Giáo án Sinh học 7 (cả năm) soạn theo chuẩn KTKN, định hướng PP tự học cho HS GV: Nguyễn Thanh Loan

GIÁO ÁN SINH HỌC CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG

vectorstock.com/28062415

Ths Nguyễn Thanh Tú eBook Collection DẠY KÈM QUY NHƠN LESSON PLAN PHÁT TRIỂN NỘI DUNG

Giáo án Sinh học 7 (cả năm) soạn theo chuẩn KTKN, định hướng PP tự học cho HS GV: Nguyễn Thanh Loan WORD VERSION | 2021 EDITION ORDER NOW / CHUYỂN GIAO QUA EMAIL TAILIEUCHUANTHAMKHAO@GMAIL.COM Tài liệu chuẩn tham khảo Phát triển kênh bởi Ths Nguyễn Thanh Tú Đơn vị tài trợ / phát hành / chia sẻ học thuật : Nguyen Thanh Tu Group Hỗ trợ trực tuyến Fb www.facebook.com/DayKemQuyNhon Mobi/Zalo 0905779594

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Ngày soạn:14/8/2016 Ngày dạy: 7A: 17/8/16; 7B: 16/8/16 TIẾT 1 BÀI 1. THẾ GIỚI ĐỘNG VẬT ĐA DẠNG PHONG PHÚ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS chứng minh được sự đa dạng và phong phú của động vật thể hiện ở số loài và môi trường sống. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, so sánh.Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh ảnh về động vật và môi trường sống của các loài ĐV 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Không 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức sinh học 6, vận dụng hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi: Sự đa dạng, phong phú của động vật được thể hiện như thế nào? Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng loài và I. Đa dạng loài và phong phú sự phong phú về số lượng cá thể (20 về số lượng cá thể. phút) - GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK, quan sát H 1.1 và 1.2 trang 5,6 và trả lời câu - Năng lực tự hỏi: + Số lượng loài hiện nay 1,5 học, tự quản ? Sự phong phú về loài thể hiện như thế triệu loài. lí, tư duy sáng nào? + Kích thước của các loài khác tạo, quan sát - HS trình bày đáp án, HS khác nhận xét, nhau. bổ sung + Dù ở ao, hồ hay sông suối đều - GV ghi tóm tắt ý kiến của HS và phần bổ có nhiều loài động vật khác sung. nhau sinh sống. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: ? Hãy kể tên loài động vật trong một mẻ + Ban đêm mùa hè thường có lưới kéo ở biển, tát một ao cá, đánh bắt ở một số loài động vật như: Cóc, hồ, chặn dòng nước suối nông? ếch, dế mèn, sâu bọ... phát ra - Năng lực tư - HS thảo luận từ những thông tin đọc tiếng kêu. duy sáng tạo, được hay qua thực tế và nêu được: + Số lượng cá thể trong loài rất kiến thức sinh ? Ban đêm mùa hè ở ngoài đồng có những nhiều. học, sử dụng động vật nào phát ra tiếng kêu? ngôn ngữ. Kết luận: - GV lưu ý thông báo thông tin nếu HS - Thế giới động vật rất đa dạng không nêu được. và phong phú về loài và đa dạng

? Em có nhận xét gì vè số lượng cá thể trong bầy ong, đàn kiến, đàn bướm? - Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. Yêu cầu nêu - GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận về sự đa dạng của động vật. - HS lắng nghe GV giới thiệu thêm. - GV thông báo thêm: Một số động vật được con người thuần hoá thành vật nuôi, có nhiều đặc điểm phù hợp với nhu cầu của con người. Hoạt động 2: Sự đa dạng về môi trường sống (15 phút) - GV yêu cầu HS quan sát H 1.4 hoàn thành bài tập, điền chú thích.(SGK-7) - GV cho HS chữ nhanh bài tập. - GV cho HS thảo luận rồi trả lời: ? Đặc điểm gì giúp chim cánh cụt thích nghi với khí hậu giá lạnh ở vùng cực? - Cá nhân vận dụng kiến thức đã có, trao đổi nhóm và nêu được: ? Nguyên nhân nào khiến động vật ở nhiệt đới đa dạng và phong phú hơn vùng ôn đới, Nam cực? ? Động vật nước ta có đa dạng, phong phú không? Tại sao? ? Hãy cho VD để chứng minh sự phong phú về môi trường sống của động vật? - HS có thể nêu thêm 1 số loài khác ở môi trường như: Gấu trắng Bắc cực, đà điểu sa mạc, cá phát sáng ở đáy biển... - Đại diện nhóm trình bày. - GV cho HS thảo luận toàn lớp.

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 1

Năm học 2016 - 2017 về số cá thể trong loài.

II. Sự đa dạng về môi trường sống + Dưới nước: Cá, tôm, mực... + Trên cạn: Voi, gà, chó, mèo... + Trên không: Các loài chim. dơi.. + Chim cánh cụt có bộ lông dày, xốp, lớp mỡ dưới da dày để giữ nhiệt. + Khí hậu nhiệt đới nóng ẩm, thực vật phong phú, phát triển quanh năm là nguồn thức ăn lớn, hơn nữa nhiệt độ phù hợp cho nhiều loài. + Nước ta động vật cũng phong phú vì nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới. + Gấu trắng Bắc cực, đà điểu sa mạc, cá phát sáng ở đáy biển... Kết luận: - Động vật phân bố được ở nhiều môi trường : Nước , cạn, trên không - Do chúng thích nghi cao với mọi môi trường sống.

- Năng lực kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo.

4. Củng cố (4 phút) - GV cho HS đọc kết luận SGK. - Yêu cầu HS làm tập câu 1, 2 (SGK) 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK . Kẻ bảng 1 trang 9 vào vở bài tập.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 2

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn:16/8/2016 Ngày dạy: 7AB: 19/8/16 TIẾT 2 BÀI 2. PHÂN BIỆT ĐỘNG VẬT VỚI THỰC VẬT. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỘNG VẬT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nắm được đặc điểm cơ bản để phân biệt động vật với thực vật. - Nêu được đặc điểm chung của động vật. - Nắm được sơ lược cách phân chia giới động vật. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp. 3. Thái độ: Có thái độ yêu thích tự nhiên yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to H 2.1 , 2.2 SGK 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Chúng ta phải làm gì để thế giới động vật mãi đa dạng và phong phú? 3. Bài mới: (35 phút) Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL HĐ1: Phân biệt động vật với thực vật ( 9 I. Phân biệt động vật với thực phút) vật - GV yêu cầu HS quan sát H 2.1 hoàn - Động vật và thực vật : thành bảng trong SGK trang 9.( GV Treo + Giống nhau: Đều là các cơ thể sống, đều cấu tạo từ tế bào, lớn - Năng lực tự tranh) bảng phụ lên và sinh sản. ? Phân biệt ĐV với TV. học, tự quản HS: Cá nhân quan sát hình vẽ SGK/9, + Khác nhau: ĐV có khả năng lí, tư duy sáng đọc chú thích và ghi nhớ kiến thức, trao Di chuyển, có hệ thần kinh và tạo, quan sát giác quan, sống dị dưỡng nhờ đổi nhóm và trả lời - GV nhận xét và thông báo kết quả đúng vào chất hữu cơ có sẵn - TV: không di chuyển, không như bảng ở dưới. có HTKvà giác quan, sống tự - GV yêu cầu tiếp tục thảo luận: ? Động vật giống thực vật ở điểm nào? dưỡng, tự tổng hợp chất hữu cơ để sống. ? Động vật khác thực vật ở điểm nào? * HS ghi k. luận: II. Đặc điểm chung của động - Năng lực tư HĐ2: Đặc điểm chung của động vật (9 vật phút) duy sáng tạo, kiến thức sinh GV:Yêu cầu HS làm bài tập ở mục II trong SGK trang 10. - Động vật có đặc điểm chung là học, sử dụng ? Động vật có những đặc điểm chung có khả năng di chuyển, có hệ ngôn ngữ. nào? thần kinh và giác quan, chủ yếu

- HS nghiên cứu và trả trả lời, các em dị dưỡng (khả năng dinh dưỡng nhờ chất hữu cơ có sẵn) khác nhận xét, bổ sung. - GV ghi câu trả lời lên bảng và phần bổ sung. - HS theo dõi và tự sửa chữa. rút ra kết luận. - Yêu cầu HS rút ra kết luận. HĐ 3: Sơ lược phân chia giới động vật III.Sơ lược phân chia giới động (8 phút) vật - Có 8 ngành động vật - HS : N.cứu SGK /10 + Động vật không xương sống: 7 ?Người ta phân chia giới ĐV NTN? ngành (ĐV nguyên sinh, Ruột - HS trả lời - GV giới thiệu: Động vật được chia khoang, Các ngành giun: (giun thành 20 ngành, thể hiện qua hình 2.2 dẹp, giun tròn,giun đốt), thân SGK. Chương trình sinh học 7 chỉ học 8 mềm, chân khớp). + Động vật có xương sống: 1 - Năng lực ngành cơ bản. ngành (có 5 lớp: cá, lưỡng cư, bò kiến thức sinh - HS nghe và ghi nhớ kiến thức. học, tư duy HĐ 4: Tìm hiểu vài trò của động vật (9 sát, chim, thú). phút) IV. Tìm hiểu vai trò của động sáng tạo. - GV: Yêu cầu HS hoàn thành bảng 2: vật Động vật với đời sống con người - Động vật mang lại lợi ích nhiều (SGK/11) HS: Các nhóm hoạt động, trao đổi với mặt cho con người, tuy nhiên một số loài có hại. nhau và hoàn thành bảng 2. HS: Đại diện nhóm lên ghi kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. - GV kẽ sẵn bảng 2 để HS chữa bài. - Yêu cầu HS trả lời câu hỏi: ? Động vật có vai trò gì trong đời sống con người? - HS hoạt động độc lập, yêu cầu nêu được: + Có lợi nhiều mặt nhưng cũng có một số tác hại cho con người. 4. Củng cố (4 phút) - GV cho HS đọc kết luận cuối bài. - Yêu cầu HS trả lời câu hỏi 1 và 3 SGK trang 12.(tham khảo ôn tập sinh trang8, SGV) 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Có thể em chưa biết”. - Chuẩn bị trước váng nước ao, hồ, rễ bèo, rơm khô ngâm nước trong 5 ngày.

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 3

Giáo án Sinh Học 7

Trang 4

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn:20/8/2016 Ngày dạy: 7A: 24/8/16; 7B: 23/8/16 CHƯƠNG I. NGHÀNH ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH TIẾT 3 BÀI 3. THỰC HÀNH: QUAN SÁT MỘT SỐ ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS thấy được ít nhất 2 đại diện điển hình cho ngành động vật nguyên sinh lag: trùng roi và trùng đế giày. - Phân biệt được hình dạng, cách di chuyển của 2 đại diện này. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng sử dụng và quan sát mẫu bằng kính hiển vi. 3. Thái độ: Nghiêm túc, tỉ mỉ, cẩn thận. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Kính hiển vi, lam kính, la men, kim nhọn, ống hút, khăn lau. - Tranh trùng đế giày, trùng roi, trùng biến hình. 2. Học sinh: Váng nước ao, hồ, rễ bèo, rơm khô ngâm nước trong 5 ngày. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Phân biệt sự giống và khác nhau giữa động vật và thực vật? - Nêu đặc điểm chung của động vật? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Động vật nguyên sinh rất nhỏ bé đề nhìn thấy được cần quan sát dưới kính hiển vi. Hôm nay chúng ta sẽ quan sát. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Quan sát trùng giày (17 phút) 1. Quan sát trùng - GV lưu ý hướng dẫn HS tỉ mỉ vì đây là bài thực hành giày đầu tiên,và phân chia nhóm. - Năng lực HS làm việc theo nhóm đã phân công. thực hiện - GV hướng dẫn các thao tác: trong phòng + Quan sát H 3.1 SGK để nhận biết trùng giày. thí nghiệm. HS: Các nhóm tự ghi nhớ các thao tác của GV. - GV kiểm tra ngay trên kính của các nhóm. - Lần lượt các thành viên trong nhóm lấy mẫu soi dưới kính hiển vi nhận biết hình dạng trùng giày. GV hướng dẫn cách cố định mẫu: - HS vẽ sơ lược hình dạng của trùng giày. - GV yêu cầu lấy một mẫu khác, HS quan sát trùng giày di chuyển - HS quan sát được trùng giày di chuyển trên lam kính, tiếp tục theo dõi hướng di chuyển .

? Di chuyển theo kiểu tiến thẳng hay xoay tiến? - GV cho HS làm bài tập trang 15 SGK chọn câu trả lời đúng. - HS dựa vào kết quả q/s rồi hoàn thành bài tập. - Đại diện nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. - GV thông báo kết quả đúng để HS tự sửa chữa - Hình dạng: Cơ thể Hoạt động 2: Quan sát trùng roi (18 phút) hình khối, không đối - GV cho SH quan sát H 3.2 và 3.3 SGK trang 15. - HS tự quan sát hình trang 15 SGk để nhận biết trùng xứng, có hình chiếc giày. roi. - GV yêu cầu HS làm với cách lấy mẫu và quan sát tương tự như quan sát trùng giày. - Trong nhóm thay nhau dùng ống hút lấy mẫu để bạn quan sát. - Các nhóm nên lấy váng xanh ở nước ao hay rũ nhẹ - Di chuyển: Vừa tiến vừa xoay, có - Năng lực rễ bèo để có trùng roi. thực hiện - GV gọi đại diện một số nhóm lên tiến hành theo các lông bơi thao tác như ở hoạt động 1. 2. Quan sát trùng trong phòng thí nghiệm. - GV kiểm tra ngay trên kính của từng nhóm. roi ( SGK/15-16) a. Quan sát ở độ - GV lưu ý HS sử dụng vật kính có độ phóng đại khác phóng đại nhỏ nhau để nhìn rõ mẫu. b. Quan sát ở độ - Nếu nhóm nào chưa tìm thấy trùng roi thì GV hỏi phóng đại lớn nguyên nhân và cả lớp góp ý. - GV yêu cầu HS làm bài tập mục SGK/ 16. - Các nhóm dựa vào thực tế quan sát và thông tin SGK + Đầu đi trước trang 16 trả lời câu hỏi. - Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ + Màu sắc của hạt diệp lục. sung. - GV thông báo đáp án đúng: 4. Củng cố (4 phút) - GV yêu cầu HS vẽ hình trùng giày và trùng roi vào vở và ghi chú thích. - Viết thu hoạch nộp - Nhận xét giờ thực hành chấm điểm thực hành, Yêu cầu dọn vệ sinh lớp học. - Ba rem chấm bài thu hoạch: ý thức: 2 điểm, Dụng cụ:1 điểm, vệ sinh 2 điểm,bản trường trình 5 điểm. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút): Đọc trước bài 4. - Kẻ phiếu học tập “Tìm hiểu trùng roi xanh vào vở bài tập

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 5

Giáo án Sinh Học 7

Trang 6

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 22/8/2016 Ngày dạy: từ ngày 26/8/2016 đến ngày 7/9/2016 LỚP TIẾT

Tiết 1 Tiết 2 Tiết 3

LỚP 7A

26/08/2016 31/8/2016 7/9/2016

LỚP 7B

26/08/2016 30/8/2016 6/9/2016

TIẾT: 4 - 6 CHỦ ĐỀ: MỘT SỐ ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: 1. Kiến thức: - HS nắm được đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng và sinh sản của trùng roi xanh, khả năng hướng sáng. - HS thấy được bước chuyển quan trọng từ động vật đơn bào đến động vật đa bào qua đại diện là tập đoàn trùng roi. 2. Kỹ năng: - Tính kiên trì trong nghiên cứu khoa học. - Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, nhận xét, đánh giá, hoạt động nhóm - Rèn kĩ năng phân tích tổng hợp mẫu, tranh; phân tích 3. Thái độ: - Giáo dục HS yêu thích bộ môn - Ý thức vệ sinh cá nhân - Có ý thức học tập, yêu thích bộ môn, liên hệ thực tế. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH: 1. Giáo viên: - Phiếu học tập, tranh phóng to H 1, H2, H3 SGK, bảng phụ - Các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector...) và tài liệu dạy học cần thiết; 2. Học sinh: - Đọc trước bài mới III. CẤU TRÚC CỦA CHỦ ĐỀ: 1. Cơ sở hình thành chủ đề: chủ đề gồm các bài Bài 4 (Tiết 4): Trùng roi Bài 5 (Tiết 5): Trùng biến hình và trùng giày Bài 6 (Tiết 6): Trùng kiết lị và trùng sốt rét 2. Cấu trúc nội dung chủ đề: Nội dung Các mức độ câu hỏi, bài tập Nhận biết Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao - Nêu được môi - Trình bày cá - So sánh trùng - Khi di chuyển Tiết 1: I. Trùng trường sống, cấu tạo, bước phân đôi roi và thực vật roi hoạt động roi cách di chuyển, cách của trùng roi như thế nào để

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 7

Trường THCS Đại Hùng dinh dưỡng, cách sinh sản và tính hướng sáng của trùng roi - Nhận biết tập đoàn trùng roi - Nêu được môi Tiết 2: II. Trùng trường sống, cấu tạo, biến hình cách di chuyển, cách và trùng dinh dưỡng, cách sinh giày sản của trùng đế giày và trùng biến hình Tiết 3: III.Trùng kiết lị và trùng sốt rét

- Nêu được đặc điểm cấu tạo của trùng giày, trùng biến hình và trùng sốt rét

Năm học 2016 - 2017 xanh - Đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng - Trình bày cách bắt mồi của trùng biến hình và trùng giày - Đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng - Hiểu được vòng đời của trùng biến hình và trùng sốt rét. - Nêu được các cách phòng bệnh sốt rét

vừa tiến vừa xoay

- So sánh đặc diểm cấu tạo, cách di chuyển, sinh sản, dinh dưỡng của trùng giày, trùng biến hình và trùng roi xanh - So sánh đặc diểm cấu tạo, cách di chuyển, sinh sản, dinh dưỡng của trùng kiết lị và trùng sốt rét

- Tuyên truyền cho mọi người ăn chín uống sôi. - Vệ sinh MT, phòng chống bệnh sốt rét

IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Tiết 1: Thu bài báo cáo thực hành (1 phút) Tiết 2: Nêu đặc điểm cấu tạo của trùng roi xanh(4 phút) Tiết 3: So sánh đặc điểm cấu tạo của trùng roi xanh và trùng đế giày (4 phút) 3. Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT PTNL - Năng lực I. Trùng roi Hoạt động 1: Tìm hiểu về trùng roi - GV yêu cầu HS kể tên các động vật nguyên sinh Nội dung trong phiếu học tự học, tự - HS trả lời cá nhân tập quản lí, tư duy sáng - GV nêu tên 5 động vật nguyên sinh điển hình. tạo, quan sát Sau đó treo phiếu học tập và nêu y/c của buổi học. - HS lắng nghe Tên Trùng roi Trùng biến hình Trùng giày Trùng kiết lị Trùng sốt rét Nơi sống Cấu tạo Di chuyển Dinh dưỡng Hô hấp Bài tiết Sinh sản Tính h/sáng Gây bệnh

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 8

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV giới hạn nội dung tìm hiểu trong tiết học sẽ tìm hiểu về trùng roi các động vật còn lại sẽ tìm hiểu trong các tiết sau. - HS lắng nghe - GV y/c Hs nghiên cứu SGK, vận dụng kiến thức bài trước. - GV phát phiếu học tập y/c thảo luận - - HS: thảo luận và hoàn thiện bảng nhóm. - GV: yêu cầu các nhóm cử đại diện báo cáo kết quả hoạt động. - HS: cử đại diện lên dán bảng nhóm và trình bày kết quả thảo luận -> HS nhóm khác nhận xét,bổ sung, tự hoàn thiện bảng nhóm mình. - GV: chuẩn xác, chiếu đáp án. - HS: hoàn thiện vở ghi. - GV nêu câu hỏi: ?Tập đoàn Vôn vôc dinh dưỡng như thế nào? - Hình thức sinh sản của tập đoàn Vônvôc? - GV lưu ý nếu HS không trả lời được thì GV giảng: Trong tập đoàn 1 số cá thể ở ngoài làm nhiệm vụ di chuyển bắt mồi, đến khi SS một số TB chuyển vào trong phân chia thành tập đoàn mới. - Tập đoàn Vônvôc cho ta suy nghĩ gì về mối liên quan giữa động vật đơn bào và động vật đa bào? - GV rút ra kết luận. Tiết 2: Tìm hiểu trùng biến hình và trùng giày - GV: yêu cầu các nhóm báo cáo kết quả hoàn thiện bảng nhóm. - HS: Đại diện các nhóm lên trình bày phần hoàn thiện phiếu. HS nhận xét chéo. - GV: nhận xét các nhóm theo từng phần, treo một số hình ảnh liên quan đến từng động vật nguyên sinh, bổ sung và chiếu bảng kiến thức. - HS: ghi vở. GV cung cấp thông tin về đặc điểm sinh sản GV tổng kết: bộ phận tiêu hóa được chuyên hóa và cấu tạo phức tạp hơn TB Tiết 3: Tìm hiểu trùng kiết lị và trùng sốt rét - GV: tiếp tục yêu cầu các nhóm báo cáo kết quả hoàn thiện bảng nhóm. - HS: Đại diện các nhóm lên trình bày phần hoàn thiện phiếu. HS nhận xét chéo. - GV: nhận xét các nhóm theo từng phần, treo một số hình ảnh liên quan đến từng động vật nguyên sinh, bổ sung và chiếu bảng kiến thức. - HS: ghi vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

- Năng lực tư duy sáng tạo, kiến thức sinh học, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo. II. Trùng biến hình và trùng giày Nội dung trong phiếu học tập - Năng lực kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo. III. Trùng kiết lị và trùng sốt rét 1. Trùng sốt rét và trùng kiết lị Nội dung trong phiếu học tập + Vòng đời của trùng kiết lị: Bào xác theo thức ăn

Giáo án Sinh Học 7

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK, quan sát hình 6.1; 6.2; 6.3 SGK trang 23, 24. Thảo luận trả lời - Trùng kiết lị có cấu tạo, dinh dưỡng và vòng đời ntn? - Khả năng kết bào xác của trùng kiết lị có tác hại như thế nào? - Tại sao người bị kiết lị đi ngoài ra máu? Liên hệ: Muốn phòng tránh bệnh kiết lị ta phải làm gì?(Giữ vệ sinh ăn uống) - Hs thảo luận trả lời - GV nhận xét và chốt - GV cho Hs hoàn thành bài tập lệnh trang 23 - Hs liên hệ trả lời. - Gv yêu cầu Hs nghiên cứu thông tin SGK trả lời câu hỏi: Trùng sốt rét có cấu tạo, dinh dưỡng và vòng đời ntn? - Hs trả lời - Gv yêu cầu Hs thảo luận hoàn thành bảng so sánh trùng sốt rét và trùng kiết lị / 24 - Hs thảo luận trả lời. - GV yêu cầu HS đọc SGK kết hợp với thông tin thu thập được, trả lời câu hỏi: - Tình trạng bệnh sốt rét ở Việt Nam hiện này như thế nào? - Cách phòng tránh bệnh sốt rét trong cộng đồng? - GV hỏi: Tại sao người sống ở miền núi hay bị sốt rét? - GV thông báo chính sách của Nhà nước trong công tác phòng chống bệnh sốt rét: + Tuyên truyền ngủ có màn. + Dùng thuốc diệt muỗi nhúng màn miễn phí. + Phát thuốc chữa cho người bệnh. - GV yêu cầu HS rút ra kết luận. Tên

Trùng roi

- Năng lực tư duy sáng tạo, kiến thức sinh học, sử dụng ngôn ngữ.

Nơi sống

Nước ngọt, ao, hồ đầm vũng nước mưa - Cơ thể là 1 TB hình thoi, có roi + Màng + Chất nguyên sinh: +Hạt diệp lục, hạt dự trữ

Trang 9

GV: Nguyễn Thanh Loan

Cấu tạo

Trùng biến hình Ao tù, hồ nước lặng

vào ống tiêu hóa. Chúng chui ra khỏi bào xác gây các vết loét ở niêm mạc ruột rồi nuốt hồng cầu ở đó để tiêu hóa chúng. + Vòng đời của trùng sốt rét: Chúng chui vào hồng cầu để sinh sản cùng lúc với nhiều trùng sốt rét mới sau khi ăn hết chất dinh dưỡng nó phá vỡ hồng cầu chui ra và lại chui vào phá hủy hồng cầu khác 4. Bệnh sốt rét ở nước ta - Bệnh sốt rét ở nước ta đang dần được thanh toán - Phòng bệnh: vệ sinh môi trường, vệ sinh cá - Năng lực nhân, diệt muỗi. kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo.

Trùng giày

Đơn bào, gồm nhân , không bào co bóp, không bào tiêu hoá

ao, hồ đầm vũng nước mưa Đơn bào, gồm 2 nhân, 2 không bào co bóp

Trùng kiết lị Kí sinh trong thành ruột - Có chân giả ngắn - Cơ thể gồm một khối chất nguyên sinh

Giáo án Sinh Học 7

Trùng sốt rét Kí sinh trong hồng cầu Cơ thể có 1 tế bào, không có bộ phận di chuyển và không bào

Trang 10

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- Nhờ có điểm Không Không Không mắt nên có khả năng cảm nhận ánh sáng. Gây bệnh Cho động vật Cho ĐV Cho động vật Bệnh kiết lị Bệnh sốt rét 4. Củng cố: GV khắc sâu, mở rộng nội dung bài học Tiết 1: (5 phút) - GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ, đọc mục em có biết - Có thể gặp trùng roi ở đâu? Trùng roi giống và khác với thực vật ở những điểm nào? Khi di chuyển, roi hoạt động như thế nào khiến cho cơ thể trùng roi vừa tiến vừa xoay mình. Tiết 2: (5 phút) - GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ, đọc mục em có biết ?Trùng biến hình sống ở đâu và di chuyển bắt mồi như thế nào? ? Trùng giày di chuyển, lấy thức ăn và thải bã như thế nào? ? Cơ thể trùng giày có cấu tạo phức tạp hơn trùng biến hình như thế nào? Tiết 3: (5 phút) - GV yêu cầu HS đọc ghi nhớ, đọc mục em có biết ? Dinh dưỡng ở trùng sốt rét và trùng kiết lị giống và khác nhau như thế nào? ? Trùng kiết lị có hại như thế nào đối với cơ thể người? Vì sao bệnh sốt rét hay sảy ra ở miền núi? 5. Hướng dẫn học ở nhà: (1 phút) Tiết 1: - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Kẻ phiếu học tập vào vở bài tập Tiết 2: - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Tiếp tục về tìm hiểu trước bài Tiết 3: - Học bài theo nội dung ghi. - Đọc trước bài mới.

Ngày soạn: 4/9/2016 Ngày dạy: 7AB: 9/9/2016 TIẾT 7 BÀI 7 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ THỰC TIỄN CỦA ĐỘNG VẬT NGUYÊN SINH. I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được đặc điểm chung của động vật nguyên sinh. - HS chỉ ra được vài trò tích cực của động vật nguyên sinh và những tác hại do động vật nguyên sinh gây ra. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, thu thập kiến thức. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức học tập, giữ vệ sinh môi trường và cá nhân. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tư liệu về trùng gây bệnh ở người và động vật. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút Em hãy so sánh sự khác nhau giữa trùng sốt rét và trùng kiết lị. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Động vật nguyên sinh, cá thể chỉ là một tế bào, song chúng có ảnh hưởng lớn đối với con người. Vậy ảnh hưởng đó như thế nào, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm I. Đặc điểm chung của động vật chung (20 phút) nguyên sinh - Năng lực kiến - GV yêu cầu HS quan sát hình một số Nội dung trong bảng học tập thức sinh học, trùng đã học, trao đổi nhóm và hoàn giải quyết vấn thành bảng 1. đề, tự học, tư - GV kẻ sẵn bảng một số trùng đã học duy sáng tạo để HS chữa bài. - GV cho các nhóm lên ghi kết quả vào bảng. - GV ghi phần bổ sung của các nhóm Kết luận: - Động vật nguyên sinh có đặc vào bên cạnh. - GV cho HS quan sát bảng 1 kiến thức điểm: + Cơ thể chỉ là một tế bào đảm chuẩn. - Năng lực tư - GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận nhận mọi chức năng sống. + Dinh dưỡng chủ yếu bằng cách duy, sáng tạo nhóm và trả lời 3 câu hỏi:

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

+ Không bào: Co bóp và tiêu hoá + Điểm mắt D/chuyển Roi Chân giả Dinh - Tự dưỡng và dị - Dị dưỡng dưỡng dưỡng.

Hô hấp Bài tiết Sinh sản

Qua MTB Qua MTB Phân đôi

Tính hướng sáng

Qua MTB Qua MTB Phân đôi

Lông bơi Dị dưỡng

Qua MTB Qua lỗ thoát Phân đôi, tiếp hợp Không

lỏng và nhân có bào xác Chân giả Sống kí sinh trong ruột người và ăn hồng cầu Qua MTB Qua MTB Phân đôi

Giáo án Sinh Học 7

Nhờ dòng máu - Thực hiện qua màng tế bào. - Lấy chất dinh dưỡng từ hồng cầu. Qua MTB Qua MTB Phân đôi

Trang 11

Giáo án Sinh Học 7

Trang 12

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- Động vật nguyên sinh sống tự do có đặc điểm gì ?( Sống tự do: có bộ phận di chuyển và tự tìm thức ăn) - Động vật nguyên sinh sống kí sinh có đặc điểm gì?(một số bộ phân tiêu giảm) - Động vật nguyên sinh có đặc điểm gì chung? - GV yêu cầu HS rút ra kết luận. - Cho 1 HS nhắc lại kiến thức. Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh (15 phút) - GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK, quan sát hình 7.1; 7.2 SGk trang 27 và hoàn thành bảng 2. - GV kẻ sẵn bảng 2 để chữa bài. - GV yêu cầu HS chữa bài. - GV lưu ý: Những ý kiến của nhóm ghi đầy đủ vào bảng, sau đó là ý kiến bổ sung. - GV nên khuyến khích các nhóm kể thêm đại diện khác SGK. - GV thông báo thêm một vài loài khác gây bệnh ở người và động vật. - Cuối cùng GV cho HS quan sát bảng kiến

Trường THCS Đại Hùng

dị dưỡng. + Sinh sản vô tính và hữu tính.

- Năng lực tự quản lí II. Vai trò thực tiễn của động vật nguyên sinh - ĐVNS có vai trò lớn: + Trong tự nhiên: Là thức ăn của nhiều ĐV lớn hơn. Kiến tạo nên vỏ trái đất. + Đối với con người: Là vật chỉ thị về độ sạch của môi trường nước. - Có hại: + Gây bệnh cho động vật và cho người.

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

Bảng 1: Đặc điểm chung của động vật nguyên sinh TT 1 2 3 4 5

Kích thước Hiển Lớn vi Trùng roi X Trùng biến X hình Trùng giày X Đại diện

Trùng kiết lị Trùng sốt rét

X X

Cấu tạo từ Thức ăn 1 tế Nhiều bào tế bào X Vụn hữu cơ X Vi khuẩn, vụn hữu cơ

Bộ phận di chuyển Roi Chân giả

X

Vi khuẩn, vụn hữu cơ

Lông bơi

X X

Hồng cầu Hồng cầu

Tiêu giảm Không có

Hình thức sinh sản Vô tính Vô tính Vô tính, hữu tính Vô tính Vô tính

4. Củng cố (4 phút) Đọc ghi nhớ. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Kẻ bảng 1 trang 30 SGK vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 13

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 10/9/2016 Ngày dạy: 7A: 16/9/2016; 7B: 13/9/2016 TIẾT 8 BÀI 8 THỦY TỨC I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được đặc điểm hình dạng, cấu tạo, dinh dưỡng và cách sinh sản của thuỷ tức, đại diện cho ngành ruột khoang và là ngành động vật đa bào đầu tiên. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, tìm kiếm kiến thức. - Kĩ năng hoạt động nhóm, phân tích, tổng hợp. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, thái độ yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh thuỷ tức di chuyển, bắt mồi, tranh cấu tạo trong, thuỷ tức nếu bắt được. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu vai trò của động vật nguyên sinh đối với tự nhiên và đời sống con người? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về thủy tức Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu hình dạng ngoài và di I. Hình dạng ngoài và di chuyển (9 phút) chuyển - GV yêu cầu HS quan sát hình 8.1 và 8.2, đọc - Cấu tạo ngoài: hình trụ dài - Năng lực thông tin trong SGK trang 29 và trả lời câu hỏi: + Phần dưới là đế, có tác dụng kiến thức sinh học, - Trình bày hình dạng, cấu tạo ngoài của thuỷ bám. + Phần trên có lỗ miệng, xung giải quyết tức? vấn đề, tự - Thuỷ tức di chuyển như thế nào? Mô tả bằng quanh có tua miệng. + Đối xứng toả tròn. học, tư duy lời 2 cách di chuyển? - GV gọi các nhóm chữa bài bằng cách chỉ các - Di chuyển: kiểu sâu đo, kiểu sáng tạo bộ phận cơ thể trên tranh và mô tả cách di lộn đầu, bơi. chuyển trong đó nói rõ vai trò của đế bám. - Năng lực - Yêu cầu HS rút ra kết luận. tự học - GV giảng giải về kiểu đối xứng toả tròn. Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo trong (9 phút) - GV yêu cầu HS quan sát hình cắt dọc của II. Cấu tạo trong thuỷ tức, đọc thông tin trong bảng 1, hoàn - Thành cơ thể có 2 lớp: thành bảng 2 vào trong vở bài tập. + Lớp ngoài: gồm tế bào gai, tế bào thần kinh, tế bào mô bì - GV ghi kết quả của nhóm lên bảng.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 14

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- Khi chọn tên loại tế bào ta dựa vào đặc điểm nào? - GV thông báo đáp án đúng theo thứ tự từ trên xuống. - GV cần tìm hiểu số nhóm có kết quả đúng và chưa đúng. - Trình bày cấu tạo trong của thuỷ tức? - GV cho HS tự rút ra kết luận. Hoạt động 3: Tìm hiểu hoạt động dinh dưỡng (9 phút) - GV yêu cầu HS quan sát tranh thuỷ tức bắt mồi, kết hợp thông tin SGK trang 31, trao đổi nhóm và trả lời câu hỏi: - Thuỷ tức đưa mồi vào miệng bằng cách nào? - Nhờ loại tế bào nào của cơ thể, thỷ tức tiêu hoá được con mồi? - Thuỷ tức thải bã bằng cách nào? Thuỷ tức dinh dưỡng bằng cách nào? - Các nhóm chữa bài. - Nếu HS trả lời không đầy đủ, GV gợi ý từ phần vừa thảo luận. - GV cho HS tự rút ra kết luận. Hoạt động 4: Tìm hiểu sự sinh sản (8 phút) - GV yêu cầu HS quan sát tranh “sinh sản của thuỷ tức”, trả lời câu hỏi: - Thuỷ tức có những kiểu sinh sản nào? - Tại sao gọi thủy tức là động vật đa bào bậc thấp? - Hs trả lời - GV gọi 1 vài HS chữa bài tập bằng cách miêu tả trên tranh kiểu sinh sản của thuỷ tức.

cơ. + Lớp trong: tế bào mô cơ tiêu hoá - Giữa 2 lớp là tầng keo mỏng. - Lỗ miệng thông với khoang tiêu hoá ở giữa (gọi là ruột túi).

- Năng lực quản lí. - Năng lực tư duy, sáng tạo

III. Dinh dưỡng - Thuỷ tức bắt mồi bằng tua miệng. Quá trình tiêu hóa thực hiện ở khoang tiêu hoá - Năng lực tự quản lí nhờ dịch từ tế bào tuyến. - Sự trao đổi khí thực hiện qua thành cơ thể.

IV. Sinh sản - Các hình thức sinh sản + Sinh sản vô tính: bằng cách mọc chồi. + Sinh sản hữu tính: bằng cách hình thành tế bào sinh dục đực và cái. + Tái sinh: 1 phần cơ thể tạo nên cơ thể mới.

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

4. Củng cố (4 phút) Hãy khoanh tròn vào số đầu câu đúng: 1. Cơ thể đối xứng 2 bên 2. Cơ thể đối xứng tỏa tròn 3. Bơi rất nhanh trong nước 4. Thành cơ thể có 2 lớp: ngoài – trong 5. Thành cơ thể có 3 lớp : ngoài, giữa và trong. 6. Cơ thể đã có lỗ miệng, lỗ hậu môn 7. Sống bám vào các vật ở nước nhờ đế bám. 8. Có lỗ miệng là nơi lấy thức ăn và thải bã ra ngoài. 9. Tổ chức cơ thể chưa phân biệt chặt chẽ. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Đọc và trả lời câuhỏi SGK. - Đọc mục “Em có biết” - Kẻ bảng “Đặc điểm của một số đại diện ruột khoang”.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 15

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 14/9/2016 Ngày dạy:7AB: 17/9/2016 TIẾT 9 BÀI 9 ĐA DẠNG CỦA NGÀNH RUỘT KHOANG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được sự đa dạng của ngành ruột khoang được thể hiện ở cấu tạo cơ thể, lối sống, tổ chức cơ thể, di chuyển. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức học tập, thái độ yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh hình SGK, tranh ảnh về sứa, san hô, hải quỳ. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của thuỷ tức. - Quá trình dinh dưỡng của thuỷ tức diễn ra như thế nào? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Ngành ruột khoang đa dạng và phong phú như thế nào ta tìm hiểu bài hôm nay. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng của I. Sứa ruột khoang (35 phút) - Có cấu tạo thích nghi với lối sống - Năng lực - GV yêu cầu các nhóm nghiên cứu các bơi lội: kiến thức thông tin trong bài, quan sát tranh hình - Cơ thể sứa hình dù. trong SGK trang 33, 34, trao đổi nhóm - Đối xứng tỏa tròn. sinh học, - Có lỗ miệng ở dưới. giải quyết và hoàn thành phiếu học tập. vấn đề, tự - GV kẻ phiếu học tập lên bảng để HS - Di chuyển bằng dù. học, tư duy chữa bài. II. Hải quỳ và San hô - GV gọi nhiều nhóm HS để có nhiều ý - Cơ thể hải quỳ và san hô thích nghi sáng tạo kiến và gây hứng thú học tập. với lối sống bám. riêng san hô còn - GV nên dành nhiều thời gian để các phát triển khung xương bất động và - Năng lực tự nhóm trao đổi đáp án. tổ chức cơ thể kiểu tập đoàn. học - GV thông báo kết quả đúng của các - Dạng ruột túi. nhóm, cho HS theo dõi phiếu chuẩn. - San hô có ruột thông với nhau. - Sứa có cấu tạo phù hợp với lối sống - Có giá trị kinh tế về du lịch. bơi tự do như thế nào? - San hô và hải quỳ bắt mồi như thế

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 16

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

nào? - GV giới thiệu cách hình thành đảo san hô ở biển.

- Năng lực quản lí.

Đại diện Thuỷ tức

TT Đặc điểm Hình dạng

Trụ nhỏ

1

2

Cấu tạo - Vị trí - Tầng keo - Khoang miệng Di chuyển

3 4

Lối sống

- Ở trên - Mỏng - Rộng

Sứa

Hải quỳ

Hình cái dù có khả năng xoè, cụp - Ở dưới - Dày - Hẹp

Trụ to, ngắn

- Ở trên - Dày, rải rác có các gai xương - Xuất hiện vách ngăn Kiểu - Bơi nhờ tế bào - Không di sâu đo, có khả năng co chuyển, có đế lộn đầu rút mạnh dù. bám. - Cá thể - Cá thể - Tập trung một số cá thể

San hô Cành cây khối lớn. - Ở trên - Có gai xương đá vôi và chất sừng - Có nhiều ngăn thông nhau giữa các cá thể. - Không di chuyển, có đế bám - Tập đoàn nhiều các thể liên kết.

4. Củng cố (4 phút) - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi SGK. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Đọc và trả lời câu hỏi SGK. - Đọc mục “Em có biết”. - Tìm hiểu vai trò của ruột khoang. - Kẻ bảng trang 42 vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 17

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 17/9/2016 Ngày dạy: 7A: 23/9/2016; 7B: 20/9 TIẾT 10 BÀI 10 ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGHÀNH RUỘT KHOANG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được những đặc điểm chung nhất của ngành ruột khoang. - HS chỉ rõ được vai trò của ngành ruột khoang trong tự nhiên và trong đời sống. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, tìm kiếm kiến thức. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, thái độ yêu thích môn học, bảo vệ động vật quý 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to hình 10.1 SGK trang 37. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày cấu tạo và cách di chuyển của sứa?. - Sự khác nhau giữa san hô và thuỷ tức trong sinh sản vô tính mọc chồi? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Chúng ta đã học một số đại diện của ngành ruột khoang, chúng có những đặc điểm gì chung và có giá trị như thế nào? Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm chung I. Đặc điểm chung - Cơ thể có đối xứng tỏa tròn. của ngành ruột khoang (20 phút) - Năng lực kiến - Yêu cầu HS nhớ lại kiến thức cũ, quan - Dạng ruột túi. thức sinh học, sát H 10.1 SGK trang 37 và hoàn thành - Thành cơ thể có 2 lớp TB. giải quyết vấn bảng “Đặc điểm chung của một số - Tự vệ và tấn công bằng TB gai đề, tự học, tư ngành ruột khoang”. duy sáng tạo - GV kẻ sẵn bảng này để HS chữa bài. - GV quan sát hoạt động của các nhóm, giúp đỡ nhóm yếu và động viên nhóm khá. - GV gọi 1 số nhóm lên chữa bài. - GV cần ghi ý kiến bổ sung cảu các nhóm để cả lớp theo dõi và có thể bổ sung tiếp. - Tìm hiểu một số nhóm có ý kiến trùng nhau hay khác nhau. - Cho HS quan sát bảng chuẩn kiến - Năng lực tư thức. duy, sáng tạo - GV yêu cầu từ kết quả của bảng trên

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 18

Trường THCS Đại Hùng cho biết đặc điểm chung của ngành ruột khoang? - HS tự rút ra kết luận. Hoạt động 2: Tìm hiểu vài trò của ngành ruột khoang (15 phút) - Yêu cầu HS đọc SGK, thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi: - Ruột khoang có vai trò như thế nào trong tự nhiên và đời sống? - Nêu rõ tác hại của ruột khoang? - HS thảo luận đưa ra ý kiến - GV tổng kết những ý kiến của HS, ý kiến nào chưa đủ, GV bổ sung thêm. - Yêu cầu HS rút ra kết luận.

Năm học 2016 - 2017

II. Vai trò Lợi ích: + Trong tự nhiên: - Tạo vẻ đẹp thiên nhiên - Có ý nghĩa sinh thái đối với biển + Đối với đời sống: - Làm đồ trang trí, trang sức: san hô - Hoá thạch san hô góp phần nghiên cứu địa chất. Tác hại: - Một số loài gây độc, ngứa cho người: sứa. - Tạo đá ngầm, ảnh hưởng đến giao thông.

- Năng lực tự quản lí - Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

Đặc điểm của một số đại diện ruột khoang Đại diện Đặc điểm Kiểu đối xứng Cách di chuyển Cách dinh dưỡng Cách tự vệ Số lớp TB thành cơ thể Kiểu ruột Sống đơn độc, tập đoàn.

Thuỷ tức

Sứa

San hô

Toả tròn Lộn đầu, sâu đo Dị dưỡng Nhờ tế bào gai 2 Ruột túi Đơn độc

Toả tròn Lộn đầu co bóp dù Dị dưỡng Nhờ tế bào gai, di chuyển 2 Ruột túi Đơn độc

Toả tròn Không di chuyển Dị dưỡng Nhờ tế bào gai 2 Ruột túi Tập đoàn

4. Củng cố (4 phút) - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi SGK. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Đọc mục “Em có biết” - Kẻ phiếu học tập vào vở bài tập:

GV: Nguyễn Thanh Loan

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 18/9/2016 Ngày dạy: 7AB: 24/9/2016

Giáo án Sinh Học 7

Trang 19

TIẾT 11 BÀI 11. SÁN LÁ GAN I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Trình bày được khái niệm về ngành Giun dẹp. Nêu những đặc điểm chính của ngành - Mô tả được hình thái, cấu tạo và các đặc điểm sinh lý của một đại diện trong ngành Giun dẹp. Ví dụ: sán lá gan có mắt và lông bơi tiêu giảm; giác bám, ruột và cqss phát triển 2. Kỹ năng: - Thu thập kiến thức, hoạt động nhóm - KN tự bảo vệ bản thân, phòng tránh bệnh giun sán 3. Thái độ: - Giáo dục ý thức vệ sinh môi trường. - Phòng chống giun sán kí sinh cho vật chủ. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh vẽ về sán lông, sán lá gan. - Tranh vẽ sơ đồ phát triển hay vòng đời của sán lá gan, bảng phụ. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày những đặc điểm chung của ngành ruột khoang ? - Ruột khoang có vai trò như thế nào trong tự nhiên và đời sống con người? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Nghiên cứu 1 nhóm động vật đa bào, cơ thể có cấu tạo phức tạp hơn so với thủy tức đó là giun dẹp. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL * HĐ1: Tìm hiểu về nơi sống, cấu tạo I/ Nơi sống, cấu tạo và di và di chuyển sán lá gan (10 phút) chuyển: - GV: giới thiệu về nơi sống của sán lá - Nơi sống: Kí sinh ở gan, mật - Năng lực kiến gan ( vì loài này rất xa lạ với HS). Treo trâu bò. thức sinh học, tranh H11.1 Sgk. - Cấu tạo: Cơ thể dẹp, hình lá, đối giải quyết vấn - HS: quan sát tranh. xứng 2 bên, ruột phân nhánh, mắt đề, tự học, tư - GV (H): Rút ra nhận xét về cấu tạo và và lông bơi tiêu giảm, các giác duy sáng tạo sự di chuyển của sán lá gan: Vì sao sán bám phát triển. lá gan có sự di chuyển đó? - Di chuyển: chui rúc, luồn lách. - HS: Nghiên cứu trả lời. - Năng lực tự - GV: NX, kết luận học * HĐ2: Tìm hiểu về sự dinh dưỡng

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 20

Trường THCS Đại Hùng của sán lá gan (10 phút) - GV: yêu cầu HS đọc thông tin SGK - HS: đọc thông tin - (H): Sán lá gan dinh dưỡng ntn? - HSTL: dinh dưỡng kí sinh * HĐ: Tìm hiểu sự sinh sản của sán lá gan (15 phút) - GV: Yêu cầu HS đọc thông tin Sgk , (H): Trình bày cơ quan sinh dục của sán lá gan? - HS:đọc thông tin và trả lời Vòng đời sán lá gan ảnh hưởng ntn nếu trong thiên nhiên xảy ra các tình huống sau: ( GV treo bảng phụ các tình huống SGK) - HS: thảo luận các vấn đề trên. - GV: tính giờ, bao quát lớp. Gọi HS trình bày sau khi hết thời gian - HS: lần lượt trình bày - GV: nhận xét từng ý kiến. Yêu cầuHS dựa vào H 11.2 hãy tóm tắt vòng đời của sán lá gan bằng sơ đồ. - HS: Tóm tắt: - (H): Muốn diệt sán lá gan ta làm thế nào? GV dẫn dắt để giáo dục HS giữ gìn vệ sinh môi trường phòng chống giun sán kí sinh cho vật nuôi.

Năm học 2016 - 2017 II/ Dinh dưỡng: - Hầu có cơ khoẻ giúp miệng hút chất dinh dưỡng từ môi trường kí sinh. - Giác bám, cơ quan tiêu hoá phát triển. III/ Sinh sản: 1) Cơ quan sinh dục: Sán lá gan lưỡng tính gồm: cơ quan sinh dục đực và cái, có tuyến - Năng lực tư noãn hoàng. duy, sáng tạo 2) Vòng đời: - Trâu bò → trứng→ ấu trùng→ốc→ấu trùng có đuôi→môi trường nước →kết kén →bám vào cây rau bèo. - Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

4. Củng cố (4 phút) - Cấu tạo sán lá gan thích nghi với đời sống kí sinh ntn? - Vì sao trâu bò nước ta mắc bệnh sán lá gan nhiều? - Hãy trình bày vòng đời của sán lá gan? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Đọc phần “ Em có biết”. - Vẽ hình 11.1/41 SGK. Chuẩn bị bài 12 “MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC” + Kẻ bảng trang 45 vào vở BT. + Đọc và nghiên cứu SGK Một số giun dẹp khác Biện pháp phòng chống giun dẹp ký sinh:

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 21

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 21/9/2016 Ngày dạy: 7A: 30/9/2016; 7B: 27/9/2016 TIẾT 12 BÀI 12 MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được hình dạng, vòng đời của một số giun dẹp kí sinh. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, thu thập kiến thức. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cơ thể và môi trường. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chuẩn bị tranh một số giun dẹp kí sinh. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày cấu tạo, dinh dưỡng và sinh sản của sán lá gan ? - Vòng đời của sán lá gan? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Sán lá gan sống kí sinh có đặc điểm nào khác với sán lông sống tự do? Hôm nay chúng ta sẽ nghiên cứu tiếp một số giun dẹp kí sinh. Dạy bài mới: (Phần II đặc điểm chung được giảm tải) Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu một số giun dẹp khác I. Một số giun dẹp khác (20 phút) - Một số sán kí sinh: - GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK, quan sát + Sán lá máu trong máu - Năng lực kiến hình 12.1; 12.2; 12.3, thảo luận nhóm và trả lời người. thức sinh học, câu hỏi: + Sán bã trầu trong ruột giải quyết vấn ? Kể tên một số giun dẹp kí sinh? lợn đề, tự học, tư ? Giun dẹp thường kí sinh ở bộ phận nào trong + Sán dây trong ruột người duy sáng tạo cơ thể người và động vật? Vì sao? và cơ ở trâu, bò, lợn. - Để phòng giun dẹp kí sinh cần phải ăn uống giữ vệ sinh như thế nào cho người và gia súc? - Năng lực tự - GV cho các nhóm phát biểu ý kiến. học - GV cho HS đọc mục “Em có biết” cuối bài và trả lời câu hỏi: ? Sán kí sinh gây tác hại như thế nào? ? Em sẽ làm gì để giúp mọi người tránh nhiễm giun sán?

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 22

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV cho SH tự rút ra kết luận. - GV giới thiệu thêm một số sán kí sinh: sán lá song chủ, sán mép, sán chó. HĐ 2/ Tìm hiểu một số biện pháp phòng chống giun dẹp ký sinh: (15 phút) - GV: Sn l gan, sn dy, sn lá máu xâm nhập vào cơ thể vật chủ qua các con đường nào? - HS trả lời - GV phân tích để thấy thói quen xấu ăn uống sống (ăn tiết canh), ăn tái (phở tái, nem chua) ở nước ta có tỉ lệ bệnh sán dây, sán lá cao - GV: Để phòng chống giun dẹp kí sinh; cần phải ăn uống, giữ vệ sinh ntn cho người và động vật? - HS: Quan sát tranh, trả lời: Bộ phận giàu chất dinh dưỡng của cơ thể người và động vật: ruột non, gan, máu ăn uống vệ sinh: thức ăn nấu chín, uống nước sôi để nguội. Tắm rửa cần lựa chỗ nước sạch để tránh mắc bệnh sán lá máu.) - GV: Giáo dục HS giữ gìn vệ sinh trong ăn uống nên ăn chín, uống sôi, không ăn rau sống chưa rửa sạch để hạn chế con đường lây lan của giun sán kí sinh qua gia súc và thức ăn của con người và bảo vệ môi trường. Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong ăn uống, ý thức vệ sinh cơ thể và môi trường. - HS đọc KL SGK - HS: đọc mục “Em có biết”

2/ Biện pháp phòng - Năng lực tư duy, sáng tạo chống giun dẹp ký sinh: - An chín, uống sôi - Giữ vệ sinh cá nhân - Tắm nơi nước sạch - Giữ VSMT - Tẩy giun định kỳ - Vệ sinh chuồng trại, tiêm - Năng lực tự phòng cho vật nuôi quản lí - Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

4. Củng cố (4 phút) Đọc ghi nhớ 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Tìm hiểu thêm về sán kí sinh. - Tìm hiểu về giun đũa.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 28/9/2016 Ngày dạy: 7AB: 1/10/2016

.

Trang 23

NGÀNH GIUN TRÒN TIẾT 13 BÀI 13. GIUN ĐŨA I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được đặc điểm cơ bản về cấu tạo di chuyển và dinh dưỡng, sinh sản của giun đũa thích nghi với đời sống kí sinh. - HS nắm được những tác hại của giun đũa và cách phòng tránh. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh vẽ cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và vòng đời của giun đũa. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (9 phút) -Trình bày đặc điểm cấu tạo của sán dây thích nghi với lối sống kí sinh . - Sán lá gan, sán lá máu, sán dây xâm nhập vào cơ thể vật chủ qua các con đường nào? 3. Bài mới: (30 phút) Giới thiệu bài: Giun đũa có đặc điểm như thế nào chúng ta đi vào bài hôm nay Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL HĐ1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài của I/ Cấu tạo ngoài: - Giun đũa hình ống dài 25cm. Giun đũa (5 phút) - GV: Treo tranh H13.1. Yêu cầu hs - Cơ thể có vỏ cuticun bọc ngoài, - Năng lực kiến quan sát. (H) Giun đũa có hình dạng cơ thể căng tròn bảo vệ cơ thể. thức sinh học, giải quyết vấn ngoài ntn? - HS: Quan sát tranh trả lời: đề, tự học, tư - GV: NX, HS ghi duy sáng tạo - GV: Yêu cầu HS so sánh giun cái và giun đực dựa trên hình - HS: Giun cái dài và mập; giun đực - Năng lực tự nhỏ, ngắn và đuôi cong. II/ Cấu tạo trong và di chuyển: học HĐ2: Tìm hiểu cấu tạo trong và di - Thành cơ thể có lớp biểu bì và lớp cơ dọc phát triển. chuyển (10 phút) - GV: Treo tranh H13.2 yêu cầu HS - Có khoang cơ thể chưa chính quan sát. thức.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 24

Trường THCS Đại Hùng ? Trình bày cấu tạo trong của giun đũa? - HS: Trả lời dựa vào hình vẽ. ? Giun đũa di chuyển ntn? - HS: trả lời - GV: NX, tóm ý HĐ3: Tìm hiểu sự dinh dưỡng (5 phút) - GV: yêu cầu HS thảo luận và trình bày các câu hỏi Sgk trang 48 trong 5’. - HS: Tiến hành thảo luận nhóm. - GV: Tính giờ, bao quát lớp. Gọi đại diện các nhóm trình bày. - HS: Đại diện một số nhóm trình bày, trao đổi thống nhất ý kiến . - GV: NX, tổng kết các câu hỏi HĐ4: Tìm hiểu sự sinh sản và vòng đời của Giun đũa (10 phút) - GV: Yêu cầu hs đọc thông tin Sgk mục 1/48. Nêu cấu tạo cơ quan sinh dục ở giun đũa? - Hs: phân tính, có ống sinh dục. - GV: NX, tóm ý - GV: Treo tranh H13.4 Sgk. Yêu cầu HS quan sát. Trình bày tóm tắt vòng đời của giun đũa bằng sơ đồ? - HS: Lên bảng trình bày - GV: sửa chữa, bổ sung - GV: Yêu cầu HS dựa vào sơ đồ vòng đời và thông tin, thảo luận 2 câu hỏi SGK trong 3’. - HS: thảo luận, thống nhất ý kiến, trình bày - GV: NX, giáo dục HS cách phòng tránh, giữ vệ sinh trong ăn uống ( bảo vệ an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường).

Năm học 2016 - 2017 - Ống tiêu hoá có thêm ruột sau, hậu môn.

III/ Dinh dưỡng: Dinh dưỡng: hút chất dinh dưỡng nhanh và nhiều. - Năng lực tư duy, sáng tạo - Năng lực tự quản lí IV/ Sinh sản: 1) Cơ quan sinh dục: - Cơ quan sinh dục dạng ống dài. Thụ tinh trong. + Con cái: 2 ống. + Con đực: 1 ống. - Đẻ nhiều trứng. 2) Vòng đời giun đũa: - Giun đũa (trong ruột người) đẻ trứng ấu trùng thức ăn sống ruột non (ấu trùng) máu, tim, gan, phổi ruột người. * Phòng chống: - Giữ vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân khi ăn uống - Tẩy giun định kì.

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

4. Củng cố (4 phút) - HS trả lời câu hỏi 1, 2 SGK. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Đọc mục: “Em có biết”. - Kẻ bảng trang 51 vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 25

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 1/10/2016 Ngày dạy: 7A: 7/10/2016; 7B: 4/10/2016 TIẾT 14 BÀI 14 MỘT SỐ GIUN TRÒN KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN TRÒN. I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nêu rõ được một số giun tròn đặc biệt là nhóm giun tròn kí sinh gây bệnh, từ đó có biện pháp phòng tránh. - Nêu được đặc điểm chung của ngành giun tròn. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức giữ gìn vệ sinh cơ thể và môi trường, vệ sinh ăn uống. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh một số giun tròn, tài liệu về giun tròn kí sinh. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày đặc điểm cấu tạo, dinh dưỡng của giun đũa ? - Nêu các biện pháp phòng chống giun đũa ? 3. Bài mới: (30 phút) Giới thiệu bài: Ngành giun tròn còn có các đại diện nào khác chúng ta đi tìm hiểu ở bài hôm nay Dạy bài mới: (Phần II Đặc điểm chung giảm tải) Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL HĐ1: Tìm hiểu một số giun tròn khác (15 1/ Một số giun tròn khác - Giun kim ký sinh ở ruột già phút) - Gv: Yêu cầu HS đọc thông tin Sgk. (H): (trẻ em) ngứa ngáy - Năng lực Phần lớn giun tròn thường sống ở đâu? - Giun móc câu ký sinh ở tá kiến thức ? Ở người có những loại giun tròn nào kí tràng xanh xao, vàng vọt sinh học, giải sinh phổ biến? - Giun rễ lúa ký sinh ở rễ lúa quyết vấn đề, - - HS: nghiên cứu thông tin và trả lời thối rễ tự học, tư - GV: NX và treo tranh H14.1, 14.2, 14.3 duy sáng tạo Sgk. Yêu cầu HS quan sát và đọc các thông tin bên dưới, nhận xét nhanh về nơi kí sinh và tác hại của: Giun kim, giun móc câu, giun - Năng lực tự học rễ lúa. - HS: Quan sát tranh, nghiên cứu thông tin để nhận xét

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 26

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV: ghi tóm tắt nội dung NX của HS lên bảng. Cho cả lớp NX. - GV: treo tiếp H14.4 SGK. Yêu cầu HS quan sát kết hợp thông tin trên thảo luận nhóm 5’ trả lời nội dung phiếu sau: 1. Các loài giun tròn thường kí sinh ở đâu và gây ra tác hại gì cho vật chủ? 2. Hãy giải thích sơ đồ vòng đời giun kim H14.4: + Giun gây cho trẻ em điều phiền toái ntn? + Do thói quen nào ở trẻ mà giun khép kín được vòng đời? - HS: các nhóm trao đổi, rút ra kết luận HĐ2: Tìm hiểu một số biện pháp phòng chống giun tròn ký sinh (12 phút) GV: Để đề phòng bệnh giun chúng ta phải có biện pháp gì? HS: trả lời theo hiểu biết của bản thân: - GV: NX từng nội dung và đưa ra đáp án đúng. Cho các nhóm NX lẫn nhau ? Nhắc lại một số giun tròn kí sinh? ? Biện pháp phòng tránh bệnh giun kí sinh? - HS: trả lời Lồng ghép GDMT: Đa số giun tròn kí sinh và gây nhiều tác hại ở người cần giữ gìn vệ sinh ăn uống, VS cá nhân và VSMT: phát quang bụi rậm để diệt muỗi vì ấu trùng giun chỉ qua muỗi truyền vào người, ký sinh ở mạch bạch huyets, gây ra các bệnh tay voi, chân voi, vú voi

- Năng lực tư duy, sáng tạo

2/ Biện pháp phòng chống giun tròn ký sinh: - Cần giữ vệ sinh môi trường, vệ sinh cá nhân và vệ sinh ăn - Năng lực tự uống để tránh giun. quản lí - Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

4. Củng cố (9 phút) A/ Đánh dấu (X) vào câu trả lời đúng nhất: 1/ Ơ người, giun kim ký sinh trong: a. Ruột già b. Ruột non c. Dạ dày d. Gan 2/ Trứng giun kim có thể xâm nhập vào cơ thể người qua: a. Tay bẩn b. Thức ăn c. Nước uống d. Tất cả các con đường trên 3/ Ký sinh ở tá tràng người là: a. Giun móc câu b. Giun kim c. Giun đũa d. Giun rễ lúa B/ Căn cứ vào nơi ký sinh hãy so sánh giun kim và giun móc câu, loài giun nào nguy hiểm hơn? Loài giun nào dễ phòng chống hơn? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài, trả lời câu hỏi sau bài trang 52. - Chuẩn bị bài 15 “ Giun đất”. Mỗi nhóm chuẩn bị 1 con giun đất để thực hành mổ và quan sát giun đất.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 27

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 5/10/2016 Ngày dạy: 7A,B: 8/10/2016 TIẾT 15 BÀI 15. THỰC HÀNH MỔ VÀ QUAN SÁT GIUN ĐẤT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được đặc điểm cấu tạo, di chuyển của giun đất đại diện cho ngành giun đốt. - Chỉ rõ đặc điểm tiến hoá hơn của giun đất so với giun tròn. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức bảo vệ động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh hình cấu tạo ngoài, cấu tạo trong và sơ đồ di chuyển của giun đất, giun đất sinh sản, giun đất đào hang. 2. Học sinh: Mẫu vật ( con giun đất), nghiên cứu Sgk. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kể tên các loại giun tròn gây hại? Cần có biện pháp gì để phòng chống bệnh giun tròn? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: - Giun đất sống ở đâu? Em thấy giun đất vào thời gian nào trong ngày? Dạy bài mới: (Bài 15 bỏ cả bài không dạy) Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL * Giới thiệu về ngành giun đất, nơi sống, đại diện ngành Giun đốt là giun đất. * HĐ1: Tìm hiểu hình dạng ngoài của giun đất I/ Hình dạng ngoài - Năng lực (25 phút) kiến thức - GV: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS sinh học, - Cho HS tiến hành quan sát cấu tạo ngoài giải quyết - GV: Yêu cầu HS quan sát bằng kính lúp vấn đề, tự 1. Quan sát các đốt, vòng tơ. học, tư duy 2. Xác định mặt lưng và mặt bụng. sáng tạo 3. Tìm đai sinh dục. - HS: các nhóm đặt giun lên giấy quan sát bằng kính - Cơ thể dài gồm nhiều lúp. đốt, có đối xứng 2 bên, - GV: hướng dẫn hs quan sát từng chi tiết. có khoang cơ thể chính - HS: Quan sát dựa trên sự hướng dẫn của GV. thức. - GV: (H): - Có đai sinh dục và lỗ 1. Làm thế nào để quan sát được vòng tơ? sinh dục. 2. Dựa vào đặc điểm nào để xác định mặt lưng và

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 28

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- Năng lực mặt bụng? quản lí. 3. Tìm đai sinh dục và lỗ sinh dục dựa trên đặc điểm nào? - HS: trả lời dựa trên sự gợi ý( 1’. Kéo giun lên giấy thấy lạo xạo; 2’. Màu sắc; 3’. Phía đầu, kích thước - Năng lực bằng 3 đốt, hơi thắt lại màu nhạt hơn.) - GV: cho HS làm BT chú thích vào H16.1. tư duy, sáng - GV: treo tranh H15.1, 15.2 Sgk. tạo - HS: quan sát tranh. - GV: Yêu cầu HS quan sát và đọc ghi chú ở mỗi hình. (H): - HS: đọc ghi chú và lần lượt trả lời câu hỏi và trình bày trên hình vẽ. - GV: hoàn chỉnh cho HS ghi * HĐ2: Tìm hiểu sự di chuyển của giun đất (10 - Năng lực phút) sử dụng - GV: Treo tranh H15.3 Sgk. Yêu cầu HS thảo luận II/Di chuyển: nhóm dựa vào sơ đồ đánh số vào ô trống cho đúng Di chuyển nhờ sự chun ngôn ngữ, dãn của cơ thể kết hợp giải quyết thứ tự các động tác của giun di chuyển. vấn đề. với các vòng tơ. - HS: thảo luận và hoàn thành BT. - (H): Vậy giun đất di chuyển ntn? - HSTL: Di chuyển nhờ sự chun dãn của cơ thể kết hợp với các vòng tơ. 4. Củng cố (4 phút) - Cấu tạo ngoài của giun đất thích nghi với đời sống trong đất ntn? - Lợi ích của giun đất đối với đất trồng trọt ntn? GD ý thức BV động vật có ích, đặc biệt là ở giun đất đã làm tăng độ phì nhiêu của đất thông qua hoạt động sống của mình có ý thức phòng chống ô nhiễm môi trường đất, tăng cường độ che phủ của đất bằng thực vật để giữ ẩm và tạo mùn cho đất. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài, đọc phần “ Em có biết” trang 55. - Chuẩn bị đọc trước nội dung các bước tiến hành của bài thực hành, mỗi nhóm chuẩn bị 1 con giun đất Hướng dẫn chấm: - Phần đánh giá KNTH + Chuẩn bị mẫu vật: 2đ + KNTH: 3 đ 1. Quan sát các đốt, vòng tơ. (3 đ) 2. Xác định mặt lưng và mặt bụng. (3 đ) 3. Tìm đai sinh dục. (2 đ) Tùy theo mẫu của HS nếu chưa đạt (-1 đ) - KQTH:10 đ Qua quan sát, trình bày cấu tạo ngoài của giun đất (3 đ) Hoàn thành các chú thích hình 16.1 / 56 SGK – mỗi hình đúng, đẹp đạt 2 đ Điểm giữ vệ sinh, trật tự (1 đ) - Điểm TH: TBC của 2 phần trên

Ngày soạn: 8/10/2016 Ngày dạy: 7A: 14/10/2016; 7B: 11/10/2016 TIẾT 16 BÀI 16. THỰC HÀNH MỔ GIUN ĐẤT (TIẾP) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Tìm tòi, quan sát cấu tạo của giun đất như: Sự phân đốt cơ thể, các vòng tơ ở xung quanh mỗi đốt, đai sinh dục, các loại lỗ miệng, hậu môn, sinh dục đực, cái. 2. Kỹ năng: - Quan sát tìm tòi. - Mổ động vật không xương sống. - Sử dụng kính lúp, bộ đồ mổ. 3. Thái độ: có ý thức cẩn thận trong lao động. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Tranh vẽ cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của giun đất. - Chậu thuỷ tinh, bộ đồ mổ, lúp tay, khai mổ, khăn lau. 2. Học sinh: Mỗi nhóm chuân bị 1 con giun, nghiên cứu lí thuyết. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) (Kiểm tra sự chuẩn bị của HS) 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Chúng ta tìm hiểu cấu tạo giun đất để củng cố khắc sâu lí thuyết về giun đất. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL - GV: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS. Phát dụng cụ cho từng nhóm. (3 phút) - GV: yêu cầu hs nghiên cứu Sgk /56. cho HS xử lí mẫu. - HS: tự đọc thông tin. Cử đại diện 1 bạn trong nhóm tiến hành dùng ête loãng hay cồn loãng để xử lí mẫu. - GV: Kiểm tra các nhóm làm được và không được để nhắc nhở. * HĐ1: Mổ và quan sát cấu tạo trong của 1/ Mổ và quan sát cấu tạo - Năng lực giun đất (22 phút) trong của giun đất - GV: Yêu cầu HS các nhóm quan sát H16.2; a/ Cách mổ (SGK) kiến thức đọc các thông tin Sgk/57: Thực hành mổ giun b/ Quan sát cấu tạo trong sinh học, đất. - Quan sát cơ quan tiêu hóa giải quyết - HS: Cá nhân quan sát hình, đọc kỹ các bước - Quan sát cơ quan thần kinh vấn đề, tự tiến hành mổ, cử đại diện mổ, các thành viên học, tư duy khác lau dịch cho sạch mẫu. sáng tạo - GV: nhắc nhở các nhóm tiến hành theo từng bước 1 cách nhanh gọn, uốn nắn từng nhóm.

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 29

Giáo án Sinh Học 7

Trang 30

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017 - Năng lực thực hiện trong phong thí nghiệm

Mổ động vật không xương sống chú ý: mổ mặt lưng, nhẹ tay đường kéo ngắn, lách nội quan từ từ, ngâm vào nước. - HS: tiến hành theo các thao tác của GV để quan sát từng cơ quan. - GV: Hướng dẫn HS quan sát cấu tạo trong: + Dùng kéo nhọn tách nhẹ nội quan. + Dựa vào H16.3 A nhận biết các bộ phận của hệ tiêu hoá. + Dựa vào H16.3 B SGK, quan sát bộ phận sinh dục. + Gạt ống tiêu hoá sang bên để quan sát hệ thần kinh màu trắng ở bụng. + Hoàn thành chú thích ở H 16.B, 16.C SGK HĐ 2 : HS ghi chú thích hình vẽ. (10 phút)

- Năng lực tự quản lí

2/ Ghi chú thích hình vẽ Hoàn thành chú thích ở H 16.B, 16.C SGK 4. Củng cố (4 phút) - GV: Kiểm tra bằng cách gọi đại diện nhóm lên bảng chú thích vào hình câm. - HS: đại diện các nhóm lên chữa bài, nhóm khác bổ sung. - GV: Nhận xét giờ thực hành, tuyên dương nhóm làm tốt, nhắc nhở những nhóm chưa làm tốt. Vệ sinh, thu dọn dụng cụ. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học lại bài 15. - Chuẩn bị bài 17 kẻ bảng 1 và bảng 2SGK/60 vào vở BT. - Nghiên cứu bài: Một số giun đốt khác và đặc điểm chung của ngành giun đốt. Hướng dẫn chấm: - Phần đánh giá KNTH (10 đ) + Chuẩn bị mẫu vật: 2đ + KNTH: 8 đ - KQTH:10 đ Trình bày mẫu đẹp (2 đ) - Tùy theo mẫu của HS nếu chưa đạt (-1 đ) Xác định đúng các cơ quan tiêu hóa, thần kinh của giun đất (3 đ) Hoàn thành các chú thích hình 16.3 / 58SGK – mỗi hình đúng, đẹp đạt (2 đ) - Điểm giữ vệ sinh, trật tự (1 đ) - Điểm TH: TBC của 2 phần trên

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 31

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 11/ 10/ 2016 Ngày dạy: 15/ 10 / 2016 TIẾT 17 BÀI 17: MỘT SỐ GIUN ĐỐT KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN ĐỐT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: ( Giảm tải mục đặc điểm chung-không dạy ) - Học sinh biết được đặc điểm đại diện giun đốt phù hợp với lối sống và vai trò của giun đốt. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh, tổng hợp kiến thức. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chuẩn bị tranh một số giun đốt phóng to như: rươi, giun đỏ, róm biển. Bảng phụ 2. Học sinh: kẻ bảng 1 và 2 vào vở. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Không 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: Giun đốt có những đại diện nào chúng ta đi tìm hiểu bài hôm nay Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu một số giun đốt thường I. Một số giun đốt thường gặp (25 phút) gặp: - GV cho HS quan sát tranh hình vẽ giun đỏ, rươi, - Giun đốt có nhiều loài: vắt, - Năng lực kiến thức đỉa, róm biển, giun đỏ. róm biển. - Yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK trang 59, - Sống ở các môi trường: đất sinh học, giải quyết ẩm, nước, lá cây. trao đổi nhóm h/thành bảng 1. - Cá nhân HS tự quan sát tranh hình, đọc thông tin - Giun đốt có thể sống tự do vấn đề, tự học, tư SGK, ghi nhớ kiến thức, trao đổi nhóm, thống định cư hay chui rúc. duy sáng nhất ý kiến và hoàn thành nội dung bảng 1. tạo - GV kẻ sẵn bảng 1 vào bảng phụ để HS chữa bài. - GV gọi nhiều nhóm lên chữa bài. - Đại diện các nhóm lên bảng ghi kết quả ở từng - Năng lực nội dung. tự học - Nhóm khác theo dõi, nhận xét và bổ sung. - GV ghi ý kiến bổ sung của từng nội dung để HS tiện theo dõi. - GV thông báo các nội dung đúng và cho HS theo dõi bảng 1 chuẩn kiến thức. - HS theo dõi và tự sửa chữa nếu cần. - HS rút ra kết luận.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 32

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận về sự đa dạng của giun đốt về số loài, lối sống, môi trường sống. - HS rút ra kết luận. Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của giun đốt (14 III. Vai trò của giun đốt - Lợi ích: Làm thức ăn cho phút) - GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập trong SGK người và động vật, làm cho đất tơi xốp, thoáng khí, màu trang 61. mỡ. + Làm thức ăn cho người... - Tác hại: Hút máu người và + Làm thức ăn cho động vật... động vật, gây bệnh. HS: Cá nhân tự hoàn thành bài tập. Yêu cầu: Chọn đúng loài giun đốt. - HS trình bày -> HS khác bổ sung. GV: nhận xét và hoàn thiện kiến thức Tích hợp: + Giun đốt có vai trò gì trong tự nhiên và đời sống con người ? + Biết được lợi ích của chúng vậy ta phải làm gì để bảo vệ chúng Bảng 1: Đa dạng của ngành giun đốt STT Đa dạng Môi trường sống Lối sống Đại diện 1 Giun đất - Đất ẩm - Chui rúc. 2 Đỉa - Nước ngọt, mặn, nước lợ. - Kí sinh ngoài. 3 Rươi - Nước lợ. - Tự do. 4 Giun đỏ - Nước ngọt. - Định cư. 5 Vắt - Đất, lá cây. - Tự do. 6 Róm biển - Nước mặn. - Tự do.

- Năng lực tư duy, sáng tạo

- Năng lực tự quản lí

4. Củng cố (4 phút) Đọc ghi nhớ - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: + Vai trò của giun đốt ? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Làm bài tập 4 tr.61. - Chuẩn bị nội dung kiểm tra về nhà ôn tập nội dung từ tiết 1- 17

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 11/10/2016 Ngày dạy: 7A: 21/10/2016; 7B: 18/10/2016 TIẾT 18: KIỂM TRA 1 TIẾT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS từ chương I đến chương III - Qua kiểm tra, phân luồng học sinh, tìm biện pháp giảng dạy thích hợp. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng tự giác, tư duy độc lập, kỹ năng làm bài trắc nghiệm. 3. Thái độ: Giáo dục hs tính trung thực, nghiêm túc trong khi làm bài. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Thiết kế ma trận đề kiểm tra. Ra đề kiểm tra + đáp án biểu điểm 2. Học sinh: Ôn tập lại kiến thức trong chương III. ĐỀ BÀI 1. MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA Cấp độ Nhận biết

Thông hiểu

Chủ đề 1. Nghành động vật nguyên sinh Số câu hỏi

TNKQ

1

2

Số điểm Tỉ lệ %

0.5 5%

1 10 %

2. Các ngành giun

TL

Nhận biết cách di chuyển của trùng roi,

Các đại diện của giun dẹp.

TNKQ

TL

Phân biệt trùng biến hình và trùng kiết lị;

Vận dụng Thấp Cao TNKQ TL TNKQ TL Đặc điểm của trùng sốt rét và cách phòng tránh 1 3 30 %

Hiểu nguyên nhân nhiễm giun đũa và các biện pháp phòng tránh. Hiểu vòng đời của sán lá gan 2 5 50% 4 6 60%

Số câu hỏi 1 Số điểm 0.5 Tỉ lệ % 5% TS câu hỏi 2 1 TS điểm 1 3 Tỉ lệ % 10% 30 % 2. ĐỀ BÀI A. TRẮC NGHIỆM: (2 điểm) Hãy khoanh tròn vào CÁC đáp án đúng Câu 1. Trùng roi di chuyển: A. Vừa tiến, vừa xoay B. Đầu đi trước C. Đuôi đi trước D. Tiến thẳng Câu 2. Trùng kiết lị giống trùng biến hình ở đặc điểm nào A. Có chân giả B. Di chuyển tích cực C. Cơ thể đơn bào D. Có hình thành bào xác Câu 3. Các đại diện của giun dẹp gồm: A. Sán lá máu, sán bã trầu, sán dây, sán lá gan B. Sán lá máu, sán bã trầu, giun đũa D. Sán lá máu, sán bã trầu, sán lông C. Sán lá máu, sán bã trầu, giun kim, rươi

Trang 33

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Cộng

4 4.5 45%

3 5.5 55% 7 10 100%

Trang 34

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Câu 4. Trùng kiết lị khác trùng biến hình ở đặc điểm nào A. Chỉ ăn hồng cầu B. Có chân giả ngắn C. Có chân giả dài D. Có bào xác B. TỰ LUẬN: (8 điểm) Câu 1. Nêu đặc điểm của trùng sốt rét? Cách phòng tránh bệnh sốt rét (3đ) Câu 2. Em hãy cho biết nguyên nhân nhiễm giun đũa và các biện pháp phòng tránh giun đũa kí sinh ở người ? (3đ) Câu 3. Hãy trình bày vòng đời của sán lá gan. (2đ) 3. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM A. TRẮC NGHIỆM: (4 điểm) Câu 1 2 3 4 Đáp án A A&C A&D A&D Điểm 0.5 0.5 0.5 0.5 B. TỰ LUẬN: (6 điểm) Bài Đáp án Điểm * Cấu tạo: Có kích thước nhỏ, không có bộ phận di chuyển và các không bào 0.5 * Kí sinh trong máu người. 0.5 * Vòng đời: Chúng chui vào hồng cầu để sinh sản cùng lúc với nhiều trùng 1 (3đ)

2 (3đ)

3 (2đ)

sốt rét mới sau khi ăn hết chất dinh dưỡng nó phá vỡ hồng cầu chui ra và lại chui vào phá hủy hồng cầu khác

0.5

* Biện pháp phòng chống bệnh sốt rét + Phát quang bụi rậm, khai thông cống rãnh + Vệ sinh các dụng cụ sinh hoạt chứa nước + Dùng cá chép để diệt bọ gậy + Vệ sinh môi trường sống + Đi ngủ mắc màn, màn tẩm hóa chất * Nguyên nhân nhiễm giun đũa: +) Do ăn uống không hợp vệ sinh +) Do môi trường bị ô nhiễm........... *Các biện pháp phòng tránh bệnh giun đũa ở người: - Giữ vệ sinh môi trường - Giữ vệ sinh cá nhân - Vệ sinh ăn uống - Diệt ĐV trung gian: Ruồi, muỗi - Tẩy giun định kỳ +) Vòng đời của sán lá gan: Sán trưởng thành ( trâu bò) trứng (theo phân ra ngoài) ấu trùng lông ấu trùng (trong ốc) ấu trùng có đuôi( môi trường nước) kết kén( bám vào cây rau, bèo) vào cơ thể trâu bò( qua đường ăn uống).

0.3 0.3 0.3 0.3 0.3 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0.5 0,285x 7

IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC: 1. Kiểm tra sĩ số: (1 phút) 2. Kiểm tra dụng cụ của HS chuẩn bị cho giờ kiểm tra: (1 phút) 3. Phát đề kiểm tra cho HS: 40 phút 4. Củng cố (2 phút) GV: Thu bài . 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút): Về nhà học trước bài 18 V. ĐÁNH GIÁ NHẬN XÉT SAU KHI CHẤM BÀI KIỂM TRA:

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 35

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 19/10/2016 Ngày dạy: 7A,B: 22/10/2016 CHƯƠNG IV: NGÀNH THÂN MỀM TIẾT 19 BÀI 18: TRAI SÔNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Học sinh biết được vì sao trai sông được xếp vào ngành thân mềm. - Giải thích được đặc điểm cấu tạo của trai thích nghi với đời sống ẩn mình trong bùn - Biết được các đặc điểm dinh dưỡng, sinh sản của trai. - Hiểu rõ khái niệm: Áo, cơ quan áo. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu vât, hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh hình 18.2; 18.3; 18.4 SGK. 2. Học sinh: Mẫu vật: con trai, vỏ trai. Đọc trước bài III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Không 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: Cơ thể trai có hình dạng, cấu tạo như thế nàochúng ta tìm hiểu trong bài hôm nay. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu hình dạng, cấu tạo I. Hình dạng, cấu tạo của trai sông (15 phút) 1. Vỏ trai - Gồm 2 mảnh gắn với nhau nhờ - Năng - GV yêu cầu HS làm việc độc lập với SGK. lực tự - GV gọi HS giới thiệu vỏ trai trên mẫu vật. bản lề phía lung - Nhờ bản lề có dây chằng cùng học, tư ? Vỏ trai gồm mấy mảnh? hai cơ khép vỏ ở mặt trong của vỏ duy sáng ?Tại sao vỏ trai có thể đóng mở được? tạo, giải ? Muốn mở vỏ trai quan sát phải làm như thế nên vỏ có thể mở ra đóng vào. - Vỏ trai được cấu tạo gồm 3 lớp: quyết nào? ? Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi lớp sừng bọc ngoài, lớp đá vôi ở vấn đề giữa và lớp xà cừ bên trong. khét, vì sao? ? Bẻ gãy vỏ -> quan sát có mấy lớp. ? Trai chết thì mở vỏ, tại sao? 2. Cơ thể trai - Phần ngoài có áo trai tạo thành - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: khoang áo, có ống hút và ống ? Cơ thể trai có cấu tạo như thế nào. - GV giải thích KN áo trai, khoang áo. thoát nước ? Trai tự vệ bằng cách nào? Nêu đặc điểm Ở giữa là hai tấm mang cấu tạo của trai phù hợp với cách tự vệ đó? Ở trong là thân trai, chân trai, lỗ miệng và tấm miệng phủ đầy - GV giới thiệu: đầu trai tiêu giảm

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 36

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

GV liên hệ Lớp xà cừ bên trong có thể lấy làm lông. các sản phẩm mĩ nghệ, đồ trang sức Hoạt động 2: Tìm hiểu sự di chuyển của trai II. Di chuyển (8 phút) Chân trai hình lưỡi rìu thò ra thụt - GV yêu cầu HS đọc thông tin và quan sát vào, kết hợp đóng mở vỏ để di hình 18.4 SGK, và trả lời câu hỏi: chuyển. ? Trai di chuyển như thế nào. - Chân thò hướng nào cơ thể di ? Trai sông di chuyển nhanh hay chậm? Em chuyển hướng đó đã bao giờ nhìn thấy trai sông di chuyển chưa? - HS căn cứ vào thông tin và hình 18.4 SGK, mô tả cách di chuyển. - 1 HS phát biểu, lớp bổ sung. - GV chốt lại kiến thức. - GV mở rộng: chân thò theo hướng nào, thân chuyển động theo hướng đó. Hoạt động 3: Tìm hiểu sự dinh dưỡng của III. Dinh dưỡng trai (8 phút) Thức ăn: động vật nguyên sinh và - GV yêu cầu HS làm việc độc lập với SGK, vụn hữu cơ. thảo luận nhóm và trả lời: - Dinh dưỡng kiểu thụ động ? Nước qua ống hút và khoang áo đem gì đến - Quá tình hô hấp diễn ra ở mang cho miệng và mang trai. ? Nêu kiểu dinh dưỡng của trai. ? Cách dinh dưỡng của trai có ý nghĩa như thế nào với môi trường nước. - HS tự thu nhận thông tin, thảo luận nhóm và hoàn thành đáp án. GV: nhận xét, hoàn thiện kiến thức Hoạt động 4: Tìm hiểu sự sinh sản của trai IV. Sinh sản - Trai là động vật phân tính. (8 phút) -Trứng phát triển trong mang trai - GV yêu cầu HS thảo luận và trả lời: ? Ý nghĩa của giai đoạn trứng phát triển mẹ, được bảo vệ và tăng lượng oxi. thành ấu trùng trong mang trai mẹ? ? Ý nghĩa giai đoạn ấu trùng bám vào mang - Trứng phát triển qua giai đoạn ấu trùng, ấu trùng bám vào mang và da cá? và da cá để tăng lượng oxi và - HS thảo luận và trả lời: - GV chốt lại đặc điểm sinh sản. được bảo vệ. 4. Củng cố (4 phút) Khoanh tròn vào câu đúng: 1. Trai xếp vào ngành thân mềm vì có thân mềm không phân đốt. 2. Cơ thể trai gồm 3 phần đầu trai, thân trai và chân trai. 3. Trai di chuyển nhờ chân rìu. 4. Trai lấy thức ăn nhờ cơ chế lọc từ nước hút vào. 5. Cơ thể trai có đối xứng 2 bên. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. Đọc mục “Em có biết” - Chuẩn bị mỗi nhóm mang 1 con trai to, ốc sên đến lớp.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

- Năng lực tư duy, sáng tạo

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giải quyết vấn đề.

- Năng lực tư duy sáng tạo; tự quản lí

Trang 37

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn:22/10/2016 Ngày dạy: 7A: 28/10/2016; 7B: 25/10/2016 TIẾT 20 BÀI 19. THỰC HÀNH QUAN SÁT MỘT SỐ THÂN MỀM I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Học sinh quan sát cấu tạo đặc trưng của một số đại diện thân mềm. - Phân biệt được các cấu tạo chính của thân mềm từ vỏ, cấu tạo ngoài đến cấu tạo trong. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ sử dụng kính lúp. - Kĩ năng quan sát đối chiếu mẫu vật với hình vẽ. 3. Thái độ: Giáo dục thái độ nghiêm túc, cẩn thận. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh ảnh cấu tạo ngoài của trai, ốc, mực 2. Học sinh: Chuẩn bị các mẫu vật thực hành trai, ốc III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra mẫu vật của học sinh. Dặn dò trước thực hành 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Bài thực hành hôm nay chúng ta sẽ quan sát cấu tạo vỏ và cấu tạo ngoài của trai sông. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo vỏ 1. Quan sát cấu tạo vỏ - Năng lực thân mềm (15 phút) a.Trai thực hiện GV: Cho HS dùng kính lúp quan sát vỏ - Đầu, đuôi trong phòng ốc và mai mực, đối chiếu với hình vẽ - Đỉnh,vòng tăng trưởng - Bản lề thí nghiệm. để nhận dạng chi tiết cấu tạo - Năng lực tự HS: Chú ý quan sát, thảo luận để chú b. Ốc học, tự quản - Chú thích số vào H20.2 thích vào hình 20.1; 20.2; 20.3 lí GV: Kiểm tra việc quan sát và chú c. Mực - Chú thích số vào H20.3 thích của học sinh; trợ giúp nhóm yếu Hoạt động 2: Quan sát cấu tạo ngoài 2. Quan sát cấu tạo ngoài Đối chiếu với mẫu vật để nhận biết (20 phút) GV: yêu cầu HS quan sát cấu tạo ngoài các bộ phận và chú thích bằng số vào hình. của từng đại diện Đối chiếu mẫu vật với hình 20.1+ 4 - Năng lực SGK trang 68 +69 , điền chú thích vào quan sát, hình. kiến thức - Ốc: Quan sát mẫu vật, nhận biết các sinh học bộ phận: tua, mắt, lỗ miệng, chân, thân, lỗ thở. - Bằng kiến thức đã học chú thích bằng số vào hình SGK trang 69.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 38

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Y/C hs hoàn thiện kiến thức trình bày trước lớp 4. Củng cố (4 phút) - Nhận xét tinh thần, thái độ của các nhóm trong giờ thực hành. - Kết quả bài thu hoạch sẽ là kết quả tường trình. GV công bố đáp án đúng, các nhóm sửa chữa đánh giá chéo. TT

Động vật có đặc điểm tương ứng Ốc Trai Mực Đặc điểm cần quan sát 1 Số lớp cấu tạo vỏ 3 3 1 2 Số chân (hay tua) 1 1 10 3 Số mắt 2 không 2 4 Có giác bám không không 5 Có lông trên tua miệng không không có - Các nhóm thu dọn vệ sinh. 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - Giờ sau tiếp tục mang trai sông, các loại ốc, hến sò ... đến lớp thực hành quan sát cấu tạo trong.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 39

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 26/10/2016 Ngày dạy: 7A, B: 29/10/2016 TIẾT 21 BÀI 20. THỰC HÀNH QUAN SÁT MỘT SỐ THÂN MỀM (TIẾP) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Học sinh quan sát cấu tạo đặc trưng của một số đại diện thân mềm. - Phân biệt được các cấu tạo chính của thân mềm thông qua cấu tạo trong. 2. Kĩ năng: - Rèn kĩ sử dụng kính lúp. Panh, kim nhọn, kim mũi mác , kính hiển vi, tiêu bản - Kĩ năng quan sát đối chiếu mẫu vật với hình vẽ. 3. Thái độ: Giáo dục thái độ nghiêm túc, cẩn thận. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Mẫu trai mổ sẵn. Tranh cấu tạo trong của trai mực. 2. Học sinh: Đọc trước bài và chuẩn bị các đại diện trai, ốc, mực III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (2 phút) Nộp báo cáo thực hành 3. Bài mới: (37 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta lại tiếp tục thực hành mổ trai để quan sát cấu tạo trong trai. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo trong (30 - Trai +) Cơ khép vỏ - Năng lực phút) thực hiện - GV cho HS quan sát mẫu mổ sẵn cấu tạo +) Áo trai +) Chân trai trong phòng trong của mực. thí nghiệm. - Đối chiếu mẫu mổ với tranh vẽ, phân biệt các +) Tấm mang +) Thân - Năng lực tự cơ quan. học, tự quản - Thảo luận trong nhóm và điền số vào ô trống +) Ống hút, ống thoát lí của chú thích hình 20.4, 20.6 SGK - Mực: +) Tua HS tiến hành quan sát: - HS tiến hành quan sát theo các nội dung đã +) hậu môn +) Tuyến sinh dục hướng dẫn. - Đối chiếu mẫu mổ với tranh vẽ, phân biệt các cơ quan. - GV đi tới các nhóm kiểm tra việc thực hiện - Năng lực của HS, hỗ trợ các nhóm yếu. quan sát, kiến - HS quan sát đến đâu ghi chép đến đó. thức sinh học Nếu có điều kiện giáo viên có thể cho học sinh quan sát ấu trùng trai trên kính hiển vi: Chọn những con có tấm mang dầy lấy 1 ít

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 40

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

mang dằm nhỏ trên lam kính làm tiêu bản cho HS quan sát nếu có ấu trùng sẽ nhìn thấy chúng có màu sắc óng ánh 4. Củng cố (11 phút) Nhận xét tinh thần, thái độ của các nhóm trong giờ thực hành. - Các nhóm thu dọn vệ sinh. - Hoàn thành chú thích các hình 20 (1-6). - Hoàn thành bảng thu hoạch (theo mẫu trang 70 SGK). 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Tìm hiểu vai trò của thân mềm. - Kẻ bảng 1, 2 trang 72 SGK vào vở.

Ngày soạn: 1/11/2016 Ngày dạy: 7A: 4/11/2016; 7B: 1/11/2016 TIẾT 22 BÀI 21: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH THÂN MỀM I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - HS nắm được sự đa dạng của ngành thân mềm. - Trình bày được đặc điểm chung và ý nghĩa thực tiễn của ngành thân mềm 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh, họat động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ nguồn lợi từ thân mềm 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to H 21.1 SGK; Bảng phụ ghi nội dung bảng 1 2. Học sinh: Đọc trước bài III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: Ngành thân mềm có số loài rất lớn, chúng có cấu tạo và lối sống phong phú. Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu đặc điểm và vai trò của thân mềm Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm I. Đặc điểm chung chung của thân mềm (20 phút) a. Đa dạng: - Năng lực kiến - GV yêu cầu HS đọc thông tin, quan sát + Kích thước: To, nhỏ hình 21 và hình 19 SGK thảo luận nhóm + Môi trường sống: Ao, hồ, thức sinh học, giải quyết vấn song, biển… và trả lời câu hỏi: + Tập tính: Bò chậm chạp, vùi đề, tự học, tư ? Nêu cấu tạo chung của thân mềm? duy sáng tạo lấp, di chuyển nhanh. ?Nhận xét về kích thước của thân mềm ? Thân mềm sống ở những MT nào. b. Đặc điểm chung của ngành ? Lối sống thể hiện ntn ? cho VD thân mềm: HS: đọc thông tin, thảo luận câu hỏi + Thân mềm không phân đốt. GV: gọi các nhóm trình bày, các nhóm + Có vỏ đá vôi, - Năng lực tư + Khoang áo phát triển. khác nhận xét duy, sáng tạo GV: Nhận xét câu trả lời của các nhóm + Ống tiêu hoá phân hoá. - GV treo bảng phụ, gọi HS lên làm bài. + Cơ quan di chuyển thường đơn giản. - Nhận xét sự đa dạng của thân mềm? - Các nhóm thảo luận thống nhất ý kiến Riêng mực và bạch tuộc thích nghi với lối sống săn mồi và di và điền vào bảng. - Đại diện nhóm lên điền bảng 1, các chuyển tích cực nên vỏ tiêu giảm và cơ quan di chuyển phát nhóm khác nhận xét, bổ sung. triển. - GV chốt lại kiến thức. - Từ bảng trên GV yêu cầu HS thảo

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 41

Giáo án Sinh Học 7

Trang 42

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

luận: - Nêu đặc điểm chung của thân mềm? HS thảo luận rút ra kết luận - Năng lực tự Hoạt động 2: Tìm hiểu (19 phút) quản lí - GV yc HS làm bài tập bảng 2 trang 72 - HS dựa vào kiến thức trong chương và vốn sống để hoàn thành bảng 2. - Năng lực sử - GV gọi HS hoàn thành bảng. II. Vai trò của thân mềm dụng ngôn ngữ, - Lợi ích: - 1 HS lên làm bài tập, lớp bổ sung. + Làm thực phẩm cho con giải quyết vấn - GV chốt lại kiến thức sau đó cho HS người. đề. - Ngành thân mềm có vai trò gì? - Nêu ý nghĩa của vỏ thân mềm? + Nguyên liệu xuất khẩu. + Làm thức ăn cho động vật. ? Nêu tác hại của thân mềm ? Cho VD - HS rút ra lợi ích và tác hại của thân + Làm sạch môi trường nước. + Làm đồ trang trí, trang sức. mềm. - Tác hại: Tích hợp: Ngành thân mềm có góp phần bảo vệ + Là vật trung gian truyền bệnh. + Ăn hại cây trồng. MT ko? Theo em ta phải làm gì để bảo vệ chúng? Bảng 1. Đặc điểm chung của ngành thân mềm Các đặc Đặc điểm cơ thể Kiểu vỏ đá Khoang áo Ko Nơi sống Lối sống Thân Phân vôi phát triển phân mềm đốt Đại diện đốt 1. Trai sông Nước ngọt Vùi lấp 2 mảnh X X X 2. Sò Nước lợ Vùi lấp 2 mảnh X X X 3. Ốc sên Cạn Bò chậm Xoắn ốc X X X 4. Ốc vặn Nước ngọt Bò chậm Xoắn ốc X X X 5. Mực Biển Bơinhanh Tiêu giảm X X X 4. Củng cố (4 phút) Trả lời câu hỏi cuối bài 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Chuẩn bị theo nhóm: con tôm sông còn sống, tôm chín.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 43

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn:2/11/2016 Ngày dạy: 7A,B: 5/11/2016 CHƯƠNG V. NGÀNH CHÂN KHỚP LỚP GIÁP XÁC TIẾT 23 BÀI 22: THỰC HÀNH QUAN SÁT CẤU TẠO NGOÀI VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG CỦA TÔM SÔNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Từ mẫu vật sống học sinh xác định được cấu tạo ngoài, cách di chuyển của tôm sông, đếm được các đôi phần phụ của tôm - Học sinh biết được vì sao tôm được xếp vào ngành chân khớp, lớp giáp xác. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu vật, kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh ảnh về cấu tạo ngoài của tôm 2. Học sinh: Mẫu vật: tôm sông sống trong lọ nước III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Câu 1. Nêu đặc điểm chung và vai trò của thân mềm đối với TN và con người ? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Bài hôm nay chúng ta thực hành quan sát cấu tạo ngoài của tôm Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Quan sát cấu tạo ngoài 1. Quan sát cấu tạo ngoài - Năng lực của tôm sông (20 phút) a. Vỏ cơ thể thực hiện - GV hướng dẫn HS quan sát mẫu tôm, - Quan sát đặc điểm vỏ cơ thể. Các nhóm tiến hành quan sát trong phòng thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi: thí nghiệm. ? Cơ thể tôm gồm mấy phần? b. Các phần phụ của tôm - Năng lực tự Cơ thể tôm chia làm 2 phần: ? Nhận xét màu sắc vỏ tôm? học, tự quản ? Bóc một vài khoanh vỏ, nhận xét độ - Đầu ngực: + Mắt, râu định hướng phát hiện lí, tư duy cứng? mồi. sáng tạo - GV chốt lại kiến thức. - GV cho HS quan sát tôm sống ở các địa + Chân hàm: giữ và xử lí mồi. điểm khác nhau, giải thích ý nghĩa hiện + Chân ngực: bò và bắt mồi. tượng tôm có màu sắc khác nhau (màu - Bụng: + Chân bụng: bơi, giữ thăng bằng, sắc môi trường tự vệ). ôm trứng (con cái). ? Khi nào vỏ tôm có màu hồng? - GV yêu cầu HS quan sát tôm theo các + Tấm lái: lái, giúp tôm nhảy. bước: + Quan sát mẫu, đối chiếu hình 22.1

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 44

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

SGK, xác định tên, vị trí phần phụ trên con tôm sông. + Quan sát tôm hoạt động để xác định chức năng phần phụ. - GV yêu cầu HS hoàn thành bảng 1 trang 75 SGK. - GV treo bảng phụ gọi SH dán các mảnh giấy rời. - Gọi HS nhắc lại tên, chức năng các phần phụ.được và ghi chú thích Hoạt động 2: Quan sát cách di chuyển 2. Di chuyển - Có 3 hình thức di chuyển: của tôm (15 phút) + Bò ? Tôm có những hình thức di chuyển + Bơi: tiến, lùi. nào? + Nhảy. ? Hình thức nào thể hiện bản năng tự vệ của tôm? - Quan sát các hình thức di chuyển - Quan sát hoạt động sống về khả năng bắt mồi.

- Năng lực quan sát, kiến thức sinh học

4. Củng cố (4 phút) Vẽ hình tôm sông, ghi chú thích Khoanh tròn vào câu trả lời đúng nhất: Câu 1: Tôm được xếp vào ngành chân khớp vì: a. Cơ thể chia 2 phần: Đầu ngực và bụng. b. Có phần phụ phân đốt, khớp động với nhau. c. Thở bằng mang. Câu 2: Tôm thuộc lớp giáp xác vì: a. Vỏ cơ thể bằng kitin ngấm canxi nên cứng như áo giáp. b. Tôm sống ở nước. c. Cả a và b. Câu 3: Hình thức di chuyển thể hiện bản năng tự vệ của tôm a. Bơi lùi b. Bơi tiến c. Nhảy d. Cả a và c. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Chuẩn bị thực hành theo nhóm: 2 con tôm sông còn sống. -

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 45

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn:5/11/2016 Ngày dạy: 7A: 11/11/2016; 7B:8/11/2016 TIẾT 24 BÀI 23: THỰC HÀNH MỔ VÀ QUAN SÁT TÔM SÔNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - HS mổ và quan sát cấu tạo mang: nhận biết phần gốc chân ngực và các lá mang. - Nhận biết một số nội quan của tôm như: hệ tiêu hoá, hệ thần kinh. - Viết thu hoạch sau buổi thực hành bằng cách tập chú thích đúng cho các hình câm trong SGK. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng mổ động vật không xương sống. 3. Thái độ: Giáo dục thái độ nghiêm túc, cẩn thận. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chậu mổ, bộ đồ mổ, kính lúp. 2. Học sinh: Tôm sông còn sống: Mỗi nhóm 2 con tôm càng to. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (5 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của HS, nhắc nhở trước giờ thực hành. 3. Bài mới: (34 phút) Giới thiệu bài: Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Mổ và quan sát tôm a. Mổ tôm - Năng lực thực sông (24 phút) - Cách mổ SGK. trong Bước 1: GV hướng dẫn nội dung thực - Đổ nước ngập cơ thể tôm. hiện thí - Dùng kẹp nâng tấm lưng phòng hành nghiệm. vừa cắt bỏ ra ngoài. Mổ và quan sát mang tôm - GV hướng dẫn cách mổ như hướng b. Quan sát cấu tạo các hệ cơ dẫn ở hình 23.1 A, B (SGK trang 77). quan - Dùng kính lúp quan sát 1 chân ngực + Cơ quan tiêu hóa: kèm lá mang, nhận biết các bộ phận - Đặc điểm: Thực quản ngắn, dạ và ghi chú thích vào hình 23.1 thay dày có nàu tối. Cuối dạ dày có các con số 1, 2, 3, 4. tuyến gan, ruột mảnh, hậu môn ở - Năng lực tự - Thảo luận ý nghĩa đặc điểm lá mang cuối đuôi tôm. với chức năng hô hấp, điền vào bảng. - Quan sát trên mẫu mổ đối chiếu học, tự quản lí, hình 23.3A (SGK trang 78) nhận tư duy sáng tạo biết các bộ phận của cơ quan tiêu hoá. GV hướng dẫn HS cách mổ tôm. Chú ý đổ ngập nước để dễ quan sát và - Điền chú thích vào chữ số ở hình tách cách bộ phận 23.3B. + Cơ quan thần kinh Bước 2: HS tiến hành quan sát + Cấu tạo:

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 46

Trường THCS Đại Hùng - GV đi tới các nhóm kiểm tra việc thực hiện của HS, hỗ trợ các nhóm yếu sửa chữa sai sót (nếu có). Y/ c HS q/s cơ quan tiêu hoá có đặc điểm gì? Phần này thật kéo léo thì mới quan sát được chuỗi hạch thần kinh, gv cần hướng dẫn giúp đỡ Hoạt động 2: Viết thu hoạch (10 phút) - Hoàn thành bảng ý nghĩa đặc điểm các lá mang ở nội dung 1 - Chú thích các hình 23.1B, 23.3B, C thay cho các chữ số.

Năm học 2016 - 2017 + Gồm 2 hạch não với với 2 dây nối với hạch dưới hầu tạo nên vòng thần kinh hầu lớn. + Khối hạch ngực tập trung thành chuỗi. - Năng lực quan + Chuỗi hạch thần kinh bụng. sát, kiến thức - Tìm chi tiết cơ quan thần kinh sinh học trên mẫu mổ. - Chú thích vào hình 23.3C. - HS chú ý quan sát đến đâu, ghi chép đến đó.

4. Củng cố (4 phút) - Nhận xét tinh thần thái độ của các nhóm trong giờ học thực hành. - Đánh giá mẫu mổ của các nhóm. - GV căn cứ vào kĩ thuật mổ và kết quả bài thu hoạch để cho điểm các nhóm. - Các nhóm thu dọn vệ sinh. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Sưu tầm tranh ảnh một số đại diện của giáp xác. - Kẻ phiếu học tập và bảng trang 81 SGK vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 9/11/2016 Ngày dạy:7A, B: 12/11/2016 TIẾT 25 BÀI 24: ĐA DẠNG VÀ VAI TRÒ CỦA LỚP GIÁP XÁC I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS trình bày được một số đạc điểm về cấu tạo và lối sống của các đại diện giáp xác thường gặp. Nêu được vại trò thực tiễn của lớp giáp xác. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh, kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Có thái độ đúng đắn bảo vệ các giáp xác có lợi. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to H24SGK (1-7), Phiếu học tập Đặc điểm Kích thước Cơ quan di chuyển Lối sống Đặc điểm khác Đại diện 1. Mọt ẩm 2. Sun 3. Rận nước 4. Chân kiếm 5. Cua đồng 6. Cua nhện 7. Tôm ở nhờ 2. Học sinh: Kẻ sẵn phiếu học tập và bảng tr.81 SGK vào vở. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (9 phút) - Trình bày cấu tạo ngoài và di chuyển của tôm sông ? - Nêu cấu tạo cơ quan tiêu hoá và cơ quan thần kinh của tôm sông? 3. Bài mới: (30 phút) Giới thiệu bài: Lớp giáp xác đa dạng và có vai trò như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu trong bài hôm nay Dạy bài mới:: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu một số giáp xác 1. Một số giáp xác khác khác (15 phút) - GV yêu cầu HS quan sát kĩ H24.1- 7 SGK đọc thông báo dưới hình→hoàn thành phiếu - Giáp xác có số lượng loài lớn, học tập. sống ở các môi trường khác - Năng lực - Thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập nhau, có lối sống phong phú. tự học, tự - GV gọi HS lên điền trên bảng. quản lí, tư - Đại diện nhómlên điền các nội dung, nhóm duy sáng tạo. khác bổ sung. - GV chốt lại kiến thức.

Trang 47

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 48

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV từ bảng trên cho HS thảo luận: + Trong các đại diện trên loài nào có ở địa phương? số lượng nhiều hay ít? + Nhận xét sự đa dạng của giáp xác? - HS thảo luận, rút ra nhận xét. Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò thực tiễn (15 phút) - GV yêu cầu HS làm việc độc lập với SGK, hoàn thành bảng 2. - HS kết hợp SGK và hiểu biết của bản thân làm bảng tr.81 SGK. - GV kẻ bảng gọi HS lên điền. - Lớp giáp xác có vai trò gì trong tự nhiên và đời sống con người? - GV có thể gợi ý + Nêu vai trò của giáp xác đối với đời sống con người? + Vai trò của nghề nuôi tôm + Vai trò của giáp xác nhỏ trong ao hồ biển ? - Từ thông tin của bảng HS nêu được vai trò của giáp xác.

2. Vai trò của giáp xác. - Lợi ích: + Là nguồn thức ăn của cá + Là nguồn cung cấp thực phẩm + Là nguồn lợi xuất khẩu. - Tác hại: +Có hại cho giao thong đường thủy + Có hại cho nghề cá. + Truyền bệnh giun sán

- Năng lực tư duy sáng tạo, kiến thức sinh học, sử dụng ngôn ngữ.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP Đặc điểm Đại diện 1. Mọt ẩm 2. Sun 3. Rận nước 4. Chân kiếm 5. Cua đồng 6. Cua nhện 7. Tôm ở nhờ

Kích thước Nhỏ Nhỏ Rất nhỏ Rất nhỏ Lớn Rất lớn Lớn

Cơ quan di chuyển Chân Đôi râu lớn Chân kiếm Chân bò Chân bò Chân bò

Lối sống

Đặc điểm khác

Ở cạn Cố định Sống tự do Tự do, kí sinh Hang hốc Đáy biển Ẩn vào vỏ ốc

Thở bằng mang Sống bám vào vỏ tàu Mùa hạ sinh toàn con cái kí sinh: phần phụ tiêu giảm Phần bụng tiêu giảm Chân dài giống nhện Phần bụng vỏ mỏng, mềm

4. Củng cố (4 phút) - Đọc kết luận chung SGK 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục em có biết - Chuẩn bị theo nhóm con nhện - Kẻ bảng 1, 2 bài 25 SGK.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 49

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 11/11/2016 Ngày dạy: 7A: 18/11/2016; 7B: 15/11/2016 LỚP HÌNH NHỆN TIẾT 26 BÀI 25. NHỆN VÀ ĐA DẠNG LỚP HÌNH NHỆN I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS trình bày được đặc điểm cấu tạo ngoài của nhện và một số tập tính của chúng. Nêu được sự đa dạng của hình nhện và ý nghĩa thực tiễn của chúng. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh, phân tích và hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Có ý thức bảo vệ các loài hình nhện có lợi trong tự nhiên. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Mẫu: con nhện; Tranh một số đại diện hình nhện 2. Học sinh: Kẻ sẵn bảng 1,2 vào vở, mẫu nhện đã chuẩn bị ở nhà III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày sự đa dạng của giáp xác và vài trò của giáp xác? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: GV giới thiệu lớp hình nhện: là động vật có kìm, là chân khớp ở cạn đầu tiên với sự xuất hiện của phổi và ống khí, hoạt động chủ yếu về đêm. - Giới thiệu đại diện của lớp là con nhện. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu về nhện (20 phút) 1. Nhện * GV hướng dẫn HS quan sát mẫu con nhện đối chiếu H25.1 SGK. + Xác định giới hạn phần đầu ngực và phần a. Đặc điểm cấu tạo. - Năng lực tự Nội dung bảng 1 bụng? học, tự quản b. Tập tính: + Mỗi phần có những bộ phận nào? lí, tư duy - HS quan sát H25.1 tr.82 SGK đọc chú thích - Chăng lưới sáng tạo, - Bắt mồi xác định các bộ phận trên mẫu con nhện. - Hoạt động chủ yếu vào ban quan sát - Yêu cầu nêu được: đêm. + Cơ thể gồm 2 phần: Đầu - ngực, bụng. - GV treo tranh cấu tạo ngoài, gọi HS lên trình bày . - HS thảo luận làm rõ chức năng từng bộ phận→ điền bảng 1. - Đại diện nhóm lên hoàn thành trên bảng, lớp nhận xét bổ sung. - Năng lực tư - GV treo bảng 1 đã kẻ sẵn gọi HS lên điền. duy sáng tạo, * Chăng lưới: kiến thức sinh - GV yêu cầu HS quan sát H25.2SGK đọc chú

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 50

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

học, sử dụng thích→ Hãy sắp xếp qúa trình chăng lưới theo ngôn ngữ. thứ tự đúng. - GV chốt lại đáp án đúng: 4,2,1,3. * Bắt mồi : - GV yêu cầu HS đọc thông tinvề tập tình săn mồi của nhện→ Hãy sắp xếp theo thứ tự đúng GV thông báo đáp án đúng: 4,1,2,3. - Nhện chăng tơ vào thời gian nào trong ngày? II. Sự đa dạng của lớp hình Hoạt động 2: Tìm hiểu sự đa dạng của lớp nhện. hình nhện(15 phút) 1. Một số đại diện - GV yêu cầu HS quan sát tranh và hình 25.3- - Lớp hình nhện đa dạng ( 5SGK→ nhận biết một số đại diện hình nhện. khoảng 36000 loài) có tập - HS nắm được một số đại diện: tính phong phú. - Năng lực + Bọ cạp. + Cái ghẻ. + Ve bò VD: bọ cạp, cái ghẻ, ve bò kiến thức sinh - GV thông báo thêm một số hình nhện học, tư duy 2. Ý nghĩa thực tiễn - GV yêu cầu HS hoàn thành bảng 2tr85 - Đa số có lợi, một số gây hại sáng tạo. - GV chốt lại bảng chuẩn→ yêu cầu HS nhận cho người và động vật. xét + Sự đa dạng của lớp hình nhện? + Nêu ý nghĩa thực tiễn của lớp hình nhện. - HS rút ra nhận xét sự đa dạng về: Số lượng loài, lối sống. Cấu tạo cơ thể. Bảng 1: Đặc điểm cấu tạo ngoài của nhện Các phần cơ thể Tên bộ phận quan sát Chức năng - Đôi kìm có tuyến độc. - Bắt mồi và tự vệ Đầu – ngực - Đôi chân x/giác phủ đầy lông -Cảm giác về khứu giác,x/ giác - 4 đôi chân bò - Di chuyển chăng lưới - Đôi khe thở - Hô hấp Bụng - 1 lỗ sinh dục - Sinh sản - Các núm tuyến tơ - Sinh ra tơ nhện 4. Củng cố (4 phút) Câu 1: Để thích nghi với lối săn mồi, nhện có các tập tính: a. Chăng lưới b. Bắt mồi c. Cả a và b Câu 2: Bọ cạp, ve bò, nhện đỏ hại bông xếp vào lớp hình nhện vì? a. Cơ thể có 2 phần đầu ngực và bụng b. Có 4 đôi chân bò c. Cả a và b 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Chuẩn bị con châu chấu.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 51

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 19/11/2016 Ngày dạy: 7A: 25/11/2016; 7B: 22/11/2016 TIẾT 27 BÀI 26: CHÂU CHẤU I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Trình bày được các đặc điểm cấu tạo ngoài của châu chấu liên quan đến sự di chuyển. - Nêu được các đặc điểm cấu tạo trong, dinh dưỡng sinh sản và phát triển của châu chấu. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh mẫu vật và hoạt động nhóm. 3. Thái độ: GD ý thức yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Mô hình châu chấu. Tranh cấu tạo trong, cấu tạo ngoài con châu chấu. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới, chuẩn bị mẫu vật con châu chấu. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút Câu 1. Trình bày đặc điểm cấu tạo của nhện ? Câu 2. Nêu trình tự các bước của tập tính chăng lưới và bắt mồi của nhện ? 3. Bài mới: (24 phút) Giới thiệu bài: GV giới thiệu đặc điểm của lớp sâu bọ, giới hạn nghiên cứu của bài là con châu chấu đại diện cho lớp sâu bọ về cấu tạo và hoạt động sống. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài, di I. Cấu tạo ngoài và di chuyển và cấu tạo trong của châu chấu (14 chuyển. - Cơ thể gồm 3 phần: phút) - GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK quan sát + Đầu: Râu, mắt kép, cơ quan - Năng lực tự miệng. H26.1 trả lời câu hỏi: học, tự quản + Ngực: có 3 đôi chân và 2 + Cơ thể châu chấu gồm mấy phần? lí, tư duy sáng đôi cánh + Mô tả mỗi phần của châu chấu? - HS quan sát kĩ H26.1 SGK tr.86 nêu được: + Bụng: nhiều đốt mỗi đốt có tạo. một đôi lỗ thở + Cơ thể gồm 3 phần. - GV yêu cầu HS quan sát con châu chấu - Di chuyển: Bò, bay, nhảy. nhận biết các bộ phận trên cơ thể. II. Cấu tạo trong của châu - HS đối chiếu mẫu với H26.1 xác định vị trí chấu: + Hệ tiêu hoá: Có thêm ruột các bộ phận trên mẫu. - GV gọi HS mô tả các phần trên mẫu. tịt tiết dịch vị vào dạ dày + Hệ hô hấp: Có hệ thống ống - Năng lực tư - GV tiếp tục cho HS thảo luận : duy sáng tạo, + So sánh các loài sâu bọ khác khả năng di khí kiến thức sinh + Hệ tuần hoàn: Đơn giản chuuyển của châu chấu có linh hoạt hơn không? Tại sao? + Hệ thần kinh dạng chuỗi học, sử dụng ngôn ngữ. hạch → linh hoạt hơn vì chúng có thể bò hoặc

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 52

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

bay. - GV chốt lại kiến thức. - GV yêu cầu HS quan sát H26.2 đọc thông tin SGK trả lời câu hỏi: + Châu chấu có những hệ cơ quan nào? + Kể tên các bộ phận của hệ tiêu hóa? + Hệ tiêu hóa và bài tiết có quan hệ với nhau như thế nào? + Vì sao hệ tuần hoàn ở sâu bọ lại đơn giản đi? - HS thu thập thông tin tìm câu trả lời. - GV chốt lại kiến thức. Hoạt động 2: Tìm hiểu dinh dưỡng, sinh sản và phát triển của châu chấu (10 phút) - GV cho HS quan sát H26.4SGK rồi giới thiệu cơ quan miệng. + Thức ăn của châu chấu? + Thức ăn được tiêu hóa như thế nào? + Vì sao bụng châu chấu luôn phập phồng? - HS đọc thông SGK trả lời câu hỏi. - Một vài HS tra lời lớp bổ sung. - GV yêu cầu HS đọc thong tin trong SGK trả lời câu hỏi: Nêu đặc điểm sinh sản của châu chấu? ? Vì sao châu chấu non phải lột xác nhiều lần? - HS đọc thông tin SGK tr.87 tìm câu trả lời.

III. Dinh dưỡng. - Châu chấu ăn chồi và lá cây. - Thức ăn tập chung ở diều, nghiền nhỏ ở dạ dày, tiêu hóa nhờ enzim do ruột tịt tiết ra. - Hô hấp qua lỗ thở ở mặt bụng. IV. Sinh sản và phát triển: - Châu chấu phân tính. - Đẻ trứng thành ổ ở dưới đất. - Phát triển qua biến thái.

- Năng lực kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo.

4. Củng cố (4 phút) - Gv yêu cầu Hs đọc lại ghi nhớ - Gv yêu cầu Hs chọn đáp án đúng. Những đặc điểm nào giúp nhận dạng châu chấu trong các đặc điểm sau: a. Cơ thể có 2 phần đầu ngực và bụng. b. Cơ thể có 3 phần đầu, ngực và bụng c. Có vỏ kitin bao bọc cơ thể d. Đầu có 1 đôi râu e. Ngực có 3 đôi chân và 2 đôi cánh g. Con non phát triển qua nhiều lần lột xác. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK.( Không y/c hs trả lời câu hỏi 3) - Đọc mục “Em có biết”. - Sưu tầm tranh ảnh về các đại diện sâu bọ. - Kẻ bảng trang 91 vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 22/11/2016 Ngày dạy: 7A,B: 26/11/2016

Giáo án Sinh Học 7

Trang 53

LỚP SÂU BỌ TIẾT 28 BÀI 27: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP SÂU BỌ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nêu được sự đa dang của lớp sâu bọ. Trình bày được đặc điểm chung của lớp sâu bọ. Nêu được vai trò thực tiễn của lớp sâu bọ. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát phân tích, kĩ năng hoạt động nhóm. 3.Thái độ: Biết cách bảo vệ các loài sâu bọ có ích và tiêu diệt sâu vọ có hại. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh một số đại diện sâu bọ, tranh ảnh, phiếu học tập bảng 1,2 SGK(91+92) 2. Học sinh: Đọc trước bài mới, kẻ sẵn bảng 1 và 2 vào vở. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày cấu tạo ngoài và di chuyển của châu chấu? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Lớp sâu bọ có sự đa dạng và đặc điểm chung như thế nào chúng ta tìm hiểu trong bài hôm nay. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu một số đại diện sâu I. Một số đại diện sâu bọ bọ khác (15 phút) khác. - GV yêu cầu HS quan sát H27.1-7 SGK đọc 1. Sự đa dạng về loài, lối sống thông tin dưới hình trả lời câu hỏi và tập tính - Sâu bọ rất đa dạng: - Năng lực tự + ở H27 có những đại diện nào ? + Em hãy cho biết thêm những đặc điểm của + Chúng có số lượng loài lớn . học, tự quản lí, tư duy + Môi trường sống đa dạng. mỗi đại diện mà em biết? + Có lối sống và tập tính sáng tạo. - GV điều khiển HS trao đổi cả lớp. phong phú thích nghi với điều - HS làm việc độc lập với SGK: kiện sống + Kể tên 7 đại diện. + Bổ sung thêm thông tin về các đại diện. 2. Nhận biết một số đại diện - GV Y/c HS hoàn thiện bảng 1 /91 SGK và môi trường Nội dung trong bảng 1 - GV chốt lại đáp án. - HS nhận xét sự đa dạng về số loài cấu tạo cơ thể, môi trường sống và tập tính. - GV chốt lại kiến thức. Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung và II. Đặc điểm chung và vai trò vai trò thực tiễn (20 phút) thực tiễn - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK, 1. Đặc điểm chung

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 54

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Cơ thể chia 3 phần: đầu, ngực, thảo luận, chọn các đặc điểm chung nổi bật bụng. Phần đầu có 1 đôi râu, của lớp sâu bọ. - Năng lực tư ngực có 3 đôi chân và 2 đôi - Một số HS đọc to thông tin trong SGK duy sáng tạo, trang 91, lớp theo dõi các đặc điểm dự kiến. cánh. kiến thức sinh - Hô hấp bằng ống khí. - Thảo luận trong nhóm, lựa chọn các đặc học, sử dụng điểm chung. 2. Vai trò thực tiễn: ngôn ngữ. - Đại diện nhóm phát triển, lớp bổ sung - Ích lợi: + Làm thuốc chữa bệnh - GV chốt lại đặc điểm chung. - GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK→ điền + Làm thực phẩm +Thụ phấn cho cây trồng. bảng 2 tr.92 SGK. + làm thức ăn cho động vật - GV kẻ nhanh bảng 2 gọi HS lên điền. khác. + Hãy nêu các vai trò của lớp sâu bọ? + Diệt các sâu bọ có hại + Những ĐV nào có thể làm thuốc chữa + Làm sạch môi trường bệnh? + Vì sao người ta thường nuôi ong trong - Tác hại: + Là động vật trung gian vườn cây ăn quả? truyền bệnh. + Những ĐV nào là trung gian truyền + Gây hại cho cây trồng - Năng lực bệnh? + Làm hại cho sản xuất nông kiến thức sinh - GV hỏi: ngoài các vai trò trên lớp sâu bọ nghiệp. học, tư duy còn có vai trò gì? sáng tạo. - HS bằng kiến thức và hiểu biết của mình để điền tên sâu bọ và đánh dấu vào ô trống vai trò thực tiễn ở bảng 2. - 1 vài HS lên điền trên bảng, lớp nhận xét bổ sung. Bảng 1: Sự đa dạng môi trường sống Môi trường sống Môi trường sống Một số đại diện Trên mặt nước ấu trùng chuồn chuồn Ở nước Trong nước bọ gậy, bọ vẽ Dưới đất ấu trùng ve sầu Trên mặt đất dế mèn, dế trũi,bọ hung Ở cạn Trên cây bọ ngựa Trên không Bướm, ong Ở cây bọ rầy, Kí sinh Ở động vật chấy, rận 4. Củng cố (4 phút) Nêu đặc điểm phân biệt lớp sâu bọ với lớp khác trong ngành chân khớp? Nêu biện pháp chống sâu bọ có hại nhưng an toàn cho môi trường? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài theo kết luận và SGK. - Đọc mục "Em có biết" - Ôn tập ngành chân khớp. - Tìm hiểu tập tính của sâu bọ.

Ngày soạn: 26/11/2016 Ngày dạy: 7A: 2/12/2016; 7B: 29/12/2016 TIẾT 29 BÀI 28: THỰC HÀNH XEM BĂNG HÌNH VỀ TẬP TÍNH CỦA SÂU BỌ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS quan sát phát hiện một số tập tính của sâu bọ thể hiện trong tìm kiếm và cất giữ thức ăn trong sinh sản và trong quan hệ giữa chúng với con mồi hoặc kẻ thù. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát trên băng hình, kĩ năng tóm tắt nội dung xem. 3.Thái độ: GD ý thức học tập yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Máy chiếu băng hình. 2. Học sinh: Ôn lại kiến thức ngành chân khớp, kẻ phiếu học tập vào vở. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Đặc điểm chung và vai trò thực tiễn của sâu bọ 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta sẽ được xem phim về tập tính của sâu bọ Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL - Năng lực tự Hoạt động 1: Xem băng hình và ghi chép (25 quản lí, tư duy phút) sáng tạo - GV cho HS xem lần thứ nhất toàn bộ đoạn băng hình. - GV cho HS xem lại đoạn băng hình với yêu cầu ghi chép các tập tính của sâu bọ. + Tìm kiếm cất giữ thức ăn. + Sinh sản. + Tính thích nghi và tồn tại của sâu bọ. - HS theo dõi băng hình , quan sát đến đâu điền vào phiéu học tập đến đó. - Với những đoạn khó hiểu HS có thể trao đổi trong nhóm hoặc yêu cầu GV chiếu lại. Hoạt động 2: Thảo luận nội dung băng hình - Năng lực tư (10 phút) duy sáng tạo, - GV dành thời gian để các nhóm thảo luận tự quản lí, sử hoàn thành phiếu học tập của nhóm. dụng ngôn ngữ, - GV cho HS thảo luận, trả lời các câu hỏi sau: kiến thức sinh + Kể tên những sâu bọ quan sát đực? học. + Kể tên các loại thức ăn và cách kiếm ăn đặc trưng của từng loài? + Nêu các cách tự vệ tấn công của sâu bọ?

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 55

Giáo án Sinh Học 7

Trang 56

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

+ Kể các tập tính trong sinh sản của sâu bọ? + Ngoài những tập tính có ở phiếu học tập em còn phát hiện thêm những tập tính nào khác ở sâu bọ? - HS dựa vào nội dung phiếu học tập trao đổi trong nhóm tìm câu trả lời. - GVkẻ sẵn bảng gọi HS lên chữa bài. - Đại diện nhóm ghi kết quả trên bảng các nhóm khác nhận xét bổ sung. - GV thông báo đáp án đúng, các nhóm theo dõi sửa chữa. 4. Củng cố (4 phút) - GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập của HS. - Dựa vào phiếu học tập, GV đánh giá kết quả học tập của nhóm. Các tập tính Tên động Môi vật quan trường Tấn Dự trữ Cộng Sống thành Tự vệ sát được sống công thức ăn sinh xã hội Châu chấu Ong Bướm Kiến Bọ rùa Dế trũi Bọ xít Sâu ăn tạp

- Năng lực giải quyết vấn đề.

Chăm sóc thế hệ sau

5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Ôn lại toàn bộ ngành chân khớp.- Kẻ bảng trang 96, 97 vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 57

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 30/11/2016 Ngày dạy: 7A,B: 3/12/2016 TIẾT 30 BÀI 29: ĐẶC ĐIỂM CHUNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGÀNH CHÂN KHỚP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nêu được đặc điểm chung và vai trò của ngành Chân khớp trong tự nhiên và vai trò thực tiễn đối với con người. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích tranh, kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Có ý bảo vệ các loài động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to các hình trong bài. 2. Học sinh: Kẻ sẵn bảng 1, 2, 3 SGK trang 96, 97 vào vở. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu một số cách tấn công, tự vệ và sinh sản của sâu bọ? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Ngành chân khớp có đặc điểm chung và vai trò như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm chung (10 phút) I. Đặc điểm chung. - GV yêu cầu HS quan sát H29.1- 6 SGK và - Có vỏ kitin che chở bên ngoài đọc các thông tin dưới hình→ lựa chọn các và làm chỗ bám cho cơ. đặc điểm chung của ngành chân khớp. - Phần phụ phân đốt, các đốt - HS thảo luận trong nhóm đánh dấu vào ô khớp động nhau - Năng lực - Sự phát triển tăng trưởng gắn tự học, tự trống những đặc điểm lựa chọn. liền sự lột xác quản lí, tư - Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác duy sáng tạo. nhận xét bổ sung. - GV chốt lại bằng đáp án đúng : 1,3,4. + ĐV thuộc ngành Chân khớp có những đặc điểm chung nào? - HS trả lời và ghi kết luận. Hoạt động 2: Tìm hiểu sự đa dạng ở chân II. Sự đa dạng ở chân khớp. - Nhờ sự thích nghi với điều khớp (15phút) kiện sống và môi trường khác - GV yêu cầu HS hoàn thành bảng 1 trang 96 SGK. nhau mà chân khớp rất đa dạng - HS vận dụng kiến thức trong ngành để về cấu tạo, môi trường sống và đánh dấu và điền vào bảng 1 tập tính. - Năng lực - GV kẻ bảng, gọi HS lên làm (nên gọi tư duy sáng a. Đa dạng về cấu tạo và môi nhiều HS để hoàn thành bảng). trường sống tạo, kiến - 1 HS lên hoàn thành bảng, lớp nx, bổ Nội dung bảng 1 thức sinh

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 58

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

sung. - GV chốt lại bằng bảng chuẩn kiến thức. - GV cho HS thảo luận và hoàn thành bảng 2 trang 97 HS tiếp tục hoàn thành bảng 2. Lưu ý 1 số đại diện có thể có nhiều tập tính. - GV kẻ sẵn bảng gọi HS lên điền bài tập. - 1 vài HS hoàn thành bảng, các HS khác nhận xét, bổ sung - GV chốt lại kiến thức đúng. + Vì sao chân khớp đa dạng về tập tính? Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò thực tiễn (15phút) - GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức đã học, liên hệ thực tế để hoàn thành bảng 3 trang 97 SGK. - HS dựa vào kiến thức của ngành và hiểu biết của bản thân, lựa chọn những đại diện có ở địa phương điền vào bảng 3. - GV cho HS kể thêm các đại diện có ở địa phương mình. - 1 vài HS báo cáo kết quả. - GV tiếp tục cho HS thảo luận. - Nêu vai trò của chân khớp đối với tự nhiên và đời sống? - HS thảo luận trong nhóm, nêu được lợi ích và tác hại của chân khớp. Tích hợp: ? Qua phần vai trò của chân khớp chúng ta cần làm gì để bảo vệ chúng? - GV chốt lại kiến thức.

III.Vai trò thực tiễn - Ích lợi: +Cung cấp thực phẩm cho con người. + Là thức ăn của động vật khác. + Làm thuốc chữa bệnh + Thụ phấn cho hoa + Làm sạch môi trường. - Tác hại: + Làm hại cây trồng + Làm hại cho nông nghiệp + Hại đồ gỗ, tàu thuyền… + Là vật trung gian truyền bệnh. + Kí sinh gây bệnh

Bảng 1. Đa dạng về cấu tạo và môi trường sống của chân khớp Môi trường sống Râu Các Số đôi Tên đại diện phần Nơi Số Không chân Nước Cạn cơ thể lượng có ngực ẩm 1- Giáp xác X 2 2 đôi 5 (tôm sông) 2- Hình nhện X 2 X 4 (nhện) 3- Sâu bọ X 3 1 đôi 3 (châu chấu) 4. Củng cố (4 phút) Đọc ghi nhớ 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) : Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Chuẩn bị mỗi nhóm 1 con cá chép trong bình thuỷ tinh trong.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trường THCS Đại Hùng

học, sử dụng ngôn ngữ.

b. Đa dạng về tập tính - tập tính tự vệ, tấn công - tập tính sinh sản - tập tính dự trữ thức ăn....

- Năng lực kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo.

Cánh Không có

Có

X X X

Trang 59

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 30/11/2016 Ngày dạy: 7A: 9/12/16; 7B: 6/12/2016 CHƯƠNG VI. NGÀNH ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG CÁC LỚP CÁ TIẾT 31 BÀI 31: THỰC HÀNH QUAN SÁT CẤU TẠO NGOÀI VÀ HÀNH ĐỘNG SỐNG CỦA CÁ CHÉP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nắm được cấu tạo ngoài và các hoạt động sống của cá chép. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu vật, kĩ năng hoạt dộng nhóm. 3. Thái độ: GD ý thức học tập, yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Mô hình cá chép. Mẫu vật: 1 con cá thả trong bình thủy tinh Bảng phụ ghi nội dung bảng 1 và các mảnh giấy ghi những câu lựa chọn phải điền. 2. Học sinh: Mỗi nhóm 1 con cá chép thả trong bình thủy tinh trong. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu vai trò thực tiễn của ngành chân khớp đối với đời sống con người? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: GV giới thiệu chung về ngành động vật có xương sống. Giới thiệu vị trí của các lớp cá và giới hạn nội dung bài nghiên cứu 1 đại diện của các lớp đó là cá chép. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Quan sát hoạt động sống I. Quan sát hoạt động sống của cá - Năng lực của cá chép (10 phút) chép thực hiện - Môi trường sống: Nước ngọt. - GV yêu cầu HS quan sát cá chép đang trong phòng bơi lội trong bình thủy tinh trong suốt. - Đời sống: + Ưa vực nước lặng (sống ở ao, hồ, thí nghiệm. Thảo luận các câu hỏi sau: sông, suối) + Cá chép sống ở đâu? Thức ăn của chúng là gì? + Tại sao cá chép là động vật biến nhiệt? + Ăn tạp. + Là động vật biến nhiệt. - HS tự thu nhận thông tin SGK tr.102 thảo luận tìm câu trả lời. -1-2 HS phát biểu lớp bổ sung - Sinh sản: - Năng lực + Thụ tinh ngoài, đẻ trứng. - GV cho HS tiếp tục thảo luận: + Đặc điểm sinh sản của cá chép? + Trứng thụ tinh → phát triển thành tự học, tự quản lí, tư + Vì sao số lượng trứng trong mỗi lứa đẻ phôi. duy sáng của cá chép lên đến hàng vạn? tạo + Số lượng trứng nhiều như vậy có ý nghĩa gì? - HS giải thích được:

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 60

Trường THCS Đại Hùng - 1-2 HS phát biểu lớp nhận xét bổ sung. - GV yêu cầu HS rút ra kết luận về đời sống cá chép . Hoạt động 2: Quan sát cấu tạo ngoài của cá chép (15 phút) - GV yêu cầu HS quan sát mẫu cá chép sống đối chiếu với h31.1 tr.103 SGK nhận biết các bộ phận trên cơ thể của cá chép. - HS bằng cách đối chiếu giữa mẫu và hình vẽ → ghi nhớ các bộ phận cấu tạo ngoài. - Đại diện nhóm trình bày các bộ phận cấu tạo ngoài trên mô hình cá chép. - GV giải thích: Tên gọi các loại vây cá liên quan đến vị trí vây. - GV yêu cầu HS quan sát cá chép đạng bơi trong nước, đọc kĩ bảng 1 lựa chọn câu trả lời . - GV kẻ bảng phụ gọi HS lên điền trên bảng - GV nêu đáp án đúng: 1B, 1C, 3E, 4A, 5G. - 1 HS trình bày lại đặc điểm cấu tạo ngoài của cá chép thích nghi với đời sống bơi lội. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi sau: + Vây cá có chức năng gì? + Nêu vai trò từng loại vây cá? - GV giới thiệu về cơ quan đường bên. Hoạt động 3: Viết thu hoạch (10 phút) - Cho biết đặc điểm cấu tạo ngoài của cá chép: - Hoạt động sống của cá chép? - Cho biết những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống bơi lặn? - Vẽ hình cá chép, chỉ ra các bộ phận

Năm học 2016 - 2017

II. Quan sát cấu tạo ngoài của cá chép 1. Cấu tạo ngoài - Đặc điểm cấu tạo ngoài của cá thích nghi đời sống bơi lặn (như bảng 1 đã hoàn thành) 2. Chức năng của vây cá. - Vai trò từng loại vây cá: + Vây ngực, vây bụng: giữ thăng bằng, rẽ phải, rẽ trái, lên, xuống. + Vây lưng, vây hậu môn: giữ thăng bằng theo chiều dọc. + Khúc đuôi mang vây đuôi: giữ chức năng chính trong sự di chuyển của cá.

- Năng lực quan sát, kiến thức sinh học

- Năng lực tư duy sáng tạo.

4. Củng cố (4p) - Nêu một số hoạt động sống của cá chép mà em đã quan sát được? - Cá chép có những đặc điểm cấu tạo ngoài như thế nào? - GV nhắc cho HS nếu cần. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1p) - Học bài theo câu hỏi SGK - Làm bài tập SGK bảng2 tr.105 - Các nhóm chuẩn bị : 1 con cá chép, 1 khăn lau /1 nhóm.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 7/12/2015 Ngày dạy: 10/12/2016

Giáo án Sinh Học 7

Trang 61

TIẾT 32 BÀI 32: THỰC HÀNH MỔ CÁ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1.Kiến thức: HS xác định được vị trí và nêu rõ vai trò một số cơ quan của cá trên mẫu mổ. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng mổ trên động vật có xương sống, kĩ năng trình bày mẫu mổ. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức nghiêm túc cẩn thận chính xác. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Mẫu cá chép; Bộ đồ mổ khay mổ, đinh ghim; Mô hình não cá. 2. Học sinh: Mỗi nhóm một con cá chép (giếc) III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của HS 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Bài hôm nay chúng ta tiến hành mổ cá Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tiến hành mổ cá và quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ (30 phút) a. Cách mổ: - GV trình bày kĩ thuật giải phẫu (SGK tr.106) - Năng lực thực chú ý vị trí đường cắt để nhìn rõ nội quan của cá. hiện trong - Biểu diễn thao tác mổ (dựa vào H32.1) SGK. phòng thí - Sau khi mổ cho HS quan sát vị trí tự nhiên của các nội quan chưa gỡ. nghiệm. - GV cho các nhóm tiến hành mổ cá dưới sự điều hành của tổ trưởng và thư kí ghi lại đặc điểm quan sát được. - GV theo dõi thao tác mổ của các nhóm, nhắc nhở và sửa chữa thao tác còn lúng túng ở một số nhóm. - Cho các nhóm trao đổi mẫu mổ, nhận xét và rút kinh nghiệm. b. Quan sát cấu tạo trong trên mẫu mổ: - Năng lực tự - GV hướng dẫn HS xác định vị trí các nội quan: Lá mang, tim, dạ dày, ruột, gan, mật, thận, tinh học, tự quản lí, tư duy sáng tạo hoàn hoặc buồng trứng đối chiếu với H.32.3 SGK - GV hướng dẫn HS gỡ nội quan để quan sát rõ các cơ quan đối chiếu với mô hình cấu tạo trong

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 62

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

của cá chép. Thảo luận nhóm và hoàn thành bảng “Cấu tạo nội quan của cá” - Quan sát mẫu bộ não cá và nhận xét màu sắc và các đặc điểm khác. - HS thực hành theo nhóm. GV quan sát và nhắc nhở các nhóm mổ theo quy trình. Hoạt động 2: Thu hoạch (5 phút) - Mỗi nhóm báo cáo nhận xét về vị trí, vai trò của 1 hệ cơ quan, các nhóm khác bổ sung. - Giáo viên nhận xét kết quả thực hành của các nhóm.

- Năng lực quan sát, kiến thức sinh học

Tên cơ quan

Nhận xét vị trí và vai trò

Mang (hệ hô hấp)

Nằm dưới xương nắp mang trong phần đầu, gồm các lá mang gắn với xương cung mang, có và trò trao đổi khí. Nằm phía trước khoang thân ứng với vây ngực, co bóp để đẩy máu và động mạnh, giúp cho sự tuần hoàn máu. Phân hoá rõ Trong khoang thân, sát cột sống, giúp cá chìm nổi dễ dàng trong nước. Hai dãi sát cột sống lọc từ máu các chất không cần thiết để thải ra ngoài. Trong khoang thân: ở cá đực là hai dãi tinh hoàn, ở cá cái là hai buồng trứng phát triển trong mùa sinh sản. Não nằm trong hộp sọ, ngoài ra còn có tuỷ sống nằm trong các cung đốt sống, điều khiển , điều hoà hoạt động của cá.

Tim Hệ tiêu hoá Bóng hơi Thân Tuyến sinh dục Não

4. Củng cố (4 phút) - Giáo viên đánh giá nhận xét tinh thần, thái độ của các nhóm. - Học sinh thu dọn vệ sinh. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Hoàn thành thu hoạch - Nghiên cứu bài mới: Bài cấu tạo trong của cá chép

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 63

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 10/12/2016 Ngày dạy: 7A: 1612/16; 7B: 13/12/2016 TIẾT 33 BÀI 33: CẤU TẠO TRONG CỦA CÁ CHÉP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS chỉ ra được sự thống nhất giữa cấu tạo và chức năng của từng hệ cơ quan đảm bảo sự thống nhất trong cơ thể với môi trường nước. Trình bày được tập tính của cá. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh và kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: GD lòng yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh cấu tạo trong của cá chép. Mô hình não cá chép. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Thu báo cáo thực hành. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Cấu tạo trong của cá chép như thế nào chúng ta cùng đi tìm hiểu Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu các cơ quan I. Các cơ quan dinh dưỡng. dinh dưỡng (20 phút) 1. Hệ tiêu hóa: Có sự phân hóa : - GV yêu cầu các nhóm quan sát - Các bộ phận: tranh kết hợp với kết quả quan sát + Ống tiêu hóa: Miệng→ hầu → - Năng lực tự trên mẫu mô bài thực hành→ hoàn thực quản→ dạ dày→ ruột → hậu học, tự quản lí, thành bài tập. tư duy sáng tạo. môn - Các nhóm thảo luận → hoàn thành + Tuyến tiêu hóa: Gan mật tuyến bài tập. - Đại diện nhóm hoàn thành trên bảng ruột. - Chức năng: biến đổi thức ăn thành phụ của GV→ các nhóm khác nhận chất dinh dưỡng, thải chất cặn bã. xét bổ sung. - Bóng hơi thông với thực quản→ - GV cung cấp thêm thông tin về giúp cá chìm nổi trong nước. tuyên tiêu hóa - Hoạt động tiêu hóa thức ăn diễn ra 2. Hô hấp: Cá hô hấp bằng mang, lá mang là như thế nào? những nếp da mỏng có nhiều mạch - Nêu chức năng của hệ tiêu hóa? - Năng lực tư máu→ trao đổi khí. - HS nêu được: duy sáng tạo, - GV cung cấp thêm thông tin về vai 3. Tuần hoàn: trò của bóng hơi. - Tim 2 ngăn: 1 tâm nhĩ, 1 tâm thất. kiến thức sinh - Một vòng tuần hoàn, máu đi nuôi học, sử dụng - GV cho HS thảo luận ngôn ngữ. + Cá hô hấp bằng gì ? cơ thể: đỏ tươi. + Hãy giải thích hiện tượng cá có cử 4. Bài tiết: 2 dải thận màu đỏ, nằm

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 64

Trường THCS Đại Hùng động há miệng liên tiếp kết hợp với cử động khép mở nắp mang? + Vì sao trong bể nuôi cá người ta thường thả rong hoặc cây thủy sinh? - GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ hệ tuần hoàn→ thảo luận : + Hệ tuần hoàn gồm những cơ quan nào ? + Hoàn thành bài tập điền vào chỗ trống . - GV chốt lại kiến thức - Hệ bài tiết nằm ở đâu? Có chức năng gì ? - HS rút ra các đặc điểm cấu tạo trong phù hợp với đời sống bơi lội. Hoạt động 2: Tìm hiểu thần kinh và các giác quan của cá (15 phút) GV yêu cầu HS quan sát H33.2-3 SGK và mô hình não→ trả lời câu hỏi: + Hệ thần kinh của cá gồm những bộ phận nào? - GV gọi 1 HS trình bày cấu tạo não cá trên mô hình. + Nêu vai trò của giác quan? + Vì sao thức ăn có mùi lại hấp dẫn cá? - HS quan sát tranh SGK và mô hình não cá trả lời - GV chốt kiến thức.

Năm học 2016 - 2017 sát sống lưng→ lọc từ máu các chất độc để thải ra ngoài II.Thần kinh và các giác quan của cá: 1. Hệ thần kinh: + Trung ương thần kinh: não, tủy sống. + Dây thần kinh: đi từ trung ưng thần kinh đến các cơ quan. Chức năng : Điều khiển, điều hoà các hoạt động trong cơ thể . - Bộ não gồm 5 phần. + Não trước chưa phát triển + Não trung gian + Não giữa : Lớn là trung khu của thị giác. - Năng lực kiến + Tiểu não phát triển điều hoà các thức sinh học, cử động phức tạp. + Hành tuỷ điều khiển các nội quan. tư duy sáng tạo. 2. Các giác quan : + Mắt không có mí nên chỉ nhìn gần. + Mũi : Đánh hơi tìm mồi . + Cơ quan đường bên: Nhận biết áp lực, tốc độ dòng nước, vật cản

4. Củng cố (4 phút) - Nêu các cơ quan bên trong của cá thể hiện sự thích nghi với đời sống ở nước? - Làm bài tập số 3 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài theo câu hỏi SGK . - Vẽ sơ đồ cấu tạo não cá chép . - Sưu tầm tranh ảnh về các loại cá

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 65

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 1412/2016 Ngày dạy: 17/12/2016 TIẾT 34 BÀI 34: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP CÁ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nêu được của các đặc tính đa dạng của lớp cá qua các đại diện khác như: Cá nhám, cá đuối, lươn, cá bơn…Nêu ý nghĩa thực tiễn của cá đối với tự nhiên và đối với con nguời. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát để rút ra kết luận. Kĩ năng làm việc theo nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường nói chung và bảo vệ các loài cá trong tự nhiên và gây nuôi phát triển các loài cá có giá trị kinh tế cao. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh ảnh một số loài cá sống trong các điều kiện sống khác nhau.Bảng phụ ghi nội dung bảng (SGK tr.111). 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Cấu tạo trong nào giúp cá thích nghi với đời sống ở nước? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Lớp cá có sự đa dạng và đặc điểm chung gì chúng ta cùng tìm hiểu Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng I. Sự đa dạng về thành phần loài và về thành phần loài và đa dạng về đa dạng về môi trường sống: môi trường sống (15 phút) 1. Đa dạng về thành phần loài: - Số lượng loài cá lớn * Đa dạng về thành phần loài. - Năng lực tự - GV yêu cầu HS đọc thông tin hoàn - Cá gồm: học, tự quản + Lớp cá sụn: Bộ xương bằng chất thành bài tập sau. lí, tư duy - Mỗi HS tự thu thập thông tin hoàn sụn + Lớp cá xương: Bộ xương bằng chất sáng tạo. thành bài tập - Các thành viên trong nhóm thảo xương luận thống nhất đáp án - Đại diện nhóm lên điền bảng, Các 2. Đa dạng về môi trường sống: nhóm khác nhận xét bổ sung. - Điều kiện sống khác nhau đã ảnh - GV chốt lại đáp án đúng. - GV tiếp tục cho HS thảo luận: hưởng đến cấu tạo và tập tính của cá + Đặc điểm cơ bản nhất để phân biệt lớp cá sụn và lớp cá xương? * Đa dạng về môi trường sống - GV yêu cầu HS quan sát H34.1-7 SGK → hoàn thành bảng SGK tr.111.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 66

Trường THCS Đại Hùng + Điều kiện sống ảnh hưởng tới cấu tạo ngoài của cá như thế nào? Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của cá (10 phút) - GV cho HS thảo luận đặc điểm ? - Cá nhân nhớ lại kiến thức bài trước thảo luận nhóm về các đặc điểm: Môi trường sống, cơ quan di chuyển, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn, đặc điểm sinh sản, nhiệt độ cơ thể. - Đại dịên nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung. - HS thông qua các câu trả lời rút ra đặc điểm chung của cá. - GV gọi 1-2 HS nhắc lại đặc điểm chung của cá. Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của cá (10 phút) - GV cho HS thảo luận: + Cá có vai trò gì trong tự nhiên và đời sống con người? + Mỗi vai trò hãylấy VD minh họa. + Để bảo vệ và phát triển nguồn lợi cá ta cần phải làm gì? - HS thu thập thông tin SGK và hiểu biết của bản thân trả lời. - Một vài HS trình bày lớp bổ sung.

Năm học 2016 - 2017

II. Đặc điểm chung của cá: - Cá là động vật có xương sống thích nghi với đời sống hoàn toàn ở nước: + Bơi bằng vây, hô hấp bằng mang + Tim 2 ngăn, có 1 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi. + Thụ tinh ngoài + Là động vật biến nhiệt.

- Năng lực tư duy sáng tạo, kiến thức sinh học, sử dụng ngôn ngữ.

3. Vai trò của cá: - Cung cấp thực phẩm - Nguyên liệu chế biến thuốc chữa bệnh - Cung cấp nguyên liệu cho các ngành - Năng lực kiến thức sinh công nghiệp học - Diệt bọ gậy, sâu bọ có hại.

Bảng ảnh hưởng của điều kiện sống tới cấu tạo ngoài của cá Đ/điểm mtg (ở Hình dáng Đặc điểm TT Đại diện tầng nc) thân khúc đuôi Tầng mặt Cá nhám Thon dài Khoẻ 1 thường thiếu nơi ẩn náu Tầng giữa và Cá vền, Tương đối Yếu 2 tầng đáy cá chép ngắn Trong các hang Lươn Rất dài Rất yếu 3 hốc Trên mặt đáy Cá bơn, Dẹt, mỏng Rất yếu 4 biển cá đuối

Đặc điểm vây chẵn Bình thường

Khả năng di chuyển Nhanh

Bình thường

Bình thường

Không có

Rất chậm

To hoặc nhỏ

Chậm

4. Củng cố (4 phút) - Đọc mục em có biết.. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài theo câu hỏi và kết luận SGK. - Ôn tập toàn bộ phần động vật không xương sống.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 67

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 17/12/2016 Ngày dạy: 7A: 23/12/16; 7B: 20/12/2016 TIẾT 35 ÔN TẬP HỌC KÌ I I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS được củng cố kiến thức trong phần ĐVKXS về: Tính đa dạng của ĐVKXS. Sự thích nghi của ĐVKXS với môi trường. Ý nghĩa thực tiễn của ĐVKXS trong tự nhiên và trong đời sống con người. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích tổng hợp, kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: GD ý thức yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Bảng phụ ghi nội dung bảng1,2 2. Học sinh: Ôn lại kiến thức phần ĐVKXS. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong quá trinh ôn tập. 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta cùng đi ôn tập lại toàn bộ kiến thức đã học trong học kì I để chuẩn bị kiểm tra 1 tiết Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL - Năng lực tự Hoạt động 1: Tìm hiểu tính đa dạng của ĐVKXS 1. Tính đa dạng của học, kiến (10 phút) ĐVKXS. thức sinh học. - GV yêu cầu HS đọc đặc điểm của các đại diện đối chiếu hình vẽ ở bảng 1 SGK tr.99→ làm bài tập. + Ghi tên ngành vào chỗ trống. + Ghi tên đại diện vào chỗ trống dưới hình. - HS dựa vào kiến thức đã học và các hình vẽ tự điền vào bảng 1: - Ghi tên ngành của 5 nhóm động vật . - Ghi tên các đại diện. - GV gọi đại diện lên hoàn thành bảng. * Kết luận: Động vật - Năng lực tự - 1HS viết kết quả lớp nhận xét bổ sung. không xương sống đa quản lí -GV chốt lại đáp án đúng. dạng về cấu tạo, lối sống - Từ bảng 1 GV yêu cầu HS : nhưng vẫn mang đặc + Kể thêm các đại diện ở mỗi ngành ? + Bỏ sung đặc điểm cấu tạo trong đặc trưng của điểm đặc trưng của mỗi ngành thích nghi với điều từng lớp động vật? kiện sống. - HS vận dụng kiến thức bổ sung: + Tên đại diện + Đặc điểm cấu tạo.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 68

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

GV yêu cầu HS nhận xét tính đa dạng của ĐVKXS. - Các nhóm suy nghĩ thống nhất câu trả lời. Hoạt động 2: Tìm hiểu Sự thích nghi của ĐVKXS (10 phút) - Học sinh thảo luận theo nhóm và hoàn thành bảng 2 “ Sự thích nghi của động vật với môi trường sống” - Đại diện vài nhóm trình bày . - GV hướng dẫn HS làm bài tập: + Chọn ở bảng 1 mỗi hàng dọc( ngành) 1 loài. + Tiếp tục hoàn thành các cột 3,4,5,6 - HS nghiên cứu kĩ bảng 1 vận dụng kiến thức đã học hoàn thành bảng 2 - GV gọi HS hoàn thành bài tập . - Một vài HS lên hoàn thành theo hàng ngang từng đại diện, lớp nhận xét bổ sung. - GV lưu ý HS có thể lựa chọn các đại diện khác nhau Hoạt động 3: Tầm quan trọng thực tiễn của ĐVKXS (15 phút) - Học sinh làm bài tập bảng 3 “ Tầm quan trọng của động vạt không xương sống” - Một vài em trình bày, học sinh khác bổ sung và rút kết luận.

Trường THCS Đại Hùng - Làm hại cho cơ thể động vật - Làm hại thực vật - Làm đồ trang trí

-

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo. - ĐVKXS có giá trị rất lớn đối với đời sống con ngưòi và trong tự nhiên tuy nhiên có một số có hại cho động vật và con ngưòi .

Năm học 2016 - 2017 - Sán lá gan, giun đũa. - Châu chấu, ốc sên - San hô, ốc

4. Củng cố: (4 phút) - Hãy lựa chọn các cụm từ ở cột B sao cho tưng ứng với câu ở cột A. Cột A Cột B 1.Cơ thể chỉ là 1 TB nhưng thực hiện đủ chức năng sống a. Ngành chân khớp của cơ thể . 2. Cơ thể đối xứng tỏa tròn, thường hình trụ hay hình dù b. Các ngành giun với 2 lớp tế bào . 3. Cơ thể mềm dẹp, kéo dài hoặc phân đốt. c. Ngành ruột khoang 4. Cơ thể mềm thường không phân đốtvà có vỏ đá vôi. d. Ngành thân mềm 5. Cơ thể có vỏ đá vôi ngoài bằng kitin, có phần phụ phân đốt e. Ngành động vật nguyên sinh 5. Hướng dẫn học ở nhà: (4 phút) - Ôn tập toàn bộ phần động vật không xương sống. - Tiết sau kiểm tra HKI tập trung toàn trường.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo.

Đáp án bảng 2 : Sự thích nghi của động vật với môi trường sống (ví dụ) Tên ĐV

Môi trường sống

Trùng roi xanh Thuỷ tức Sán dây Giun đũa Giun đất ốc sên Mực

Nước ao, hồ

Sự thích nghi Kiểu dinh dưỡng Kiểu di chuyển Tự dưỡng, dị dưỡng Bơi bằng roi

ở nước ngọt kí sinh ở ruột người kí sinh ở ruột người Sống trong đất Trên cây Nước biển

Dị dưỡng Nhờ chất hữu cơ có sẳn Nhờ chất hữu cơ có sẳn ăn chất mùn Ăn lá, chồi , củ ăn thịt đv nhỏ

Tôm

Nước

ăn thịt động vật khác

Bọ hung

ở đất

ăn phân

Tầm quan trọng - Làm thực phẩm - Có giá trị xuất khẩu - Được nhân nuôi - Có giá trị chữa bệnh

GV: Nguyễn Thanh Loan

Bám cố định Di chuyển ít di chuyển Đào đất để chui Bò bằng cơ chân Bơi bằng xúc tu và xoang áo Di chuyển bằng chân bơi, chân bò và đuôi Bò và bay

Kiểu hô hấp Khuếch tán qua màng cơ thể Khuếch tán qua da Hô hấp yếm khí Hô hấp yếm khí Khuếch tán qua da Thở bằng phổi Thở bằng mang Thở bằng mang ống khí

Tên loài - Tôm, cua, sò, trai, ốc, mực - Tôm, cua, mực - Tôm, sò, cua.. - Ong mật.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 69

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 70

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 13/11/2016 Ngày kiểm tra: 24/12/ 2016

Trường THCS Đại Hùng Số câu hỏi Số điểm Tỉ lệ % 4. Các lớp cá

3 0.9 9%

Năm học 2016 - 2017 1 2.5đ 25% Vận dụng để phân tích cấu tạo ngoài của cá phù hợp với chức năng 1 2 20% 3 6.5 65%

4 3.4 34%

TIẾT 36 KIỂM TRA HỌC KÌ I I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS từ chương I đến chương III - Qua kiểm tra, phân luồng học sinh, tìm biện pháp giảng dạy thích hợp. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng tự giác, tư duy độc lập, kỹ năng làm bài trắc nghiệm. 3. Thái độ: Giáo dục hs tính trung thực, nghiêm túc trong khi làm bài. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Thiết kế ma trận đề kiểm tra. Ra đề kiểm tra + đáp án biểu điểm 2. Học sinh: Ôn tập lại kiến thức trong chương III. ĐỀ BÀI 1. MA TRẬN Vận dụng Cấp độ Nhận biết Thông hiểu Thấp Cao Cộng Chủ đề TNK TL TNKQ TL TNKQ TL TNKQ TL Q Vận dụng đặc Nhớ lại các 1. Các điểm ngoài của bước tiến hành ngành giun giun đất với lối mổ giun đất, sống chui luồn. chú thích được các cơ quan tiêu hóa của giun đất Số câu hỏi 1 1 1 3 Số điểm 0.5 1.5 2 4 Tỉ lệ % 5% 15% 20% 40% Nhận biết cấu 2. Ngành tạo của vỏ thân mềm trai, mực Số câu hỏi 2 2 Số điểm 0.6 0.6 Tỉ lệ % 6% 6% Nhận biết cấu Vận dụng đặc 3. Ngành điểm chung của chân khớp tạo ngoài của tôm sông, cơ sâu bọ để giải quan hô hấp thích hiện tượng của châu thực tế chấu, đôi kìm của nhện

B. TỰ LUẬN: (8 điểm) Câu 1. Nêu các bước mổ giun đất? Tại sao khi mổ các động vật không xương sống thường phải mổ mặt lưng trong môi trường ngập nước? (1.5đ) Câu 2. Đặc điểm cấu tạo ngoài của giun đất thích nghi với đời sống chui luồn trong đất như thế nào? Nêu lợi ích của giun đất đối với trồng trọt. (2đ) Câu 3. Trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp sâu bọ. Vì sao ta cần hạn chế tiêu diệt sâu bọ có hại bằng biện pháp hóa học (2.5đ)

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 71

Số câu hỏi Số điểm Tỉ lệ % TS câu hỏi TS điểm Tỉ lệ %

5 1.5 15%

2 2 20%

1 2 20% 10 10 100%

2. ĐỀ BÀI A. TRẮC NGHIỆM: (2 điểm) a. Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng (1.5đ) Câu 1. Vỏ của mực gồm: A. 1 lớp B. 2 lớp C. 3 lớp D. 4 lớp Câu 2. Ở trai sông trứng và ấu trùng phát triển ở : A . Ngoài sông B. Trong mang của trai mẹ C. Aó trai D. Tấm miệng Câu 3. Cơ quan hô hấp của châu chấu là: A. Mang B. Đôi khe thở C. Các lỗ thở D. Thành cơ thể Câu 4. Đôi kìm của nhện có tác dụng: A. Chăn tơ B. Tiết nọc độc làm tê liệt mồi C. Đưa mồi vào miệng D. Cơ quan xúc giác, khứu giác Câu 5. Quan sát cấu tạo ngoài tôm sông ta đếm được có: A. 5 đôi chân ngực B. 6 đôi chân ngực C. 4 đôi chân ngực D. 3 đôi chân ngực b. Em hãy ghi chú thích vào hình vẽ của giun đất sau (Lỗ miệng, ruột, dạ dày cơ, thực quản, ruột tịt, hầu, diều) 0.5đ 1………………………………….. 2………………………………….. 3………………………………….. 4………………………………….. 5………………………………….. 6………………………………….. 7…………………………………..

Giáo án Sinh Học 7

Trang 72

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Câu 4. Phân tích hình dạng và cấu tạo ngoài của cá chép thích nghi với đời sống bơi lội. (2đ) III. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM A. TRẮC NGHIỆM: (2 điểm) a. Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng (1.5đ). Mỗi ý đúng được 0.3đ Câu 1 2 3 4 5 Đáp án A B C B A b. Em hãy ghi chú thích vào hình vẽ của giun đất sau 0.5đ 1. Lỗ miệng 2. Hầu 3. Thực quản 4. Diều 5. Dạ dày cơ 6. Ruột tịt 7. Ruột B. TỰ LUẬN: (8 điểm) Bài Đáp án điểm + Các bước mổ giun đất Bước 1: Đặt giun nằm sấp giữa khay mổ. Cố định đầu và đuôi bằng 2 0.25đ đinh ghim. Bước 2: Dùng kẹp kéo da, dùng kéo cắt một đường dọc chính giữa lưng 0.25đ về phía đuôi. 1 Bước 3: Đổ nước ngập cơ thể giun. Dùng kẹp phanh thành cơ thể, dùng 0.25đ 1.5đ dao tách ruột khỏi thành cơ thể. Bước 4: Phanh thành cơ thể đến đâu, cắm ghim tới đó. Dùng kéo cắt dọc 0.25đ cơ thể tiếp tục như vậy về phía đầu. + Giải thích: Khi mổ các động vật không xương sống phải mổ mặt lưng 0.5đ vì tránh làm tổn thương chuỗi hạch thần kinh nằm ở mặt bụng. + Sự thích nghi của giun đất với đời sống trong đất được thể hiện ở cấu tạo ngoài - Cơ thể hình thoi thuôn hai đầu, các đốt phần đầu có thành cơ phát triển. 0.5đ - Chi bên tiêu giảm nhưng vẫn giữ các vòng tơ làm chỗ dựa khi chui rúc 0.5đ 2 trong đất. 2đ + Lợi ích của giun đất đối với trồng trọt - Làm tơi, xốp đất, toạ điều kiện cho không khí thấm vào đất. 0.5đ - Làm tăng độ màu mỡ cho đất do phân và chất bài tiết ở cơ thể giun thải 0.5đ ra. * Đặc điểm chung của lớp sâu bọ - Cơ thể gồm 3 phần: đầu, ngực, bụng. 0.25đ - Phần đầu có 1 đôi râu, ngực có 3 đôi chân và 2 đôi cánh. 0.25đ - Hô hấp bằng ống khí. 0.25đ - Phát triển qua biến thái. 0.25đ * Vai trò của sâu bọ: - Ích lợi: + Làm thuốc chữa bệnh 0.1đ 3 + Làm thực phẩm 0.1đ 2đ + Thụ phấn cho cây trồng 0.1đ + Làm thức ăn cho động vật khác. 0.1đ + Diệt các sâu bọ có hại 0.1đ + Làm sạch môi trường 0.1đ + Làm thuốc chữa bệnh 0.1đ - Tác hại: + Là động vật trung gian truyền bệnh 0.1đ + Gây hại cho cây trồng 0.1đ + Làm hại cho sản xuất nông nghiệp. 0.1đ

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 73

Trường THCS Đại Hùng

4 2đ

Năm học 2016 - 2017

* Trình bày được lý do ô nhiểm môi trường - Hình dạng và cấu tạo ngoài của cá chép thích nghi với đời sống bơi lội + Thân cá chép thon dài, đầu thuôn nhọn gắn chặt với thân làm giảm sức cản của nước. + Mắt cá không có mi, màng mắt tiếp xúc với môi trường nước giúp màng mắt không bị khô. + Vảy cá có da bao bọc; trong da có nhiều tuyến tiết chất nhầy, giúp giảm sự ma sát giữa da cá với môi trường nước. + Sự sắp xếp vảy cá trên thân khớp với nhau như ngói lợp, giúp da cá vận động dễ dàng theo chiều ngang. + Vây cá có các tia vây được căng bởi da mỏng, khớp động với thân có vai trò như bơi chèo.

0.5đ 0.4đ 0.4đ 0.4đ 0.4đ 0.4đ

IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Kiểm tra sĩ số: (1 phút) 2. Kiểm tra dụng cụ của HS chuẩn bị cho giờ kiểm tra: (1 phút) 3. Phát đề kiểm tra cho HS: 40 phút 4. Củng cố (2 phút) GV: Thu bài . 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút): Về nhà học trước bài 35 V. ĐÁNH GIÁ NHẬN XÉT SAU KHI CHẤM BÀI KIỂM TRA: KẾT QUẢ Tổng Số Kém bài Lớp số 0-<3.5 HS KT SL

GV: Nguyễn Thanh Loan

Tỉ Yếu lệ TB Khá 3.5- <5 dưới 5- <6.5 6.5-<8 TB

% SL

%

SL

% SL

Giỏi 8-10

% SL

Giáo án Sinh Học 7

Tỉ Tỉ lệ Ghi lệ % chú trên khá, TB giỏi

%

Trang 74

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 20/12/2015 Ngày dạy: 24/12/2015

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 20/12/2015 Ngày dạy: 24/12/2015

ÔN TẬP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Ôn tập lại các kiến thức trong chương trình. Củng cố lại các kiến thức còn thiếu sau bài kiểm tra học kì. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phát triển tư duy, độc lập suy nghĩ 3. Thái độ: Có thái độ yêu thích môn học 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Nội dung ôn tập 2. Học sinh: Đọc lại các bài đã học III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: không 3. Bài mới: (39 phút)

ÔN TẬP (tiếp) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Ôn tập lại các kiến thức trong chương trình. Củng cố lại các kiến thức còn thiếu sau bài kiểm tra học kì. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phát triển tư duy, độc lập suy nghĩ 3. Thái độ: Có thái độ yêu thích môn học 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Nội dung ôn tập 2. Học sinh: Đọc lại các bài đã học III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: không 3. Bài mới: (39 phút)

Hoạt động 1: Ôn tập chương 2 (20 phút) Gv yêu cầu Hs trả lời các câu hỏi Câu 1: Trình bày đặc điểm của thủy tức Câu 2: Trình bày đặc điểm chung và vai trò của ngành ruột khoang Câu 3. Trình bày sự đa dạng của ngành ruột khoang Hs: Tìm hiểu lại kiến thức và trả lời

Hoạt động 1: Ôn tập chương 4 (20 phút) Gv yêu cầu Hs trả lời các câu hỏi Câu 1: Trình bày đặc điểm của trai sông Câu 2: Trình bày đặc điểm chung và vai trò của các thân mềm khác Hs: Tìm hiểu lại kiến thức và trả lời

Hoạt động 2: Ôn tập chương 3 (19 phút) Gv yêu cầu Hs trả lời các câu hỏi Câu 1: Trình bày cấu tạo sán lá gan Câu 2: Trình bày đặc điểm chung và vai trò của ngành giun dep Câu 3. Trình bày cấu tạo của giun đũa Câu 4. Trình bày đặc điểm chung và vai trò của ngành giun tròn Câu 5. Trình bày cấu tạo của giun đất Câu 6. Trình bày đặc điểm chung và vai trò của ngành giun đốt Hs: Tìm hiểu lại kiến thức và trả lời

Hoạt động 2: Ôn tập chương 5 (19 phút) Gv yêu cầu Hs trả lời các câu hỏi Câu 1: Trình bày cấu tạo tôm sông Câu 2: Trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp giáp xác Câu 3. Trình bày cấu tạo của nhện Câu 4. Trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp hình nhện Câu 5. Trình bày cấu tạo của châu chấu Câu 6. Trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp sâu bọ Hs: Tìm hiểu lại kiến thức và trả lời

4. Củng cố (4 phút) Yêu cầu HS viết bản thu hoạch về các kiến thức đã học 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) Về nhà ôn tập tiếp chương 4 và 5

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

4. Củng cố (4 phút) Yêu cầu HS viết bản thu hoạch về các kiến thức đã học 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) Về nhà học và đọc trước bài 35

Trang 75

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 76

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 24/12/2016 Ngày dạy: 7A: 27/12/16; 7B: 29/12/16 TIẾT 37 BÀI 35: ẾCH ĐỒNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Nắm vững các đặc điểm đời sống của ếch đồng. Mô tả được các đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch đồng vừa thích nghi ở nước vừa thích nghi ở cạn. 2. Kĩ năng : Rèn kĩ năng quan sát tranh, kĩ năng hoạt động nhóm. 3.Thái độ : Giáo dục học sinh yêu thích động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh cấu tạo ngoài của ếch đồng . 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Giáo viên giới thiệu lớp lưỡng cư - đại diện con ếch đồng Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu về đời sống I. Đời sống + Ếch đồng có đời sống vừa ở cạn vừa (10 phút) - Năng lực tự ở nước (sống nơi ẩm ướt) - GV Hướng dẫn học sinh quan sát + Chúng kiếm ăn vào ban đêm, thức ăn học, tư duy hình vẽ trả lời câu hỏi. sáng tạo, là sâu bọ, cua, giun ốc ... - Thường gặp ếch đồng ở đâu? quan sát; - Thường gặp ếch đồng vào mùa nào? + Có hiện tượng trú đông. kiến thức + Là động vật biến nhiệt. - Thức ăn của ếch đồng là gì? sinh học. - Giải thích vì sao ếch đồng thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và kiếm ăn vào ban đêm ? - Hs trả lời câu hỏi. - 2 -3 hoc sinh trả lời câu hỏi học sinh II. Cấu tạo ngoài và di chuyển khác nhận xét, bổ sung. 1. Di chuyển - Gv nhận xét và chốt * Ếch có hai cách di chuyển: - Gv giải thích để học sinh hiểu rõ về - Nhảy cóc (trên cạn): Khi ngồi chi sau hiện tượng trú đông để không nhầm gấp thành chữ Z , lúc nhảy chi sau bật lẫn với hiện tượng ngủ đông. thẳng → nhảy cóc. Hoạt động 2: Tìm hiểu về cấu tạo - Bơi (dưới nước): Chi sau đẩy nước, - Năng lực tự quản lí, tư ngoài và di chuyển (15 phút) chi trước bẻ lái. duy sáng tạo, - Gv cho học sinh quan sát mẫu vật 2 Cấu tạo ngoài ếch đồng và cách di chuyển của ếch a. Cấu tạo ngoài của ếch thích nghi sử dụng ngôn ngữ. đồng với đời sống ở nước - Mô tả các động tác di chuyển trong - Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 1

Trường THCS Đại Hùng nước? - Các động tác di chuyển trên cạn ? - Trình bày những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở nước ? Giải thích ý nghĩa thích nghi ? - Trình bày những đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống ở cạn ? - Học sinh quan sát và thảo luận theo nhóm. Đánh dấu vào các đặc điểm thích nghi theo môi tuờng sống ở SGK . - Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung. - Gv nhận xét và chốt

Hoạt động 3: Tìm hiểu về sinh sản và phát triển (10 phút) - Gv yêu cầu học sinh thu thập thông tin và trả lời câu hỏi . + Ếch sinh sản vào mùa nào ? + So sánh sự thụ tinh của ếch với sự thụ tinh của cá. + Vì sao sự thụ tinh của ếch gọi là thụ tinh ngoài ? - Hs trả lời - Gv nhận xét và chốt.

Năm học 2016 - 2017 một khối thuôn nhọn về phía trước giúp giảm sức cản của nước khi bơi. - Da trần phủ chất nhày, ẩm dễ thấm khí giúp ếch hô hấp trong nước - Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón. Tạo thành chân bơi để giữ nước. b. Cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở cạn - Mắt và các lỗ mũi nằm ở vị trí cao trên đầu ( mũi ếch thông với khoang miệng và phổi vừa để ngửi vừa để thở ) để khi bơi vừa thở vừa quan sát - Mắt có mí giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ. Để bảo vệ mắt, giữ mắt khỏi bị khô, nhận biết được âm thanh trên cạn. - Chi năm phần có ngón chia đốt linh hoạt thuận lợi cho việc di chuyển trên cạn III. Sinh sản và phát triển 1. Sinh sản: + Ếch sinh sản vào cuối mùa xuân. + Thụ tinh ngoài, đẻ trứng. + Ếch có tập tính : ếch đực ôm lưng ếch cái đẻ ở cá bờ nước. 2. Phát triển: Phát triển qua giai đoạn biến thái. Trứng thụ tinh tạo ra nòng nọc trải qua một quá trình biến đổi phức tạp qua nhiều giai đoạn tạo thành ếch con.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) Câu 1: Trình bày cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước? Câu 2: Trình bày sự sinh sản và phát triển của ếch? Câu 3:* Vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về đêm? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học kĩ bài, trả lời 4 câu hỏi cuối bài . - Mỗi nhóm chuẩn bị một con ếch đồng giờ sau thực hành mổ ếch.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 2

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 26/12/2016 Ngày dạy: 7A: 30/12/16; 7B: bù chiều 29/12/2016 TIẾT 38 BÀI 36: THỰC HÀNH QUAN SÁT CẤU TẠO TRONG CỦA ẾCH ĐỒNG TRÊN MẪU MỔ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Học sinh nhận dạng được các cơ quan của ếch đồng trên mẫu mổ. - Tìm những hệ cơ quan, cơ quan thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh và mẫu mổ... - Kĩ năng thực hành. 3. Thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức nghiêm túc trong học tập. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chuẩn bị tranh vẽ cấu tạo trong, mô hình ếch đồng 2. Học sinh: Đọc trước bài mới, chuẩn bị mẫu ếch để mổ III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở cạn vừa ở nước? - Trình bày sự sinh sản và phát triển của ếch? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta sẽ đi tiến hành mổ ếch để quan sát cấu tạo bên trong của ếch. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Quan sát bộ xương ếch (phút) I. Quan sát bộ xương ếch - GV hướng dẫn HS quan sát hình 36.1 SGK - Bộ xương: gồm có 3 phần: + Xương đầu - Năng lực tự và nhận biết các xương trong bộ xương ếch. + Xương cột sống . học, tư duy - GV yêu cầu HS quan sát mẫu bộ xương ếch, sáng tạo, đối chiếu hình 36.1 xác định các xương trên + Xương chi: sát; Chi trước có đai vai và quan mẫu. kiến thức các phần xương tự do. - HS tự thu nhận thông tin và ghi nhớ vị trí, tên Xương chi sau gồm có sinh học. xương: xương đầu, xương cột sống, xương đai đai hông và các phần tự do. và xương chi. - GV gọi HS lên chỉ trên mẫu tên xương. - Chức năng: + Tạo bộ khung nâng đỡ cơ - GV yêu cầu HS thảo luận: - Bộ xương ếch có chức năng gì? thể. - Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác +Là nơi bám của cơ để di nhận xét, bổ sung. chuyển. + Tạo thành khoang bảo vệ - GV chốt lại kiến thức. Hoạt động 2: Quan sát da và các nội quan não, tuỷ sống và nội quan. trên mẫu mổ (25 phút) II. Quan sát da và các nội - GV hướng dẫn HS: quan trên mẫu mổ

+ Sờ tay lên bề mặt da, quan sát mặt bên trong a. Quan sát da - Ếch có da trần (trơn, ẩm ướt) da và nhận xét. mặt trong có nhiều mạch máu - Năng lực tự - HS thực hiện theo hướng dẫn: quản lí, tư giúp trao đổi khí. - GV cho HS thảo luận và nêu vai trò của da. duy sáng tạo, - 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét bổ sung. sử dụng ngôn - GV yêu cầu HS quan sát hình 36.3 đối chiếu ngữ. với mẫu mổ và xác định các cơ quan của ếch (SGK). - GV yêu cầu HS nghiên cứu bảng đặc điểm b. Quan sát nội quan cấu tạo trong của ếch trang 118, thảo luận và - Cấu tạo trong của ếch: Bảng đặc điểm cấu tạo trong trang trả lời câu hỏi: - Hệ tiêu hoá của ếch có đặc điểm gì khác so 118 SGK. với cá? - Vì sao ở ếch đã xuất hiện phổi mà vẫn trao đổi khí qua da? - Tim của ếch khác cá ở điểm nào? Trình bày sự tuần hoàn máu của ếch? - HS quan sát hình, đối chiếu với mẫu mổ và - Năng lực tự xác định vị trí các hệ cơ quan. quản lí, tư - Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác duy sáng tạo, nhận xét. GV và cả lớp bổ sung, uốn nắn sai sử dụng ngôn sót. ngữ. - HS thảo luận, thống nhất câu trả lời. - Yêu cầu HS quan sát mô hình bộ não ếch, xác định các bộ phận của não. - GV chốt lại kiến thức. - GV cho HS thảo luận: - Trình bày những đặc điểm thích nghi với đời sống trên cạn thể hiện ở cấu tạo trong của ếch? - Các nhóm tiến hành xác định các hệ cơ quan để thấy được sự thích nghi của nó với môi trường sống. 4. Củng cố- luyện tập (4 phút) - GV nhận xét tinh thần thái độ của HS trong giờ thực hành - Nhận xét kết quả quan sát của các nhóm - GV cho HS thu dọn vệ sinh. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) Viết bài thu hoạch: - Trình bày những đặc điểm thích nghi với đời sống trên cạn thể hiện ở cấu tạo trong của ếch? - Vẽ hình 36.1; 36.3 - Trả lời câu hỏi trang 119

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 3

Giáo án Sinh Học 7

Trang 4

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 1/1/2017 Ngày dạy: 7A: 5/1/17; 7B: 4/1/17 TIẾT 39 BÀI 37: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP LƯỠNG CƯ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Học sinh trình bày được sự đa dạng của lớp lưỡng cư về thành phần loài, môi trường sống và tập tính của chúng. - Hiểu được vai trò của lưỡng cư với tự nhiên và đời sống con người. Trình bày được đặc điểm chungc của lưỡng cư. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát kênh hình nhận biết kiến thức và hoạt động theo nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức bảo vệ những động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chuẩn bị tranh vẽ, bảng phụ 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày cấu tạo trong của ếch đồng thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Lớp lưỡng cư có những đặc điểm chung gì và đa dạng như thế nào thì bài này chúng ta sẽ giải quyết. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu đa dạng về I. Đa dạng về thành phần loài thành phần loài (10 phút) - Lớp lưỡng cư có 4000 loài, được chia - GV yêu cầu HS đọc thông tin, làm 3 bộ: - Năng lực tự thảo luận: + Bộ lưỡng cư có đuôi: hai chi sau và học, tư duy + Phân biệt 3 bộ lưỡng cư bằng hai chi trước dài tương đương nhau sáng tạo, những đặc điểm đặc trưng nhất? + Bộ lưỡng cư không đuôi: hai chi sau quan sát; - HS đọc thông tin, thảo luận sau đó dài hơn hai chi trướnc kiến thức trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút + Bộ lưỡng cư không chân: thiếu chi sinh học. ra kết luận. - GV hoàn thiện kiến thức cho HS

Giáo án Sinh Học 7

Tên loài Cá cóc tam đảo Ểnh ương lớn Cóc nhà Ếch cây Ếch giun

Năm học 2016 - 2017

III. Đặc điểm chung của lưỡng cư - Môi trường sống: nước và cạn - Da: da trần(không có vảy), ẩm ướt - Cơ quan di chuyển: bốn chi có màng ít hoặc nhiều(trừ ếch giun) - Cơ quan hô hấp: Mang(nòng nọc), phổi và da(cá thể trưởng thành) - Cơ quan tuần hoàn: tim 3 ngăn, có 2 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu pha - Môi trường sinh sản: dưới nước - Sự phát triển: qua biến thái - Là động vật biến nhiệt - Thụ tinh ngoài IV. Vai trò của lưỡng cư - Có ích cho nông nghiệp: diệt sâu bọ, sinh vật trung gian truyền bệnh - Có giá trị thực phẩm: ếch đồng - Làm thuốc chữa bệnh: cóc - Làm vật thí nghệm: ếch đồng * Cần bảo vệ và tổ chức gây nuôi những loài có ý nghĩa kinh tế

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

Đáp án : Một số đặc điểm sinh học của lưỡng cư Đặc điểm nơi sống Hoạt động Tập tính tự vệ Sống chủ yếu trong nước

Ban ngày

Trốn chạy, ẩn nấp

Ưa sống ở vực nước hơn Ưa sống ở cạn hơn Sống chủ yếu trên cây vẫn lệ thuộc vào môi trường nước

Ban đêm Ban đêm

Doạ nạt Trốn chạy ẩn nấp

Ban đêm

Trốn chạy ẩn nấp

Sống chủ yếu ở cạn

Chui luồn trong Trốn ẩn nấp hang đất

4. Củng cố (4 phút) - Trình bày các bộ lưỡng cư và nêu đặc điểm phân biệt chúng? - Trình bày đặc điểm chung của lưỡng cư? * Câu hỏi “ Hoa điểm 10”: Vì sao cần bảo vệ và tổ chức gây nuôi lưỡng cư? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút): Học bài, Đọc mục: “Em có biết”, Soạn bài mới

Hoạt động 2: Tìm hiểu đa dạng về II. Đa dạng về môi trường sống và tập môi trường sống và tập tính (10 tính phút) - Nội dung ghi như phiếu học tập - GV yêu cầu HS quan sát H37.1, đọc các chú thích, thảo luận hoàn thành bảng “Một số đặc điểm sinh học của Lưỡng cư”

GV: Nguyễn Thanh Loan

Trường THCS Đại Hùng - HS quan sát, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - Gv nhận xét và chốt Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của lưỡng cư (15 phút) - GV yêu cầu HS đọc thông tin bảng, thảo luận: + Hãy nêu đặc điểm chung của Lưỡng cư? - HS thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo luận: + Lưỡng cư có vai trò gì đối với con người? Cho ví dụ? - HS đọc thông tin, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận. - GV hoàn thiện kiến thức cho HS - GV yêu cầu HS đọc kết luận chung

Trang 5

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 6

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

LỚP TIẾT

Tiết 1 Tiết 2 Tiết 3

LỚP 7A

6/1/2017 12/1/2017 13/1/2017

Năm học 2016 - 2017

1. Cơ sở hình thành chủ đề: chủ đề gồm các bài Bài 38 (Tiết 40): Thằn lằn bóng đuôi dài Bài 39 (Tiết 41): Cấu tạo trong của thằn lằn Bài 40 (Tiết 42): Đa dạng và đặc điểm chung của lớp bò sát 2. Cấu trúc nội dung chủ đề:

LỚP 7B

7/1/2017 11/1/2017 14/1/2017

TIẾT: 40 - 42 CHỦ ĐỀ: TÌM HIỂU LỚP BÒ SÁT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: 1. Kiến thức: - HS nắm được đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng - HS giải thích được các đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống cạn - Mô tả được cách di chuyển của thằn lằn - HS trình bày được đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn phù hợp với đời sống hoàn toàn ở cạn - HS thấy được sự hoàn thiện của các cơ quan qua so sánh với lưỡng cư - Trình bày được sự đa dạng của bò sát thể hiện ở số loài, môi trường sống và lối sống - HS giải thích được sự phồn vinh và diệt vong của khủng long - HS trình bày được đặc điểm chung của bò sát - HS nêu được vai trò của bò sát 2. Kỹ năng: - Tính kiên trì trong nghiên cứu khoa học. - Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, nhận xét, đánh giá, hoạt động nhóm - Rèn kĩ năng phân tích tổng hợp mẫu, tranh; phân tích 3. Thái độ: - Giáo dục HS yêu thích bộ môn - Ý thức vệ sinh cá nhân - Có ý thức học tập, yêu thích bộ môn, liên hệ thực tế. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH: 1. Giáo viên: Tiết 1 - Phiếu học tập, tranh phóng to về cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của ếch đồng Tiết 2 - Chuẩn bị tranh vẽ, mô hình thằn lằn, bảng phụ Tiết 3 - Chuẩn bị tranh vẽ, bảng phụ - Các phương tiện dạy học (máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector...) và tài liệu dạy học cần thiết; 2. Học sinh: - Đọc trước bài mới

GV: Nguyễn Thanh Loan

Trường THCS Đại Hùng III. CẤU TRÚC CỦA CHỦ ĐỀ:

Ngày soạn: 30/12/2016 Ngày dạy: từ ngày 6/1/2017 đến ngày 14/1/2017

Giáo án Sinh Học 7

Trang 7

Nội dung Tiết 1: I. Thằn lằn bóng đuôi dài

Tiết 2: II. Cấu tạo trong của thằn lằn Tiết 3: III. Đa dạng và đặc điểm chung của lớp bò sát

Nhận biết - Nêu được môi trường sống, cấu tạo, cách di chuyển, cách dinh dưỡng, cách sinh sản và tính hướng sáng của thằn lằn bóng đuôi dài - Trình bày được đặc điểm cấu tạo trong của bò sát

- Trình bày được sự đa dạng của bò sát thể hiện ở số loài, môi trường sống và lối sống

Các mức độ câu hỏi, bài tập Thông hiểu Vận dụng thấp - Đặc điểm cấu - So sánh thằn lằn tạo phù hợp với bóng đuôi dài và chức năng ếch đồng

- HS trình bày được đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn phù hợp với đời sống hoàn toàn ở cạn - HS trình bày được đặc điểm chung của bò sát - HS nêu được vai trò của bò sát

Vận dụng cao

- HS thấy được sự hoàn thiện của các cơ quan qua so sánh với lưỡng cư - HS giải thích được sự phồn vinh và diệt vong của khủng long

IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Mỗi tiết 4 phút Tiết 1: - Trình bày các bộ lưỡng cư và nêu đặc điểm phân biệt chúng? Tiết 2: - Trình bày cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn ? Tiết 3: Câu 1: Trình bày cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn ? 3. Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CẦN ĐẠT PTNL

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 8

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Tiết 1: Tìm hiểu về thằn lằn bóng đuôi dài Hoạt động 1: Tìm hiểu về đời sống (10 phút) - GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo luận hoàn thành bảng “ So sánh đặcđiểm đời sống của thằn lằn với ếch đồng” HS đọc thông tin, thảo luận sau đó lên bảng trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận. - GV hoàn thiện kiến thức cho HS Hoạt động 2: Tìm hiểu về cấu tạo ngoài và di chuyển (25 phút) + VĐ 1: Tìm hiểu cấu tạo ngoài - GV yêu cầu HS quan sát H38.1, đọc thông tin, thảo luận hoàn thành bảng trong SGK và so sánh với ếch đồng để thấy thằn lằn thích nghi hoàn toàn với đời sống trên cạn - HS quan sát, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận + VĐ 2: Tìm hiểu di chuyển - GV yêu cầu HS quan sát H38.2, đọc thông tin, thảo luận: + Mô tả cách di chuyển của thằn lằn? - HS quan sát, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS - GV yêu cầu HS đọc kết luận chung Tiết 2: Tìm hiểu cấu tạo trong của thằn lằn Hoạt động 1: Tìm hiểu bộ xương (8 phút) - GV yêu cầu HS quan sát bộ xương thằn lằn để xác định vị trí của các xương và so sánh với bộ xương ếch - HS quan sát sau đó lên bảng trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận. - GV hoàn thiện kiến thức cho HS: Xuất hiện xương cùng và xương mỏ ác tạo thành lồng ngực, tham gia vào hô hấp Hoạt động 2: Tìm hiểu các cơ quan dinh dưỡng (20 phút) - GV yêu cầu HS quan sát H39.2, đọc chú thích để xác định vị trí của các hệ cơ quan. + Hệ tiêu hóa của thằn lằn gồm những cơ quan nào? + Hệ tuần hoàn có gì khác so với lưỡng

GV: Nguyễn Thanh Loan

I. Thằn lằn bóng đuôi dài 1. Đời sống - Môi trường sống: trên cạn - Đời sống: - Bắt mồi về ban ngày - Có hiện tượng trú đông - Thường phơi nắng - Là động vật biến nhiệt - Sinh sản: - Thụ tinh trong - Trứng có vỏ dai, nhiều noãn hoàng, nở thành con, phát triển trực tiếp. 2. Cấu tạo ngoài và di chuyển a. Cấu tạo ngoài - Thằn lằn có cấu tạo ngoài thích nghi hoàn toàn với đời sống trên cạn - Hoàn thành bảng /125 b. Di chuyển - Khi di chuyển thân và đuôi tì vào đất, cử động uốn thân phối hợp các chi để tiến về phía trước

- Năng lực tự học, tự quản lí, tư duy sáng tạo, quan sát

- Năng lực tư duy sáng tạo, kiến thức sinh học, sử dụng ngôn ngữ.

II. Cấu tạo trong của thằn lằn 1. Bộ xương - Bộ xương gồm + Xương đầu + Cột sống và xương sườn + Xương chi: gồm xương đai và Năng xương các chi lực kiến - Sự sai khác: xuất hiện xương sườn, có 8 đốt sống cổ, cột sống dài thức sinh học, tư duy sáng tạo. 2. Các cơ quan dinh dưỡng a. Hệ tiêu hóa - Cơ quan tiêu hóa của thằn lằn có những thay đổi: - ống tiêu hóa phân hóa rõ hơn, ruột già có khả năng hấp thụ lại nước b. Hệ tuần hoàn – Hô hấp

Giáo án Sinh Học 7

Trang 9

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

cư? + Hô hấp của thằn lằn khác ếch ở điểm nào? - HS quan sát, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS Hoạt động 3: Tìm hiểu thần kinh và giác quan (8 phút) - GV yêu cầu HS quan sát mô hình não thằn lằn để xác định các bộ phận của não + Bộ não của thằn lằn có gì khác với ếch? - HS quan sát, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS - GV yêu cầu HS đọc kết luận chung Tiết 3: Tìm hiểu đa dạng và đặc điểm chung của bò sát Hoạt động 1: Tìm hiểu đa dạng của bò sát (15 phút) - GV yêu cầu HS đọc thông tin, quan sát H40.1, thảo luận hoàn thành phiếu học tập: “Sự đa dạng của bò sát” + Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài đặc trưng phân biệt ba bộ thường gặp trong lớp bò sát? - HS quan sát, thảo luận sau đó lên bảng trình bày, nhận xét, bổ sung rồi rút ra kết luận. - GV hoàn thiện kiến thức cho HS Hoạt động 2: Tìm hiểu các loài khủng long (10 phút) + VĐ 1: Tìm hiểu sự ra đời và thời đại phồn vinh của khủng long - GV giảng giải cho HS về sự ra đời của bò sát và nguyên nhân sự phồn thịnh của bò sát - GV yêu cầu HS quan sát H40.2, đọc chú thích, thảo luận: + Nêu đặc điểm của khủng long cá, khủng long cánh và khủng long bạo chúa thích nghi với đời sống của chúng? - HS quan sát, thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS + VĐ 2: Tìm hiểu sự diệt vong của khủng

GV: Nguyễn Thanh Loan

- Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, xuất hiện vách hụt ở tâm thất - Hô hấp: Phổi có nhiều vách ngăn và có nhiều mao mạch bao quanh, có các cơ liên sườn tham gia hô hấp c. Bài tiết - Thằn lằncó thận sau tiến bộ hơn thận giữa của ếch, có khả năng háp thụ lại nước,. Nước tiểu đặc. 3. Thần kinh và giác quan - Bộ não gồm 5 phần, có não trước và tiểu não phát triển liên quan đến đời sống và hoạt động phức tạp hơn - Giác quan: + Mắt có mí và tuyến lệ + Tai : xuất hiện ống tai ngoài III. Đa dạng và đặc điểm chung của bò sát 1. Đa dạng của bò sát - Lớp bò sát có khoảng 6500 loài, được chia ra làm 4 bộ: + Bộ Đầu mỏ: chỉ còn một loài ở Tân Tây Lan (Nhông Tân Tây Lan) + Bộ có vảy: Hàm ngắn, có răng nhỏ mọc trên hàm, trứng có màng dai bao bọc + Bộ Cá sấu: Hàm rất dài, có nhiều răng lớn, nhọn sắc, mọc trong lỗ chân răng, trứng có vỏ đá vôi bao bọc + Bộ Rùa: Hàm không có răng, có mai và yếm 2. Các loài khủng long a. Sự ra đời và thời đại phồn thịnh của khủng long - Bò sát cổ hình thành cách đây khoảng 280 – 230 triệu năm - Nguyên nhân: do điều kiện sống thuận lợi, chưa có kẻ thù 2. Sự diệt vong của khủng long - Do cạnh tranh nguồn thức ăn với chim, thú - Do ảnh hưởng của khí hậu và thiên tai

Giáo án Sinh Học 7

- Năng lực tư duy sáng tạo, kiến thức sinh học, sử dụng ngôn ngữ.

Trang 10

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

long - GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo luận: + Vì sao khủng long bị tiêu diệt, còn những loài bò sát cỡ nhỏ trong những điều kiện ấy lại vẫn tồn tại và sống sót cho đến ngày nay? - HS thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung và vai trò của bò sát (10 phút) - GV yêu cầu HS thảo luận: + Nêu các đặc điểm chung của bò sát? - HS thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS * Hoạt động 4: Tìm hiểu vai trò của bò sát - GV yêu cầu HS đọc thông tin, thảo luận: + Trình bày vai trò của bò sát? - HS thảo luận sau đó trình bày, nhận xét, bổ sung và rút ra kết luận - GV hoàn thiện kiến thức cho HS - GV yêu cầu HS đọc kết luận chun

3. Đặc điểm chung - Da khô, có vảy sừng - Cổ dài - Màng nhĩ nằm trong hốc tai - Chi yếu có vuốt sắc - Hô hấp bằng phổi - Hệ tuần hoàn : tim có 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, có vách hụt ở tâm thất nên máu đi nuôi cơ thể là máu ít pha - Là động vật biến nhiệt - Có cơ quan giao phối, thụ tinh trong, trứng cómài dai hoặc vỏ đá vôi bao bọc, giàu noãn hoàng 4. Vai trò - Có ích cho nông nghiệp - Có giá trị thực phẩm - Nguyên liệu cho mĩ nghệ

Năng lực kiến thức sinh học, tư duy sáng tạo.

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Tiết 1: (5 phút) - Trình bày cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn ? - Trình bày sự di chuyển của thằn lằn? * Câu hỏi “ Hoa điểm 10”: Thằn lằn có những đặc điểm cấu tạo nào thích nghi với đời sống ở cạn? Tiết 2: (5 phút) - Trình bày cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn ? - Trình bày sự khác nhau giữa bộ xương ếch và thằn lằn? * Câu hỏi “ Hoa điểm 10”: Lập bảng so sánh cấu tạo các hệ cơ quan của thằn lằn và ếch? Tiết 3: (5 phút) - Trình bày sự ra đời và nguyên nhân diệt vong của khủng long? - Trình bày đặc điểm chung của bò sát? * Câu hỏi “ Hoa điểm 10”: Vì sao phải bảo vệ và gây nuôi những loài bò sát quí? 5. Hướng dẫn học ở nhà: (1 phút) Tiết 1: - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Kẻ phiếu học tập vào vở bài tập Tiết 2: - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Tiếp tục về tìm hiểu trước bài Tiết 3: - Học bài theo nội dung ghi. - Đọc trước bài mới.

Đáp án : So sánh đặc điểm đời sống của thằn lằn bóng với ếch đồng. Đặc điểm so sánh Thằn lằn Ếch đồng Nơi sống và hoạt Sống và bắt mồi ở nơi khô Sống và bắt mồi ở nơi ẩm ướt, cạnh các động ráo khu vực nước Thời gian kiếm mồi Bắt mồi về ban ngày Bắt mồi lúc chập tối hoặc đêm. Tập tính Thích phơi nắng, trú đông Thích ở nơi tối hoặc có bóng râm. trong các hố đất khô ráo Trú đông trong hốc đất ẩm bên bờ vực nước hoặc trong bùn. Đáp án: Đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn TT Đặc điểm cấu tạo ngoài Ý nghĩa thích nghi 1 Da khô có vảy sừng bao bọc Ngăn cản sự thoát hơi nước của cơ thể 2 Có cổ dài Phát huy được vai trò các giác quan trên đầu và bắt mồi dễ dàng. 3 Mắt có mí cử động , có nước mắt Bảo vệ mắt, giữ nước mắt để màng mắt không bị khô. 4 Màng nhĩ nằm trong một hốc nhỏ bên Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm đầu thanh vào màng nhĩ 5 Thân dài, đuôi rất dài Động lực chính của sự di chuyển 6 Bàn chân có 5 ngón và có vuốt Tham gia sự di chuyển ở cạn 4. Củng cố: GV khắc sâu, mở rộng nội dung bài học

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 11

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 12

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 15/1/2017 Ngày dạy: 7A: 19/1/17; 7B:18/1/2017 LỚP CHIM TIẾT 43 BÀI 41: CHIM BỒ CÂU I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Học sinh trình bày được đặc điểm đời sống, cấu tạo ngoài của chim bồ câu. Giải thích được đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay lượn. - Phân biệt được kiểu bay vỗ cách và kiểu bay lượn . 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát tranh. Kĩ năng làm việc hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục học sinh yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh cấu tạo ngoài của chim bồ câu . 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra 15 phút) ĐỀ BÀI Câu 1. Trình bày cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn? (5đ) Câu 2. Trình bày sự khác nhau giữa bộ xương ếch và bộ xương thằn lằn. (5đ) 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: GV giới thiệu lớp chim và đại diện chim bồ câu. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu đời sống (10 I. Đời sống phút) - Năng lực tự - GV hướng dẫn học sinh nghiên cứu - Sống trên cây, bay giỏi. học, tư duy thông tin, trả lời câu hỏi. - Có tập tính làm tổ. + Tổ tiên của chim bồ câu? - Là động vật hằng nhiệt sáng tạo, quan sát; + Đặc điểm về đời sống của chim - Sinh sản: Thụ tinh trong, trứng có kiến thức bồ câu ? nhiều noãn hoàng, có vỏ đá vôi. + Đặc điểm sinh sản của chim bồ Có hiện tượng ấp trứng và nuôi con sinh học. câu ? bằng sữa diều + So sánh sự sinh sản của chim với thằn lằn ? - Học sinh thảo luận cả lớp, GV bổ sung và hoàn thiện kiến thức. - Hiện tượng ấp trứng và nuôi con có II. Cấu tạo ngoài và di chuyển ý nghĩa gì? 1. Cấu tạo ngoài - HS trả lời GV : nhận xét, chốt Nội dung ở bảng 1 Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 13

Trường THCS Đại Hùng ngoài và di chuyển (25 phút) - Giáo viên yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin, thảo luận nhóm và hoàn thành phần điền nội dung vào bảng 1 ( SGK – 135 ) - Học sinh hoàn thành bảng - Giáo viên yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin SGK. Quan sát hình 41.3. -Giáo viên đặt câu hỏi: - Trình bày các hình thức di chuyển của chim bồ câu? - Học sinh trả lời - GV nhận xét,chốt lại kiến thức.

Năm học 2016 - 2017 2. Di chuyển Có hai hình thức di chuyển là : + Kiểu bay vỗ cánh: Cánh đập liên tục, bay chủ yếu dựa vào động tác vỗ cánh. + Kiểu bay lượn: Cánh đập chậm rãi, không liên tục. Bay chủ yếu dựa vào sự nâng đỡ của không khí và hướng thay đổi của luồng gió.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

Bảng 1: Đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu Đặc điểm cấu tạo ngoài Ý nghĩa thích nghi Thân : Hình thoi Giảm sức cản của không khí khi bay Quạt gió (động lực của sự bay), cản không Chi trước: cánh chim khí khi hạ cánh. Giúp chim bám chặt vào cành cây và khi hạ Chi sau: 3 ngón trước, 1 ngón sau cánh. Lông ống: có các sợi lông làm thành phiến Làm cho cánh chim khi giang ra tạo nên mỏng một diện tích rộng. Lông tơ: Có các sợi lông mảnh làm thành Giữ nhiệt, làm cơ thể nhẹ. chùm lông xốp. Mỏ: Mỏ sừng bao lấy hàm, không có răng Làm đầu chim nhẹ. Phát huy tác dụng của các giác quan, bắt Cổ: Dài, khớp đầu với thân mồi, rỉa lông. 4. Củng cố (4 phút) - Học sinh đọc ghi nhớ SGK - Trình bày đặc điểm sinh sản của chim bồ câu. - Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay lượn. So sánh kiểu vỗ cánh và kiểu bay lượn. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Hoàn thành phần bài tập , học kĩ bài. - Đọc mục em có biết và tìm hiểu trước bài 42 - Soạn bài mới.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 14

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Ngày soạn: 17/1/2017 Ngày dạy: 7A: 20/1/17; 7B:24/1/2017 TIẾT 44 BÀI 43: CẤU TẠO TRONG CỦA CHIM BỒ CÂU I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: Mô tả được hình thái và hoạt động của đại diện lớp Chim (chim bồ câu) thích nghi với sự bay. Nêu được tập tính của chim bồ câu 2. Kĩ năng: quan sát tranh , so sánh, thực hành, thí nghiệm,.... 3. Thái độ: GD ý thức yêu thích môn học, tính nghiêm túc,cẩn thận trong thí nghiệm 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên :Tranh cấu tạo trong chim bồ câu; mô hình bộ não chim bồ câu 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Đặc điểm của bộ xương chim thích nghi với đời sống bay lượn như thế nào? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Giáo viên giới thiệu bài và nêu yêu cầu của tiết học Dạy bài mới : Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu các cơ quan 1. Tiêu hóa dinh dưỡng (25 phút) - Năng lực tự - GV yêu cầu HS liên hệ kiến thức bài học, tư duy thực hành tạo, Nhắc lại các bộ phận của hệ tiêu hóa - Ống tiêu hóa phân hóa chuyên hóa sáng quan sát; với chức năng của chim bồ câu kiến thức - Tốc độ tiêu hóa cao - GV cho HS thảo luận : sinh học. + Hệ tiêu hóa của chim hoàn thiện hơn bò sát ở những điểm nào? 2. Tuần hoàn + Vì sao chim có tốc độ tiêu hóa cao - Tim 4 ngăn, gồm 2 nửa phân tách hơn bò sát? - HS thảo luận trả lời câu hỏi. Đại diện nhau hoàn toàn. Nửa trái chứa máu đỏ tươi, nửa phải chứa máu đỏ thẩm. Có 2 nhóm trình bày nhóm khác bổ sung vòng tuần hoàn - GV chốt lại kiến thức. - Máu nuôi cơ thể giàu ôxi( máu đỏ - GV cho HS thảo luận + Tim của chim có gì khác tim bò sát? tươi) + ý nghĩa của sự khác nhau đó? 3. Hô hấp - Phổi gồm một mạng ống khí dày đặc. - HS trả lời - GV treo sơ đồ tuần toàn câm→gọi - Một số ống khí thông với túi khí → - Năng lực tự Bề mặt trao đổi khí rộng: HS lên xác định các ngăn tim. quản lí, tư - GV yêu cầu HS đọc thông tin quan - Trao đổi khí: duy sáng tạo, + Khi bay do túi khí. sát H43.2 SGK thảo luận:

- So sánh hô hấp của chim bồ câu với bò sát ? + Nêu vai trò của túi khí? + Bề mặt TĐK rộng có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống bay lượn của chim? - HS thảo luận trả lời câu hỏi - Giáo viên nhận xét,chốt - GV yêu cầu HS quan sát H 43.3 + Nêu đặc điểm hệ bài tiết và hệ sinh dục của chim? + Những đặc điểm nào thể hiện sự thích nghi với đời sống bay? -Học sinh trả lời - GV nhận xét chốt lại kiến thức. Hoạt động 2: Tìm hiểu thần kinh và giác quan (10 phút) - GV yêu cầu HS quan sát mô hình não chim đối với hình 43.4 SGK →nhận biết các bộ phận của não trên mô hình - So sánh bộ não chim với bò sát? - HS quan sát mô hình đọc chú thích H43.4 SGK xác định các bộ phận của não - HS chỉ trên mô hình lớp nhận xét bổ sung - GV chốt lại kiến thức

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 15

Năm học 2016 - 2017 + Khi đậu nhờ sự thay đổi thể tích lồng sử dụng ngôn ngữ. ngực. Túi khí còn làm giảm khối lượng riêng của chim và giảm ma sát nội quan khi bay. 4. Bài tiết và sinh dục - Bài tiết: Thận sau, không có bóng đái. Nước tiểu thải ra ngoài cùng phân. - Sinh dục: Thụ tinh trong, chim trống có đôi tinh hoàn và các ống dẫn tinh, chim mái có buồng trứng và ống dẫn trứng bên trái phát triển.

II. Thần kinh và giác quan - Bộ não phát triển: + Não trước lớn + Tiểu não có nhiều nếp nhăn + Não giữa có 2 thùy thị giác. - Giác quan + Mắt tinh có mi thứ 3 mỏng + Tai có ống tai ngoài nhưng chưa có vành tai.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - GV yêu cầu HS nhắc lại nội dung bài học - Gv yêu cầu HS trả lời các câu hỏi: - Trình bày được đặc điểm hô hấp của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay? - Hoàn thành bảng cấu tạo trong của chim bồ câu so với thằn lằn? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài theo câu hỏi SGK - Sưu tầm tranh ảnh một số đại diện lớp chim

Giáo án Sinh Học 7

Trang 16

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Ngày soạn: 30/1/2017 Ngày dạy: 7A: 2/2/17; 7B: 4/2/2017 TIẾT 45 BÀI 44: ĐA DẠNG VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP CHIM I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Trình bày được các đặc điểm đặc trưng của các nhóm chim thích nghi với đời sống từ đó thấy được sự đa dạng của chim. - Nêu được đặc điểm chung và vai trò của chim. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, so sánh. Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ các loài chim có lợi. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Tranh phóng to hình 44 SGK. - Phiếu học tập: 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Trình bày đặc điểm hô hấp ở chim bồ câu thể hiện sự thích nghi với đời sống bay lượn. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hàng ngày chúng ta nhìn thấy rất nhiều loài chim khác nhau. Để thấy sự đa dạng của lớp chim chúng ta học bài hôm nay. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu các nhóm I CÁC NHÓM CHIM - Lớp chim rất đa dạng: Có khoảng chim(20 phút) - GV cho HS đọc thông tin mục 1, 2, 3 9600 loài, ở Việt Nam phát hiện 830 - Năng lực tự học, tư duy SGK, quan sát hình 44 từ 1 đến 3, điền loài, chia làm 3 nhóm: sáng tạo, vào phiếu học tập / 145. + Chim chạy quan sát; - HS thảo luận nhóm, hoàn thành + Chim bơi kiến thức + Chim bay phiếu học tập. - Đại diện nhóm báo cáo kết quả, các - Lối sống và môi trường sống phong sinh học. phú. nhóm khác bổ sung. -Giáo viên nhận xét - GV yêu cầu HS đọc bảng, quan sát hình 44.3, điền nội dung phù hợp vào chỗ trống ở bảng trang 145 SGK. - GV chốt lại bằng đáp án đúng. - GV cho HS thảo luận: - Vì sao nói lớp chim rất đa dạng? - HS thảo luận rút ra nhận xét về sự đa

dạng: + Nhiều loài. Cấu tạo cơ thể đa dạng. + Sống ở nhiều môi trường. - GV chốt lại kiến thức. Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm chung của lớp chim (7 phút) - GV cho HS nêu đặc điểm chung của chim về: + Đặc điểm cơ thể + Đặc điểm của chi + Đặc điểm của hệ hô hấp, tuần hoàn, sinh sản và nhiệt độ cơ thể. - HS thảo luận, rút ra đặc điểm chung của chim. - Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác bổ sung. - GV chốt lại kiến thức. Hoạt động 3: Tìm hiểu vai trò của chim (8 phút) - GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK và trả lời câu hỏi: - Nêu ích lợi và tác hại của chim trong tự nhiên và trong đời sống con người? - Lấy các ví dụ về tác hại và lợi ích của chim đối với con người? - HS đọc thông tin để tìm câu trả lời. - Một vài HS phát biểu, lớp bổ sung. - Giáo viên nhận xét, chốt

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 17

Năm học 2016 - 2017

II ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA LỚP CHIM - Đặc điểm chung + Mình có lông vũ bao phủ + Chi trước biến đổi thành cánh + Có mỏ sừng + Phổi có mạng ống khí, có túi khí tham gia hô hấp. + Tim 4 ngăn, máu đỏ tươi nuôi cơ thể + Trứng có vỏ đá vôi, được ấp nhờ thân nhiệt của chim bố mẹ. + Là động vật hằng nhiệt. III VAI TRÒ CỦA CHIM: + Lợi ích: Ăn sâu bọ và động vật gặm nhấm Cung cấp thực phẩm Làm chăn, đệm, đồ trang trí, làm cảnh. Huấn luyện để săn mồi, phụ vụ du lịch. Giúp phát tán cây rừng. + Có hại: Ăn hạt, quả, cá… Là động vật trung gian truyền bệnh.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) Những câu nào dưới đây là đúng: a. Đà điểu có cấu tạo thích nghi với tập tính chạy nhanh trên thảo nguyên và sa mạc khô nóng. b. Vịt trời được xếp vào nhóm chim bơi. c. Chim bồ câu có cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống bay. d. Chim cánh có bộ lông dày để giữ nhiệt. e. Chim cú lợn có lông mềm, bay nhẹ nhàng, mắt tinh, săn mồi về đêm. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết”. - Ôn lại nội dung kiến thức lớp chim.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 18

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Ngày soạn: 30/1/2017 Ngày dạy: 7A: 3/2/17; 7B: bù chiều 4/2/2017 TIẾT 46 BÀI 42 & 45: THỰC HÀNH QUAN SÁT BỘ XƯƠNG, MẪU MỔ CHIM BỒ CÂU – XEM BĂNG HÌNH VỀ ĐỜI SỐNG VÀ TẬP TÍNH CỦA CHIM I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức : - Học sinh nhận biết được một số đặc điểm của bộ xương chim thích nghi với đời sống bay lượn. - Xác định được các cơ quan tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá, bài tiết và sinh sản trên mẫu mổ của chim bồ câu. - Trình bày được các đặc điểm về đời sống và tập tính của chim. 2.Kĩ năng : Rèn kĩ năng : Quan sát nhận biết kiến thức trên mẫu mổ,băng hình. 3. Thái độ : Có thái độ nghiêm túc tỉ mĩ trong quá trình quan sát. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Mẫu mổ chim bồ câu ( đã gỡ nội quan và có tiêm màu ) - Bộ xương chim, tranh bộ xương và cấu tạo trong của chim. - Cá băng hình về đời sống và tập tính của chim. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) GV kiểm tra sự chuẩn bị cuả học sinh 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Để tìm hiểu kĩ hơn về cấu tạo trong của lớp chim hôm nay chúng ta sẽ tiến hành quan sát cấu tạo chim trên mẫu mổ Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu Quan sát bộ 1 QUAN SÁT BỘ XƯƠNG CHIM xương chim bồ câu (15 phút) Bộ xương gồm: - Giáo viên hướng dẫn học sinh quan + Xương đầu. - Năng lực tự sát bộ xương chim bồ câu + Xương thân: Cột sống, lồng ngực học, tư duy - Học sinh quan sát trên mô hình, đối + Xương chi: Xương đai, các xương sáng tạo, chiếu với hình 42. 1SGk để nhận biết chi quan sát; các thành phần của bộ xương. thức 2 QUAN SAT CAC NỘI QUAN kiến - Thảo luận nhóm nêu những đặc điểm TREN MẪU MỔ sinh học. của bộ xương chim bồ câu thích nghi Nội quan gồm : Thực quản, diều, dạ với đời sống bay lượn . dày tuyến, dạ dày cơ, ruột, gan, tụy, - Đại diện nhóm trình bày tim, các gốc động mạch, khí quản, -GV nhận xét và chốt phổi,tì, thận, huyệt. Hoạt động 2: Tìm hiểu quan sát các nội quan trên mẫu mổ (20 phút)

- GV hướng dẫn học sinh quan sát trên mẫu mổ . - Cá nhân quan sát trên kênh hình và viết thu hoạch . - Thảo luận : + Hệ tiêu hoá của chim bồ câu có gì sai khác so với những động vật đã học trong ngành ĐVCXS? - Học sinh thảo luận trả lời -Giáo viên nhận xét, chốt

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 19

Năm học 2016 - 2017

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - GV nhận xét tinh thần thái độ của HS trong giờ thực hành - Nhận xét kết quả quan sát của các nhóm - GV cho HS thu dọn vệ sinh. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) Viết bài thu hoạch theo SGK / 139 - Vẽ hình 42.2

Giáo án Sinh Học 7

Trang 20

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 4/2/2017 Ngày dạy: 7A: 9/2/17; 7B: 8/2/2017 LỚP THÚ (LỚP CÓ VÚ) TIẾT 47 BÀI 46: THỎ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - Nắm được những đặc điểm đời sống và hình thức sinh sản của thỏ. - thấy được cấu tạo ngoài của thỏ thích nghi với đời sống và tập tính lẩn trốn kẻ thù. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức. - Rèn kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ - Giáo dục ý thức yêu thích môn học, bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Tranh hình 46.2; 46.3 SGK. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Hãy nêu những tập tính kiếm ăn và sinh sản của chim? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Giáo viên giới thiệu lớp thú là lớp động vật có cấu tạo cơ thể hoàn chỉnh nhất trong giới động vật và đại diện là con thỏ. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu đời sống của thỏ (10 I ĐỜI SỐNG phút) - Thỏ sống ven rừng, trong các bụi - Giáo viên yêu cầu cả lớp nghiên cứu SGK rậm, có tập tính đào hang, lẩn trốn - Năng lực kết hợp hình 46.1 SGK trang 149 và trả lời kẻ thù bằng cách nhảy cả 2 chân tự học, tư sau. câu hỏi. duy sáng - Ăn cỏ lá cây bằng cách gặm tạo, quan - Nêu đặc điểm đời sống của thỏ? - Liên hệ thực tế: Tại sao trong chăn nuôi nhấm, kiếm ăn về chiều sát; kiến người ta không làm chuồng thỏ bằng tre - Thỏ là động vật hằng nhiệt thức sinh hoặc gỗ? - Thụ tinh trong học. - Hiện tượng thai sinh tiến hoá hơn so với đẻ - Thai phát triển trong tử cung của trứng và noãn thai sinh như thế nào? thỏ mẹ - Học sinh trả lời - Có nhau thai→ gọi là hiện tượng - Giáo viên nhận xét,chốt thai sinh - Con non yếu được nuôi bằng sữa Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo ngoài và di mẹ chuyển của thỏ (25 phút) II. CẤU TẠO NGOÀI VÀ DI

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 21

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- Năng lực - Giáo viên yêu cầu HS đọc SGK trang 149, CHUYỂN tự quản lí, thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập. 1 Cấu tạo ngoài. tư duy - Cá nhân HS đọc thông tin trong SGK và Nội dung phiếu học tập sáng tạo, ghi nhớ kiến thức. sử dụng - Trao đổi nhóm và hoàn thành phiếu học ngôn ngữ. tập. - GV nhận xét,thông báo đáp án đúng. 2 Di chuyển - GV yêu cầu HS quan sát hình 46.4 và - Thỏ di chuyển bằng cách nhảy 46.5, kết hợp với quan sát trên phim ảnh, đồng thời hai chân sau thảo luận để trả lời câu hỏi: ? Thỏ di chuyển bằng cách nào? ? Tại sao thỏ chạy không dai sức bằng thú ăn thịt, song một số trường hợp thỏ vẫn - Năng lực thoát được kẻ thù? tự quản lí, ? Vận tốc của thỏ lớn hơn thú ăn thịt song tư duy thỏ vẫn bị bắt, tại sao? sáng tạo, - Cá nhận HS tự nghiên cứu thông tin quan sử dụng sát hình trong SGK và ghi nhớ kiến thức. ngôn ngữ. - Trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời. - GV nhận xét,chốt PHIẾU HỌC TẬP Đặc điểm cấu tạo ngoài của thỏ thích nghi với đời sống và tập tính chạy trốn kẻ thù Bộ phận Sự thích nghi với đời sống và tập tính lẩn trốn Đặc điểm cấu tạo ngoài cơ thể kẻ thù Bộ lông Bộ lông dày, sẫm màu, xốp Giữ nhiệt, bảo vệ thỏ khi ẩn trong bụi rậm Chi trước ngắn Đào hang Chi Chi sau dài khỏe Bật nhảy xa, chạy trốn nhanh Mũi thính, lông xúc giác Thăm dò thức ăn và môi trường nhanh, nhạy Giác Tai thính, vành tai lớn, dài, Định hướng âm thanh phát hiện sớm kẻ thù quan cử động được theo các phía Giữ mắt không bị khô, bảo vệ khi thỏ trốn trong Mắt có mí cử động bụi rậm. 4. Củng cố (4 phút) - Nêu đặc điểm đời sống của thỏ? - Cấu tạo ngoài của thỏ thích nghi với đời sống như thế nào? - Vì sao khi nuôi thỏ người ta thường che bớt ánh sáng ở chuồng thỏ? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Đọc mục “ Em có biết”. - Xem lại cấu tạo bộ xương thằn lằn.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 22

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 6/2/2017 Ngày dạy: 7A: 10/2/17; 7B: 11/2/2017 TIẾT 48 BÀI 47: CẤU TẠO TRONG CỦA THỎ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được đặc điểm cấu tạo chủ yếu của bộ xương và hệ cơ liên quan tới sự di chuyển của thỏ. - HS nêu được vị trí, thành phần và chức năng của các cơ quan sinh dưỡng. - HS chứng minh bộ não thỏ tiến hoá hơn não của các lớp động vật khác. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, thu thập kiến thức. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh, mô hình bộ xương thỏ và thằn lằn 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của thỏ thích nghi với điều kiện sống? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu cấu tạo trong của thỏ Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL HĐ1: Tìm hiểu bộ xương và hệ cơ (10 phút) I BỘ XƯƠNG VÀ HỆ CƠ - GV yêu cầu HS quan sát tranh bộ xương thỏ và bò 1 Bộ xương So sánh xương thằn lằn và - Năng lực sát, tìm đặc điểm khác nhau về: tự học, tư + Các phần của bộ xương. thỏ - Giống nhau: Đều có xương duy sáng + Xương lồng ngực đầu, cột sống gồm xương tạo, quan + Vị trí của chi so với cơ thể. - Tại sao có sự khác nhau đó? (Sự khác nhau liên xườn và xương mỏ ác, sát; kiến xương chi gồm xương đai và thức sinh quan đến đời sống) học. xương các chi -Học sinh trả lời - Khác nhau: Bảng phụ -Giáo viên nhận xét,chốt - Giáo viên yêu cầu HS đọc SGK trang 152 và trả 2 Hệ cơ - Cơ vận động cột sống phát lời câu hỏi: ? Hệ cơ của thỏ có đặc điểm nào liên quan đến sự triển. vận động? (Cơ vận động cột sống, có chi sau liên - Cơ hoành: tham gia vào quan đến vận động của cơ thể) hoạt động hô hấp. ? Hệ cơ của thỏ tiến hoá hơn các lớp động vật trước ở những điểm nào? (Cơ hoành, cơ liên sườn II CÁC CƠ QUAN DINH

giúp thông khí ở phổi) DƯỠNG Nội dung trong phiếu học - Học sinh trả lời tập -Giáo viên nhận xét chốt lại vấn đề HĐ2: Tìm hiểu các cơ quan dinh dưỡng (15 phút) - GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK liên quan đến III HỆ THẦN KINH VÀ - Năng lực tự quản lí, các cơ quan dinh dưỡng, quan sát tranh cấu tạo CÁC GIÁC QUAN duy trong của thỏ, sơ đồ hệ tuần hoàn và hoàn thành - Bộ não thỏ phát triển hơn tư hẳn các lớp động vật khác: sáng tạo, phiếu học tập. + Đại não phát triển che lấp sử dụng - GV kẻ phiếu học tập trên bảng phụ. ngôn ngữ. - Cá nhân tự đọc SGK trang 153, 154, kết hợp quan các phần khác. + Tiểu não lớn, nhiều nếp sát hình 47.2, ghi nhớ kiến thức. gấp liên quan tới các cử - Trao đổi nhóm hoàn thành phiếu học tập. - GV nhận xét, thông báo đáp án của phiếu học tập. động phức tạp. Hoạt động 3: Tìm hiểu Hệ thần kinh và giác quan (10 phút) - GV cho HS quan sát mô hình não của cá, bò sát, thỏ và trả lời câu hỏi: - Năng lực ? Bộ phận nào của não thỏ phát triển hơn não cá tự quản lí, và bò sát? tư duy ? Các bộ phận phát triển đó có ý nghĩa gì trong đời sáng tạo, sống của thỏ? sử dụng ? Đặc điểm các giác quan của thỏ? ngôn ngữ. - Học sinh trả lời - Giáo viên nhận xét, chốt Bảng phụ so sánh đặc điểm bộ xương thỏ và bộ xương thằn lằn Đặc điểm Thằn lằn Thỏ Đốt sống cổ - Nhiều hơn 7 - 7 đốt Xương sườn Có cả đốt thắt lưng ( Xương sườn kết hợp với đốt sống lưng và xương chưa có cơ hoành) ức tạo thành lồng ngực ( có cơ hoành) Các chi Các chi nằm ngang Các chi thẳng góc, nâng cơ thể lên cao.

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 23

Hệ cơ quan Tuần hoàn

Vị trí Lồng ngực

Thành phần - Tim có 4 ngăn, - Mạch máu.

Chức năng - Máu vận chuyển theo 2 vòng tuần hoàn. Máu nuôi cơ thể là máu đỏ tươi

- Khí quản, phế quản Dẫn khí và trao đổi khí. và phổi (mao mạch). - Miệng, thực quản, dạ - Tiêu hoá thức ăn (đặc biệt là Tiêu hoá Khoang bụng dày, ruột, manh tràng. xenlulo). - Tuyến gan, tuỵ Trong khoang bụng - 2 thận, ống dẫn nước - Lọc từ máu chất thừa và thải Bài tiết sát xương sống tiểu, bóng đái, ống đái. nước tiểu ra ngoài cơ thể. 4. Củng cố (4 phút) HS đọc kết luận chung cuối bài. - Nêu cấu tạo của thỏ chứng tỏ sự hoàn thiện so với lớp ĐVCXS đã học? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) vè nhà học bài và đọc trước bài mới Hô hấp

Trong khoang ngực

Giáo án Sinh Học 7

Trang 24

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 12/2/2017 Ngày dạy: 7A: 16/2/17; 7B: 15/2/2017 TIẾT 49 BÀI 48: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ – BỘ THÚ HUYỆT, BỘ THÚ TÚI I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được sự đa dạng của lớp thú thể hiện ở số loài, số bộ, tập tính của chúng. - Giải thích được sự thích nghi về hình thái, cấu tạo với những điều kiện sống khác nhau. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, so sánh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Hình phóng to 48.1; 48.2 SGK. - Tranh ảnh về đời sống của thú mỏ vịt và thú có túi. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu đặc điểm cấu tạo trong của thỏ thích nghi với đời sống? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: GV cho HS kể tên số thú mà em biết gợi ý thêm rất nhiều loài thú khác sống ở mọi nơi làm nên sự đa dạng. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng của * Đa dạng của lớp thú lớp thú (15 phút) - Lớp thú có số lượng loài rất lớn, - GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trang phân bố ở khắp nơi trên trái đất. - Năng lực tự 156, trả lời câu hỏi: - Phân chia lớp thú dựa trên đặc học, tư duy ? Sự đa dạng của lớp thú thể hiện ở đặc điểm sinh sản, bộ răng, chi… sáng tạo, quan sát; điểm nào? kiến thức - HS tự đọc thông tin trong SGK và theo dõi sơ đồ các bộ thú, trả lời câu hỏi. sinh học. ? Người ta phân chia lớp thú dựa trên đặc điểm cơ bản nào? (Dựa vào đặc điểm sinh sản) - GV nêu nhận xét và bổ sung thêm: - Yêu cầu HS tự rút ra kết luận. Hoạt động 2: Tìm hiểu bộ thú huyệt và 1. Bộ thú huyệt bộ thú túi (20 phút) - Đẻ trứng, nuôi con bằng sữa. - GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trang Thú mẹ chưa có núm vú. 156, 157, hoàn thành bảng trong vở bài - Đại diện: Thú mỏ vịt sống vừa ở

tập. - GV kẻ lên bảng phụ để lần lượt HS tự điền. - Cá nhận HS đọc thông tin và quan sát hình, tranh ảnh mang theo về thú huyệt và thú túi hoàn thành bảng. + 1 vài HS lên bảng điền nội dung. - GV chữa bằng cách thông báo đúng, sai. - Bảng kiến thức chuẩn. - GV yêu cầu HS tiếp tục thảo luận: ? Tại sao thú mỏ vịt đẻ trứng mà được xếp vào lớp thú? (Nuôi con bằng sữa) ? Tại sao thú mỏ vịt con không bú sữa mẹ như chó con hay mèo con? (Thú mẹ chưa có núm vú) ? Thú mỏ vịt có cấu tạo nào phù hợp với đời sống bơi lội ở nước? (Chân có màng) ? Kanguru có cấu tạo như thế nào phù hợp với lối sống chạy nhảy trên đồng cỏ? (Hai chân sau to, khoẻ, dài) ? Tại sao kanguru con phải nuôi trong túi ấp của thú mẹ? (Con non nhỏ, chưa phát triển đầy đủ) - GV cho HS thảo luận toàn lớp và nhận xét. - Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung. - GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận: + Cấu tạo + Đặc điểm sinh sản - GV hỏi: Em biết thêm điều gì về thú mỏ vịt và kanguru qua sách báo và phim?

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 25

nước vừa ở cạn: + Có mỏ giống mỏ vịt. + Có bộ lông mao dày + Chân có màng.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, 2. Bộ thú túi - Con sơ sinh nhỏ, chưa phát triển sử dụng ngôn ngữ. đầy đủ. Thú mẹ có núm vú. - Đại diện: Kanguru. + Hai chân sau to, khoẻ, dài, đuôi dài, khoẻ. + Di chuyển bằng nhảy hai chân sau

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - Nêu đặc điểm thú mỏ vịt, kangugu? 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Tìm hiểu về cá voi, cá heo và dơi.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 26

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 14/2/2017 Ngày dạy: 7A: 17/2/17; 7B: 18/2/2017 TIẾT 50 BÀI 49: ĐA DẠNG CỦA LỚP THÚ (TIẾP) – BỘ DƠI VÀ BỘ CÁ VOI I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nêu được đặc điểm cấu tạo của dơi và cá voi phù hợp với điều kiện sống. - Thấy được 1 số tập tính của dơi và cá voi. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, so sánh. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Tranh cá voi, dơi. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu đặc điểm của thú mỏ vịt, kanguru thích nghi với đời sống ? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm trước chúng ta đã tìm hiểu bộ thú huyệt và bộ thú túi. Hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu bộ dơi và bộ cá voi Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu bộ dơi (10 phút) I . Bộ Dơi - GV yêu cầu học sinh quan sát H49.1 SGK - Chi trước biến đổi thành cánh da và nghiên cứu thông tin. - Năng lực tự - Cánh da là một màng da rộng Trao đổi hoàn thành thông tin phần dơi ở - Chi sau nhỏ yếu, đuôi ngắn. học, tư duy sáng tạo, bảng T.161. - Răng nhọn, sắc phá vỡ vỏ quan sát; ? Dơi có đặc điểm cấu tạo và tập tính như cứng của sâu bọ. kiến thức thế nào để thích nghi với đời sống bay. sinh học. ? Tại sao khi dơi đậu thường treo mình trên các cành cây. ? Dơi thường kiếm ăn vào thời gian nào ? Bộ dơi được chia làm mấy nhóm. ( 2 nhóm: dơi ăn sâu bọ và dơi ăn quả) ? Dơi có lợi hay có hại. II. Bộ Cá voi - H/s trình bày, các HS khác theo dõi bổ - Cơ thể hình thoi, cổ ngắn sung. - Lớp mỡ dưới da rất dày - GV nhận xét và bổ sung thêm về ra đa của - Chi trước biến đổi thành vây, dơi. chi sau tiêu giảm. Hoạt động 2: Tìm hiểu bộ cá voi (25 phút) - Vây đuôi nằm ngang, bơi bằng - GV yêu cầu học sinh quan sát H49.2SGK cách uốn mình theo chiều dọc. và nghiên cứu thông tin. Trao đổi hoàn - Cá voi không có răng lọc mồi

bằng các khe của tấm sừng miệng thành thông tin phần “Cá voi” ? Cá voi có đặc điểm cấu tạo và tập tính như thế nào để thích nghi với đời sống bơi trong nước. - GV nhận xét và yêu cầu học sinh rút ra đặc điểm cấu tạo và tập tính của cá voi - GV bổ sung thêm một số thông tin về cá voi Lưng gù, cá voi xanh, ca Heo ở đảo Tuần Châu, viện Hải dương học Nha Trang.

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 27

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - Trình bày đặc điểm cấu tạo của dơi thích nghi với đời sống bay. - Trình bày đặc điểm cấu tạo của cá voi thích nghi với đời sống trong nước. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết” - Tìm hiểu về đời sống của chuột chù, chuột đồng, chó, mèo, hổ, sư tử.. - Kẻ bảng 1 trang 162 SGK thêm cột “cấu tạo chân”.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 28

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 19/2/2017 Ngày dạy: 7A: 23/2/17; 7B: 22/2/2017 TIẾT 51 BÀI 50: ĐA DẠNG LỚP THÚ (TIẾP) – BỘ ĂN SÂU BỌ, BỘ GẶM NHẤM VÀ BỘ ĂN THỊT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được cấu tạo thích nghi với đời sống của bộ thú ăn sâu bọ, bộ thú gặm nhấm và bộ thú ăn thịt. - HS phân biệt được từng bộ thú thông qua những đặc điểm cấu tạp đặc trưng. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, tìm kiếm kiến thức. - Kĩ năng thu thập thông tin và kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức tìm hiểu thế giới động vật để bảo vệ loài có lợi. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh chân, răng chuột, tranh sóc, chuột đồng 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu đặc điểm của dơi, cá voi phù hợp với điều kiện sống ? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Tiếp theo các bộ thú đã học, bài hôm nay sẽ giúp các em hiểu về thú ăn sâu bọ thích nghi với chế độ ăn sâu bọ, thú gặm nhấm và thú ăn thịt thích nghi với chế độ gặm nhấm và ăn thịt. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu bộ sâu bọ (11 phút) I. Bộ ăn sâu bọ - GV yêu cầu HS đọc các thông tin của SGK * Đặc điểm trang 162,quan sát hình vẽ 50.1 Suy nghĩ tìm + Mõm dài, răng cửa nhọn sắc - Năng lực tự những đặc điểm cấu tạo chân, mỏ, răng của + Chân trước ngắn, bàn rộng, học, tư duy chuột chù và chũi thích nghi với chế độ ăn ngón tay to khoẻ để đào hang. sáng tạo, sâu bọ. + Thị giác kém phát triển, khứu quan sát; ? Chuột chù, chuột chũi sống ở đâu có lối giác rất phát triển kiến thức sống như thế nào? * Đại diện : chuột chù, chuột sinh học. - Hoạt động kiếm ăn như thế nào? chũi - Nêu đặc điểm cấu tạo của răng, chân, mỏ? - HS lần lượt trả lời - GV nhận xét các ý kiến của HS và kết luận về bọ ăn sâu bọ. II. Bộ gặm nhấm: Hoạt động 2: Tìm hiểu bộ gặm nhấm (12 * Đặc điểm phút) - Răng cửa lớn luôn mọc dài,

- GV yêu cầu HS đọc thông tin SGK quan sát H50.2 Tìm hiểu những đặc điểm cấu tạo của răng của các loài gặm nhâm thích nghi với chế độ ăn gặm nhấm. - Em hãy kể một số đại diện của bộ gặm nhấm? - Nêu đặc điểm về lối sống, môi trường sống và đặc điểm sinh sản của chuột đồng? Tác hại của chúng như thế nào? - Ở địa phương em số lượng gặm nhấm có nhiều không?người ta tiêu diệt chuột bằng hình thức nào? Em có thể nêu ưu nhược điểm của các hình thức đó? - HS lần lượt trả lời - GV nhận xét các ý kiến của HS và kết luận Hoạt động 3: Tìm hiểu bộ ăn thịt (12 phút) - GV yêu cầu HS quan sát H.50.3. Đọc thông tin, cùng với kiến thức thực tế nêu đặc điểm cấu tạo về răng, chân của bộ thú ăn thịt. - Em hãy nêu một số đại diện của bộ thú ăn thịt? - Hãy phân biệt thời gian, cách bắt mồi đặc điểm về chân của chó, báo và gấu? - Em hiểu biết gì về các động vật của bộ thú ăn thịt qua phim, ảnh, sách, báo? - HS lần lượt trả lời - GV nhận xét các ý kiến của HS và kết luận

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 29

thiếu răng nanh. * Đại diện: Chuột đồng, sóc, thỏ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ. III. Bộ ăn thịt. * Đặc điểm - Răng cửa sắc, nhọn, răng nanh dài nhọn. răng hàm có mấu dẹt sắc. - Ngón chân có vuốt cong, dưới có đệm thịt êm. * Đại diện: Mèo, hổ, báo, chó sói, - Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) Câu 1: Hãy lựa chọn những đặc điểm của bộ thú ăn thịt trong các đặc điểm sau: a. Răng cửa lớn, có khoảng trống hàm. b. Răng nanh dài, nhọn, răng hàm hẹp hai bên, sắc. c. Rình và vồ mồi. e. Ngón chân có vuốt cong, nhọn sắc, nệm thịt dày. g. Đào hang trong đất. Câu 2: Những đặc điểm cấu tạo sau của bộ thú nào? a. Răng cửa lớn, có khoảng trống hàm. b. Răng cửa mọc dài liên tục c. Ăn tạp 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục “Em có biết”. Tìm hiểu đặc điểm sống của trâu, bò, khỉ…

Giáo án Sinh Học 7

Trang 30

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Ngày soạn: 21/2/2017 Ngày dạy: 7A: 24/2/17; 7B: 25/2/2017 TIẾT 52 BÀI 51: ĐA DẠNG LỚP THÚ (TIẾP) – CÁC BỘ MÓNG GUỐC VÀ BỘ LINH TRƯỞNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được những đặc điểm cơ bản của thú móng guốc và phân biệt được bộ móng guốc chẵn với bộ móng guốc lẻ. - Nêu được đặc điểm bộ linh trưởng, phân biệt được các đại diện của bộ linh trưởng. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh. - Kĩ năng hoạt động nhóm. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức yêu quý và bảo vệ động vật rừng. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to chân của lợn, bò, tê giác. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu đặc điểm cấu tạo phù hợp với đời sống của bộ ăn thịt, bộ ăn sâu bọ và bộ gặm nhấm? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Tiếp theo các bộ thú đã học, bài hôm nay sẽ giúp các em hiểu về bộ móng guốc và bộ linh trưởng. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu các bộ móng I. Các bộ móng guốc guốc và bộ linh trưởng (20 phút) - Đặc điểm của bộ móng guốc - GV yêu cầu HS đọc SGK trang 166, + Số ngón chân tiêu giảm, đốt cuối - Năng lực tự học, tư duy 167; quan sát hình 51.3 để trả lời câu mỗi ngón có bao sừng gọi là guốc. - Thú móng guốc gồm ba bộ sáng tạo, quan hỏi: ? Tìm đặc điểm chung của bộ móng + Bộ guốc chẵn: số ngón chân chẵn, sát; kiến thức guốc? có sừng, đa số nhai lại. VD: lợn, bò, sinh học. ? Chọn từ phù hợp điền vào bảng hươu trong vở bài tập? - Bộ guốc lẻ: số ngón chân lẻ, không ? Tìm đặc điểm phân biệt bộ guốc có sừng (trừ tê giác), không nhai lại. chẵn và bộ guốc lẻ? VD: Tê giác, ngựa, dê - GV kẻ bảng để HS chữa bài. - Bộ voi: Gồm thú móng guốc có 5 - GV nên lưu ý nếu ý kiến chưa thống ngón, guốc nhỏ, có vòi, sống đàn, ăn nhất, cho HS tiếp tục thảo luận. thực vật, không nhai lại. VD voi - GV đưa nhận xét và đáp án đúng. II Bộ linh trưởng - GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin * Đặc điểm: Đi bằng bàn chân

SGK và hình 51.4, trả lời câu hỏi: ? Tìm đặc điểm cơ bản của bộ linh trưởng? ? Tại sao bộ linh trưởng leo trèo rất giỏi? ? Phân biệt 3 đại diện của bộ linh trưởng bằng đặc điểm nào? - HS thảo luận và trả lời - GV nhận xét và chốt Hoạt động 2: Tìm hiểu vai trò của thú (8 phút) - GV yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi: ? Thú có vai trò gì trong đời sống con người? ? Phải làm gì để bảo vệ và giúp thú phát triển? - GV nhận xét ý kiến của HS và yêu cầu HS rút ra kết luận.. Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm chung của thú (7 phút) - GV yêu cầu HS nhớ lại kiến thức đã học về lớp thú, thông qua các đại diện để tìm đặc điểm chung. Chú ý đặc điểm: bộ lông, đẻ con, răng, hệ thần kinh. - HS trao đổi nhóm, thống nhất tìm ra đặc điểm chung nhất. - Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung.

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 31

Năm học 2016 - 2017 + Bàn tay, bàn chân có 5 ngón + Ngón cái đối diện với các ngón còn lại giúp thích nghi với sự cầm nắm và leo trèo. + Ăn tạp * Đại diện: vượn, khỉ, người III. Vai trò của thú - Vai trò: Cung cấp thực phẩm, sức kéo, dược liệu, nguyên liệu làm đồ mĩ nghệ và tiêu diệt gặm nhấm có hại. - Biện pháp: Bảo vệ động vật hoang dã. + Xây dựng khu bảo tồn động vật. + Tổ chức chăn nuôi những loài có giá trị kinh tế. IV. Đặc điểm chung của lớp thú + Là động vật có xương sống, có tổ chức cao nhất + Thai sinh và nuôi con bằng sữa + Có lông mao, bộ răng phân hoá 3 loại + Tim 4 ngăn, bộ não phát triển, là động vật hằng nhiệt.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

Cấu tạo, đời sống và tập tính một số đại diện thú móng guốc Tên động vật Số ngón chân Sừng Chế độ ăn Lối sống Lợn Chẵn (4) Không sừng Ăn tạp Đàn Hươu Chẵn (2) Có sừng Nhai lại Đàn Ngựa Lẻ (1) Không sừng Không nhai lại Đàn Voi Lẻ (5) Không sừng Không nhai lại Đàn Tê giác Lẻ (3) Có sừng Không nhai lại Đơn độc Chẵn Có sừng Nhai lại Đàn Những câu trả Lẻ Không sừng Không nhai lại Đơn độc lời lựa chọn Ăn tạp 4. Củng cố (4 phút) - GV sử dụng câu hỏi 1, 2, 3 cuối bài. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 32

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- Tìm hiểu một số tập tính, đời sống của thú.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 25/2/2017 Ngày dạy: 7A : 2/3/2017 7B: 1/3/2017 TIẾT 53 BÀI TẬP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Củng cố lại những kiến thức đã học trong ngành ĐVCXS - Giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng thực tế. 2. Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năng so sánh, diễn đạt. 3. Thái độ: Có thái độ yêu thích môn học 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Hệ thống câu hỏi, bài tập. 2. Học sinh: Xem lại các bài tập đã làm. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu đặc điểm chung của lớp thú? - So sánh đặc điểm cấu tạo và tập tính của khỉ hình người với khỉ và vượn? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta tổng kết các câu hỏi bài tập trong SGK và SBT Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL - GV lần lượt gọi các Hs lên bảng làm - Đáp án đúng: 1,2,3,5 - Khi cơ hoành giãn (Hình A), thể tích các bài tập trong sách giáo khoa. ? Hãy kể tên các lớp thuộc ngành lồng ngực giảm, áp suất tăng, không khí - Năng lực tự học, tư duy ĐVCXS từ thấp đến cao trong bậc từ phổi ra ngoài.(thở ra) tạo, Khi cơ hoành co (hình B), thể tích lồng sáng thang tiến hóa. sát; ? Qua mỗi lớp động vật chúng ta biết ngực tăng, áp suất giảm, không khí tràn quan kiến thức vào phổi (hít vào) được những kiến thức cơ bản nào. sinh học. (Đặc điểm cấu tạo cơ thể thích nghi - Mình có lông vũ bao phủ với đời sống của chúng. Cấu tạo của Chi trước biến đổi thành cánh các cơ quan phù hợp với chức năng Có mỏ sừng, phổi có mạng ống khí có mà nó đảm nhận. túi khí tham gia vào hô hấp. Tim có 4 So sánh được các hệ cơ quan qua mỗi ngăn, máu đỏ tươi đi nuôi cơ thể. Là lớp động vật. Từ đó thấy được sự tiến động vật hằng nhiệt. Trứng lớn có vỏ đá vôi, được ấp nở ra nhờ thân nhiệt hóa của chúng. Thấy được sự đa dạng của mỗi lớp của chim bố mẹ. động vật. Biết phân loại các lớp động - Bộ lông dày xốp, lông mao bao phủ: vật. Che chở, giữ nhiệt Chi trước ngắn: Đào hang Vai trò của các lớp động vật) Chi sau dài khỏe: Bật nhảy xa, chạy nhanh khi bị săn đuổi . Bài 2: (trang 22 vở BT)

Trang 33

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 34

Trường THCS Đại Hùng Bài 2: (trang 32 vở BT) Bài 2: (trang 27 vở BT)

Bài 1: (trang 29 vở BT)

Năm học 2016 - 2017 Mũi thính và lông xúc giác nhạy bén: Thăm dò thức ăn và môi trường. Tai có vành tai: Cử động, định hướng âm thanh, phát hiện kẻ thù. Mắt có mí cử động,có lông mi: Màng mắt không bị khô, bảo vệ măt khi lẫn trốn. Thai sinh không lệ thuộc vào lượng noãn hoàng có trong trứng như các ĐVCXS đẻ trứng.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) Nhận xét lại từng hoạt động của bài học. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Hoàn thành các BT ở vở BT - Tìm hiểu về đời sống và tập tính của chim và thú

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 35

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 29/2/2017 Ngày dạy: 7A : 3/3/2017 7B: 4/3/2017 TIẾT 54 BÀI 52: THỰC HÀNH XEM BĂNG HÌNH VỀ ĐỜI SỐNG VÀ TẬP TÍNH CỦA THÚ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - Giúp HS củng cố và mở rộng bài học về các môi trường sống và tập tính của thú. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng quan sát hoạt động của thú trên phim ảnh. - Kĩ năng nắm bắt nội dung thông qua kênh hình. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức yêu quý và bảo vệ động vật rừng. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chuẩn bị máy chiếu, băng hình. 2. Học sinh: Ôn lại kiến thức lớp thú. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Kết hợp kiểm tra trong giờ thực hành. 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: : - GV yêu cầu: + Theo dõi nội dung trong băng hình + Hoàn thành bảng tóm tắt + Hoạt động theo nhóm + Giữ trật tự, nghiêm túc. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Giáo viên cho HS xem lần thứ nhất toàn bộ đoạn băng hình (14 phút) - Năng lực tự Hoạt động 2: Giáo viên cho HS xem lại đoạn băng hình với yêu cầu quan sát (15 phút) học, tư duy sáng tạo, - Môi trường sống - Cách di chuyển quan sát; Cách kiếm ăn - Hình thức sinh sản kiến thức - Hoàn thành bảng ở vở bài tập sinh học. - GV kẻ sẵn bảng để HS chữa bài. Hoạt động 3: Thảo luận nội dung băng hình (10 phút) - GV dành 7 phút để HS hoàn chỉnh nội dung bài của nhóm. - GV đưa ra câu hỏi: ? Hãy tóm tắt những nội dung chính của băng hình? ? Kể tên những động vật quan sát được? ? Thú sống ở những môi trường nào? ? Hãy trình bày các loại thức ăn và cách kiếm

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 36

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

mồi đặc trưng của từng nhóm thú? ? Thú sinh sản như thế nào? ? Em còn phát hiện những đặc điểm nào khác nữa ở thú? - HS dựa vào nội dung của bảng, trao đổi nhóm và hoàn thành câu trả lời. - GV thông báo đáp án đúng để các nhóm để các nhóm tự sửa chữa.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - Nhận xét: + Tinh thần, thái độ học tập của HS. + Dựa vào bảng thu hoạch đánh giá kết quả học tập của nhóm. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) Ôn tập lại toàn bộ 6 chương đã học.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 37

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 4/3/2017 Ngày dạy: 7A: 9/3/2017; 7B:8/3/2017 TIẾT 55 LUYỆN TẬP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Củng cố lại những kiến thức đã học trong ngành ĐVCXS - Giúp học sinh vận dụng những kiến thức đã học để giải thích một số hiện tượng thực tế. 2. Kĩ năng: - Rèn luyện kỹ năng so sánh, diễn đạt. 3. Thái độ: Có thái độ yêu thích môn học 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Một số bài tập khó trong SBT hôm nay chúng ta sẽ hoàn thành! Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL - GV lần lượt gọi các Hs lên bảng làm - Đáp án đúng: 1,2,3,5 - Khi cơ hoành giãn (Hình A), thể tích các bài tập trong sách giáo khoa. ? Hãy kể tên các lớp thuộc ngành lồng ngực giảm, áp suất tăng, không khí - Năng lực tự học, tư duy ĐVCXS từ thấp đến cao trong bậc từ phổi ra ngoài.(thở ra) Khi cơ hoành co (hình B), thể tích lồng sáng tạo, thang tiến hóa. sát; ? Qua mỗi lớp động vật chúng ta biết ngực tăng, áp suất giảm, không khí tràn quan kiến thức vào phổi (hít vào) được những kiến thức cơ bản nào. sinh học. (Đặc điểm cấu tạo cơ thể thích nghi - Mình có lông vũ bao phủ với đời sống của chúng. Cấu tạo của Chi trước biến đổi thành cánh các cơ quan phù hợp với chức năng Có mỏ sừng, phổi có mạng ống khí có mà nó đảm nhận. túi khí tham gia vào hô hấp. Tim có 4 So sánh được các hệ cơ quan qua mỗi ngăn, máu đỏ tươi đi nuôi cơ thể. Là lớp động vật. Từ đó thấy được sự tiến động vật hằng nhiệt. Trứng lớn có vỏ đá vôi, được ấp nở ra nhờ thân nhiệt hóa của chúng. Thấy được sự đa dạng của mỗi lớp của chim bố mẹ. động vật. Biết phân loại các lớp động - Bộ lông dày xốp, lông mao bao phủ: Che chở, giữ nhiệt vật. Chi trước ngắn: Đào hang Vai trò của các lớp động vật) Chi sau dài khỏe: Bật nhảy xa, chạy nhanh khi bị săn đuổi . Bài 2: (trang 22 vở BT) Mũi thính và lông xúc giác nhạy bén: - Năng lực tự Bài 2: (trang 32 vở BT) quản lí, tư Thăm dò thức ăn và môi trường.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 38

Trường THCS Đại Hùng

Bài 2: (trang 27 vở BT) Bài 1: (trang 29 vở BT)

Năm học 2016 - 2017 Tai có vành tai: Cử động, định hướng duy sáng tạo, âm thanh, phát hiện kẻ thù. sử dụng ngôn Mắt có mí cử động,có lông mi: Màng ngữ. mắt không bị khô, bảo vệ măt khi lẫn trốn. Thai sinh không lệ thuộc vào lượng noãn hoàng có trong trứng như các ĐVCXS đẻ trứng.

4. Củng cố (4 phút) Nhận xét lại từng hoạt động của bài học. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) Về nhà ôn tập lại toàn bộ nội dung từ bài 35-56 để kiểm tra 1 tiết.

Trường THCS Đại Hùng

Cấp độ Chủ đề 1. Lớp lưỡng cư Số câu hỏi Số điểm Tỉ lệ % 2. Lớp bò sát Số câu hỏi Số điểm Tỉ lệ % 3. Lớp chim Số câu hỏi Số điểm Tỉ lệ %

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 39

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 9/2/2017 Ngày dạy: 7A: 10/3/2017; 7B: 11/3/2017 TIẾT 56 KIỂM TRA 1 TIẾT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Củng cố và khắc sâu thêm kiến thức cho học sinh qua các chương I,II - Thông qua bài kiểm tra giáo viên đánh giá được kết quả học tập của học sinh về kiến thức và kĩ năng vận dụng. - Đồng thời giáo viên rút ra được những nội dung cần điều chỉnh trong phương pháp dạy và học của mình - HS thấy được kết quả học tập thông qua bài kiểm tra để điều chỉnh việc học ở học kỳ II 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng suy nghĩ tư duy độc lập, tự đánh giá. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức nghiêm túc không quay cóp, gian lận trong trong kiểm tra, thi cử. Trình bày rõ ràng, đẹp, đúng yêu cầu đề ra. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Thiết kế ma trận đề kiểm tra. Ra đề kiểm tra + đáp án biểu điểm 2. Học sinh: Ôn tập lại kiến thức trong chương III. ĐỀ BÀI 1. MA TRẬN Nhận biết

Vận dụng

Thông hiểu

Thấp

TNKQ TL TNKQ TL Nêu đặc điểm cấu tạo trong và ngoài của ếch 1 0.5 5% So sánh hệ tuần hoàn của ếch và thằn lằn 1 0.5 5% Các nhóm chim 1 0.5 5%

GV: Nguyễn Thanh Loan

TNKQ

TL

Cao TNKQ TL Giải thích vì sao da ếch luôn ẩm ướt 1 1 10%

Vận dụng để giải thích các đặc điểm thích nghi và sự tồn tại của bò sát nhỏ hiện nay 1 3 30% Vận dụng để giải thích các đặc điểm thích nghi của chim 1 3 30%

Giáo án Sinh Học 7

Cộng

2 1.5 15%

2 3.5 35%

2 3.5 35%

Trang 40

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

3. Lớp thú

Giải thích các hiện tượng thực tế 1 1 10%

Số câu hỏi Số điểm Tỉ lệ % TS câu hỏi TS điểm Tỉ lệ %

Các loài thú 1 0.5 5%

2 1.5 15%

3

1

4

8

1.5 15%

0.5 5%

8 80%

10 100%

2. ĐỀ BÀI A. TRẮC NGHIỆM: (2 điểm) Câu 1. Các đốt sống cổ của ếch, thằn lằn và thỏ lần lượt là C. 1- 8- 7 D. 8- 7- 1 A. 1- 6- 8 B. 1- 7- 8 Câu 2. Hệ tuần hoàn của ếch và thằn lằn khác nhau ở đặc điểm nào? A. Tim ếch 3 ngăn; tim thằn lằn 4 ngăn B. Tim ếch có thêm vách ngăn hụt C. Tim ếch 2 ngăn; tim thằn lằn 3 ngăn D. Tim thằn lằn có thêm vách ngăn hụt nên máu đi nuôi cơ thể ít pha hơn Câu 3. Hãy lựa chọn những đặc điểm của bộ thú ăn thịt trong các đặc điểm sau: B. Rình và vồ mồi. A. Răng cửa lớn, có khoảng trống hàm. C. Răng nanh dài, nhọn, răng hàm hẹp hai bên, sắc. D. Đào hang trong đất. E. Ngón chân có vuốt cong, nhọn sắc, nệm thịt dày. Câu 4. Những câu nào dưới đây là đúng: A. Đà điểu có cánh ngắn, yếu. Chân cao, to khỏe, có 2 hoặc 3 ngón. B. Vịt trời được xếp vào nhóm chim bơi. C. Chim bồ câu có cấu tạo ngoài thích nghi với đời sống bay lượn. D. Chim cánh cụt có bộ lông nhỏ, ngắn và dày để giữ nhiệt. B. TỰ LUẬN (8 điểm) Câu 1 (3đ) : Trình bày đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay lượn? Câu 2 (1.0đ) : Hãy giải thích vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước và bắt mồi về ban đêm? Câu 3 (3đ): Hệ tuần hoàn và hô hấp ở thằn lằn thích nghi với đời sống hoàn toàn ở cạn như thế nào? Giải thích tại sao bò sát cỡ nhỏ vẫn tồn tại đến ngày nay ? Câu 4 (1.0 đ) : Hãy cho biết vì sao thỏ hoang di chuyển với vận tốc tối đa là 74km/h, trong khi đó cáo xám : 64km/h ; chó săn : 68km/h ; chó sói : 69,23km/h, thế mà trong nhiều trường hợp thỏ rừng vẫn không thoát khỏi những loài thú ăn thịt kể trên. III. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM A. TRẮC NGHIỆM: (2 điểm) Câu 1 2 3 4 Đáp án C D B,C,E A, C, D Điểm 0,5 0,5 0,5 0,5 B. TỰ LUẬN: (8 điểm) Câu Nội dung Điểm - Thân hình thoi: Giảm sức cản không khí khi bay 0.5đ

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 41

Trường THCS Đại Hùng

1(3đ)

2(1đ)

3(3đ) 4 (1đ)

Năm học 2016 - 2017

- Chi trước biến thành cánh: Quạt gió, cản không khí khi hạ cánh - Lông ống có các sợi lông làm thành phiến mỏng: Giúp cho cánh chim khi giang ra tạo nên một diện tích rộng - Mỏ sừng, hàm không có răng : Làm đầu chim nhẹ - Lông tơ: Giữ nhiệt và làm thân chim chim nhẹ - Cổ dài, đầu linh hoạt nhằm phát huy tác dụng của các giác quan. - Bởi vì ếch hô hấp bằng da là chủ yếu, da khô cơ thể mất nước ếch sẽ chết do đó ếch sống nơi ẩm ướt, gần bờ nước. - Ếch bắt mồi về ban đêm do ban đêm thường có nhiều mồi và cũng do hô hấp bằng da nên cần môi trường ẩm ướt về đêm. - Hệ tuần hoàn: Tim 3 ngăn, xuất hiện vách ngăn hụt ở tâm thất. - Có 2 vòng tuần hoàn kín, Máu đi nuôi cơ thể là máu ít pha - Hệ hô hấp: Hô hấp hoàn toàn bằng phổi. Phổi có nhiều ngăn, sự trao đổi khí nhờ sự co dãn của các cơ liên sườn. - Bò sát cơ thể nhỏ : Dễ tìm thấy nơi ẩn trú. Yêu cầu về thức ăn ít. Trứng nhỏ và an toàn hơn. Vì vậy mà chúng tồn tại cho đến ngày nay Mặc dù vận tốc tối đa khi chạy của thỏ lớn hơn của các loài thú ăn thịt tuy nhiên thỏ lại không dai sức bằng thú ăn thịt nên rất nhanh mệt và không chạy được khi bị dượt đuổi lâu nên vẫn bị bắt.

0.5đ 0.5đ 0.5đ 0.5đ 0.5đ 0.5đ 0.5đ 1đ 1đ 1đ

1đ

IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Kiểm tra sĩ số: (1 phút) 2. Kiểm tra dụng cụ của HS chuẩn bị cho giờ kiểm tra: (1 phút) 3. Phát đề kiểm tra cho HS: 40 phút 4. Củng cố (2 phút) GV: Thu bài . 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) chuẩn bị và trả lời trước bài tiến háo về tổ chức cơ thể. - Kẻ bảng SGK vào vở, soạn các câu hỏi trong nội dung bài V. ĐÁNH GIÁ NHẬN XÉT SAU KHI CHẤM BÀI KIỂM TRA: KẾT QUẢ Tỉ Tỉ Tổng Số Tỉ lệ lệ Ghi TB Khá Giỏi lệ Kém Yếu số bài dưới % chú Lớp 5- <6.5 6.5-<8 8-10 trên 0-<3.5 3.5- <5 HS KT TB khá, TB giỏi SL % SL % SL % SL % SL % 7A 7B

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 42

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Ngày soạn: 12/3/2017 Ngày dạy: 7A: 16/3/2017 và 7B: 15/3/2017 CHƯƠNG VII: SỰ TIẾN HÓA CỦA ĐỘNG VẬT TIẾT 57 BÀI 54: TIẾN HÓA VỀ TỔ CHỨC CƠ THỂ I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức - HS nắm được mức độ phức tạp dần trong tổ chức cơ thể của các lớp động vật thể hiện ở sự phân hoá về cấu tạo và chuyên hoá về chức năng. 2. Kĩ năng - Rèn kĩ năng so sánh, quan sát, kĩ năng phân tích, tư duy. 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh phóng to hình 54.1SGK. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: không 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: Bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu động vật tiến hóa về tổ chức cơ thể như thế nào. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: So sánh một số hệ cơ I. So sánh một số hệ cơ quan của quan của động vật (20 phút) động vật - Năng lực tự - GV yêu cầu HS quan sát tranh, đọc Nội dung trong bảng 1 học, tư duy cá câu trả lời và hoàn thành bảng sáng tạo, trong vở bài tập. quan sát; - GV kẻ bảng để HS chữa bài. kiến thức - Cá nhân đọc nội dung bảng, ghi nhớ sinh học. kiến thức. - Trao đổi nhóm, lựa chọn câu trả lời. - Hoàn thành bảng. Yêu cầu: + Xác định được các ngành + Nêu cầu tạo từ đơn giản đến phức tạp dần. - Đại diện nhóm lên ghi kết quả vào bảng 1, nhóm khác theo dõi, bổ sung. II. Sự phức tạp hóa tổ chức cơ thể. - Yêu cầu HS quan sát nội dung bảng + Hệ hô hấp từ chưa phân hóa trao đổi qua toàn bộ da mang đơn giản kiến thức chuẩn. Hoạt động 2: Tìm hiểu Sự phức tạp mang da và phổi phổi + Hệ tuần hoàn: chưa có tim tim hoá tổ chức cơ thể (19 phút)

- GV yêu cầu HS quan sát lại nội dung bảng và trả lời câu hỏi: ? Sự phức tạp hoá các hệ cơ quan hô hấp, tuần hoàn, thần kinh, sinh dục được thể hiện như thế nào qua các lớp động vật đã học? - Cá nhân theo dõi thông tin ở bảng, ghi nhơ kiến thức (lưu ý: theo hàng dọc từng hệ cơ quan). - Trao đổi nhóm. - Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét, bổ sung. - HS có thể dựa vào sự hoàn chỉnh của hệ thần kinh liên quan đến tập tính phức tạp để trả lời. - GV ghi tóm tắt ý kiến của các nhóm và phần bổ sung lên bảng. - GV nhận xét đánh giá và yêu cầu HS rút ra kết luận về sự phức tạp hoá tổ chức cơ thể. ? Sự phức tạp hoá tổ chức cơ thể ở động vật có ý nghĩa gì?

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 43

Năm học 2016 - 2017 chưa có ngăn tim có 2 ngăn 3 ngăn tim 4 ngăn + Hệ thần kinh từ chưa phân hoá đến thần kinh mạng lưới chuỗi hạch đơn giản chuỗi hạch phân hoá (não, hầu, bụng…) hình ống phân hoá não, tuỷ sống. + Hệ sinh dục: chưa phân hoá tuyến sinh dục không có ống dẫn tuyến sinh dục có ống dẫn. Kết luận - Sự phức tạp hoá tổ chức cơ thể của các lớp động vật thể hiện ở sự phân hoá về cấu tạo và chuyên hoá về chức năng. + Các cơ quan hoạt động cơ hiệu quả hơn. + Giúp cơ thể thích nghi với môi trường sống.

Đáp án bảng 1. So sánh một số hệ cơ quan của động vật Tên ĐV Ngành Hô hấp Tuần hoàn Trùng Động vật Chưa Chưa có biến nguyên phân hình sinh hoá Ruột Chưa Chưa có phân Thuỷ tức khoang hoá Giun đốt Da Tim đơn giản, Giun đất tuần hoàn kín Châu Chân Hệ ống Tim đơn giản, hệ chấu khớp khí tuần hoàn hở Mang Tim có 1 tâm nhĩ, 1 tâm thất, tuần Cá chép hoàn kín, máu đỏ tươi đi nuôi cơ Động vật thể. có xương Ếch Da và Tim có 2 tâm nhĩ, sống đồng phổi 1 tâm thất, hệ tuần trưởng hoàn kín, máu pha thành nuôi cơ thể Thằn lằn Phổi Tim có 2 tâm nhĩ,

Thần kinh Chưa phân hoá

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

Sinh dục Chưa phân hoá

Hình mạng lưới

Tuyến sinh không có dẫn Hình chuỗi hạch Tuyến sinh có ống dẫn Chuỗi hạch, hạch Tuyến sinh não lớn có ống dẫn Hình ống, bán cầu Tuyến sinh não nhỏ, tiểu não có ống dẫn hình khối trơn

dục ống dục dục dục

Hình ống, bán cầu Tuyến sinh dục não nhỏ, tiểu não có ống dẫn nhỏ hẹp Hình ống, bán cầu Tuyến sinh dục

Giáo án Sinh Học 7

Trang 44

Trường THCS Đại Hùng bong

Chim bồ câu

Thỏ

Năm học 2016 - 2017

1 tâm thất có vách ngăn hụt, hệ tuần hoàn kín, máu pha ít nuôi cơ thể Phổi và Tim có 2 tâm nhĩ túi khí và 2 tâm thất, tuần hoàn kín, máu đỏ tươi nuôi cơ thể. Phổi Tim có 2 tâm nhĩ và 2 tâm thất, tuần hoàn kín, máu đỏ tươi nuôi cơ thể.

não nhỏ, tiểu não có ống dẫn phát triển hơn ếch. Hình ống, bán cầu não lớn, tiểu não lớn có 2 mấu bên nhỏ. Hình ống, bán cầu não lớn, vỏ chất xám, khe, rãnh, tiểu não có 2 mấu bên lớn.

Tuyến sinh dục có ống dẫn Tuyến sinh dục có ống dẫn

4. Củng cố (4 phút) - GV củng cố nội dung bài : Yêu cầu HS nhắc lại nội dung như bảng SGK. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài và trả lời câu hỏi SGK. - Kẻ bảng 1, 2 vào vở.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 45

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 14/3/2017 Ngày dạy: 7A: 17/3/2017 và 7B: 18/3/2017 TIẾT 58 BÀI 55: TIẾN HÓA VỀ SINH SẢN I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nêu được sự tiến hóa các hình thức sinh sản ở động vật từ đơn giản đến phức tạp. thấy được sự hoàn chỉnh các hình thức sinh sản hữu tính. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, ý thức bảo vệ động vật đặc biệt trong mùa sinh sản 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh sinh sản vô tính ở trùng roi, thủy tức 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu sự tiến hóa của các hệ cơ quan hô hấp, tuần hoàn, thần kinh, sinh dục 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm trước chúng ta đã tìm hiểu xong sự tiến hóa về tổ chức cơ thể hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp tiến hóa về sinh sản. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu sinh sản vô tính (10 I. Hình thức sinh sản vô phút) tính - GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi: - Sinh sản vô tính không có - Năng lực tự + Thế nào là sinh sản vô tính? sự kết hợp TB sinh dục đực học, tư duy sáng tạo, và cái + Có những hình thức sinh sản vô tính? quan sát; - Cá nhân tự đọc tóm tăt trong SGKtr.179 trả lời - Hình thức sinh sản: kiến thức + Phân đôi cơ thể câu hỏi: - GV treo tranh 1 số hình thức sinh sản vô tính ở + Sinh sản sinh dưỡng: Mọc sinh học. động vật không xương sống chồi và tái sinh + Hãy phân tích các cách sinh sản ở thủy tức và trùng roi? (Trùng amíp, trùng giày) + Tìm một số động vật khác có kiểu sinh sản giống như trùng roi? - GV yêu cầu HS rút ra kết luận. Hoạt động 2: Tìm hiểu sinh sản hữu tính và sự tiến hóa các hình thức sinh sản hữu tính (25 II. Hình thức sinh sản hữu phút) tính - GV yêu cầu HS đọc SGK tr.179 trả lời câu hỏi: 1. Sinh sản hữu tính + Thế nào là sinh sản hữu tính? - Là hình thức sinh sản có sự + So sánh sinh sản vô tính với sinh sản hữu tính ( kết hợp giữa TB sinh dục

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 46

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

bằng cách hoàn thành bảng 1) - GV kẻ bảng để HS so sánh. - Đại diện các nhóm lên ghi kết quả vào bảng - Nhóm khác nhận xét bổ sung - Từ nội dung bảng so sánh này hãy rút ra nhận xét gì? + Em hãy kể tên một số ĐVKXS và ĐVCXS sinh sản hữu tính mà em biết? - GV phân tích … - GV yêu cầu trả lời câu hỏi + Hãy cho biết giun đất, giun đũa cơ thể nào là lưỡng tính, phân tính và có hình thức thụ tinh ngoài hoặc thụ tinh trong ? - GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận hình thức sinh sản hữu tính và sinh sản hữu tính. + Hình thức sinh sản hữu tính hoàn thiện dần qua các lớp ĐV được thể hiện như thế nào? - GV tổng kết ý kiến của các nhóm thông báo đó là những đặc điểm thể hiện sự hoàn thiện hình thức sinh sản hữu tính - GV yêu cầu các nhóm hoàn thành bảng SGKtr.80 - GV kẻ sẵn bảng này treo để HS chữa - GV cho HS theo dõi bảng kiến thức chuẩn - Dựa vào bảng trên trao đổi nhóm trả lời câu hỏi: + Thụ tinh trong ưu việt hơn thụ tinh ngoài như thế nào? + Sự đẻ con ưu việt hơn so với đẻ trứng như thế nào? + Tại sao sự phát triển trực tiếp lại tiến hóa hơn so với sự phát triển gián tiếp? + Tại sao hình thức thai sinh lại tiến bộ nhất trong giới động vật? - GV ghi tóm tắt ý kiến của các nhóm để các nhóm khác theo dõi - GV thông báo đáp án đúng yêu cầu HS rút ra kết luận: sự hoàn chỉnh các hình thức sinh sản

- Năng lực tự quản lí, tư 2. Sự tiến hóa hình thức duy sáng tạo, sử dụng ngôn sinh sản hữu tính. ngữ. - Sự hoàn chỉnh các hình thức sinh sản thể hiện : + Thụ tinh ngoài → thụ tinh trong + Đẻ nhiều trứng→ đẻ ít trứng→đẻ con. + Phôi phát triển có biến thái → phát triển trực tiếp không có nhau thai→phát triển trực tiếp có nhau thai + Con non không được nuôi dưỡng→được nuôi dưỡng - Năng lực tự bằng sữa mẹ→được học tập quản lí, tư duy sáng tạo, thích nghi với cuộc sống. sử dụng ngôn ngữ. đực và cái tạo thành hợp tử

4. Củng cố (4 phút) - GV nhắc lại nội dung chính của bài 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài cũ và trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục " Em có biết" - Ôn tập đặc điểm chung các ngành động vật đã học

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 47

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 19/3/2017 Ngày dạy: 7A: 23/3/2017 và 7B: 22/3/2017 TIẾT 59 BÀI 56: CÂY PHÁT SINH GIỚI ĐỘNG VẬT I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nêu được bằng chứng chứng minh mối quan hệ giữa các nhóm động vật là các di tích hóa thạch. HS đọc được vị trí quan hệ họ hàng của các nhóm động vật trên cây phát sinh động vật 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát so sánh, kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, ý thức bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh sơ đồ H56.1 SGK, Tranh cây phát sinh giới động vật 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Hãy kể các hình thức sinh sản ở động vật và phân biệt các hình thức sinh sản đó. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta học bài cây phát sinh giới động vật. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu bằng chứng về mối I. Bằng chứng về mối quan hệ quan hệ giữa các nhóm động vật (20 phút) giữa các nhóm động vật - Năng lực tự - GV yêu cầu HS quan sát hình182 SGK trả học, tư duy lời câu hỏi tạo, + Làm thế nào để biết các nhóm động vật có - Di tích hóa thạch của các động sáng quan sát; mối quan hệ với nhau? (Di tích hóa thạch cho vật cổ có nhiều đặc điểm giống kiến thức động vật hiện nay biết quan hệ các nhóm động vật) + Đánh dấu đặc điểm của lưỡng cư cổ với cá - Những loài động vật mới được sinh học. vây chân cổ và đặc điểm của lưỡng cư cổ hình thành có đặc điểm giống tổ giống lưỡng cư ngày nay? (Lưỡng cư cổ, cá tiên của chúng vây chân cổ có vảy, vây đuôi, nắp mang) + Đánh dấu đặc điểm của chim cổ giống bò sát và chim ngày nay? (có 4 chi, 5 ngón. Chim cổ giống BS: có răng, có vuốt, đuôi dài có nhiều đốt. Chim cổ giống chim ngày nay: có cánh, lông vũ) + Những đặc điểm giống và khác nhau đó nói lên điều gì về mối quan hệ họ hàng giữa các nhóm động vật ?( nguồn gốc động vật) - Đại diện nhóm trình bày kết quả - Năng lực tự - GV ghi tóm tắt ý kiến của nhóm lên bảng

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 48

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

- GV nhận xét và thông báo ý kiến đúng của nhóm - GV cho HS rút ra kết luận Hoạt động 2: Tìm hiểu cây phát sinh giới động vật (15 phút) - GV giảng: những cơ thể có tổ chức càng giống nhau phản ánh mối quan hệ nguồn gốc càng gần nhau - GV yêu cầu quan sát hình H56.3 tr.183 đọc SGK trao đổi nhóm trả lời câu hỏi : + Cây phát sinh giới động vật biểu thị điều gì? (mức độ quan hệ họ hàng của các nhóm) + Tại sao khi quan sát cây phát sinh lại biết được số lượng loài của nhóm động vật nào đó? (Kích thước trên cây lớn thì số loài đông) + Ngành chân khớp có quan hệ họ hàng với ngành nào? (ngành thân mềm) + Chim và thú có quan hệ với nhóm nào? - Cá nhân tự đọc thông tin SGK và quan sát thảo luận nhóm. Đại diện nhóm trình bày đáp án của nhóm mình. - HS nhóm khác theo dõi nhận xét bổ sung - GV ghi tóm tắt phần trả lời của nhóm lên bảng - GV hỏi: Vì sao lựa chọn các đặc điểm đó ? - GV yêu cầu HS rút ra kết luận - GV giảng giải: Khi 1 nhóm ĐV mới xuất hiện chúng phát sinh biến dị cho phù hợp với môi trường & dần dần thích nghi, ngày nay di khí hậu ổn định nên mỗi loài tồn tại thích nghi môi trường. - GV y/c hs rút ra kết luận:

quản lí, tư II. Cây phát sinh giới động vật duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Cây phát sinh giới động vật phản ánh mối quan hệ họ hàng giữa các loài sinh vật. - Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - GV dùng tranh cây phát sinh động vật → yêu cầu HS trình bày mối quan hệ họ hàng giữa các nhóm động vật 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) - Học bài trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục " Em có biết" - HS kẻ phiếu học " Sự thích nghi của ĐV ở môi trường đới lạnh và hoang mạc đới nóng vào vở bài tập

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 49

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 18/3/2017 Ngày dạy: 7A: 24/3/2017 và 7B: bù chiều 22/3/2017 CHƯƠNG VIII: ĐỘNG VẬT VÀ ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI TIẾT 60 BÀI 57: ĐA DẠNG SINH HỌC I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS hiểu được đa dạng sinh học thể hiện ở số loài, khả năng thích nghi cao của ĐV với các điều kiện sống khác nhau 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát so sánh, kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, ý thức bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tư liệu về ĐV ở môi trường đới lạnh và nóng. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Trình bày bằng chứng về mối quan hệ giữa các nhóm động vật 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta sẽ học bài đa dạng sinh học Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu sự đa dạng I. Sự đa dạng sinh học sinh học (20 phút) - Yêu cầu nghiên cứu SGK tr.185 trả - Sự đa dạng sinh học biểu thị bằng số - Năng lực tự học, tư duy lượng loài lời câu hỏi: tạo, ? Sự đa dạng sinh học thể hiện như - Sự đa dạng loài là do khả năng thích sáng nghi của động vật với điều kiện sống quan sát; thế nào? khác nhau. kiến thức ?Vì sao có sự đa dạng về loài? sinh học. - Cá nhân tự đọc thông tin SGK - Đại diện nhóm trình bày kết quả nhóm khác bổ sung. - GV nhận xét ý kiến đúng sai các nhóm - Yêu cầu HS tự rút ra kết luận Hoạt động 2: Đa dạng sinh học của II. Đa dạng sinh học của động vật ở động vật ở môi trường đới lạnh và môi trường đới lạnh + Bộ lông dày rậm, lớp mỡ dưới da hoang mạc đới nóng. (15 phút) - GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK dày. trao đổi nhóm hoàn thành phiếu học +Có bộ lông màu trắng. tập + ngủ đông, di cư về mùa đông. + Hoạt động ban ngày vào mùa hạ. - GV kẻ phiếu học tập này nên bảng. - Năng lực tự - Yêu cầu các nhóm chữa phiếu học

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 50

Trường THCS Đại Hùng tập. - Cá nhân tự đọc thông tin SGK tr.185-6 ghi nhớ kiến thức - Trao đổi nhóm theo các nội dung trong phiếu học tập - Thống nhất ý kiến trả lời yêu cầu - đại diện nhóm lên bảng ghi câu trả lời của nhóm mình - Các nhóm khác theo dõi bổ sung - GV ghi ý kiến bổ sung vào bên cạnh - GV hỏi các nhóm : ? Tại sao lựa chọn câu trả lời ? ? Dựa vào đâu để lựa chọn câu trả lời - GV nhận xét nội dung đúng sai của các nhóm yêu cầu quan sát phiếu chuẩn kiến thức. - GV yêu cầu HS tiếp tục trao đổi nhóm trả lời câu hỏi: ? Nhận xét gì về cấu tạo và tập tính của ĐV ở môi trường đới lạnh và hoang mạc đới nóng? ? Vì sao ở 2 vùng này số loài ĐV lại ít? ? Nhận xét mức độ đa dạng của ĐV ở 2 môi trường này? - Từ kiến thức các nhóm GV tổng kết lại cho HS tự rút ra kết luận

Năm học 2016 - 2017 quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ. III. Đa dạng sinh học của động vật ở hoang mạc đới nóng. + Chân cao móng rộng, có đệm thịt dày. + Chân dài. + Bướu mỡ ở lạc đà. + Có bộ lông màu xám. + Hoạt động chủ yếu vào ban đêm. + Có khả năng đi xa, có khả năng nhịn khát. + Di chuyển bằng cách quăng thân. + Có tập tính vùi sâu trong cát. - Sự đa dạng của động vật ở môi trường đặc biệt rất thấp - Chỉ có những loài có khả năng chịu đựng cao thì mới tồn tại được

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - GV yêu cầu HS vẽ sơ đồ tư duy cho bài học. - GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi ? Sự đa dạng sinh học là gì? ? Hãy nêu những đặc điểm sinh học của sinh vật ở đới nóng và sinh vật ở đới lạnh. Lấy VD cụ thể. ? Hãy so sánh đặc điểm sinh học của sinh vật đới nóng và sinh vật đới lạnh? 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - Học bài trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục " Em có biết"

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 51

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 25/3/2017 Ngày dạy: 7A: 30/3/2017 và 7B: 29/3/2017 TIẾT 61 BÀI 58: ĐA DẠNG SINH HỌC (TIẾP) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS thấy được sự đa dạng sinh học ở môi trường nhiệt đới gió mùa cao hơn ở đới lạnh và hoang mạc đới nóng. HS chỉ ra được những lợi ích của đa dạng sinh học trong đời sống.. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích tổng hợp suy luận, kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, ý thức bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Tư liệu về ĐV ở môi trường nhiệt đới gió mùa. 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút Câu 1 Sự đa dạng sinh học là gì? Câu 2 Hãy nêu những đặc điểm sinh học của sinh vật ở đới nóng và sinh vật ở đới lạnh. Lấy VD cụ thể. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp bài đa dạng sinh học. Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1: Tìm hiểu đa dạng sinh học ở môi trường nhiệt đới gió mùa (15 phút) - GV yêu cầu: Đọc thông tin SGK nội dung bảng tr189 + Theo dõi VD trong một ao thả cá … + Đa dạng sinh học ở môi trường nhiệt đới gió mùa thể hiện thế nào? + Vì sao trên đồng ruộng gặp 7 loài rắn cùng sống mà không hề cạnh tranh với nhau? + Vì sao nhiều loài cá sống được trong cùng 1 ao? + Tại sao số lượng loài phân bố ở một nơi lại có thể rất nhiều ? - Cá nhân tự đọc thông tin SGK ghi nhớ kiến thức về các loài rắn - Thảo luận thống nhất ý kiến - Đại diện nhóm trình bày đáp án

GV: Nguyễn Thanh Loan

Nội dung cần đạt I. Đa dạng sinh học ở môi trường nhiệt đới gió mùa

PTNL - Năng lực tự học, tư duy sáng tạo, quan sát; kiến thức sinh học.

- Đa dạng sinh học ở môi trường nhiệt đới gió mùa rất phong phú. - Số lượng loài nhiều do chúng thích nghi với điều kiện sống.

Giáo án Sinh Học 7

Trang 52

Trường THCS Đại Hùng nhóm khác nhận xét bổ sung - GV đánh giá ý kiến của nhóm - GV hỏi tiếp: + Vì sao ĐV ở môi trường nhiệt đới nhiều hơn so với đới nóng và đới lạnh? - GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận Hoạt động 2: Tìm hiểu những lợi ích của đa dạng sinh học (10 phút) - GV yêu cầu nghiên cứu SGK trả lời cầu hỏi + Đa dạng sinh học mang lại lợi ích gì về thực phẩm, dược phẩm,… - GV cho các nhóm trả lời và bổ sung cho nhau - GV hỏi thêm: + Trong giai đoạn hiện nay đa dạng sinh học còn có giá trì gì đối với sự tăng trưởng kinh tế đất nước - HS trả lời - GV nhận xét và chốt Hoạt động 3: Tìm hiểu nguy cơ suy giảm đa dạng sinh học và việc bảo vệ đa dạng sinh học (10 phút) - GV yêu cầu nghiên cứu SGK kết hợ hiểu biết thực tế trao đổi nhóm →trả lời câu hỏi: + Nguyên nhân nào dẫn đến suy giảm đa dạng sinh học ở VN và thế giới ? + Chúng ta cần có biện pháp nào để bảo vệ đa dạng sinh học ? + Các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học dựa trên cơ sở khoa học nào? - GV cho các nhóm trao đổi đáp án hoàn thành câu trả lời - GV yêu cầu liên hệ thực tế + Hiện nay chúng ta đã làm gì để bảo đa dạng sinh học? - Đại diện nhóm trình bày đáp án nhóm khác bổ sung - GV cho HS tự rút ra kết luận

Năm học 2016 - 2017 - Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, II. Những lợi ích của đa dạng sinh sử dụng ngôn ngữ. học - Sự đa dạng sinh học mang lại giá trị kinh tế lớn cho đất nước. - Cung cấp thực phẩm: Nguồn dinh dưỡng chủ yếu của con người. - Dược phẩm: 1 số bộ phận của ĐV làm thuốc có giá trị: xương, mật) - Trong nông nghiệp: Cung cấp phân bón, sức kéo… - Giá trị khác: Làm cảnh, đồ mĩ nghệ, làm giống. - Một số loài có tác dụng tiêu diệt sinh vật gây hại. - Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, III. Nguy cơ suy giảm đa dạng sinh sử dụng ngôn ngữ. học và việc bảo vệ đa dạng sinh học - Nguyên nhân: + Do chặt phá rừng bừa bãi ảnh hưởng đến môi trường sống của động vật +Săn bắt ĐV, sử dụng thuốc BVTV - Để bảo vệ đa dạng sinh học cần: + Nghiêm cấm khai thác rừng bừa bãi + Cấm săn bắt, buôn bán ĐV quý hiếm + Thuần hóa, lai tạo giống để tăng độ đa dạng sinh học và độ đa dạng về loài. + Đẩy mạnh các biện pháp chống ô nhiễm môi trường. - Xây dựng các khu bảo tồn, vườn quốc gia. - Tuyên truyền cho mọi người về lợi ích của đa dạng sinh học.

4. Củng cố (4 phút) - GV sử dụng câu hỏi 1,2 SGK 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - Học bài trả lời câu hỏi SGK

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 53

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 1/4/2017 Ngày dạy: 7A: 7/4/2017 và 7B: 5/4/2017 TIẾT 62 BÀI 59: BIỆN PHÁP ĐẤU TRANH SINH HỌC I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nêu được khái niệm đấu tranh sinh học. Thấy được các biện pháp chính trong đấu tranh sinh học là sử dụng các loại thiên địch. Nêu được nhưng ưu điểm và nhược điểm của biện pháp đấu tranh sinh học 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát so sánh tư duy tổng hợp, kĩ năng hoạt động nhóm 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, bảo vệ môi trường , ý thức bảo vệ động vật. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: - Tư liệu về đấu tranh sinh học 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu những nguy cơ suy giảm đa dạng sinh học và biện pháp bao vệ đa dạng sinh học? 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: - GV đưa ra các câu hỏi gợi mở: ? Người ta phun thuốc trừ sâu nhằm mục đích gì? ? Thuốc trừ sâu có gây tác hại đến con người và môi trường hay không? Vậy có còn các biện pháp nào khác không gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà vẫn diệt trừ được sâu hại. Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu bài biện pháp đấu tranh sinh học. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là biện I. Biện pháp đấu tranh sinh học pháp đấu tranh sinh học?(5 phút) - Đấu tranh sinh học là cách sử dụng - GV cho HS nghiên cứu SGK trả lời câu những thiên địch, gây bệnh truyền - Năng lực tự hỏi: nhiễm và gây vô sinh cho sinh vật học, tư duy tạo, ?Thế nào đấu tranh sinh học? Cho VD gây hại, nhằm hạn chế tác động của sáng về đấu tranh sinh học sinh vật gây hại. quan sát; - Cá nhân tự đọc thông tin GK tr.192 trả kiến thức lời câu hỏi: sinh học. - Yêu nêu được: Dùng sinh vật tiêu diệt SV gây hại VD mèo diệt chuột - GV giải thích SV tiêu diệt SV có hại gọi là thiên địch, chốt - GV thông báo các Biện pháp đấu tranh sinh học Hoạt động 2: Tìm hiểu những biện

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 54

Trường THCS Đại Hùng pháp đấu tranh sinh học (15 phút) - GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK quan sát H59.1 và hoàn thành phiếu học tập - GV kẻ phiếu học tập lên bảng - GV gọi các nhóm lên viết kết quả trên bảng. - Đại diện nhóm ghi kết quả của nhóm. Nhóm khác bổ sung ý kiến. - GV thông báo kết quả đúng của các nhóm và yêu cầu theo dõi kiến thức chuẩn - GV yêu cầu + Giải thích biện pháp gây vô sinh để diệt SV gây hại - GV thông báo thêm một số thông tin… Hoạt động 3: Tìm hiểu những ưu điểm và hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học (15 phút) - GV cho HS nghiên cứu SGK trao đổi nhóm trả lời câu hỏi? ? Đấu tranh sinh học có những ưu điểm gì? ? Hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học là gì ? - Mỗi cá nhân tự thu thập kiến thức kiến thức ở thông tin trong SGK tr.194. - Đại diện nhóm trình bày kết quả nhóm khác bổ sung - GV ghi tóm tắt ý kiến của nhóm - GV tổng kết ý kiến đúng của các nhóm cho HS rút ra kết luận

Năm học 2016 - 2017 II. Những biện pháp đấu tranh sinh học - Có 3 biện pháp đấu tranh sinh học: - Năng lực tự 1. Sử dụng thiên địch a. Sử dụng thiên địch tiêu diệt sinh quản lí, tư duy sáng tạo, vật gây hại. sử dụng ngôn b. Sử dụng thiên địch đẻ trứng kí ngữ. sinh vào sinh vật gây hại hay trứng của sâu hại. 2. Sử dụng vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm cho sinh vật gây hại 3. Gây vô sinh tiêu diệt động vật gây hại III. Những ưu điểm và hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học - Ưu điểm: của biện pháp đấu tranh sinh học: tiêu diệt nhiều SV gây hại, tránh ô nhiễm môi trường. - Nhược điểm: + Đấu tranh sinh học chỉ có hiệu quả ở nơi có khí hậu ổn định. + Thiên địch không diệt được triệt để sinh vật gây hại.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - GV yêu cầu HS vẽ sơ đồ tư duy cho bài học. - Nêu những biện pháp đấu tranh sinh học? - Nêu những ưu điểm và hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học. Cho ví dụ. 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - Học bài trả lời câu hỏi SGK - Tìm hiểu thêm về động vật quý hiếm.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 55

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 3/4/2017 Ngày dạy: 7A: bù chiều 7/4/2017 và 7B: 8/4/2017 TIẾT 63 BÀI 60: ĐỘNG VẬT QUÝ HIẾM I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: HS nắm được khái niệm về động vật quí hiếm. Thấy được mức độ tuyệt chủng của các động vật quí hiếm ở VN từ đó đề ra biện pháp bảo vệ động vật quí hiếm của biện pháp đấu tranh sinh học 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát so sánh, phân tích tổng hợp 3. Thái độ: Giáo dục ý thức học tập, yêu thích môn học, bảo vệ môi trường , ý thức bảo vệ động vật quí hiếm. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Tranh ảnh về một số ĐV quí hiếm như: Hổ, báo, tê giác 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Nêu những ưu điểm và hạn chế của biện pháp đấu tranh sinh học. Cho ví dụ. 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta tìm hiểu bài động vật quý hiếm. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Hoạt động 1: Tìm hiểu thế nào là I. Thế nào là động vật quí hiếm - Động vật quí hiếm là những động vật động vật quí hiếm? (7 phút) - GV cho HS nghiên cứu SGK trả lời có giá trị về nhiều mặt và có số lượng - Năng lực tự học, tư duy câu hỏi: giảm sút sáng tạo, + Thế nào là động vật quí hiếm? quan sát; + Kể tên một số động vật quí hiếm mà kiến thức em biết? sinh học. - HS đọc thông tin SGK tr.196 thu nhận kiến thức. - Đại diện nhóm trình bày ý kiến HS nhận xét và bổ sung. - GV thông báo thêm cho HS về động vật quí hiếm như : Sói đỏ, phượng hoàng đất… - Yêu cầu HS rút ra kết luận Hoạt động 2: Tìm hiểu Ví dụ minh II. Ví dụ minh họa các cấp độ tuyệt họa các cấp độ tuyệt chủng của động chủng của động vật quí hiếm VN - Các cấp độ tuyệt chủng Động vật quí vật quí hiếm VN (20 phút) - Gv yêu cầu HS nghiên cứu thông hiếm ở Việt Nam biểu thị: + Rất nguy cấp(CR) thin mục I SGK/196 trả lời câu hỏi

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 56

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

4. Củng cố (4 phút) Bài 1 : Động vật quý hiếm là động vật : A . Có giá trị về thực phẩm , dược liệu , mĩ nghệ , khoa học , xuất khẩu . B . Có giá trị về thực phẩm , dược liệu , mĩ nghệ , khoa học , xuất khẩu trong 10 năm trở lại đây có số lượng giảm sút . C . Trong 10 năm trở lại đây có số lượng giảm sút . D . Có giá trị về thương mại Bài 2 :Trong các động vật quý hiếm sau , nhóm nào được xếp vào cấp độ nguy cấp ( EN ) trong sách đỏ Việt Nam A . Cà cuống , cá ngựa gai . B . ốc xà cừ , hươu xạ . C . Khỉ vàng , gà lôi trắng , sóc đỏ , khướu đầu đen . D . Tôm hùm , rùa núi vàng Bài 3 :Làm thế nào để bảo vệ động vật quý hiếm ? A . Đẩy mạnh việc bảo vệ môi trường sống của động vật quý hiếm . Cấm săn bắt , buôn bán trái phép động vật quý hiếm . Đẩy mạnh việc chăn nuôi và xây dựng khu dự trữ thiên nhiên . B . Cấm săn bắt , buôn bán trái phép động vật quý hiếm . C . Đẩy mạnh việc bảo vệ môi trờng sống của động vật quý hiếm . D . Đẩy mạnh việc chăn nuôi và xây dựng khu dự trữ thiên nhiên 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) Học bài trả lời câu hỏi SGK - Đọc mục " Em có biết" - Tìm hiểu động vật có giá trị kinh tế ở địa phương

Ngày soạn: 8/4/2017 Ngày dạy: 7A: 13/4/2017 và 7B: 12/4/2017 TIẾT 64 BÀI 61: TÌM HIỂU MỘT SỐ ĐỘNG VẬT CÓ TẦM QUAN TRỌNG TRONG KINH TẾ Ở ĐỊA PHƯƠNG I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức : Tập dượt cho học sinh cách sưu tầm các tư liệu sinh học qua sách báo, sách tham khảo nhằm rèn luyện cho các em cách thức đọc sách, phân loại sách và phân loại kiến thức, bổ sung hệ thống hoá kiến thức của mình. 2. Kĩ năng : Qua việc tìm hiểu trên, HS còn mở rộng và rèn luyện được khả năng vận dụng kiến thức và cùng với cách thức nhận định và lập luận để giải thích những tình huống tương tự so với những điều đã được học và tham khảo, góp phần vận dụng những kiến thức vào thực tiễn. 3. Thái độ : Nâng cao được lòng yêu thiên nhiên, nơi các em sống, từ đó xây dựng được tình cảm, thái độ và cách cư xử đúng đắn đối với thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà tìm hiểu những động vật nuôi tại địa phương đem lại kinh tế lớn cho gia đình và quê hương ( như chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thuỷ sản tôm , cua.) Phân nhóm tìm hiểu cứ 6 em làm thành một nhóm 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) - Thế nào là động vật quí hiếm ? - Phải bảo vệ động vật quí hiếm như thế nào ? 3. Bài mới: (35 phút) HOẠT ĐỘNG I : THU THẬP THÔNG TIN GV : Hướng dẫn HS cách thu thập thông tin : 1. Tên loài động vật cụ thể: Ví dụ như cua, tôm, cá, lợn, bò, dê, … 2. Địa điểm chăn nuôi - Chăn nuôi tại gia đình hay trang trại ? Địa điểm tai đâu ? - Điều kiện sống của loài động vật đó như thế nào? Bao gồm khí hậu, môi trường sống, chuồng trại. Nguồn thức ăn. Điều kiện sống khác đặc trưng cho loài. 3. Cách chăn nuôi : Làm chuồng như thế nào ? Số lượng loài, cá thể, có thể nuôi chung các loài gia súc, gia cầm nếu đó là trang trại lớn. Cách chăm sóc: + Lượng thức ăn, loại thức ăn + Cách chế biến + Thời gian ăn

GV: Nguyễn Thanh Loan

GV: Nguyễn Thanh Loan

? Có mấy cấp độ đe dọa tuyệt chủng của động vật quý hiếm - Đọc các câu trả lời lựa chọn quan sát hình SGK tr.197 hoàn thành bảng 1 " Một số động vật quí hiếm ở VN" - GV cho HS chữa bài trong vở bài tập - GV gọi nhiều HS lên ghi để phát huy tính tích cực của HS - GV thông báo ý kiến đúng - GV hỏi: Qua bảng này cho biết: + Động vật quí hiếm có giá trị gì? + Em có nhận xét gì về cấp độ đe dọa truyệt chủng của động vật quí hiếm? - GV yêu cầu HS rút ra kết luận Hoạt động 3: Tìm hiểu bảo vệ động vật quý hiếm (8 phút) - GV yêu cầu học sinh liên hệ thực tế trả lời câu hỏi: ? Nguyên nhân nào làm cho các động vật quý hiếm bị suy thoái? - Nêu những biện pháp để bảo vệ động vật quý hiếm? - Yêu cầu HS liên hệ bản thân phải làm gì để bảo vệ động vật quý hiếm?

+ Nguy cấp (EN) + Sẽ nguy cấp(VU) + Ít nguy cấp (LR) - Một số loài nguy cơ tuyệt chủng rất cao, tuỳ vào giá trị sử dụng của con người. + Sao la, tê giác một sừng, phượng hoàng đất…

III. Bảo vệ động vật quý hiếm + Cấm săn bắt, buôn bán trái phép động vật quý hiếm + Bảo vệ môi trường sống + Đẩy mạnh việc chăn nuôi, xây dựng khu dự trữ thiên nhiên

Giáo án Sinh Học 7

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

Trang 57

Giáo án Sinh Học 7

Trang 58

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

+ Vệ sinh chuồng trại. + Số kg tăng trong một tháng. 4. Giá trị kinh tế : Gia đình thu nhập của từng loài. + Tổng thu nhập xuất chuồng. + Giá trị VNĐ/ năm Địa phương : + Tăng nguồn thu nhập của địa phương nhờ chăn nuôi động vật ( đánh giá cụ thể ) + Ngành kinh tế trọng điểm của địa phương mình như thế nào ? - Đối với quốc gia : Nhận định và đánh giá chung từ kinh tế của quê hương mình, ảnh hưởng như thế nào trong nền kinh tế quốc gia 5. Tổng kết : Sau khi tìm hiểu một số động vật nuôi ở địa phương em có cảm nhận gì về hiện tại và tương lai cho sự phát triển kinh tế của nước nhà. 4. Củng cố (4 phút) - GV nhận xét tinh thần học tập của các nhóm - Tuyên dương nhóm làm tốt, nhắc nhở nhóm làm chưa tốt 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - Hoàn thành báo cáo giờ sau trình bày.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 59

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 11/4/2017 Ngày dạy: 7A: 14/4/2017 và 7B: 15/4/2017 TIẾT 65 BÀI 62: TÌM HIỂU MỘT SỐ ĐỘNG VẬT CÓ TẦM QUAN TRỌNG TRONG KINH TẾ Ở ĐỊA PHƯƠNG (TIẾP) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức : Tập dượt cho học sinh cách sưu tầm các tư liệu sinh học qua sách báo, sách tham khảo nhằm rèn luyện cho các em cách thức đọc sách, phân loại sách và phân loại kiến thức, bổ sung hệ thống hoá kiến thức của mình. 2. Kĩ năng : Qua việc tìm hiểu trên, HS còn mở rộng và rèn luyện được khả năng vận dụng kiến thức và cùng với cách thức nhận định và lập luận để giải thích những tình huống tương tự so với những điều đã được học và tham khảo, góp phần vận dụng những kiến thức vào thực tiễn. 3. Thái độ : Nâng cao được lòng yêu thiên nhiên, nơi các em sống, từ đó xây dựng được tình cảm, thái độ và cách cư xử đúng đắn đối với thiên nhiên và bảo vệ thiên nhiên. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Giáo viên hướng dẫn học sinh về nhà tìm hiểu những động vật nuôi tại địa phương đem lại kinh tế lớn cho gia đình và quê hương ( như chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi trồng thuỷ sản tôm , cua.) Phân nhóm tìm hiểu cứ 6 em làm thành một nhóm 2. Học sinh: Đọc trước bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh 3. Bài mới: (35 phút) HOẠT ĐỘNG II: BÁO CÁO CỦA HỌC SINH ( TIẾT 2 ) - Giáo viên cho học sinh lần lượt báo cáo kết quả bài làm của nhóm trước toàn thể lớp. Cho các nhóm nhận xét. - Giáo viên chú ý đến tính thực tiễn học sinh đã tìm hiểu đúng chưa, những số liệu nào chưa được chính xác cần điều chỉnh để bổ sung cho các nhóm ( vì học sinh chưa có kinh nghiệm thực tiễn nên có thể có những số liệu chưa chuẩn xác. ) - GV : Nhận xét đánh giá và cho điểm theo nhóm. 4. Củng cố (4 phút) - Nhận xét đánh giá hai tiết tìm hiểu động vật ở địa phương 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - Về nhà ôn tập nội dung chương trình động vật đã học trong chương trình sinh học 7 chuẩn bị giờ sau ôn tập.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 60

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 15/4/2017 Ngày dạy: 7A: 20/4/2017 và 7B: 19/4/2017 TIẾT 66 BÀI 63 ÔN TẬP HỌC KÌ II I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: học sinh nêu được sự tiến hoá của giới động vật từ thấp đến cao, từ đơn giãn đến phức tạp. - Học sinh thấy được sự thích nghi của động vật với môi trường sống, chỉ rõ giá trị nhiều mặt của giới động vật 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích, tổng hợp kiến thức. 3. Thái độ: : Giáo dục học sinh ý thức học tập yêu thích bộ môn. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Giáo viên hướng dẫn học sinh chuẩn bị nội dung ôn tập trước ở nhà 2. Học sinh: Ôn tập toàn bộ chương trình học kì 2 III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Lồng ghép trong tiết kiểm tra 3. Bài mới: (39 phút) Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1: Tìm hiểu sự tiến hóa của giới động vật (10 phút) - GV : yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin SGK, thảo luận theo nhóm và hoàn thành bảng 1 “ Sự tiến hoá của giới động vật” - Đại diện một vài nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung. - GV nhận xét và thông báo đáp án đúng Giới động vật đã tiến hóa như thế nào ? Hoạt động 2: Tìm hiểu sự thích nghi thứ sinh (10 phút) GV : Hướng dẫn học sinh nghiên cứu thông tin và cho biết : + Sự thích nghi thứ sinh là gì ? + Trong lớp bò sát và lớp chim đã có những trường hợp nào cụ thể, thể hiện sự thích nghi thứ sinh trở lại môi trường nước?

GV: Nguyễn Thanh Loan

Nội dung cần đạt I. Tìm hiểu sự tiến hóa của giới động vật Yêu cầu : Tên ngành; đặc điểm tiến hoá phải từ thấp đến cao; con đại diện phải điển hình. →Sự tiến hoá của giới động vật thể hiện sự phức tạp hoá về tổ chức cơ thể, bộ phận di chuyển. Giới động vật đã phát triển theo hướng từ đơn giãn đến phức tạp và theo hướng thích nghi II. Tìm hiểu sự thích nghi thứ sinh →Hiện tượng thích nghi thứ sinh : Có những loại động vật có xương sống sau khi đã chuyển lên môi trường ở cạn và đã thích nghi với môi trường này, song con cháu của chúng ( khi nguồn sống trên cạn không đáp ứng đủ ) lại đi tìm nguồn sống trong môi trường nước. Chúng trở lại sống và có cấu tạo thích nghi với môi trường nước đó chính là hiện tượng thích

Giáo án Sinh Học 7

PTNL - Năng lực tự học, tư duy sáng tạo, quan sát; kiến thức sinh học.

- Năng lực tự quản lí, tư

Trang 61

Trường THCS Đại Hùng Giáo viên Phân tích chi trước cá voi tuy hình dáng bên ngoài giống vây cá, song bộ xương chi bên trong có cấu trức chi năm ngón của ĐVCXS ở cạn, chứng tỏ tổ tiên của cá voi là ĐVCXS ở cạn. Hoạt động 3: Tìm hiểu tầm quan trọng thực tiễn của động vật (15 phút) - Học sinh thảo luận theo nhóm và hoàn thành bảng 2 SGK . - Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung . - GV :Nhận xét và thông báo đáp án

Năm học 2016 - 2017 nghi thứ sinh. duy sáng tạo, Bò sát : Cá sấu; rùa biển; ba ba.. sử dụng ngôn Chim : Chm cánh cụt, vịt nuôi, ngổng ngữ. nuôi

Đáp án : Bảng 1 :Sự tiến hoá của giới động vật Cơ thể đa bào Đối xứng Đối xứng hai bên Đặc điểm Cơ thể toả tròn Cơ thể Cơ thể Cơ thể có đơn bào mềm mềm có vỏ bộ xương đá vôi ngoài bằng ki tin ĐVNS Ruột Giun dẹp Thân mềm Chân khớp Ngành khoang Giun tròn Giun đốt Trùng roi Thuỷ tức Sán lông, Trai sông, Tôm sán lá gan, ốc, sò, hến sông,cua sán dây. đồng, bò Đại diện Giun đũa, cạp,. Châu giun kim, chấu. giun rễ lúa Giun đất

Cơ thể có bộ xương trong ĐVCXS Cá, ếch, thằn lằn, rắn,cá sấu, Đà điểu, chim cánh cụt, gà chim bồ câu, thỏ

Đáp án bàng 2 : Những động vật có tầm quan trọng trong thực tiễn STT Tầm quan Tên động vật trọng thực tiễn Động vật không xương sống Động vật có xương sống Thực phẩm Bào ngư, sò huyết, tôm hùm, cua Gia súc, gia cầm ( cho thịt sữa ( vật nuôi, đặc bể, cà cuống. ), yến ( tổ yến ), ba ba. sản ) Dược liệu Ông ( Tổ ong, mật ong ), bò cạp.. Tắc kè, rắn hổ mang, rắn cạp nong ( rượu ngâm ), Hươu nai, khỉ, hổ .. ( cao chữa bệnh ) Động Công nghệ ( Rệp cánh kiến( tổ cánh kiến ), ốc Hươu xạ ( xạ hương ), hổ ( vật vật liệu, mĩ xà cừ, trai ngọc, tằm, san hô .. xương ), đồi mồi, trâu, báo ( có nghệ, hương da, lông ) ích liệu ) Nông nghiệp Ong mắt đỏ, kiến vóng, côn trùng Trâu, bò ( sức kéo, phân

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 62

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

ăn sâu, côn trùng thụ phấn

Làm cảnh Vai trò trong tự nhiên

Đối với nông nghiệp

Động vật có hại

Đối với sống người Đối với khoẻ người

đời con sức con

bón),Thằn lằn, ếch đồng, chim ( ăn sâu bọ ), rắn, mèo.. ( tiêu diệt chuột ), chim, thú ( phát tán hạt cây rừng ) Những ĐV có hình thái lạ, đẹp.. Chim cảnh ( hoạ mi , khiếu, được dùng làm trang trí, làm cảnh. yểng), cá cảnh Giun đất, sâu bọ thụ phấn cho cây Chim thú phát tán cây rừng trồng, phân nhỏ lá thực vật cung cấp trở lại chất dinh dưỡng cho cây cây trồng trong tự nhiên. Trai, sò, ốc, hến, làm sạch môi trường nước trong tự nhiên Bướm, sâu, rầy các loại sâu bọ có Lợn rừng ( phá hoại nương rẩy hại cho cây trồng ) cu gáy, gà rừng ( ăn hạt), chuột phá hoại mùa màng, cây cối, hoa màu.. Mối , mọt Bồ nông ( bắt cá ), diều hâu ( bắt gà, chim), chuột phá hoại dụng cụ trong gia đình Trùng a míp, ruồi txe ( gây bệnh Chuột, mèo, chó mang mầm ngủ ), chấy rận, cái ghẻ, giun sán, bệnh có hại gây nhiều bệnh nguy hiểm, một số động vật trung gian truyền bệnh

4. Củng cố (4 phút) Giáo viên hệ thống hoá những ngành động vật đã học trong chương trình sinh lớp 7. 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) Học sinh về nhà ôn tập kĩ chuẩn bị kiểm tra học kì II Chuẩn bị dụng cụ, sách vở, đồ dùng cá nhân cho buổi tham quan thiên nhiên vào tuần học sau .

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 63

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 7/4/2017 Ngày dạy: 7A: 21/4/2017 và 7B: 22/4/2017 TIẾT 67 KIỂM TRA HỌC KÌ II

I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS từ chương VI đến chương VIII - Qua kiểm tra, phân luồng học sinh, tìm biện pháp giảng dạy thích hợp. 2. Kĩ năng: Rèn kĩ năng tự giác, tư duy độc lập, kỹ năng làm bài trắc nghiệm. 3. Thái độ: Giáo dục hs tính trung thực, nghiêm túc trong khi làm bài. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm

II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Thiết kế ma trận đề kiểm tra. Ra đề kiểm tra + đáp án biểu điểm 2. Học sinh: Ôn tập lại kiến thức trong chương III. ĐỀ BÀI 1. MA TRẬN Các mức độ nhận thức Các chủ đề chính

Nhận biết

TN TL Phân biệt đặc Nhận biết điểm các đặc điểm nhóm động chung của vật trong từng các lớp lớp và loài động vật đại diện Số câu 4 1 Số điểm 1.0đ 2.0đ Tỉ lệ % 10% 20% Nhận biết tiến trình tiến 2. Sự tiến hóa của động vật thông hóa của động qua các hệ cơ quan vật Số câu 2 Số điểm 0.5đ Tỉ lệ % 5% Nhận biết các biện pháp 3. Động vật và đời sống đấu tranh sinh học,các loài động vật quý hiếm con người Số câu 2 Số điểm 0.5đ Tỉ lệ % 5% Tổng số câu 9 1. Ngành động vật có xương sống

GV: Nguyễn Thanh Loan

Thông hiểu TN TL Trình bày cấu tạo các loài để phân biệt các lớp động vật khác nhau 4 1.0đ 10% Hiểu sự tiến hóa của động vật 1 1.5đ 15% Trình bày mối quan hệ giữa đông vật với tự nhiênvà đời sống con người 1 2đ 20% 6

Giáo án Sinh Học 7

Vận dụng TN TL

Tổng số

9 4đ 40% Giải thích ưu thế trong tiến hóa 1 1.5đ 15%

1

Trang 64

4 3.5đ 35%

3 2.5đ 25% 16

Trường THCS Đại Hùng Tổng số điểm Tỉ lệ %

4.0 40%

Năm học 2016 - 2017 4.5 45%

1.5 15%

10 100%

2. ĐỀ BÀI A. TRẮC NGHIỆM: (3 điểm) Câu 1. Sống ở tầng mặt thiếu nơi ẩn nấp, một số loài cá hình thành nên các đặc điểm thích nghi: A. Mình tròn, đuôi to, ngắn. B. Mình thon dài, khúc đuôi khỏe. C. Các vây tiêu giảm, đuôi dài. Câu 2. Các loài lưỡng cư (Ếch, nhái...) hô hấp: A. Bằng phổi. B. Bằng hệ thống khí. C. Bằng da. Câu 3. Đặc điểm nào sau đây là chung cho lớp cá: A. Tim 2 ngăn chứa máu đỏ thẩm, một vòng tuần hoàn. B.Tim 2 ngăn chứa máu pha, một vòng tuần hoàn. C.Tim 2 ngăn chứa máu đỏ tươi, một vòng tuần hoàn. Câu 4. Để thích nghi với đời sống trên cạn, các loài thuộc lớp bò sát có đặc điểm: A. Da và lớp mỡ dưới da dày, chi có vuốt. B. Da có lông mao bao phủ, chi có guốc. C. Da khô, vảy sừng khô, chi năm ngón có vuốt. Câu 5. Tim đã có vách hụt ở tâm thất, máu pha đi nuôi cơ thể, là đặc điểm của: A.Thằn lằn bóng đuôi dài B. Ếch đồng C. Chim bồ câu. Câu 6. Sinh sản và phát triển của ếch khác cá chép như thế nào? A. Đẻ trứng, thụ tinh ngoài. B. Đẻ trứng, thụ tinh ngoài, phát triển có biến thái C. Sinh sản trong môi trường nước. Câu 7. Tập tính sống thành đàn, săn mồi bằng cách rượt đuổi mồi là của loài nào sau đây: A. Hổ. B. Sư tử. C. Chó sói. Câu 8. Loài nào sau đây trong bộ có vảy mang đặc điểm: Không có chi, không có màng nhĩ? A. Thằn lằn bóng B. Rắn ráo. C. Cá sấu xiêm. Câu 9. Nhóm động vật quý hiếm nào sau đây được xếp ở cấp độ rất nguy cấp (CR) A. Ốc xà cừ, hươu xạ, voi. B. Cà cuống, cá ngựa gai, tôm hùm. C. Sóc đỏ, ốc xà cừ, voi Câu 10. Loài nào sau đây có quan hệ họ hàng gần với cá chép? A. Cá ngựa. B. Cá sấu. C. Cá voi Câu 11. Hệ thần kinh của động vật tiến hóa theo chiều hướng như sau: A.Chưa phân hóa Chuỗi hạch Hình mạng lưới Hình ống(Nãovà tủy sống) B. Chưa phân hóa Hình mạng lưới Chuỗi hạch Hình ống(Nãovà tủy sống) C. Hình mạng lưới Chuỗi hạch Hình ống(Nãovà tủy sống) Chưa phân hóa Câu 12. Áp dụng biện pháp đấu tranh sinh học, người ta sử dụng thiên địch nào sau đây để tiêu diệt trực tiếp sinh vật có hại: A.Ong mắt đỏ, ong vò vẻ. B. Chim sẻ, bướm đêm. C. Cá cờ, diều hâu.

B. TỰ LUẬN: (7 điểm)

Câu 1: (2đ) Nêu đặc điểm chung lớp thú? Kể tên một số loài thú mà em biết? Câu 2: (2đ) Đa dạng sinh học được thể hiện như thế nào? Động vật môi trường đới nóng đã thích nghi ra sao với khí hậu nóng quanh năm? Câu 3: (1.5đ) Trình bày ý nghĩa và tác dụng của cây phát sinh giới động vật? Cho biết Chuột túi có quan hệ họ hàng gần với thỏ hơn hay với cá mập hơn?

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 65

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Câu 4: (1.5đ) Vì sao lại cho rằng: Hiện tượng đẻ con, thai sinh, nuôi con bằng sữa mẹ là đặc điểm chiếm ưu thế nhất về sinh sản của động vật?

III. ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM A. TRẮC NGHIỆM: (3 điểm) Câu 1 2 3 4 5 Đáp án B A;C A C A B. TỰ LUẬN: (7 điểm)

6 B

7 8 A;C B

9 A

10 B

11 A

Câu 1: Đặc điểm chung: + Là động vật có xương sống, có tổ chức cao nhất + Thai sinh và nuôi con bằng sữa + Có lông mao, bộ răng phân hoá 3 loại + Tim 4 ngăn, bộ não phát triển, là động vật hằng nhiệt. + Một số đại diện:chuột túi, kangaro, thỏ, hổ, gấu... Câu 2 Đa dạng sinh học thể hiện: - Đa dạng sinh học biểu thị bằng số lượng loài: khoảng 1,5 triệu loài ĐV - Đa dạng về loài thể hiện bằng sự đa dạng về hình thái và tập tính. - Có sự đa dạng về loài là do khả năng thích cao nghi của động vật đối với các điều kiện sống rất khác nhau trên các môi trường địa lý của trái đất. + Động vật ở môi trường đới nóng đã thích nghi: + Chân cao móng rộng, có đệm thịt dày: Không bị lún trong cát, chống nóng + Chân dài: Tránh cho thân tiếp xúc với cát nóng + Bướu mỡ ở lạc đà: Khi cần có thể chuyển thành nước + Có bộ lông nhạt giống màu cát: Không bắt nắng; trốn kẻ thù + Hoạt động chủ yếu vào ban đêm: Tránh bị mất nước khi trời nắng + Có khả năng đi xa, có khả năng nhịn khát: Tiết kiệm thức ăn và nước + Di chuyển bằng cách quăng thân: Ít tiếp xúc với cát + Có tập tính vùi sâu trong cát: Trốn kẻ thù, chống nóng - Sự đa dạng của động vật ở môi trường đặc biệt rất thấp - Chỉ có những loài có khả năng chịu đựng cao thì mới tồn tại được Câu 3: Ý nghĩa và tác dụng cây phát sinh: qua cây phát sinh giới động vật - Các loài động vật có tổ tiên chung. - Phản ánh mức độ họ hàng giữa các nhóm động vật - Kích thước các nhánh lớn hay nhỏ thể hiện số loài nhiều hay ít. + Chuột túi có quan hệ họ hàng gần với thỏ hơn. Câu 4 Đẻ con, thai sinh, nuôi con bằng sữa mẹ là đặc điểm chiếm ưu thế nhất vì: Con non vừa được bảo vệ vừa được nuôi dưỡng trong cơ thể mẹ. -Sau khi đẻ ra được nuôi bằng sữa mẹ là lại thức ăn dinh dưỡng nhất, tốt nhất nên con non sống sót và tăng trưởng tốt. IV. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC

12 C 2 điểm 0.4 đ 0.4 đ 0.4 đ 0.4 đ 0.4 đ 2 điểm 0.3 đ 0.25 đ 0.25 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.1 đ 0.2 đ 0.2 đ 1.5đ 0.25 đ 0.5 đ 0.25 đ 0.5 đ 1.5 đ 1đ 0.5đ

1. Kiểm tra sĩ số: (1 phút) 2. Kiểm tra dụng cụ của HS chuẩn bị cho giờ kiểm tra: (1 phút) 3. Phát đề kiểm tra cho HS: 40 phút 4. Củng cố (2 phút) GV: Thu bài . 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút): Về nhà học trước bài 18

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 66

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

V. ĐÁNH GIÁ NHẬN XÉT SAU KHI CHẤM BÀI KIỂM TRA: Lớp

Tổng số HS

Số bài KT

Kém 0-<3.5 SL %

GV: Nguyễn Thanh Loan

Yếu 3.5-<5 SL %

TL < TB

KẾT QUẢ TB Khá 5-<6.5 6.5-<8 SL % SL %

Giáo án Sinh Học 7

Giỏi TL > 8-10 TB SL %

TL % K,G

Trang 67

Ghi chú

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 18/4/2017 Ngày dạy: 7A: 27/4/2017; 7B: 22/4/2017 TIẾT 68 BÀI 64: THAM QUAN THIÊN NHIÊN I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Tạo cơ hội cho học sinh tiếp xúc với thiên nhiên và thế giới động vật. - Học sinh sẽ được nghiên cứu động vật sống trong thiên nhiên. 2. Kĩ năng: - Quản lý thời gian và đảm nhiệm trách nhiệm được phân công - Quan sát khi đi thực tế - So sánh, phân tích, tổng hợp - Biểu đạt sáng tạo khi viết báo cáo - Tự BV bản thân 3. Thái độ: Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ thế giới động vật đặc biệt là động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Vợt thủy tinh, chổi lông, kim nhọn, khay đựng mẫu; giấy báo rộng, túi nhựa trắng. 2. Học sinh: lọ bắt động vật, hộp chứa mẫu, kính lúp cầm tay, vở ghi chép có kẻ sẵn bảng như Sgk/205; áo mưa, ủng, ôn lại kiến thức. * Địa điểm: gần trường III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu thiên nhiên xung quanh. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL * Hoạt động 1: Chuẩn bị tham I/ Chuẩn bị tham quan thiên nhiên quan thiên nhiên (15 phút) Bước 1: Chuẩn bị địa điểm Địa điểm có những môi trường nào? - Năng lực tự Độ sâu của môi trường học, tư duy Một số loại động vật - thực vật có thể sáng tạo, quan gặp sát; kiến thức Bước 2: Chuẩn bị dụng cụ: sinh học. Mũ, giày, dép quai hậu Dụng cụ: túi có dây đeo + Giấy báo rộng, kính lúp + Sổ ghi chép + Vợt bướm, vợt thủy tinh, kẹp mẫu, chổi lông, kim nhọn, khay đựng mẫu,…

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 68

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

* Hoạt động 2: Giáo viên giới II/ Giới thiệu cách sử dụng dụng cụ thiệu cách sử dụng dụng cụ (10 - Với động vật dưới nước: dùng vợt thủy sinh bắt động vật lên rồi lấy chổi lông phút) quét nhẹ vào khay (chứa nước). - Với động vật ở cạn hay trên cây: trải rộng báo dưới gốc rung cành cây hay dùng vợt bướm để hứng, bắt cho vào túi nilon. - Với động vật ở đất (sâu bọ) dùng kẹp mếm gắp cho vào túi nilon. - Với động vật lớn hơn: cá, ếch… dùng vợt bướm bắt vào hộp chứa mẫu. * Hoạt động 3: Giáo viên giới III/ Ghi chép: - Đánh dấu vào bảng/205 Sgk thiệu cách ghi chép (15 phút) - Mỗi nhóm cử 1HS ghi chép ngắn gọn đặc điểm cơ bản nhất. - HS nhắc lại các thao tác sử dụng dụng cụ.

- Năng lực tự quản lí, tư duy sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ.

4. Củng cố (4 phút) - Quan sát các nội dung đã hướng dẫn - Ghi nội dung đã quan sát vào bảng - Ý thức giữ vệ sinh chung 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) Về nhà hoàn thành bảng

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 69

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 22/4/2017 Ngày dạy: 7A: 28/4/2017; 7B: 26/4/2017 TIẾT 69 BÀI 65: THAM QUAN THIÊN NHIÊN (TIẾP) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Tạo cơ hội cho học sinh tiếp xúc với thiên nhiên và thế giới động vật. - Học sinh sẽ được nghiên cứu động vật sống trong thiên nhiên. 2. Kĩ năng: - Quản lý thời gian và đảm nhiệm trách nhiệm được phân công - Quan sát khi đi thực tế - So sánh, phân tích, tổng hợp - Biểu đạt sáng tạo khi viết báo cáo - Tự BV bản thân 3. Thái độ: Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ thế giới động vật đặc biệt là động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Vợt thủy tinh, chổi lông, kim nhọn, khay đựng mẫu; giấy báo rộng, túi nhựa trắng. 2. Học sinh: lọ bắt động vật, hộp chứa mẫu, kính lúp cầm tay, vở ghi chép có kẻ sẵn bảng như Sgk/205; áo mưa, ủng, ôn lại kiến thức. * Địa điểm: gần trường III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu thiên nhiên xung quanh. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Giáo viên yêu cầu: - Hoạt động nhóm 1/ Nội dung quan sát: - Giữ trật tự, không trèo, lội * Quan sát động vật phân bố nước sâu. Lấy đơn giản Năng theo môi trường: HĐ1: GV thông báo nội dung cần quan sát tự - Trong từng môi trường có lực a. Phân chia môi trường: 4 nhóm những động vật nào? học, tư - Ở tán cây (N1) - Số lượng cá thể nhiều hay ít? duy sáng - Ở đất (N2) * Quan sát sự thích nghi di tạo, quan chuyển của động vật ở các môi sát; kiến - Ỏ ven bờ (N3) trường di chủ yếu bằng thân, thức sinh - Ở nước (N4) b. Nội dung quan sát: vây, bơi, lông bơi, tua miệng, học. bằng chi… * Quan sát động vật phân bố theo môi trường: - Trong từng môi trường có những động vật nào? * Quan sát sự thích nghi dinh - Số lượng cá thể nhiều hay ít? dưỡng của động vật

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 70

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

* Quan sát sự thích nghi di chuyển của động vật ở Vd: thức ăn TV: ăn la, ăn các môi trường di chủ yếu bằng thân, vây, bơi, củ,… lông bơi, tua miệng, bằng chi… Thức ăn ĐV: ăn sâu bọ, ăn thịt * Quan sát sự thích nghi dinh dưỡng của động vật đv khác ăn tạp: ăn TV–ĐV * Quan sát mối quan hệ ĐV Vd: thức ăn TV: ăn la, ăn củ,… Thức ăn ĐV: ăn sâu bọ, ăn thịt động vật khác TV Tìm xem có ĐV nào có thích ăn tạp: ăn TV – ĐV hoặc gây hại cho TV * Quan sát mối quan hệ ĐV - TV Tìm xem có ĐV nào có thích hoặc gây hại cho VD: Ong hút mật thụ phấn cho hoa TV Sâu ăn lá ăn lá non cây VD: Ong hút mật thụ phấn cho hoa chết Sâu ăn lá ăn lá non cây chết Sâu ăn quả đục quả thối Sâu ăn quả đục quả thối quả * Quan sát hiện tượng ngụy trang của ĐV: Có quả * Quan sát hiện tượng ngụy những hiện tượng sau: trang của ĐV: Có những hiện - Màu sắc giống lá cây, cành cây, màu đất. tượng sau: - Duỗi cơ thể giống cành cây khô hay chiếc lá. - Màu sắc giống lá cây, cành - Cuộn tròn cơ thê, hiện tượng tiết ra chất độc. * Quan sát số lượng, thành phần ĐV trong thiên cây, màu đất. Năng - Duỗi cơ thể giống cành cây nhiên lực tự khô hay chiếc lá. - Nhóm ĐV nào gặp nhiều nhất? Tại sao? - Cuộn tròn cơ thê, hiện tượng quản lí, - Nhóm ĐV nào ít gặp nhất? Tại sao? tư duy tiết ra chất độc. - Thiếu hẳn ĐV nào? * Quan sát số lượng, thành sáng tạo, HĐ2: HS tiến hành quan sát. sử dụng - HS: trong nhóm phân công tất cả phải được quan phần Đ trong thiên nhiên - Nhóm ĐV nào gặp nhiều ngôn sát ngữ. nhất? Tại sao? 1. Người ghi chép - Nhóm ĐV nào ít gặp nhất? 2. Người giữ mẫu Tại sao? - GV: Bao quát, hướng dẫn, giúp đỡ nhóm yếu. - Thiếu hẳn ĐV nào? - Nhắc nhở HS lấy đủ mẫu ở nơi quan sát. HĐ3: Báo cáo kết quả của các nhóm 2/ Tiến hành quan sát Ghi tên động vật quan sát được vào bảng 3/ Báo cáo 4. Củng cố (4 phút) Môi trường Vị trí PLĐV Tên ĐV quan STT sát được Ở nước Ở ven bờ Ở đất Ở tán cây ĐVKXS ĐVCXS - Nội dung báo cáo: + Danh sách tên DV: thống kê theo mẫu ở bảng + Nội dung quan sát, theo dõi do các nhóm thực hiện theo phân công của GV + Đánh giá về số lượng, thành phần ĐV trong thiên nhiên - Sau báo cáo cần dùng chổi lông nhẹ nhàng quét các mẫu vật về môi trường chúng sống. Rác tập hợp lại bỏ đúng nơi quy định. 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập của học sinh. - Căn cứ vào báo cáo của các nhóm báo cáo kết quả học tập. - Ôn tập chương trình.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 71

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 26/4/2017 Ngày dạy: 7A: 4/5/2017; 7B: 29/4/2017 TIẾT 70 BÀI 65: THAM QUAN THIÊN NHIÊN (TIẾP) I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức: - Tạo cơ hội cho học sinh tiếp xúc với thiên nhiên và thế giới động vật. - Học sinh sẽ được nghiên cứu động vật sống trong thiên nhiên. 2. Kĩ năng: - Quản lý thời gian và đảm nhiệm trách nhiệm được phân công - Quan sát khi đi thực tế - So sánh, phân tích, tổng hợp - Biểu đạt sáng tạo khi viết báo cáo - Tự BV bản thân 3. Thái độ: Giáo dục lòng yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ thế giới động vật đặc biệt là động vật có ích. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Vợt thủy tinh, chổi lông, kim nhọn, khay đựng mẫu; giấy báo rộng, túi nhựa trắng. 2. Học sinh: lọ bắt động vật, hộp chứa mẫu, kính lúp cầm tay, vở ghi chép có kẻ sẵn bảng như Sgk/205; áo mưa, ủng, ôn lại kiến thức. * Địa điểm: gần trường III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh 3. Bài mới: (35 phút) Giới thiệu bài: Hôm nay chúng ta cùng nhau tìm hiểu thiên nhiên xung quanh. Dạy bài mới: Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt PTNL Giáo viên yêu cầu: - Hoạt động nhóm 1/ Nội dung quan sát: - Giữ trật tự, không trèo, lội * Quan sát động vật phân bố nước sâu. Lấy đơn giản theo môi trường: - Năng lực tự HĐ1: GV thông báo nội dung cần quan sát - Trong từng môi trường có học, tư duy a. Phân chia môi trường: 4 nhóm những động vật nào? sáng tạo, - Ở tán cây (N1) - Số lượng cá thể nhiều hay ít? quan sát; - Ở đất (N2) * Quan sát sự thích nghi di kiến thức - Ỏ ven bờ (N3) chuyển của động vật ở các môi sinh học. - Ở nước (N4) trường di chủ yếu bằng thân, b. Nội dung quan sát: vây, bơi, lông bơi, tua miệng, * Quan sát động vật phân bố theo môi trường: bằng chi… - Trong từng môi trường có những động vật * Quan sát sự thích nghi dinh nào? dưỡng của động vật

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 72

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Vd: thức ăn TV: ăn la, ăn củ,… - Số lượng cá thể nhiều hay ít? * Quan sát sự thích nghi di chuyển của động Thức ăn ĐV: ăn sâu bọ, ăn thịt vật ở các môi trường di chủ yếu bằng thân, đv khác ăn tạp: ăn TV–ĐV * Quan sát mối quan hệ ĐV vây, bơi, lông bơi, tua miệng, bằng chi… * Quan sát sự thích nghi dinh dưỡng của động TV Tìm xem có ĐV nào có thích vật hoặc gây hại cho TV Vd: thức ăn TV: ăn la, ăn củ,… Thức ăn ĐV: ăn sâu bọ, ăn thịt động vật VD: Ong hút mật thụ phấn cho hoa khác ăn tạp: ăn TV – ĐV Sâu ăn lá ăn lá non cây chết * Quan sát mối quan hệ ĐV - TV Tìm xem có ĐV nào có thích hoặc gây hại Sâu ăn quả đục quả thối quả cho TV * Quan sát hiện tượng ngụy trang của ĐV: Có những hiện VD: Ong hút mật thụ phấn cho hoa Sâu ăn lá ăn lá non cây chết tượng sau: Sâu ăn quả đục quả thối quả - Màu sắc giống lá cây, cành * Quan sát hiện tượng ngụy trang của ĐV: Có cây, màu đất. những hiện tượng sau: - Duỗi cơ thể giống cành cây - Màu sắc giống lá cây, cành cây, màu đất. khô hay chiếc lá. - Duỗi cơ thể giống cành cây khô hay chiếc - Cuộn tròn cơ thê, hiện tượng lá. tiết ra chất độc. HĐ2: HS tiến hành quan sát. * Quan sát số lượng, thành - Năng lực tự quản lí, tư - HS: trong nhóm phân công tất cả phải được phần Đ trong thiên nhiên quan sát - Nhóm ĐV nào gặp nhiều duy sáng tạo, 1. Người ghi chép nhất? Tại sao? sử dụng ngôn 2. Người giữ mẫu - Nhóm ĐV nào ít gặp nhất? ngữ. - GV: Bao quát, hướng dẫn, giúp đỡ nhóm yếu. Tại sao? - Nhắc nhở HS lấy đủ mẫu ở nơi quan sát. - Thiếu hẳn ĐV nào? HĐ3: Báo cáo kết quả của các nhóm 2/ Tiến hành quan sát Ghi tên động vật quan sát được vào bảng 3/ Báo cáo 4. Củng cố (4 phút) Môi trường Vị trí PLĐV Tên ĐV quan STT sát được Ở nước Ở ven bờ Ở đất Ở tán cây ĐVKXS ĐVCXS - Nội dung báo cáo: + Danh sách tên DV: thống kê theo mẫu ở bảng + Nội dung quan sát, theo dõi do các nhóm thực hiện theo phân công của GV + Đánh giá về số lượng, thành phần ĐV trong thiên nhiên - Sau báo cáo cần dùng chổi lông nhẹ nhàng quét các mẫu vật về môi trường chúng sống. Rác tập hợp lại bỏ đúng nơi quy định. 5. Hướng dẫn học nhà (1 phút) - GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập của học sinh. - Căn cứ vào báo cáo của các nhóm báo cáo kết quả học tập. - Ôn tập chương trình.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 73

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Ngày soạn: 30/4/2017 Ngày dạy: Tuần 37+38 ÔN TẬP I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Kiến thức. Ôn tập lại toàn bộ kiến thức trong sách giáo khoa sinh học 7 2. Kĩ năng. Rèn kĩ năng quan sát, thực hành, kỹ năng làm việc độc lập, theo nhóm. 3. Thái độ.Giáo dục lòng yêu thiên nhiên bảo vệ cây cối. 4. Năng lực cần hình thành và phát triển: + Năng lực chung: Tự học, giải quyết vấn đề, tư duy sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông, sử dụng ngôn ngữ, tính toán + Năng lực riêng: Kiến thức sinh học, nghiên cứu khoa học, năng lực thực hiện trong phòng thí nghiệm II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH 1. Giáo viên: Chuẩn bài những kiến thức có liên quan để giải đáp thắc mắc HS 2. Học sinh: ôn tập lại kiến thức III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số (1 phút) 2. Kiểm tra bài cũ: Không 3. Bài mới: (39 phút) Giới thiệu bài: để củng cố lại kiến thức chúng ta cùng nhau ôn tập Dạy bài mới: Câu 1: Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước và thích nghi với đời sống ở cạn? 1. Đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước: - Đầu dẹp, nhọn, khớp với thân thành 1 khối thuôn nhọn về phía trước → giảm sức cản của nước khi bơi. - Da trần phủ chất nhầy và ẩm dễ thấm khí → giúp hô hấp trong nước. - Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón → tạo thành chân bơi để đẩy nước. 2. Đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở cạn: - Mắt và lỗ mũi ở vị trí cao trên đầu (mũi ếch thông với khoang miệng và phổi vừa để ngửi vừa để thở)→ dễ quan sát. - Mắt có mi giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai có màng nhĩ → bảo vệ mắt, giữ mắt khỏi bị khô, nhận biết âm thanh trên cạn. - Chi 5 phần có ngón chia đốt linh hoạt → thuận lợi cho việc di chuyển. Câu 2: Trình bày đặc điểm chung của Lưỡng cư. Là động vật có xương sống thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn: - Da trần, ẩm ướt. Di chuyển bằng 4 chi. - Sinh sản trong môi trường nước, thụ tinh - Hô hấp bằng phổi và bằng da. ngoài. - Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, tâm thất chứa - Nòng nọc phát triển qua biến thái. máu pha. - Là động vật biến nhiệt. Câu 3: Nêu vai trò của Lưỡng cư đối với con người. - Có ích cho nông nghiệp: tiêu diệt sâu bọ phá - Làm thuốc chữa bệnh: bột cóc, nhựa cóc. hại mùa màng, tiêu diệt sinh vật trung gian gây - Là vật thí nghiệm trong sinh lý học: ếch bệnh. đồng. - Có giá trị thực phẩm: ếch đồng Câu 4: Trình bày đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi với đời sống hoàn toàn ở cạn.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 74

Trường THCS Đại Hùng

Năm học 2016 - 2017

Câu 5: So sánh bộ xương thằn lằn với bộ xương ếch. Câu 6: Trình bày những đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn. Câu 7: Lập bảng so sánh cấu tạo các cơ quan hô hấp, tuần hoàn, bài tiết của thằn lằn và ếch. Câu 8: Nêu đặc điểm chung của Bò sát. Câu 9: Nêu vai trò của Bò sát. Câu 10: Trình bày đặc điểm sinh sản của chim bồ câu. Câu 11: Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đời sống bay. Câu 12: So sánh kiểu bay vỗ cánh và kiểu bay lượn của chim. Câu 13: Trình bày đặc điểm hô hấp ở chim bồ câu thể hiện sự thích nghi với đời sống bay. Câu 14: Lập bảng phân biệt cấu tạo trong của chim bồ câu và thằn lằn. Câu 15: Trình bày đặc điểm chung của lớp Chim. Câu 16: Nêu vai trò của chim. Câu 17: Nêu cấu tạo ngoài của thỏ thích nghi với điều kiện sống. Câu 18: Thế nào là hiện tượng thai sinh? Nêu ưu điểm của sự thai sinh so với sự đẻ trứng và noãn thai sinh. Câu 19: Nêu cấu tạo trong của thỏ chứng tỏ sự hoàn thiện so với các lớp động vật có xương sống đã học. Câu 20: Trình bày đặc điểm cấu tạo của dơi thích nghi với đời sống bay. Câu 21: Trình bày đặc điểm cấu tạo của cá voi thích nghi với đời sống trong nước. Câu 22: Trình bày đặc điểm cấu tạo của bộ Ăn sâu bọ, bộ Gặm nhấm, bộ Ăn thịt. Câu 23: Nêu đặc điểm chung của Thú. Là động vật có xương sống có tổ chức cao nhất: Câu 24: Tại sao thú có khả năng sống ở nhiều môi trường? Câu 25: Nêu vai trò của Thú. Câu 26: Nêu sự phân hóa và chuyên hóa 1 số hệ cơ quan trong quá trình tiến hóa của các ngành Động vật. Câu 27: Hãy kể các hình thức sinh sản ở động vật. Phân biệt các hình thức sinh sản đó. Câu 28: Giải thích sự tiến hóa hình thức sinh sản hữu tính. Câu 29: Nêu đặc điểm thích nghi về cấu tạo và tập tính của động vật ở đới lạnh và hoang mạc đới nóng. Giải thích? Câu 30: Thế nào là biện pháp đấu tranh sinh học? Kể tên các biện pháp đấu tranh sinh học. Cho ví dụ. Nêu ưu điểm và hạn chế của các biện pháp đấu tranh sinh học. Câu 31: Thế nào là động vật quý hiếm? Kể tên các cấp độ tuyệt chủng động vật quý hiếm? Cần bảo vệ động vật quý hiếm như thế nào? Câu 32: Nêu lợi ích của đa dạng sinh học? Nguyên nhân suy giảm và biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học. 4. Củng cố (4 phút) - GV nhận xét kết quả các nhóm, thái độ học tập của HS. - Nhắc nhở những nhóm chưa tích cực, tuyên dương những nhóm có kết quả tốt. 5. Hướng dẫn học ở nhà (1 phút) Tiếp tục ôn tập.

GV: Nguyễn Thanh Loan

Giáo án Sinh Học 7

Trang 75