ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM SINH HỌC
vectorstock.com/28062415
Ths Nguyễn Thanh Tú eBook Collection
SÁNG KIẾN GIẢI PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM VỚI MÔN SINH HỌC LĨNH VỰC ÁP DỤNG: ĐỔI MỚI DẠY HỌC SINH HỌC THPT WORD VERSION | 2021 EDITION ORDER NOW / CHUYỂN GIAO QUA EMAIL TAILIEUCHUANTHAMKHAO@GMAIL.COM
Tài liệu chuẩn tham khảo Phát triển kênh bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đơn vị tài trợ / phát hành / chia sẻ học thuật : Nguyen Thanh Tu Group Hỗ trợ trực tuyến Fb www.facebook.com/DayKemQuyNhon Mobi/Zalo 0905779594
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: Hội đồng thẩm định sáng kiến Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình. Chúng tôi ghi tên dưới đây:
TT
Họ và tên
1. Bùi Thị Liên
2. Ngô Đức Thắng
3. Đặng Văn Phương
Ngày, tháng, năm sinh
Nơi công tác
Tỷ lệ (%) Trình đóng góp Chức độ Ghi vào việc vụ chuyên chú tạo ra môn sáng kiến
21/06/1985
THPT Nho Quan C
Tổ phó chuyên Cử nhân môn
30%
Tác giả
27/10/1978
THPT Nho Quan C
Phó Hiệu Cử nhân trưởng
20%
Đồng tác giả
THPT Nho Quan C
Phó Hiệu Thạc sĩ trưởng
20%
Đồng tác giả
10/10/1980
4. Trần Thị Hoa
11/09/1983
THPT Nho Quan C
Giáo Cử nhân viên
20%
Đồng tác giả
Vũ Thị Nhàn
11/10/1992
THPT Nho Quan C
Giáo Cử nhân viên
10%
Đồng tác giả
5.
Thanh
1
I. TÊN SÁNG KIẾN, LĨNH VỰC ÁP DỤNG Là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM VỚI MÔN SINH HỌC. Lĩnh vực áp dụng: Đổi mới dạy học Sinh học THPT II. NỘI DUNG 1. Giải pháp cũ thường làm: Hoạt động trải nghiệm sáng tạo không phải là vấn đề mới trong giáo dục. Thực tế trong chương trình, sách giáo khoa hiện tại nội dung này được thể hiện ở các bài thực hành, lồng ghép liên hệ thực tế trong bài học. Việc tổ chức hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường là tổ chức cho các em đi tham quan, dã ngoại, lao động công ích, lao động cùng gia đình…Tuy nhiên, cách thức tổ chức chưa đạt hiệu quả giáo dục cao Việc tổ chức trải nghiệm trên lớp học: Số bài thực hành trong sách giáo khoa hiện tại tương đối ít, một số bài thực hành trong chương trình do điều kiện tiến hành phức tạp, không phù hợp với điều kiện địa phương, nhà trường. Ví dụ sách giáo khoa Sinh học 12 có 3 bài thực hành trên tổng số 48 bài học, trong 3 bài thực hành có tới 2 bài khó thực hiện thành công được như Bài 7: Thực hành quan sát các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể trên tiêu bản cố định và tiêu bản tạm thời; Bài 14: Lai giống. Trong chương trình Sinh học 11 có 7 bài thực hành trên tổng số 48 bài học; Sinh học 10 có 5 bài trên tổng số 33 bài. Trong năm học vừa qua, khi nhà trường được chủ động về phân phối chương trình, giáo viên thường chủ động xây dựng chương trình chuyển số bài thực thực hành thành bài tập, ôn lí thuyết để phục vụ cho việc học “ứng thi”. Việc học trên lớp, giáo viên thường chú trọng đến việc tìm kiến thức ôn tập phục vụ thi hơn là tìm hiểu vấn đề có thể tổ chức cho học sinh trải nghiệm. Việc tổ chức trải nghiệm ngoài lớp học: Cách thức tổ chức học tập trải nghiệm thường làm là: Bước 1: Lựa chọn địa điểm: Địa điểm lựa chọn để trải nghiệm thường là các khu du lịch, khu vui chơi, giải trí,.. theo sở thích của học sinh. Bước 2: Lên kế hoạch cho chuyến đi: Giáo viên, phụ huynh, nhà trường lên kế hoạch cho chuyến đi nhưng công việc này chủ yếu chú trọng đến việc thời gian, phương tiện, sinh hoạt, chi phí cho chuyến đi. Bước 3: Làm công tác xã hội hóa: Công việc chủ yếu là huy động sự đóng góp vật chất cho chuyến đi. Chính vì mục đích học tập không rõ ràng, phụ huynh không thấy được vai trò của chuyến đi học tập trải nghiệm nên sẽ khó khăn trong công tác huy động sức dân, chưa kể sẽ gây hiểu lầm chủ chương của Bộ về tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh. Bước 4: Tổ chức chuyến đi: Trong quá trình tổ các chuyến đi, giáo viên cùng với các lực lượng giáo dục ngoài nhà trường chủ yếu chú trọng vào nội quy của chuyến đi và việc quản lí học sinh làm sao để được thuận tiện, dễ dàng nhất. 2
Bước 5: Tổng kết rút kinh nghiệm chuyến đi: Công việc chủ yếu của công tác này là tổng kết các chi phí của chuyến đi; đánh giá chuyến đi có được đảm bảo bảo an toàn hay không, đồng thời rút kinh nghiệm về cách thức quản lí học sinh dễ dàng hơn. Bước 6: Học sinh viết bài thu hoạch: Do không có định hướng về nội dung học tập trải nghiệm nên khi viết bài thu hoạch, học sinh chủ yếu viết bài thiên về cảm xúc, suy nghĩ trước cảnh đẹp, không gian mới lạ… Bài thu hoạch của học sinh, giáo viên đánh giá theo cách cảm tính hoặc không đánh giá. Nguyên nhân của việc tổ chức hoạt động trải nghiệm chưa đạt hiệu quả cao là: - Do nhận thức chưa đầy đủ về mục tiêu giáo dục trong thời đại mới. Nhận thức chưa sâu sắc hệ thống lí luận về hoạt động trải nghiệm sáng tạo. - Do ý thức trách nhiệm với công việc chưa cao. Việc tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm đòi hỏi giáo viên luôn phải nỗ lực hơn rất nhiều so với việc dạy “chay”. - Do hạn chế về kĩ năng, năng lực tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo. 2. Giải pháp mới cải tiến: Mục tiêu đổi mới giáo dục và đào tạo được nêu trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông chương trình tổng thể. Bộ đề cao phẩm chất, năng lực của người học. Phẩm chất của người học bao gồm: Yêu đất nước, yêu con người, chăm học, chăm làm, trung thực, trách nhiệm. Năng lực của người học bao gồm: Năng lực chung và năng lực chuyên môn. Năng lực chung có các năng lực như năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Các năng lực chuyên môn có các năng lực như năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội, năng lực công nghệ, năng lực tìm hiểu xã hội, năng lực tin học, năng lực thể chất. Để đạt được phẩm chất, năng lực trên chương trình đổi mới giáo dục trong đó hoạt động trải nghiệm chính thức bắt buộc trong chương trình sách giáo khoa mới. Đứng trước yêu cầu của đổi mới giáo dục, yêu cầu của xã hội về “chuẩn đầu ra” của người học. Không đợi đến khi ban hành sách giao khoa mới, ngay từ đầu năm học 2016-2017 Sở giáo dục và đào tạo Ninh Bình yêu cầu các trường làm kế hoạch giảng dạy các môn phải có kế hoạch tổ chức dạy học trải nghiệm sáng tạo. Trong năm học 2016-2017, nhóm Sinh cũng như các nhóm chuyên môn khác của trường THPT Nho Quan C đã rất tích cực tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh. Các hoạt động trải nghiệm của tất cả các nhóm có thể nói bước đầu đã mang lại những thành công. Sự thành công ấy có được trước hết phải nhờ vào tư tưởng tiến bộ, bắt kịp xu thế của thời đại, dám nghĩ dám làm của các thầy trong Ban Giám hiệu (BGH) trường THPT Nho Quan C. Mặc dù đóng trên địa bàn khó khăn của tỉnh, BGH trường THPT Nho Quan C đã luôn nỗ lực học hỏi, chủ động sáng tạo trong việc quản lí, tổ chức để giáo viên có điều kiện thuận lợi thực hiện nhiệm vụ giáo dục trong thời đại mới. Trong 4 năm trở lại đây, năm nào trường THPT Nho Quan C cũng có hoạt động thường niên giúp học sinh và giáo viên có nhiều động lực hứng thú với công việc được giao. Trong năm học này, đáp ứng yêu cầu học tập trải 3
nghiệm sáng tạo nhà trường tổ chức cuộc thi “HÀNH TRÌNH VỀ MIỀN DI SẢN”. Cuộc thi đã tạo ra sân chơi rất hấp dẫn các em học sinh cũng như các thầy cô trong các nhóm chuyên môn. Sáng thứ 2 chào cờ là một buổi sinh hoạt rất được mong chờ của học sinh cũng như giáo viên. Bản thân chúng tôi cũng như nhiều giáo viên khác nhận thấy sự thay đổi rất tích cực của các em qua hình thức học tập trải nghiệm sáng tạo. Đối với nhóm Sinh đây là điều kiện thuận lợi để chúng tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu này từ năm học 2015-2016. Dạy học trải nghiệm sáng tạo chính là cách hòa nhập các hoạt động của nhà trường vào thực tế cuộc sống. Do gắn với bối cảnh thực tế và gắn với nhu cầu của người học cho phép dạy học kéo theo những ích lợi, sự tích cực và sự chịu trách nhiệm của người học. Khi việc học được đặt trong bối cảnh gần gũi với thực tiễn với cuộc sống sẽ cho phép tạo ra niềm tin ở người học, giúp họ tích cực huy động và tận dụng tối đa vốn kinh nghiệm của mình để đáp ứng yêu cầu của hoạt động học. Hiểu rõ mục đích của các hoạt động học khi đó hoạt động học sẽ trở thành nhu cầu tự thân và có ý nghĩa. Qua quá trình nghiên cứu trên nền tảng chương trình, sách giáo khoa hiện hành đối với môn Sinh học 10, 11, 12. Việc tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo với môn Sinh học có thể tiến hành theo 2 cách sau: GIẢI PHÁP 1: TỔ CHỨC DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP - LIÊN BÀI, LIÊN MÔN. Để học sinh phát huy được năng lực của mình, giáo viên phải tạo cơ hội cho học sinh được giải quyết vấn đề trong tình huống mang tính thực tiễn. Khi đó học sinh vừa phải vận dụng những kiến thức, kĩ năng chuyên biệt của môn học vừa phải vận dụng khả năng, năng lực riêng của bản thân để giải quyết vấn đề. Như vậy, thông qua việc hoàn thành một nhiệm vụ trong bối cảnh thực, giáo viên vừa tạo điều kiện cho học sinh phát triển được năng lực chuyên biệt môn học vừa phát triển năng lực chung của mỗi học sinh. Các năng lực này được hình thành và phát triển dựa trên bản năng di truyền của con người, quá trình giáo dục trải nghiệm trong cuộc sống. Khi đó người học sẽ đáp ứng yêu cầu của nhiều loại hình hoạt động khác nhau trong thời đại mới. Khi tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm theo chủ đề tích hợp - liên bài, liên môn vấn đề cần giải quyết thường tích hợp trong nội môn, liên môn ở các mức độ khác nhau. Việc tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm theo chủ đề - liên bài, liên môn cần thực hiện qua các bước sau: Bước 1: Lựa chọn chủ đề Việc lựa chọn chủ đề đối với môn Sinh học cần lựa chọn những chủ để gần gũi với đời sống. Nội dung phải phù hợp với việc học tập trải nghiệm của học sinh, kiến thức không ngoài tầm với của học sinh, không ôm đồm nhiều kiến thức, đi từ thấp đến cao, cân đối giữa chiều sâu kiến thức và bề rộng vận dụng. Các nội dung kiến thức học tập phải gắn liền với các tình huống từ thực tiễn địa phương, những vấn đề cần giải quyết ở địa phương. Đối với môn Sinh học có nhiều chủ đề lớn để giáo viên có thể lựa chọn cho học sinh trải nghiệm gắn với thực tế địa phương như: Nhân giống, trồng, chăm sóc cây trồng. Nhân giống và chăm sóc vật nuôi. 4
Nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liệu. Bảo quản nông sản. Bảo vệ và chăm sóc sức khỏe con người. Bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Bước 2: Lập kế hoạch. Kế hoạch chung: Việc tổ chức học tập trải nghiệm có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào việc lập kế hoạch. Công việc này là tìm các nguồn lực và thời gian không gian cần cho việc hoàn thành các mục tiêu. Chi phí về tất cả các mặt phải được xác định. Hơn nữa phải tìm ra phương án chi phí ít nhất cho việc thực hiện các mỗi mục tiêu đó. Kế hoạch chung thể hiện những hoạt động chính trong chủ đề dạy học ai là người phụ trách phối hợp làm việc. Kế hoạch chi tiết: Được thể hiện trong giáo án trong đó giáo viên dự kiến thiết kế chi tiết các hoạt động. Dự kiến các phương án, kịch bản của buổi học tập hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Trong bước này cần xác định rõ có bao nhiêu việc cần phải thực hiện? Tiến trình và thời gian thực hiện như thế nào? Ai là người làm? Yêu cầu công việc cần đạt được là gì? Bước 3: Tìm hiểu thực trạng. Trong bước này giáo viên đề ra các tiêu chí cho học sinh điều tra thực trạng của chủ đề đã lựa chọn. Bước 4: Tìm kiếm thông tin liên quan. Đối với giáo viên: Tìm kiếm thông tin về chủ đề lựa chọn tại nơi có thể tổ chức cho học sinh học tập trải nghiệm. Liên hệ nhờ tư vấn giúp đỡ chia sẻ của chuyên gia, nhà khoa học….. Đối với học sinh: Giáo viên phân công nhiệm vụ cho các nhóm tìm kiếm thông tin có thể bằng các phương pháp như tìm kiếm tài liệu, sách báo, thư viện điện tử, phỏng vấn… Bước 5: Tổ chức hoạt động trải nghiệm. Dựa trên kế hoạch đã lập tuy nhiên trong quá trình thực hiện giáo viên cần linh hoạt dựa vào điều kiện thực tế để đạt hiệu quả học tập cao nhất Bước 6: Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm. - Về phía giáo viên: Xây dựng các loại phiếu đánh giá để đánh giá hoạt động dạy học trải nghiệm từ đó đánh giá khách quan hiệu quả của tổ chức hoạt động học, điều chỉnh cho phù hợp với mục tiêu giáo dục. + Phiếu đánh giá năng lực khoa học Sinh học: Phiếu này giáo viên thiết kế theo nội dung kiến thức khoa học trong chủ đề để kiểm tra học sinh. + Phiếu đánh giá năng lực hợp tác nhóm: Phiếu này giáo viên xây dựng dựa trên các tiêu chí hoạt động nhóm. + Phiếu đánh giá sự phát triển bản thân: Phiếu này giúp học sinh tự đánh giá được những sự thay đổi của bản thân sau hoạt động học. Tổng kết các loại phiếu đánh giá, từ đó đánh giá khách quan hiệu quả của hoạt động học, điều chỉnh phù hợp với mục tiêu giáo dục. - Về phía học sinh: Hoàn thành các loại phiếu đánh giá. 5
GIẢI PHÁP 2: TỔ CHỨC DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM THEO BÀI HỌC. Việc tổ chức dạy học trải nghiệm theo chủ đề tích hợp như ở GIẢI PHÁP 1 không phải lúc nào cũng thực hiện được. Những khó khăn của tổ chức dạy học trải nghiệm trong cách trên như vấn đề kinh phí, tổ chức phức tạp, tốn thời gian, cần phối hợp tốt nhân lực giáo dục trong và ngoài trường. Tổ chức dạy học trải nghiệm theo bài học (tiết học 45 phút) có nhiều thuận lợi hơn. Trong phạm vi kiến thức một tiết học, thời gian hạn chế (45 phút) tùy vào nội dung bài học mà giáo viên có thể tổ chức trải nghiệm cho học sinh toàn bộ kiến thức bài học (thường là bài thực hành) hay giáo viên có thể lựa chọn một phần nội dung kiến thức trong bài học. Nội dung lựa chọn tổ chức hoạt động trải nghiệm phải phù hợp với học sinh của nhà trường, địa phương, dễ thực hiện, mang tính khả thi cao. Hoạt động trải nghiệm trong giờ học là một dạng hoạt động học được tổ chức thay thế cho hoạt động học truyền thống như: đọc, chép; phân tích lí thuyết; ghi nhớ máy móc... Song song với việc tổ chức hoạt động học trải nghiệm trong giờ học. Giáo viên cần sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để phát triển năng lực của học sinh. Trong chương trình sách giáo khoa hiện tại có thể tổ chức dạy học trải nghiệm cho học sinh ở những nội dung và bài học như sau:
Bài Bài 1 Bài 2 Bài 3
SINH HỌC LỚP 10 - CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN Nội dung có thể tổ chức hoạt động Tên bài trải nghiệm. Các cấp tổ chức của thế giới sống Các giới sinh vật. Các nguyên tố hóa học và
Bài 4
Cacbohidrat và Lipit
Bài 5
Prôtêin
Bài 6
Axitnucleic.
Bài 7
Tế bào nhân sơ.
Bài 8
Tế bào nhân thực
Vai trò các nguyên tố hóa học (vi lượng). Tìm hiểu về nguyên nhân gây bệnh bướu cổ tại trạm y địa phương hoặc cơ sở y tế gần nhất.
ước
- Cacbonhidrat: Tìm hiểu quy trình làm bột sắn dây, tinh bột nghệ tại địa phương. - Nhận biết tinh bột, saccarit bằng iot, thuốc thủ Fehlibg. - Nhận biết Lipit - Thí nghiệm về sự nhũ tương hóa, phản ứng xà phòng hóa, sự tạ thành axit béo tự do. - Sự biến tính của prôtêin: Tìm hiểu sự biến tính prôtêin của Cua khi nấu canh, prôtêin trong sữa khi làm sữa chua. - Nhận biết protein bằng muối trung tính hoặc axit hữu cơ Thí nghiệm chứng minh tế bào nhỏ tỉ lệ S/V lớn: gọt vỏ 1 kg khoai tây củ to và 1 kg khoai tây củ nhỏ (hoặc cam...) Quan sát tế bào thực vật, động vật dưới 6
kính hiển vi. Bài 9 Tế bào nhân thực (tiếp theo) Bài 10 Tế bào nhân thực (tiếp theo) Bài 11 Bài 12 Bài 13
Bài 14
Bài 15 Bài 16 Bài 17 Bài 18 Bài 19 Bài 20 Bài 21 Bài 22 Bài 23 Bài 24 Bài 25 Bài 26 Bài 27 Bài 28 Bài 29 Bài 30 Bài 31 Bài 32
Phân biệt một số chất phẩm màu có nguồn gốc hóa học và chất có nguồn Vận chuyển các chất qua màng sinh chất gốc sinh học trong thực phẩm bằng tế bào sống. Thực hành: Thí nghiệm co và phản co Cả bài nguyên sinh Khái quát về năng lượng và chuyển hóa vật chất - Tính đặc hiệu của enzim-Thí nghiệm tính đặc hiệu của enzim uzease, amylase Enzim và vai trò enzim trong quá trình - Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt tính chuyển hóa vật chất của enzim-Thí nghiệm ảnh hưởng của nhiệt độ, độ pH, chất kích thích và kìm hãm. Thực hành một số thí nghiệm về Enzim Cả bài Thí nghiệm chứng minh hô hấp tỏa Hô hấp tế bào nhiệt, hô hấp thải ra khí CO2. Quang hợp Chu kỳ tế bào và quá trình nguyên phân Giảm phân Thực hành: Quan sát các kỳ nguyên Cả bài phân trên tiêu bản rễ hành. Ôn tập phần sinh học vi sinh vật Dinh dưỡng, chuyển hóa vật chất và năng lượng ở vi sinh vật Phân giải Pr và ứng dụng: Tìm hiểu quy Quá trình tổng hợp và phân giải các chất trình sản xuất nước mắm, tương tại các ở vi sinh vật cơ sở sản xuất tại địa phương. Làm sữa chua, muối chua rau quả. Thực hành lên men Etilic và Lactic Cả bài Sinh trưởng của vi sinh vật Sinh sản của vi sinh vật; Tìm hiểu các biện pháp diệt khuẩn Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng thường dùng trong bệnh viện tại cơ sở y VSV tế địa phương. Thực hành: Quan sát một số vi sinh vật Cả bài Cấu trúc các loại vi rút Sự nhân lên các loại vi rút trong tế bào chủ Vi rút gây bệnh, ứng dụng của vi rút trong thực tiễn Bệnh truyền nhiễm - Tìm hiểu cách lây Bệnh truyền nhiễm và miễn dịch truyền, phòng tránh và cách chữa trị 1 7
số loại bệnh truyền nhiễm thường gặp do virut tại trung tâm y tế địa phương. Bài 33 Ôn tập phần sinh học vi sinh vật
SINH HỌC LỚP 11 - CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN Bài
Tên bài
Bài 1 Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ
Bài 2 Vận chuyển các chất trong cây
Bài 3 Thoát hơi nước
Nội dung có thể tổ chức hoạt động trải nghiệm. Quá trình vận chuyển các chất ion khoáng theo dốc gadien nồng độ: Tìm hiểu nguyên nhân bón quá nhiều phân hóa học làm cây héo. Quá trình vận chuyển nước và ion khoáng theo mạch gỗ của cây: Tìm hiểu quá trình vận chuyển nước trong cành hoa cắm vào dung dịch nước có pha màu. Quan sát sự đóng mở lỗ khí dưới kính hiển vi.
Bài 4 Vai trò của các nguyên tố khoáng. Bài 5 Dinh dưỡng nitơ ở thực vật Bài 6 Dinh dưỡng nitơ ở thực vật (tiếp theo) Thực hành: Thí nghiệm thoát hơi nước Cả bài Bài 7 và thí nghiệm về vai trò của phân bón Quang hợp thải khí O2: Bố trí thí Bài 8 Quang hợp ở thực vật nghiệm quang hợp thải khí O2 với mẫu vật là cây dong đuôi chó. Thực vật CAM lấy CO2 vào ban Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4 đêm để ban ngày quang hợp: Nếm Bài 9 và CAM vị cây lá bỏng vào buổi sáng và buổi chiều. Ảnh hưởng các nhân tố ngoại cảnh đến Bài 10 quang hợp Bài 11 Quang hợp và năng suất cây trồng Bài 12 Hô hấp ở thực vật Thực hành: Phát hiện diệp lục và Bài 13 Cả bài carôtenôit Bài 14 Thực hành: Phát hiện hô hấp ở thực vật Cả bài Bài 15 Tiêu hóa ở động vật Bài 16 Tiêu hóa ở động vật (tiếp theo) - Tìm hiểu quá trình hô hấp ở giun Bài 17 Hô hấp ở động vật đất qua da, lưỡng cư chủ yếu qua da 8
- Hoặc cho học sinh tìm hiểu kĩ thuật nuôi giun quế (hay trùng quế). Bài 18 Tuần hoàn máu - Tính tự động của tim: Mổ quan sát tim ếch đập tự động khi lấy ra khỏi cơ thể. - Huyết áp: Phỏng vấn về cách phòng chống bệnh thấp hoặc cao huyết áp, cách đo huyết áp tại trạm y tế địa phương.
Bài 19 Tuần hoàn máu (tiếp theo)
Bài 20 Cân bằng nội môi. Thực hành: Đo một số chỉ tiêu sinh lý ở Bài 21 Cả bài người Bài 22 Bài tập chương I Bài 23 Hướng động Bài 24 Ứng động Bài 25 Thực hành: Hướng động Cả bài Bài 26 Cảm ứng ở động vật. Bài 27 Cảm ứng ở động vật (Tiếp theo) Bài 28 Điện thế nghỉ. Điện thế hoạt động và sự lan truyền Bài 29 xung thần kinh. Bài 30 Truyền tin qua xináp Bài 31 Tập tính của động vật Bài 32 Tập tính của động vật (tiếp theo) Thực hành: Xem phim về tập tính ở Cả bài Bài 33 động vật Bài 34 Sinh trưởng ở thực vật Hoocmon kích thích: Tìm hiểu các loại thuốc kích thích ra rễ, nảy mầm.. trong quá trình trồng, vận Bài 35 Hoocmon thực vật chuyển cây cảnh. Hoomon ức chế: Tìm hiểu kĩ thuật đảo quất, biện pháp vặt lá đào...tại các cơ sở sản xuất tại địa phương. Quang chu kì: Tìm hiểu kĩ thuật trồng hoa cúc nở vào dịp tết, thanh Bài 36 Phát triển ở thực vật có hoa long ra hoa vào mùa đông...tại các cơ sở sản xuất tại địa phương. Bài 37 Sinh trưởng và phát triển ở động vật Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng Bài 38 và phát triển ở động vật Bài 39 Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng 9
Bài 40 Bài 41 Bài 42 Bài 43 Bài 44 Bài 45 Bài 46 Bài 47 Bài 48
và phát triển ở động vật (Tiếp theo) Thực hành: Xem phim về sinh trưởng và Cả bài phát triển ở động vật Sinh sản vô tính ở thực vật Sinh sản hữu tính ở thực vật Thực hành: Nhân giống vô tính ở thực Cả bài vật bằng giâm, chiết, ghép Sinh sản vô tính ở động vật Sinh sản hữu tính ở động vật Cơ chế điều hòa sinh sản Các biện pháp tránh thai: Tìm hiểu Điều khiển sinh sản ở động vật và sinh các biện pháp tránh thai phổ biến tại đẻ có kế hoạch ở người trạm y tế địa phương hoặc cơ sở y tế gần nhất. Ôn tập chương III, IV
SINH HỌC LỚP 12 - CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN Nội dung có thể tổ chức hoạt động Bài Tên bài trải nghiệm. Gen, mã di truyền và quá trình nhân Bài 1 đôi ADN Bài 2 Phiên mã và dịch mã Bài 3 Điều ḥòa hoạt động của gen Tìm hiểu về bệnh ung thư. Tìm hiểu về bệnh đột biến gen ở Bài 4 Đột biến gen người. Nhiễm sắc thể và đột biến cấu trúc Tìm hiểu về bệnh đột biến cấu trúc Bài 5 NST NST ở người. Tìm hiểu bệnh đột biến số lượng NST Bài 6 Đột biến số lượng nhiễm sắc thể ở người. Thực hành: Quan sát các dạng đột Bài 7 biến số lượng nhiễm sắc thể trên tiêu Cả bài bản cố định hay trên tiêu bản tạm thời Bài 8 Quy luật Menden: Quy luật phân ly Quy luật Menden: Quy luật phân ly Bài 9 độc lập Tương tác gen và tác động đa hiệu của Bài 10 gen Bài 11 Liên kết gen và hoán vị gen Di truyền liên kết với giới tính và di Tìm hiểu phương pháp lựa chọn giới Bài 12 truyền ngoài nhân tính giai đoạn sớm ở vật nuôi. Ảnh hưởng của môi trường lên sự Bài 13 biểu hiện của gen Bài 14 Thực hành: Lai giống Cả bài 10
Bài 15 Bài tập chương I và II. Tìm hiểu một số bệnh di truyền ở một số dân tộc thiểu số do kết hôn nội tộc.
Bài 16 Cấu trúc di truyền của quần thể Bài 17
Cấu trúc di truyền của quần thể (tiếp theo)
Tìm hiểu phương pháp để giống một Chọn giống vật nuôi và cây trồng dựa số giống vật nuôi, cây trồng tại gia trên nguồn biến dị tổ hợp đình, địa phương. Tìm hiểu một số loại giống cây trồng Tạo giống bằng phương pháp gây đột đang sử dụng tại địa phương được tạo Bài 19 biến và công nghệ tế bào ra bằng phương pháp gây đột biến hoặc công nghệ tế bào. Tìm hiểu một số loại giống cây trồng Bài 20 Tạo giống bằng công nghệ gen đang sử dụng tại địa phương được tạo ra bằng công nghệ gen. Tìm hiểu về bệnh đột biến gen, bệnh Bài 21 Di truyền y học đột biến nhiễm sắc thể, bệnh ung thư ở người. - Tìm hiểu về tư vấn di truyền và sàng Bảo vệ vốn gen di truyền của loài lọc trước sinh. Bài 22 người và một số vấn đề xã hội của di - Tìm hiểu về vấn đề sinh trắc vân tay, truyền học hệ số thông minh, thẻ ADN, di truyền với bệnh AIDS. Bài 23 Ôn tập phần di truyền học Bài 24 Các bằng chứng tiến hóa Học thuyết Lamac và học thuyết Bài 25 Dacuyn Bài 26 Học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại Quá trình hình thành quần thể thích Bài 27 nghi Bài 28 Loài Bài 29 Quá trình hình thành loài Bài 18
Bài 30 Quá trình hình thành loài (tiếp theo) Bài 31 Tiến hóa lớn Bài 32 Nguồn gốc sự sống Sự phát triển của sinh giới qua các đại Bài 33 địa chất Bài 34 Sự phát sinh loài người Môi trường sống và các nhân tố sinh Bài 35 thái Bài 36 Quần thể sinh vật và mối quan hệ giữa 11
các cá thể trong quần thể Tỉ lệ giới tính - HS tìm hiểu tỉ lệ giới Các đặc trưng cơ bản của quần thể Bài 37 tính của các bầy đàn gia súc, gia cầm sinh vật tại gia đình, địa phương... Đặc trưng kích thước của quần thể: Các đặc trưng cơ bản của quần thể Bài 38 Tính kích thước của quần thể hực vật sinh vật(tiếp theo) và các sinh vật ít di chuyển Bài 39
Biến động số lượng cá thể của quần thể sinh vật
Đặc trưng của quần xã: Tính độ phong Quần xã sinh vật và một số đặc trưng phú của loài trong quần xã theo chỉ số cơ bản của quần xã Shannon - Wiener Bài 41 Diễn thế sinh thái Bài 40
Bài 42 Hệ sinh thái Bài 43 Trao đổi vật chất trong hệ sinh thái Bài 44 Chu trình sinh địa hóa và sinh quyển Dòng năng lượng trong hệ sinh thái và Bài 45 hiệu suất sinh thái Thực hành: Quản lý và sử dụng bền Bài 46 Cả bài vững tài nguyên thiên nhiên Bài 47 Ôn tập phần Tiến hóa và Sinh thái. Ôn tập chương trình Sinh học cấp Bài 48 Trung học phổ thông CÁC BƯỚC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM THEO BÀI HỌC Bước 1: Lên kế hoạch bài dạy: Nội dung của công việc này được thể hiện trong giáo án trong đó giáo viên dự kiến thiết kế chi tiết các hoạt động. Dự kiến các phương án, kịch bản của các hoạt động học tập hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Bước 2: Giao nhiệm vụ: Giáo viên phân công nhiệm vụ học tập cho các nhóm và hướng dẫn cách thức thực hiện nhiệm vụ. Bước 3: Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ: Việc tổ chức hoạt động trả nghiệm trong giờ học trên lớp có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào bước này. Giáo viên hỗ trợ, tư vấn, định hướng hoạt động trải nghiệm của các em. Bước 4: Hoạt động học trên lớp: Tùy vào nội dung trải nghiệm mà học sinh có thể tiến hành trực tiếp hoạt động này trên lớp hoặc báo cáo hình thức trải nghiệm của mình bằng hình ảnh, video…. Bước 5: Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm. Cuối giờ học (thời gian củng cố bài) giáo viên tổ chức đánh giá học sinh về năng lực khoa học và năng lực hợp tác nhóm hoạt động này giáo viên cần tổ chức 12
sáng tạo tạo hứng thú của các em và cũng tạo động lực để các em luôn sẵn sàng, mong muốn thể hiện khả năng của mình trong các giờ học sau. III. HIỆU QUẢ KINH TẾ, XÃ HỘI DỰ KIẾN ĐẠT ĐƯỢC 1. Hiệu quả kinh tế: - Tận dụng các nguồn lực xã hội phục vụ cho giáo dục (nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, chi hội phụ huynh...). - Các hoạt động giáo viên và học sinh cùng làm để tiết kiệm chi phí: viết kịch bản, đạo diễn, dàn dựng, đàn hát.... Ví dụ: Chỉ tính cho một chủ đề dạy học trải nghiệm “CÔNG NGHỆ NUÔI TRỒNG NẤM ĂN VÀ NẤM DƯỢC LIỆU” cho 8 lớp 11 như sau: DỰ TÍNH SỐ TIỀN CHI CHO TRẢI NGHIỆM CỦA 8 LỚP HỌC SINH 11. DỰ TÍNH SỐ TIỀN CHI CHO TRẢI NGHIỆM CỦA 1 LỚP 35 HỌC SINH. (Dạy học trải nghiệm trồng nấm ăn, nấm dược liệu gồm: Trải nghiệm cùng chuyên gia; trải nghiệm tại cơ sở sản xuất ở địa phương; báo cáo trải nghiệm trước toàn trường) STT
Nội dung
Số lượng
Đơn giá (đ) Thành tiền (đ)
1 xe 40 chỗ
3.200.000
3.200.000
1 ngày
2.000.000
2.000.000
500.000
1.500.000
1.000.000
1.000.000
1 người x 3 buổi
500.000
1.500.000
2 người x 3 buổi tập
200.000
1.200.000
Thuê trang phục
16 bộ x 2 buổi
50.000
1.600.000
8
Thiết kế sân khấu
1phông x 128 m2
60.000đ/m2
7.680.000
9
Âm thanh hỗ trợ
1 buổi
500.000
500.000
10
Mẫu nấm linh chi
4 bịch
30.000
120.000
11
Mẫu nấm sò
4 bịch
20.000
80.000
12
Mẫu nấm mộc nhĩ
4 bịch
20.000
80.000
1
Xe ô tô
2
Thuê chuyên gia
3
Nguyên liệu làm nấm thử nghiệm
4
Thuê viết kịch bản
5
Thuê đạo diễn
6
Thuê người dẫn chương trình bán chuyên nghiệp
7
3 m3 1 kịch bản
Tổng
20.460.000
Hai mươi triệu bốn trăm sáu mươi nghìn đồng chẵn 13
DỰ TÍNH SỐ TIỀN CHI CHO TRẢI NGHIỆM CỦA 7 LỚP CÒN LẠI. (Dạy học trải nghiệm trồng nấm ăn, nấm dược liệu tại cơ sở sản xuất ở địa phương.) STT Nội dung Số lượng Đơn giá (đ) Thành tiền (đ) Thuê chuyên gia - là 1 1 ngày 1.000.000 1.000.000 chủ doanh nghiệp Nguyên liệu làm nấm 2 3 m3 500.000 1.500.000 thử nghiệm Tổng chi 2.500.000 cho 1 lớp 2.500.000 x 7 Bằng số: Tổng chi = 17.500. 000 cho 7 lớp Bằng chữ: Mười bảy triệu năm trăm nghìn đồng chẵn. Tổng số tiền dự kiến chi cho 8 lớp học tập trải nghiệm là: 20.460.000 + 17.500.000 = 37.960.000 đ. Bằng chữ: Ba bẩy triệu chín trăm sáu mươi nghìn đồng chẵn. BẢNG CÁCH THỨC THỰC HIỆN VÀ SỐ TIỀN CHI THỰC SỐ TIỀN CHI CHO TRẢI NGHIỆM CỦA 1 LỚP 35 HỌC SINH. (Dạy học trải nghiệm trồng nấm ăn, nấm dược liệu gồm: Trải nghiệm cùng chuyên gia; trải nghiệm tại cơ sở sản xuất ở địa phương; báo cáo trải nghiệm trước toàn trường) Thành Cách thực Thành STT Nội dung Số lượng Đơn giá (đ) tiền (đ) hiện tiền Phụ huynh hỗ 1 Xe ô tô 1 xe 3.200.000 3.200.000 0 trợ 500.000 Thuê Giáo viên nhờ 2 1 ngày 2.000.000 2.000.000 (Tiền chuyên gia chuyên gia. quà) Nguyên liệu Thực hiện tại cơ 3 3 500.000 làm nấm 3m 1.500.000 sở trồng nấm ở 0 thử nghiệm địa phương Thuê viết 1 kịch 4 1.000.000 GV cùng HS 1.000.000 0 kịch bản bản Thuê đạo 1 người 5 5.000.000 GV 1.500.000 0 diễn x 3 buổi Thuê người dẫn chương 2 người 6 HS trình bán x 3 buổi 200.000 1.200.000 0 chuyên tập nghiệp 200.000 Thuê trang 16 bộ x (Mua 7 50.000 HS tự làm 1.600.000 phục 2 buổi nguyên liệu 14
8 9 10 11 12
Thiết kế sân 1phông x 128 m2 khấu Âm thanh 1 buổi hỗ trợ, nhạc Mẫu nấm 4 bịch linh chi Mẫu nấm 4 bịch sò Mẫu nấm 4 bịch mộc nhĩ
60.000đ/m2
7.680.000
500.000
Đoàn trường
0
500.000
GV, HS
0
30.000
120.000
Mượn
0
20.000
80.000
Mượn
0
20.000
80.000
Mượn
0
Tổng số tiền (bằng số):
20.460.000
400.000
SỐ TIỀN CHI CHO TRẢI NGHIỆM CỦA 7 LỚP CÒN LẠI. (Dạy học trải nghiệm trồng nấm ăn, nấm dược liệu tại cơ sở sản xuất ở địa phương, báo cáo bằng video trước lớp.) Số Đơn giá Thành Cách thức thực Thành STT Nội dung lượng (đ) tiền (đ) hiện tiền Thuê chuyên Giáo viên nhờ 0 1 ngày 1.000.000 1.000.000 1 gia - là chủ chủ doanh đồng doanh nghiệp nghiệp. Nguyên liệu Doanh nghiệp hỗ 0 làm nấm thử 3 m3 2 500.000 1.500.000 trợ. đồng nghiệm Tổng 0 chi cho 2.500.000 đồng 1 lớp Tổng 2.500.000 0 chi cho Bằng số: x7= đồng 7 lớp 17.500.000 - Số tiền dự định phải chi: 37.960.000 đồng (Ba bảy triệu chín trăm sáu mươi nghìn đồng chẵn). - Giáo viên và học sinh liên hệ nhờ, mượn, tự làm số tiền thực chi: 700.000 đồng (Bảy trăm nghìn đồng chẵn). - Tiết kiệm làm lợi được: 37.260.000 đồng (Ba mươi bảy triệu hai trăm sáu mươi nghìn đồng chẵn). 2. Hiệu quả xã hội Về phía học sinh: Được tham gia vào các hoạt động trải nghiệm các em sẽ phát triển phẩm chất, năng lực người học theo yêu cầu đổi mới giáo dục. Về phía giáo viên: Phát huy được năng lực chuyên biệt và năng lực chung của mỗi giáo viên. Đồng thời qua việc tổ chức các hoạt động dạy học trải nghiệm bản thân mỗi giáo viên có cơ hội học tập từ đồng nghiệp, học sinh, chuyên gia, nhà khoa học … để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kĩ năng mềm…một cách nhanh chóng, tiết kiệm và hiệu quả nhất. 15
Về phía nhà trường: Giảm áp lực mua sắm trang thiết bị phục vụ giáo dục trong thời đại mới. Về phía gia đình: Học sinh tích cực tham gia các hoạt động lao động cùng bố mẹ. Qua hoạt động học tập trải nghiệm học sinh biết vận dụng sáng tạo những kiến thức, kĩ năng đã học vào thực tiễn cuộc sống hiện tại trong gia đình các em. Về phía xã hội: Học sinh yêu thích lao động, không ngại tham gia các hoạt động lao động tại gia đình, địa phương hạn chế được tình trạng các em xa ngã vào các tai, tệ nạn xã hội. Sau khi ra trường các em tiết kiệm được thời gian để tìm hiểu lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với bản thân. Qua hoạt động trải nghiệm học sinh sẽ bộc lộ năng lực chuyên biệt, năng lực chung và niềm đam mê, sở trường của các em. Nhận thức rõ nhu cầu ngành nghề công việc trong xã hội, đòi hỏi yêu cầu của công việc. Giáo viên và học sinh là cầu nối các nhà khoa học, chuyên gia với bà con nông dân trong mỗi lĩnh vực của sản xuất nông nghiệp. Một ngành sản xuất mà hiện nay vẫn chiếm số lượng lớn lao động của cả nước. Đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. Trong năm học vừa qua nhà trường rất vinh dự đón Vụ trưởng vụ Giáo dục Trung học TS. Vũ Đình Chuẩn cùng đoàn công tác của Sở GD&ĐT Ninh Bình về thăm và làm việc với Nhà trường về nội dung tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo. Đoàn công tác đã đánh giá rất cao về cách thức tổ chức dạy học trải nghiệm của trường THPT Nho Quan C nói chung trong đó có đóng góp của nhóm Sinh nói riêng.
Hình ảnh Đoàn công tác cùng Ban lãnh đạo mở rộng trường THPT Nho Quan C IV. ĐIỀU KIỆN VÀ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG: 1. Điều kiện áp dụng Để tiến hành tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo đối với môn Sinh học thành công, chúng ta cần đáp ứng một số yêu cầu, điều kiện sau: 16
Một là, giáo viên phải có ý thức trách nhiệm với công việc cao, nhận thức đầy đủ về hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Hai là, giáo viên phải có năng lực sư phạm và kiến thức vững vàng, có khả năng tổ chức sự kiện; biết cách thúc đẩy con người tinh thần, giá trị con người cá nhân học sinh bộc lộ và phát huy. Giáo viên và học sinh phải có một số năng lực chung, năng lực chuyên biệt trong chủ đề lựa chọn, hoặc trong bài có tổ chức hoạt động trải nghiệm. Ba là, việc chuẩn bị các khâu của giáo viên và học sinh phải cụ thể, chu đáo theo các bước, đúng kế hoạch, trên cơ sở hợp tác, cộng tác hiệu quả giữa các thành viên, các nhóm. Học sinh tự tin, chuẩn bị đầy đủ các yêu cầu của giáo viên, chấp hành nghiêm túc kỉ luật học tập. Bốn là, Ban giám hiệu nhà trường ủng hộ, tạo điều kiện thuận lợi, có kế hoạch quản lí hoạt động dạy học trải nghiệm. Năm là, được sự đồng tình, đồng hành, ủng hộ của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường. 2. Khả năng áp dụng: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM VỚI MÔN SINH HỌC có thể áp dụng cho các trường Trung học phổ thông, Dân tộc Nội trú, Trung tâm
Giáo dục thường xuyên. Với tất cả các đối tượng học sinh: Yếu, Trung bình, Khá, Giỏi. Mỗi nhóm học sinh khi đã được phân công nhiệm vụ, tất cả các em đều được tham gia vào nhiệm vụ cụ thể dựa trên năng lực sở trường của mỗi em. PHỤ LỤC (có đính kèm theo đơn) PHỤ LỤC I: Minh họa các bước tổ chức hoạt động dạy học theo chủ đề tích hợp - liên bài, liên môn với chủ đề “SINH SẢN Ở THỰC VẬT - ỨNG DỤNG TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG” PHỤ LỤC II: Minh họa các bước tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm theo bài với bài 19 Sinh học 11 “TUẦN HOÀN MÁU” PHỤ LỤC III: Bài báo cáo của học sinh về chủ đề tìm hiểu công nghệ nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liệu PHỤ LỤC IV: Một số hình ảnh tổ chức dạy học trải nghiệm theo chủ đề tích hợp - liên bài, liên môn; theo bài học. Chúng tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Pháp luật. Nho Quan, ngày 05 tháng 05 năm 2017 XÁC NHẬN CỦA LÃNH ĐẠO Người nộp đơn ĐƠN VỊ CƠ SỞ Họ và tên Chữ kí 1. NGÔ ĐỨC THẮNG 2. ĐẶNG VĂN PHƯƠNG 3. BÙI THỊ LIÊN 4. TRẦN THỊ HOA 5. VŨ THỊ THANH NHÀN
17
PHỤ LỤC PHỤ LỤC I: MINH HỌA CÁC BƯỚC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP - LIÊN BÀI, LIÊN MÔN VỚI CHỦ ĐỀ: “SINH SẢN Ở THỰC VẬT - ỨNG DỤNG TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG” Bước 1: Lựa chọn chủ đề “Sinh sản ở thực vật - Ứng dụng trong nhân giống cây trồng”. Địa phương của học sinh nhà trường là những xã nông thôn, phần lớn gia đình học sinh sản xuất nông nghiệp như: trồng lúa, trồng rau, trồng cây ăn quả, trồng cây hoa, trồng cây cảnh…Các sản phẩm từ nông nghiệp là nguồn thu nhập chủ yếu của gia đình nhưng các em lại ngại, không hứng thú, ít tham gia dẫn đến chốn tránh công việc, lười lao động. Trong chương trình Sinh học 11 kiến thức sinh lí thực vật học sinh học trải dài suốt năm học có nhiều kiến thức thực tế. Do nội dung kiến thức môn sinh học 11 ít được đề cập đến trong đề thi THPT nên các em ít có nhu cầu học tập tích cực. Chính vì vậy cần có hoạt động giúp các em học sinh yêu thích bộ môn, vận dựng kiến thức được học vào thực tiễn, sẵn sàng tham gia tích cực, sáng tạo trong các hoạt động sản xuất nông nghiệp gắn với gia đình, địa phương. Bước 2: Lập kế hoạch. Kế hoạch chung: - Từ 01/5 đến 09/5/2016: Tìm hiểu thực trạng (được nêu trong bước 3). - Từ 10/5 đến 19/5/2016: Tìm hiểu thông tin liên quan (được nêu trong bước 4). - 20/5/2016: Họp toàn thể phụ huynh học sinh lớp 10E cùng các giáo viên nhóm Sinh trường THPT Nho Quan C. - Từ 21/5 đến 27/7/2016: Tiếp tục tìm hiểu về các kiến thức liên quan, tìm hiểu về học viện Nông Nghiệp Việt Nam; Liên hệ với một số chuyên gia của học viện, thống nhất hành trình ngày trải nghiệm, liên hệ xe, chuẩn bị các điều kiện cho ngày đi trải nghiệm. - Ngày 28/7/2016 tổ chức học tập trải nghiệm tại Học viện nông nghiệp Việt Nam. - Từ ngày 29/7/2016 - 17/10/2016. Giáo viên hoàn thành các tiêu chí đánh giá, nhận xét, rút kinh nghiệm cho buổi tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm sáng tạo. Kế hoạch chi tiết: Thể hiện trong giáo án dạy học GIÁO ÁN TỔ CHỨC DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM VỚI CHỦ ĐỀ “SINH SẢN Ở THỰC VẬT - ỨNG DỤNG TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG” I. MỤC TIÊU DẠY HỌC 1.1. Kiến thức: Tính tích hợp của chủ đề: * Vận dụng kiến thức môn Sinh học 11 (Bài 41, 42, 43) giúp học sinh: Nắm được khái niệm chung về sinh sản, các hình thức sinh sản ở thực vật. Nắm được cơ sở khoa học của các biện pháp giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô tế bào thực vật. - Thực hành được giâm, chiết, ghép đối với một số loại cây. - Thấy được những ứng dụng to lớn của nuôi cấy mô tế bào trong các lĩnh vực của đời sống như nhân nhanh giống cây trồng tốt, cây hoa, cây dược liệu quý, bảo vệ các loài thực vật... 18
* Vận dụng kiến thức môn Công nghệ 10 - Bài 6 “Nuôi cấy mô tế bào” để học sinh nắm được: - Cơ sở khoa học của nuôi cấy mô tế bào. - Quy trình nuôi cấy mô tế bào. - Ý nghĩa của nuôi cấy mô tế bào. * Vận dụng kiến thức môn Địa lý, Bài 6 “Hệ quả chuyển động xung quanh mặt trời của trái đất” - Địa lý 10, Bài 9 “Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa” - Địa lý 12 giúp học sinh: - Nắm được đặc điểm thời tiết, khí hậu của từng mùa trong năm. - Từ việc nắm bắt đặc điểm của từng mùa trong năm học sinh sẽ hiểu được nên nhân giống trồng cây nào vào mùa nào trong năm để cây sinh trưởng, phát triển tốt nhất và thu được hiệu quả kinh tế cao nhất. * Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân10 - Bài 1 “Thực hiện bảo vệ môi trường ở tỉnh Ninh Bình” - Giúp học sinh hình thành những tư tưởng, tình cảm như: Biết yêu quý và bảo vệ tài nguyên sinh vật. * Vận dụng kiến thức môn Tiếng Anh: - Từ vựng, cấu trúc ngữ pháp học được từ môn tiếng Anh giúp các em dịch bài báo cáo từ tiếng Việt sang tiếng Anh. - Kĩ năng nói tiếng Anh giúp các em tự tin đọc bài báo cáo bằng song ngữ trước toàn trường. * Vận dụng kiến thức Môn Tin học: - Thu thập thông tin liên quan đến bài học. - Học sinh tự mình đánh máy được bản báo cáo. - Dịch tiếng Việt sang tiếng Anh. * Vận dụng kiếm thức môn Toán: Lên dự trù kinh phí, tính toán chi phí cho các hoạt động, đưa ra các phương án chi phí để đạt hiệu quả, tiết kiệm nhất. * Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn: - Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn để trình bày một vấn đề. “Cách trình bày một vấn đề” trong Văn học 10 - Tiết 49. - Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn thể loại kịch để sân khấu hóa nội dung kiến thức chuyên môn. 1.2. Kỹ năng: - Kĩ năng tích hợp tri thức liên môn trong việc giải quyết một vấn đề. - Kĩ năng làm việc nhóm. - Kĩ năng trình bày một vấn đề một cách tự tin, sáng tạo, thu hút trước tập thể. - Kỹ năng thực hiện một số các thao tác trong giâm, chiết ghép, nuôi cấy mô tế bào thực vật. 1.3. Các năng lực hướng tới: * Năng lực tự học: Thông qua việc giao nhiệm vụ cho học sinh tìm hiểu nội kiến thức - Sinh sản ở thực vật. - Ứng dụng sinh sản ở thực vật trong nhân giống cây trồng. 19
* Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thông qua việc giáo viên giao nhiệm vụ cho các nhóm tổ chức, biên tập, đạo diễn để trình bày nội dung kiến thức các em đã học thông qua hội thi “Hành trình về miền di sản” do trường tổ chức. * Ở năng lực thẩm mỹ: Thông qua việc học sinh biết cách lựa chọn trang phục hợp lí cho mỗi phần thi, cách diễn xuất, cách học sinh giới thiệu mẫu vật. * Năng lực thể chất: Thông qua việc giao lưu kiến thức bằng thể loại kịch hài hước, thời trang ngộ nghĩnh giúp các em nâng cao sức khỏe tinh thần.Việc phải luôn sẵn sàng cho các hoạt động ngoài trời giúp các em luôn có ý thức rèn luyện sức khỏe để có thể tham gia tốt các hoạt động. * Năng lực giao tiếp: Thông qua nhiều hoạt động, làm việc nhóm, môi trường mới….đòi hỏi các em phải biết lựa chọn phương thức giao tiếp phù hợp để đạt được mục đích giao tiếp. Báo cáo song ngữ Anh - Việt giúp các em cải thiện kĩ năng nói tiếng Anh. * Năng lực hợp tác: Thông qua hoạt động nhóm nên mỗi học sinh phải biết xác định trách nhiệm và hoạt động của bản thân, tổ chức và thuyết phục người khác, để đạt hiệu quả cao cho cả nhóm. * Năng lực tính toán: Thông qua việc tính toán chi phí cho các hoạt động, lên các phương án chi phí để đạt hiệu quả tiết kiệm nhất. * Năng lực công nghệ thông tin và truyền thông: Biết sử dụng và quản lí các phương tiện, công cụ của công nghệ kĩ thuật số như: Điện thoại, máy quay phim, máy ảnh, máy tính… lựa chọn nội dung phù hợp làm tư liệu học tập cũng như làm kỉ niệm. 1.4. Phẩm chất hướng tới: - Phẩm chất sống yêu thương. - Phẩm chất sống tự chủ. - Phẩm chất sống trách nhiệm. II. CHUẨN BỊ: 1. Chuẩn bị của giáo viên: - Chuẩn bị chủ đề. - Lên kế hoạch, soạn giáo án. - Phân công nhiệm vụ cho học sinh. - Làm công tác xã hội hóa. - Đi liên hệ thực tế. 2. Chuẩn bị của học sinh: Thành lập 4 nhóm học tập: Sưu tầm, nghiên cứu tài liệu tham khảo, soạn bài trình bày tích hợp kiến thức có tranh ảnh, mẫu vật minh họa.
20
III. TIẾN TRÌNH HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC DỰ KIẾN Ngày 18/7/2016. Địa điểm: Trường THPT Nho Quan C Thời Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu lí Nội dung gian thuyết về sinh sản ở thực vật. 10 - Giáo viên làm công tác tư tưởng cho học sinh về phút học tập liên môn. - Học sinh: Nghe và đưa ra các ý kiến. Sinh sản ở thực vật - Giáo viên giới thiệu chủ đề học tập trải nghiệm. ứng dụng trong nhân - Phân công nhiệm vụ cho các nhóm, chia lớp giống cây trồng. thành 4 nhóm, nhóm 1, nhóm 2 tìm hiểu về + Nội dung: Sinh sản ở thực vật: Sinh sản ở thực vật. + Sinh sản ở thực vật là gì? Gồm có các hình thức - Khái niệm: sinh sản nào? Ưu điểm của mỗi hình thức? - Hình thức sinh sản: (Giáo viên yêu cầu học sinh nghiên cứu bài 41, 42, + Sinh sản vô tính: Sinh học 11 và các tài liệu tham khảo, mạng + Sinh sản hữu tính: Internet.. viết bài báo cáo về nội dung trên - cách - Ưu, nhược điểm của trình bày liên hệ Tiết 49 Văn 10 Trình bày một mỗi hình thức sinh sản. vấn đề. Hoạt động 2: Tìm hiểu ứng dụng sản vô tính ở Nội dung thực vật trong nhân giống cây trồng. 10 - Giáo viên phân công nhiệm vụ cho các nhóm. phút - Nhóm 3,4 tìm hiểu về: Các phương pháp nhân giống vô tính ở thực vật: Các phương pháp nhân + Cơ sở khoa học của phương pháp nhân giống vô giống vô tính ở thực tính? Các phương pháp nhân giống vô tính là gì? vật: Trình bày cách tiến hành nhân giống của các - Cơ sở khoa học của phương pháp trên? (Giáo viên yêu cầu học sinh các phương pháp nghiên cứu bài thực hành 43 Sinh học 11 và bài 6 + Giâm cành. Công nghệ 10 về phương pháp nuôi cấy mô, ngoài + Chiết cành. ra tham khảo tài liệu, tìm hiểu trên mạng Internet + Ghép cành. về các phương pháp trên). + Nuôi cấy mô. + Thời điểm nào trong năm thuận lợi nhất để tiến - Cách tiến hành các hành giâm, chiết, ghép cành? (Giáo viên yêu cầu phương pháp trên. học sinh liên hệ môn Địa lý Bài 6 “Hệ quả - Thực hành giâm, chuyển động xung quanh mặt trời của trái đất” - chiết, ghép. Địa lý 10; Bài 9 “Thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa” - Địa lý 12 Giúp học sinh: Nắm được đặc điểm thời tiết, khí hậu của từng mùa trong năm.Từ việc nắm bắt đặc điểm của từng mùa trong năm HS sẽ hiểu được nên trồng cây nào vào mùa nào trong năm để cây sinh trưởng, phát triển tốt nhất và đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất). 21
25 phút
Hoạt động 3: Chuẩn bị các điều kiện cho buổi học tập tại Học viện nông nghiệp Việt Nam. - Giáo viên thống nhất thời gian nộp báo cáo. (Ngày 20/07/2016). - Ngày 21, 22/7/2016 học sinh chấm bài cho nhau. (Nhóm 1, 2 chấm bài nhóm 3, 4 và ngược lại) - Giáo viên nhận lại bài và sửa bài, trả bài cho học sinh ngày 23/07/2016. - Giáo viên yêu cầu học sinh lên các phương án chi phí cho chuyến đi. - Học sinh 4 nhóm mỗi nhóm độc lập lên phương án chi phí cho chuyến đi. - Giáo viên nhận xét kết luận phương án tiết kiệm nhất. - Giáo viên yêu cầu học sinh đưa ra nội quy, quy định cho chuyến đi. 4 nhóm độc lập đề xuất các nội quy, quy định của chuyến đi. - Giáo viên thống nhất đưa ra nội quy, quy định của chuyến đi.
Nội dung - Hoàn thiện nội dung báo cáo lí thuyết về sinh sản ở thực vật, ứng dụng sinh sản vô tính ở thực vật trong nhân giống cây trồng. - Lên phương án chi phí cho chuyến đi.
- Nội quy, quy định học sinh tham gia buổi học tại Học viện nông nghiệp Việt Nam. - Các địa tham quan trên đường về: - Thống nhất các địa điểm tham quan khác trên Làng gốm Bát Tràng. đường về. Royal city Ngày 24/7/ 2016. Địa điểm: Học viện nông nghiệp Việt Nam
Thời gian Từ 5h sáng Đến 8h Sáng
Từ 8h sáng đến 9h sáng
Hoạt động thầy trò và các chuyên gia. HS: - Nhóm trưởng điểm danh các thành viên của nhóm mình báo cáo với giáo viên. - Các thành viên báo cáo sự chuẩn bị với nhóm trưởng; Nhóm trưởng báo cáo giáo viên. GV: Quán triệt kỉ luật chuyến đi, phát ngôn, tinh thần thái độ khi tham gia các hoạt động. HS: Đóng góp, phát biểu ý kiến cá nhân, văn nghệ, giao lưu với các bạn và thầy cô, các bác phụ huynh trên chuyến xe. GV: Quan tâm đến sức khỏe học sinh trên đường di chuyển. GV: Chia lớp thành 2 nhóm - Nhóm 1 do cô Trần Thị Hoa làm trưởng nhóm tìm hiểu về công nghệ nuôi cấy mô tại khoa Công nghệ sinh học. Chuyên gia hướng dẫn: Tiến sĩ Đồng Huy Giới, Phó trưởng khoa Công nghệ sinh học, Học viện 22
Nội dung - Kiểm tra sĩ số - Kiểm tra sự chuẩn của học sinh.
Quy trình nuôi cấy mô, cách tiến hành, ý nghĩa của công nghệ nuôi cấy mô.
nông nghiệp Việt Nam. HS: + Ghi chép chọn lọc nội dung, quay phim, chụp ảnh lấy tư liệu, đặt câu hỏi cho chuyên gia. + Thực hành một số công đoạn trong quy trình nuôi cấy mô. - Nhóm 2 do cô Bùi Thị Liên làm trưởng nhóm Kĩ thuật giâm, chiết, tìm hiểu về các loại giống cây trồng và kĩ thuật ghép. Ý nghĩa, ưu nhược giâm, chiết, ghép tại vườn ươm cây. điểm của phương pháp Chuyên gia hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Thị trên. Các loại giống cây trồng Lan giảng viên bộ môn Sinh lí thực vật. ăn quả phổ biến hiện nay. HS: + Ghi chép chọn lọc nội dung, quay phim, chụp Các loại cây hoa, cây ảnh lấy tư liệu, đặt câu hỏi cho chuyên gia. cảnh. + Thực hành kĩ thuật ghép cành. Từ * Nhóm 1 do cô Trần Thị Hoa làm trưởng nhóm Quy trình nuôi cấy mô, cách tiến hành, ý nghĩa 9h tìm hiểu về cong nghệ nôi cấy mô đến Chuyên gia hướng dẫn: Tiến sĩ Đồng Huy Giới, của công nghệ nuôi cấy 10h Phó trưởng khoa Công nghệ sinh học, Học viện mô. sáng nông nghiệp Việt Nam. HS: + Ghi chép chọn lọc nội dung, quay phim, chụp ảnh lấy tư liệu, đặt câu hỏi cho chuyên gia. + Thực hành một số công đoạn trong quy trình nuôi cấy mô. * Nhóm 2 do cô Bùi Thị Liên làm trưởng nhóm tìm hiểu về các loại giống cây trồng và kĩ thuật Kĩ thuật giâm, chiết, giâm, chiết, ghép tại vườn ươm cây. ghép. Ý nghĩa, ưu nhược Chuyên gia hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Thị điểm của phương pháp trên. Lan giảng viên bộ môn Sinh lí thực vật. Các loại giống cây trồng HS: + Ghi chép chọn lọc nội dung, quay phim, chụp ăn quả phổ biến hiện nay. ảnh lấy tư liệu, đặt câu hỏi cho chuyên gia. Các loại cây hoa, cây + Thực hành kĩ thuật ghép cành. cảnh. Từ + Thầy cô, phụ huynh, học sinh trong đoàn lựa + Lựa chọn cây và mua 10 h chọn mua cây. (Mỗi em được lựa chọn miễn phí cây. sáng 1 cây - đã tính trong chi phí chuyến đi). Đến - GV nhận xét về ý thức, thái độ và các hoạt 11 h động diễn trong buổi học tập. Ngày 19/9/2016. Địa điểm trường THPT Nho Quan C 45 Giáo viên: Phân công nhiệm vụ cho các nhóm phút lên ý tưởng, kịch bản, cho bài báo cáo bằng cuộc thi “Học tập trải nghiệm gắn với môn học” gồm 3 phần dự thi: 23
+ Phần thi 1: Giới thiệu. + Phần thi 2: Nội dung buổi học tập trải nghiệm. + Phần thi 3: Kết thúc. Học sinh: Dựa trên tinh thần xung phong và sự đề xuất của học sinh trong lớp. + Nhóm 1: viết kịch bản, sân khấu hóa nội dung buổi trải nghiệm dự thi phần giới thiệu. + Nhóm 2: xử lí thông tin thu thập được viết bài báo cáo về nội dung học tập “Công nghệ nuôi cấy mô” + Nhóm 3: Xử lí thông tin thu thập được viết bài báo cáo về nội dung học tập “Tìm hiểu về các loại giống cây trồng và kĩ thuật giâm, chiết, ghép” Nhóm 2, 3 dự thi phần nội dung học tập trải nghiệm. Nhóm 4: Thiết kế thời trang dự thi phần kết. Thời gian cho các nhóm làm việc 4 tuần các em độc lập phân chia nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm vụ. Giáo viên kiểm tra, tư vấn học sinh vào các giờ sinh hoạt lớp tiết 1 thứ 7 hàng tuần.
Ba tiết mục dự thi: + Kịch: Sân khấu hóa nội dung sinh sản ở thực vật lồng ghép với kế hoạch hóa gia đình. + Báo cáo về nội dung học tập trải nghiệm bằng song ngữ Anh - Việt. +Thời trang: Tự chế hướng tới chuyên đề tiếp theo về “Bảo vệ môi trường”.
Bước 3: Tìm hiểu thực trạng. Học sinh chia làm các nhóm tìm hiểu các thông tin sau: - Cách thức nhân các gống cây trồng tại khu vực đang sống. - Tỉ lệ học sinh tham gia hoạt động nông nghiệp tại gia đình. - Thái độ của học sinh khi tham gia các hoạt động nông nghiệp. - Tìm hiểu một số gia đình làm nông nghiệp có hiệu quả kinh tế cao. - Tìm hiểu một số gia đình làm nông nghiệp hiệu quả kinh tế thấp. Bước 4: Tìm hiểu các thông tin liên quan. - Kiến thức về các hình thức sinh sản vô tính ở thực vật - Kiến thức về hình thức sinh sản hữu tính ở thực vật. - Ứng dụng sinh sản vô tính trong nhân giông cây trồng: Giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô tế bào. - Tìm hiểu về khoa Công nghệ sinh học của Học viện nông nghiệp Việt Nam - Tìm hiểu thông tin về các địa điểm tham quan trên đường về: + Làng gốm Bát Tràng. + Royal city Bước 5: Tổ chức hoạt động. - Họp phụ huynh học sinh thống nhất kinh phí, cách thức thực hiện. - Tổ chức học tập trải nghiệm tại khoa Công nghệ sinh học của Học viện nông nghiệp Việt Nam. - Học sinh báo cáo bài học thu được sau trải nghiệm trước toàn trường. 24
- Học sinh tham gia các hoạt động nhân giống tại gia đình, địa phương (giâm, chiết, ghép) với các loại cây trồng cơ bản tại địa phương như: trồng đào, ghép đào, chiết, ghép cam, bưởi, tranh, táo; trồng hoa… - Chăm sóc các mẫu đã tiến hành. Bước 6: Đánh giá, tổng kết, rút kinh nghiệm. Sử dụng phiếu điều tra để đánh giá hiệu quả của hoạt động dạy học trải nghiệm theo 3 loại phiếu đánh giá: Phiếu đánh giá năng lực khoa học Sinh học. PHIẾU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC KHOA HỌC Họ và tên học sinh:……………..…….Lớp:………Trường:……………………Điểm:… Thời gian làm bài: 15 phút. Em hãy chọn đáp án đúng trong mỗi câu sau và điền vào bảng: Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 Đ.A
9
10
Câu 1: Sinh sản vô tính là hình thức sinh sản A. Chỉ cần một cá thể bố hoặc mẹ. B. Không có sự hợp nhất giữa giao tử đực và cái. C. Bằng giao tử cái. D. Có sự hợp nhất giữa giao tử đực và cái. Câu 2: Trong phương pháp sinh dưỡng bằng ghép cành, mục đích quan trọng nhất của việc buộc chặt cành ghép với gốc ghép là A. Cành ghép không bị rơi B. Nước di chuyển từ gốc ghép lên cành ghép không bị chảy ra ngoài C. Giảm sẹo lồi ở điểm ghép D. Dòng mạch gỗ dễ dàng di chuyển từ gốc ghép lên cành ghép Câu 3: Cơ sở sinh lí của công nghệ nuôi tế bào mô thực vật là tính A. Toàn năng B. Phân hóa C. Chuyên hóa D. Cảm ứng Câu 4: Phải cắt bỏ hết lá ở cành ghép vì? A. Để loại bỏ sâu bệnh trên lá B. Để tránh gió làm lay cành ghép C. Để tập trung nước và các chất khoáng nuôi cành ghép D. Để tiết kiệm nguồn năng lượng cung cấp cho lá Câu 5: Cây ăn quả lâu năm người ta thường chiết cành vì? A. Dễ trồng và ít tốn công chăm sóc B. Rút ngắn thời gian sinh trưởng, sớm thu hoạch C. Tránh sâu bệnh gây hại D. Ít tốn diện tích đất trồng Câu 6: Đặc trưng chỉ có ở sinh sản hữu tính là A. Giảm phân và thụ tinh B. Nguyên phân và giảm phân C. Kiểu gen của thế hệ sau không thay đổi trong quá trình sinh sản D. Bộ nhiễm sắc thể của loài không thay đổi Câu 7: Thụ tinh là quá trình A. Hình thành giao tử đực và cái B. Hợp nhất giữa con đực và cái C. Hợp nhất giữa giao tử đơn bội đực và cái D. Hình thành cá thể đực và cá thể cái Câu 8: Hạt lúa thuộc loại A. Quả giả B. Hạt không nội nhũ C. Quả đơn tính D. Hạt có nội nhũ 25
Câu 9: Đặc trưng không thuộc sinh sản hữu tính là A. Tạo ra thế hệ sau luôn thích nghi với môi trường sống ổn định B. Luôn có quá trình hình thành và hợp nhất của các giao tử C. Luôn có sự trao đổi, tái tổ hợp của hai bộ gen D. Sinh sản hữu tính luôn gắn liền với giảm phân để tạo giao tử Câu 10: Thụ tinh kép là A. Sự kết hợp nhân của 2 giao tử đực và cái trong túi phôi tạo thành hợp tử B. Sự kết hợp 2 nhân của giao tử đực với tế bào trứng và nhân cực tạo thành hợp tử và nhân nội nhũ C. Sự kết hợp nhân của 2 giao tử đực và tế bào trứng tạo thành hợp tử D. Sự kết hợp giữa giao tử đực và cái trong túi phôi tạo thành hợp ………………..Hết………………… Phiếu đánh giá năng lực hoạt động nhóm. PHIẾU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC HỢP TÁC NHÓM Họ và tên học sinh:……………………...Lớp:………Trường:………………………………
I. Hãy đánh giá sự đóng góp của em trong nhóm theo thang điểm 5 (5 là điểm cao nhất): 1 điểm: Không có đóng góp thực sự nào (không đưa ra gợi ý gì, không giúp đỡ ai nghiên cứu, không hoàn thành việc được giao, lãng phí thời gian). 2 điểm: Có đóng góp nhỏ (đưa ra ít nhất 1 gợi ý hữu ích, đôi khi giúp đỡ người khác, lãnh phí thời gian, có vai trò nhỏ trong hoạt động của nhóm). 3 điểm: Có một số đóng góp (đưa ra một số góp ý hữu ích, giúp những người khác nghiên cứu, giải quyết vấn đề, có một số đóng góp trong thành công của nhóm). 4 điểm: Có đóng góp ý nghĩa (đưa ra những gợi ý quan trọng và giúp đỡ những người khác một cách có hiệu quả, có vai trò với tất cả các phần của nhóm). 5 điểm: Có những đóng góp rất quan trọng (đối với tất cả các phần của nhóm và trong tất cả các giai đoạn thực hiện nhiệm vụ của nhóm, tạo điều kiện giúp đỡ các bạn khác trong nhóm hoàn thành nhiệm vụ mà không làm thay). Điểm: Lý giải ngắn gọn tại sao em lại cho điểm bản thân như vậy: ……………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………… II. Hãy cho điểm từng bạn trong nhóm: 1. Bạn:……………………Điểm:…… 6. Bạn:……………………Điểm:…… 2. Bạn:……………………Điểm:……
7. Bạn:……………………Điểm:……
3. Bạn:……………………Điểm:……
8. Bạn:……………………Điểm:……
4. Bạn:……………………Điểm:……
9. Bạn:……………………Điểm:……
5. Bạn:……………………Điểm:……
10. Bạn:……………………Điểm:…… 26
Phiếu đánh giá sự phát triển bản thân. PHIẾU ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN BẢN THÂN Họ và tên học sinh:………………..……….Lớp:………Trường:……………………………
Qua quá trình học tập trải nghiệm với chủ đề “Sinh sản ở thực vật - Ứng dụng trong nhân giống cây trồng” bản thân em nhận thấy mình trưởng thành nhất ở mặt nào? ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… …………….…………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… …………….…………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………… - Tổng kết các phiếu điều tra: Trên cơ sở các phiếu đánh giá, đánh giá học sinh về các mặt sau: + Khả năng phát triển năng lực chuyên biệt của môn học. + Khả năng phát triển năng lực hợp tác nhóm. + Khả năng phát năng lực chung của bản thân. MINH CHỨNG PHẦN PHỤ LỤC I: MINH CHỨNG I: BÀI BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ “SINH SẢN Ở THỰC VẬT ỨNG DỤNG TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG” (Thực hiện: Học sinh lớp 11E Trường THPT Nho Quan C Thời gian: Sáng thứ 2, Tiết Chào cờ, ngày 17/10/2016 ).
27
Hình ảnh cắt từ video ghi hình 2 em Tuấn và Dung dẫn chương trình MC DUNG (nói tiếng Việt):
MC TUẤN (nói tiếng Anh):
- His excellency, Mr Le Thanh Duong – The principle - Secretary of Nho Quan C’s cell of communist Party of Vietnam. Dear all the teachers and students at Nho Quan C high school. - We are: Pham Thuy Dung and Tran Quoc Tuan - Before starting for our report about "Agricultural Academy – an agricultural knowledge destination of high technology". Now, I would like to invite all of you enjoy the duet Corn and Rice.
- Kính thưa thầy giáo Lê Thành Dương - Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường! Kính thưa các thầy cô giáo trong hội đồng sư phạm nhà trường! Thưa toàn thể các bạn học sinh thân mến! - Chúng em là: Phạm Thùy Dung và Trần Quốc Tuấn - Để mở đầu cho bài báo cáo của chúng em về “SINH SẢN Ở THỰC VẬT ỨNG DỤNG TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG”. Xin mời các thầy cô và các bạn thưởng thức vở diễn song tấu Ngô - Lúa. - Cao Van Cong from 11E, role-playes - Bạn CAO VĂN CÔNG Lớp 11E vai Corn. Ngô - Tran Thi Hien from 11E, role- playes - Bạn TRẦN THỊ HIỀN Lớp 11E vai Lúa. Rice. - Sau đây vở diễn xin được bắt đầu. - Now, the play will start.
28
Hình ảnh cắt từ video ghi hình 2 em Công và Hiền diễn kịch NỘI DUNG VỞ SONG TẤU NGÔ - LÚA (Sáng tác học sinh lớp 11 E THPT Nho Quan C) NGÔ: Làm trai cho đáng nên trai - thân cao thước rưỡi, râu dài, ấy to.(Xin lỗi, xin lỗi, bắp tôi to, bắp tôi to). Nói vọng: Giống lai thì làm gì mà chả to. LÚA: (Hát) Em xinh là xinh như cây lúa. Ối giời ơi sao hôm nay mình đẹp thế nhỉ, đẹp tuyệt vời. (Hát) A lúa đẹp lúa xinh ý ỳ y. NGÔ - LÚA: (chạm lưng) quay lại đều nói: Đi đâu mà vội mà vàng. LÚA: Mà vấp phải lúa. NGÔ: Mà quàng phải ngô. LÚA: Gớm ai người ta thèm quàng vào cái của cao nghểu, cao nghều, râu thì thâm xì xì, da thì xanh ngăn ngắt trông chẳng có tí màu vàng gì cả. NGÔ: Này cô em hạt mới trổ tí vàng mà em đã vội vênh vang. Vàng của anh á, anh dấu tận ở 7 lần áo xanh khi nào em chết, anh sẽ tìm chỗ anh ngồi anh đăng quang. (Cười hí hí hí). LÚA: Anh kia, anh là cái thớ gì mà độc mồn ác miệng. Tôi đây, tôi đang mơn mởn, bông trổ trũi vàng báo hiệu một mùa bội thu cho người nông dân mà anh nỡ rủa tôi là “chết” (Khóc). NGÔ: Này em lúa ơi! Gặp đây, anh đùa tí cho vui chứ anh thương em, thương nhiều lắm. LÚA: Gớm anh đùa ác nghê. NGÔ: Em lúa ơi! Anh và em là 2 cây thế mạnh, được nhà nông rất đỗi quan tâm đặc biệt, ưu tiên quay nhanh mùa vụ, chọn giống gieo trồng cùng với kĩ thuật 29
thâm canh. Nên mỗi khi các em đến mùa thu hoạch xong là bọn anh lại sẵn sàng trồng luôn vụ đông nên anh mới lỡ.. LÚA: Gớm anh này chỉ được cái vụng chèo khéo chống. À mà anh ngô ơi! NGÔ: Ơi! LÚA: Có rất nhiều loại giống ngô nào là ngô tẻ, ngô nếp, ngô lai thế anh thuộc loại giống ngô nào nhỉ? NGÔ: À các loại giống ngô cũ đã vứt bỏ từ lâu, anh đây, anh đây chính ngô lai đẹp trai nhất họ. - Giống ngô lai còn cho năng xuất cao và phù hợp với rất nhiều các loại đất. - Năng xuất cao góp thêm phần thu nhập cho bà con nông dân. - Ngô còn là vị thuốc nữa đấy nhá! LÚA: Gớm sao mà khéo khoe khoang thế! Tiểu muộn em xin bái phục, bái phục sư huynh. Nhưng chúng em cũng không kém phần tiêu biểu. Này nhá, nào là nếp thơm, tẻ thơm, hương thơm, bắc thơm..v.v.. các loại thơm. NGÔ: Quả thật là kì diệu nhưng lúa ơi dù 2 ta có bao nhiêu kiêu hãnh nhưng anh vẫn thấy buồn cho bà chị bên cạnh bà chị ấy suốt ngày bận bịu. LÚA: Là là chị Lạc có đúng không ? NGÔ: Ừ đúng, Chị Lạc, chị Lạc là loại cây công nghiệp kể cũng phải đưa lên loại điển hình nhưng cảnh báo cảnh báo: Sinh đẻ không có kế hoạch cả một đàn con lít nhít. Người thì lùn tin tít mà sao đẻ con lắm thế. LÚA: Em thấy anh đứng núp ở hai bên mép luống mà vẫn không đủ cho chị ấy xum xuê thế 2 gia đình có cãi nhau không anh ngô. NGÔ: Hừ cãi nhau là cái chắc. Em xem họ hàng nhà anh sống rất nguyên tắc kế hoạch hóa gia đình mỗi cặp vợ chồng chỉ có từ 1-2 con gia đình sống rất hạnh phúc. Ấy thế mà chị ta cứ luôn mồm nói rằng đẻ nhiều con mới là phúc đức. Gớm sao mà lạc hậu, lạc hậu thế. LÚA: Em thấy cả 2 đều đúng: Lạc nhiều củ thì cho năng xuất càng cao, ngô 2 bắp càng to càng mẩy. NGÔ: Ừ đúng thật lúa ơi! Cũng từ thế mạnh của 3 ta mà các bác phụ huynh hưởng ứng rất nhiệt tình cho con em mình đi học tập trải nghiệp sáng tạo thực hiện chuyên đề “HÀNH TRÌNH VỀ MIỀN DI SẢN” của trường THPT Nho Quan C. LÚA: Vâng! Nhưng chuyện này cũng không đơn giản đâu anh ngô ạ! Lúc đầu các bác nhà ta cứ nghĩ chúng em chỉ thích chơi bời lêu lổng nên khi chúng em nói là là có chuyện muốn nói các bác ấy “hình sự lắm”. Ôi! Nhưng cô giáo chủ nhiệm lớp 11E mới tuyệt vời làm sao không biết cô đã phù phép kiểu gì mà các bác nhà ta ủng hộ rất nhiệt tình còn bỏ công, bỏ của cho chúng em đến HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP ĐIỂM ĐẾN TRI THỨC NÔNG NGHIỆP CÔNG NGHỆ CAO. NGÔ: Bật mí với các bạn nhé! Sau khi đến học viện nông nghiệp chúng em còn được các bác cùng các thầy cô đến: - Bát tràng nhá! - Royal city nhá! - Lúc về còn mua bao nhiêu là quà nhá sướng ơi là sướng nhá! 30
NGÔ + LÚA: Chúng em sẽ quyết tâm học tập thật tốt để không phụ lòng các thầy cô và các bác phụ huynh ạ! Chúc cuộc thi “ HÀNH TRÌNH VỀ MIỀN DI SẢN” CỦA TRƯỜNG TA THÀNH CÔNG RỰC RỠ! XIN CHÀO! XIN CHÀO! MC TUẤN (nói tiếng Anh):
MC DUNG (nói tiếng Việt):
- At 24 July, 2016. Our class had a journey to heritage site. - At Agricultural Academy, our class was devided into 2 groups. We found out the following contents: - Group 1: Learning about tissue culture technology. - Group 2: Learning about the types of plants and cutting techniques. - I will invite group 1 report about your contents.
- Ngày 24/7/ 2016 lớp 11E chúng em đã lên đường thực hiện chuyên đề. - Tại học viện nông nghiệp, lớp em gồm 2 nhóm tìm hiểu về các nội dung sau:
th
- Nhóm1: tìm hiểu về công nghệ nuôi cấy mô. - Nhóm 2: tìm hiểu về các loại giống cây trồng và kĩ thuật giâm chiết ghép - Sau đây xin mời nhóm 1 báo cáo về nội dung của mình.
Hình ảnh cắt từ video ghi hình 2 em Hiền và Anh đại diện nhóm 1 báo cáo. NỘI DUNG BÁO CÁO CỦA NHÓM 1: NUÔI CẤY MÔ TẾ BÀO MC.HIỀN: QUANG ANH ơi! Nhà tớ có cây mít quả ăn thơm ơi là thơm, ngon ơi là ngon, ngọt ơi là ngọt mà có nguy cơ về với tổ tiên. Tớ buồn quá!
31
MC QUANG ANH: Hiền ơi! Yên tâm đi hãy đến với khoa công nghệ sinh học của học viện nông nghiệp Việt Nam thì chỉ từ 1 mẩu lá thôi bạn sẽ có hàng trăm, hàng ngàn, hàng vạn cây giống hệt cây của bạn ấy chứ. MC ĐINH QUANG ANH MC QUÁCH THỊ THU HIỀN - Through reseaching theory we know the - Qua nghiên cứu lí thuyết chúng em đã process of tissue culture method biết được quy trình của phương pháp comprises the steps of: nuôi cấy mô gồm các bước: 1. Preparing Environment 1. Pha chế môi trường 2. Disinfecting specimens 2. Khử trùng mẫu vật 3. Creating callus 3. Tạo mô sẹo 4. Creating bud 4. Tạo chồi 5. Creating roots 5. Tạo rễ 6. Putting young trees to nursery garden. 6. Đưa cây non ra vườn ươm. - At Biotechnology department, Doctor of - Tại khoa công nghệ sinh học, chúng em philosophy: ĐỒNG HUY GIỚI, assistant được tiến sĩ ĐỒNG HUY GIỚI phó dean of Biotechnology of the Vietnam trưởng khoa Công nghệ sinh học của Academy of Agriculture, introduced Học viện Nông nghiệp Việt Nam giới about tissue culture technology and the thiệu về công nghệ nuôi cấy mô và creativity of teachers, scientists have những sáng tạo của thầy cô, các nhà khoa mastered our science and technology in học của chúng ta đã làm chủ khoa học difficult conditions of our country. In the công nghệ trong điều kiện đất nước còn creative initiatives, the cultures in plastic nhiều khó khăn. Trong các sáng tạo đó bottles instead of glass jars of teacher có sáng kiến nuôi cấy mẫu trong bình PHAM TRUNG KIEN, teaching biology nhựa thay cho bình thủy tinh của thầy in Ninh Bình. giáo PHẠM TRUNG KIÊN giảng dạy sinh học tại Ninh Bình.
Hình ảnh cắt từ video ghi hình TS. Đồng Huy Giới giới thiệu công nghệ nuôi cấy mô tế bào cho thầy, trò trường THPT Nho Quan C 32
Hình ảnh cắt từ video ghi hình TS Đồng Huy Giới giới thiệu sáng tạo của thầy Phạm Trung Kiên nuôi cấy mẫu trong bình nhựa thay cho bình thủy tinh. - During the experience of the trip, we - Trong quá trình trải nghiệm chúng em were directly guided by teachers and đã được các thầy cô và các anh chị sinh students to participate in some stages in viên trực tiếp hướng dẫn chúng em tham the process of tissue culture. We were gia vào một số công đoạn trong quy very excited about this work. trình nuôi cấy mô. Chúng em rất hứng thú cới công việc này.
Hình ảnh bạn Nguyễn Thị hải Linh đang pha chế môi trường 33
Hình ảnh bạn NGUYỄN THỊ HẢI LINH đang thao tác khử trùng mẫu.
Hình ảnh các bạn đang thao tác trồng cây trong giá thể.
34
Hình ảnh các thầy cô cùng các bạn trong vườn ươm cây Lan Hồ điệp. - Institute has bred very successfully, - Tại viện đã nhân giống rất thành công created an enormous number of trees, tạo ra một số lượng cây vô cùng lớn, there are many good features, low price to sạch bệnh, có nhiều đặc điểm tốt, giá sell out to the people. For examples, there thành lại thấp để bán ra cho người dân đó are ornamental plants, fruit trees, là các cây cảnh, cây ăn quả, cây dược medicinal high-value plants. liệu có giá trị cao. - We would like to introduce some of the - Chúng em xin giới thiệu một số sản products created through tissue culture phẩm tạo ra nhờ công nghệ nuôi cấy mô: technology: - Quả cây cà chua làm bất hoạt gen chín - Tomatoes inactivates fruit ripening quả giúp vận chuyển xa hơn, bảo quản which helps move farther, longer lâu hơn là kết quả của sự kết hợp giữa preservation is the result of a combination công nghệ gen và nuôi cấy mô tế bào. of genetic engineering and the culture of - Củ cây khoai tây: Cho năng xuất cao, cells tissue. - Potatoes: For high sach bệnh, giá trịnh dinh dưỡng cao. productivity, disease-free, high nutritional - Phong lan trước kia chỉ mọc trong value. rừng. Giờ đây nhà nhà cũng có thể mua - Orchid once grew only in the woods. được với giá rất rẻ lại rất đẹp. Now everyone can buy them with very cheap price
35
Hình ảnh cắt từ video ghi hình các em trong nhóm 1 trình diễn mẫu vật.
Hình ảnh cắt từ video ghi hình các em trong nhóm 1 trình diễn mẫu vật. - Because of limited time, we can not tell - Vì thời gian có hạn nên chúng em the whole achievements of biotechnology không thể nói hết được những thành tựu của khoa công nghệ sinh học của trường department of the agriculture institute. học viện nông nghiệp. - We I would like to finish my - Chúng em xin kết thúc phần trình bày presentation. Thanks for listening của mình. Cảm ơn các thầy cô và các bạn đã lắng nghe! 36
MC TUẤN: - I will invite Bui Thi Nhung and Hoang Tien Dung, on behalf of group 2, report about the contents: learning about the types of plants and cutting techniques.
MC DUNG: - Xin mời bạn BÙI THỊ NHUNG và HOÀNG TIẾN DŨNG đại diện cho nhóm 2 báo cáo về nội dung: Tìm hiểu về các loại giống cây trồng và kĩ thuật giâm chiết ghép.
Hình ảnh cắt từ video ghi hình 2 em NHUNG và DŨNG đại diện nhóm 2 báo cáo NỘI DUNG BÁO CÁO CỦA NHÓM 2: PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG GIÂM, CHIẾT, GHÉP. MC BÙI THỊ NHUNG MC HOÀNG TIẾN DŨNG - Dear teachers and friends! Group 1 - Thưa thầy cô và các bạn! Nhóm 1 đã presented the method of tissue culture trình bày về phương pháp nuôi cấy mô cells. It's one of the asexual propagation tế bào. Đó là một trong các phương pháp methods in plants. Now our group would nhân giống vô tính ở thực vật. Sau đây like to present three common methods of nhóm chúng em xin trình bày 3 phương breeding. They are cuttings, marcotting pháp nhân giống phổ biến khác là: and transplantation Giâm, chiết, ghép. 1. Cuttings and marcotting. 1. PP Giâm cành và chiết cành: Tree seeds produced by this method - Cây giống tạo ra bằng phương pháp remain the genetic characteristics of the này giữ nguyên được đặc tính di truyền mother plant. Trees flower early, shorten của cây mẹ. Cây sớm ra hoa kết quả, rút basic construction period. Fruit trees ngắn được thời gian kiến thiết cơ bản. often have balanced branches, therefore, Cây ăn quả thường phân cành cân đối, are convienient to care and harvest. The thuận lợi cho chăm sóc và thu hoạch. process of propagation is very simple. Cách tiến hành nhân giống đơn giản. - Trước kia chúng em chỉ biết người 37
- Formerly, we just knew that the farmers often marcot sweet potato, cassava, sugar cane..... When we went to the academy, we knew more interesting things such as using hormone auxin to stimulate the creation of roots. Just quickly dip the root from 3 to 5 seconds before cuttings or lathering the stain frozen tree, we will get the miracle effectiveness, the root of trees will get high percentage of living. Cuttings used to create ornamental trees displaying in the new year. - This is the tree-buds created by method of cuttings - This is the white roses created by method of cuttings - This is the grapefruit tree created by the marcotting method.
2. Grafting method. - Grafted plants growing developed well thanks to adaptation to climatic conditions and land of rootstock trees. In addition, the grafts have the same characteristics as we want. - Farmers grafted successfully hybrid orange grapefruit, orange hybrid orange kumquat,etc... Recently there are 5 kinds of fruit grafts, consisting of kumquat, tangerine, orange, Buddha's hand. 38
nông dân giâm cành rau ngót, khoai lang, sắn, mía..... Khi đến viện chúng em mới biết thêm nhiều điều thú vị như sử dụng hoocmon Auxin để kích thích ra rễ. Chỉ cần nhúng nhanh gốc cành giâm trong 3 đến 5 giây trước khi giâm hoặc bôi vào vết khoanh vỏ của cây chiết thì hiệu quả như một phép màu cây ra rễ nhanh và tỉ lệ cao sống cao. Giâm cành còn áp dụng để tạo ra cây cảnh trưng diện trong ngày tết. - Đây là cây phát lộc tạo ra bằng phương pháp giâm cành - Đây là cây hoa hồng bạch tạo ra bằng phương pháp giâm cành. - Đây là cây bưởi tạo ra bằng phương pháp chiết cành. 2. Phương pháp ghép: - Giống cây ghép sinh trưởng phát triển tốt nhờ sự thích nghi với điều kiện khí hậu, đất đai của cây gốc ghép. Đồng thời cây ghép có được các đặc tính của giống muốn nhân. - Nông dân ta đã ghép thành công cam lai bưởi, cam với quýt, cam với quất… Gần đây là cây ghép có 5 loại quả gồm quất, quýt, cam, phật thủ. Được người dân rất ưa chuộng trong ngày tết mặc dù với giá rất đắt. - Tại Viện chúng em đã được nhìn thấy tận mắt những cây ghép có nhiều loại quả bằng phương pháp ghép chồi hoặc ghép cành. Các cây cảnh như cây xương rồng với đủ màu sắc, hình thù, kích cỡ khác nhau. - Đây là cây hoa xương rồng được ghép từ nhiều giống khác nhau. -Trong tương lai có thể có cây ghép có 40 loại quả. Nếu thành công thì mỗi gia đình chỉ cần trồng một cây trong vườn là có đủ các loại quả để ăn. - Chúng em xin kết thúc phần trình bày của mình. Cảm ơn các thầy cô và các bạn đã lắng nghe!
- At the Institute, we have seen firsthand many fruit trees by grafting buds or boughs. The ornamental trees like cactus with different colors, shapes,and sizes - This is the cactus flowers transplanted from many different species. - In the future there may be a grafting tree with up to 40 kinds of fruit. If successful, each family can enjoy many kinds of fruit with only one tree in their garden. - We would like to finish our presentation. Thanks for listening!
Hình ảnh cắt từ video ghi hình các em trình diễn mẫu vật của nhóm 2. MC TUẤN: These are the contents which our class learnt and experienced at Agricultural Academy. We found that if farmers can know more about science and technology, it wil be possible for them to get rich on their own country. Many facts have proved it. In our opinion, the experience help us to know about a lot of professions to choose in the future. MC DUNG: Trên đây là nội dung mà lớp chúng em đã học tập trải nghiệm tại Học viện nông nghiệp Việt Nam. Chúng em nhận thấy nếu người nông dân được tiếp cận với khoa học kĩ thuật thì hoàn toàn có thể làm giàu ngay trên chính quê hương mình. Nhiều thực tế đã chứng minh điều này. Với lớp em buổi trải nghiệm mở ra cho chúng em nhiều sự lựa chọn nghề nghiệp trong tương lai.
39
MINH CHỨNG II: TỔNG KẾT ĐÁNH GIÁ THÔNG QUA CÁC PHIẾU ĐÁNH GIÁ. 1. Tổng kết phiếu đánh giá năng lực khoa học lớp 11 E (Sĩ số 35 học sinh). Điểm Từ 8 đến 10 Từ 6 đến 8 Từ 4 đến 6 Từ 0 đến 4. Số lượng 20 (57,14%) 13 (37,14%) 2 (5,72%) 0 (0%) 2. Tổng kết phiếu đánh giá năng lực hợp tác nhóm lớp 11E. Giáo viên tổng kết điểm năng lực hợp tác nhóm của mỗi học sinh dựa vào điểm tự đánh giá cá nhân và của các bạn trong nhóm. Số lượng học sinh Điểm 1 điểm: Không có đóng góp thực sự nào (không đưa ra gợi ý gì, 0 (0%) không giúp đỡ ai nghiên cứu, không hoàn thành việc được giao, lãng phí thời gian). 2 điểm: Có đóng góp nhỏ (đưa ra ít nhất 1 gợi ý hữu ích, đôi khi 1 (2,85%) giúp đỡ người khác, lãnh phí thời gian, có vai trò nhỏ trong hoạt động của nhóm). 3 điểm: Có một số đóng góp (đưa ra một số góp ý hữu ích, giúp 10 (28,57%) những người khác nghiên cứu, giải quyết vấn đề, có một số đóng góp trong thành công của nhóm). 4 điểm: Có đóng góp ý nghĩa (đưa ra những gợi ý quan trọng và 14 (40%) giúp đỡ những người khác một cách có hiệu quả, có vai trò với tất cả các phần của nhóm). 5 điểm: Có những đóng góp rất quan trọng (đối với tất cả các 10 (28,58%) phần của nhóm và trong tất cả các giai đoạn thực hiện nhiệm vụ của nhóm, tạo điều kiện giúp đỡ các bạn khác trong nhóm hoàn thành nhiệm vụ mà không làm thay). 3. Tổng kết phiếu đánh giá năng lực phát triển bản thân lớp 11E. Trên cơ sở đánh giá của giáo viên trong quá trình học tập trải nghiệm của học sinh và trên cơ sở ý kiến của các em trong phiếu đánh giá năng lực phát triển bản thân, chúng tôi nhận thấy ở các mức độ khác nhau, các em đều phát triển về các năng lực sau: Năng lực tự chủ và tự học. Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo. Năng lực giao tiếp và hợp tác. PHỤ LỤC II: MINH HỌA CÁC BƯỚC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM THEO BÀI. BÀI 19: TUẦN HOÀN MÁU (TIẾP THEO) - SINH HỌC 11 Bước 1: Lên kế hoạch bài dạy: Nội dung của công việc này được thể hiện trong giáo án, trong đó giáo viên dự kiến thiết kế chi tiết các hoạt động, dự kiến các phương án, kịch bản của các hoạt động học tập hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Lựa chọn nội dung trải nghiệm trong bài này có 2 nội dung tổ chức cho học sinh trải nghiệm đó là: 40
+ Nội dung kiến thức “Tim có tính tự động”: Tổ chức hoạt động mổ lấy tim ếch giáo viên hướng dẫn cho nhóm học sinh có thể tự thực hành mổ lấy tim ếch sau đó học sinh mổ tại lớp cho các bạn quan sát. + Nội dung kiến thức về “Huyết áp”: Hướng dẫn cho học sinh học tập trải nghiệm đo huyết áp; Tìm hiểu cách phòng chống bệnh cao, thấp huyết áp; Cách sơ cứu bệnh nhân đột quỵ do cao hoặc thấp huyết áp tại trạm y tế địa phương sau đó báo cáo trải nghiệm bằng thuyết trình minh họa bằng video phỏng vấn tại lớp. Bước 2: Giao nhiệm vụ: Giáo viên phân công nhiệm vụ học tập cho các nhóm. Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm (mỗi nhóm 9 học sinh) thực hiện nhiệm vụ sau: Nhóm 1: Tìm hiểu về tính tự động của tim. Nhóm 2: Tìm hiểu về chu kì hoạt động của tim Nhóm 3: Tìm hiểu về hệ mạch và vận tốc máu Nhóm 4: Tìm hiểu về huyết áp. Bước 3: Kiểm tra thực hiện nhiệm vụ: Việc tổ chức hoạt động trải nghiệm trong giờ học trên lớp có thành công hay không phụ thuộc rất nhiều vào bước này. Giáo viên hỗ trợ, tư vấn, định hướng hoạt động trải nghiệm của các em. Nhóm 1: Giáo viên định hướng, hỗ trợ các em trong việc thực hiện nhiệm vụ chung của nhóm.
Hình ảnh cắt từ video ghi hình giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành mổ lấy tim Ếch
41
Hình ảnh cắt từ video ghi hình tim Ếch đập tự động Nhóm 2: Học sinh có ý tưởng sân khấu hóa nội dung kiến thức chu kì hoạt động của tim người. Giáo viên đóng góp ý kiến cho vở kịch. Tư vấn, trả lời một số thắc mắc của các em như: tại sao trái tim là biểu tượng của tình yêu, khi hồi hộp, lo lắng tim đập nhanh… Nhóm 3: Học sinh nhờ giáo viên tư về một số vấn đề mà các em thắc mắc như tại sao khi tiêm người ta lại phải xả hết bọt khí ra, tại sao phải tiêm hoặc truyền vào tĩnh mạch chứ không phải động mạch… Nhóm 4: Học sinh có ý tưởng đóng kịch về tình huống sơ cứu bệnh nhân không đúng cách để đặt vấn đề cho nội dung kiến thức mà các em tìm hiểu. Học sinh đến trạm y tế xã Gia Lâm phỏng vấn quay video ghi hình nội dung học tập trải nghiệm đo huyết áp; tìm hiểu cách phòng chống bệnh cao, thấp huyết áp; Cách sơ cứu bệnh nhân đột quỵ do cao hoặc thấp huyết áp.
42
Hình ảnh cắt từ video ghi hình học sinh phỏng vấn tại trạm y tế xã Gia Lâm.
Hình ảnh cắt từ video ghi hình học sinh được hướng dẫn đo huyết áp.
43
Hình ảnh cắt từ video ghi hình học sinh tự đo huyết áp cho nhau. Bước 4: Hoạt động học trên lớp: Trong quá trình dạy học người giáo viên có vai trò là người định hướng, tổ chức các hoạt động học còn bản thân các em mới là người trực tiếp tham gia vào các hoạt động này (giáo viên nhường bục giảng cho học sinh). Lần lượt các nhóm thực hiện hoạt động học tập theo nội dung bài học. Giáo viên điều chỉnh, nhận xét các hoạt động này. Tóm tắt các hoạt động trên lớp: Thời Hoạt động thầy trò Nội dung gian 10 Hoạt động 1: Tìm hiểu về tính tự III. HOẠT ĐỘNG CỦA TIM phút động của tim. 1. Tính tự động của tim HS nhóm 1: - Tim co dãn tự động theo chu kì do + 2 học sinh mổ lấy tim ếch cho lớp tim có hệ dẫn truyền tim. quan sát tính tự động của tim. - Hệ dẫn truyền tim là tập hợp các + 1 học sinh thuyết trình về tính tự sợi đặc biệt trong thành tim. động của tim. - Hệ dẫn truyền tim bao gồm: Nút + Các em còn lại trong nhóm điều xoang nhĩ, nút nhĩ thất, bó His và hành về việc mời các nhóm khác đặt mạng Puốc kin. câu hỏi thắc mắc và giải thích thắc - Cơ chế hoạt động: mắc. Nút xoang nhĩ tự động phát xung Giáo viên: Định hướng, dẫn dắt các => lan ra cơ tâm nhĩ làm tâm nhĩ co 10 hoạt động của học sinh, điều hành => lan đến nút nhĩ thất, đến bó hix phút chung. rồi theo mạng Puôckin lan ra khắp cơ tâm thất làm tâm thất co. Hoạt động 2: Tìm hiểu về chu kì 2. Chu kì hoạt động của tim - Chu kì tim là một lần co và dãn hoạt động của tim. HS nhóm 2: nghỉ của tim. 44
05 phút
10 Phút
+ 2 học sinh diễn kịch về chu kì hoạt - Mỗi chu kì tim bắt đầu từ pha co động của tim mà các em tự sáng tác. tâm nhĩ, sau đó là pha co tâm thất + Các em còn lại trong nhóm điều và cuối cùng là pha giãn chung. hành về việc mời các nhóm khác đặt câu hỏi thắc mắc và giải thích thắc mắc. Giáo viên: Định hướng, dẫn dắt các hoạt động của học sinh, điều hành chung. IV. HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ MẠCH. Hoạt động 3: Tìm hiểu về cấu trúc 1. Cấu trúc của hệ mạch. - Hệ mạch bao gồm: hệ thống động của hệ mạch và vận tốc máu. HS nhóm 3: mạch, hệ thống mao mạch và hệ Các em cùng nhau xây dựng bài báo thống tĩnh mạch. - Hệ thống động mạch: Động mạch cáo trên giấy A o. Giáo viên gọi ngẫu nhiên 1 em lên chủ → Động mạch nhỏ dần → Tiểu thuyết trình bài báo cáo, sau đó chuẩn động mạch. hóa kiến thức. - Hệ thống mao mạch: là mạch máu nhỏ nối giữa động mạch và tĩnh mạch. - Hệ thống tĩnh mạch: Tiểu động mạch → Các tĩnh mạch lớn dần → Tỉnh mạch chủ. Hoạt động 4: Tìm hiểu về huyết áp. 2. Vận tốc máu: 1 học sinh trong nhóm điều hành hoạt - Vận tốc máu là tốc độ máu chảy động học tìm hiểu về huyết áp. trong một giây. + 4 học sinh diễn kịch tình huống sơ - Vận tốc máu trong hệ mạch phụ cứu người bị đột quỵ do huyết áp cao. thuộc vào tổng tiết diện của mạch Học sinh điều hành hoạt động nhóm và chênh lệch huyết áp giữa hai đầu đặt vấn đề cách sơ cứu người bị đột đoạn mạch. quỵ trong tình huống trên của cô thư 3. Huyết áp: kí trong vở kịch đúng hay sai. - Huyết áp là áp lực máu tác dụng + Mở video phỏng vấn cách sơ cứu lên thành mạch. người bị đột quỵ do huyết áp cao hoặc - Huyết áp bao gồm: Huyết áp tâm thấp. (HS thực hiện tại cơ sở trạm y tế thu và huyết áp tâm trương. Gia Lâm). - Huyết áp giảm dần trong hệ mạch. Giáo viên kết luận cách sơ cứu và phòng ngừa bệnh cao hoặc thấp huyết áp.
45
- Kịch bản sân khấu hóa nội dung “chu kì hoạt động của tim của người trưởng thành” của học sinh nhóm 2. Dạ dày: (đi vào) Kìa ai trông như chị Chim....ấy chết... chị Tim ấy nhỉ? Tim: Ôi chị dạ dày! Sao đi đâu mà lang thang ra đây thế? Dạ dày: Tôi đi hít thở không khí chút ít, làm việc nhiều... mệt lắm chị ạ! Tim: Thế lũ con nhà chị đâu? Dạ dày: Ôi dào ơi! Chúng nó chỉ biết ăn no rồi ngủ kĩ, chứ có biết, tôi phải làm việc vất vả để phân giải các chất thế nào đâu. Không như 2 con nhà chị, chăm chỉ có tiếng mà lại còn thông minh, biết xếp thời gian biểu! Tim: Chuyện...con nhà tôi mà lại! Nói thế cho oai thôi chứ, chúng cũng chẳng biết gì đâu. Là tôi phải phân cho chúng mỗi phút phải co bóp sao cho đủ 85 nhịp,vậy là đi khoảng 0.8s một nhịp. Dạ dày: Ơ … ơ...thế... thế sao tôi thấy cái Nhĩ nó chỉ làm có 0.1s mà thằng Thất cũng chỉ có 0.3s là thế nào? Tim: Chả là tôi thấy cái Nhĩ nó bé hơn nên cho nó làm 0.1s đầu rồi nghỉ, thằng Thất làm 0.3s kế tiếp rồi hai đứa nó cùng nghỉ 0.4s đấy chị ạ! Dạ dày: À ra thế! Các con chị vừa làm, vừa nghỉ hèn gì làm việc suốt đời mà không mệt mỏi. Đấy các bạn học sinh thấy chưa, học tập là phải kết hợp với vui chơi và nghỉ ngơi một cách khoa học thì mới đạt được kết quả cao này, rồi sức khỏe tốt này, tinh thần vui vẻ này... nhớ chưa? Tim: Đúng như lời chị nói đấy, cứ phải giống như họ nhà tim chúng tôi ấy! Dạ dày: Ấy chết! Sao tôi thấy nặng mình quá! Chắc thằng Miệng nó lại lôi gì về đây mà! Có lẽ phải xin phép chị tôi đi về trước thôi! Tim: Dạ vâng chị đi thong thả...... khổ quá cơ! - Kịch bản sân khấu hóa tình huống người bị huyết áp đột quỵ (Dẫn truyện): Ngày thứ 2 tại công ty trách nhiệm hữu hạng Hùng Vương
Giám đốc: Bước vào với một tâm trạng ủ rũ, lo lắng cùng lúc đó thư kí cũng bước vào. Thư kí: Chào Giám đốc! Em đến rồi ạ! Giám đốc: Ừ! Hôm nay có việc gì quan trọng đọc cho tôi biết? (giọng nói yếu đuối ) Thư kí: Dạ! 9h hôm nay chúng ta sẽ đi giải quyết số nợ ngân hàng tháng này cho nhà nước. Công ty chúng ta đã bị thiệt hại quá nhiều sau vụ khủng hoảng tài chính. Các mặt hàng không tiêu thụ ra ngoài thị trường được và cả vấn đề tiền lương của công nhân nữa. Chúng ta phải làm sao đây sếp ? (tâm trạng lo lắng ). Giám đốc: Ây gu! Để tôi xem xét, cô đừng rối lên vậy! (mặt lo lắng tột cùng, tay để lên trán, nhắm mắt, suy nghĩ). (Sau đó giám đốc đứng lên, ông bỗng dưng thấy đau đầu, chóng mặt, bước lệch, một tay túm vào ghế tay kia để lên đầu => ông ngã lăn ra đất). Thư kí: (Hốt hoảng) Giám… giám đốc …. Ông có sao không ạ? Ôi! Làm sao bây giờ? 46
(Cô thư kí vừa lay mạnh vào người giám đốc vừa vỗ mạnh vào mặt ông, lấy dầu gió xoa vào vùng mặ, tay, chân. Sau đó, cô thư kí lấy điện thoại ra.) Thư kí: À ! gọi 114 … nhầm 115 chứ. Tại bệnh viện: Thư kí: Giám đốc tôi có sao không bác sĩ? Bác sĩ mau nói đi! (giọng run run lo lắng). Bác sĩ: Bệnh nhân bị huyết áp cao gây vỡ mạch máu não hiện tại vẫn đang hôn mê. Chúng tôi sẽ cố gắng hết sức! Thư kí: (Ngã khụy xuống đất, gương mặt tái nhợt, yếu đuối).
Hình ảnh cắt từ video ghi hình tiết học tại lớp 11C
47
Hình ảnh cắt từ video ghi hình tiết học tại lớp 11C
Hình ảnh cắt từ video ghi hình tiết học tại lớp 11C Bước 5: Tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm. Cuối giờ học (thời gian củng cố bài) giáo viên tổ chức đánh giá học sinh về năng lực khoa học và năng lực hợp tác nhóm. Hoạt động này giáo viên cần tổ chức sáng tạo tạo hứng thú của các em và cũng tạo động lực để các em luôn sẵn sàng, mong muốn thể hiện khả năng của mình trong các giờ học sau. Trong bài này giáo viên tổ chức thi giữa các đội bằng cách bốc thăm một bạn đại diện cho nhóm trả lời nhanh các câu hỏi theo từng chủ đề theo hình thức bốc thăm. Thời gian làm bài cho mỗi đại diện của các nhóm là 5 phút sau đó giáo viên đánh giá nhận xét tinh thần làm việc của các nhóm thông qua buổi học để tổng kết và cho điểm hoặc phần thưởng cho các nhóm, cá nhân có thành tích đặc biệt. GÓI CÂU HỎI 1: TÍNH TỰ ĐỘNG CỦA TIM Câu 1: Khả năng co dãn tự động của tim được gọi là gì? Câu 2: Tim co dãn tự động theo chu kì là do tim có gì? Câu 3: Hệ dẫn truyền tim bao gồm nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất và bộ phận nào? Câu 4: Cơ tâm nhĩ co là do nhận được xung điện trực tiếp từ đâu? Câu 5: Cơ tâm thất co là do nhận được xung điện trực tiếp từ đâu? Câu 6: Hãy giải thích tại sao khi lao động năng, khi tập thể dục, khi hồi hộp lo lắng nhịp tim lại tăng lên so với bình thường đó có phải là bệnh lí hay không? GÓI CÂU HỎI 2: CHU KÌ HOẠT ĐỘNG CỦA TIM Câu 1: Một chu kì tim có mấy pha? Ở người trưởng thành: Câu 2: Chu kì tim kéo dài bao lâu? Câu 3: Tâm nhĩ hoạt động bao lâu? Câu 4:Tâm thất hoạt động bao lâu? Câu 5: Một phút có khoảng bao nhiêu nhịp tim? Câu 6: Giải thích tại sao tim chuột đập nhanh hơn tim trâu? 48
GÓI CÂU HỎI 3: CẤU TRÚC HỆ MẠCH VÀ VẬN TỐC MÁU Câu 1: Cấu trúc hệ mạch bao gồm bộ phận nào? Câu 2: Nằm giữa tiểu động mạch và tiểu tĩnh mạch là hệ thống mạch nào? Câu 3:Tốc độ máu chảy trong một giây được gọi là gì? Câu 4:Trong hệ mạch tổng tiết diện loại mạch nào lớn nhất? Câu 5:Trong hệ mạch tổng tiết diện loại mạch nào lớn nhất? Câu 6: Tại sao khi tiêm và truyền người ta tiêm truyền vào tĩnh mạch mà không phải là động mạch? GÓI CÂU HỎI 4: HUYẾT ÁP Câu 1: Áp lực của máu tác dụng lên thành mạch được gọi là? Câu 2: Huyết áp tối đa tạo ra khi hoạt động của tim như thế nào? Câu 3: Huyết áp tối thiểu tạo ra khi hoạt động của tim như thế nào? Câu 4: Ở người huyết áp được đo ở vị trí nào? Câu 5: Ở trâu, bò, ngựa huyết áp được đo ở vị trí nào? Câu 6: Hãy giải thích tại sao người cao huyết áp nên ăn nhạt? BIỂU ĐIỂM: Tổng 10 điểm. Câu 1, 2, 3, 4, 5 mỗi câu đúng được 1.5 điểm Câu 6 đúng được 2,5 điểm. PHỤ LỤC III: BÀI BÁO CÁO CỦA HỌC SINH VỀ CHỦ ĐỀ TÌM HIỂU CÔNG NGHỆ NUÔI TRỒNG NẤM ĂN VÀ NẤM DƯỢC LIỆU. CÔNG NGHỆ NUÔI TRỒNG NẤM ĂN VÀ NẤM DƯỢC LIỆU MC THƯƠNG
MC LONG
- Dear Teachers and friends! In recent times there have been many tragic mushroom poisoning cases. Apart from the edible fungus, there also has some medicinal funguses of unknown origin which makes buyers lost money and catch diseases. - With the assistance of the teachers in biology group, we know there are many kinds of mushrooms having high nutritional and precious medicinal value - In the biotechnology department of agricultural academy, luckily, the professor Ngo Xuan Nghien -the best specialist about mushroom in Vietnam introduced to us in all kinds of edible mushrooms and medicinal mushrooms which Vietnam mastered farming
- Thưa thầy cô và các bạn! Trong thời gian vừa qua đã có rất nhiều vụ ngộ độc nấm thương tâm. Ngoài các loại nấm ăn, còn có một số loại nấm dược liệu không rõ nguồn gốc làm cho người mua tiền mất tật mang.
49
- Được sự tư vấn của các thầy cô trong nhóm sinh, chúng em được biết có nhiều loại nấm có giá trị dinh dưỡng cao, nhiều loại nấm chứa dược liệu quý. - Tại khoa công nghệ sinh học của học viện nông nghiệp, chúng em may mắn được thầy NGÔ XUÂN NGHIỄN chuyên gia hàng đầu về nấm ở Việt Nam giới thiệu cho chúng em về các loại nấm ăn và nấm dược liệu quý giá mà Việt Nam đã làm chủ công nghệ nuôi trồng.
technologies - Here, we practiced the stages of mushroom farming technologies, there: 1. Preparation for Materials 2. Treatment of materials 3. Wrapping 4. Seeding 5.Taking caring, harvesting and postharvest preservation - To help all the teachers and students can see firsthand mushroom products. We would like to introduce a few of the offerings mushrooms grown in closed bags of natural conditions: 1. Reishi mushroom sample + Farming materials: Sawdust or bagasse of sugar factories + Planting season: From 15/1 to 15/3 or 15/8 to 15/9. + Medicinal value: antioxidants, reducing free radicals in the body, enhancing the immune system. Antineurasthenia, regulating blood pressure, cancer treatment support. 2. Oyster mushrooms sample + planting Materials: Straw + Planting season: May be grown whole year. + Nutritional value: oyster mushrooms contain more protein, vitamins and minerals that are beneficial to human health. With the debilitating, dishes from mushrooms help to fasten the recovery of vitality 3. Samples of wood ear mushrooms: + planting Materials: Sawdust, bagasse or on the types of wood which do not have oil. + Planting season: late March, early April. +Nutritional value: It contains many active ingredients help detoxify, slow aging, reduce blood fat, improve circulatory function. 50
- Tại đây, chúng em đã được thao tác các khâu trong công nghệ nuôi trồng nấm: 1. Chuẩn bị nguyên liệu 2. Xử lí nguyên liệu 3. Đóng bịch 4. Cấy giống 5. Chăm sóc, thu hoạch và bảo quản sau thu hoạch. - Để thầy cô và các bạn có thể tận mắt nhìn thấy các sản phẩm nuôi trồng nấm. Chúng em xin giới thiệu một số mẫu sản phẩm nấm trồng trong điều kiện tự nhiên đóng bịch sau: 1. Mẫu nấm Linh chi + Nguyên liệu nuôi trồng: Mùn cưa hoặc bã mía của nhà máy đường + Thời vụ trồng: Từ 15/1 đến 15/3 hoặc 15/8 đên 15/9. + Giá trị dược liệu: Chống oxy hóa, khử các gốc tự do trong cơ thể, nâng cao hệ miễn dịch. Chống suy nhược thần kinh, điều hòa huyết áp, hỗ trợ điều trị ung thư. 2.Mẫu nấm sò + Nguyên liệu trồng: Rơm dạ + Thời vụ trồng: Có thể trồng quanh năm. + Giá trị dinh dưỡng: Nấm sò chứa nhiều protein, vitamin và khoáng chất có lợi cho sức khỏe con người. Đôi với những người suy nhược cơ thể các món ăn từ nấm giúp phục hồi nhanh sinh lực nhanh chóng. 3. Mẫu nấm mộc nhĩ: + Nguyên liệu trồng: Mùn cưa, bã mía hoặc trên các loại gỗ không có tinh dầu. + Thời vụ trồng: Cuối tháng 3 đầu tháng 4
- There are many different types of mushrooms. Howerver, becau of special growing conditions and high costs , we can only recommend to my teachers and friends through photos as cordyceps mushrooms. - The most special thing in the experience is that we see many materials which are available in our local like straw, sawdust, corn form, etc.... We absolutely can grow delicious, nutritious and medicinal mushrooms which have a very high economic value. - We would like to finish my presentation. Thanks for listening ! - To finish the presentation, I would like to invite all the teachers and students enjoy a unique fashional performance of many famous designers from Nho Quan C high school. - The fashional performance showed a part of our idea about next topic: Protecting environment. I hope all teachers and students will support it. Thank you very much for your listening!
51
+ Giá trị dinh dưỡng: Có chứa nhiều hoạt chất giúp giải độc, làm chậm sự lão hóa, giảm mỡ máu, cải thiện chức năng tuần hoàn. - Còn rất nhiều loại nấm khác nhưng vì điều kiện nuôi trồng đặc biệt và giá thành rất cao nên chúng em chỉ có thể giới thiệu đến thầy cô và các bạn qua ảnh như nấm Đông trùng hạ thảo. - Điều đặc biệt nhất trong quá trình trải nghiệm, chúng em thấy những nguyên liệu sẵn có tại địa phương chúng ta như: Rơm dạ, mùn cưa, nõ ngô…. Chúng ta hoàn toàn có thể trồng ra những loại nấm ăn rất ngon và bổ dưỡng, những loại nấm dược liệu rất quý giá có giá trị kinh tế rất cao. - Chúng em xin kết thúc phần trình bày của mình. Cảm ơn các thầy cô và các bạn đã lắng nghe! - Để kết thúc chương trình em xin mời các thầy cô và các bạn thưởng thức màn trình diễn thời trang có một không hai của các nhà thiết kế nổi tiếng đến từ trường THPT Nho Quan C. - Bộ trang phục đã thể hiện một phần ý tưởng của chuyên đề tiếp theo của chúng em là bảo vệ môi trường. Chúng em mong rằng trong chuyên để tới đây của lớp 11E sẽ được các thầy cô và các ban ủng hộ. Chúng em xin cảm ơn các thầy cô và các ban đã lắng nghe!
Hình ảnh cắt từ video ghi hình các em báo cáo chủ đề “Công nghệ nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liệu”
Hình ảnh cắt từ video ghi hình các em báo cáo chủ đề “Công nghệ nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liêu.
52
PHỤ LỤC IV: MỘT SỐ HÌNH ẢNH TỔ CHỨC DẠY HỌC TRẢI NGHIỆM THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP - LIÊN BÀI, LIÊN MÔN; THEO BÀI HỌC.
Hình ảnh em Nguyễn Thị Hiền 10 H báo cáo chủ đề “Sự đa dạng sinh học của khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long”bằng Tiếng Anh.
TS. NGÔ XUÂN NGHIỄN giới thiệu cho thầy trò THPT Nho Quan C về công nghệ nuôi trồng nấm Đông Trùng Hạ Thảo.
53
TS. NGÔ XUÂN NGHIỄN giới thiệu cho thầy trò THPT Nho Quan C về công nghệ nuôi trồng nấm Mộc Nhĩ.
TS. NGÔ XUÂN NGHIỄN giới thiệu cho thầy trò THPT Nho Quan C về công nghệ nuôi trồng nấm Sò.
54
Cô, trò tại cơ sở sản xuất Nấm Phú Linh- Gia Tường- Nho Quan- Ninh Bình.
Học sinh học tập trải nghiệm trồng nấm tại cơ sở sản xuất Nấm Phú Linh- Gia Tường- Nho Quan- Ninh Bình.
55
Học sinh học tập trải nghiệm trồng nấm tại cơ sở sản xuất Nấm Phú Linh- Gia Tường- Nho Quan- Ninh Bình.
Học sinh học tập trải nghiệm trồng nấm tại cơ sở sản xuất Nấm Phú Linh- Gia Tường- Nho Quan- Ninh Bình.
56
Cô, trò nói chuyện cùng nông dân trồng Đào tại xã Gia Sơn - Nho Quan - Ninh Bình
Cô, trò tại buổi dạy học trải nghiệm trồng Đào tại xã Gia Sơn - Nho Quan - Ninh Bình
57
Hình ảnh gốc đào ghép thành công của học sinh lớp 11D
Hình ảnh gốc đào ghép không thành công của học sinh lớp 11D
58
Hình ảnh cắt từ video ghi hình giáo viên phỏng vấn nông dân trồng hoa Cúc tại xã Thạch Bình - Nho Quan - Ninh Bình.
Hình ảnh cô, trò tại buổi dạy học trải nghiệm tìm hiểu về kĩ thuật trồng hoa Cúc tại xã Thạch Bình - Nho Quan - Ninh Bình.
59
Một số hình ảnh dạy học trải nghiệm tìm hiểu về quy trình nuôi cấy mô tế bào tại Khoa công nghệ sinh học - Học viện nông nghiệp Việt Nam.
Cô Vũ Thị Thanh Nhàn giới thiệu bình nuôi cấy mô cho học sinh
Thầy Đặng Văn Phương giới thiệu bình nuôi cấy mô cho học sinh
60
Hình ảnh thầy, cô nhóm Sinh - Trường THPT Nho Quan C học tập trải nghiệm tìm hiều về kĩ thuật trồng Dâu tây tại Mộc Châu - Sơn La. KẾT LUẬN CHUNG Để tổ chức dạy học trải nghiệm đạt hiệu quả giáo dục cao đòi hỏi người giáo viên phải luôn nỗ lực hết mình vì sự phát triển chung của giáo dục nước nhà trong thời đại mới. Trước hết, tập thể giáo viên nhóm chuyên môn trong trường thực sự gắn bó, đoàn kết và luôn có tinh thần học tập, tinh thần chia sẻ vì hiệu quả công việc chung. Đồng thời, trong thời gian thực hiện đề tài chúng tôi nhận được rất nhiều ý kiến đóng góp nhiệt tình của các thầy, cô các trường bạn. Với tinh thần cầu thị, nhiệt tình học hỏi từ đồng nghiệp chúng tôi rất mong được các thầy, cô chia sẻ để việc tổ chức dạy học trải nghiệm cho học sinh đối với môn Sinh ở trường THPT hiệu quả hơn. Chúng tôi xin chân thành cảm ơn! Nho Quan, Ngày 05 tháng 5 năm 2017 TM.Nhóm tác giả
BÙI THỊ LIÊN
61
MỤC LỤC Nội dung
Trang
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
1
I. Tên sáng kiến, lĩnh vực áp dụng:
2
II. Nội dung
2
1. Giải pháp cũ thường làm:
2
2. Giải pháp mới cải tiến:
3
a. Giải pháp 1: Tổ chức dạy học trải nghiệm theo chủ đề tích hợp - liên bài, liên môn
4
b. Giải pháp 2: Tổ chức dạy học trải nghiệm theo bài học
6
III. Hiệu quả kinh tế, xã hội dự kiến đạt được
13
1. Hiệu quả kinh tế
13
2. Hiệu quả xã hội
15
IV. Điều kiện và khả năng áp dụng
16
1. Điều kiện áp dụng
16
2. Khả năng áp dụng
17
PHỤ LỤC PHỤ LỤC I: Minh họa các bước tổ chức hoạt động dạy học theo chủ đề tích hợp - liên bài, liên môn với chủ đề “ SINH SẢN Ở THỰC VẬT - ỨNG DỤNG TRONG NHÂN GIỐNG CÂY TRỒNG”
18
PHỤ LỤC II: Minh họa các bước tổ chức hoạt động dạy học trải nghiệm theo bài với bài 19 Sinh học 11 “TUẦN HOÀN MÁU”
40
PHỤ LỤC III: Bài báo cáo của học sinh về chủ đề tìm hiểu công nghệ nuôi trồng nấm ăn và nấm dược liệu
49
PHỤ LỤC IV: Một số hình ảnh tổ chức dạy học trải nghiệm theo chủ đề tích hợp - liên bài, liên môn; theo bài học
53
VI. Kết luận chung
61 62