - Xúc tác cho các phản ứng sinh hóa diễn ra trên màng - Các protein làm nhiệm vụ ghép nối các tế bào thành các mô (Thí sinh nêu được 1 ý cho 0,25; 2 ý cho 0,5; 3 ý cho 0,75; 4-6 ý cho 1,0) * Tế bào có thể “chọn’’ được các chất nhất định để vận chuyển vào tế bào bằng con đường thực bào vì: Trên màng tế bào có các thụ thể có thể liên kết đặc hiệu với 1 số chất nhất định (0,25) * Chức năng của bào quan lizôxôm: 2 - Phân hủy các tế bào già, các tế bào bị tổn thương không còn khả năng phục hồi, các bào quan (1,5) già...(0,5) * Bào quan lizôxôm ở tế bào nhân thực được hình thành từ bộ máy golgi. (0,25) * Tế bào bạch cầu chứa lizôxôm nhiều nhất. (0,5) Vì nó đảm nhiệm chức năng tiêu diệt vi khuẩn, tế bào già, tế bào bị tổn thương. (0,25) Câu 4: (2.0 điểm) Ruồi giấm có bộ NST 2n = 8. Một nhóm tế bào sinh dục của ruồi giấm đang thực hiện quá trình giảm phân có tổng số 128 NST kép. Nhóm tế bào này đang ở kì nào và có số lượng bao nhiêu? Biết rằng mọi diễn biến trong các tế bào là như nhau. 1.0đ 0.5đ 0.5đ

Hướng dẫn chấm - NST kép có thể ở 1 trong các kì sau: Kì trung gian lần phân bào I sau khi đã nhân đôi, kì đầu I, kì giữa I, kì sau I, kì cuối I, kì đầu II, kì giữa II. (Thí sinh làm đúng 1-2 ý cho 0,25; 34 ý cho 0,5; 5-6 ý cho 0,75; 7 ý cho 1,0) + Số lượng tế bào ở kì trung gian lần phân bào I sau khi đã nhân đôi, kì đầu I, kì giữa I, kì sau I: 128 : 8 = 16 tế bào.

+ Số lượng tế bào ở kì cuối I, kì đầu II, kì giữa II: 128 : 4 = 32 tế bào

(HS làm theo cách khác nếu đúng vẫn cho điểm tối đa) Câu 5: (3.0 điểm): Sơ đồ dưới đây là các con đường giải phóng năng lượng ở vi sinh vật:

Chất cho eletron hữu cơ. A

B Q

Q Chất hữu cơ

O2

C

Q NO-3; SO42-; CO2

1. Em hãy cho biết tên các con đường A, B, C Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Phân biệt các con đường trên về điều kiện xảy ra, chất nhận điện tử cuối cùng và sản phẩm tạo thành. 3. Vi khuẩn lam tổng hợp prôtêin của mình từ nguồn cacbon và nitơ ở đâu? kiểu dinh dưỡng của chúng là gì? Hướng dẫn chấm Ý- điểm 1(0,75) 2(1,75)

3(0,5)

Nội dung

A. lên men. B. hô hấp hiếu khí C. hô hấp kị khí. Hô hấp kị khí Điều kiện Kị khí Chất nhân e cuối chất vô cơ (NO-3; cùng là SO2-..) sản phẩm trung gian và tạo ít năng lượng ATP

Hô hấp hiếu khí Hiếu khí ô xi phân tử

Lên men kị khí chất hữu cơ

CO2; H2O, ATP trung gian, tạo ra năng lượng sinh ra ít năng lượng ATP nhiều nhất

Kiểu dinh dưỡng: quang tự dưỡng. - Nguồn cacbon cung cấp là do quá trình quang tự dưỡng, nguồn nitơ là nhờ nitroogenaza cố định nitơ phân tử, diễn ra chủ yếu trong tế bào dị hình.

Câu 6: (2.0 điểm) 1. ATP có cấu tạo như thế nào? Vì sao nói ATP là “đồng tiền năng lượng” của tế bào? ATP có vai trò gì đối với hoạt động sống của tế bào? 2. Enzim là gì? Nêu cấu trúc của enzim. Tại sao khi tăng nhiệt độ quá cao so với nhiệt độ tối ưu thì enzim bị giảm hoặc mất hoạt tính? Tế bào có thể điều chỉnh quá trình chuyển hoá vật chất bằng cách nào? Hướng dẫn trả lời: 1. 0.25đ * Cấu tạo ATP: Gồm 3 thành phần: Ađênin, Đường Ribôzơ, 3 nhóm phôtphat - ATP là đồng tiền năng lượng của tế bào: 0.25đ + Đây là hợp chất cao năng, có 2 liên kết giàu năng lượng (mỗi liên kết chứa 31kj/mol) + Các liên kết trong ATP dễ bị phá vỡ để giải phóng năng lượng 0,25đ - ATP cần cho mọi hoạt động của tế bào và cơ thể như: tổng hợp các chất, vận chuyển chủ động các chất qua màng, sinh công cơ học, dẫn truyền xung thần kinh… ( hs trình bày được từ 3 vai trò trở lên cho điểm tối đa) 2. 0.25đ - Enzim: Là chất xúc tác sinh học, có bản chất prôtêin, xúc tác các phản ứng sinh hóa trong điều kiện bình thường của cơ thể sống. Enzim chỉ làm tăng tốc độ phản ứng mà không bị biến đôỉ sau phản ứng. Cấu trúc của enzim: 0.25đ + Enzim gồm 2 loại: Enzim 1 thành phần (chỉ là prôtêin) và enzim 2 thành phần (ngoài prôtêin còn liên kết với chất khác không phải prôtêin). + Trong phân tử enzim có vùng cấu trúc không gian đặc biệt liên kết với cơ chất được gọi 0.25đ là trung tâm hoạt động. (Cấu hình không gian của trung tâm hoạt động của enzim tương thích với cấu hình không gian của cơ chất, nhờ vậy cơ chất liên kết tạm thời với enzim và bị biến đổi tạo thành sản phẩm.) 0.25đ - Khi tăng nhiệt độ quá cao so với nhiệt độ tối ưu của một enzim thì hoạt tính của Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

enzim bị giảm hoặc mất đi là do prôtêin của enzim bị biến tính, cấu hình không gian của trung tâm hoạt tính bị thay đổi. 0.25đ - Tế bào có thể tự điều chỉnh quá trình chuyển hoá vật chất bằng cách điều chỉnh hoạt tính của enzim. Câu 7: (3.0 điểm) 1. Nói “ Kì trung gian là thời gian tế bào nghỉ ngơi giữa 2 lần nguyên phân” có đúng không? Giải thích? 2. Trong giai đoạn đầu quá trình phát triển phôi ở ruồi giấm, giả sử từ nhân của hợp tử đã diễn ra sự nhân đôi liên tiếp 7 lần, nhưng không phân chia tế bào chất. Kết quả thu được sẽ như thế nào? Phôi có phát triển bình thường không? Tại sao? Hướng dẫn trả lời: 1. - Nói “ Kì trung gian là thời gian tế bào nghỉ ngơi giữa 2 lần nguyên phân” là không đúng. 0.5đ - Kì trung gian gồm 3 pha: G1, S và G2 chiếm thời gian chủ yếu (90%) trong chu kì tế bào. 0.5đ 0.25đ Pha G1: Tổng hợp các chất cần cho sự sinh trưởng của tế bào Pha S: Nhân đôi ADN nhân đôi NST 0.5đ Trung tử nhân đôi 0.25đ Pha G: Tổng hợp những gì còn lại cần cho sự phân bào 2. Nguyªn ph©n x¶y ra mµ sù ph©n chia tÕ bµo chÊt chưa x¶y ra th× sÏ h×nh thµnh mét tÕ 0.5đ bµo ®a nh©n (trong tr-êng hîp nµy lµ tÕ bµo chøa 128 nh©n). - Ruåi con sÏ ph¸t triÓn b×nh th-êng, (0.25đ) v× tÕ bµo ®a nh©n nªu trªn sÏ ph©n chia 0.5đ tÕ bµo chÊt ®Ó h×nh thµnh ph«i nang, råi ph¸t triÓn thµnh ruåi tr-ëng thµnh. (0.25đ) Câu 8. (3,0 điểm) 1. Người ta cấy vi khuẩn Proteus vulgaris trên các môi trường dịch thể có thành phần tính theo đơn vị g/l như sau: NH4Cl – 1; FeSO4.7H2O - 0,01; K2HPO4 – 1; CaCl2 - 0,01; MgSO4.7H2O - 0,2; H2O - 1 lít. Các nguyên tố vi lượng (Mn, Mo,Cu, Zn): mỗi loại 2. 10-5 Bổ sung thêm vào mỗi loại môi trường các thành phần sau: Các loại môi trường Chất bổ sung M1 M2 M3 Glucose 6g 6g 6g Axit nicotinic 0 0,15mg 0 Cao nấm men 0 0 6g Sau 24 giờ nuôi trong tủ ấm ở nhiệt độ phù hợp, người ta thấy có sự sinh trưởng của vi khuẩn trên các môi trường M2, M3; còn trên môi trường M1 không có vi khuẩn phát triển. - Dựa theo các chất dinh dưỡng có trong môi trường nuôi cấy, hãy cho biết M1, M2 và M3 thuộc về các loại môi trường gì? - Axit nicotinic giữ vai trò gì đối với vi khuẩn Proteus vulgaris ? Vì sao? 2. Thế nào là nuôi cấy không liên tục và nuôi cấy liên tục đối với vi sinh vật.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Khi nuôi vi khuẩn E.Coli trên môi trường chứa hỗn hợp glucozơ và lactozơ, sự tăng trưởng của vi khuẩn được ghi lại theo đồ thị bên. Căn cứ vào đồ thị, hãy cho biết: - Nồng độ glucozơ trong môi trường nuôi cấy cao nhất và thấp nhất ở thời điểm nào? Giải thích. - Vào thời điểm nào của quá trình nuôi cấy thì vi khuẩn tiết ra enzym galactosidaza (enzim phân giải lactozơ). Giải thích.

Ý 1 (1,0) 2 (2,0)

Hướng dẫn trả lời: Nội dung * M1, M2: Môi trường tổng hợp(0,25) M3: Môi trường bán tổng hợp. (0,25) * Axit nicotinic là nhân tố sinh trưởng đối với vi khuẩn Proteus vulgaris. (0,25) Vì thiếu nó (môi trường M1) vi khuẩn không phát triển. (0,25) * Nuôi cấy không liên tục và nuôi cấy không liên tục đối với vi sinh vật: - Nuôi cấy không liên tục: Môi trường nuôi cấy không được bổ sung thêm chất dinh dưỡng mới và không lấy đi các sản phẩm chuyển hóa vật chất. (0,5) - Nuôi cấy liên tục: Môi trường nuôi cấy được bổ sung liên tục các chất dinh dưỡng vào và đồng thời lấy ra một lượng dịch nuôi cấy tương đương. (0,5) * Nồng độ glucozơ cao nhất và thấp nhất : - Nồng độ glucozơ cao nhất tại thời điểm bắt đầu nuôi cấy (0 phút). Vì lúc này vi khuẩn chưa sử dụng glucozơ (0,25) - Nồng độ glucozơ thấp nhất vào khoảng phút thứ 100 phút. Vì khi đó vi khuẩn đã sử dụng hết nguồn glucozơ (0,25) * Thời điểm vi khuẩn tiết ra enzym galactosidaza: Vào khoảng phút thứ 100, vi khuẩn tiết ra enzym galactosidaza. (0,25) Vì vi khuẩn đã sử dụng hết nguồn glucozơ (đường đơn), sẽ tiết enzym galactosidaza để phân giải lactozơ. (0,25)

ĐỀ ĐỀ NGHỊ

KỲ THI OLYMPIC ĐỀ THI MÔN: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài : 150 phút

Câu 1: (2,0 điểm). a. Vai trò của các liên kết hidro trong các phân tử xenlulozo, ADN, protein? b. ADN có tính chất và đặc điểm gì mà có thể đảm bảo cho nó giữ được thông tin di truyền? Câu 2: (2,0 điểm).

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

a. Có ý kiến cho rằng cholesterol là loại lipit hoàn toàn có hại cho cơ thể người. Ý kiến đó có chính xác không? Vì sao? Tại sao ăn dầu cá hoặc dầu ôliu tốt cho tim mạch? b. Tại sao một số động vật nhỏ (nhện, gọng vó…) có thể di chuyển trên mặt nước mà không bị chìm? c. Tại sao các protein màng lyzosome không bị thủy phân bởi enzim thủy phân có trong lyzosome. Câu 3: (4 điểm). a. “Nhờ có bào quan này mà tế bào được xoang hóa nhưng vẫn đảm bảo sự thông thương mật thiết giữa các khu vực”. Nhận định trên đang nói về bào quan nào của tế bào nhân thực? Hãy cho biết chức năng của bào quan đó? b. Phân biệt cấu trúc tế bào nhân sơ với tế bào nhân thực. c. Trong sự di chuyển của các chất qua màng tế bào, phương thức khuếch tán qua kênh prôtêin có những ưu thế gì so với phương thức khuếch tán qua lớp phôtpholipit kép? d. Khi một protein lạ xuất hiện trong máu của người, chúng thường bị các tế bào bạch cầu phát hiện và phân hủy. Hãy cho biết tế bào bạch cầu có thể phân hủy các protein này theo cơ chế nào? Tại sao chỉ có protein lạ bị bạch cầu phân hủy còn protein của cơ thể thì không? Câu 4: (5 điểm). a. Viết phương trình tổng quát của pha sáng và pha tối trong quá trình quang hợp của cây xanh ? b. Giải thích tại sao tế bào cơ nếu co liên tục thì sẽ “mỏi” và không thể tiếp tục co được nữa? c. Tại sao khi cơ thể chúng ta hoạt động thể dục, thể thao thì các tế bào cơ lại sử dụng đường glucozơ trong hô hấp hiếu khí mà không dùng mỡ để hô hấp nhằm tạo ra nhiều ATP hơn? d. Lấy một lớp tế bào biểu bì từ củ hành tím và ngâm vào dung dịch KNO3 10%. Sau vài phút, phần nguyên sinh bắt đầu tách dần khỏi thành tế bào và co lại, đó là hiện tượng gì? Giải thích. Khoảng trống giữa thành tế bào và khối chất nguyên sinh đã bị co lại có chứa thành phần nào không? Tại sao? Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Câu 5: (5 điểm). 1. (4 điểm) Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai chứa 360 nhiễm sắc thể đơn, đang phân bào tại vùng sinh sản. Mỗi tế bào đều nguyên phân một số lần bằng số nhiễm sắc thể đơn có chung một nguồn gốc trong một tế bào. Tất cả các tế bào con sinh ra đều trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân tạo tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5%. Các hợp tử tạo ra chứa tổng số 2880 nhiễm sắc thể đơn. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài, tên loài. b. Xác định số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu và số tế bào sinh tinh. 2. (1 điểm) Nêu các đặc điểm giống và khác nhau giữa nhiễm sắc thể ở kỳ giữa của nguyên phân với nhiễm sắc thể ở kỳ giữa của giảm phân II trong điều kiện nguyên phân và giảm phân xảy ra bình thường ? Câu 6: (2 điểm). Môi trường có ánh sáng và giàu CO2, một nhóm vi khuẩn có thể phát triển trên môi trường với các thành phần được xác định như sau: (NH4)2SO4: 1,65g/l

Na2HPO4: 1,3g/l

KH2PO4: 1g/l

FeSO4.7H2O: 0,01g/l CaCl2: 0,01g/l

Glucôzơ: 1,2g/l

Nước chiết thịt bò

MgSO3.7H2O: 1,5g/l

a. Môi trường trên là loại môi trường gì?Giải thích? b. Vi khuẩn phát triển trên môi trường này có kiểu dinh dưỡng gì? Nêu tên một số đối tượng vi khuẩn minh họa. c. Nguồn cacbon, nguồn năng lượng và nguồn nitơ của vi khuẩn này là gì? ----------------------------Hết---------------------------------

ĐÁP ÁN ĐỀ NGHỊ

KỲ THI OLYMPIC ĐỀ THI MÔN: SINH HỌC 10 Thời gian làm bài : 180 phút

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Vai trò của các liên kết hidro trong các phân tử xenlulozo, AND, protein

0,25

- Xenlulozo: Các liên kết hidro giữa các phân tử ở các mạch hình thành nên các bó dài dạng vi sợi sắp xếp xen phủ tạo nên cấu trúc dai và chắc. 0,25

a

- AND: các nu tren 2 mạch đơn của AND liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung.Trong đó A nối với T bằng 2 liên kết hidro, G nối với X bằng 3 liên kết hidro, đảm bảo cho AND có cấu trúc bền vững.

0,25

- Protein: các chuỗi polipeptic bặc 1 hình thành liên kết hidro giữa nhóm C-O và N-H ở các vòng xoắn gần nhau hình thành cấu trúc bậc 2 của protein. Câu 1

AND có tính chất và đặc điểm gì mà có thể đảm bảo cho nó giữ được thông tin di truyền? -

AND gồm 2 chuỗi polinuclêôtit xoắn song song và ngược chiều nhau, quanh một

0,25

trục tưởng tượng như hình một cái thang dây xoắn. -

Trên mỗi mạch đơn của phân tử AND, các nucleotit liên kết với nhau bằng liên kết photphođieste bền vững.

-

b

Trên 2 mạch kép các cặp nucleotit liên kết với nhau bằng liên kết hydrô giữa các

0,25 0,25

cặp bazơ-nitric theo nguyên tắc bổ sung. Đây là liên kết không bền vững nhưng trong phân tử AND có số lượng liên kết hydrô là rất lớn, đảm bảo cho cấu trúc không gian của phân tử AND vừa bền vững nhưng cũng rất linh hoạt. -

0,25

Nhờ các cặp nu liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung đã tạo cho AND có chiiêù rộng ổn định, các vòng xoắn của AND đẽ liên kết với prôtêin tạo cấu trúc AND ổn định, thông tin di truyền được điều hoà.

-

Từ 4 loại nuclotit với cách sắp xếp khác nhau đã tạo nên tính đặc trưng và đa dạng của các loại phân tử protêin ở các loài sing vật.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25

Có ý kiến cho rằng cholesterol là loại lipit hoàn toàn có hại cho cơ thể 1,0 người. Ý kiến đó có chính xác không? Vì sao? Tại sao ăn dầu cá hoặc dầu ôliu tốt cho tim mạch? Trả lời: - Sai. - Vì cholesterol có một số vai trò nhất định:

0,2 5

+ Là thành phần xây dựng nên màng tế bào. + Tạo các hoocmon sinh dục (nguyên liệu để chuyển hóa thành các hoocmon 0,2 5 a sinh dục quan trọng như testosteron, oestrogen…). + Tạo muối mật → tiêu hoá mỡ. - Ăn dầu cá hoặc dầu ôliu tốt cho tim mạch vì: + Trong dầu cá có chất béo không bão hòa đa, trong dầu oliu có chất béo

0,2 5

không bão hòa đơn. Câu 2

+ Hai loại chất béo này có tác dụng làm giảm lượng lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL) xuống, tăng lượng lipoprotein tỉ trọng cao (HDL). HDL mang cholesterol về gan để phân giải. Điều này làm giảm lượng cholesterol trong 0,2 5 máu và giảm nguy cơ bị bệnh tim mạch.

b

Tại sao một số động vật nhỏ (nhện, gọng vó…) có thể di chuyển trên mặt 0,5 nước mà không bị chìm? Trả lời: Một số đông vật nhỏ có khả năng di chuyển trên mặt nước là do: - Sự liên kết của các phân tử nước (bằng các liên kết hiđro) tạo sức căng bề 0,2 mặt cho khối nước, lực này tuy yếu nhưng có khả năng đỡ được một số côn 5 trùng nhỏ. - Chân của nhện nước được bao bọc bởi các chất kị nước, đẩy nước giúp cho chân nhện không bị nước bao bọc và tụt xuống dưới mặt nước.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,2 5

c

Tại sao các protein màng lyzosome không bị thủy phân bởi enzim thủy 0,5 phân có trong lyzosome. Trả lời: - Để tránh tác động phân hủy của enzim hydroxylaza trong lyzosome, các 0,2 protein trên màng lyzosome đều được glycosyl hóa. - Glycosyl hóa đầu N với sự gắn oligosacharit tạo glycoprotein giúp tránh tác 5 động của enzim.

0,2 5

“Nhờ có bào quan này mà tế bào được xoang hóa nhưng vẫn đảm bảo sự 1,0 thông thương mật thiết giữa các khu vực”. Nhận định trên đang nói về bào quan nào của tế bào nhân thực? Hãy cho biết chức năng của bào quan đó? Trả lời: - Nhận định trên nói về lưới nội chất.

Câu a - Chức năng lưới nội chất: liên lạc giữa các phần khác nhau trong tế bào. 3 + Lưới nội chất trơn: tổng hợp lipit, chuyển hóa đường, khử độc cho tế bào.

0,2 5 0,2

+ Lưới nội chất hạt: tổng hợp protein tiết ra ngoài tế bào, protein cấu tạo 5 0,2 nên màng sinh chất… 5 0,2 5

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Phân biệt cấu trúc tế bào nhân sơ với tế bào nhân thực. Trả lời: (Mỗi ý đúng 0,25 điểm) Tế bào nhân sơ Kích thước nhỏ

Tế bào nhân thực Kích thước lớn hơn.

Chưa có nhân. Chỉ có vùng nhân Có nhân với màng nhân. Trong nhân là phần tế bào chất chứa 1 phân chứa chất nhiễm sắc và nhân con. tử ADN b

1,0

0,2 5 0,2 5

Vật chất di truyền là 1 phân tử Vật chất di truyền là nhiều phân tử ADN trần dạng vòng phân tán ADN dạng thẳng kết hợp với prôtêin trong tế bào chất.

Histôn tạo nên các NST ở trong nhân.

Tế bào chất không có hệ thống Tế bào chất có hệ thống nội màng chia nội màng, chỉ chứa các bào quan thành các xoang riêng biệt và có các bào

0,2 5

đơn giản không có màng bao bọc quan phức tạp có màng bao bọc như ty như ribôxôm.

thể, bộ máy Gôngi, lục lạp…

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,2 5

Trong sự di chuyển của các chất qua màng tế bào, phương thức khuếch 1,0 tán qua kênh prôtêin có những ưu thế gì so với phương thức khuếch tán qua lớp phôtpholipit kép? Trả lời: - Khuếch tán qua kênh protein có tính đặc hiệu cao hơn so với khuếch tán qua lớp phôtpholipit. Mỗi kênh protein thông thường chỉ cho một hoặc một số chất 0,2 tan giống nhau đi qua. 5 - Khuếch tán qua kênh protein cho phép các chất (phân tử) có kích thước lớn và/hoặc tích điện đi qua màng, trong khi đó phương thức khuếch tán thì không c

- Khuếch tán qua kênh protein có thể dễ dàng được điều hòa tùy thuộc vào nhu cầu của tế bào. Tế bào có thể điều hòa hoạt động này qua việc đóng – mở

0,2 5

các kênh, qua số lượng các kênh trên màng. Trong khi đó, khuếch tán qua lớp phôtpholipit kép hoàn toàn phụ thuộc vào sự chênh lệch (gradient) nồng độ 0,2 5 giữa bên trong và bên ngoài màng - Khuếch tán qua kênh prôtêin diễn ra nhanh hơn so với khuếch tán qua lớp phôtpholipit kép. 0,2 5

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Khi một protein lạ xuất hiện trong máu của người, chúng thường bị các 1,0 tế bào bạch cầu phát hiện và phân hủy. Hãy cho biết tế bào bạch cầu có thể phân hủy các protein này theo cơ chế nào? Tại sao chỉ có protein lạ bị bạch cầu phân hủy còn protein của cơ thể thì không? Trả lời: d

- Các protein bị phân hủy theo cơ chế thực bào: màng tế bào tiếp xúc với protein, lõm vào hình thành túi nhập bào sau đó túi nhập bào được dung 0,5 hợp với lizoxom, các enzyme thủy phân trong lizoxom sẽ thủy phân tử protein lạ. - Bạch cầu có thể phân biệt được đâu là protein lạ, đâu là protein của cơ thể nhờ các thụ thể trên màng tế bào. Chỉ những protein được liên kết được với

0,5

thụ thể trên màng tế bào bạch cầu mới bị phân hủy. Viết phương trình tổng quát của pha sáng và pha tối trong quá trình 1,0 quang hợp của cây xanh ? Trả lời: * Phương trình tổng quát : 0,5 - Pha sáng:

Câu a 4 12H2O + 12NADP+ + 12ADP + 18Pi => 12NADPH + 18ATP + 6H2O + 6O2 - Pha tối:

6CO2 + 12NADPH + 18ATP +12H2O => C6H12O6 + 12NADP+ + 18ADP + 18Pi

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5

Giải thích tại sao tế bào cơ nếu co liên tục thì sẽ “mỏi” và không thể tiếp 1,0 tục co được nữa? Trả lời: - Vì khi tế bào sử dụng hết oxy mà không được cung cấp kịp nên quá trình b sinh hóa trong tế bào bị bắt buộc chuyển sang hô hấp kị khí tạo axit lactic và 0,5 một lượng nhỏ ATP không đủ cho hoạt động co cơ. - Chính axit lactic (sản phẩm của hô hấp kị khí) là nguyên nhân làm tế bào

0,5

không tiếp tục co được nửa. Tại sao khi cơ thể chúng ta hoạt động thể dục, thể thao thì các tế bào cơ 1,0 lại sử dụng đường glucozơ trong hô hấp hiếu khí mà không dùng mỡ để hô hấp nhằm tạo ra nhiều ATP hơn? Trả lời: Khi chúng ta hoạt động thể dục, thể thao thì các tế bào cơ lại sử dụng đường glucozơ trong hô hấp hiếu khí mà không dùng mỡ để hô hấp vì: - Năng lượng giải phóng từ mỡ chủ yếu từ các axit béo.

0,2 5 - Axit béo có tỉ lệ oxi/cacbon thấp hơn nhiều so với đường glucozơ. c - Vì vậy, khi hô hấp hiếu khí, các axit béo của tế bào cơ cần tiêu tốn rất nhiều 0,2 5 oxi, mà khi hoạt động mạnh lượng oxi mang đến tế bào bị giới hạn bởi khả 0,2 năng hoạt động của hệ tuần hoàn 5 - Do vậy mặc dù phân giải mỡ tạo nhiều năng lượng nhưng tế bào cơ lại không sử dụng mỡ trong trường hợp oxi không được cung cấp đầy đủ. 0,2 5

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Lấy một lớp tế bào biểu bì từ củ hành tím và ngâm vào dung dịch KNO3 2.0 10%. Sau vài phút, phần nguyên sinh bắt đầu tách dần khỏi thành tế bào và co lại, đó là hiện tượng gì? Giải thích. Khoảng trống giữa thành tế bào và khối chất nguyên sinh đã bị co lại có chứa thành phần nào không? Tại sao? - Dung dịch muối KNO3 10% là dung dịch ưu trương đối với tế bào thực 1,0 vật. Khi cho các tế bào biểu bì vảy hành tím vào dung dịch muối thì d

nước trong tế bào vảy hành tím sẽ thẩm thấu ra dung dịch muối, gây nên hiện tượng co nguyên sinh. - Thành tế bào thực vật dễ dàng cho nước và muối khoáng đi qua, trong khi màng sinh chất có tính thấm chọn lọc nên các tế bào thực vật bị co 1,0 nguyên sinh khi cho vào dung dịch muối KNO3 10%, khoảng trống giữa thành tế bào và khối chất nguyên sinh đã bị co lại sẽ chứa dung dịch muối KNO3 10%.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai chứa 360 nhiễm sắc thể đơn, đang 4,0 phân bào tại vùng sinh sản. Mỗi tế bào đều nguyên phân một số lần bằng số nhiễm sắc thể đơn có chung một nguồn gốc trong một tế bào. Tất cả các tế bào con sinh ra đều trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân tạo tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5%. Các hợp tử tạo ra chứa tổng số 2880 nhiễm sắc thể đơn. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài, tên loài. b. Xác định số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu và số tế bào sinh tinh. Trả lời: • Gọi - số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu là a ( a € N). - Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài là 2n.( n € N). Câu 1 5

0.2 5

số NST đơn có chung một nguồn gốc trong 1 tế bào là n. • Ta có: -

Tổng số NST đơn có trong các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu

0.5

là: a.2n = 360 (1). 0.2

- Số tế bào sinh tinh là: a.2n.

5

- Số tinh trùng được tạo ra là: 4.a.2n. - Số tinh trùng được thụ tinh là: 4.a.2n.12,5% = 0,5. a.2n = Số hợp tử được hình thành.

0.2 5 0.2

n

- Tổng số NST đơn trong các hợp tử: 0,5. a.2 . 2n = 2880 (2).

5

- Từ (1) và (2) suy ra: n = 4. c. Bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 8. Ruồi giấm. d. Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu: a.2n = 360 a = 45. Số tế bào sinh tinh = 45. 24 = 720.

0. 5 0.5 0.5 0.5 0.5

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Nêu các đặc điểm giống và khác nhau giữa nhiễm sắc thể ở kỳ giữa của nguyên phân với nhiễm sắc thể ở kỳ giữa của giảm phân II trong điều kiện nguyên phân và giảm phân xảy ra bình thường ? Trả lời: - Giống nhau : Mỗi NST đều gồm hai nhiễm sắc tử chị em và đều xếp thành một hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào - Khác nhau : 2 + Nguyên phân : ++ NST có hai nhiễm sắc tử giống hệt nhau ++ Tại vị trí tâm động của NST ở kỳ giữa của nguyên phân . thì protein thể động liên kết ở cả hai phía của tâm động, do vậy thoi phân bào liên kết với tâm động ở cả hai phía của NST thông qua protein thể động. + Giảm phân : NST ở giảm phân II thường chứa hai nhiễm sắc tử khác biệt nhau về mặt di truyền do trao đổi chéo xảy ra ở giảm phân I.

1,0

0,2 5

0,2 5 0,2 5

0,2 5 Môi trường có ánh sáng và giàu CO2, một nhóm vi khuẩn có thể phát 2,0 triển trên môi trường với các thành phần được xác định như sau:

Câu a. 6

(NH4)2SO4: 1,65g/l

Na2HPO4: 1,3g/l

MgSO3.7H2O: 1,5g/l

KH2PO4: 1g/l

FeSO4.7H2O: 0,01g/l CaCl2: 0,01g/l

Glucôzơ: 1,2g/l

Nước chiết thịt bò

a. Môi trường trên là loại môi trường gì? Vì sao? Trả lời: 0,2 Môi trường trên là môi trường bán tổng hợp Vì: Gồm chất tự nhiên (nước chiết thịt bò) và các chất đã biết rõ thành phần và 5 0,2 số lượng ((NH4)2SO4: 1,65g/l; Na2HPO4: 1,3g/l; MgSO3.7H2O: 1,5g/l; 5 KH2PO4: 1g/l; FeSO4.7H2O: 0,01g/l; CaCl2: 0,01g/l; Glucôzơ: 1,2g/l)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Vi khuẩn phát triển trên môi trường này có kiểu dinh dưỡng gì? Nêu tên một số đối tượng vi khuẩn minh họa. b

Trả lời: Kiểu dinh dưỡng: Quang tự dưỡng Ví dụ: Vi khuẩn lam, vi khuẩn lưu huỳnh

0,2 5 0,5

Nguồn cacbon, nguồn năng lượng và nguồn nitơ của vi khuẩn này là gì? Trả lời: c Nguồn cacbon: CO2 (0,25đ); Nguồn năng lượng: Ánh sáng (0,25đ); Nguồn nitơ: (NH4)2SO4 (0,25đ)

----------------------------Hết---------------------------------

KỲ THI OLIMPIC Môn thi: Sinh học 10 Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề) ĐỀ DỰ BỊ Câu 1 (3,0 điểm): Cho các loại cacbohdrat sau: saccrôzơ, glucozơ, tinh bột, fructôzơ, lactôzơ, glicôgen, xenlulôzơ, mantôzơ, galactôzơ. a. Hãy sắp xếp các loại cacbohidrat trên theo cấu trúc: đường đơn, đường đôi, đường đa. Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể thực vật? Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể động vật? b. Loại cacbohidrat nào có cấu trúc bền vững cơ học nhất? Giải thích? Câu 2 (1,5 điểm): Nêu các bậc cấu trúc của protein? Vì sao khi bảo quản trứng sống, người ta dùng phương pháp bảo quản lạnh chứ không dùng phương pháp bảo quản nóng? Câu 3 (3,5 điểm): Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,7 5

a. Thành phần cấu trúc nào của tế bào thực vật đóng vai trò chính trong quá trình thẩm thấu? Tại sao? b. Quan sát hình vẽ sau về các con đường vận chuyển các chất qua màng sinh chất:

- Hãy chú thích các con đường (1), (2), (3), (4) và cho biết các chất được vận chuyển theo mỗi con đường trên. - Sự vận chuyển các chất theo đường (1), (2) có gì khác nhau? Câu 4 (2,5 điểm): a. ATP là gì? Vì sao ATP được gọi là “Tiền tệ năng lương” của tế bào? b. Các nhận định sau đây đúng hay sai? Giải thích. + Trong pha tối của quang hợp sử dụng ATP của pha sáng để khử CO2 thành chất hữu cơ. +Trong các con đường cố định CO2 thì con đường C3 là phổ biến cho thực vật ở vùng khô, nóng, sáng. +Hô hấp tế bào là quá trình chuyển năng lượng trong chất hữu cơ thành năng lượng ATP. Câu 5 (2,5 điểm): a. Sơ đồ sau thể hiện một con đường chuyển hóa các chất trong tế bào:

Nếu chất G và F dư thừa trong tế bào thì nồng độ chất nào sẽ tăng lên bất thường? Giải thích? b. Điều gì sẽ xảy ra nếu đưa enzim pepsin vào môi trường ruột non và đưa enzim tripsin vào dạ dày? Câu 6 (2,5 điểm): Một tế bào sinh dục sơ khai qua các giai đoạn phát triển từ vùng sinh sản đến vùng chín đã đòi hỏi môi trường tế bào cung cấp tổng cộng 240 NST đơn. Số NST đơn Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

có trong 1giao tử được tạo ra ở vùng chín gấp 2 lần số tế bào tham gia vào đợt phân bào cuối cùng tại vùng sinh sản. Tổng số giao tử được tạo ra bằng 1/2048 tổng số kiểu tổ hợp giao tử có thể được hình thành của loài. 1. Xác định bộ NST 2n của loài? 2. Số NST đơn mà môi trường nội bào phải cung cấp cho mỗi giai đoạn phát triển của tế bào sinh dục đã cho là bao nhiêu? 3. Cá thể chứa tế bào nói trên thuộc giới tính gì? Biết rằng quá trình giảm phân tạo giao tử xẩy ra bình thường? Câu 7 (2,5 điểm): a. Hoạt động bình thường của nhiễm sắc thể trong giảm phân sẽ hình thành loại biến dị di truyền nào và xảy ra ở kì nào ? b. Nêu 2 cách để nhận biết 2 tế bào con sinh ra qua 1 lần phân bào bình thường từ 1 tế bào mẹ có bộ NST 2n của ruồi giấm đực là kết quả của nguyên phân hay giảm phân. Câu 8 (2 điểm): Nuôi vi khuẩn E.cooli trong môi trường có cơ chất là glucozơ cho đến khi ở pha log, đem cấy chúng sang các môi trường sau: Môi trường 1: có cơ chất glucozơ Môi trường 2: có cơ chất mantozơ Môi trường 3: có cơ chất glucozơ và mantozơ Các môi trường đều trong hệ thống kín. Đuờng cong sinh trưởng của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích?

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

KỲ THI OLIMPIC Môn thi: Sinh học 10 HƯỚNG DẪN CHẤM Câu

Nội dung

Điểm

Cho các loại cacbohdrat sau: saccrôzơ, glucozơ, tinh bột, fructôzơ, lactôzơ, glicôgen, xenlulôzơ, mantôzơ, galactôzơ. a. Hãy sắp xếp các loại cacbohidrat trên theo cấu trúc: đường đơn, đường đôi, đường đa. Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể

Câu 1 (3,0 điểm)

thực vật? Loại cacbohidrat nào có nguồn gốc ở cơ thể động vật? - Đường đơn: glucozơ, fructôzơ, galactôzơ. - Đường đôi: saccrôzơ, lactôzơ, mantôzơ. - Đường đa: tinh bột, glicôgen, xenlulôzơ. - Có nguồn gốc ở cơ thể thực vật: saccrôzơ, glucozơ, tinh bột, fructôzơ, xenlulôzơ, mantôzơ. - Có nguồn gốc ở cơ thể động vật: lactôzơ, glicôgen, galactôzơ. b. Loại cacbohidrat nào có cấu trúc bền vững cơ học nhất? Giải thích? - Xenlulôzơ là loại cacbohidrat nào có cấu trúc bền vững cơ học nhất. - Xenlulozơ là hợp chất trùng hợp (pôlime) của nhiều đơn phân cùng

1,0

0,75

0,5

loại là glucozơ, các đơn phân này nối với nhau bằng liên kết 1 β - 4 glucozit tạo nên sự đan xen 1 "sấp", một "ngửa" nằm như dải băng duỗi thẳng không có sự phân nhánh. Nhờ các liên kết này các liên kết hidro 0,75 giữa các phân tử nằm song song song với nhau và hình thành nên bó dài dưới dạng vi sợi, các sợi này không hòa tan và sắp xếp dưới dạng các lớp xen phủ tạo nên một cấu trúc dai và chắc.

Câu 2 (1,5 điểm)

Nêu các bậc cấu trúc của protein? - Bậc 1: trình tự các axit amin trong chuỗi poli peptit mạch thẳng. - Bậc 2: do bậc 1 xoắn α hay gấp nếp β. - Bậc 3: do bậc 2 tiếp tục cuộn xoắn lại theo không gian ba chiều. - Bậc 4: do từ 2 hay nhiều chuỗi polipeptit cùng loại hay khác loại kết hợp với nhau tạo thành. Vì sao khi bảo quản trứng sống, người ta dùng phương pháp bảo

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1,0

quản lạnh chứ không dùng phương pháp bảo quản nóng? - Trong trứng có nhiều protein, cấu trúc không gian của protein được hình thành bởi các liên kết hiđrô, không bền với nhiệt độ

0,5

cao - Không dùng phương pháp bảo quản nóng (bảo quản trứng trong điều kiện nhiệt độ cao) thì nhiệt độ cao làm cho liên kết hiđrô bị đứt gãy, cấu trúc không gian của protein bị phá vỡ và protein mất hoạt tính, làm cho trứng nhanh bị hỏng. a. Thành phần cấu trúc nào của tế bào thực vật đóng vai trò chính trong quá trình thẩm thấu? Tại sao? - Không bào. - Giải thích: Không bào chứa nước và chất hoà tan tạo thành dịch tế bào. Dịch tế bào luôn có một áp suất thẩm thấu lớn hơn áp suất thẩm thấu của nước nguyên chất.

Câu 3 (3,5 điểm)

b 1. Hãy chú thích các con đường (1), (2), (3), (4) và cho biết các chất được vận chuyển theo mỗi con đường trên. Chú thích: (1) Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit: vận chuyển các phân tử nhỏ không phân cực, tan trong lipit như: O2, CO2, … (2) Sự khuếch tán qua kênh protein mang tính chọn lọc : vận chuyển các chất H2O, protein,... (3) Vận chuyển đối chuyển (vận chuyển chủ động): bơm Na+-K+ cứ 3Na+ được bơm ra thì có 2K+ được bơm vào. (4) Biến dạng màng sinh chất qua hình thức nhập bào: vi khuẩn, giọt thức ăn,...

Câu 4 (2,5 điểm):

0,5 0,5

0,5 0,5 0,5 0,5

b 2. Sự vận chuyển các chất theo đường (1), (2) có gì khác nhau? (1) không mang tính chọn lọc. (2) có tính chọn lọc nhờ các kênh protein chuyên hóa, tốc độ nhanh.

0,5

a. ATP là gì? Vì sao ATP được gọi là “Tiền tệ năng lương” của tế bào? - ATP: + Ađênôzintriphôtphat (Phân tử ribôzơ làm khung để gắn với ađênin và ba nhóm phôtphat + Mọi cơ thể sống đều sử dụng năng lượng ATP. + Quá trình sinh năng lượng biến đổi ADP thành ATP, quá trình tiêu

0,25

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,25 0,25

thụ năng lượng biến đổi ATP thành ADP. b. Các nhận định sau đây đúng hay sai? Giải thích. + Trong pha tối của quang hợp sử dụng ATP của pha sáng để khử CO2 thành chất hữu cơ. +Trong các con đường cố định CO2 thì con đường C3 là phổ biến cho thực vật ở vùng khô, nóng, sáng. +Hô hấp tế bào là quá trình chuyển năng lượng trong chất hữu cơ thành năng lượng ATP. + Sai. Vì trong pha tối của quang hợp còn sử dụng NADPH2 của pha

0,25

sáng.

0,25

+ Sai. Vì Thực vật phân bố ở vùng khô, nóng, sáng có con đường cố định C4 hay CAM. + Đúng. Vì hô hấp là quá trình chuyển năng lượng tích lũy trong các

0,25

chất hữ cơ thành năng lượng ATP. a. Sơ đồ sau thể hiện một con đường chuyển hóa các chất trong tế bào:

Câu 5 (2,5 điểm)

Nếu chất G và F dư thừa trong tế bào thì nồng độ chất nào sẽ tăng lên bất thường? Giải thích? - Chất G dư thừa → các phản ứng (C → D) sẽ giảm → Cơ chất C dư thừa - Chất F dư thừa → phản ứng (C → E) sẽ giảm → Cơ chất C dư thừa - Chất C dư thừa → phản ứng (A → B) sẽ giảm → Cơ chất A dư thừa→ phản ứng (A → H) sẽ tăng → Chất H tăng → phản ứng (H → K) sẽ tăng → Chất K tăng

0,5 0,5 0,5

b. Điều gì sẽ xảy ra nếu đưa enzim pepsin vào môi trường ruột non và đưa enzim tripsin vào dạ dày? Nếu đưa enzim pepsin vào môi trường ruột non (độ pH = 8) và đưa enzim tripsin vào dạ dày (độ pH = 2) thì cả 2 enzim này đều bị biến tính 0,5 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

vì độ pH ở mỗi loại môi trường không thích hợp cho hoạt động của mỗi enzim.

0,25

- Enzim pepsin chỉ hoạt động thích hợp ở độ pH: 1- 4; hoạt động tối ưu ở đô pH: 1,5 – 2 (axit mạnh) - Enzim tripsin chỉ hoạt động thích hợp ở độ pH: 6 – 10; hoạt động tối ưu ở độ pH: 8 – 9 (kiềm nhẹ)

0,25

Một tế bào sinh dục sơ khai qua các giai đoạn phát triển từ vùng sinh sản đến vùng chín đã đòi hỏi môi trường tế bào cung cấp tổng cộng 240 NST đơn. Số NST đơn có trong 1giao tử được tạo ra ở vùng chín gấp 2 lần số tế bào tham gia vào đợt phân bào cuối cùng tại vùng sinh sản. Tổng số giao tử được tạo ra bằng 1/2048 tổng số

Câu 6 (2,5 điểm)

kiểu tổ hợp giao tử có thể được hình thành của loài. 1. Xác định bộ NST 2n của loài? n = 2.2k – 1 = n = 2k (2k – 1).2n + 2k.2n = 240 ↔ (2.2k – 1).2n = 240 ↔ (2n – 1).2n = 240 ↔ 2n2 – n – 120 = 0 → n = 8 → 2n = 16 2. Số NST đơn mà môi trường nội bào phải cung cấp cho mỗi giai đoạn phát triển của tế bào sinh dục đã cho là bao nhiêu? n = 2k = 8 → k = 3 - Vùng sinh sản: (2k – 1).2n = 7.16 = 112 (NST) - Vùng sinh trưởng: 0 - Vùng chín: 2k.2n = 8.16 = 128 (NST) 3. Cá thể chứa tế bào nói trên thuộc giới tính gì? Biết rằng quá trình giảm phân tạo giao tử xảy ra bình thường? 2k.y = (1/2048).4n = 48/2048 ↔ 23.y = 23.213/2048 → y = 4 → cá thể có giới tính đực.

Câu 7 (2,5 điểm)

1.0 0,25 0,25 0,25 0,25

0,5

a. Hoạt động bình thường của nhiễm sắc thể trong giảm phân sẽ hình thành loại biến dị di truyền nào và xảy ra ở kì nào ? Đó là biến dị tổ hợp do hoán vị gen thông qua hiện tượng bắt chéo trao đổi đoạn của từng cặp NST tương đồng xảy ra ở kỳ đầu của giảm phân I; do phân li độc lập, tổ hợp tự do giữa các cặp NST tương đồng xảy ra 1,0 ở kỳ sau của giảm phân I. b. Nêu 2 cách để nhận biết 2 tế bào con sinh ra qua 1 lần phân bào

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

bình thường từ 1 tế bào mẹ có bộ NST 2n của ruồi giấm đực là kết quả của nguyên phân hay giảm phân. Quan sát hình thái NST dưới kính hiển vi : + Nếu các NST trong tế bào con ở trạng thái đơn, tháo xoắn => 2 tế bào con đó sinh ra qua nguyên phân.

0,75

+ Nếu các NST trong tế bào ở trạng thái kép còn đóng xoắn => 2 tế bào con đó sinh ra sau giảm phân I. - Phân biệt qua hàm lượng ADN trong tế bào con : + Nếu 2 tế bào con sinh ra có hàm lượng ADN trong nhân bằng

0,75

nhau và bằng tế bào mẹ => tế bào đó thực hiện phân bào nguyên phân. + Nếu 2 tế bào con sinh ra có hàm lượng ADN trong nhân khác nhau (do tế bào con chứa NST X kép có hàm lượng ADN lớn hơn tế bào con có chứa NST Y kép) và và khác tế bào mẹ (chứa cặp NST XY) thì tế bào đó phân bào giảm phân.

Câu 8 (2 điểm)

Nuôi vi khuẩn E.cooli trong môi trường có cơ chất là glucozơ cho đến khi ở pha log, đem cấy chúng sang các môi trường sau: Môi trường 1: có cơ chất glucozơ Môi trường 2: có cơ chất mantozơ Môi trường 3: có cơ chất glucozơ và mantozơ Các môi trường đều trong hệ thống kín. Đuờng cong sinh trưởng của vi khuẩn E.coli gồm những pha nào trong từng môi trường trên? Giải thích? - Các môi trường đều trong hệ thống kín, có nghĩa là cơ chất chỉ được cung cấp một lần và chất thải không được lấy ra. Đó chính là môi trường nuôi cấy không liên tục. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 1 gồm 3 pha: pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. Pha tiềm phát không có vì môi trường cũ và mới đều có cơ chất là glucozơ nên khi chuyển sang môi trường mới, vi khuẩn không phải trải qua giai đoạn thích ứng với cơ chất. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 2 gồm 4 pha: pha lag, pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong vì mantozơ là cơ chất mới nên vi khuẩn phải trải qua giai đoạn thích ứng, tiết các enzim phân giải cơ chất nên cần phải có pha lag. - Đường cong sinh trưởng của vi khuẩn trong môi trường 3 gồm 4 pha:

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0,5

0,5

0,5

1pha lag, 2 pha log (pha lũy thừa), 1pha cân bằng, 1pha suy vong. + Vi khuẩn sẽ sử dụng cơ chất glucozơ trước, không có pha lag và sinh trưởng theo pha log.

0,5

+ Khi hết glucozơ thì vi khuẩn chuyển sang môi trường mới là mantozơ nên phải có sự thích ứng với cơ chất mới và sinh trưởng theo các pha: pha lag (pha tiềm sinh), pha log (pha lũy thừa), pha cân bằng, pha suy vong. ĐỀ THI OLYMPIC LỚP 10 Câu 1 (1 điểm) a. Giải thích vì sao quá trình sinh trưởng của vi sinh vật trong nuôi cấy không liên tục có pha tiềm phát, còn trong nuôi cấy liên tục thì không có pha này? b. Vì sao lại có thể vừa dùng đường để nuôi cấy vi sinh vật và vừa dùng đường để ngâm các loại quả?

Câu 2 (3 điểm) 1. (1đ). Loại ARN nào đa dạng nhất? loại ARN nào có số lượng nhiều nhất trong tế bào nhân thực? giải thích? 2. (2đ). Bạn Hà đã đặt 3 ống nghiệm sau: Ống 1: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng đã đun sôi. Ống 2: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng. Ống 3: 2ml dung dịch tinh bột 1% + 1ml nước bọt pha loãng + 1ml dung dịch HCl 2M. Tất cả các ống đều đặt trong điều kiện 37 - 400C. a. Theo em bạn Hà muốn làm thí nghiệm chứng minh điều gì? b. Nếu bạn Hà quên không đánh dấu các ống. Em hãy nêu phương pháp giúp bạn nhận biết được các ống nghiệm trên?

Câu 3 (4 điểm) 1. So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng? (1đ)

2. Nêu những chức năng chính của prôtêin màng trong hoạt động sống của tế bào? (1đ). 3. a. b. c.

(1đ). Những phát biểu nào sau đây là đúng hay sai? Nếu sai em hãy sửa lại cho đúng. Tế bào thực vật để trong dung dịch nhược trương sẽ bị trương lên và bị vỡ ra. Các tế bào có thể nhận biết nhau do màng sinh chất có các “dấu chuẩn” là prôtêin bám màng. Tế bào bạch cầu ở người có khả năng thay dổi hình dạng nhưng vẫn hoạt động bình thường. Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

d. Các vi ống và vi sợi là thành phần bền nhất của khung xương tế bào. 4. Căn cứ vào tiêu chí nào để chia vi khuẩn thành 2 loại Gram âm và Gram dương? Cách nhận biết. (1đ)

Câu 4 (4 điểm)

1. (1đ). Nêu cơ chế vận chuyển của prôtêin, steroit, ion và nước đi qua màng sinh chất. 2. (1đ) Khi tiến hành thí nghiệm về tính thấm của tế bào sống và tế bào chết, kết quả có sự khác nhau về màu sắc của lát cắt phôi không đun cách thủy với lát cắt phôi đun cách thủy. Tại sao có sự khác nhau đó? Từ thí nghiệm này rút ra kết luận gì? 3. (1đ) Tại sao trong quang hợp, pha tối lại phụ thuộc vào pha sáng. Pha sáng và pha tối xảy ra ở đâu trong lục lạp? Hãy giải thích vì sao lại xảy ra ở đó. 4. (1đ) Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim? Tại sao khi qua nhiệt độ tối ưu của enzim, nếu tăng nhiệt độ thì sẽ làm giảm tốc độ phản ứng và có thể gây biến tính enzim? Câu 5 (2 điểm) 1. Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm những giai đoạn nào? Nêu diễn biến cơ bản ở các pha của kỳ trung gian. 2. Sự phân chia của vi khuẩn có theo các pha như trên không?

Câu 6 (3 điểm) 1. Cho biết nấm men có những kiểu chuyển hóa vật chất nào? Muốn thu sinh khối nấm men người ta phải làm gì? (1đ) 2. Tại sao sữa chua là thực phẩm ưa thích của nhiều người? Giải thích sự thay đổi trạng thái, hương vị của sữa trong quá trình lên men axit lactic. (1đ) 3. Hãy giải thích tại sao có những vi khuẩn khuyết dưỡng không thể sống được trên môi trường nuôi cấy tối thiểu nhưng khi được nuôi cấy chung với một chủng vi sinh vật nguyên dưỡng khác thì cả 2

đều sinh trưởng và phát triển bình thường? (1đ) Câu 7 (3 điểm) 1. (1đ) Lipit và cacbon hiđrat đêù có thành phần hoá học là C, H, O. Để phân biệt 2 loại hợp chất trên người ta căn cứ vào đâu? 2. (2đ) Một nhóm tế bào sinh dục đực sơ khai chứa 360 nhiễm sắc thể đơn, đang phân bào tại vùng sinh sản. Mỗi tế bào đều nguyên phân một số lần bằng số nhiễm sắc thể đơn có chung một nguồn gốc trong một tế bào. Tất cả các tế bào con sinh ra đều trở thành tế bào sinh tinh, giảm phân tạo tinh trùng. Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5%. Các hợp tử tạo ra chứa tổng số 2880 nhiễm sắc thể đơn. a. Xác định bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài, tên loài. (1đ) b. Xác định số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu và số tế bào sinh tinh.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

ĐÁP ÁN Câu Ý 1 a.

b.

Nội dung * Khi nuôi cấy không liên tục: vi khuẩn cần có thời gian để làm quen với môi trường, hình thành các emzim cảm ứng để phân giải cơ chất. - Khi nuôi cấy liên tục: do môi trường ổn định, vi khuẩn đã có emzim cảm ứng nên không có pha tiềm phát. * Dùng để nuôi cấy vi sinh vật vì đường là nguồn dinh dưỡng cho VSV. - Dùng để ngâm các loại quả với nồng độ quá cao sẽ gây co nguyên sinh ở tế bào VSV (diệt VSV để bảo quản nông sản).

2 1

- ARN thông tin đa dạng nhất + Vì tế bào có rất nhiều gen mã hóa protein, mỗi gen lại cho ra 1 loại ARNm

Điểm 1.0 0.25 0.25 0.25 0.25

3.0 0.25 0.25

- ARNr có số lượng nhiều nhất. + Vì trong tb nhân thực, gen tổng hợp riboxom thường lặp lại rất nhiều lần, hơn 0.25 nữa số lượng riboxom là rất lớn và riboxom dùng để tổng hợp nên tất cả các loại protein của tế bào. 0.25 2 a.

Bạn muốn chứng minh ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của enzim.

0.5

Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quỳ tím để nhận biết. b.

Phương pháp: - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt pha loãng). Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi:

0.5 0.25

- Ống 1 có dung dịch tinh bột và nước bọt, nhưng nước bọt đã đun sôi nên enzim 0.25 mất hoạt tính; - Ống 3 có dung dịch tinh bột và nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng quỳ tím sẽ 0.25 phân biệt được ống 3 và ống 1. 0.25 4.0

3

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1.

So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng?

0.25

* Giống nhau: - Đều có cấu trúc màng kép - Đều là bào quan có khả năng tổng hợp ATP * Khác nhau:

0.75

Ti thể

Lục lạp

- Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong - Cả hai màng đều trơn nhẵn, có thêm gấp khúc trên có đính các enzim hô hệ thống túi tylacoid, trên đó có đính hấp các sắc tố quang hợp và các chất vận chuyển điện tử. - Tổng hợp ATP dùng cho mọi hoạt động của tế bào - Tổng hợp ATP ở pha sáng, chỉ dùng cho pha tối của quang hợp - Có trong mọi loại tế bào - Chỉ có trong các tế bào quang hợp ở thực vật

2.

Chức năng chính của prôtêin màng gồm : - Ghép nối 2 tế bào với nhau - Là thụ thể bề mặt tiếp nhận các thông tin

0.25 0.25

- Giúp tế bào nhận biết nhau nhờ dấu hiệu nhận biết đặc hiệu 0.25 (glicôprôtêin) - Là các kênh vận chuyển các chất qua màng. 3.

- Sai.Không bị vỡ vì có thành tế bào. - Sai. Dấu chuẩn là glycoprotein. - Đúng. - Sai: Thành phần bền nhất là sợi trung gian.

4.

0.25

0.25 0.25 0.25 0.25

- Dựa vào cấu trúc và thành phần hóa học;

0.5

- Cách nhận biết: nhuộm màu Gram chúng bắt màu khác nhau

0.5

+ Gram âm có màu đỏ, Gram dương màu tím.

4

4.0 1

-Protein: Sự biến dạng của màng sinh chất (xuất hoặc nhập bào). - Steroid: Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit.

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.25

-ion:

0.25

+ Vận chuyển thụ động nhờ các pecmeaza, không tiêu tốn năng lượng ATP. +Vận chuyển chủ động nhờ các kênh protein trên màng, tiêu tốn năng lượng 0.25 ATP

-Nước: Vận chuyển thụ động qua kênh aquaporin trên màng, nhờ protein mang hoặc khuếch tán trục tiếp qua lớp kép photpholipit. 0.25 2

Sự khác nhau về màu sắc của lát cắt phôi không đun cách thủy với lát cắt phôi đun cách thủy là do: - Đun sôi cách thủy các phôi trong 5 phút. Để giết chết phôi - Phôi sống không nhuộm màu còn phôi chết ăn màu. Vì tế bào sống có khả năng thẩm chọn lọc chỉ cho các chất cần thỉết đi qua màng vào trong tế bào, còn phôi 0.5 chết không có đặc tính này. - Kết luận: Thí nghiệm trên chứng tỏ rằng phôi sống do MSC có khả năng thấm chọn lọc nên không bị nhuộm màu. Còn phôi chết MSC mất khả năng thấm chọn 0.5 lọc nên phẩm màu thấm vào, chất nguyên sính bắt màu.

3

- Pha tối của quang hợp phụ thuộc vào pha sáng vì trong pha tối xảy ra sự tổng

0.5

hợp glucôzơ cần năng lượng từ ATP và NADPH do pha sáng cung cấp. - Pha sáng xảy ra ở tilacốit của lục lạp trong màng tilacôit chứa hệ sắc tố quang hợp dãy chuyền điện tử, phức hệ ATP - synthetaza, do đó đã chuyển hoá NLAS thành năng lượng tích trong ATP và NADPH.

0.25

- Pha tối xảy ra trong chất nền lục lạp, trong chất nền lục lạp chứa các enzim và cơ chất của chu trình Canvis do đó glucô được tổng hợp từ CO2 với năng lượng từ ATP và NADPH do pha sáng cung cấp. 4

- Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính của enzim: nhiệt độ, độ pH, nồng độ cơ

0.25 0.25

chất, nồng độ enzim, chất ức chế enzim. -Enzim có bản chất là protein, cấu hình không gian ba chiều của protein được ổn

định nhờ các liên kết yếu (liên kết hidro, liên kết đisunfua..)

0.5

- Ở nhiệt độ cao, các liên kết yếu này bị phá vỡ làm thay đổi cấu hình không gian của enzim, do đó trung tâm hoạt động của enzim bị biến đổi không phù hợp với cơ chất nên enzim mất khả năng xúc tác. 0.25 2.0

5 Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1

- Chu kỳ tế bào ở tế bào nhân thực gồm kỳ trung gian (G1 + S+ G2) và quá trình nguyên phân. - Diễn biến cơ bản các pha của kỳ trung gian. + Pha G1: Diễn ra sự gia tăng TBC, hình thành thêm các bào quan khác nhau, phân hoá về cấu trúc, chức năng của tế bào (tổng hợp các prôtêin, chuẩn bị các 0.5 tiền chất, các điều kiện cho sự tổng hợp ADN). + Pha S: Diễn ra sao chép ADN và nhân đôi NST, pha S còn diễn ra sự nhân đôi trung tử và quá trình tổng hợp nhiều hợp chất hữu cơ cao phân tử, các hợp chất 0.5 giàu năng lượng. + Pha G2: Tiếp tục tổng hợp prôtêin có vai trò với sự hình thành thoi phân bào. NST ở pha này vẫn giữ nguyên trạng thái như cuối pha S.

2

- Sự phân chia của vi khuẩn không theo các pha như trên, vì vi khuẩn phân chia trực phân.

6

0.5

0.5

3.0 1

- Nấm men có 2 kiểu chuyển hóa vật chất. + Khi có oxi tiến hành hô hấp hiếu khí, tạo nhiều ATP sinh trưởng mạnh.

0.5

+ Khi không có oxi thực hiện quá trình lên men - Muốn thu sinh khối nấm men cần tạo môi trường hiếu kí, khi đó nấm men tiến hành hô hấp hiếu khí tạo nhiều ATP, sinh trưởng mạnh thu nhiều sinh khối. 0.5 2

* Vì sữa chua là một loại thực phẩm bổ dưỡng: - Có hương vị thơm ngon tự nhiên. - Dễ tiêu, bổ dưỡng chứa đường đơn, vitamin, axit amin...

0.25

* Giải thích sự thay đổi trạng thái, hương vị của sữa trong quá trình lên men:

0.25

- Vi khuẩn lactic đã biến đường trong sữa thành axit lăctic làm giảm độ pH cùng với lượng nhiệt sinh ra -> Sữa chua có vị ngọt thấp hơn so với sữa nguyên liệu, vị chua tăng lên và ở dạng đông tụ. - Các sản phẩm phụ este, axit hữu cơ... làm cho sữa có hương thơm.

3

- Chủng khuyết dưỡng không thể sống trên môi trường nuôi cấy tối Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

0.25

0.25 0.5

thiểu đượcvì chúng thiếu nhân tố sinh trưởng mà chúng không thể tự tổng hợp được - Khi nuôi cấy 2 chủng nguyên dưỡng và khuyết dưỡng chung trong môi trường 0.5 tối thiểu thì chủng nguyên dưỡng tổng hợp được 1 hợp chất được xem là nhân tố sinh trưởng đối với chủng thứ 2. Vì vậy chủng thứ 2 cũng sinh trưởng và phát triển bình thường cùng chủng thứ nhất.

7

3.0 1

- Căn cứ: +Thành phần hoá học: Cacbonhyđrat có tỉ lệ H:O = 2:1

0.5 0.5

+Tính chất: Cacbonhyđrat không kị nước, Lipit kị nước.

2

•

Gọi -

số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu là a (a € N).

-

Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của loài là 2n.

(số NST đơn có chung một nguồn gốc trong 1 tế bào là n.

•

0.25

Ta có:

- Tổng số NST đơn có trong các tế bào sinh dục sơ khai ban đầu là: a.2n = 360 (1). -Số tế bào sinh tinh là: a.2n. -Số tinh trùng được tạo ra là: 4.a.2n.

0.25 n

n

-Số tinh trùng được thụ tinh là: 4.a.2 .12,5% = 0,5. a.2 = Số hợp tử được hình thành. -Tổng số NST đơn trong các hợp tử: 0,5. a.2n. 2n = 2880 (2). -

Từ (1) và (2) suy ra: n = 4.

-

Bộ NST lưỡng bội của loài: 2n = 8. Ruồi giấm.

e. Số tế bào sinh dục đực sơ khai ban đầu: a.2n = 360 (a = 45. Số tế bào sinh tinh = 45. 24 = 720.

0.25 0.25 0.25 0.25

0.25 0.25

KÌ THI OLYMPIC

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

ĐỀ THI ĐỀ NGHỊ MÔN SINH HỌC 10 (Thời gian làm bài: 150 phút, không kể thời gian giao đề)

Câu 1: (4,0 điểm) 1. Có bốn loại đại phân tử sau : Tinh bột, xenlulozo, protein, photpholipit. Hãy cho biết: a. Loại chất nào không có cấu trúc đa phân? b. Cấu tạo tinh bột và xenluolozo có điểm khác nhau nào cơ bản? 2. Một gen có chiều dài 4080 A0 và có 3100 liên kết hydro. Trên mạch 1 của gen có nucleotit (nu) lọai A chiếm 20% số nu của mạch, trên mạch 2 có hiệu số giữa X và G = 100 nu. a. Tính khối lượng và số vòng xoắn của gen. b. Tính số nu mỗi lọai của gen. c. Tính số nu mỗi lọai trên mỗi mạch đơn của gen. Câu 2: (2,0 điểm) 1. So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng. 2. Nhà khoa học tiến hành phá nhân của tế bào trứng ếch thuộc nòi A rồi lấy nhân của tế bào trứng ếch thuộc nòi B cấy vào. Ếch con được tạo ra mang đặc điểm chủ yếu của nòi nào? Thí nghiệm chứng minh điều gì? Câu 3: (3,0 điểm) 1. Giải thích Tại sao thành tế bào thực vật có cấu trúc dai và chắc? 2. Quan sát hình vẽ sau về các con đường vận chuyển các chất qua màng sinh chất:

a. Hãy chú thích các con đường (1), (2), (3), (4) và cho biết các chất được vận chuyển theo mỗi con đường trên. b. Sự vận chuyển các chất theo đường (1), (2) có gì khác nhau? Câu 4: (3,0 điểm) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. Enzim là gì? Tại sao khi nhiệt độ tăng lên quá nhiệt độ tối ưu thì hoạt tính của enzim lại giảm nhanh? 2. Phân biệt hô hấp và quang hợp về các nội dung sau: Không gian, thời gian diễn ra; Thành phần tham gia; Sản phẩm tạo ra; Loại phản ứng? Câu 5: (2,0 điểm) Trình bày cấu trúc hóa học và chức năng của ATP. Tại sao nói ATP là “đồng tiền năng lượng của tế bào” ? Câu 6: (1,0 điểm) Nêu sự khác biệt cơ bản giữa nguyên phân và giảm phân về số lần phân bào, sô tế bào con, số NST trong tế bào con, loại tế bào thực hiện. Câu 7: (3,0 điểm) Một tế bào sinh dục sơ khai của ruồi giấm (2n = 8) tiến hành nguyên phân liên tiếp một số lần tạo ra số tế bào mới ở thế hệ cuối cùng có 512 NST ở trạng thái chưa nhân đôi. 1. Hãy xác định số đợt phân bào của tế bào sinh dục sơ khai nói trên. 2. Các tế bào mới được tạo thành nói trên đều trở thành tế bào sinh trứng: a. Khi tế bào sinh trứng giảm phân thì lấy nguyên liệu từ môi trường nội bào tạo ra bao nhiêu NST đơn? b. Quá trình giảm phân trên tạo ra được bao nhiêu trứng và tổng số NST trong các tế bào trứng là bao nhiêu? c. Biết hiệu suất thụ tinh của trứng là 25% và mỗi trứng thụ tinh cần 1 triệu tinh trùng tham gia Xác định số tinh trùng tham gia thụ tinh cho 25% số trứng nói trên. Câu 8: (2,0 điểm)

a. Trong nước mắm và trong tương có rất nhiều axit amin. Chất này có nguồn gốc từ đâu, do vi sinh vật nào tác động để tạo thành? b. Làm nước sirô quả trong bình nhựa kín, sau một thời gian thì bình sẽ căng phồng. Hãy giải thích tại sao? ……………………Hết……………………

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI OLYMPIC MÔN SINH HỌC 10 Câu 1: (4 đ) 1. (1đ) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

Có bốn loại đại phân tử sau : Tinh bột, xenlulozo, protein, photpholipit. Hãy cho biết: (0,5 đ)

a. Loại chất không có cấu trúc đa phân: Photpholipit b. Cấu tạo tinh bột và xenluolozo có điểm khác nhau cơ bản: - Tinh bột có cấu trúc mạch không phân nhánh.

(0,25 đ)

- Xenlulozo có các mạch nhánh xen kẽ với nhau

(0,25 đ)

2. ( 3 đ) a. Tổng số nuclêôtit của gen : N = 2 x 4080 : 3,4 = 2400(nu). - Khối lượng của ge : M = 2400 x 300 = 720.000 (đvC)

(0. 5 đ)

- Số vòng xoắn của gen: C = 2400 : 20 = 120 (vòng)

(0. 5 đ)

b. Số nu mỗi loại của gen: G = X = 3100 – 2400 = 700

(0.5 đ)

A = T = 1200 – 700 = 500

(0.5 đ)

c. Số nuclêôtit mỗi loại trên mỗi mạch của gen : Theo nguyên tắc bổ sung ta có : (0.25 đ)

A1 = T2 = 0,2 x 1200 = 2400

(0.25 đ)

=> T1 = A2 = 500 – 240 = 260 Theo đề cho ta có : G2 – X2 = 100 (1) Mặt khác :

G2 + X2 = 700

(0,25đ)

(2)

Giải hệ phương trình (1) và (2) ta được : X1 = G2 = 400. X2 = G1 = 300.

(0.25 đ)

1. 1. So sánh ti thể và lục lạp về cấu trúc và chức năng:

(1,0 đ)

Câu 2: (2 điểm) (0,25 đ)

* Giống nhau: - Đều có cấu trúc màng kép - Đều là bào quan có khả năng tổng hợp ATP

(0,75 đ)

* Khác: Ti thể

Lục lạp

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

- Màng ngoài trơn nhẵn, màng trong- gCả hai màng đều trơn nhẵn, có thêm hệ thống túi tylacoid, khúc trên có đính các enzim hô hấp trên đó có đính các sắc tố quang hợp và các chất v chuyển điện tử. - Tổng hợp ATP dùng cho mọi hoạt độ của tế bào - Có trong mọi loại tế bào

- Tổng hợp ATP ở pha sáng, chỉ dùng cho pha tố quang hợp - Chỉ có trong các tế bào quang hợp ở thực vật

2. - Ếch con có các tính chất của loài B.

(0,5 đ)

- Thí nghiệm chứng minh Nhân tế bào là nơi chứa vật chất di truyền, quy định mọi đặc tính của tế bào, cơ thể (0,5 đ) Câu 3: (3 điểm) 1. Giải thích.

(1,0 đ)

- Do thành tế bào được cấu tạo từ xenlulozo mà Xenlulozơ được cấu tạo từ nhiều đơn phân là glucozơ, các đơn phân này nối với nhau bằng liên kết 1-4 glucozit tạo nên sự đan xen một sấp, một ngửa. Các phân tử xenlulozơ nằm như một cái băng duỗi thẳng, không có sự phân nhánh. Các liên kết hiđrô giữa các phân tử nằm song song và hình thành nên bó dài dưới dạng vi sợi, các sợi này không hoà tan và sắp xếp dưới dạng các lớp xen phủ tạo nên cấu trúc dai và chắc. 2. a) Chú thích:

(1,0 đ)

(1) Khuếch tán trực tiếp qua lớp kép photpholipit: vận chuyển các phân tử nhỏ không phân cực, tan trong lipit như: O2, CO2, … (2) Sự khuếch tán qua kênh protein mang tính chọn lọc : vận chuyển các chất H2O, protein,... (3) Vận chuyển đối chuyển (vận chuyển chủ động): bơm Na+-K+ cứ 3Na+ được bơm ra thì có 2K+ được bơm vào. (4) Biến dạng màng sinh chất qua hình thức nhập bào: vi khuẩn, giọt thức ăn,... b) Điểm khác nhau:

(1,0 đ)

(1) không mang tính chọn lọc. (2) có tính chọn lọc nhờ các kênh protein chuyên hóa, tốc độ nhanh Câu 4: (3 đ) 1. KN: Enzim là chất xúc tác xinh học có bản chất là Protein, Enzim là ăng tốc độ phản ứng nhưng không bị biến đổi sau phản ứng. (0,5 đ) Giải thích: Do enzim có bản chất là Protein nên khi nhiệt độ cao các liên kết Hidro trong Protein bị phá vỡ làm thay đổi cấu trúc nên Protein bị biến tính làm enzim mất hoạt tính. (0,5 đ) Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

2. Phân biệt hô hấp và quang hợp về các nội dung sau: Không gian, thời gian diễn ra; Thành phần tham gia; Sản phẩm tạo ra; Loại phản ứng? Chỉ tiêu so sánh

Hô hấp

Điểm

Quang hợp

di thể, lúc tế bào cần nLục lạp, Khi có ánh sáng Không gian, thời gian Ti ra lượng

0,5 đ

Thành phần tham gia; Glucozo, Oxi

CO2, H2O, Ánh sáng

0,5 đ

Sản phẩm tạo ra

ATP, CO2

Glucozo, Oxi

0,5 đ

Loại phản ứng

Oxi hóa

Khử

0,5 đ

Câu 5: 2 đ a. Bạn muốn chứng minh ảnh hưởng của nhiệt độ và pH đến hoạt tính của enzim.

(0,5 đ)

b. Dùng dung dịch iôt loãng và giấy quỳ tím để nhận biết.

(0,5 đ)

Phương pháp: - Dùng iôt nhỏ vào tất cả các ống, chỉ có một ống không có màu xanh tím, đó chính là ống 2 (có tinh bột và nước bọt pha loãng). (0,25 đ) - Hai ống còn lại 1 và 3 có màu xanh, nghĩa là tinh bột không được biến đổi.

(0,25 đ)

- Ống 1 có dung dịch tinh bột và nước bọt, nhưng nước bọt đã đun sôi nên enzim mất hoạt tính. (0,25 đ) - Ống 3 có dung dịch tinh bột và nước bọt nhưng có axit là môi trường không thích hợp cho hoạt động của ezim trong nước bọt. Chỉ cần thử bằng quỳ tím sẽ phân biệt được ống 3 và ống 1. (0,25 đ) Câu 6:((1 đ) Nêu sự khác biệt giữa nguyên phân và giảm phân

Chỉ tiêu

Nguyên phân

Giảm phân

Điểm

Số lần phân bào

1

2

0,25 đ

Số tế bào con

2

4

0,25 đ

Số NST trong tế bào con Giống tế bào mẹ

Giảm đi ½ so với tế 0,25 đ mẹ

Loại tế bào thực hiện Tế bào sinh dưỡng

Tế bào sinh dục

0,25 đ

Câu 7: (3 đ)

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com

1. Số đợt nguyên phân: Số tế bào con sau nguyên phân: = 512/ 8 = 64

(0,5 đ)

Số lần nguyên phân = 2k = 64 Vậy k = 6

(0,5 đ)

2.a.Số NST môi trường cung cấp cho 64 tế bào sinh trứng = 64x 8 = 512

(0,5 đ)

2.b. Số trứng tạo thành = 64 trứng

(0,5 đ)

Số NST trong các trứng = 64x 4 = 256 NST 2.c. Hiệu suất thụ tinh của trứng là 25%, vậy có 16 trứng được thụ tinh,

(0,5 đ)

mà mỗi trứng cần 1 triệu tinh trùng. Vậy số tinh trùng cần là 16 triệu.

(0,5 đ)

Câu 8 (2 đ)

a. Từ protein trong cá và đậu. VSV phân giải Protein

(1,0 đ)

b. Trong quá trình làm siro có xảy ra quá trình lên men rượu tạo ra khí CO2. Khí CO2 sẽ làm bình căng lên. (1,0 đ) ……………………………………………………….

Phát hành PDF bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đăng ký Word doc qua Zalo 0905779594 Email thanhtuqn88@gmail.com