Curieus beleidsplan 2026 - 2030

INHOUDSOPGAVE WOORD VOORAF INHOUDELIJK DEEL 1. DE ESSENTIE VAN CURIEUS 1.1 Missie

1

1.2 Visie

2

1.3 DNA

2

1.4 Kernwaarden

3

1.5 De sociaal-culturele praktijken van Curieus

3

2. OMGEVINGSANALYSE EN ZELFEVALUATIE 2.1 Maatschappelijke omgevingsanalyse

5

2.2 Zelfevaluatie

7

2.2.1 Focusgroepen

7

2.2.2 Stakeholdersbevraging (SWOT)

8

2.2.3 Interne Kwaliteitsaudit (EFQM)

10

2.2.4 Verbetersuggesties van de visitatiecommissie

11

2.2.5 Analyse van de kerngegevens

11

3. BELEIDSUITDAGINGEN EN STRATEGISCHE EN OPERATIONELE DOELSTELLINGEN 3.1 Inhoudelijke beleidsuitdagingen en inhoudelijk prioriteiten

12

3.2 Inhoudelijke prioriteiten voor de volgende beleidsperiode

13

3.3 Strategische en Operationele Doelstellingen en acties

13

4. DE ROLLEN VAN HET SOCIAAL-CULTUREEL WERK 4.1 Visie op de verbindende rol

24

4.2 Visie op de kritische rol

25

4.3 Visie op de laboratoriumrol

26

5. DE FUNCTIEMIX VAN CURIEUS 5.1 Cultuurfunctie

28

5.2 Maatschappelijke bewegingsfunctie

29

6. VRIJWILLIGERSBELEID 6.1 Curieus-community: drie vormen van vrijwillig engagement

32

6.2 Verschillende types engagement

33

6.3 Vrijwilligersondersteuning in de toekomst

38

7. WERKING IN DE VRIJE TIJD

41

8. PUBLIEK, DOELGROEPEN EN PARTICIPATIE 8.1 Doelgroepen

42

8.2 Brede publiek

42

8.3 Participatie: van deelnemen naar deelhebben

43

8.4 Brugfunctie

45

9. RELEVANTIE EN LANDELIJKE UITSTRALING

47

ZAKELIJK DEEL 1. ZAKELIJKE BELEIDSUITDAGINGEN

50

2. ORGANISATIESTRUCTUUR EN -CULTUUR

51

3. MEDEWERKERSBELEID EN INFRASTRUCTUUR

57

4. COMMUNICATIEBELEID

68

5. INTEGRALE KWALITEITSZORG

72

6. TOEPASSING VAN DE PRINCIPES VAN GOED BESTUUR

75

FINANCIEEL DEEL 1. ALGEMENE TOELICHTING FINANCIEEL BELEID

78

2. TOELICHTING MEERJARENBEGROTING

82

3. TOELICHTING FINANCIELE KERNGEGEVENS

84

4. TOELICHTING BIJ HET GEVRAAGD SUBSIDIEBEDRAG

86

5. AFSTEMMING TUSSEN INHOUDELIJK EN ZAKELIJK DEEL

87

BESCHRIJVING VAN DE BEOORDELINGSELEMENTEN 1. INHOUDELIJKE BEOORDELINGSELEMENTEN EN -CRITERIA

93

2. ZAKELIJKE BEOORDELINGSELEMTEN EN –CRITERIA

105

WOORD VOORAF Curieus onderging in de voorbije beleidsperiode een ware metamorfose. De trage evolutie van ‘gesloten zuilgebonden vrijwilligersvereniging’ naar ‘open onafhankelijke community’, die onze organisatie al sinds de eeuwwisseling had ingezet, raakte vanaf 2021 in een stroomversnelling. Het beleidsplan 2021-2025 was dan ook bijzonder ambitieus, het omschreef de grondige transitie van vereniging naar community niet alleen op inhoudelijk maar ook op zakelijk vlak. De afgelopen 5 jaar veranderde Curieus ingrijpend: A in de manier waarop ze haar vrijwilligersbeleid uitbouwde (niet langer één soort engagement, maar meerdere soorten van vrijwillig engagement) A

in haar streven om een inclusieve organisatie te worden, die ook een inclusieve en diverse samenleving nastreeft

A

in haar structuur (van 7 afzonderlijke regionale vzw’s naar één centrale vzw)

A

in haar personeelsmodel (van 7 afzonderlijke regionale antennes naar één team met bundeling van kerntaken en gestoeld op haar beleidsdoelstellingen)

A

in haar infrastructuur (van 7 afzonderlijke secretariaten naar één centrale werkplek)

A

in haar communicatie (van projectgebonden communicatie naar een duidelijker profiel, van een house of brands naar een branded house)

Waar Curieus in die periode - vooral in haar werking en structuur - een ‘extreme make over’ kreeg, worden ‘continuïteit’ en ‘verdieping’ de rode draad in de volgende beleidsperiode. De grondige verbouwing die Curieus de afgelopen jaren onderging is afgerond, de volgende jaren is het belangrijk om op deze stevige fundamenten verder te bouwen en het huis te voorzien van een smaakvolle inrichting. De werking van Curieus heeft nood aan een periode van rust en verdieping. Dat wil echter niet zeggen dat we in de volgende beleidsperiode zullen stilzitten. Integendeel, we willen het momentum grijpen om onze voortrekkersrol in het sociaal-culturele werk waar te maken. Daarvoor is het cruciaal om het werk van de afgelopen jaren eerst te verstevigen (hier en daar heeft het nieuwe huis zelfs al wat extra verbouwingen nodig), maar daarnaast ook te blijven experimenteren. We zijn trots dat we een pionier genoemd worden in het veranderende verenigingsleven, en concrete antwoorden bieden op de wijzigingen in het vrijwillig engagement. Naast ons klassieke vrijwilligersmodel, in lokale groepen, bieden we nu plaats aan een grote groep projectvrijwilligers die tijdelijk aan boord blijven, rond bepaalde projecten, of de weg naar ons vinden om hun verbindende idee waar te maken. Dat model werkt, en dat willen we in de volgende beleidsperiode verder uitbouwen. Met meer aandacht voor: A nazorg (hoe binden we tijdelijke vrijwilligers duurzamer aan onze werking, zonder de vrijblijvendheid te verliezen?) A

A

impactmeting (hoe vullen we onze sterke kwantitatieve impactmeting aan met een meer inhoudelijk/kwalitatieve impactmeting?) bottom-up initiatieven (hoe openen we onze werking nog meer voor samenwerkingen en initiatieven die bottom-up komen opborrelen?)

Lokale groepen missiegedreven ondersteunen, projectvrijwilligers duurzamer aan ons binden en starters meer ruimte geven. Dát is de kern van onze lokale werking voor de volgende jaren. Zo blijft Curieus in de volgende beleidsperiode een proeftuin voor experimenten met: A het ontwikkelen van nieuwe groepen rond gedeelde interesses A

het uitbouwen van een nieuw project dat verbindende ideeën van onderuit laat groeien

A

het opzetten van participatieve kunstprojecten in de publieke ruimte

A

het aanbieden van online communities, als ondersteuning voor de offline community

Ook in onze open werking naar het brede publiek (waarbinnen events als het Festival van de Gelijkheid en het Feest van het Falen schitteren) zetten we in de volgende beleidsperiode in op meer verdieping en op het bouwen van een community. Het tweesporenbeleid (lokale werking voor vrijwilligers naast een open eventwerking voor deelnemers) dat Curieus de afgelopen 10 jaar volgde laten we achter ons. In de volgende beleidsperiode kiezen we voluit voor één spoor: het bouwen van een community. Dat betekent dat onze open events voor een breed publiek een minder vrijblijvend karakter zullen krijgen. Het is niet langer voldoende dat we veel deelnemers over de vloer krijgen op het Festival van de Gelijkheid, voortaan zal ook de eventwerking moeten bijdragen aan het bouwen van een Curieuscommunity. Dat doen we concreet: A door een groeipad te ontwikkelen om deelnemers te laten evolueren tot deelhebbers A

door meer community-gevoel te creëren rond onze activiteiten voor een breed publiek

A

door de inhoudelijke output van onze activiteiten beter te ontsluiten en aan te bieden

A

door ook op de grote events meer ruimte creëren voor bottom-up initiatieven

A

door in de toekomst niet langer te spreken van events maar van projecten

A

door nòg meer samen te werken in alles wat we doen

In onze evolutie naar een meer inclusieve organisatie schakelen we in de volgende beleidsperiode over van de experimenteerfase naar een meer structurele inclusieve reflex in alle domeinen van onze werking. We streven niet alleen naar meer inclusiviteit in onze structuur (team, bestuursorgaan) maar ook in onze werking (vrijwilligers, deelnemers, partners) én in ons aanbod (praktijken, thema’s). Ons uitgangspunt is dat inclusie een blijvend proces is, een leerlabo waarin fouten maken cruciaal is. We kunnen op dat vlak nog veel leren. Samenwerking is de sleutel tot een inclusieve organisatie en samenleving, niet enkel in de ontwikkeling van onze kernpraktijken, maar ook in het ontwikkelen van expertise. We laten ons in de volgende beleidsperiode stevig begeleiden in de evolutie naar een meer inclusieve organisatie. Curieus is de afgelopen jaren als organisatie enorm gegroeid. Niet zozeer in haar bereik of het aantal vrijwilligers, maar vooral in de plaats die ze inneemt in het middenveld. We spelen onze rol als zuivere sociaal-culturele organisatie ten volle door mensen toe te laten hun engagement op te nemen op de manier die hen het meest ligt, door kunst te kiezen als rode draad in de werking, door drempels weg te werken, door ons te richten op iedereen (niet enkel op een bepaalde doelgroep), door bruggen te bouwen tussen verschillende gemeenschappen, door maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken, door te experimenteren met nieuwe vormen van engagement, door inclusiever te willen worden en zo het voorbeeld te geven, door rolmodellen een forum te bieden, … Ook al blijft het moeilijk om de maatschappelijke impact van wat we doen te meten, toch voelen we aan alles dat we impact hebben. En dat geeft ons team en onze vrijwilligers een enorme boost.

Die maatschappelijke impact willen we in de volgende beleidsperiode beter meten en in kaart brengen. In de aanloop naar dit beleidsplan maakten we al kennis met de ‘theory of change’, in de volgende beleidsperiode zullen we dit concept steeds meer gaan gebruiken om onze impact te meten en te weten. We denken daarbij al aan de rapportage in 2028 en zelfs al aan de opbouw naar de beleidsperiode 2031-2035. Voor we jullie laten kennismaken met onze beleidskeuzes voor de volgende 5 jaren, willen we graag nog even stilstaan bij een belangrijk aspect van onze werking. We schetsen doorheen dit beleidsplan hoe we Curieus in de volgende beleidsperiode verder willen uitbouwen en verdiepen. Het bouwen van een inclusieve community en het bouwen van bruggen tussen gemeenschappen is daarbij het uiteindelijke doel. Maar één rode draad verbindt al deze doelstellingen, en dat is ons geloof in de verbindende kracht van kunst en cultuur. Kunst, in alle mogelijke vormen en gedaanten, vind je in alle kernpraktijken van Curieus terug. Kunst verzacht, maakt de samenleving warmer, creëert ontmoeting, kan je doen nadenken over maatschappelijke thema’s. Dat is de manier waarop wij naar kunst en cultuur kijken: als een motor voor maatschappelijke verandering. We zien in de kunsten een hefboom om tot een gelijkwaardige maatschappij te komen, zoals we die nastreven in onze missie. Veel leesplezier,

Het Curieusteam

1.1

Missie

Net als de samenleving, is ook Curieus als organisatie voortdurend in beweging. Als sociaal-culturele organisatie staat Curieus met beide voeten in de snel veranderende maatschappij. Dat vertaalt zich in een voortdurende bijsturing van onze missie, visie, DNA, kernwaarden, strategie en doelstellingen. In de voorbije beleidsperiode (2021-2025) heeft Curieus zich als organisatie heruitgevonden. Aangevuurd door de sterke evolutie in het vrijwilligerslandschap is Curieus de afgelopen jaren geëvolueerd van een vrij gesloten/zuilgebonden vereniging naar een open/onafhankelijke organisatie, die zich richt op open communities in plaats van op gesloten vrijwilligersgroepen. Naast missiegedreven lokale groepen maakt Curieus nu ook ruimte voor tijdelijke projectvrijwilligers en voor samenwerking met ‘starters’. Die metamorfose inspireerde ons in aanloop naar de volgende beleidsperiode tot een nieuwe denkoefening, waarin we onze missie en visie, ons DNA en ons waardenkompas hernieuwden. Begin 2024 herschreven we de missie van Curieus samen met onze stakeholders, om in enkele zinnen te verwoorden wat ons uniek maakt in het middenveld. De Algemene Vergadering van 7 juni 2024 keurde de nieuwe missie en visie van Curieus goed. “Curieus is een sociaal-culturele organisatie die zich inzet voor een inclusieve, verbonden en solidaire samenleving. Dit doen we met verbindende projecten, van straat tot stad. Kunst is de leidraad waarmee we, samen met onze community van vrijwilligers en partners, onze droom van een gelijkwaardige samenleving kunnen realiseren.” De kernwaarden in onze missie staan al meer dan 10 jaar als een huis: verbinding, solidariteit, kunst en cultuur, gelijkwaardigheid blijven de drijfveren van Curieus. Daarom spreken we niet van een nieuwe roeping, maar van een ‘hernieuwde’ missie, die voor een groot stuk voortbouwt op de vorige missies.

HOE DRAAGT DE MISSIE BIJ TOT HET DOEL VAN HET DECREET?

Het decreet sociaal-cultureel volwassenenwerk wil bijdragen aan een duurzame, inclusieve, niet-gesegregeerde, solidaire en democratische samenleving door de civiele samenleving te versterken. Deze doelstellingen sluiten naadloos aan bij een organisatie als Curieus, die in haar missie een inclusieve en solidaire samenleving nastreeft. De werking van Curieus is sociaal-cultureel werk pur sang. We geloven dat we door onze projecten het verschil kunnen maken, meer gelijkwaardigheid, inclusie, solidariteit en verbondenheid kunnen creëren en daarmee een reële impact hebben op individuen en gemeenschappen. Dat doen we door met onze projecten onder andere polarisatie tegen te gaan en alternatieven te formuleren. Als sterk missiegedreven organisatie, die steunt op het engagement van haar vrijwilligers, neemt Curieus haar rol in de publieke civiele ruimte op. Het civiele perspectief zit vervat in de sterk maatschappelijke focus van de organisatie. Meer dan ooit zijn we stevig verankerd in het middenveld en proberen we te wegen op het maatschappelijk debat en

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

1

aan te zetten tot gedragsverandering. We proberen met onze creatieve aanpak verschillende perspectieven aan te bieden op maatschappelijke thema’s. We doen dat door gemeenschapsverbindende projecten op te zetten, ontmoeting te creëren, mensen en meningen te laten horen, de mensen achter het verhaal te tonen, en duidelijk te maken dat niets zwart of wit is. Nuance, luisterbereidheid en samenwerking zijn waardevol. Bij Curieus willen we mensen de kans geven om binnen onze organisatie zélf uiting te geven aan hun waarden en maatschappelijke ambities. Bij Curieus vinden ze andere verbinders, met wie ze zich kunnen verenigen rond gedeelde waarden en overtuigingen. Curieus geeft hen de kans om samen maatschappelijke ambities te realiseren. Meer dan ooit wil Curieus zich openstellen voor mensen, straten, wijken, verenigingen en buurten die een verbindend en positief idee willen verwezenlijken. Curieus dient zo als draaischijf voor projecten die verbondenheid creëren. Gelijkwaardigheid, solidariteit en inclusie zijn daarbij voor ons sleutelwoorden. Gelijke kansen, inclusie en solidariteit zijn belangrijke waarden in het nieuwe decreet sociaal-cultureel volwassenenwerk. Het zijn ook de waarden die Curieus in heel haar werking uitdraagt en voortdrijft. Curieus benadert samenlevingsvraagstukken steeds vanuit de drang om dialoog te creëren: niet blijven steken in het eigen gelijk, maar openstaan voor een andere blik. Op die manier willen we bijdragen aan meer gelijkwaardigheid en gelijke kansen en aan de strijd tegen discriminatie en racisme. Kunst is voor Curieus een belangrijke tool om bruggen te bouwen en maatschappelijke dialoog op gang te brengen.

1.2 Visie Curieus streeft haar missie na door het opzetten van verbindende projecten op klein en groot niveau, van straat tot stad. Kunst is hierbij onze leidraad, die we volgen om maatschappelijk bewustzijn, sociaal engagement en respect voor elkaar te creëren. Curieus maakt kunst voor iedereen toegankelijker. We gebruiken de kunsten in de brede zin van de betekenis om betrokkenheid te bevorderen, creativiteit te stimuleren en gemeenschapsverbinding te creëren. We geloven in een inclusieve samenleving, een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt, ongeacht achtergrond, gender, leeftijd, afkomst, handicap of sociaal-economische status. We zien de diverse samenleving als een kracht en vieren de verschillen. We geloven dat we met onze projecten het verschil kunnen maken, meer gelijkwaardigheid, inclusie, solidariteit en verbondenheid kunnen creëren en zo een reële impact hebben op individuen en gemeenschappen. We moedigen actief burgerschap aan. Dat doen we door met onze projecten onder andere polarisatie tegen te gaan en maatschappelijke alternatieven te formuleren. Ontmoeting en samenwerking staan daarbij centraal.

1.3 DNA Curieus, dat is dialoog en verbinding. Curieus staat voor creativiteit, ontmoeting, samenwerking en toegankelijke kunst. Onze medewerkers, vrijwilligers en bestuurders ademen deze kerneigenschappen in alles wat ze doen. BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

2

1.4 Kernwaarden Curieus is altijd een sterk missie- en waardengedreven organisatie geweest. De waarden van Curieus lopen als een rode draad door alles wat we doen. In aanloop naar de volgende beleidsperiode verscherpte Curieus niet alleen haar missie en visie, ook haar waardenkompas (waaraan we ons doelstellingenkader ophangen) kreeg een opfrissing. In deze oefening betrokken we opnieuw onze vrijwilligers, het team en onze bestuurders. Ook onze samenwerkingspartners kregen via de stakeholdersbevraging hun inbreng in het verscherpen van ons waardenkader. De waarden waarop we onze werking uitbouwen: A Gelijkwaardigheid A

Inclusie, participatie en diversiteit

A

Verbinding en solidariteit

A

Creativiteit, speelsheid, innovatie en humor

A

Mogen proberen en falen en empathie

1.5 De sociaal-culturele praktijken van Curieus Sinds 2012 werkt Curieus met een tweesporenbeleid: A open events/activiteiten voor een breed publiek A

lokale werking, gebaseerd op drie soorten engagement (lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers en starters), missiegedreven werken, ondersteuning, inspiratie en overkoepelende projecten

Dat tweesporenbeleid bleef in de vorige beleidsperiode behouden. De concrete invulling ervan veranderde wel sterk in die periode. Een open community-werking nam in beide sporen de rol van de klassieke vrijwilligerswerking over. Bovendien groeide de focus op ‘community bouwen’ sterk, zowel in onze lokale werking als in de eventwerking. Dat zorgde voor steeds meer wisselwerking tussen beide teams en voor een minder strikte afscheiding tussen beide sporen. Waar in de lokale werking het community-verhaal altijd al centraal stond, groeide in de vorige beleidsperiode ook in de open eventwerking de focus op verbinding en community, ten koste van de pure - meer vrijblijvende - eventaanpak. Ook de hernieuwde teamwerking van Curieus hingen we in 2020 op aan dit tweesporenbeleid, met het opzetten van een Team Events en een Team Lokaal. Beide teams werkten meteen nauw samen om, vanuit hun eigen focus, te bouwen aan open communities op lokaal, regionaal en nationaal vlak. Er was geen strikte scheiding tussen beide sporen of teams, ze lopen vaak in elkaar over: open activiteiten creëren vaak ook (lokale) communities en ook op lokaal vlak worden vaak open activiteiten voor een breed publiek georganiseerd. Team Events biedt haar expertise en ondersteuning steeds vaker aan aan Team Lokaal voor het bouwen van een community rond events en activiteiten. Daarnaast biedt Team Events ondersteuning in de productionele uitwerking van de lokale projecten van Team Lokaal. In de volgende beleidsperiode stappen we dan ook af van het strikte tweesporenbeleid, en wordt ‘community building’ de rode draad door heel de werking van Curieus. In de teamwerking houden we - uit ope-

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

3

rationele overwegingen - wel vast aan de twee aparte teams, maar in de inhoudelijke uitwerking maken we niet langer onderscheid tussen de lokale werking en de eventwerking. De lokale werking staat ten dienste van de open projectwerking (om community te bouwen) en de productionele werking staat ten dienste van de lokale werking (om productionele ondersteuning te bieden). We spreken in de toekomst ook niet meer over ‘projecten’ en ‘events’, maar enkel over ‘projecten’, om aan te geven dat vrijblijvende events geen prioriteit meer zijn. In bijlage 1 geven we een overzicht van onze sociaal-culturele praktijken op 31/12/2023. Deze sociaal-culturele praktijken komen regelmatig terug in dit beleidsplan: A in het hoofdstuk ‘Rollen van het sociaal-culturele werk’ (pagina 24) vind u een overzicht van de verschillende rollen die onze kernpraktijken opnemen A

A

in het hoofdstuk ‘Functiemix’ (pagina 28) geven we aan op welke manier deze praktijken gebruik maken van de functies van het sociaal-culturele werk in het hoofdstuk ‘Publiek, doelgroepen en participatie’’ (pagina 42) geven we aan hoe de praktijken participatie stimuleren PROJECT

Talk of the Town

A

100In1Day

A

GROEPEN ONDERSTEUNEN

EVENT

LEERTRAJECT

A

Festival van de Gelijkheid

A

Inside Out Project

A

Feest van het Falen

A

Wij zijn Wally

A

Vrijstaat Curieus

A

Fresh Faces

A

Poëzieweek

A

Buiten de Lijntjes

A

De Zin van mijn Leven

A

A

A A

A A

MDMU

A

De Prijs van de Gelijkheid

A

Verzet tegen armoede

A

A

Deelstickers

A

A

Art Club

A

A

A

Decock

TOTAAL BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

PLEKWERK

A 13

6

3

4

1 4

Om onze doelstellingen voor de volgende beleidsperiode een sterke voedingsbodem te geven ontwikkelden we een uitgebreide maatschappelijke omgevingsanalyse en stakeholderbevraging. Daarnaast voerden we opnieuw een EFQM-audit uit. We analyseerden de kerngegevens van onze werking, communicatie, financiën en personeel en we namen ook de verbetersuggesties van de Visitatiecommissie mee. Deze grondige evaluatie en analyse vulden we deze keer ook aan met een diepgravende denkoefening met onze stakeholders, rond de relevantie van Curieus. In 65 Focusgroepen, met in totaal 76 deelnemers, gingen we in het najaar van 2023, onder begeleiding van procesbegeleider en Curieus bestuurder Joris Piot, op zoek naar de relevantie van Curieus in 2030. De resultaten van deze intensieve denkoefeningen vormen een bijzonder interessante aanvulling op onze klassieke gegevensanalyse. De opbouw naar een nieuw beleidsplan werd opnieuw sterk gedragen door heel het team. Tussen begin 2023 tot eind 2024 organiseerden we 8 beleidsdagen, onder begeleiding van Joris Piot, waarin we telkens met het volledige team stap voor stap toewerkten naar onze strategie voor de volgende beleidsperiode. Elke medewerker van Curieus is op die manier sterk betrokken, en zelfs mede-eigenaar van het beleidsplan. In bijlage 2 vindt u een overzicht van de georganiseerde beleidsdagen.

2.1 Maatschappelijke omgevingsanalyse Voor onze maatschappelijke omgevingsanalyse baseren we ons grotendeels op de bijzonder nuttige ‘Voorzet maatschappelijke contextanalyse’ van Socius. Deze oefening biedt een schat aan observaties en handvatten, waarop we onze maatschappelijke omgevingsanalyse kunnen bouwen. Als sterk missiegedreven organisatie zijn de beleidskeuzes van Curieus sterk beïnvloed door de maatschappelijke context waarin we werken. In drie sessies met het team, het bestuursorgaan en met de vrijwilligers werkten we onze maatschappelijke omgevingsanalyse uit, waarin duidelijke maatschappelijke keuzes werden gemaakt. Curieus bouwt verder op de samenlevingsvraagstukken die ook in de vorige beleidsperiode centraal stonden in haar werking: A sociale (on)gelijkheid en uitsluiting, gelijkwaardigheid A

kunst en cultuurbeleving en -participatie

A

diversiteit, inclusie, discriminatie

In één zin kan je zeggen dat Curieus streeft naar het wegwerken van sociale ongelijkheid, door middel van kunst en cultuur, om zo te werken aan een diverse en inclusieve samenleving. Deze drie elementen vormen ook de basis van de hernieuwde missie van Curieus (zie hoofdstuk ‘De essentie van Curieus’, pagina 1). Naast deze drie maatschappelijke domeinen, die voor Curieus de brandstof zijn om hun werking op te bouwen, zijn er nog drie andere maatschappelijke tendensen die voor Curieus belangrijk zijn: A het welzijn en welbevinden staan onder druk door de economische ratrace A

polarisatie en zwart-witdenken nemen toe

A

het verenigingsleven en de manier waarop mensen zich vrijwillig engageren verandert

We overlopen hieronder enkele belangrijke maatschappelijke observaties uit de maatschappelijke contextanalyse van Socius, die Curieus in haar werking vooruit stuwt.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

5

SOCIALE (ON)GELIJKHEID EN UITSLUITING, GELIJKWAARDIGHEID

In Vlaanderen en Brussel blijven een aantal ongelijkheden en uitsluitingsmechanismen zich als hardnekkige maatschappelijke fenomenen voordoen. Verschillen in leeftijd, geslacht, herkomst, scholingsgraad en tewerkstelling en het al dan niet hebben van een handicap of gezondheidsproblemen bepalen in zeer grote mate de sociaaleconomische positie van specifieke bevolkingsgroepen. Ongeveer 11,2% van de Vlamingen (Vlaams Gewest) leeft in armoede. In Brussel ligt dat cijfer veel hoger (38,8%). Werklozen en personen geboren buiten de EU lopen het hoogste armoederisico. Een gemiddeld lager opleidingsniveau en minder tewerkstellingskansen, maar ook meer ervaringen van discriminatie bepalen de kansen van de groep personen met een niet-Europese herkomst.

KUNST EN CULTUURBELEVING EN -PARTICIPATIE

De coronamaatregelen hadden een grote invloed op cultuurparticipatie buitenshuis. Ondertussen participeert opnieuw ongeveer 80% van de bevolking aan cultuur. Net zoals voor corona zijn dat relatief meer hooggeschoolden. De steeds schaarsere ruimte dwingt ook civiele actoren om creatief te zoeken naar beschikbare ruimte voor sociaal-culturele praktijken of afhankelijk van hun missie om ook te wegen op de inrichting en het gebruik van de ruimte.

INCLUSIE, DIVERSITEIT EN DISCRIMINATIE

De evolutie naar een superdiverse samenleving zet zich door. Na Brussel, Vilvoorde, Antwerpen en Genk volgt langzaam de rest van Vlaanderen. Momenteel is migratie de belangrijkste reden voor de bevolkingsgroei in Vlaanderen en Brussel. Migratie brengt culturele diversiteit met zich mee en de zeer diverse vormen en tijdstippen van migratie maken die diversiteit superdivers. Superdiversiteit is het gevolg van een proces van diversifiëring in zowel de volledige samenleving als in de migrantengemeenschappen zelf.

WELZIJN, WELBEVINDEN EN DE RAT RACE

Het welzijn van de Belgen en hun levensenergie lijken de afgelopen jaren af te nemen. Mensen maken zich vooral zorgen over hub levensstandaard en hun inkomen. Ook al noteren we een relatief hoge levenstevredenheid, toch lijdt een aanzienlijk deel van de Vlamingen en Brusselaars aan psychologische ontreddering, depressie en eenzaamheid en slagen we er niet in om het tij te keren.

POLARISATIE EN ZWART-WITDENKEN

Polarisatie manifesteert zich op verschillende maatschappelijke breuklijnen. Naast spanningen op basis van culturele identiteit zien we ook spanning op basis van (extreme) standpunten en van sociaal-economische breuklijnen. Hoewel er veel verschillende opvattingen over polarisatie bestaan, kunnen we twee vaak besproken soorten polarisatie onderscheiden: polarisatie op basis van ideeën en polarisatie op basis van identiteit.

HET VERANDERENDE VERENIGINGSLEVEN

Het middenveld staat onder druk, vernieuwt, zoekt naar aansluiting met de leefwereld van diverse burgers, naar (financiële) autonomie en naar een actuele invulling van haar politieke rol. BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

6

Deelname aan activiteiten van de vele en erg diverse verenigingen blijft stabiel over de tijd. Iets meer dan de helft van de Vlamingen en Brusselaars (hoogopgeleiden relatief meer dan laagopgeleiden) neemt minstens 1 keer per jaar deel aan activiteiten van een vereniging. Het onderscheid tussen verschillende vormen van tijdsbesteding (zoals leren, werken, zorgen en ontspannen) vervaagt waardoor we steeds meer drukte ervaren, manieren zoeken om daarmee om te gaan en de nood aanvoelen om te ontspannen.

2.2 Zelfevaluatie 2.2.1

FOCUSGROEPEN

In het najaar van 2023 organiseerden we voor het eerst Focusgroepen met de belangrijkste stakeholders van Curieus. In 6 focusgroepen (waarin we in totaal 76 deelnemers bereikten) gingen we dieper in op de relevantie van Curieus in 2030. Wat is de relevantie van een organisatie als Curieus in 2030? Wat zijn de grote uitdagingen? Bedreigingen? Kansen? Waarmee moet Curieus in 2030 het verschil maken? Wat moeten we blijven doen? Wat moeten we anders doen? De focusgroepen leverden enorm veel aanknopingspunten op. Dit zijn de belangrijkste bevindingen. Wat moeten we zeker behouden? A

A A

A

A A

A

empathie tonen met mensen in een andere situatie, mensen hun verhaal laten vertellen, zich verplaatsen in het leven van iemand anders, mededogen voelen voor anderen (bv. Talk Of The Town, Inside Out, …) altijd kunst en cultuur blijven gebruiken om ons maatschappelijk punt te maken altijd nieuwe/andere stemmen laten horen, niet stilstaan bij het dominante idee, maatschappelijke thema’s aankaarten op een originele manier (bv. Festival van de Gelijkheid, Fresh Faces, …) gestructureerde anarchie, geen idee is te gek om te onderzoeken. De horizontale structuur, maar we hakken ook knopen door en het is voor iedereen duidelijk wat er moet gebeuren de starterswerking, maar die zeker verder uitdiepen ons netwerk van vrijwilligers koesteren, zuurstof geven aan vrijwilligers. communities bouwen, ook de online mogelijkheden daarvoor gebruiken humor, dingen anders brengen, niet altijd zo serieus maar wel to the point

Wat moeten we meer of anders doen? A

A

A A

verbinden met de boze, opgefokte en opgefikte mensen, nog meer inzetten op de publieke ruimte (daar bereik je iedereen, ook de boze mensen), de link leggen met het beweegbare midden een voorloper zijn in inclusie (walk your talk/practice what you preach), superdiversiteit omarmen, omarm de meertaligheid, haal taalbarrières weg, een diverser team door openstellen van de vacatures naar andere doelgroepen radicaal kiezen voor verbinding (als antwoord op individualisering) het kapitalistisch systeem in vraag durven stellen, inspelen op de groeiende ongelijkheid en die aan de kaak stellen. Mensen bewust maken van de heersende en groeiende ongelijkheid, op een ‘curieus’-manier (niet belerend)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

7

A

A

A

A

A

2.2.2

meer durf tonen, meer duidelijke standpunten innemen in wat we doen, andere kunstenaars en andere stemmen aan het woord laten (niet de usual suspects). wisselwerking tussen de vrijwilligers bevorderen. Interesses en talenten matchen en zo nieuwe vrijwilligersgroepen bouwen kracht van het getal soms inruilen voor diepgang: 5 mensen bereiken uit een moeilijk bereikbare groep is evenveel waard als 100 mensen bereiken uit een makkelijke groep nog meer samenwerking met andere organisaties, waardoor meer diversiteit in doelgroepen zal ontstaan traagheid en rust omarmen, werken rond ‘minder’, degrowth, rust vinden, …

STAKEHOLDERSBEVRAGING EN SWOT-ANALYSE

In de aanloop naar dit beleidsplan werd opnieuw een uitgebreide stakeholdersbevraging opgezet, in de vorm van een SWOT-analyse. In het najaar van 2023 werden in totaal 158 stakeholders bevraagd over alle mogelijke aspecten van de werking van Curieus. Met het team en het bestuursorgaan organiseren we een uitgebreide SWOT-oefening. Stakeholderskaart en verloop We onderscheiden 5 soorten stakeholders in de bevraging: A vrijwilligers (lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers en starters) A

bestuurders en voormalige bestuurders

A

medewerkers en voormalige medewerkers

A

partnerorganisaties

A

deelnemers

Dat geeft de volgende verdeling: Vrijwilligers

86

Bestuurders en voormalige bestuurders

12

Medewerkers en voormalige medewerkers

20

Partnerorganisaties

16

Deelnemers

24

TOTAAL

158

In het najaar van 2023 namen we de stakeholders interviews af. In januari 2024 werden de resultaten van de stakeholdersanalyse uitgebreid besproken op het bestuursorgaan van Curieus (22/1/2024) en op de beleidstweedaagse met het ganse Curieusteam (25-26/1/2024). De resultaten van de stakeholdersbevraging vormen uiteraard een belangrijke basis, waarop we de beleidsuitdagingen voor de volgende beleidsperiode vastlegden.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

8

STERKTES

ALGEMEEN

LOKALE WERKING •

• • • • • • • • •

• • • • •

EVENTWERKING • • •

Divers aanbod aan events Festival is een goede combinatie van serieuze onderwerpen en ludieke onderdelen Partners

INCLUSIEF WERKEN • • •

COMMUNICATIE & BRANDING •

Creatief/ goede illustraties en fotografen

BELEID • •

ALGEMEEN • • •

ZWAKTES

•

Identiteit is niet altijd bekend (naamsbekendheid) Durven standpunt innemen Naar buiten brengen van onze waarom (waardengedreven communicatie) Keuzes durven maken, niet alles willen behandelen, rode draad zoeken

• •

• • • •

Te ruim takenpakket Community Builder: communicatie, logistiek, building, administratie Op de hoogte houden/binding met de projectvrijwilligers Levert de investering in de lokale groepen wel voldoende op? Is één Community Builder per provincie wel genoeg?

INCLUSIEF WERKEN • • •

COMMUNICATIE & BRANDING

BELEID

•

•

•

• •

•

Veel vrijheid Horizontale structuur

LOKALE WERKING

EVENTWERKING •

Reflex binnen het team is er Partnerschappen Opleidingen blijven volgen

Bureau overvol als iedereen er is (te veel prikkels) Wie hakt knopen door? Diversiteit in het team en het Bestuursorgaan

•

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

9

BEDREIGINGEN

KANSEN

ALGEMEEN

2.2.3

• • • • • • • • •

ALGEMEEN • • • • • • •

INTERNE KWALITEITSAUDIT EFQM

In het kader van ons Integrale Kwaliteitsbeleid maakten we werk van onze tweejaarlijkse interne kwaliteitsaudit. We gebruikten daarvoor telkens het EFQM-model. In bijlage 3 vindt u de uitgebreide weergave van de resultaten van beide EFQM-audits. Dit zijn de belangrijkste verbeterpunten en -trajecten. 2022 A

aantrekkelijk overzicht van wat we gedaan hebben

A

er is groeimarge in de uitwisseling van informatie tussen de drie teams

A

er is groeimarge in de betrokkenheid van het bestuursorgaan met de werking

A

jaarlijkse interne voortgangsrapportage is een must

A

strategie uitwerken om ‘ontevreden klanten’ op te vangen, er ontbreekt een klachtenprocedure

2024 A

takenpakket van de medewerkers updaten en communiceren naar het team

A

bestuurders worden nog meer ambassadeur

A

sommige functies kunnen nog meer netwerken

A

meer aanwezigheid van bestuurders op activiteiten

A

inzetten op inhoudelijke impactmeting

A

projectfiches en evaluatiesystemen projecten optimaliseren

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

10

A

werken met boordtabellen om de voortgang van de werking te rapporteren

A

uitrollen van de POP’s en PAP’s naar de teams

A

screenen van onze vaste kosten (kunnen we nog besparen?)

A

invoeren van een opruimdag na evenementen en projecten

A

formaliseren en optimaliseren van samenwerkingsvoorwaarden

A

het herinvoeren van jaarlijkse of zesmaandelijkse administratiedag

A

anonieme medewerkersenquête doen

2.2.4

VERBETERSUGGESTIES VAN DE VISITATIECOMMISSIE

Het bezoek van de visitatiecommissie leverde enorm nuttige input op voor onze zelfevaluatie. Curieus kreeg na het bezoek van de commissie een ‘positieve beoordeling zonder aanbevelingen’, maar het visitatieverslag bevat een schat aan ‘verbetersuggesties’ die we zeker meenemen en aanpakken in de volgende beleidsperiode. In bijlage 4 gaan we dieper in op alle verbetersuggesties die de Visitatiecommissie ons meegaf. Bij elke verbetersuggestie verwijzen we naar het hoofdstuk waarin we aangeven op welke manier we in de volgende beleidsperiode met de verbetersuggestie aan de slag zullen gaan.

2.2.5

ANALYSE VAN DE KERNGEGEVENS

In het document ‘Kerngegevens en cijfers’ vindt u een uitgebreid overzicht van alle relevante cijfers, die een beeld geven van de huidige werking van Curieus. Een aantal opvallende cijfers, die relevant zijn voor de toekomstige beleidskeuzes, vindt u in bijlage 5.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

11

3.1 Inhoudelijke beleidsuitdagingen en prioriteiten Uit onze uitgebreide omgevingsanalyse en zelfevaluatie halen we zes beleidsuitdagingen voor de inhoudelijk-strategische werking van Curieus in de periode 2026-2030. De beleidsuitdagingen voor de volgende beleidsperiode liggen heel erg in lijn met die in het vorige beleidsplan. We werken dus verder op de basis die we in 2021 hebben gelegd.

VERANDERING VAN HET VERENIGINGSLEVEN EN RUIMTE BLIJVEN GEVEN AAN DIVERSE VORMEN VAN VRIJWILLIG ENGAGEMENT

De manier waarop mensen zich verenigen is fundamenteel veranderd. Mensen engageren zich minder duurzaam in één bepaalde vereniging, maar kiezen steeds vaker voor tijdelijk engagement rond bepaalde projecten of thema’s en willen hierbij taken en doelen die nauw aansluiten bij de eigen interesses en ontplooiing. Het selectiever engageren zorgt ervoor dat mensen zeer bewust voor de ‘waarom’ van je organisatie kiezen en zich inzetten voor projecten waar ze 100% in geloven. Curieus evolueerde in de vorige beleidsperiode van een vrij gesloten vrijwilligersvereniging (met slechts één vorm van lokaal engagement) naar een open community, waarin ruimte is voor verschillende vormen van engagement. Die evolutie willen we verder versterken en uitdiepen, waarbij de focus ligt op bruggen bouwen, meer nazorg, bottom-upwerking en het experimenteren met nieuwe vrijwilligersgroepen rond thema’s/interesses.

(ON)GELIJKHEID, GELIJKWAARDIGHEID, SOLIDARITEIT EN VERBINDING ALS THEMA’S DIE ONZE WERKING VOORTSTUWEN

Ongelijkheid en uitsluiting ondermijnen onze welvaartsstaat en zijn daarmee twee van de grootste problemen van deze tijd. Curieus wil in alles wat ze doet de huidige ongelijkheid in de samenleving aan de kaak stellen en bestrijden, en werken aan meer gelijkwaardigheid en solidariteit. Het maatschappelijk debat wordt de laatste jaren sterk gepolariseerd, harder en er is meer zwart-wit denken. Mensen worden in hokjes gestopt en tegen elkaar opgezet. De nuance en luisterbereidheid zijn vaak zoek. Mensen die niet meer met elkaar praten, weigeren nog naar elkaar te luisteren. Polarisering zorgt voor vereenzaming, angst voor wat/wie anders is. Curieus plaatst tegenover deze polarisering nuance, ontmoeting, verbinding, samenwerking en dialoog. We waarderen verschillen, tonen positieve rolmodellen en bieden een ‘bredere kijk’ aan. In haar projecten staan de thema’s gelijk(waardig)heid, solidariteit en verbinding centraal.

INCLUSIE, DIVERSITEIT EN DE EMPOWERMENT VAN KWETSBARE GROEPEN

De superdiverse samenleving is een feit. Meer nog, Vlaanderen is - in alle opzichten - altijd superdivers geweest. Maar in het vormgeven van de samenleving vallen te veel mensen uit de boot. Het ‘wij-zij’ verhaal dat het huidige maatschappelijke debat kleurt zet mensen tegen elkaar op, praat mensen angst aan voor ‘de ander’. Tegenover de angst voor ‘de ander’ wil Curieus een open, positieve kijk aanbieden. Curieus wil verschillen niet alleen aanvaarden, maar ook waarderen en zelfs vieren. Een inclusieve samenleving is het ultieme streefdoel van Curieus. Via haar vrijwilligerswerking en haar projecten werkt Curieus aan een meer inclusieve samenleving, ook in haar eigen werking en structuur (team, bestuursorgaan, aanbod, vrijwilligers- en deelnemers) wil Curieus een inclusieve organisatie zijn. Inclusie is een blijvend proces, een constant leerlabo waarin we fouten gebruiken om uit te leren.

DE KUNSTEN ALS MIDDEL OM HET DOEL TE BEREIKEN

In al deze beleidsuitdagingen zijn de kunsten het middel om het doel te bereiken. Kunst brengt mensen samen, creëert ontmoeting, geeft aanleiding tot zelfreflectie, kan zaken bespreekbaar maken en

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

12

andere inzichten en invalshoeken aanreiken, kunst stimuleert creativiteit en zorgt voor zachtheid en nuance in een harde samenleving. In alles wat ze doet maakt Curieus gebruik van kunst om verbinding te maken en bruggen te bouwen. We kiezen niet voor de enge definitie van kunst, of kunst met de grote K, maar expliciet voor ‘de kunsten’, de meest brede invulling van kunst. Alle kunstexpressies komen daarbij aan bod: van literatuur tot spoken word, van ambachten tot fotografie.

MOGEN FALEN, MEDEDOGEN EN BEGRIP

Het huidige neoliberale denkpatroon, waarin succes het resultaat is van hard werken en ‘falen’ voornamelijk je eigen schuld is, heeft verwoestende gevolgen voor de samenleving en haar sociaal weefsel. Terwijl meer mensen uit de boot vallen, kunnen kwetsbaren in de verharde samenleving steeds minder rekenen op begrip en mededogen. Curieus biedt een tegenstem tegen de neoliberale logica, wil aantonen dat falen mag en vraagt meer empathie en mededogen voor mensen die niet in het opgelegde succesverhaal passen.

DE ZOEKTOCHT NAAR EEN BETERE ‘WORK-LIFE BALANCE’, ONTHAASTING EN RUST

Vanuit dezelfde neoliberale logica is ‘hard werken’ vandaag de norm. De prestatiedruk is groot. Mensen vinden het steeds moeilijker om een gezonde balans te vinden tussen werk en privéleven. Mensen voelen zich steeds vaker opgesloten in een rat race waarin het werk, het huishouden en de vrije tijd met elkaar botsen en vechten om aandacht.

3.2 Inhoudelijke prioriteiten voor de volgende beleidsperiode Doorheen het inhoudelijk deel van dit plan lopen 5 inhoudelijke prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A verder uitdiepen van de open Curieus-community waarin, naast duurzaam lokaal engagement, ook ruimte is voor tijdelijk/los engagement rond bepaalde thema’s/interesses/projecten en voor bottom-up initiatieven (starters) A

A

A

A

bijdragen aan een meer gelijkwaardige samenleving, door de (on)gelijkheid in de samenleving aan te kaarten, door een evenwichtig maatschappelijk debat te creëren, door nuance, mededogen, luisterbereidheid, ontmoeting en verbinding een plaats te geven tegenover zwart-wit denken bijdragen aan een inclusieve samenleving door sociaal-culturele praktijken op te zetten, maar ook door zelf het goede voorbeeld te geven en te evolueren naar een inclusieve werking (activiteiten, deelnemers en vrijwilligers) en structuur (team en bestuursorganen) de kunsten (in de brede zin van het woord) gebruiken om maatschappelijke thema’s aan te kaarten, bespreekbaar te maken, statements te maken en mensen te verbinden falen, mededogen, empathie, onthaasting en rust een plaats geven in de werking van Curieus, niet alleen extern (thema’s voor activiteiten en acties en invulling van de projecten) maar ook intern (work-life balance)

3.3 Strategische en operationele doelstellingen 1. STRATEGISCHE DOELSTELLING 1

IN 2030 VERBINDEN, INSPIREREN EN VERSTERKEN MENSEN ELKAAR IN EEN CURIEUS-COMMUNITY, BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

13

WAARIN RUIMTE IS VOOR TIJDELIJK PROJECTGEBONDEN ENGAGEMENT, DUURZAAM LOKAAL ENGAGEMENT EN SAMENWERKING ROND VERBINDENDE IDEEËN.

→

Operationele Doelstelling 1.1

Curieus is een draaischijf voor ‘starters’. Dat zijn mensen, groepen, straten, wijken, buurten of verenigingen die een positief en verbindend idee willen uitwerken, met gebruik van kunst en daarvoor willen samenwerken. We gaan samenwerken, doorverwijzen (koude overdracht), matchmaken (warme overdracht) of loslaten.

Een greep uit onze acties: A

A

A

A

A A

A

A

A

A

we gaan op zoek naar een nieuwe, duidelijkere naam voor ‘starters’, met een concrete procedure en branding we werken met een duidelijke definitie voor de ‘starter’ (hoe herkennen we een starter?) en omschrijven wat we te bieden hebben en wat het team nodig heeft om aan de slag te gaan met een starter vanaf 2026 krijgt 100in1Day een nieuwe invulling, waarbij we - gespreid over een periode van meerdere maanden - op zoek gaan naar ideeën van starters. We bieden deze starters een duwtje in de rug met een budget, ondersteunen hen om hun idee te realiseren en zoeken naar mogelijkheden om een duurzame samenwerking op te zetten de ‘starters’ krijgen een plaats in een online community om ideeën uit te wisselen, een netwerk uit te bouwen en elkaar te versterken bij elk relevant project maken we ruimte voor samenwerkingen met ‘starters’ daarnaast kunnen we ook startersoproepen lanceren rond bepaalde thema’s of onderwerpen, we spreken dan proactief ons netwerk aan we verhogen in de volgende beleidsperiode het aantal samenwerkingen met starters, door starters te omringen met een ‘task force’ en de mogelijkheden grondig af te tasten we hanteren voor elke startersvraag een procedure, waarbij we de vraag aftoetsen aan de missie, het verbindende karakter en het gebruik van kunst we verduurzamen de bruikbare ideeën in onze ‘open source’ ‘Zelf aan de slag’-pagina op de website, om hen zo een platform aan te bieden om hun ideeën verder te verspreiden alle startersvoorstellen krijgen de nodige nazorg

Indicatoren: A A

tweejaarlijks updaten we de definitie en het werkkader voor de starterswerking vanaf 2026 krijgt het startersgegeven en 100in1Day een aangepast concept onder een nieuwe naam, met een uitgebreid communicatieplan en branding

A

jaarlijks stijgt het aantal aanvragen van starters binnen 100in1Day 2.0 met 10%

A

bij minstens 50% van onze projecten maken we ruimte voor samenwerkingen met ‘starters’

A

jaarlijks lanceren we minstens één startersoproep rond een bepaald thema

A

met minstens 70 startersaanvragen zetten we jaarlijks een samenwerking op

A

jaarlijks krijgt de ‘Zelf aan de slag’ inspiratiebank minstens 5 nieuwe ideeën aangereikt van starters

A

we voegen elk jaar minstens 10% nieuwe mensen toe tot de online starterscommunity

A

jaarlijks ontstaan minstens 2 spontane samenwerkingen in de online starterscommunity

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

14

→

Operationele Doelstelling 1.2

De Curieus-community biedt plaats aan verbinders die op zoek zijn naar tijdelijk, projectgebonden engagement.

Een greep uit onze acties: A

de toeleiding van de projectvrijwilligers krijgt vorm via

A

gerichte oproepen bij elk project

A

onze eigen online kanalen

A

oproepen via Hoplr

A

samenwerking met partners

A

persoonlijk(e) contacten/netwerk

A

hoewel het vrijwillig engagement rond projecten een tijdelijk karakter heeft, streven we naar een duurzamere binding van projectvrijwilligers met onze werking, door bijvoorbeeld:

A

een aparte nieuwsbrief te ontwikkelen voor projectvrijwilligers

A

uitnodigingen te sturen voor andere projecten van Curieus

A

regelmatige (regionale) vrijwilligersontmoetingen

A

(informeel) contact houden en opportuniteiten zien voor andere projecten van Curieus

A

aandacht te besteden aan de nazorg van projecten

A

waardering te tonen

A

A

A

A

A

A A

bij de opstart van elk project stellen we een diverse projectgroep samen (met daarin de verantwoordelijke Community Builder, de samenwerkingspartners en enkele kernvrijwilligers) om het project te co-creëren we werken verder aan initiatieven waarmee we de publieke ruimte innemen, met participatieve projecten waarmee we kunst in de publieke ruimte brengen (bv. Talk Of The Town en Inside Out) we werken aan een nieuwe versie van Talk of The Town, waarbij de deelnemers meer bepalen hoe het eindproduct eruit ziet (meer bottom-up) we werken in de volgende beleidsperiode minstens één nieuw participatief project met kunst in de publieke ruimte uit we gebruiken het potentieel aan deelnemers dat we de afgelopen jaren hebben opgebouwd door onze open projecten, om mensen toe te leiden naar onze (online) communities we werken altijd met projectvrijwilligers op onze open activiteiten we creëren online communities waarin projectvrijwiligers elkaar kunnen ontmoeten, inspireren en versterken

Indicatoren: A A

A A

oproep voor projectvrijwilligers naar aanleiding van elk relevant project minstens 7.000 projectvrijwilligers zijn actief in de Curieus-community aan het einde van onze beleidsperiode (een stijging van 35%) minstens 35% van de projectvrijwilligers stroomt door naar een tweede engagement jaarlijks organiseren we minstens 3 participatieve en inclusieve kunstprojecten in de publieke ruimte

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

15

A A

→

in 2027 krijgt Talk of The Town een nieuwe invulling (meer bottom-up) minstens 2 nieuw concepten voor een participatieve actie in de publieke ruimte in de volgende beleidsperiode

Operationele Doelstelling 1.3

Lokale vrijwilligersgroepen die missiegedreven werken krijgen doorgedreven ondersteuning, op basis van onze functiemix en het levensfasemodel van Joris Piot.

Een greep uit onze acties: A

A

A A

A A

we werken met een duidelijk waarden- en werkingskader voor de lokale groepswerking, met duidelijke afspraken rond het gebruik van de functiemix en visuele identiteit we sluiten met al onze lokale groepen een engagementsverklaring, waarin we afspraken rond de werking, functiemix, ondersteuning, participatie en begeleiding vastleggen we bezoeken onze missiegedreven lokale vrijwilligersgroepen op regelmatige basis we delen onze kennis en expertise met onze lokale groepen en vrijwilligers, bijvoorbeeld rond het opzetten van een safer space en het organiseren van een online community (in de vorm van een webinar of spelvorm) we zetten ‘good practices’ van lokale groepen in de etalage de ‘open source’ inspiratiedatabank ‘zelf aan de slag’ op de website is de drijvende kracht achter de groepsondersteuning en –begeleiding en biedt inspiratie

Indicatoren: A

A

jaarlijks zetten we minstens 5 good practices van lokale vrijwilligersgroepen in de schijnwerpers

A

de lokale groepen werken missiegedreven:

A

minstens 70% van de lokale groepsactiviteiten maakt gebruik van de cultuurfunctie

A

A A

→

jaarlijks organiseren de Community Builders een missiegesprek met alle lokale vrijwilligersgroepen

minstens 70% van de lokale groepsactiviteiten maakt gebruik van de maatschappelijke bewegingsfunctie minstens 35% van de lokale activiteiten moet de mix tussen beide functies maken de verdeling van de lokale groepen over de levensfasen is aan het einde van de beleidsperiode onveranderd tov de vorige beleidsperiode:

A

het aantal startende groepen moet minstens 10% zijn

A

het aantal autonome groepen moet minstens 50% zijn

A

het aantal routineuze groepen mag maximaal 30% zijn

A

het aantal verstillende groepen mag maximaal 10% zijn

A

jaarlijks groeit het aantal bezoekers aan de inspiratiedatabank ‘Zelf aan de slag’ met 5%

Operationele Doelstelling 1.4

We experimenteren met nieuwe (tijdelijke) vrijwilligersgroepen rond bepaalde thema’s of gezamenlijke interesses.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

16

Een greep uit onze acties: A A

A

A

A

we delen onze expertise in verbinding (proces, resultaat, maatschappelijk engagement) we registreren de interesses van onze vrijwilligers en starters in onze CRM en onderzoeken de mogelijkheden om via het verzamelen van deze interesses nieuwe vrijwilligersgroepen te vormen in aanloop naar onze tweejaarlijkse inspiratiedag Vrijstaat Curieus brengen we mensen samen in trajecten rond bepaalde interesses (bv. fotografie, muziek, fanfare, …), om zo eventueel tot een duurzame samenwerking of groep te komen we gebruiken 100in1Day 2.0 om te experimenteren met het ontwikkelen van duurzame(re) groepen rond bepaalde interesses/thema’s we spelen in op bottom-up vragen van mensen die zich graag willen verbinden met anderen rond een bepaald thema of interesse

Indicatoren: A

A

A

→

van minstens 50% van onze nieuwe vrijwilligers in de CRM hebben we de interesses geregistreerd tegen het einde van de volgende beleidsperiode tegen het einde van de volgende beleidsperiode ontstaan minstens 12 nieuwe (tijdelijke) groepen door het samenbrengen van vrijwilligers via gezamenlijke interesses tweejaarlijks zetten we minstens 2 trajecten op in aanloop naar Vrijstaat Curieus, waarbij we mensen verzamelen op basis van interesses

Operationele Doelstelling 1.5

We maken onze projecten nog toegankelijker en werken aan groeikansen voor deelnemers om te evolueren van deelnemer naar deelhebber

Een greep uit onze acties: A

A

A A

A

A

A

we hanteren kruispuntdenken als mindset in al onze projecten, om onze projecten nog toegankelijker te maken we werken aan initiatieven om in elk project de mogelijkheden om te evolueren van deelnemer naar deelhebben te verhogen (met een focus op verleiden, dus niet dwingend) we brengen de communicatiestromen naar onze verschillende soorten vrijwilligers in kaart we analyseren deze communicatiestromen en leggen de juiste communicatiestromen vast (welke informatie moet bij welk soort vrijwilliger terecht komen) we optimaliseren deze communicatiestromen om deelnemers te laten evolueren naar deelhebbers (met andere woorden om deelnemers en vrijwilligers te activeren en toe te laten hun engagement duurzamer op te nemen) we gebruiken ten volle ons CRM-systeem, dat ons toelaat onze communicatiestromen naar en tussen de verschillende vrijwilligers te optimaliseren we ontwikkelen een ‘funnel’ om deelnemers toe te laten te evolueren naar deelhebbers

Indicatoren: A

integratie van het kruispuntdenken in al onze projecten tegen 2027

A

ontwikkeling van een groeipad om deelnemers te laten evolueren naar deelhebbers in 2027

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

17

II. STRATEGISCHE DOELSTELLING 2

IN 2030 LEVEN WE IN EEN WARMERE EN MEER GELIJKWAARDIGE SAMENLEVING, WAARIN ONTMOETING, LUISTERBEREIDHEID, MEDEDOGEN EN DIALOOG PRIMEREN OP POLARISERING EN ZWART-WITDENKEN

→

Operationele Doelstelling 2.1

We zetten open activiteiten voor een breed publiek op rond de thema’s gelijkwaardigheid, menselijkheid en mededogen, met als doel mensen te verbinden, altijd vertrekkend vanuit een maatschappelijk onrecht of pijnpunt.

Een greep uit onze acties: A A

A A

A

A

A

A

A A

A

A

A

jaarlijks organiseren we een festival rond het thema gelijkwaardigheid (Festival van de Gelijkheid) we ontwikkelen een systeem voor inhoudelijke/kwalitatieve impactmeting voor al onze open projecten de impact van onze open projecten voor een breed publiek blijft elk jaar groeien we evolueren naar een breder inhoudelijk traject rond het thema ‘falen en mededogen’, waarvan het Feest van het Falen eventueel een onderdeel vormt het jaarlijkse Festival van de Gelijkheid blijft dé plek om te experimenteren met nieuwe activiteiten of projecten jaarlijks heeft het Festival van de Gelijkheid een rode draad, waarin we een bepaald (deel)thema extra uitlichten de inhoudelijke output van onze projecten gaan we meer registreren/ontsluiten en aanbieden aan het brede publiek (bv. een inhoudelijk verslag van panels, verslaggevers op het Festival, een digitaal archief, verhalen verzamelen en vertellen via de website, een Festivalmagazine, podcast, …) ook met het thema onthaasten/rust gaan we in de volgende beleidsperiode aan de slag (bijvoorbeeld als themadag op het Festival van de Gelijkheid, door het concept van onze Art Clubs uit te breiden, door te experimenteren met slow reading, …) we experimenteren met themadagen op het Festival van de Gelijkheid we maken in onze werking ook ruimte voor het organiseren van kleinere inhoudelijke activiteiten waarin de thema’s gelijkwaardigheid, menselijkheid, mededogen en verbinding centraal staan we ontwikkelen een eigen visie op en een definitie van onze kernthema’s: wat betekent gelijkwaardigheid, solidariteit, falen, mededogen, … voor ons? we organiseren ook in onze nieuwe ontmoetingsplek inhoudelijke activiteiten rond onze thema’s we creëren ruimte in onze open activiteiten voor bottom-up initiatieven van andere organisaties en voor initiatieven van starters

Indicatoren: A

jaarlijks streven we naar een uitverkocht Festival van de Gelijkheid

A

tegen 2027 hebben we een systeem ontwikkeld om aan impactmeting te doen in onze projecten

A

jaarlijks hebben we meer impact op het vlak van betrokkenheid, interactie

A

jaarlijks nemen minstens 5 nieuwe partnerorganisaties deel aan het Festival van de Gelijkheid

A

we organiseren jaarlijks minstens 2 kleinere inhoudelijke activiteiten

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

18

A

A

A

→

jaarlijks experimenten we met minstens 5 nieuwe activiteiten of projecten op het Festival van de Gelijkheid tegen het einde van de beleidsperiode organiseren we minstens 3 initiatieven rond het thema rust/onthaasten in minstens 80% van onze projecten maken we gebruik van de maatschappelijke bewegingsfunctie

Operationele Doelstelling 2.2

We gebruiken kunst en cultuur om maatschappelijke thema’s aan te kaarten en bespreekbaar te maken, mensen te verbinden en verschillende perspectieven aan te bieden.

Een greep uit onze acties: A

we geven startend artistiek talent kansen in onze projecten en zorgen voor interactie met gevestigde artistieke waarden

A

al onze projecten bevatten kunstinterventies

A

we maken gebruik van de publieke ruimte om maatschappelijk geïnspireerde kunst te tonen

A

we gebruiken ‘dagen van’ en ‘weken van’ (top topicals) om ons maatschappelijk punt te maken

A

A

A

we bieden inspiratie voor maatschappelijke kunstinterventies op onze ‘Zelf aan de slag’ databank op de website we onderzoeken de mogelijkheid om een talentendatabank (+ bijhorende ondersteuning) voor startende maatschappelijk geïnspireerde kunstenaars te ontwikkelen we ontwikkelen een eigen visie op ‘kunst en cultuur’

Indicatoren: A

minstens 3x per jaar gebruiken we de publieke ruimte voor maatschappelijke kunstingrepen

A

minstens 2x per jaar maken we gebruik van een Top Topical voor een maatschappelijke actie

A

onze ‘zelf aan de slag’ databank bestaat voor 80% uit kunstinterventies

A

in 2027 bestaat er ook een aanbod (databank) voor startende maatschappelijke kunstenaars

A

in minstens 80% van onze projecten maken we gebruik van de cultuurfunctie

→

Operationele Doelstelling 2.3

We geven rolmodellen die uitblinken in hun bijdrage aan meer gelijkwaardigheid een forum.

Een greep uit onze acties: A

onze Fresh faces-databank blijft up-to-date en wordt voortdurend aangevuld met nieuwe maatschappelijke stemmen

A

we voeren meer promotie voor het bestaan van de Fresh faces-databank

A

we gebruiken ook onze eigen projecten om Fresh Faces een forum te geven

A

jaarlijks reiken we de Prijs van de Gelijkheid uit, aan iemand die uitblinkt in haar/zijn strijd tegen ongelijkheid

Indicatoren: A

jaarlijks reiken we de Prijs van de Gelijkheid uit

A

jaarlijks krijgen minstens 10 Fresh Faces een forum op één van de activiteiten van Curieus

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

19

A

→

jaarlijks krijgt de Fresh faces-databank 5% meer bezoekers

Operationele Doelstelling 2.4

De open activiteiten voor een breed publiek dragen bij tot het vormen van een duurzame Curieus- community

Een greep uit onze acties: A

A

A

A

A

A

A

A

tweejaarlijks organiseren we Vrijstaat Curieus, de ‘opendeurdag’ van Curieus, waarin we onze community tonen aan het brede publiek en waarop we duurzame trajecten rond bepaalde thema’s laten landen (doelstelling: blijvende themagroepen lanceren rond bepaalde thema’s + een actieve werking opzetten in de regio waar Vrijstaat plaatsvindt) we bouwen meer community rond het Festival van de Gelijkheid (bijvoorbeeld: interactie, laten programmeren, werken met curatoren, bezoekers activeren om mee na te denken over bepaalde thema’s, themagerichte trajecten zoals fotografie, art club en fanfare een plaats geven op het Festival, …) we werken meer met externe input en voortrajecten met publiek om input te verzamelen voor onze projecten we houden voldoende witruimte in het programma van onze projecten, om in te gaan op samenwerkingen of initiatieven die zich aandienen (ruimte laten voor bottom up) we ontwikkelen een customer journey map voor de bezoekers/deelnemers, om hen (eventueel) te laten evolueren van deelnemer naar deelhebber we creëren een community rond al onze open activiteiten, opgebouwd rond onze vier types ‘deelhebbers’: publiek, vrijwilligers, gasten, partners (voorbeelden: vrijwilligers nog meer in the picture zetten in de communicatie, vrijheid geven aan vrijwilligers, early bird tickets aanbieden, sterkere toeleiding naar andere Curieusprojecten, actief op zoek gaan naar startersideeën tijdens het Festival, bevragen van de vrijwilligers en de partners, bedanking en waardering van vrijwilligers en partners, …) we gebruiken het kruispuntdenken als mindset in al onze projecten, om onze projecten nog toegankelijker te maken we werken aan initiatieven om in elk project de mogelijkheden om te evolueren van deelnemer naar deelhebben te vergroten (met een focus op verleiden, dus niet dwingend)

Indicatoren: A

tweejaarlijks organiseren we Vrijstaat Curieus, met telkens minstens 2 langer lopende voortrajecten

A

minstens 2 (tijdelijke) themagroepen ontstaan via de organisatie van een Vrijstaat Curieus

A

integratie van het kruispuntdenken in al onze projecten tegen 2027

A

ontwikkeling van een systeem om deelnemers te laten evolueren naar deelhebbers in 2027

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

20

III. STRATEGISCHE DOELSTELLING 3

IN 2030 IS INCLUSIE EEN KERNWAARDE IN DE SAMENLEVING

→

Operationele doelstelling 3.1

Inclusie is het kompas in alle domeinen van onze werking (aanbod, team, publiek, vrijwilligers, bestuur, …)

Een greep uit onze acties: A A

we werken in de volgende beleidsperiode een (hernieuwd) safer en braver space manifest uit curieus geeft vorm aan een ‘proportioneel universele werking’: gericht naar het brede publiek, maar variërend op basis van de verschillende doelgroepen en vertrekkend vanuit gelijkwaardigheid

A

we streven naar inclusie in:

A

de samenstelling van het bestuursorgaan en het team

A

de publiekswerking van onze projecten

A

de inhoudelijke uitwerking van onze projecten

A

de lokale vrijwilligerswerking

A

A

A

A

A

A

A A

A

A

A

we registreren en ontsluiten welke initiatieven we al nemen voor een meer inclusieve werking (ook meenemen in de intake bij nieuwe medewerkers) we stimuleren zelf ook representatie (bv. met de Fresh faces-databank, de Inside Out fotoprojecten en in de samenstelling van de panels op het Festival van de Gelijkheid en het Feest van het Falen, …) we integreren het kruispuntdenken in onze werking om onze projecten nog toegankelijker te maken (bv. door het kruispuntdenken toe te passen op onze sociaal-culturele praktijken en door in de uitbouw van nieuwe projecten telkens een oefening rond intersectionaliteit te integreren) we maken keuzes in ons aanbod rond meertaligheid en willen taalbarrières wegnemen (traject rond taalbeleid met Het Connectief) we werken aan de toegankelijkheid van onze projecten (bv. tolken, rolstoeltoegankelijke locaties, relaxed performances, stiltekamer, …) we voegen een ‘inclusie checklist’ toe aan elke projectfiche en stellen voor elk project een ‘verantwoordelijke inclusie’ aan we doorlopen vanaf 2026 een traject ‘Inclusie en dekolonisering’ met Hybried en Yaba na Leki we doorlopen een groeilabo HR-Wijs van JobRoad/Verso met de nadruk op onze aanwervingsprocedure en competentie gebaseerd screenen we werken een vormingsaanbod uit voor onze Lokale Groepen rond inclusief werken (bv. braver space, inclusie checklist, dekoloniseren, …) om de projectvrijwilligers mee te nemen in het verhaal delen we onze opgedane kennis rond inclusief werken in de verschillende projectgroepen door de publieke ruimte te gebruiken in zoveel mogelijk van onze projecten verhogen we ook het inclusieve karakter van ons publiek

Indicatoren: A

uitrollen van het hernieuwd safer space manifest voor de gehele werking tegen 2028

A

uitrollen van het braver space manifest voor de gehele werking tegen 2028

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

21

A

trajecten rond inclusie doorlopen (Yaba Na Leki/Hybried, Jobroad/Verso, rond taalbeleid, …)

A

in 2030 heeft ons team en bestuursorgaan een inclusieve samenstelling

A

in 2026 starten we met een meer doorgedreven registratie van socio-demografische gegevens van onze vrijwilligers en ons publiek (leeftijd, gender, …) om zo een beter beeld te krijgen van de inclusie binnen onze community

A

het kruispuntdenken is een onderdeel van elk project tegen het einde van de beleidsperiode

A

in 2030 is onze community inclusiever dan in 2026

A

minstens 2 vormingsinitiatieven voor de community in de volgende beleidsperiode

→

Operationele doelstelling 3.2

Samenwerking blijft de sleutel tot een meer inclusieve organisatie en samenleving

Een greep uit onze acties: A

A

A

A

we behouden en versterken onze samenwerking(en) met onder andere Saamo, Dito, VOEM, Refu Interim, Amal en Vluchtelingenwerk en bouwen duurzame banden op met deze doelgroeporganisaties voor een wederzijdse wisselwerking en meer bottom-up ideeën/initiatieven binnen onze projecten we experimenteren met uitdagende partnerschappen (organisaties met expertise over kansengroepen) in de uitwerking van elk project zetten we telkens gerichte samenwerkingen op met partners, met het oog op gerichte toeleiding van vrijwilligers, om zo tot een inclusief samengestelde projectgroep te komen bij samenwerkingen maken we ruimte voor grassroots initiatieven die uit de doelgroeporganisaties komen, om zo meer bottom-up te werken

Indicatoren: A

jaarlijkse minstens 12 samenwerkingen met doelgroeporganisaties

A

jaarlijks minstens 1 nieuwe samenwerking met een doelgroeporganisatie

→

Operationele Doelstelling 3.3

Onze eigen teamwerking blijft een leeromgeving van inclusief werken.

Een greep uit onze acties: A

A

A

A

A

A

vanuit persoonlijke talenten bouwen we verder aan een team in balans, waarbij iedereen zijn of haar talenten optimaal benut (bijvoorbeeld: talentenpaspoort) we werken aan een ‘safer space’ houding en handleiding voor alle medewerkers en vullen die aan met een braver space beleid medewerkers scholen zich bij over bepaalde essentiële thema’s die te maken hebben met inclusie, waarin iedereen zijn expertise kan hebben (bv. polarisering, armoede, diversiteit, …) in de zoektocht naar de nieuwe uitvalsbasis van Curieus hebben we aandacht voor toegankelijkheid (stille ruimte(s), rolstoeltoegankelijkheid, genderneutrale toiletten, …) we zetten proactief in op een divers en inclusief team (zie hoofdstuk ‘Medewerkersbeleid en infrastructuur’, pagina 57) we doorlopen vanaf 2026 een traject ‘Inclusie en dekolonisering’ met Hybried en Yaba na Leki

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

22

A

we doorlopen een groeilabo HR-Wijs van JobRoad/Verso met de nadruk op onze aanwervingsprocedure en competentiegebaseerd screenen

Indicatoren: A A

driejaarlijks maken we voor het Curieusteam een talentenpaspoort op tegen 2028 is er een hernieuwde handleiding ‘safer space’ en een handleiding Braver Space voor het team

A

trajecten rond inclusie doorlopen (Yaba Na Leki/Hybried, Jobroad/Verso, rond taalbeleid, …)

A

in 2030 kent ons team een meer diverse samenstelling dan in 2026

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

23

De drie rollen van het sociaal-cultureel werk lopen als een rode draad doorheen de missie, visie en werking van Curieus: A

A

A

verbinding vormt de kern van onze werking, in alles wat we doen streven we naar ontmoeting, luisterbereidheid en begrip onze kritische rol nemen we op door maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken en nuance te zoeken als antwoord op zwart-wit denken we experimenteren met nieuwe vormen van vrijwillig engagement en zijn een voorloper in het ontwikkelen van nieuwe manieren van verbinden, onze creativiteit en drang naar vernieuwing zijn onze sterktes

4.1 Visie op de verbindende rol Om tot een verbonden, solidaire en inclusieve maatschappij te komen, zoals vooropgesteld in onze missie, zet Curieus voluit in op de verbindende rol. Verbinding vormt de kern van onze organisatie. In alles wat we doen, streven we naar ontmoeting, luisterbereidheid en begrip, het samenbrengen van verschillende gemeenschappen. De verbindende rol loopt als een rode draad doorheen onze Strategische en Operationele Doelstellingen, door: A een Curieus-community uit te bouwen, waarin lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers en starters elkaar ontmoeten (zie SD 1, pagina 13) A

A

A

A A

Voorbeelden: het verhogen van onze inspanningen om starters een plaats te geven in onze werking (bv. met een nieuwe versie van 100in1Day en met een sterkere focus op bottom-up initiatieven), het duurzamer binden van projectvrijwilligers en het vormen van een projectgroep bij de opstart van elk nieuw project, het ondersteunen van missiegedreven lokale groepen, het vormen van nieuwe groepen op basis van gedeelde interesses, … te streven naar een warmere en meer gelijkwaardige samenleving met ontmoeting, luisterbereidheid en mededogen (zie SD 2, pagina 18) Voorbeelden: open activiteiten voor een breed publiek organiseren rond de thema’s gelijkwaardigheid, menselijkheid en mededogen, met als doel mensen te verbinden en nuance aan te bieden, een community uitbouwen rond de open activiteiten, minder evidente partnerschappen opzetten, verbinders en rolmodellen een forum geven, … te bouwen aan een inclusieve organisatie en samenleving (zie SD 3, pagina 21) Voorbeelden: een safer en braver manifest uitwerken, streven naar een inclusief team, bestuursorgaan, aanbod en vrijwilligersbestand, samenwerken met doelgroeporganisaties, ons eigen team blijven beschouwen als een leerlabo van inclusief werken, …

Door mensen via kunstbeleving en -creatie, een gedeeld betekenispatroon en een gemeenschappelijk engagement met elkaar te verbinden worden we een samenleving met meer begrip, mededogen en minder polarisatie. Een samenleving die gaat voor een meer gelijk(waardige) en meer inclusieve verhouding tussen alle leden. We onderstrepen onze verbindende rol met een concrete doelstelling voor de volgende beleidsperiode: Curieus start vanaf 2026 haar projecten telkens op met het samenstellen van een projectgroep die BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

24

zich verbindt op basis van een gedeeld doel. Deze projectgroepen (die telkens bestaan uit medewerkers, partners en kernvrijwilligers) worden zo divers en inclusief mogelijk samengesteld. We laten ons hierbij leiden door onze baseline ‘Vier de verschillen’ en zien de onderlinge verschillen als een meerwaarde om tot een waardevol sociaal proces te komen. We doen een open oproep via verschillende kanalen om vrijwilligers te werven die zich tijdelijk willen engageren. We spreken hiervoor ook mogelijke partners en doelgroeporganisaties aan om samen te werken. Zodra de projectgroep samengesteld is, kan deze groep samen invulling geven aan het project. Voorbeelden hiervan zijn: samenhaken, Talk of the Town, 100in1Day,... Curieus brengt mensen samen in een cocreatief proces en treedt daarbij op als facilitator. Voor het samenstellen van deze projectgroepen ligt het gemeenschappelijk doel vast, maar is er nog veel ruimte voor het invullen van de praktijken om tot dat doel te komen. We bepalen bijvoorbeeld op voorhand dat we een feest voor de actieve burger willen organiseren door 100 positieve acties op één dag te lanceren (100in1Day), maar geven de projectgroepen en starters de ruimte om dit samen creatief in te vullen. Door mensen met verschillende achtergronden samen te brengen in een doelgericht creatief proces waarin iedereen medezeggenschap heeft en kan deelnemen volgens eigen goesting ontstaat een uniek verbond.

4. 2 Visie op de kritische rol Onze kritische rol nemen we op door maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken en nuance te zoeken als antwoord op zwart-wit denken. In SD 2 (pagina 18) kan u lezen op welke manier we in de volgende beleidsperiode ruimte maken blijven voor een kritische dialoog over maatschappelijke thema’s: A naast het tweejaarlijkse Feest van het Falen willen we het thema ‘Falen’ bespreekbaar maken in een breder traject, waarin mededogen en begrip centraal staan A

A A

A

we programmeren kritische stemmen die ons doen nadenken over de verhoudingen binnen onze samenleving, onder andere op het Festival van de Gelijkheid, Feest van het Falen en Vrijstaat Curieus maar ook op activiteiten van partnerorganisaties zoals Faar, Facts to Act, … Onze programmator werkt hiervoor intensief samen met andere verenigingen en organisaties zoals Hannah Arendt-instituut, deBuren, Commons Lab,... we geven kritische rolmodellen een forum in onze projecten we reiken jaarlijks de Prijs van de Gelijkheid uit aan iemand die uitblinkt in hun strijd tegen ongelijkheid we bieden een alternatief voor de usuals suspects in maatschappelijke debatprogramma’s, met Fresh Faces (onze databank met jonge stemmen)

In de volgende beleidsperiode willen we ook stappen zetten om het thema ‘onthaasten en rust’ in onze werking op te nemen. Uit onze stakeholdersanalyse en omgevingsanalyse kwam de bezorgdheid naar boven dat we in een veeleisende maatschappij leven. Sociale media hangen een beeld op van perfecte levens. We moeten én een ideale partner zijn én een leuke vriend, een carrière uitbouwen, maar ook ervaringen verzamelen tijdens exotische reizen, liefst nog met aan elke hand een kind en ééntje op onze schouders. We lopen marathons, koken en eten enkel gezond en trekken onze neus op voor massaproductie. Van wat er op ons bord ligt tot de zonsondergang op vakantie: het hele instagram-plaatje moet kloppen. BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

25

Ondertussen krijgen vele mensen te kampen met symptomen van stress, burn out, sociaal isolement en faalangst. Curieus kijkt met kritische blik naar deze High Performance Society en wil niet enkel het thema bespreekbaar maken, maar ook zélf bewust rust inbouwen in haar activiteiten: we organiseren Slow Reading avonden en Art Clubs, creëren rustplekken waar mensen kunnen uitblazen (bv. de stiltekamer) en beschouwen het Festival van de Gelijkheid als een ‘relaxed performance’. We laten ons hierin begeleiden door organisaties zoals Blink Out en 404.

4.3 Visie op de laborol Curieus zette in de vorige beleidsperiode sterk in op de laborol door te experimenteren met nieuwe vormen van vrijwillig engagement en te pionieren met nieuwe manieren van verbinden. De evolutie van een vrij gesloten vrijwilligersvereniging (met één vorm van engagement) naar een open community met meerdere vormen van engagement is op kruissnelheid. In de volgende beleidsperiode zetten we verder in op deze transitie en experimenteren we met n nieuwe groepen op basis van gedeelde interesses. Onze creativiteit en drang naar vernieuwing zijn sterktes in onze werking. Door de mate waarin mensen deelnemen en deelhebben aan een project zeer open te laten en niet op voorhand vast te leggen in bestuursfuncties en langdurige engagementen bieden we een antwoord op het fenomeen van de flexibele vrijwilliger. Een vrijwilliger die zijn engagement wil aanpassen naar zijn interesses, motivatie en agenda. We vervullen onze laborol hier door nieuwe soorten engagement een plaats te geven bij Curieus en steeds op zoek te gaan naar nieuwe manieren om deel te nemen en deel te hebben. Die laborol willen we in de volgende beleidsperiode op dezelfde manier blijven invullen, zie onze Strategische Doelstelling 1 (pagina 13). In de vorige beleidsperiode lag onze focus voornamelijk op de uitbouw van een kwalitatieve werking rond de tijdelijke, projectgebonden vrijwilligers. In de volgende beleidsperiode experimenteren we met initiatieven om deze projectvrijwilligers duurzamer aan ons te binden (door hen een groeipad aan te bieden) én met het oprichten van projectgroepen voor elk project. et een groeipad bieden we onze projectvrijwilligers uitnodigende kansen om hun engagement te verdiepen en/of te verbreden. Met de projectgroepen willen we dan het eigenaarschap van onze vrijwilligers versterken. Daarnaast beginnen we met een startersbeweging 2.0. Waar we in de voorbije beleidsperiode mensen met een creatief, verbindend idee al actief gingen opsporen, motiveren en begeleiden, willen we in de volgende beleidsperiode met de opgedane ervaring doelbewuster aan de slag. 100in1Day wordt een breder project over een langere tijd, waarin starters op een bottom-up manier bij Curieus kunnen aankloppen om hun idee in de praktijk om te zetten. We ontwikkelen een handelingskader om deze starters breed op te sporen, te begeleiden en met hen een duurzame relatie uit te bouwen. Door ruimte te geven aan de competenties van de starter en aan te vullen waar nodig willen we ervoor zorgen dat verbindende, creatieve ideeën niet verloren gaan doordat een geëngageerde burger op te veel muren botst. We nemen het eigenaarsschap niet over, maar ondersteunen waar we een lacune zien.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

26

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

27

In het vorige beleidsplan namen we een wat aarzelende houding aan ten opzichte van de keuze van onze functiemix. Terwijl we duidelijk kozen voor de cultuur- en maatschappelijke bewegingsfunctie, konden we de twee andere functies moeilijk loslaten. Wij zagen de leer- en de gemeenschapsvormende functies voortvloeien uit onze twee gekozen functies. Dat zorgde begrijpelijkerwijze voor wat verwarring, en een verbetersuggestie van de visitatoren op ons beleidsplan. Er werd gevraagd om een duidelijke keuze te maken. Een open gesprek met de visitatiecommissie en – vooral – vijf jaar lang praktische werking en bijsturing hebben alle twijfels weggenomen: Curieus kiest in de volgende beleidsperiode vol en onvoorwaardelijk voor twee functies: A de cultuurfunctie A

de maatschappelijke bewegingsfunctie

Maatschappelijke impact creëren met behulp van kunst en cultuur, dat is de rode draad in alles wat Curieus doet. Het onderscheidt Curieus ook in de sociaal-culturele sector, waar steeds minder wordt gekozen voor de cultuurfunctie. Wij zijn ervan overtuigd dat kunst wel degelijk een maatschappelijke rol kan spelen, en de motor kan zijn van gedragsverandering. Zoals u kan lezen in het overzicht van onze kernpraktijken (pagina 3) zetten we in zowat al onze projecten in op de cultuurfunctie en de maatschappelijke bewegingsfunctie. In 70% van onze praktijken gebruiken we de cultuurfunctie, in evenveel gevallen hanteren we de maatschappelijke bewegingsfunctie. In 58% van de gevallen combineren we beide functies. In de volgende beleidsperiode willen we blijven inzetten op beide functies en het aantal ontwikkelde kernpraktijken dat inzet op de cultuurfunctie nog verhogen (naar 80%) en ook het aantal projecten dat gebruikmaakt van de maatschappelijke bewegingsfunctie verhogen naar 80%. In de volgende beleidsperiode willen we graag in minstens 75% van de projecten de combinatie maken van beide functies. In het hoofdstuk Kerngegevens en cijfers over de werking krijgt u een overzicht van het gebruik van de functiemix in de lokale open activiteiten. Daaruit blijkt dat 88,1% van de lokale activiteiten gebruik maakt van de cultuurfunctie en 75,2% inzet op de maatschappelijke bewegingsfunctie. 50% van de lokale activiteiten maakt de combinatie van beide functies. In de volgende beleidsperiode mikken we op een verhoging van het gebruik van de cultuurfunctie naar minstens 90% van de lokale activiteiten en minstens 80% voor de maatschappelijke bewegingsfunctie. We streven naar een verhoging van het gebruik van de mix van beide functies naar minstens 65% van de lokale activiteiten.

5.1 Cultuurfunctie Kunst verzacht, maakt de samenleving warmer, creëert ontmoeting, kan je doen nadenken over maatschappelijke thema’s. Dat is de manier waarop wij naar kunst en cultuur kijken: als een motor voor maatschappelijke verandering. We zien in de kunsten een hefboom om tot een gelijkwaardige maatschappij te komen, zoals we die nastreven in onze missie. We creëren ruimte voor de cultuuruitingen die een solidaire, inclusieve en verbonden maatschappij verbeelden. In het decreet wordt naar cultuur verwezen als “een sociaal gedeeld repertoire van tekens dat betekenis en zin geeft aan de wereld, en op die manier zowel mensen als samenlevingen oriënteert en een bestaansgrond geeft”. Onze visie op cultuur sluit daar naadloos bij aan, maar we willen in de volgende BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

28

beleidsperiode Curieus een duidelijker afgebakend profiel geven. Daarom gaan we de cultuurfunctie nauwer en tastbaarder invullen, en vooral inzetten op ‘de Kunsten en materiële expressies van Cultuur’. Het woord kunst komt van ‘bekwaamheid en kunnen’, ook ambachten, muziek, spoken word, illustratie, … maken hier deel van uit. We kiezen voor kunst met de kleine K. In dat opzicht kan kunst confronteren, uitdagen en bestaande denkpatronen in vraag stellen. In dit proces worden er bruggen gebouwd tussen het bekende en het onbekende, tussen mensen en ideeën. Door kunstwerken te maken en te delen, worden verhalen verteld en ervaringen uitgewisseld die gemeenschappen verrijken. Kunst biedt ruimte voor ontmoeting, waar verschillende perspectieven samenkomen en een dialoog kan ontstaan. In onze kernpraktijken zal kunst in de volgende beleidsperiode een steeds grotere rol spelen. We mikken op het gebruik van de cultuurfunctie in minstens 80% van onze projecten. In SD 2 (pagina 18) leest u op welke manier we concreet zullen werken rond het integreren van Kunst in onze werking: A we geven startend artistiek talent kansen in onze projecten en zorgen voor interactie met gevestigde artistieke waarden A

al onze projecten bevatten kunstinterventies

A

we gebruiken de publieke ruimte om maatschappelijk geïnspireerde kunst te tonen

A

met ‘dagen van’ en ‘weken van’ maken we ons maatschappelijk punt

A

we bieden inspiratie voor maatschappelijke kunstinterventies op onze ‘Zelf aan de slag’ databank op de website

A

we breiden onze talentendatabank Fresh Faces uit met startende kunstenaars

A

we formuleren een eigen definitie van kunst en cultuur

A

in minstens 80% van onze projecten maken we gebruik van de cultuurfunctie

Ook de nadrukkelijke keuze om in de volgende beleidsperiode verder in te zetten op het ontwikkelen van participatieve kunstinterventies in de publieke ruimte (Talk of the Town, Inside Out) en daarin zelfs nog verder te groeien (ontwikkelen van nieuwe participatieve kunstingrepen in de publieke ruimte) onderlijnt het voornemen van Curieus om de cultuurfunctie in de kern van haar werking te behouden. Curieus gelooft sterk in de verrijkende kracht van diversiteit en hangt dan ook een dynamische cultuurvisie aan, waarin cultuur datgene is wat ontstaat doordat mensen die onderling verschillen met elkaar in interactie gaan. Zo beïnvloeden we en inspireren we elkaar als een dynamisch proces.

5. 2 Maatschappelijke beweging We kiezen voluit voor de maatschappelijke bewegingsfunctie en willen zo veel mogelijk mensen uitdagen om zich te positioneren in samenlevingsvraagstukken. Op basis van onze omgevingsanalyse en stakeholdersanalyse bepaalden we welke samenlevingsvraagstukken onze stakeholders na aan het hart liggen en welke maatschappelijke evoluties nauw in relatie staan met onze missie. Onze inhoudelijke beleidskeuzes vloeien rechtstreeks voort uit de maatschappelijke context waarin we leven. Onze missie heeft een sterke maatschappelijke relevantie. Met onze praktijken willen we doelbewust ruimte creëren voor maatschappelijk engagement. We proberen een antwoord te bieden op de noden van elke vrijwilliger, of die nu een project over heel Vlaanderen en Brussel wil uitrollen of graag bonnetjes verkoopt op een lokaal evenement. Het is een constante wisselwerBELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

29

king waarin we, na goede afspraken, de hoogst mogelijk autonomie willen verlenen aan onze vrijwilligers. We willen de dynamieken die ongelijkheid in de hand werken en sociale uitsluiting versterken zichtbaar maken en aanklagen. Wat ons raakt, willen we onder de aandacht brengen en publiek bespreekbaar maken. We zijn er wel van overtuigd dat je enkel positie kunt innemen in maatschappelijke kwesties als je over voldoende informatie beschikt. Daarom willen we de inhoudelijke output van onze activiteiten beter ontsluiten en aanbieden aan de samenleving (zie OD 2.1, pagina 18) In onze kernpraktijken zal de maatschappelijke bewegingsfunctie in de volgende beleidsperiode een steeds grotere rol spelen. We mikken op het gebruik van de maatschappelijke bewegingsfunctie in minstens 80% van onze praktijken. In ons doelstellingenkader (pagina 13) leest u hoe we dat concreet zullen doen: A door een community te bouwen, waarin meerdere vormen van engagement mogelijk zijn A A

A

A A

A A

met nieuwe groepen op basis van gedeelde interesses door bottom-up initiatieven te stimuleren, door starters de kans te geven hun positieve, verbindende idee uit te werken (100in1Day 2.0) met open activiteiten die maatschappelijke thema’s aankaarten (Festival van de Gelijkheid, Feest van het Falen, …) door maatschappelijke stemmen een forum te geven via de Fresh Faces- databank door mensen te informeren via het beter toegankelijk maken van de inhoudelijke output van onze inhoudelijke projecten met inhoudelijke activiteiten in onze nieuwe ontmoetingsplek door te streven naar een inclusieve organisatie en samenleving, door in te zetten op samenwerking

Ook door actief bruggen te bouwen tussen gemeenschappen (zie hoofdstuk ‘Publiek, doelgroepen en participatie’, pagina 42) speelt Curieus sterk in op de maatschappelijke bewegingsfunctie.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

30

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

31

In de vorige beleidsperiode evolueerde Curieus van een vrij gesloten vrijwilligerswerking naar een open werking waar er ruimte is voor drie verschillende types van vrijwillige inzet. In de volgende beleidsperiode gaan we verder op deze weg en bouwen we voort op de verschillende soorten vrijwillige inzet binnen de Curieus-community. Types engagement: A lokale vrijwilligers: vrijwilligers die zich inzetten in een lokale groep en zo een duurzamer engagement opnemen. A

A

projectvrijwilligers: projectgebonden engagement waarbij het waarom van Curieus de drijfveer is. starters: burgers die een verbindend en positief idee willen uitwerken en hiervoor op zoek zijn naar samenwerking en ondersteuning.

Naast het onderscheiden van verschillende types vrijwillige inzet en een op maat gemaakte aanpak en strategie, hebben we ook de personeelssamenstelling een nieuwe invulling gegeven waardoor de vrijwilligers veel nauwer en duurzamer worden ondersteund. (zie verder bij vrijwilligersondersteuning in de toekomst). Elke provincie (+ Brusselse Gewest) kreeg zijn eigen Community Builder, die worden begeleid door 2 Community Managers. De Community Builders zijn het lokale gezicht en het toegankelijke aanspreekpunt van Curieus. Deze nabijheid is zeer belangrijk voor onze vrijwilligers. De Community Managers ondersteunen en werken overkoepelende projecten uit. Deze hervorming gaf een grote boost aan onze werking. Niet alleen zijn we lokaal kunnen evolueren naar sterke missiegedreven lokale vrijwilligers. Ook het ontwikkelen van projectvrijwilligers bleek een schot in de roos en een antwoord op de huidige tijdgeest m.b.t vrijwillige inzet. Met enkele succesvolle communicatieacties vonden ook starters snel hun weg naar Curieus en behaalden we mooie resultaten. Hieronder doen we uit de doeken hoe we ons vrijwilligersbeleid in de volgende beleidsperiode zien. Geen grote omschakeling, we gaan verder op het ingeslagen pad. De Curieus-community en onze missie versterken elkaar. De verschillende vormen van vrijwillige inzet dragen onze missie uit en dragen zo bij aan een inclusieve, verbonden en solidaire samenleving met verbindende projecten, van straat tot stad en met kunst en cultuur als leidraad. Daarnaast trekt deze duidelijke missie mensen aan om mee te bouwen aan de maatschappij van onze dromen.

6. 1 Curieus-community: drie vormen van vrijwillig engagement De verschillende vormen van vrijwillige inzet zijn verbonden met elkaar en onze gedeelde missie. Zo zijn ze de motor van onze werking. We hebben voor de verschillende vormen van vrijwillige inzet een strategie ontwikkeld die we actief gebruiken in onze begeleiding. Waar nodig sturen we bij. Dit is belangrijk voor de Community Builders om een standvastige begeleiding te kunnen bieden. In de toekomst werken we verder aan een groeipad met stapstenen om het engagement nog meer te kunnen verduurzamen. We benadrukken dat het begeleiden van vrijwilligers mensenwerk is en verschillende vormen van vrijwillige inzet soms door elkaar lopen. Ook werken we projecten uit waar de verschillende types vrijwilligers elkaar ontmoeten of samenwerken. Enkele voorbeelden: een lokale vrijwilliger komt meebouwen

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

32

aan Het Festival van de Gelijkheid (na een projectvrijwilligersoproep), of een Festivalvrijwilliger die meewerkt bij de installatie en het openingsfeest van Talk of the Town - of een lokale groep die een escaperoom installeert op Vrijstaat Curieus, nadat ze die in hun eigen gemeente opgebouwd hebben.

6.2 Verschillende types engagement We werken de verschillende types van vrijwillige inzet uit aan de hand van de 5 B’S: Binnenhalen, Begeleiden, Betrekken, Belonen, Beëindigen.

I

LOKALE VRIJWILLIGERS

Lokale vrijwilligers maken deel uit van een lokale groep. Dit is een klassieke vorm van engagement en zit ingebed in de jarenlange traditie van onze werking. Onze lokale vrijwilligers werken missiegedreven. Dit wil zeggen dat ze de Curieusmissie lokaal uitdragen en ruimte hebben om eigen accenten te leggen. Binnenhalen:

Lokale Curieusgroepen ontstaan wanneer vrijwilligers zich willen verenigen onder de vlag van Curieus. Meestal gebeurt dit in een wijk of een gemeente. De basis van de groep is onze missie. We experimenteren volgende beleidsperiode met het uitrollen van lokale groepen die zich verbinden vanuit betrokkenheid, bijvoorbeeld burgerinitiatieven, bezorgdheden, thema’s of interesse (fotografie, woord…) over de gemeentegrenzen heen. Verbinden vanuit betrokkenheid: we spelen in op bottom-up vragen van mensen die zich willen verbinden. Het netwerk van de Community Builders speelt hier een grote rol. We werken een stappenplan uit waarbij we een antwoord zoeken op onder andere de volgende vragen: Komt het doel overeen met onze waarden? Is het een verbindend doel met positieve insteek? Wordt kunst gebruikt als leidraad? Kan Curieus een meerwaarde bieden? Is het antwoord negatief, dan bekijken we hoe we deze initiatieven kunnen doorverwijzen naar een meer gepaste organisatie. Verbinden vanuit interesse: in de vorige beleidsperiode merkten we op dat deelnemers van projecten zich graag langer willen verbinden en een themagroep willen starten. De volgende beleidsperiode ontwikkelen we sterke, creatieve projecten om mensen met bepaalde interesses te triggeren. We gaan hiermee experimenteren zodat we een strategie kunnen implementeren met antwoorden op oa: Welke rollen zijn er voor de vrijwilligers? Budget? Tijdelijkheid? De meerwaarde om bij Curieus aan te sluiten is onze expertise in verbinding. Begeleiden:

Het Levensfasemodel van Joris Piot hebben we geïmplementeerd naar de Curieuswerking en de levensfase tool herschreven op maat (zie bijlage 5). De lokale groepen zijn ingedeeld in één van de vier fasen: startend, autonoom, routineus en verstillend. Elke levensfase heeft een eigen strategie om hiermee aan de slag te gaan. We gebruiken deze handleiding om onze lokale groepen zo nauwkeurig mogelijk te begeleiden. In de volgende beleidsperiode moeten we ons door het gedane werk minder focussen op de verstillende groepen en kunnen we onze volle aandacht richten op startende en autonome groepen. Ook bij onze experimenten met lokale groepen die werken rond betrokkenheid of een thema valt dit model toe te passen. BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

33

We ontwikkelden een engagementsverklaring. Dit boekje bevat o.a. ons verhaal, wat we bieden en wat we verwachten. Zo leggen we duidelijk de afspraken vast rond werking, functiemix, ondersteuning, participatie en begeleiding. Deze engagementsverklaring wordt jaarlijks herdrukt. De Community Builders gaan hiermee elk jaar een missiegesprek aan met de lokale groep om hun engagement te vernieuwen. Dit is ook het moment van evaluatie, om te peilen naar de behoeften van onze lokale vrijwilligers en hoe zij onze werking verder ontwikkeld willen zien. De informatie over onze lokale vrijwilligers en groepen borgen we in ons CRM-systeem. Dit wordt de volgende periode meer op punt gezet. We registreren de interesses van onze vrijwilligers en onderzoeken ook zo de mogelijkheden om via het verzamelen van deze informatie nieuwe vrijwilligersgroepen te vormen. Betrekken:

We houden bewust veel ruimte over voor ideeën en initiatieven van onderuit. Hierbij onze voornaamste acties: We geven onze lokale vrijwilligers ruimte om zelf initiatieven te ontwikkelen. We geven deze dan graag een plekje op onze open source inspiratiedatabank ‘zelf aan de slag’ op onze website. Onze Community Builders houden nauw contact met de lokale vrijwilligers en houden ruimte over om samen projecten op poten te zetten. Zo zijn er bijvoorbeeld plannen in Brussel om een queerfestival te organiseren, op aanvraag van de lokale groep. In 2024 werkten we een traject uit voor (online) community building olv Sofie Verhalle (zie bijlage 6). Een jaar van experimenteren resulteerde in een uitgebreid stappenplan voor het opzetten van online communities, waar ook onze lokale vrijwilligers een plek in vinden en zo nog meer Curieus worden. Belonen:

De ‘good practices’ van de lokale groepen zetten we graag in de schijnwerpers. Dit doen we via onze social media, onze nieuwsbrief, website en de Zelf-aan-de-slagdatabank. Ook grijpen we vele gelegenheden aan om een kaartje of attentie aan onze vrijwilligers te bezorgen. Onze lokale groepen krijgen korting op het betalende aanbod van Curieus. Zo kunnen ze bijvoorbeeld makkelijk een terrasfilm, een Wij zijn Wally wandeling organiseren of met korting naar het Festival van de Gelijkheid. Daarnaast kunnen de lokale vrijwilligers makkelijk materiaal ontlenen van onze uitleendienst en gebruik maken van onze open plekken zoals Café Curieus (Antwerpen), De Cock (Brussel) en Campus Corso (Leuven). Beëindigen:

Het vrijwillig engagement als lokale vrijwilliger kan beëindigd worden. We passen hier het levensfasemodel van Joris Piot toe om van de vrijwilliger op een waarderende manier afscheid te nemen. We bekijken of we de vrijwilliger eventueel kunnen doorverwijzen naar een organisatie die meer bij de huidige behoeften past of de vrijwilliger eventueel nog kan verdergaan als projectvrijwilliger. De Community Builder speelt hierbij een grote rol en een waarderende, persoonlijke aanpak wordt steeds op prijs gesteld.

II.

PROJECTVRIJWILLIGERS

De projectvrijwilliger kiest voor een tijdelijk projectgebonden engagement bij Curieus. Het BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

34

is een hedendaagse manier van vrijwilligersengagement waarbij het ‘waarom’ van de organisatie een belangrijke drijfveer is. Mensen kiezen doelbewust bepaalde projecten of thema’s en willen hierbij taken en doelen die nauw aansluiten bij de eigen interesses en ontplooiing. Projectvrijwilligers vinden bij Curieus onderdak binnen een breed gamma aan projecten. Onze stokpaardjes zijn het ‘Talk of The Town’-concept en het ‘Inside out’-fotografieproject. We zorgen voor een duidelijk kader met een bepaalde procesdoorloop, maar de invulling en het eindproduct blijft open en kneedbaar. De projectgroep bestaande uit projectvrijwilligers gaan het project verder uitdiepen en vormgeven. Binnen onze projectvrijwilligers kunnen we een onderscheid maken tussen zwervende en geboeide vrijwilligers. Enerzijds zetten we in op zeer laagdrempelige projecten zoals ‘brievenbuspoëzie’. De inbreng van de vrijwilligers is eerder beperkt maar ze voelen zich met hun actie wel verbonden met onze missie. Ze zijn actiegericht en uit op zichtbare resultaten. Daartegenover staat de geboeide vrijwilliger die zeer bewust tijd en engagement gaat besteden aan het project. Het gaat over een langer traject met verschillende ontmoetingsmomenten en een groter eindresultaat met een feestelijke onthulling. Beide engagementen nemen we in de toekomst verder mee, omdat beide op zich heel waardevol zijn en ons in staat stellen een breed publiek te bereiken. Binnenhalen:

De mooi afgebakende missie van Curieus, die tegelijk ruimte laat voor een creatieve en ruime invulling, is het ideale startpunt. Ook de thema’s waarmee Curieus aan de slag gaat vormen een goede richtingaanwijzer voor het bewuste engagement van projectvrijwilligers. De Curieus-community straalt uit dat tijdelijk engagement welkom is, dat er ruimte is om te experimenteren en dat er ondersteuning is van professionele krachten, met knowhow op vlak van productie, organisatie, inhoudelijke uitwerking en creatieve invalshoeken. De toeleiding gebeurt via open oproepen op onze eigen kanalen en het online buurtparticipatienetwerk Hoplr. Daarnaast spreken we ook partners aan met het oog op een gerichte toeleiding van mensen uit kansengroepen die anders niet tot bij het project zouden komen. Op die manier slagen we erin een mooie mix in onze projectgroepen te krijgen, waarbij de verbinding en ontmoeting extra waardevol wordt. Tenslotte gaan Community Builders hun netwerk en persoonlijke contacten aanspreken. Begeleiden:

Onze Community Builders houden nauw contact met projectvrijwilligers. Er wordt een persoonlijke relatie opgebouwd en er is veel aandacht voor een warme en ondersteunende omkadering. Het creëren van verbinding en ontmoeting blijft een belangrijke factor in onze projecten. Community Builders zetten sterk in op groepsgevoel en een gemoedelijke sfeer waar iedereen een plekje in kan vinden. Het onthaal van de vrijwilliger begint met het afstemmen van wederzijdse verwachtingen en het in kaart brengen van talenten. Zo komen we tot een gepaste taakverdeling en werken we een projectplan uit. Projectvrijwilligen is dan wel een losser en tijdelijk engagement, het is niet vrijblijvend. We maken afspraken, stellen doelen en werken samen naar een eindproduct. Betrekken:

Projectvrijwilligen is een toonvoorbeeld waar ‘deelnemen’ overhelt naar ‘deelhebben’. Deelhebben verwijst naar een actieve vorm van participatie. De vrijwilliger ervaart medezeggenschap en dat is net BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

35

waar we met projectvrijwilligers op inzetten. We doorlopen de verschillende treden van de participatieladder. We informeren over onze projecten en wat de mogelijkheden zijn, we laten vrijwilligers meedenken en tenslotte gaan we cocreëren; de vrijwilligers steken zelf de handen uit de mouwen en nemen mee beslissingen. Naast de ontmoetingsmomenten richten we een online community per project op. In 2024 hebben we een traject gevolgd met communicatiestrateeg Sofie Verhalle, waaruit we geleerd hebben dat dit ook maatwerk is. Na enkele pilootprojecten bleek dat een WhatsAppgroep vaak de beste optie is: makkelijk en laagdrempelig waarbij vrijwilligers ook onderling kunnen connecteren. De mening van onze projectvrijwilligers is waardevol om onze werking te blijven verbeteren en ervoor te zorgen dat vrijwilligers hun engagement zouden vernieuwen. We bieden verschillende feedbackmogelijkheden: van polls in de WhatsAppgroep tot een evaluatieformulier. Belonen:

Het engagement van projectvrijwilligers wordt uitdrukkelijk erkend. We waken erover dat dit duidelijk naar voren komt in externe communicatie, oa door storytelling: op onze sociale mediakanalen delen we hun insteek en ervaring. Community Builders doen dit ook in persoonlijke contacten, zowel doorheen het traject als bij de afronding en evaluatie. We vinden het belangrijk dat waardering uitgesproken wordt. Als het project in de laatste fase komt en het eindresultaat wordt onthuld zorgen we voor een feestelijk moment waarbij de projectvrijwlligers hun engagement in de kijker wordt gezet. Tenslotte zijn zij het als groep die dit gerealiseerd hebben en dat mag gevierd worden. We zorgen voor een bedanking of herinnering, bv. een totebag met de titel van het project of een ingelijste print van een portret. Vrijwilligers krijgen buttons van Curieus of een Curieus T-shirt, zodat ze duidelijk bij ons horen en erkend worden in hun rol. Beëindigen:

Het engagement van een projectvrijwilliger heeft een duidelijk eindpunt. Als het einddoel van het project is behaald is dat in principe ook een afronding. We vinden het belangrijk om dit op een warme manier te doen. We maken tijd voor feedback en evaluatie, en ook een warm afscheid. In sommige gevallen merken we dat vrijwilligers hun engagement zouden willen voortzetten, ook al is dat niet altijd mogelijk binnen de context van afgebakende projectwerking. We kunnen niet altijd tegemoet komen aan de nodige omkadering (vanwege werkuren, locatie, budget of afhankelijkheid van partners). Voor deze gevallen willen we een strategie uitschrijven over mogelijke doorverwijzing (bv. naar een andere organisatie, als projectvrijwilliger binnen een ander project, als deel van de online community…) Daarnaast willen we de komende beleidsperiode harder inzetten op mogelijke verderzetting van engagement. We denken na over hoe we projectvrijwilligers duurzamer aan ons kunnen binden, ook al gaat het om een tijdelijk en bewust uitgekozen engagement. We zien op dit moment doorstroom, maar in de toekomst willen we dit gerichter uitwerken aan de hand van een groeipad met stapstenen. We willen een antwoord bieden op de vraag: ‘ik kom binnen bij Curieus, wat zijn mijn mogelijke stappen’. We zien hier veel mogelijkheden tot kruisbestuiving: bijvoorbeeld een deelnemer van een Talk of the Town BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

36

die vrijwilliger wordt op het Festival van de Gelijkheid, een deelnemer van 100in1Day die haar actie op Vrijstaat Curieus herhaalt… Hierbij hoort een communicatiestrategie om dit vlot en organisch gecommuniceerd te krijgen, zonder projectvrijwilligers te overdonderen. Na een beleidsperiode hebben we geleerd dat het belangrijk is om goed overzicht te houden van onze projectvrijwilligers. We willen ons CRM-systeem verder ontwikkelen voor het borgen van informatie zoals talenten, interesses, leeftijd, woonplaats… Tenslotte willen we de mogelijkheden onderzoeken tot het doorgroeien naar ‘kernvrijwilligers’. Stel dat een vrijwilliger groeit in zijn/haar rol en een project of bepaalde taken zich echt eigen maakt, dan willen we bekijken hoe we deze vorm van doorgedreven engagement kunnen inbedden in de Curieuswerking en wat de voorwaarden en verwachtingen hierbij zijn. Denk bijvoorbeeld aan een vrijwilliger die zich engageert binnen een projectgroep ‘Samenhaken’. Kan een vrijwilliger uit de groep de trekkende rol van de Community Builder overnemen en een eigen vervolg breien aan het haakproject? Een ander voorbeeld: een Festivalvrijwilliger neemt een grotere verantwoordelijkheid op zich en staat in voor het onthaal van het Festival.

III

STARTERS

Starters zijn burgers die een positief, verbindend en creatief idee willen uitwerken en hiervoor samenwerking zoeken met Curieus. Een vraag van een starter kan uitgroeien in een samenwerking, doorverwijzing/matchmaking of loslaten. Vorige beleidsperiode hebben we voor het eerst gefungeerd als draaischijf voor starters. Dit werd positief beoordeeld. Enkele voorbeelden: een vrijwilliger zette een koffiestand aan de bushalte tijdens 100in1Day, dit werd een vaste activiteit in het dorp. Er werden mandala’s gehaakt die een plekje kregen in de openbare ruimte. Er werd een project opgezet rond eten en herinneringen, wat resulteerde in een uitleenbare expo met creatieve voel- en geurboxen. Alle deze voorbeelden zijn het idee van een starter en kregen een duurzame plaats in onze werking. Volgende beleidsperiode zetten we de puntjes op de i. Binnenhalen:

Momenteel kunnen starters ons contacteren via onze website en de duidelijke startersknop, maar we willen meer doen. We zetten in op het ontwikkelen van een nieuwe naam (waar de actieve burger trots op kan zijn) en een communicatiestrategie. We hebben geëxperimenteerd met het koppelen van startersoproepen aan relevante projecten en thema’s. Dit gaan we verder uitwerken door onder meer ruimte te houden in onze programmatie zodat deze ingevuld kan worden met ideeën van starters. Vanaf 2026 krijgt 100in1Day een nieuwe invulling, waarbij we - gespreid over een periode van meerdere maanden - op zoek gaan naar ideeën van starters die net nog een duwtje in de rug moeten krijgen om tot uitvoering te komen. De ideeën en de acties komen van onderuit en we doen waar we goed in zijn: verbinding creëren, (creatief) uitdiepen, een kader bieden, ondersteunen. Ook kunnen de ideeën een bescheiden startbudget krijgen, wat vaak het verschil maakt om de vrijwillige inzet te laten landen. Begeleiden:

Voor elke startersvraag hanteren we een transparante procedure. We toetsen de vraag af aan onze missie, het verbindende karakter en het gebruik van kunst. We hebben een stappenplan uitgewerkt BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

37

waarbij we bekijken of we een samenwerking aangaan, doorverwijzen of elkaar loslaten. Wanneer we een samenwerking aangaan, zullen we in de toekomst werken met een soort starters-engagement. Dit helpt ons om de starter transparant te begeleiden, doelen te stellen, te evalueren en bij te sturen. In de volgende beleidsperiode verhogen we het aantal samenwerkingen met starters door hen te omringen met een task force. Hiervoor hebben we de eerste stappen al gezet en onderzoeken we verder de mogelijkheden. De informatie over de starters borgen we in ons CRM systeem. We registreren de interesses om een duurzamer engagement te kunnen uitbouwen. De starters krijgen een plek in onze (online) community. Zo is er een plek waar de starters ideeën en ervaring kunnen uitwisselen, een netwerk uitbouwen en mekaar versterken. Betrekken:

We werken een startersengagement uit waar er duidelijke doelen worden uitgezet, met ruimte voor feedback en bijsturing. Bij het uitschrijven van het groeipad geven we de nodige aandacht aan het betrekken van de starters bij onze werking. Hoe kunnen we hen betrekken bij andere projecten, langer aan ons binden, een andere rol geven… Belonen: Verfrissende startersideeën zetten we graag in de schijnwerpers. Dit doen we via onze sociale media, nieuwsbrief en website. De inspirerendste ideeën verduurzamen we in onze zelf-aan-de-slagdatabank. Zo bieden we onze starters een platform aan om hun ideeën verder te verspreiden en inspireren ze op hun beurt weer anderen. Bepaalde starters ideeën uit het verleden zijn een essentieel onderdeel geworden van de Curieuswerking waar we graag mee uitpakken. De podcast ‘De zin van mijn leven’ heeft al heel wat mensen bewogen om zelf op zoek te gaan naar hun ‘leuze’. Ook Zomerdromen is uitgegroeid van een fris idee, naar een tweejarig traject waarin heel wat mensen de verbinding vonden die ze zochten. Beëindigen:

Wanneer het doel is bereikt en de Community Builder overbodig is geworden, is het tijd om de starter los te laten. We doen dit met een waarderend gesprek en een evaluatie aan de hand van het startersengagement. De starter kan deel blijven uitmaken van de Curieus-community en eventueel verder groeien in een andere rol.

6.3 Vrijwilligersondersteuning in de toekomst TEAM LOKAAL

Curieus heeft zich zo georganiseerd dat de lokale werking en de uitrol van projecten in handen is van Team Lokaal. Bij deze structuur horen 7 Community Builders, 2 Community Managers, 1 ondersteunend medewerker (logistiek + lay-out) en 1 communicatiemedewerker. Wekelijks komt het team samen voor intervisie en uitwisseling. Er is een grote openheid, teamgeest

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

38

en een horizontale werksfeer. Grote beslissingen worden in groep afgetast en genomen. Het team is daardoor heel wendbaar en betrokken bij de vrijwilligerswerking. Het team mag autonoom werken binnen een duidelijk kader. We horen vaak van partners en vrijwilligers dat bij Curieus snel beslissingen kunnen vallen. Zo kort op de bal spelen komt ons vrijwilligersbeleid ten goede.

DE PLAATS VAN DE VRIJWILLIGERS IN ONZE WERKING

De vrijwilligers zijn de motor van onze werking. Bij elk project wordt er gekeken naar de verschillende rollen die vrijwilligers kunnen opnemen. In de volgende beleidsperiode gaan Team Lokaal en Team Events nog nauwer samenwerken om de vrijwilligerswerking en community building van de projecten te versterken. We dromen luidop van een Community Builder die zich exclusief kan focussen op het Festival van de Gelijkheid. Curieus kan bouwen op een sterk, creatief team waar vrijwilligers hun karretje aan kunnen hangen. We zagen de afgelopen jaren dat dit vruchten afwierp. In de volgende beleidsperiode bouwen we deze creatieve vrijhaven verder uit en maken we nog meer ruimte om ideeën te laten opborrelen. Ook hier is de lokale werking gangmaker. We geven graag het voorbeeld van 100in1Day Belgium. Dit is de afgelopen jaren geëvolueerd van een vrij vast concept naar een creatieve vrijhaven waarin talloze acties en initiatieven hun plek krijgen, onder één gemeenschappelijke koepel. Curieus fungeert daarin steeds meer als facilitator. De volgende beleidsperiode willen we hier nog verder in gaan. (Over de nieuwe invulling van 100in1Day lees je meer bij ‘starters’ hierboven.) Ontmoeting en samenwerking staan centraal in het bereiken van onze missie. Ook online blijven we verder werken aan communities waarbij ontmoeting, samenwerken en verbinden het hoofddoel is. In 2024 werkten we een traject uit voor (online) community building onder begeleiding van Sofie Verhalle (zie bijlage 6). Een jaar van experimenteren resulteerde in een uitgebreid stappenplan voor het opzetten van online communities, waar al onze verschillende vormen van vrijwillige inzet een plek vinden en zo nog meer Curieus worden. Alles gebeurt op maat. We creëren deze plekken, zodat onze vrijwilligers van allerlei slag elkaar rond een gedeeld thema kunnen ontmoeten, inspireren en versterken.

EVALUATIE EN BIJSTURING VRIJWILLIGERSBELEID

Evaluatie en bijsturing zit ingebakken in de Curieuscultuur. We zijn erg betrokken bij onze vrijwilligers. Hun input is zeer waardevol en enkel zo kan Curieus een community worden waar ze zich thuis voelen. Deze stappen hebben we al ondernomen: A Tijdens de wekelijkse intervisie (Team Lokaal) komt de feedback terug vanuit de vrijwilligers en bespreken we hoe we die aanpakken. A A

A

A

A

A

We hebben een interne klachtenprocedure uitgewerkt. Aan de hand van de engagementsverklaring en de jaarlijkse gesprekken met de lokale vrijwilligers is er ruimte voor evaluatie en feedback. Na elk project maken we tijd voor een evaluatie aan de hand van de evaluatiefiche, dit zowel met de partners van het project als met de vrijwilligers en andere betrokkenen. Na onze eerste experimenten met de online communities, hebben we online bevragingen georganiseerd. We borgen de feedback en evaluaties in onze verslagen van Team Lokaal en evaluatiefiches per project. Eén keer per jaar organiseren we stakeholdersdagen waar we de Curieuswerking ruimer onder de loep nemen en actief aan de slag gaan met de input.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

39

Volgende beleidsperiode ondernemen we nog de volgende acties: A We werken verder een structureel consultatiemoment met onze vrijwilligers uit. De eerste stappen zijn hier reeds voor gezet. A A

A

We werken de project- en evaluatiefiches verder uit, met meer aandacht voor impactmeting. We werken een strategie uit rond impactmeting en hoe deze gegevens te borgen in onze werking. We hebben een klachtenprocedure ontwikkeld om op een veilige manier om te gaan met klachten van vrijwilligers. De volgende beleidsperiode werken we een online versie uit.

EDUCATIE

We delen onze kennis, expertise en waarden met onze vrijwilligers. Dat kan gaan van het opzetten van een safer space tot het organiseren van een online community. We doen dit in verschillende vormen, bijvoorbeeld een webinar of spelvorm, waar we extra inzetten op verbinding. Zo kunnen de vrijwilligers van het Festival van de Gelijkheid een omstaanderstraining volgen, en zo actief leren reageren op dicriminatie en racisme. Momenteel gebeurt dit ad hoc, maar we willen dit meer systematisch doen.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

40

Als we een analyse maken van onze werking (zie het document ‘Kerngegevens over de werking) kunnen we concluderen dat die zich nagenoeg volledig afspeelt in de vrije tijd: 99,2% van onze activiteiten en projecten vinden plaats in het weekend of na de werkuren. De weinige uitzonderingen hierop zijn activiteiten op het Festival van de Gelijkheid waar studenten aan deelnemen in het kader van hun opleiding of professionals die bepaalde sessies interessant vinden als bijscholing. Al onze evenementen, activiteiten, acties, overkoepelende projecten, focusgroepen, bezoeken aan lokale groepen, bijeenkomsten voor projectvrijwilligers en overlegmomenten met starters gebeuren na 19u ’s avonds of tijdens het weekend. Dat geldt ook voor onze opleidingen voor lokale vrijwilligers, zodat iedereen kan aansluiten. Geen enkele van onze activiteiten vond plaats in het kader van een arbeids- of beroepsopleiding en schooluitstap. Door onze activiteiten grotendeels op weekavonden en het weekend te plannen, willen we zo weinig mogelijk drempels opwerpen. Onze Community Builders die het nauwst in contact staan met onze vrijwilligers stellen zich zeer flexibel op en spreken met vrijwilligersgroepen, projectvrijwilligers en starters af naargelang de beschikbaarheid in ieders agenda. De agenda van de vrijwilligers staat daarbij centraal. Het Festival van de Gelijkheid, ons grootste evenement, vindt jaarlijks plaats in het najaar van donderdag tot en met zaterdag. Dat betekent dat enkele activiteiten van het Festival (op donderdag en vrijdag) tijdens de werkuren vallen. Het Festival opent telkens om 13u30 in de namiddag en gaat elke dag tot 22u ‘s avonds door. Donderdag richten we ons programma sterk op studenten die op deze dag ook gratis toegang krijgen. Ook zij schrijven zich op persoonlijke basis in, dus niet in schoolverband. Hoe dan ook richt het ‘overdaggedeelte’ van het Festival zich naar mensen die vakantie nemen om het Festival van de Gelijkheid te komen bezoeken. Zo bieden we iedereen een moment aan dat past binnen hun vrije tijd: sommige mensen werken 1 dag per week niet, studenten komen tussen hun lessen door, ouderen komen vaak liever overdag en heel wat mensen nemen ondertussen ook al een dagje vrij om te komen genieten van wat het Festival van de Gelijkheid te bieden heeft. In de volgende beleidsperiode is onze ambitie op dit vlak simpel: we blijven onze volledige werking organiseren in de vrije tijd. Tegelijk waken we erover dat onze activiteiten geen extra druk met zich meebrengen en ook relaxed aanvoelen. Dit in tegenstelling tot veel vrijetijdsactiviteiten waarin er gemeten en gepresteerd moet worden. Zo moedigen we mensen aan om – via Curieus – in hun vrije tijd maatschappelijk en cultureel engagement op te nemen; als individu, in een lokale groep, als projectvrijwilliger of als starter.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

41

8.1 Doelgroepen

In haar projecten onderscheidt Curieus meerdere doelgroepen: A deelnemers: ons ‘publiek’ komt naar onze projecten of activiteiten en neemt passief deel A

A

A

A

vrijwilligers: zij werken mee aan maatschappelijke relevante acties, activiteiten en projecten, bieden praktische of inhoudelijke input, zetten zelf activiteiten op starters: mensen met een verbindend positief idee dat gebruik maakt van kunst/cultuur en die samenwerking en ondersteuning zoeken partners: Curieus werkt in al haar overkoepelende projecten en minstens in de helft van de lokale activiteiten samen met andere organisaties gasten: zij spreken of performen op onze projecten en worden potentieel ambassadeurs en partners in de Curieus-community

Als brede sociaal-culturele organisatie kiest Curieus voor een proportioneel universele werking (zie SD1, pagina 13), waarbij we ons steeds richten op het brede publiek. Maar in onze projecten kunnen we variëren en extra focus leggen op bepaalde doelgroepen. Ook in de participatiegraad verschilt elk project: bepaalde activiteiten richten zich meer naar (passieve) deelnemers, andere projecten streven juist naar een sterke graad van ‘deelhebben’.

8.2 Breed publiek

De werking voor en participatie van een breed publiek is altijd een absolute sterkte van Curieus geweest. Als volbloed sociaal-culturele organisatie richt Curieus zich in alles wat ze doet op een breed publiek. De organisatie huldigt daarbij het inclusieve principe van de ‘proportioneel universele werking’: gericht naar het brede publiek, maar variërend op basis van de verschillende doelgroepen en vertrekkend vanuit gelijkwaardigheid. De maatschappelijke verandering die Curieus wil teweegbrengen geven we vorm door toegankelijke projecten voor een breed publiek op te zetten. Dat maakt van Curieus een bruggenbouwer. Onze projecten richten zich nooit tot één specifieke doelgroep. We organiseren onze werking zo laagdrempelig mogelijk, om zo veel mogelijk mensen te bereiken en te laten participeren. We streven naar een zo inclusief en breed mogelijk publiek door: A geen (betalend) lidmaatschap te hanteren A A

A

A

A

A

A

bijna al onze activiteiten gratis aan te bieden bij betalende activiteiten de prijs laag te houden, het ‘pay what you can’ principe te gebruiken en een sociaal tarief te hanteren onze communicatie te richten op een breed publiek en te blijven inzetten op offline communicatie (affiches en flyers), naast de online promotie naast de brede communicatie ons ook specifiek te richten op bepaalde doelgroepen, om het publiek zo inclusief mogelijk te maken zeer aanspreekbaar te zijn, door veel face-to-face contact en een Community Builder in elke provincie mensen weliswaar aan te moedigen om in te schrijven (voor ons databeheer heel nuttig), maar daarnaast de spontane va-et-vient in een open welkom-sfeer in onze activiteiten te behouden bewust na te denken over de toegankelijkheid van onze locaties, en niet altijd voor cultuurhuizen te kiezen (die sowieso al een hogere drempel hebben), maar steeds vaker naar de publieke

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

42

ruimte uit te wijken (bv. Talk of The Town, Inside Out,… ) en gebruik te maken van nieuwe manieren om onze projecten bij het publiek te krijgen (bv. Podcast, met de Zin van mijn Leven) In de volgende beleidsperiode behouden we dit streven naar een toegankelijk aanbod voor een breed publiek. Toch zijn er nog groeikansen: A we willen in onze lokale werking en projecten nog vaker de publieke ruimte opzoeken, met participatieve projecten die kunst in de openbare ruimte brengen (zie SD 1, pagina 13). In de openbare ruimte worden zichtbare en onzichtbare drempels voor de participatie van een breed publiek en kansengroepen immers weggehaald. A

A

A

A

A

aan de start van de volgende beleidsperiode werken we bovendien ook een eigen taalbeleid uit, om nog meer drempels weg te werken. We richten ons met dat taalbeleid op het aanbieden van oefenkansen voor anderstaligen én op het gebruik van verstaanbaar/makkelijk nederlands, we onderzoeken ook de mogelijkheden om meertalige communicatie in te voeren ook in het traject rond dekolonisering en inclusie zullen we ons focussen op het wegwerken van drempels, om tot een meer inclusief publiek te komen aan de start van de beleidsperiode willen we werk maken van een beter kwantitatief beeld van de inclusie in ons publiek (op het vlak van gender, leeftijd, sociaal-culturele achtergrond, …) om in de toekomst gerichter te kunnen werken aan een inclusiever publiek. De optimalisatie van ons CRM systeem is daarbij cruciaal we integreren het kruispuntdenken in onze werking, om onze projecten nog toegankelijker te maken we willen ons publiek meer kansen aanbieden om binnen Curieus andere engagementen op te nemen, en te evolueren van een deelnemer naar een deelhebber (meer hierover hieronder)

8.3 Participatie: van deelnemen naar deelhebben

Het stimuleren van deelnemers om op termijn te evolueren naar deelhebbers binnen de organisatie, is één van de belangrijke doelstellingen in de volgende beleidsperiode. Het verhogen van de participatie van de Curieus deelnemers loopt als een stille rode draad doorheen het doelstellingenkader van Curieus. De focus ligt daar op het ‘laten proeven’ en het verleiden van de deelnemers om meer engagement op te nemen, op een niet-dwingende manier. Deelnemers mogen bij Curieus gerust deelnemer blijven, er is veel ruimte om in onze organisatie een passieve rol op te nemen. Maar daarnaast willen we zo veel mogelijk deelnemers kansen geven om te groeien en extra engagement op te nemen: kortom, om een actieve deelhebber te worden in plaats van een passieve deelnemer. We zien deze evolutie als een golfbeweging waarin mensen door de tijd heen meer of minder participeren aan de werking. In onze Strategische en Operationele Doelstellingen vindt u telkens initiatieven terug die erop gericht zijn zoveel mogelijk mensen te laten deelnemen en tegelijkertijd de participatie van deelnemers te verhogen. Enkele concrete voorbeelden: A 100in1Day wordt in de volgende beleidsperiode uitgevoerd over een langere periode met een sterkere bottom-up mindset en veel vrijheid, waardoor het project nòg toegankelijker wordt A A

we overwegen om 100in1Day een concretere invulling te geven (bv. met een jaarthema) ook bij Talk of the Town zoeken we naar een sterkere participatie van de deelnemers door hen mee te laten nadenken en beslissen over het eindproduct (en dus niet vast te houden aan het

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

43

vaste concept) én door meerdere rollen toe te laten in de projectgroep (bv. geportretteerd worden, rondleidingen geven, de fotografie verzorgen, illustratie te gebruiken ipv fotografie, …) A

A

Vrijstaat Curieus blijft in de volgende beleidsperiode een gratis project, waarin een heel brede range aan participatie bestaat (van passieve deelname aan een panelgesprek tot actief meespelen in de Curieus gelegenheidsfanfare, van bezoeker aan de foto-expo tot het van a tot z uitwerken van een ingreep in de publieke ruimte) op het Festival van de Gelijkheid mikken we op het ontwikkelen van zoveel mogelijk verschillende rollen voor de actieve vrijwilligers (van een toogshift in het Festivalcafé tot het invullen van een panelgesprek), willen we deelnemers meer input geven in het bepalen van de behandelde thema’s, willen we het Festival ook nadien laten verder leven met een inhoudelijk archief

In de volgende beleidsperiode integreren we het kruispuntdenken structureel in onze werking, om onze activiteiten zo toegankelijk mogelijk te maken én ons brede publiek (deelnemers) te verleiden om te groeien naar deelhebbers.Waarom voelt iemand zich niet aangetrokken tot onze missie? Hoe maken we onze activiteiten voor meer mensen toegankelijk? Wat maakt dat iemand zich meer of minder engageert binnen onze projecten? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat iemand groeit in zijn/ haar engagement in onze organisatie? We hanteren het kruispuntdenken vanaf de volgende beleidsperiode als mindset. We geloven dat verschillende delen van iemands identiteit (gender, afkomst, leeftijd, gezondheid, …) effect hebben op de positie van die persoon in de maatschappij en op de manier waarop die persoon zijn/haar engagement invult. Het kruispuntdenken vormt in de volgende jaren een belangrijk element in de uitbouw van onze projecten.

VOORAL DEELNEMEN

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

VOORAL DEELHEBBEN

44

8.4 Brugfunctie

Door zich in alles wat ze doet te richten op het brede publiek, ontmoeting tussen gemeenschappen te stimuleren én in te zetten op participatie, vervult Curieus haar brugfunctie. In alle Curieusprojecten proberen we bruggen te bouwen tussen gemeenschappen. Dat doen we door een breed aanbod, met verschillende vormen van participatie, aan te bieden. Passief deelnemen aan activiteiten, mee je schouders zetten onder een bestaand project, je eigen verbindende idee actief tot leven brengen: het kan allemaal bij Curieus. Dat iedereen daarbij welkom is, onderschrijft de brugfunctie die Curieus nastreeft. Sinds de vorige beleidsperiode is Curieus heel sterk geëvolueerd van een organisatie die vooral ‘bonding’ voor ogen heeft, naar een open organisatie die sterk inzet op ‘bridging’ tussen verschillende gemeenschappen in de samenleving. Vooral in de werking met projectvrijwilligers en starters zet Curieus meer in op ‘bridging’ tussen gemeenschappen. In projecten als Talk of the Town en Inside Out slaan we bruggen tussen verschillende gemeenschappen en doelgroepen, door mensen met verschillende sociaal-culturele en sociaal-economische achtergronden zichtbaar te maken en een forum te geven. Meer nog, deze projecten hebben als doel om de diversiteit in een bepaalde wijk of buurt te tonen, en op die manier verbinding te maken tussen die verschillende gemeenschappen. In de volgende beleidsperiode willen we deze brugfunctie nog verder versterken, door nog meer van dit soort projecten op te zetten. Begon het Festival van de Gelijkheid in 2013 vooral als een open event voor een breed publiek, dan evolueerde het Festival de afgelopen beleidsperiode naar een project met een duidelijke focus op bridging: A in de groep projectvrijwilligers (die meewerkt aan het goede verloop van het Festival) ontmoeten mensen met diverse achtergronden elkaar A

A

door de projectvrijwilligers doelbewust samen te laten werken met doelgroeporganisaties als Refu Interim en Dito vzw, bouwen we bruggen tussen verschillende gemeenschappen steeds meer doelgroeporganisaties vullen onderdelen van het Festival van de Gelijkheid inhoudelijk in, zodat het brede publiek ook kennis maakt met mensen en organisaties met een andere sociaal-culturele achtergrond

In de volgende beleidsperiode willen we het Festival van de Gelijkheid nog meer laten inzetten op ‘bridging’, door ruimte in het programma te voorzien voor andere (doelgroep)organisaties, een sterkere (vrijwilligers) community te bouwen rond het Festival en nog meer verschillende stemmen aan het woord te laten. Het Festival is niet langer een vrijblijvend event met een passieve deelname maar een project met een sterke verbindende en community-gerichte invulling. Sinds de vorige beleidsperiode neemt Curieus actief deel aan de Week van Verzet tegen Armoede, door mee te doen aan bestaande activiteiten maar ook door zelf activiteiten te organiseren in samenwerking met armoedeorganisaties. In de volgende beleidsperiode wil Curieus nog sterker inzetten op het bouwen van bruggen met doelgroeporganisaties, door samen projecten op te zetten of door aan te sluiten bij bestaande activiteiten van doelgroeporganisaties. Onze missie ademt verbinding en het bouwen van bruggen, in élk aspect: “Curieus is een sociaal-culturele organisatie die zich inzet voor een inclusieve, verbonden en solidaire samenleving. Dit doen we met verbindende projecten, van straat tot stad. Kunst is de leidraad waarmee we, samen met onze community van BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

45

vrijwilligers en partners, onze droom van een gelijkwaardige samenleving kunnen realiseren.” We streven naar een inclusieve, verbonden samenleving door het opzetten van verbindende projecten. Bridging vormt de rode draad in onze missie, onze visie. Het is het DNA van onze organisatie. In alles wat we doen zoeken we naar samenwerking, naar het samenbrengen van gemeenschappen, naar verbinding, naar het bouwen van bruggen. Wat Curieus uniek maakt is dat we, in alles wat we ondernemen, samenwerken met andere organisaties. Uit de kerngegevens blijkt dat we in 87,4% van onze activiteiten samenwerken met andere organisaties. Samenwerking is voor ons de sleutel tot een inclusieve werking en tot het vervullen van onze brugfunctie. We werken niet alleen samen met doelgroeporganisaties, om zo bruggen te bouwen met andere gemeenschappen, ook met andere organisaties bouwen we - al dan niet duurzame - samenwerkingsverbanden uit. We behouden en versterken in de volgende beleidsperiode onze samenwerking(en) met Saamo, Dito, VOEM, Refu Interim, Amal, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, … en bouwen duurzame banden op met deze doelgroeporganisaties met het oog op een wederzijdse wisselwerking en het toelaten van meer bottom-up ideeën/ initiatieven binnen onze projecten. Enkele voorbeelden van het belang dat samenwerking in onze werking inneemt: A het eerste Festival van de Gelijkheid in 2013 organiseerden we samen met drie partnerorganisaties, in 2023 bouwden we het Festival met maar liefst 43 partners. Organisaties ontmoeten en inspireren elkaar op het Festival, nieuwe samenwerkingen ontstaan in de wandelgangen, gemeenschappen die anders bijna nooit met elkaar in contact komen, ontmoeten elkaar op het Festival A

A

A

A

sinds de vorige beleidsperiode werken we doelbewust samen met doelgroeporganisaties op het Festival van de Gelijkheid, met het oog op het creëren van een inclusiever publiek en op een gerichte toeleiding van vrijwilligers. We bouwen op die manier bruggen tussen verschillende gemeenschappen tijdens 100in1Day roepen we niet enkel het brede publiek rechtstreeks op om deel te nemen, we enthousiasmeren zoveel mogelijk organisaties in het middenveld om ook een actie op te zetten. Zo ontstonden in de afgelopen beleidsperiode samenwerkingen met vzw Warm Hart, Opera Ballet Vlaanderen, Saamo, Blinkout, Fedasil, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Refu Interim, Amarant, en Hamdam, …) in het kader van de eerste editie van Vrijstaat Curieus werkten we nauw samen met MetX, voor een gelegenheidsfanfare, en met DURF2030 om onze ingrepen in de publieke ruimte mogelijk te maken om ervoor te zorgen dat onze Buiten de Lijntjes-boekjes bij de juiste mensen terechtkwamen, sloegen we de handen in elkaar met Fedasil, Rode Kruis, Huis van het Kind, Refu Interim en Vluchtelingenwerk Vlaanderen

Ook in de volgende Beleidsperiode zetten we sterk in op bridging via onder andere: A het voortzetten van de samenwerkingen in het kader van het Festival van de Gelijkheid A

A

A A

het opzetten van samenwerkingen met doelgroeporganisaties om ons publiek zo inclusief mogelijk te maken het uitwerken van een 100in1Day 2.0, waarin samenwerkingen met starters en organisaties centraal zullen staan het uitwerken van ingrepen in de publieke ruimte in samenwerking met andere organisaties de keuze om in de volgende beleidsperiode bij de opstart van elk project een projectgroep samen te stellen, met daarin medewerkers van Curieus, de samenwerkingspartners en enkele kernvrijwilligers

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

46

In het overzicht van onze sociaal-culturele praktijken’ (bijlage 1) en in het overzicht van de Kerngegevens vindt u veel kwantitatieve informatie over de impact en de relevantie van onze organisatie, en de uitstraling in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. We overlopen hieronder enkele belangrijke elementen, die onze relevantie en landelijke uitstraling in de verf zetten.

LOKALE VRIJWILLIGERS EN GROEPEN

De lokale vrijwilligers van Curieus zijn actief in 78 lokale groepen, verspreid over heel Vlaanderen en Brussel. Na het traject ‘Missiegedreven werken’ bleven enkel de missiegedreven lokale groepen aan boord, een kwantitatieve daling maar op kwalitatief vlak een enorme stap vooruit. Opvallend is de sterke aanwezigheid van lokale Curieusgroepen in Brussel: de inspirerende uitvalsbasis in Molenbeek en de sterke aanwezigheid van Curieus in het stedelijk weefsel zorgen hier voor een grote aantrekkingskracht. Ook de 1.150 lokale vrijwilligers die in Curieus actief zijn, zijn verdeeld over heel Vlaanderen en Brussel. De provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant hebben gemiddeld het hoogst aantal vrijwilligers per lokale groep, in Brussel ligt dat aantal relatief laag. Het aantal lokale vrijwilligers dat actief is binnen Curieus bleef de voorbije beleidsperiode, ondanks de daling in het aantal lokale groepen, min of meer gelijk. De lokale groepen organiseerden in 2023 1.067 activiteiten, een sterke stijging ten opzichte van 2022 en 2021, de jaren waarin Covid nog beperkingen oplegde. De activiteiten zijn gelijkmatig verdeeld over heel Vlaanderen en Brussel. In de volgende beleidsperiode mikken we niet op een groei in het aantal klassieke lokale groepen, wel op een groei in het aantal lokale of regionale vrijwilligersgroepen die zich verbinden rond gezamenlijke thema’s of interesses. We experimenteren de volgende 5 jaren met dit soort groepen en bouwen door de beleidsperiode heen aan een meer gestructureerde aanpak voor themagroepen.

PROJECTVRIJWILLIGERS

De 5.283 projectvrijwilligers die op dit moment (al dan niet tijdelijk) in Curieus actief zijn, zijn verspreid over heel Vlaanderen en Brussel. Opvallend is het hoge aantal projectvrijwilligers in de provincie Antwerpen (de aantrekkingskracht van Café Curieus) en Oost-Vlaanderen (de aantrekkingskracht van het Festival van de Gelijkheid) en het relatief lage aantal projectvrijwilligers in Brussel (waar vooral de lokale groepenwerking sterk staat). 1/3de van de projectvrijwilligers is actief in één van de 14 Vlaamse centrumsteden met Gent (Festival van de Gelijkheid), Oostende en Mechelen als uitschieters. We mikken in de volgende beleidsperiode op een verdere stijging van het aantal projectvrijwilligers en werken - vooral - aan een groeipad om projectvrijwilligers duurzaam aan onze organisatie te binden en hen te begeleiden naar andere/sterkere vormen van engagement. We streven naar 7.000 projectvrijwilligers aan het einde van onze beleidsperiode (een stijging van 30%) en willen dat minstens 35% van de projectvrijwilligers doorstroomt door naar een tweede engagement.

STARTERS

In 2023 vonden 46 starters de weg naar Curieus, dat is een stijging ten opzichte van 2022 (36 starters). In de volgende beleidsperiode zetten we in op een sterke stijging van het aantal starters, door de BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

47

hervorming van 100in1Day naar een project dat zich in eerste instantie richt op starters. Jaarlijks willen we het aantal aanvragen van starters binnen 100in1Day 2.0 met 10% doen stijgen, bij minstens 50% van onze projecten maken we ruimte voor samenwerkingen met ‘starters’ en met minstens 70% van de startersaanvragen zetten we een samenwerking op (dat is een stijging van 5% tov de vorige beleidsperiode).

PROJECTEN

Met haar open projecten bestrijkt Curieus heel Vlaanderen en Brussel: A met Talk of The Town waren we de voorbije drie jaren minstens één keer in elke provincie aanwezig (in de provincie Antwerpen zelfs 4 keer) A

met 100in1Day organiseren we jaarlijks acties in elke Vlaamse provincie en Brussel

A

Inside Out deed tot nu toe al Vlaams-Brabant en 3x in Oost-Vlaanderen aan

A

A

de Buiten de Lijntjes boekjes werden verspreid in OKAN-klassen en vluchtelingencentra over heel Vlaanderen en Brussel in 2023 zetten we voor het eerst eigen acties op in het kader van de Week tegen Armoede (pompoenacties), in elke provincie en Brussel

De deelnemersaantallen van het Festival van de Gelijkheid spreken voor zich: in 2022 kregen we 4.732 bezoekers (2.591 verkochte tickets) over de vloer, in 2023 steeg dat aantal naar 5.114 (3.079 verkochte tickets). 2/3de van de bezoekers aan het Festival komt uit Oost-Vlaanderen, 1/3de komt dus uit de rest van Vlaanderen en Brussel. Dat maakt van het Festival, dat vandaag één van de grootste progressieve inhoudelijke Festivals van het land is, een driedaagse met een grote landelijke uitstraling en relevantie. Het Feest van het Falen kreeg, na een annulatie in het coronajaar 2021, een nieuwe editie in 2022. 865 bezoekers vonden de weg naar de Antwerpse Arenberg. Ook hier zien we dezelfde verdeling: 2/3de van de bezoekers komt uit het Antwerpse, 1/3de komt uit de rest van Vlaanderen en Brussel. Ook het Feest van het Falen heeft dus een grote landelijke uitstraling en relevantie. In het voorjaar van 2024 organiseerden we de eerste editie van Vrijstaat Curieus in Kortrijk. Deze dag was het orgelpunt van een maandenlang voortraject, waarin vrijwilligers in twee trajecten toewerkten naar een feestelijk eindpunt. We organiseerden de trajecten verspreid over heel Vlaanderen en Brussel: A rond fotografie in Limburg en Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen A

rond fanfare in Vlaams-Brabant, Brussel en Antwerpen

In totaal kregen we meer dan 800 bezoekers over de vloer. Vrijstaat Curieus zal voortaan tweejaarlijks plaatsvinden, telkens in een andere locatie.

PUBLIEK

Ook het aantal contacten in onze CRM zegt iets over onze landelijke uitstraling en relevantie. In totaal hebben we vandaag, naast de 8.055 ‘actieve contacten’ (lokale vrijwiligers, projectvrijwilligers, starters, sprekers en partners) ook 23.494 geïnteresseerden in ons contactbeheer. Zij ontvangen de maandelijkse nieuwsbrief van Curieus. Het aantal bezoekers aan onze website groeit jaarlijks. In 2023 bezochten 99.145 unieke bezoekers onze website.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

48

Sinds 2023 bereiken we ook een publiek via podcast. In totaal bereikten we met De Zin van mijn Leven 1.786 luisteraars, goed voor 7.715 luistersessies.

IMPACTMETING

Bovenstaande cijfers onderbouwen de relevantie en de landelijke uitstraling van Curieus. Een steeds sterkere registratie van onze kerngegevens zorgt voor een duidelijk kwantitatief beeld van de impact van onze werking: we tonen evoluties in het aandeel van lokale groepen ten opzichte van projectvrijwilligers, kunnen laten zien hoe onze projecten veel bezoekers op de been brengen en geven een beeld van de leeftijdsverdeling bij projectvrijwilligers en lokale vrijwilligers. Onze kwantitatieve impactmeting staat op punt. In de volgende beleidsperiode willen we vooral nog vooruitgang boeken in de kwalitatieve impactmeting van onze werking. Het ontbreekt ons vaak aan een duidelijk kader om de maatschappelijke impact te meten van onze projecten. Welke gedragsverandering brengen we teweeg? Hebben we gewogen op het maatschappelijk debat? Is de blik van deelnemers verruimd door deel te nemen aan onze activiteiten? Wat is de social return on investment van onze werking? In de volgende beleidsperiode willen we stappen zetten naar een sterkere impactmeting, niet alleen van onze projecten, maar ook van ons nieuwe vrijwilligersmodel. We willen ons in dit proces graag laten begeleiden en namen al contact op met twee organisaties om te kijken op welke manier we kunnen samenwerken.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

49

Op zakelijk vlak onderging Curieus in de vorige beleidsperiode niets minder dan een ‘extreme make over’. Dat was ook nodig: de afgelopen decennia evolueerde Curieus in haar inhoudelijke werking steeds sterker naar een open, wendbare community die steeds sterker aansluit bij de nieuwe vormen van vrijwilligersengagement. Maar in haar organisatiestructuur, bestuur en financieel beheer had Curieus nood aan een stevige inhaalbeweging. Aan de start van de vorige beleidsperiode in 2021 bestond Curieus nog uit 7 afzonderlijke regionale vzw’s, elk met hun eigen bestuur en financieel kader. We ontmantelden die ouderwetse, logge structuur en vervingen die door één vzw met een centraal financieel beheer (één boekhouding ipv 7 geconsolideerde rekeningen). We veranderden de structuur compleet, in functie van de ambitieuze beleidsdoelstellingen die Curieus zichzelf in 2021 stelde. In het zog van deze grote structurele omwenteling kreeg ook de teamwerking een nieuwe invulling. In plaats van 7 afzonderlijke secretariaten, elk met hun eigen kleine Curieus-team, kwam een nieuw, modern personeelskader, centraal aangestuurd en gebouwd op vier teams: Team Lokaal, Team Events, Team Communicatie en een Directie. Dit medewerkersmodel sluit nauw aan bij het tweesporenbeleid dat Curieus voor zichzelf uitwerkte: een lokaal beleid waarin meerdere vormen van engagement mogelijk zijn en een open eventwerking waarin we maatschappelijke thema’s aankaarten. Tenslotte kende ook de infrastructuur van Curieus een totale ommezwaai: we sloten de zes regionale secretariaten en vervingen ze door een centrale werkplek en hybride werken. Een combinatie van thuiswerken en centraal samenwerken voert nu de boventoon. Aan de vooravond van een nieuwe beleidsperiode voelt de nieuwe zakelijke werking van Curieus als een verademing. De structuur, het personeelsmodel en de infrastructuur staan niet langer haaks op de inhoudelijke invulling van de Curieuswerking, maar sluiten er naadloos bij aan. De nieuwe structuur wordt als erg positief ervaren, en zorgt voor een enthousiasme dat onze werking nog meer versterkt. Nieuwe grote structurele veranderingen zijn op zakelijk vlak dus niet aan de orde. Net als bij de inhoudelijke werking, ligt ook op zakelijk vlak de focus op het verder uitwerken en verdiepen van de keuzes uit de vorige beleidsperiode.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

50

Prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A

A A

A

behouden en verder optimaliseren van de horizontale structuur (mensgericht en innovatief) met blijvende aandacht voor een duidelijk werkkader, afspraken, strategie, processen en procedures een betere aanwezigheid van de stakeholders in de Algemene Vergadering. verder bouwen aan een bestuursorgaan dat openheid uitstraalt en is samengesteld op basis van expertise een sterkere uitwisseling tussen het bestuursorgaan en het team

HUIDIGE SITUATIE

De 1.150 lokale vrijwilligers van Curieus organiseren zich in een lokale Curieusgroep. De 78 lokale groepen zijn bijna allemaal georganiseerd als feitelijke vereniging. Ze vormen een bestuur, eventueel aangevuld met andere functies. Binnen de nationale vzw is Team Lokaal het aanspreekpunt voor de lokale groepen. Zij ondersteunen de lokale vrijwilligersgroepen, inspireren lokale vrijwilligers, trekken nieuwe projectvrijwilligers aan en rollen overkoepelende projecten uit die zowel lokale groepen als nieuwe projectvrijwilligers activeren. Zij gaan ook al dan niet aan de slag met de ideeën van de starters. Hoe de begeleiding van de lokale groepen vorm krijgt, leest u in het hoofdstuk ‘Vrijwilligersbeleid’ vanaf pagina 32. Belangrijk om mee te geven is dat Curieus geen (betalend) lidmaatschap kent. Iemand die zich aansluit bij een lokale Curieusgroep is automatisch Curieusvrijwilliger. Het feit dat we bij Curieus spreken over ‘vrijwilligers’ en niet van ‘leden’ kenmerkt het open karakter van de vereniging. De vrijwilligers die zich organiseren in lokale groepen kunnen we onderscheiden in: bestuursvrijwilligers (vaste vrijwilligers die een bestuursfunctie opnemen) en losse vrijwilligers (vrijwilligers die meewerken aan activiteiten van lokale groepen). Sinds de hervorming van Curieus in de vorige beleidsperiode zijn er ook andere vormen van engagement: projectvrijwilligers en starters. Deze vrijwilligers kenmerken zich door een losser, tijdelijker engagement met een minder formele structuur. Projectvrijwilligers en starters organiseren zich niet in een groep, maar hangen vast aan een bepaald project of tijdelijke samenwerking rond een verbindend idee. Meer informatie over deze drie vormen van vrijwillig engagement, vindt u in het hoofdstuk ‘Vrijwilligersbeleid’ vanaf pagina 32. Toch beschouwen we de projectvrijwilligers en starters ook als belangrijke stakeholders in de vernieuwde werking van Curieus. Hoewel hun engagement losser is en niet wordt bekrachtigd met een formele aansluiting bij een lokale groep, willen we ook hen een plaats geven in de organisatiestructuur van Curieus. Dat gebeurt sinds 2023, met de organisatie van focusgroepen waarin we alle stakeholders verzamelen om na te denken en te brainstormen over de werking van Curieus en door het openstellen van de Algemene Vergadering voor onze stakeholders. De nationale vzw wordt bestuurd door een bestuursorgaan en een Algemene Vergadering. Het bestuursorgaan bestaat uit 6 leden en is samengesteld vanuit de Algemene Vergadering, op basis van benodigde expertise. In 2022 werkten we een functieprofiel voor de verschillende bestuursleden uit, BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

51

op dit moment zijn alle benodigde profielen ingevuld. De profielen waarop het bestuursorgaan is gebaseerd: A voorzitter van het bestuursorgaan A

expertise binnen het sociaal-culturele werk

A

expertise binnen de communicatiesector

A

expertise binnen het domein van inclusie

A

expertise binnen het domein van teamwerking/HR

A

zakelijke expertise

In het bestuursorgaan bestaan de mandaten uit een periode van 3 jaar (maximaal 1x verlengbaar) en is er genderevenwicht. Het bestuursorgaan komt jaarlijks 4x samen en heeft, naast haar formele taak, een sterke adviserende en reflecterende rol. Het bestuursorgaan van 28 maart 2022 legde de volgende rol voor het zichzelf vast: A inspireren, klankbord, voelsprieten vanuit de buitenwereld A

ambassadeur van Curieus

A

netwerk en expertise binnenbrengen

A

officiële/formele opdracht

A

mee grote lijnen uitzetten en bewaken

De Algemene Vergadering van Curieus bestaat uit de leden van het bestuursorgaan + een vertegenwoordiging van de Curieus-community. In de Algemene Vergadering streven we naar een sterke vertegenwoordiging van lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers, starters en samenwerkingspartners. Dit gebeurt door een open oproep tot kandidaatstelling, en een minimum streefdoel van 50% vertegenwoordiging van de 3 soorten vrijwilligers in de Algemene Vergadering. In de vorige beleidsperiode lanceerden we twee open oproepen tot kandidaatstelling, met wisselend succes. Op dit moment bestaat 35% van de Algemene Vergadering uit vrijwilligers of starters. Om dit aandeel op te krikken willen we vanaf de volgende beleidsperiode werk maken van jaarlijkse stakeholdersdagen (zie boven), waarin we de (lokale) community betrekken, in de hoop dat er op die manier een duurzamere doorstroom kan zijn naar de Algemene Vergadering. De organisatiecultuur van Curieus kenmerkt zich al langer door een grote openheid, teamgeest en vooral door een horizontale werksfeer. Met de nieuwe structuur gieten we die werkcultuur nu ook formeel in een horizontale structuur. Beslissingen worden sterk in groep afgetast en genomen, de afstand tussen het team en het bestuur is erg klein. De organisatie is daardoor heel wendbaar.

IN DE VOLGENDE BELEIDSPERIODE

Curieus heeft vandaag een erg wendbare werking, dankzij de grondige hervorming van haar structuur. De horizontale structuur past erg goed bij de open, horizontale en interactieve manier waarop het team is opgebouwd. Behouden en verder uitdiepen van wat goed is, vormt dus de rode draad in de volgende beleidsperiode.

BEHOUDEN EN VERDER OPTIMALISEREN VAN DE HORIZONTALE STRUCTUUR (MENSGERICHT EN INNOVATIEF) MET BLIJVENDE AANDACHT VOOR EEN DUIDELIJK WERKKADER, AFSPRAKEN, STRATEGIE, PROCESSEN EN PROCEDURES De horizontale structuur, waarin de afstand tussen bestuursorgaan, AV en team erg klein is, diepen we in de volgende beleidsperiode verder uit door: BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

52

A

A

A

A

een blijvende aandacht voor de benodigde expertise binnen het bestuursorgaan, die aanvullend en ondersteunend werkt (alle benodigde expertisedomeinen moeten op elk moment zijn ingevuld binnen het bestuursorgaan) een sterkere aanwezigheid van de community in de Algemene Vergadering, zodat de stakeholders mee kunnen wegen op de besluitvorming (de helft van de Algemene Vergadering moet bestaan uit vertegenwoordigers van onze community) een focus op inhoudelijke input en creatieve werkvormen in de Bestuursorganen, meer dan op formele verplichtingen (elke bijeenkomst van het bestuursorgaan en de Algemene Vergadering telt minstens één inhoudelijke brainstorm) een focus op een constante vernieuwing in het bestuursorgaan (mandaten van 3 jaar)

De mensgerichte organisatiecultuur zullen we ook in de volgende beleidsperiode blijven voeden, door de sterke missiegedrevenheid van de organisatie. Zowel de Bestuursorganen als het team werken sterk waardengedreven en vinden elkaar in de gemeenschappelijke waarden en doelstellingen van Curieus. Dat zorgt voor een sterke samenhang en een ‘wij-gevoel’, dat we in de toekomst verder zullen koesteren. Om deze mensgerichte benadering aan te houden is het belangrijk om zowel de Bestuursorganen als het team sterk te betrekken in de toekomstige (lange termijn) keuzes van de organisatie. In aanloop naar de volgende Beleidsperiode betrokken we de Bestuurders, medewerkers en stakeholders in de SWOTanalyse, de maatschappelijke omgevingsanalyse, de relevantie-oefening (focusgroepen) én het vastleggen van de beleidsprioriteiten. Op die manier namen we iedereen, zonder uitzondering, mee ‘in bad’. Dat creëert een enorme betrokkenheid en een sterke inhoudelijke samenhang. Deze betrokkenheid versterken we in de volgende beleidsperiode door: A een jaarlijkse stakeholdersdag, waarin al onze stakeholders input mogen geven over de werking van Curieus A

A

een jaarlijkse beleidstweedaagse met het team, waarin missie, visie en opvolging van het doelstellingenkader centraal staan regelmatige lange termijn denkoefeningen, om zowel het team als de Bestuursorganen scherp te houden

A

regelmatige uitwisselingen tussen team en Bestuursorganen (zie verder)

A

een lange aanloop naar de beleidsperiode 2031-2035, waarin we iedereen inhoudelijk betrekken

De betrokkenheid versterken we verder door een ‘participatieve instelling’, waarbij we telkens creatieve werkvormen gebruiken om bestuurders en medewerkers te laten deelnemen aan de besluitvorming. Gelijkwaardigheid, veiligheid en openheid staan hierbij centraal. Naast deze mensgerichte benadering, waarin regels en procedures ondergeschikt zijn aan het teamgevoel, blijft het ook belangrijk om aandacht te houden voor interne afspraken, een duidelijk werkkader, processen en afspraken. Dit werkkader streven we na door: A jaarlijkse functioneringsgesprekken, waarin we interne afspraken telkens overlopen A A

A

een duidelijk organigram, dat we regelmatig bijsturen een sterke en uitgebreide intake van nieuwe medewerkers waarin we onze interne afspraken en processen en procedures uitleggen tools om interne afspraken bij te houden (bv. de werkstaten, uitgebreid arbeidsreglement, …)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

53

EEN BETERE AANWEZIGHEID VAN DE STAKEHOLDERS IN DE ALGEMENE VERGADERING

In de hervorming van de structuur stelden we een sterke aanwezigheid van onze stakeholders (lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers, starters en partners) in de Algemene Vergadering voorop. We streven naar een minimale vertegenwoordiging van 50% van onze stakeholders in de Algemene Vergadering. Hoewel er al grote stappen zijn gezet, bereiken we dit doel momenteel nog niet. In de volgende beleidsperiode willen we dus inzetten op een sterkere aanwezigheid van onze vrijwilligers en partners in de Algemene Vergadering. 50% blijft daarbij ons streefdoel. Omdat we merken dat de open oproepen die we hiervoor doen, nog niet het verhoopte effect hebben, vullen we deze open oproepen aan met een sterkere toeleiding van stakeholders via jaarlijkse stakeholdersdagen. In de aanloop naar de nieuwe beleidsperiode organiseerden we in 2023, naast de klassieke stakeholdersbevraging en SWOT-analyse, voor het eerst ook een reeks ‘Focusgroepen’, waarin we 6 keer met al onze stakeholders uitgebreid en grondig in gesprek gingen over de ‘relevantie van Curieus in 2030’. Die focusgroepen waren een groot succes: in totaal bereikten we, verspreid over 6 avonden, 76 deelnemers. In de volgende beleidsperiode willen we deze waardevolle connectie en input behouden en verder versterken. Daarom willen we vanaf 2024 jaarlijks een ‘stakeholdersdag’ organiseren. Op deze denkdag nodigen we onze lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers, starters én samenwerkingspartners uit om mee te komen nadenken over onze toekomstige werking. De stakeholderdagen kunnen een permanente basis vormen, waarin we de stakeholders structureler betrekken bij de werking van Curieus en eventueel later de stap naar de Algemene Vergadering makkelijker wordt. De dagen dienen zo als ‘opstapje’, om de afstand tussen belanghebbenden en onze bestuursorganen te verkleinen.

VERDER BOUWEN AAN EEN BESTUURSORGAAN, DAT OPENHEID UITSTRAALT EN IS SAMENGESTELD OP BASIS VAN EXPERTISE In 2022 werkte het bestuursorgaan een blauwdruk uit, waarin ze haar toekomstige werking vorm gaf. In bijlage 8 vindt u deze blauwdruk. Het document legt de gewenste profielen en benodigde expertise vast voor de leden van het bestuursorgaan. De blauwdruk is daardoor een soort handleiding voor de Algemene Vergadering, om haar zoektocht naar geschikte bestuurders te begeleiden. Aan de vooravond van de nieuwe beleidsperiode is elke benodigde expertise in het bestuursorgaan (sociaal-culturele werkveld, communicatie-sector, inclusie,teamwerking/HR, zakelijke werking) ingevuld. De doelstelling voor de volgende beleidsperiode is om deze spreiding van expertise te behouden. Telkens wanneer een bestuurder ontslag neemt of aan het einde komt van zijn/haar mandaat vervangen we de bestuurder in kwestie binnen het kader van de benodigde expertise. Alle expertisedomeinen moeten op elk moment zijn ingevuld. In bijlage 9 vindt u de huidige samenstelling van het bestuursorgaan.

EEN STERKERE UITWISSELING TUSSEN HET BESTUURSORGAAN EN HET TEAM

Om de stroomlijning tussen team en Bestuursorganen te behouden en te versterken nodigen we in de volgende Beleidsperiode regelmatig medewerkers van Curieus uit in het bestuursorgaan of de Algemene Vergadering om mee te komen brainstormen of om meer uitleg te komen geven over hun project/initiatief. Omgekeerd zullen we de expertise van de bestuurders ook gebruiken om regelmatig denkdagen of sessies te organiseren waarop een bestuurder zijn/haar kennis zal delen met het team. BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

54

Enkele indicatoren: A A

A

A

A

A

jaarlijks: organisatie van een stakeholdersdag met minstens 20 aanwezigen 2027: minstens 40% van de Algemene Vergadering bestaat uit vrijwilligers + partnerorganisaties 2028: minstens 50% van de Algemene Vergadering bestaat uit vrijwilligers + partnerorganisaties jaarlijks: op minstens de helft van de vergadering van het bestuursorgaan nodigen we andere medewerkers van Curieus uit jaarlijks: minstens één sessie waarbij een bestuurder zijn/haar expertise deelt met het team jaarlijks: bijsturing van de samenstelling van het bestuursorgaan op basis van de benodigde expertise

ORGANIGRAM VAN CURIEUS VZW

Hieronder geven we graag een overzichtelijk organigram weer van onze organisatie. In de volgende beleidsperiode willen we dit organigram behouden, maar enkel de stromen optimaliseren.

BESTUURSORGAAN

CURIEUS VZW ALGEMENE VERGADERING STAKEHOLDERSDAGEN

LOKALE GROEPEN PROJECTVRIJWILLIGERS STARTERS

LOKALE VRIJWILLIGERS

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

SAMENWERKINGSPARTNERS

55

Formele samenwerkingen of netwerkvorming met andere organisaties De samenwerkingen die Curieus vzw opzet zijn steeds projectgebonden. Zij krijgen dus afhankelijk van het project vorm en kunnen eventueel jaarlijks hernieuwd worden of kunnen eenmalig zijn. Naast deze projectgebonden samenwerkingen heeft Curieus geen formele of structurele samenwerking met een andere organisatie. Curieus vzw maakt ook geen deel uit van een netwerk van organisaties.

Afhankelijkheid van andere organisaties Curieus vzw is in haar inhoudelijk en zakelijke werking - en in haar organisatiestructuur - volledig onafhankelijk. De organisatie maakt geen deel uit van een netwerk van organisaties. Er bestaat ook geen financiële afhankelijkheid van een andere organisatie of netwerk.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

56

Prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A

A A

A

streven naar sterkere wisselwerking tussen Team Lokaal en Team Events (Team Productie in de toekomst) streven naar een divers en inclusief team verder verdiepen van het huidige personeelsmodel op het vlak van talentenmanagement, persoonlijke ontwikkeling en welbevinden een jaarlijkse cyclus van functionerings- en evaluatiegesprekken, met Persoonlijke Ontwikkelingsplannen en Persoonlijke Actieplannen voor elke medewerker

A

het aantrekken van een verantwoordelijke voor de nieuwe uitvalsbasis van Curieus

A

veel aandacht besteden aan incentives, teambuilding en de teamsfeer

A

zoektocht naar een nieuwe centrale werkplek die meer ruimte en rust biedt en met meer mogelijkheden tot samenwerking en inspiratie

HUIDIGE SITUATIE

Op 28 maart 2021 keurde de Algemene Vergadering een nieuw medewerkersmodel goed: we voegden de 7 secretariaten samen tot één centraal team, centraal aangestuurd met gebundelde kerntaken (communicatie, beleidsplanning/IKZ, vrijwilligerscoaching) en helemaal afgestemd op de manier van werken van het ‘nieuwe Curieus’. Sinds 2021 is het Curieusteam dus niet langer verdeeld over 7 afzonderlijke provinciale secretariaten, maar bestaat het uit één centraal aangestuurd team, verdeeld over 3 nauw verbonden deelteams: Team Lokaal, Team Events en Team Communicatie. De teams worden ondersteund door een Coördinator Beleid en IKZ en een Verantwoordelijke Administratie en aangestuurd door een Directeur. De drie teams komen wekelijks afzonderlijk samen om hun respectieve verantwoordelijkheidsdomeinen op te volgen. Elk team wordt gestuurd en begeleid door één of twee teamverantwoordelijken. Dit is de personeelssamenstelling op 31/12/2023:

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

57

TEAM LOKAAL TEAM EVENTS (PRODUCTIE) TEAM COMMUNICATIE* TEAM DIRECTIE TOTAAL

16,5 VTE (19 medewerkers)

Het kernteam – dat tweewekelijks samenkomt - stroomlijnt de werking van de drie teams en bestaat uit de 2 Community Managers, de event/productie coördinator, de Coördinator Beleid en IKZ en de Coördinator Communicatie. Sinds 2022 werkt het Curieusteam volgens het principe van ‘hybride werken’: twee dagen per week ontmoeten alle medewerkers elkaar fysiek in de centrale werkplek (Café Curieus in Berchem). Deze dagen voorzien we voor meeting, one-on-one overleg, uitwisseling, teambuilding, … Ook de teammeetings organiseren we op deze vaste ontmoetingsdagen. De andere dagen van de week werken de medewerkers thuis of in een van onze lokale antennes (Brussel en Leuven), of ze bezoeken vrijwilligers, partners of andere activiteiten buitenshuis. Dit nieuwe personeelsmodel stelt het personeel nu al 3 jaar in staat om nauwer en professioneler BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

58

samen te werken én bouwt voort op de principes van het nieuwe werken. Het geeft ons ook de nodige handvatten om onze open projectwerking (strategische doelstelling 1) en nieuwe lokale werking (strategische doelstelling 2) vorm te geven. Bovendien zorgt het nieuwe model financieel voor ademruimte. In 2022 leidde het tot een verlaging van de personeelskosten tot 67% van het totale budget. Ter vergelijking: het aandeel van de personeelskosten in het totale budget bij ongewijzigd beleid zou eind 2022 81% bedragen. In het begin van de vorige beleidsperiode sloten we de 6 regionale Curieus-kantoren en verhuisde het vernieuwde team naar één centrale werkplek in Berchem. Niet alleen maakten we van de nieuwe werkplek een aangenaam en professioneel kantoor voor alle medewerkers. We zorgden ook voor een uitgebreide ondersteuning om hybride – en dus ook thuis – te kunnen werken. Tot slot openden we de koffieruimte van Curieus als open coworkingsplek en koffiebar voor het grote publiek. De koffieruimte in Café Curieus dient dus niet alleen als een inspirerende werkplek voor het team, ook het brede publiek kan van Café Curieus proeven. Op die manier kan Café Curieus fungeren als extra toegangspoort voor Curieus: mensen kunnen Curieus via een bezoek aan Café Curieus leren kennen en zich misschien engageren om mee hun schouders onder de werking te zetten.

IN DE VOLGENDE BELEIDSPERIODE

Net als bij de vernieuwde organisatiestructuur heeft Curieus vandaag een modern, horizontaal en wendbaar medewerkersmodel, gebaseerd op ‘het nieuwe werken’. Ook hier willen we de volgende beleidsperiode wat de afgelopen jaren is opgebouwd verstevigen en finetunen.

STREVEN NAAR EEN STERKERE WISSELWERKING TUSSEN TEAM LOKAAL EN TEAM EVENTS

In het hoofdstuk ‘Sociaal-Culturele praktijken’ (pagina 3) leest u op welke manier de werking van Curieus in de vorige Beleidsperiode is geëvolueerd van een strikt tweesporenbeleid (lokale werking en open eventwerking) naar een sterkere wisselwerking tussen beide sporen. Community building staat in beide sporen/teams centraal. Vooral voor Team Events betekende dat een evolutie: ze richt zich steeds minder op het organiseren van vrijblijvende open events maar legt haar focus steeds meer op het bouwen van een Curieus-community. In die zin evolueerden ook beide teams naar een sterkere wisselwerking, die in de volgende beleidsperiode nog zal versterken. In de teamwerking houden we - uit operationele overwegingen - wel vast aan de twee aparte teams, maar in de inhoudelijke uitwerking spreken we niet langer van een strikt onderscheid tussen de lokale werking en de eventwerking. De lokale werking staat ten dienste van de open projectwerking (om community te bouwen) en de productionele werking staat ten dienste van de lokale werking (om productionele ondersteuning te bieden). We spreken in de toekomst ook niet meer over ‘projecten’ en ‘events’, maar enkel over ‘projecten’, om aan te geven dat vrijblijvende events geen prioriteit meer zijn.

STREVEN NAAR EEN DIVERS EN INCLUSIEF TEAM

In de vorige beleidsperiode hebben we reeds enkele stappen gezet om het medewerkersteam inclusiever te maken. Sinds 2020 verspreiden we onze vacatures via meer kanalen om een meer diverse instroom van sollicitanten te krijgen. Zo publiceren we onze vacatures ook via Vluchtelingenwerk, Voem, IC vzw, KifKif, Levl, Hijabis at work, … We gebruiken ook het netwerk van onze community om onze vacatures te verspreiden én steken meer energie en budget in het breed verspreiden van de vacatures via onze sociale media kanalen. Tot slot vragen we sinds 2021 geen specifieke diplomavereisten meer BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

59

in onze vacatures. We beoordelen sollicitanten op basis van hun CV, werkervaring, competenties en talenten, niet langer op basis van hun diploma. In de volgende beleidsperiode willen we onze inspanningen voor een inclusiever team, via een zo inclusief mogelijke instroom van kandidaten bij sollicitaties, behouden en versterken. We mikken op een zo inclusief mogelijk team op het vlak van gender, leeftijd, opleiding, etnisch-culturele achtergrond, sociaal-culturele achtergrond. We streven in ons team naar een genderevenwicht. Op dit moment is 66% van het team vrouwelijk, 34% is mannelijk en 0% omschrijft zich anders. Ook streven we naar een evenwicht tussen de verschillende leeftijdsgroepen. Op dit moment wegen vooral twintigers (34%) en dertigers (27%) sterk door in de leeftijdsverdeling. Tegen het einde van de beleidsperiode streven we naar sterkere aanwezigheid van veertigers (nu 10%). Het is moeilijk om een gericht streefdoel te kleven op de etnisch-culturele achtergrond van het team. Een gegeven als ‘etnisch culturele’ achtergrond is fluïde en moeilijk vast te leggen in cijfers. Hoe dan ook beginnen onze inspanningen om een inclusiever team ook op dit vlak te renderen. In de volgende beleidsperiode willen we de inspanningen die we nu doen om een hoog én divers aantal sollicitanten te krijgen bij openstaande vacatures behouden: breed verspreiden via zoveel mogelijk kanalen, mikken op een zo hoog mogelijk aantal ingestuurde vacatures, ons netwerk blijven gebruiken om de vacatures gericht te verspreiden. Ons streefdoel is dat ons team een afspiegeling is van de samenleving. Hoewel we sinds 2020 geen specifieke diplomavereisten meer koppelen aan onze vacatures, slagen we er nog niet genoeg in om ook mensen zonder diploma, of met een moeilijkere sociaal-culturele achtergrond, aan te trekken. In de volgende beleidsperiode willen we onze inspanningen verhogen om onze vacatures breder te verspreiden via doelgroep- en armoedeorganisaties. Om onze inspanningen voor een inclusief team te versterken en – vooral – te onderbouwen doorlopen we in de volgende beleidsperiode: A een traject ‘Inclusie en dekolonisering’ met Hybried en Yaba na Leki A

een groeilabo HR-Wijs van JobRoad/Verso met de nadruk op onze aanwervingsprocedure en competentiegebaseerd screenen

Deze twee trajecten moeten ons in staat stellen om gerichte keuzes te maken en doordachter te werk te gaan in de uitbouw van een inclusieve organisatie en medewerkersteam.

VERDER VERDIEPEN VAN HET HUIDIGE PERSONEELSMODEL, VOORAL OP HET VLAK VAN TALENTENMANAGEMENT, PERSOONLIJKE ONTWIKKELING EN WELBEVINDEN

We geven de teams uiteraard vorm op basis van competenties, waarbij sociaal-culturele skills (met mensen werken) centraal staan, maar daarnaast kunnen de medewerkers hun job heel erg vanuit hun eigen talenten en interesses vormgeven. Zo werken bepaalde Community Builders graag met fotografie, terwijl anderen meer inzetten op film. Ook (bio)tuinieren, voeding, poetry slam, muziek, … zijn talenten die aanwezig zijn in het team en die we ook actief gebruiken om vrijwilligers rond te activeren. Kunst en cultuur vormen de rode draad doorheen al deze talenten. Individuele talenten en interesses in het team verzamelen we in een persoonlijk Talentenpaspoort, ze zijn bekend voor de andere medewerkers én worden gestimuleerd om er zo actief mee aan de slag te gaan. Dat zorgt voor een jobinvulling die nauw aansluit bij de persoonlijkheid van de medewerker, en dus

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

60

ook voor een groot welbevinden op de werkvloer. Naast het stimuleren van het gebruik van individuele talenten in de jobinvulling moedigen we ook persoonlijke ontwikkeling in de jobeigen competenties aan, door een ruim opleidingsbudget aan te bieden. Medewerkers kunnen een beroep doen op dit budget voor opleidingen van bijvoorbeeld Socius, Sociare, Cultuurloket, … om hun jobgerichte competenties te versterken. In de volgende beleidsperiode zetten we verder in op het aanwezige competentie- (jobeigen) talentenmanagement in het team. Dat willen we doen door: A jaarlijks de talenten en interesses in het team te updaten (in een individueel ‘talentenpaspoort’) en te delen met het volledige team A

A

A

A

A

A

ook op zoek te gaan naar ‘verborgen’ talenten in het team die misschien niet meteen bruikbaar lijken voor de job maar onrechtstreeks wel interessante invalshoeken kunnen bieden talentontwikkeling te stimuleren door vrijheid te geven aan de medewerkers om hun talenten te gebruiken in de uitoefening van hun job openheid te creëren voor medewerkers om een beroep te doen op het talent van andere medewerkers in de uitwerking van hun project talentontwikkeling te stimuleren door medewerkers toe te laten om opleidingen te volgen die hun individuele (culturele/kunstzinnige) talenten nog kunnen versterken een jaarlijks cultuurbudget te voorzien waarmee medewerkers aan cultuurbeleving kunnen doen (bv. theater- en muziekvoorstellingen, culturele uitstappen, …) een ruim opleidingsbudget (jaarlijks minstens 10.000 euro) aan te bieden voor alle medewerkers om jobeigen competenties te versterken

EEN JAARLIJKSE CYCLUS VAN FUNCTIONERINGS- EN EVALUATIEGESPREKKEN, MET PERSOONLIJKE ONTWIKKELINGSPLANNEN EN PERSOONLIJKE ACTIEPLANNEN VOOR ELKE MEDEWERKER

Sinds de opstart van het nieuwe team in 2021 organiseren we jaarlijks een functioneringsgesprek met elke medewerker. In zo’n functioneringsgesprek staan we stil bij de plus- en verbeterpunten van de medewerker én de leidinggevende en zoeken we naar actiepunten die de persoonlijke groei in de job kunnen bevorderen. Het functioneringsgesprek is een ‘safe space’, waarin we alles kunnen delen in een sfeer van wederzijds vertrouwen en gelijkwaardigheid. De medewerker kan ook plus- en verbeterpunten van de leidinggevende aangeven. We peilen ook ruim naar het welbevinden op het werk, door het opmaken van een emotionele bankrekening (waar krijg ik energie van en wat kost me energie). Begin 2024 volgden de twee Community Managers een opleiding ‘Personeelsgesprekken voeren’ bij Vokans, waarin het POP (Persoonlijk Ontwikkelingsplan) en PAP (Persoonlijk Actieplan) werd opgepikt. De functioneringsgesprekken van Team Lokaal en het Kernteam verliepen vanaf dan op basis van het POP en het PAP. Team Events en Team Communicatie houden voorlopig vast aan het vroegere model. In 2025 volgt het volledige kernteam de opleiding ‘Personeelsgesprekken voeren’ bij Vokans, waardoor alle teams kunnen overstappen naar het POP en het PAP In de volgende Beleidsperiode verlopen alle functioneringsgesprekken op basis van het Persoonlijk Ontwikkelingsplan en het Persoonlijk Actieplan, waarbij elke medewerker jaarlijks 3 gesprekken krijgt: A een eerste gesprek in het begin van het jaar, waarin we de (persoonlijke) doelstellingen voor het komende jaar oplijsten en een persoonlijk actieplan ontwikkelen voor die periode A

een tweede gesprek in de zomerperiode, waarin we tussentijds kijken hoe het loopt en eventueel bijsturen

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

61

A

een derde gesprek aan het einde van het jaar, waarin we de persoonlijke doelstellingen evalueren

In alle gesprekken blijft de emotionele bankrekening de basis om te peilen naar het welbevinden en de balans in de job. Het Persoonlijke Ontwikkelingsplan (POP) geven we vorm aan de hand van een open aanbod aan opleidingen en het gericht aftasten van individuele opleidingsnoden. Belangrijk is dat iedereen de opleidingen zowel competentiegericht (jobeigen) als talentgericht kan invullen. Jaarlijks updaten we de taakomschrijvingen en de profielen van alle medewerkers (op basis van de functioneringsgesprekken) en communiceren we de (eventuele) aanpassingen aan heel het team. (zie EFQM-audit, pagina 10)

HET AANSTELLEN VAN EEN VERANTWOORDELIJKE VOOR DE NIEUWE UITVALSBASIS/WERKPLEK VAN CURIEUS (0,5 VTE) EN EEN COMMUNITY BUILDER VOOR HET BOUWEN VAN EEN FESTIVALCOMMUNITY (0,5 VTE) In 2021 verhuisden we van 7 regionale kantoren naar één centrale werkplek in Berchem, waar we een hybride werkvorm invoerden (minstens 2 dagen per week aanwezig zijn op kantoor, de rest van de week thuiswerk of in een van de lokale antennes).

De nieuwe uitvalsbasis van Curieus is sinds onze verhuis ook veel meer dan enkel een werkplek. Café Curieus is een open huis, waar co-workers welkom zijn om gratis te komen werken, af te spreken voor een overleg, of gewoon een koffie te komen drinken of te lunchen. We bieden de vergaderzaal te huur aan aan organisaties uit de buurt of de brede Antwerpse regio. Tot slot vormt Café Curieus een plek waar je inspiratie kan opdoen, Curieus kan leren kennen of gelijkgezinden kan ontmoeten. We evalueren onze eerste drie jaren in Café Curieus positief, al zijn er ook belangrijke leerpunten voor de toekomst. In de volgende beleidsperiode gaan we op zoek naar een nieuwe uitvalsbasis, met A meer ruimte, minder prikkels en meer rust om te werken A

meer mogelijkheden voor coworking, samenwerking, inspiratie en ontmoeting

Om de verdere uitbouw van Café Curieus 2.0 vorm te geven, mikken we in de volgende Beleidsperiode op een extra medewerker van 0,5 VTE (uitbreiding van het team, zie hoofdstuk ‘Financieel Beleid’, pagina 78). Binnen de contouren van het huidige team kunnen we een gedegen uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis niet vormgeven. De nieuwe medewerker zal de volgende taken combineren in zijn/haar takenpakket: A uitbouw van Café Curieus als coworkingplek A

uitbouw van het horeca-aanbod van Café Curieus + opvolging horeca-uitbating

A

ontwikkeling van inspirerende activiteiten en ontmoeting in Café Curieus

A

organisatie van de verhuur van ruimtes in Café Curieus

Daarnaast willen we in de volgende beleidsperiode ook een echte Festivalcommunity bouwen, rond het Festival van de Gelijkheid. Om het potentieel aan deelnemers van het Festival optimaal te benutten voor de werking (en groeikansen te bieden om de deelnemers aan het Festival meer te laten evolueren naar deelhebbers) mikken we op de aanwerving van een extra Community Builder in Oost-Vlaanderen (0,5 VTE), die de uitbouw van een Festivalcommunity kan vormgeven.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

62

VEEL AANDACHT BESTEDEN AAN INCENTIVES, TEAMBUILDING EN DE TEAMSFEER

Een goede werksfeer is altijd een belangrijk aandachtspunt geweest voor Curieus. Al in de vorige beleidsperiode maakten we werk van teambuilding door een jaarlijkse teamdag, een educatieve teamuitstap, regelmatige informele moment op restaurant, het aanbieden van hotelovernachting voor de medewerkers tijdens meerdaagse evenementen, check-in’s aan de start van meeting, het gebruiken van creatieve werkvormen tijdens beleidsdagen en stafvergaderingen, … Naast deze teambuilding-initiatieven zijn we constant op zoek naar incentives om een positieve teamgeest te behouden. Zo krijgt elke medewerker jaarlijks eco-cheques aan de start van de zomer, heeft elke medewerker recht op een jaarlijks cultuurbudget en bieden we ook uitgebreide opleidingsmogelijkheden aan. Deze inspanningen blijven in de volgende beleidsperiode op hetzelfde niveau behouden: A jaarlijks organiseren we een teamdag of meerdaagse educatieve uitstap A A

de medewerkers kunnen op hotel verblijven tijdens meerdaagse evenementen elke vergadering start met een check-in die peilt naar het welbevinden van de medewerkers of die de teamsfeer stimuleert

A

we gebruiken creatieve werkvormen bij brainstorms of teamdagen of stafvergaderingen

A

jaarlijks krijgt elke medewerker voor minstens 200 euro eco-cheques

A

jaarlijks krijgt elke medewerker voor minstens 100 euro cultuurbudget

A

A

de opleidingsmogelijkheden breiden we vanaf volgende beleidsperiode ook uit naar het stimuleren van persoonlijke culturele en kunstzinnige talenten we plannen een anonieme medewerkersbevraging (over welbevinden) in 2026 (zie EFQM, pagina 10)

ZOEKTOCHT NAAR EEN NIEUWE CENTRALE WERKPLEK DIE MEER RUIMTE EN RUST BIEDT EN MET MEER MOGELIJKHEDEN TOT SAMENWERKING EN INSPIRATIE

De evaluatie van Café Curieus is, na 3 jaar, positief. De medewerkers beschouwen onze nieuwe uitvalsbasis als een aangename werkplek. Vooral de open sfeer, de uitgebreide ondersteuning en de aangename inrichting worden gesmaakt. Aan de andere kant botsten we met Café Curieus ook al snel op onze limieten. Er is weinig ruimte om even ‘rustig’ of afgezonderd te werken, een telefoontje te doen, een één-op-één gesprek te voeren (al of niet online) of geconcentreerd te werken. De medewerkers omschrijven de werkplek als ‘prikkelgevoelig’. Daarnaast kent ook de open coworking plek een wisselend succes. Door omstandigheden (zoals de ligging van het pand, met weinig spontane passage, de beperkte verhuurmogelijkheden, …) kwam Café Curieus als open coworking plek/toegangspoort/buurt verzamelplek nooit helemaal op kruissnelheid. Na een grondige evaluatie in het voorjaar van 2024, met het team en het bestuursorgaan, gaven de bestuurders groen licht voor de zoektocht naar een nieuwe werkplek met meer mogelijkheden. De zoektocht naar en de uitwerking van een nieuwe uitvalsbasis, waarbij we een professioneel kantoor combineren met een open en inspirerende ontmoetingsplek voor verbinders en buurtbewoners, is een belangrijke doelstelling voor de volgende beleidsperiode.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

63

De nieuwe uitvalsbasis van Curieus moet als kantoor: A meer rust bieden aan de medewerkers, met meer afgescheiden ruimtes om in stilte te kunnen werken, korte één-op-één vergaderingen te organiseren, te telefoneren of geconcentreerd te werken A

meer opslagruimte bieden

A

meer ergonomische ondersteuning bieden

A

A

meer vergaderzalen hebben zodat we zélf vlot kunnen vergaderen maar daarnaast ook vergaderruimtes kunnen verhuren aan externe organisaties de professionele ondersteuning die de werkplek nu biedt (op het vlak van informatica en kantoormateriaal) behouden en eenzelfde aangename sfeer en inrichting nastreven

Daarnaast willen we met de nieuwe uitvalsbasis een echte open ontmoetingsplaats creëren, niet alleen voor de buurt maar voor alle progressieve organisaties en mensen die een plek zoeken om te vergaderen, inspiratie op te doen, samen te werken, ideeën te delen, initiatieven op te zetten, … We willen dit doen door: A meer mensen over de vloer te krijgen in de open coworking ruimte/koffiebar A

A

meerdere ruimtes te kunnen verhuren aan andere organisaties/burgers voor vergaderingen of andere initiatieven zelf initiatieven te organiseren die mensen op de been brengen (bv. The Art Club, maar ook spoken word avonden, kookworkshops, slow reading avonden, …) en ruimte te bieden aan startend talent

A

een aangename werkplek te zijn waar andere coworkers een vaste uitvalsbasis vinden

A

een toegangspoort te zijn voor mensen, die via Café Curieus de werking van Curieus leren kennen

Enkele indicatoren: A

sterkere aanwezigheid van veertigers (nu 10%) in het team

A

blijvende evenwichtige verdeling qua gender- en opleidingsniveau in het team

A

traject ‘Inclusie en dekolonisering’ met Hybried en Yaba na Leki doorlopen

A

groeilabo HR-Wijs van JobRoad/Verso doorlopen

A

jaarlijks talentenpaspoort updaten

A

opleidingsmogelijkheden uitbreiden naar het stimuleren van culturele en kunstzinnige talenten

A

jaarlijkse cyclus van functioneringsgesprekken met een POP en een PAP

A

jaarlijks minstens één teamdag of meerdaagse educatieve uitstap

A

jaarlijks voor minstens 200 euro eco-cheques

A

jaarlijks minstens 100 euro cultuurbudget

A

uitbreiden van de intake van nieuwe medewerkers

A

anonieme medewerkersbevraging in 2026

A

uitbouw van een nieuwe uitvalsbasis + open ontmoetingsplek vanaf 2025

A

opstellen van een nieuw businessplan voor verhuur en coworking in Café Curieus in 2025

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

64

A

uitrollen van initiatieven om de buurt en andere progressieve organisaties in Antwerpen te bereiken vanaf 2025 (jaarlijks minstens 15 eigen initiatieven in Café Curieus vanaf 2026 en een jaarlijkse groei van het aantal deelnemers van 10% vanaf 2026)

AFSTEMMING VAN HET PERSONEELSBELEID OP HET INHOUDELIJK BELEID

In het hoofdstuk ‘Afstemming tussen het inhoudelijk en zakelijk deel’ (pagina 87) gaan we dieper in op de inzet van onze medewerkers voor de verschillende strategische en operationele doelstellingen, die we in ons inhoudelijk deel maken. De basis van de personeelsinzet is dat we de twee teams die onze inhoudelijke werking vormgeven (Team Lokaal en Team Events/Productie) volledig ophangen aan twee bijbehorende Strategische Doelstellingen: A Team Lokaal focust zich bijna volledig op de uitwerking van Strategische Doelstelling 1 (lokale werking en vrijwilligersbeleid - zie pagina 32) A

Team Events/Productie focust zich vooral op de uitwerking van Strategische Doelstelling 2 (organisatie van open projecten om onze maatschappelijke thema’s aan te kaarten - zie pagina 18)

Onze derde Strategische Doelstelling, die zich richt op het uitbouwen van een inclusieve samenleving en organisatie, loopt als een rode draad door heel de werking en dus ook door ons team. De ondersteunende teams (Team Communicatie en Team Directie) spelen uiteraard ook een rol in de uitvoering van de drie Strategische Doelstellingen, naast hun zakelijke en administratieve ondersteuning van de organisatie. Een algemene schets van de inzet van het personeelsmodel op het inhoudelijke beleid van onze organisatie ziet er zo uit: (zie volgende pagina) Verdeeld over de Strategische Operationele Doelstellingen ziet dat er zo uit:

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

65

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

66

TEAM DIRECTIE

TEAM COMMUNICATIE TEAM EVENTS (PRODUCTIE)

TEAM LOKAAL

Een meer specifieke verdeling van de personeelsinzet binnen het doelstellingenkader vindt u in het hoofdstuk ‘Afstemming tussen het inhoudelijk en zakelijk deel’. In dat hoofdstuk geven we ook de personeelsinzet mee voor de specifieke Operationele Doelstellingen uit het inhoudelijk deel.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

67

Prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A

nieuwe oefening rond onze identiteit, ons communicatieprofiel, doelgroepen en onze Brand Key, die uitmondt in een communicatieplan

A

meer waardengedreven communiceren (Waarom doen we wat we doen?)

A

uitrollen van het traject rond ‘online communities’ van Sofie Verhalle

A

optimaliseren van onze communicatiestromen met het oog op het versterken van de communicatie naar en tussen de verschillende soorten vrijwilligers (van deelnemen naar deelhebben)

A

ondersteuning bieden voor de communicatie van de lokale groepen

A

sterke focus op doelgroepgerichte communicatie voor projecten

HUIDIGE SITUATIE

In het verlengde van haar vernieuwde werking en structuur, hertekenden we ook het communicatiebeleid van Curieus in de vorige beleidsperiode grondig. Van een House of Brands met een sterk projectgebonden communicatie (met een aparte look & feel en website voor elk project) evolueerde Curieus naar een Branded House. In 2021 ontwikkelden we een volledig nieuwe huisstijl, met een zichtbare aanwezigheid van de Curieusidentiteit. De nieuwe huisstijl was het resultaat van een uitgebreide oefening met het team aan de start van de beleidsperiode, waarin we de Brand Key en visuele identiteit van Curieus opnieuw vormgaven. In alle communicatie zat voortaan het merk Curieus vervat, als een steeds terugkerend visueel element (de grote C). De bedoeling: aangeven dat achter al deze aantrekkelijke projecten een open organisatie zit, waarbinnen je op verschillende manieren je engagement kan opnemen. Zo kunnen bezoekers aan het Festival van de Gelijkheid ook de link leggen naar 100in1Day Belgium, en kunnen deelnemers aan Talk of the Town kunnen zich zich ook verliezen in de Podcast van De Zin van mijn Leven. De nieuwe website, die in 2021 het leven zag, straalde deze nieuwe visuele identiteit uit. De verschillende websites die de afzonderlijke projecten voorheen hadden, brengen we nu onder in één centrale website: www.curieus.be. Op die manier kunnen bezoekers ook online veel sneller de link leggen tussen de verschillende projecten van onze organisatie: mensen die informatie opzoeken over het Feest van het Falen, zien één muisklik verder dat Curieus ook actief is in de wijk waar ze wonen, een starter met een idee komt snel te weten binnen welk lopend project zijn/haar idee werkelijkheid kan worden. Zowel de nieuwe huisstijl als de vernieuwde website stralen het merk Curieus herkenbaar uit en tonen de organisatie als een community waarin je verschillende vormen van (duurzaam) engagement kan opnemen. De centrale website vormt sinds 2021 de basis van de communicatie, in combinatie met een sterke aanwezigheid op Facebook en Instagram. Naast de algemene Curieus Facebookpagina heeft enkel het Festival van de Gelijkheid nog een eigen Facebookpagina. In 2022 kreeg het Festival ook een eigen Instagramaccount, naast het algemene Instagramaccount van Curieus. Alle andere projectgebonden Facebook- en Instagrampagina’s doekten we in de loop van 2021 op. Ook hier maakten we dus de beweging naar een duidelijke Curieus-branding in de communicatie.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

68

De nieuwe communicatiestrategie wierp haar vruchten af. Het is moeilijk om te zeggen hoeveel van de groei van onze community rechtstreeks voortkomt uit onze nieuwe huisstijl of website, maar het feit dat de herkenbare Curieusidentiteit onze vooruitgang heeft ondersteund, staat buiten kijf. Het aantal websitebezoekers én het aantal volgers op onze sociale mediakanalen groeide de afgelopen jaren mee met het aantal nieuwe vrijwilligers die de weg naar onze organisatie vonden (zie het document ‘Kerngegevens over de werking’). In 2022 volgden we een traject met social media-experte Sofie Verhalle, waarin ze onze sociale media kritisch analyseerde en samen met het team op zoek ging naar strategieën om in de toekomst strakker, aantrekkelijker en meer waardegericht te communiceren op onze sociale mediakanalen. Het traject mondde uit in een strategisch plan voor onze sociale media communicatie, dat we in de volgende jaren zullen uitrollen. Nog in 2022 mondde een kennismakingsgesprek met het buurtcommunicatienetwerk Hoplr uit in een belangrijke stap om ons merk-DNA in de praktijk te brengen. Als eerste (sociaal-culturele) organisatie zijn we een samenwerking aangegaan met dit uitgebreide communicatienetwerk, wat ons in staat stelt onze lokale werking een enorme communicatieboost te geven. Door deze samenwerking hebben we een potentieel van 444.406 huishoudens (contacten), verspreid over 1.091 buurten, die we kunnen aanspreken voor onze lokale acties. Alle Community Builders krijgen een ‘dashboard’ op de Hoplr module, waarmee ze lokale Curieus-acties of -oproepen naar lokale buurten kunnen lanceren. In 2023 publiceerden we 141 berichten op Hoplr, in totaal reageerden 6.120 mensen op deze berichten. In 2023 namen we online community-expert Sofie Verhalle opnieuw onder de arm, om ons te begeleiden in het uitbouwen van een échte, goed draaiende online community. De conclusie van dit traject is dat we het idee van één online Curieus-community laten varen, en dat we in de toekomst willen werken aan meerdere online Curieus Communities, verbonden aan elk project om zo op termijn te evolueren naar ‘cross-overs’ tussen die online communities.

IN DE VOLGENDE BELEIDSPERIODE

In de volgende beleidsperiode willen we verdere stappen zetten om de merk- en visuele identiteit van Curieus nog te versterken. De communicatie van Curieus moet, naast de call to action (Doe mee) duidelijk uitstralen waar Curieus voor staat (het waarom) én moet uitstralen dat Curieus een community is, waarin je op verschillende manieren engagement kan opnemen (als duurzame lokale vrijwilliger, als tijdelijke projectvrijwilliger, als starter met een idee, als passieve deelnemer, …).

NIEUWE OEFENING ROND ONZE MERKIDENTITEIT, ONS COMMUNICATIEPROFIEL, ONZE DOELGROEPEN EN ONZE BRAND KEY, DIE UITMONDT IN EEN COMMUNICATIEPLAN

In 2021 was de grondige denkoefening met het team over de merk- en visuele identiteit, het merk-DNA en de Brand Key van Curieus de aanzet voor de nieuwe huisstijl en website. Sindsdien is Curieus verder geëvolueerd naar een open organisatie, met een groeiend communitygevoel. Ook het communicatiebeleid moet zich verder ontwikkelen, om deze dynamiek te blijven ondersteunen. Aan de start van de volgende beleidsperiode plannen we een nieuwe oefening met heel het team, waarin we onze merkidentiteit, ons communicatieprofiel, onze Brand Key en ons visuele DNA opnieuw updaten en versterken, met een focus op: A doelgroepen (voor wie doen we het?) A

waardengedreven communicatie (waarom doen we het?)

A

relevantie (wat doen we anders dan anderen?)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

69

Waar we bij de vorige oefening samenwerkten met Compagnie Miranda (van Miranda Maes, die intussen in ons bestuursorgaan zit), zullen we voor de volgende oefening samenwerken met The Identity Builders (Annemie Lemahieu). De oefening moet opnieuw uitmonden in een nieuw communicatieplan (met duidelijke KPI’s), voor de periode 2026-2030.

MEER WAARDENGEDREVEN COMMUNICEREN (WAAROM DOEN WE WAT WE DOEN?)

Hoewel het communicatiebeleid van Curieus in de afgelopen beleidsperiode sterk evolueerde van een projectgebonden naar een meer merkgebonden communicatie én de community achter Curieus meer op de voorgrond kwam, is de communicatie nog altijd sterk gelinkt aan een ‘Call to action’. Projecten van Curieus worden aangekondigd, en de communicatie is er sterk op gericht om mensen te enthousiasmeren om deel te nemen aan het project, ideeën op te sturen, in te schrijven voor een lezing, mensen te nomineren voor een prijs, … De afgelopen jaren leverden we inspanningen om, naast deze call to action boodschappen, ook meer te communiceren over het ‘waarom’. Waardengedreven communicatie vormt steeds meer de basis in onze berichten op sociale media: we geven een blik achter de schermen, zetten mooie voorbeelden in de kijker, vertellen waarom we doen wat we doen, … In de volgende beleidsperiode willen we dat dit soort boodschappen een steeds groter deel van onze communicatie inneemt. In 2024 breidden we Team Communicatie alvast uit met 0,5 VTE, om de communicatie op te schalen. Sindsdien verdelen we ook de communicatie van Team Lokaal en Team Events over twee verschillende medewerkers, wat de focus ten goede komt én – vooral – de mogelijkheid biedt om meer waardengedreven te communiceren.

UITROLLEN VAN HET TRAJECT ROND ‘ONLINE COMMUNITIES’ VAN SOFIE VERHALLE

In 2023 volgden Team Lokaal en Team Communicatie een doorgedreven traject van 8 sessies met Social Media-expert Sofie Verhalle, rond het opzetten van online communities in het sociaal-cultureel werk. We analyseerden onze Facebook-community, kregen een theoretisch plan aangereikt rond (online) community-building, hielden onze projectwerking en de bijhorende communitywerking tegen het licht, en werkten in groep aan een toekomstvisie rond online groepsvorming bij Curieus. Het resultaat van het traject is een uitgebreid stappenplan voor het opzetten van online communities, dat we in de volgende beleidsperiode in de praktijk zullen brengen. De basis van het plan is dat we het idee van één gecentraliseerde online community loslaten en dat we werk maken van een online community voor elk project dat we opzetten. Tegen de helft van de volgende beleidsperiode moet het plan op kruissnelheid zijn.

OPTIMALISEREN VAN ONZE COMMUNICATIESTROMEN NAAR EN TUSSEN DE VERSCHILLENDE SOORTEN VRIJWILLIGERS (VAN DEELNEMEN NAAR DEELHEBBEN)

De afgelopen beleidsperiode staken we veel energie in het organiseren van het nieuwe CRM-systeem, dat Scwitch voor de sector ontwikkelde. De verschillende soorten vrijwilligers, de deelnemers en de partnerschappen kregen hun plaats in de CRM, de verschillende communicatiestromen werden afgestemd op de juiste doelgroep. Zo ontstonden er schotten tussen de verschillende communicatiestromen naar de verschillende soorten vrijwilligers. Na 5 jaar dringt een evaluatie van deze communicatieflow zich op. Komt de juiste communicatie terecht bij de juiste persoon? Zijn er mogelijkheden die we nu te weinig benutten? Kunnen we meer crossovers organiseren, zodat we een bepaalde soort vrijwilliger ook kunnen triggeren om een andere vorm van engagement op te nemen? Een deelnemer aan het Festival krijgt vandaag weinig informatie BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

70

over de verschillende vormen van engagement die binnen Curieus bestaan. Omgekeerd ontvangt een starter bij Curieus weinig informatie over het bestaan van het Festival van de Gelijkheid. Een starter uit een bepaalde regio weet niet altijd dat hij/zij ook als projectvrijwilliger kan meewerken aan Vrijstaat Curieus. In de volgende beleidsperiode willen we de verschillende communicatiestromen naar de verschillende soorten vrijwilligers en deelnemers in kaart brengen, analyseren en optimaliseren zodat er een betere communicatieflow én -overflow ontstaat tussen de verschillende soorten engagement. De mensen die zich (passief of actief) bij Curieus engageren moeten beter op de hoogte zijn van het hele gamma aan engagementen dat je bij Curieus kan opnemen.

ONDERSTEUNING BIEDEN VOOR DE COMMUNICATIE VAN DE LOKALE GROEPEN

In de stakeholdersbevraging gaven veel lokale vrijwilligers aan dat ze niet over de tools beschikken om lokaal een goed communicatiebeleid op te zetten rond hun activiteiten. We werken in de volgende beleidsperiode een handboek ‘lokale communicatie’ uit met handvatten, tips & tricks én opleiding op maat van de lokale groep.

STERKE FOCUS OP DOELGROEPGERICHTE COMMUNICATIE VOOR PROJECTEN

De communicatie van Curieus blijft, net zoals onze werking, breed, laagdrempelig en gericht op een zo breed mogelijke groep. Naast deze brede communicatie willen we in de volgende beleidsperiode onze inspanningen voor een doelgroepgerichte communicatie opdrijven. Per project beschrijven we in het communicatieplan de specifieke doelgroepen die we extra willen bereiken en ondernemen acties om de gekozen doelgroepen te activeren. Tegen het einde van de beleidsperiode willen we een zichtbare verbetering zien in de aanwezigheid van onze gekozen doelgroepen op onze projecten.

Enkele indicatoren: A

uitwerken van een nieuwe oefening rond merkidentiteit, Brand Key en visuele profilering, met bijbehorend communicatieplan in 2026

A

uitrollen van het strategisch communicatieplan vanaf 2026

A

jaarlijkse groei van onze volgers op sociale media van 5%

A

minstens 20% van onze boodschappen op sociale media is ‘waardengedreven’

A

uitwerken van een handboek voor lokale communicatie 2026

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

71

Prioriteiten voor de volgende beleidsperiode A

ons doelstellingenkader nog meer gebruiken als instrument om de werking te sturen, zowel inhoudelijk als financieel

A

naast de kwantitatieve analyses ook meer inzetten op inhoudelijke impactmeting

A

tweejaarlijks een EFQM uitvoeren over heel de werking

A

onze stakeholders nog sterker betrekken in onze beleidsplanning en in de ontwikkeling van onze toekomstvisie

HUIDIGE SITUATIE

Curieus worstelde lange tijd met het ontwikkelen van een beleid rond Integrale Kwaliteitszorg. Onder impuls van de visitatiecommissie maakten we aan de start van de vorige beleidsperiode een sterke inhaalbeweging: A in het nieuwe personeelsmodel creëerden we een functie ‘Verantwoordelijke beleid en IKZ’, die het volledige beleid rond kwaliteitszorg in de toekomst zal vormgeven A

A

A A

A

we schreven processen en procedures uit (bijvoorbeeld: aanwervingsprocedure, procedure bij langdurige ziekte, proces bij startersaanvragen, onthaalbeleid, beleid rond stages, …) we ontwikkelden projectfiches, waarin we voor elk project de doelstellingen, doelgroepen, KPI’s vastlegden en de koppeling maakten met het doelstellingenkader uit het beleidsplan we evalueerden elk project op basis van de projectfiche en stuurden bij waar nodig we beslisten om jaarlijks een intern Voortgangsrapport op te maken, om zo de voortgang in ons doelstellingenkader te monitoren we installeerden een cultuur van permanente auditing (met bijhorende bijsturing en verbetertrajecten) door het uitvoeren van een tweejaarlijkse EFQM-audit

Deze inspanningen loonden: de creatieve, hands-on, organische manier van werken die onze organisatie zo kenmerkt en vooruit stuwt, kreeg een extra dimensie waarin meer procedures werden vastgelegd, afspraken werden bepaald, kennis werd ontsloten en geborgen en - vooral - auditing, evaluatie en bijsturing een belangrijke rol kregen.

IN DE VOLGENDE BELEIDSPERIODE

We versterken onze inspanningen voor een geïntegreerd kwaliteitsbeleid verder in de volgende beleidsperiode. Daarvoor grijpen we deels terug naar de initiatieven die we in de vorige beleidsperiode hebben genomen, en behouden we onze focus op procedures, processen, evaluatie, bijsturing en auditing. Daarnaast ontwikkelen we ook enkele initiatieven om onze permanente kwaliteitszorg nog te versterken.

ONS DOELSTELLINGENKADER NOG MEER GEBRUIKEN ALS INSTRUMENT OM DE WERKING TE STUREN, ZOWEL INHOUDELIJK ALS FINANCIEEL

De ontwikkeling van de projectfiches bij elke sociaal-culturele praktijk die we opzetten was de afgelopen beleidsperiode een belangrijke stap vooruit in het uitrollen van een geïntegreerd kwaliteitsbeleid. In de projectfiches staan de belangrijkste doelstellingen van het project, met een duidelijke koppeling naar de doelstellingen en indicatoren uit het beleidsplan. Die doelstellingen worden aangevuld met KPI’s, een uitgebreide analyse van de doelgroepen van het project en een bijbehorende communicaBELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

72

tieplan en uiteraard een projectbegroting. De projectfiches vormen de basis voor de evaluatie en de bijsturing van het project. In de volgende beleidsperiode willen we, naast deze kwaliteitszorg op projectniveau, ook meer werk maken van een kwaliteitsopvolging op doelstellingenniveau. Op aanraden van de visitatiecommissie willen we ons doelstellingenkader in de toekomst operationaliseren aan de hand van een strakke opvolgingstool. We ontwikkelen ‘boordtabellen’ waarin de jaarlijkse voortgang van elke doelstelling zal worden geregistreerd, om zo een helder overzicht te krijgen van onze vooruitgang en tijdig te kunnen bijsturen waar nodig. De indicatoren vormen in deze boordtabellen de basis om onze voortgang op het niveau van de doelstellingen te kunnen monitoren. Zo ontstaat er een sterkere koppeling tussen de dagdagelijkse werking en het doelstellingenkader zoals het in het beleidsplan is uitgeschreven.

NAAST DE KWANTITATIEVE ANALYSES OOK MEER INZETTEN OP INHOUDELIJKE IMPACTMETING

Onze impact kunnen we vandaag zeer duidelijk tonen aan de hand van onze kerngegevens en cijfers (zie het document ‘Kerngegevens over de werking, …). Daarnaast kunnen we zeker ook aantonen op welke manier we impact hebben op het maatschappelijke debat, aan de hand van feedback van deelnemers, vrijwilligers, sprekers, partners. Met uitgebreide evaluaties proberen we te capteren welke impact onze projecten teweegbrengen. Maar we kunnen daar zeker nog verdere stappen in zetten. Het ontbreekt ons niet aan duidelijke doelstellingen, doelgroepen en indicatoren wanneer we onze activiteiten uitrollen. Het ontbreekt ons vaak wel aan een duidelijk kader om de inhoudelijke impact te meten van onze projecten en events. Welke gedragsverandering willen we creëren? Hebben we gewogen op het maatschappelijk debat? Is de blik van deelnemers verruimd door deel te nemen aan onze activiteiten? Wat is het sociaal rendement van onze werking? In de volgende beleidsperiode willen we stappen zetten in een meer kwalitatieve impactmeting, met andere woorden: we willen meer kunnen aantonen welke maatschappelijke impact onze projecten hebben. Om ons hiermee te helpen zullen we ons laten begeleiden door S&L Impact en/of door Voices that Count. Vragen die aan bod kunnen komen: Wat is impact eigenlijk? Wat kan impactgedreven werken voor Curieus betekenen? Wat moet je dan precies ‘meten’ of opvolgen? Wat is daarvoor nodig? We gaan naar de kern van onze organisatie en bekijken hoe we daarbinnen een systeem kunnen opzetten dat maatschappelijke impact ‘meet’ en intern leren bevordert op een pragmatische manier, die past bij onze organisatiedynamiek. Onze impactmetingen zullen dan ook nauw gelinkt zijn met ons doelstellingenkader en onze missie. Daarnaast bekijken we of we voor een aantal grotere projecten een “theory of change” kunnen opstellen. Ook in de opbouw naar onze volgende beleidsperiode (2031-2030) zal die ‘theory of change’ een grotere rol spelen.

TWEEJAARLIJKS EEN EFQM UITVOEREN OVER HEEL DE WERKING

Sinds 2019 onderwerpen we onze volledige werking tweejaarlijks aan een uitgebreide audit. We gebruiken daarvoor de EFQM-tool, waarin we alle aspecten van onze organisatie evalueren en bijsturen. Uit elke audit kiezen we enkele verbetertrajecten, die we in de jaren volgend op de audit concreet aanpakken. In het hoofdstuk ‘Omgevingsanalyse en zelfevaluatie’, pagina 5 en in bijlage 3 vindt u meer uitgebreide informatie over de resultaten van de audits die we in de voorbije beleidsperiode hebben uitgevoerd (2022 en 2024).

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

73

In de voorbije beleidsperiode gingen we aan de slag met de verbetertrajecten uit de scan in 2019 en 2022. Zo ontstonden in 2021 een klachtenformulier, een duidelijk uitgeschreven stagebeleid, een onthaalbeleid voor nieuwe medewerkers en een intern communicatiebeleid. In 2023 maakten we een mooi overzicht (infographic) voor externe en interne communicatie met wat we al bereikt hadden. Ondertussen namen we stappen om de betrokkenheid van onze bestuurders te vergroten en experimenteerde Team Lokaal met persoonlijke jaardoelen als tool voor de personeelsgesprekken. In de volgende beleidsperiode plannen we een EFQM audit - met bijhorende verbetertrajecten - in 2026, 2028 en 2030.

ONZE STAKEHOLDERS NOG STERKER BETREKKEN IN ONZE BELEIDSPLANNING EN IN DE ONTWIKKELING VAN ONZE TOEKOMSTVISIE

Het betrekken van de stakeholders in de opbouw naar een nieuw beleidsplan is altijd een grote sterkte geweest van Curieus. stakeholders zoals vrijwilligers, partnerorganisaties, medewerkers, bestuurders, … worden altijd grondig geraadpleegd in het verzamelen van input over hoe de toekomstige werking er moet uitzien, via bevragingen en denkdagen. Zelfs in het ontwikkelen en het uitschrijven van het concrete doelstellingenkader werken we samen met onze stakeholders. Ook in de opbouw naar dit beleidsplan staken we bijzonder veel energie in het betrekken van zoveel mogelijk stakeholders. Dit keer gaven we de input van onze stakeholders nog extra gewicht door het organiseren van 6 focusgroepen, bestaande uit klassieke vrijwilligers, projectvrijwilligers, starters, andere spelers uit de sector, ex-medewerkers en stagiairs. We gingen in elke focusgroep op zoek naar de relevantie van Curieus over 7 jaar. In de volgende beleidsperiode houden we de dynamiek van deze focusgroepen levend, door de organisatie van een jaarlijkse stakeholdersdag, waarin we samen met onze stakeholders brainstormen over de lange termijn dromen van Curieus en over de inhoudelijke invulling van onze doelstellingen. De jaarlijkse stakeholdersdagen kunnen een manier worden voor stakeholders om te proeven van Curieus, en misschien de drempel verlagen om op termijn een duurzamer engagement op te nemen in de organisatie, in een van de bestuursorganen.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

74

Onze prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A

A

streven naar een betere instroom in de Algemene Vergadering, met meer inhoudelijke input, door de organisatie van een jaarlijkse stakeholdersdag streven naar een inclusiever bestuursorgaan

HUIDIGE SITUATIE

Met de installatie van een centrale vzw in 2020, met de bijbehorende bestuursorganen, installeerden we ook een nieuwe bestuurscultuur die veel efficiënter (minder beslissingsorganen) en transparanter is en vooral veel meer aansluit bij de principes van goed bestuur. Het bestuursorgaan bestaat uit 6 leden en is samengesteld vanuit de Algemene Vergadering, op basis van benodigde expertise. In het bestuursorgaan bestaan de mandaten uit een periode van 3 jaar (maximaal 1x verlengbaar) en is er genderevenwicht. Het bestuursorgaan komt jaarlijks 4x samen en heeft vooral een adviserende en reflecterende rol. Naast haar inspirerende rol (zie hoofdstuk ‘Organisatiestructuur’, pagina 51) neemt het bestuursorgaan ook formele taken op zich: A opvolgen van de rekeningen en tussentijdse balans A

opvolgen van het personeelsbeleid

De Algemene Vergadering van Curieus bestaat uit de leden van het bestuursorgaan + een vertegenwoordiging van de Curieus-community. In de Algemene Vergadering streven we naar een sterke vertegenwoordiging van lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers, starters en samenwerkingspartners. Dit gebeurt door een open oproep tot kandidaatstelling, en een minimum streefdoel van 50% vertegenwoordiging van de 3 soorten vrijwilligers in de Algemene Vergadering. In de vorige beleidsperiode lanceerden we twee open oproepen tot kandidaatstelling, met wisselend succes. Op dit moment bestaat 35% van de Algemene Vergadering uit vrijwilligers of starters. De Algemene Vergadering is bevoegd voor: A de goedkeuring van een wijziging van de statuten A

de benoeming en afzetting van bestuurders

A

kwijting verlenen aan bestuurders en commissarissen

A

de goedkeuring van de jaarlijkse voortgangsrapporten, begroting en de rekeningen

A

de ontbinding van de vzw

IN DE VOLGENDE BELEIDSPERIODE

Zowel in de Algemene Vergadering als in het bestuursorgaan heerst sinds de vorige beleidsperiode een bijzonder transparante en open houding. Naast een sterke inhoudelijke input staan de principes van goed bestuur centraal in de werking van de bestuursorganen. In de volgende beleidsperiode willen we deze principes blijven nastreven en de bestuursorganen nog sterker inhoudelijk laten meebouwen aan de toekomstvisie van de organisatie.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

75

STREVEN NAAR EEN BETERE INSTROOM IN DE ALGEMENE VERGADERING, MET MEER INHOUDELIJKE INPUT, DOOR DE ORGANISATIE VAN EEN JAARLIJKSE STAKEHOLDERSDAG Op dit moment halen we het streefdoel om minstens 50% van de leden van de Algemene Vergadering in te vullen vanuit onze community (projectvrijwilligers, starters, lokale vrijwilligers, partners) niet. We hebben duidelijk tijd nodig om te evolueren van een organisatie met een zeer getrapte vertegenwoordiging in de bestuursorganen naar een open bestuurscultuur, met open oproepen en kandidaatstelling. Om de instroom van nieuwe leden van de Algemene Vergadering en het aandeel van de Curieuscommunity in de Algemene Vergadering op te krikken willen we vanaf de volgende beleidsperiode werk maken van jaarlijkse stakeholdersdagen, waarop we de community proactief uitnodigen om jaarlijks mee te komen nadenken over de werking van Curieus. Op de stakeholdersdagen brengen we onze community samen, en geven we hen een forum om te reflecteren over de toekomst van Curieus. De stakeholdersdagen dienen om Curieus bottom-up te inspireren. Naast het verzamelen van inhoudelijke input hopen we dat de jaarlijkse stakeholdersdagen ook een ‘opstapje’ kunnen zijn om verder engagement te nemen in de organisatie, binnen de Algemene Vergadering. We beschouwen de stakeholdersdagen met andere woorden als een manier om een duurzamere doorstroom te organiseren naar de Algemene Vergadering. Door deel te nemen aan een stakeholdersdag kan een lid van de Curieus-community proeven van en wegen op de werking van Curieus, en op die manier eventueel getriggerd worden om verder te gaan in zijn/haar engagement.

STREVEN NAAR EEN INCLUSIEVER BESTUURSORGAAN

Het bestuursorgaan vullen we sinds de vorige beleidsperiode niet langer enkel op een formele manier in, maar vooral op basis van expertise. Binnen de Algemene Vergadering zoeken we naar de juiste profielen die nodig zijn in het bestuursorgaan en streven we naar een invulling van alle profielen. In de volgende beleidsperiode behouden we deze manier van werken maar streven we ook naar een zo inclusief mogelijke invulling van het bestuursorgaan. Het genderevenwicht schreven we expliciet in in de vernieuwde statuten, maar daarnaast zullen we ook waken over een gezonde verdeling op het vlak van leeftijd, opleidingsniveau en sociaal-culturele achtergrond. De principes van Goed Bestuur zullen we op deze manier nastreven in de volgende beleidsperiode. A Zowel de Algemene Vergadering als het bestuursorgaan worden, door hun bevoegdheden en hun samenstelling, sterk betrokken bij de werking van de vereniging. Als overlegorgaan dat 4 keer per jaar samenkomt, kleurt het bestuursorgaan mee de missie, visie en doelen van Curieus. Het orgaan zorgt voor permanent overleg, discussie, inspiratie, een klankbord. De opvolging van de uitvoering van onze Strategische Doelstellingen krijgt niet enkel vorm in het team, maar ook in het nationale bestuursorgaan. De invulling van de nieuwe rol van het bestuursorgaan (zie hierboven) sluit naadloos aan bij de evolutie om het orgaan een grotere rol te laten spelen in het realiseren van haar missie en visie. A

A

De samenstelling van de Algemene Vergadering weerspiegelt het evenwicht tussen de vier belangrijke stakeholders binnen Curieus: de lokale vrijwilligers, de projectvrijwilligers, de starters en de samenwerkingspartners. Het bestuursorgaan wordt samengesteld vanuit de Algemene Vergadering en legt ook jaarlijks verantwoording af aan de Algemene Vergadering over de stappen die ze neemt. De notulen van de vergadering van het bestuursorgaan bezorgen we aan alle leden van de

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

76

Algemene Vergadering. Jaarlijks brengen de leden van het bestuursorgaan verslag uit aan de Algemene Vergadering. A

A

Door de samenstelling van de Algemene Vergadering (waarin minstens 50% aanwezigheid van onze community wordt vereist) betrekken we de belangrijkste stakeholders van Curieus rechtstreeks bij de strategische beslissingen. Diversiteit op het vlak van gender (de helft mannen, de helft vrouwen) is statutair vastgelegd. Daarnaast streven we ook naar inclusieve bestuursorganen op het vlak van leeftijd, opleidingsniveau en sociaal-culturele achtergrond.

In het hoofdstuk ‘Omgevingsanalyse en zelfevaluatie’ geven we mee op welke manier onze stakeholders hebben bijgedragen aan de zelfreflectie en -evaluatie, die de basis vormt van dit beleidsplan: A in totaal namen 76 stakeholders deel aan één van onze focusgroepen A A

A

de bestuurders organiseerden een uitgebreide evaluatie van de werking het Curieusteam werkte in twee beleidsdagen aan een uitgebreide maatschappelijke contextanalyse en een interne SWOT-analyse 158 stakeholders konden via een online stakeholdersbevraging hun visie geven op de werking van Curieus

Ook in een latere fase van de opbouw naar dit beleidsplan betrokken we onze interne en externe stakeholders nauw bij de strategische beslissingen: A het volledige Curieusteam zette onze omgevingsanalyse en interne zelfevaluatie stap voor stap om in strategische beleidskeuzes en een bijhorend doelstellingenkader, via maar liefst 7 beleidsdagen. Dat betekent dat elke medewerker van Curieus van start tot finish actief betrokken was met het samenstellen van dit beleidsplan, en de bijbehorende strategische keuzes voor de toekomst A

A

A

het bestuursorgaan kreeg in 2023 en 2024 op elke bijeenkomst de gelegenheid om te reflecteren op de strategische beleidskeuzes, die het team samenstelde. Op elke bijeenkomst van het bestuursorgaan organiseerden we ook een denkoefening rond bepaalde aspecten van de werking de Algemene Vergadering kreeg in maart 2024 de mogelijkheid om haar feedback te geven op de grote lijnen van het beleidsplan en hier en daar bij te sturen in het najaar van 2024 legden we het definitieve beleidsplan voor aan een open bijeenkomst van de stakeholders (een eerste experiment om de stakeholders te verzamelen in een stakeholdersdag)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

77

Na de noodzakelijke herstructurering van 2020, waarbij het personeelsbestand werd teruggebracht van 22,5 VTE naar 16,5 VTE, was het financieel beleid er in de vorige beleidsperiode vooral op gericht de vruchten te plukken van die ingrepen en Curieus in rustig financieel vaarwater te houden. Het beheersen van de loonkosten, het bestendigen van de werkingskosten en het opbouwen van nieuwe reserves waren de doelstellingen. Die doelstellingen blijven in de volgende beleidsperiode helemaal overeind. De loonmassa werd in 2020 met 1/4de teruggebracht, wat tijdens de vorige beleidsperiode weer ademruimte gaf in de werkingskosten. Daarnaast maakte de herstructurering het opnieuw mogelijk om reserves aan te leggen. Het broodnodige sociale passief bouwden we terug op. Vooral in de jaren 2021 en 2022 sloten we de resultatenrekening af met een ruim positief resultaat. De covid-pandemie, die de werkingsgraad van het lokale en het overkoepelende niveau sterk naar beneden haalde, hielp om een nog ruimere reserve op te bouwen dan al voorzien was. In 2021 voegden we 436.698,62 euro toe aan de reserve, in 2022 nog eens 135.827,79 euro. Het negatieve eigen vermogen waarmee we 2020 afsloten, werd op die manier op korte tijd weggewerkt en zelfs omgezet in een eigen vermogen van 404.054,53 euro op 31/12/2023. Dankzij de herstructurering in de loonkosten, extra geholpen door de ‘pauze’ in het werkingsbudget tijdens corona, en de herstructurering van de organisatie (van 7 naar 1 vzw, van 7 kantoren naar 1 kantoor) kwam de financiële situatie van Curieus in de vorige beleidsperiode in rustiger water terecht. In 2021 en 2022 voegden we ruime bedragen toe aan het sociaal passief, in 2023 boekten we een klein verlies van 30.349,24 euro. Het bestuursorgaan legde in 2021 enkele belangrijke regels vast rond gezond financieel beheer: A de totale loonkost mag niet boven de 70% van het totale budget uitkomen A

de werkingskost mag jaarlijks niet minder dan 350.000 euro bedragen

Deze twee afspraken vormen een belangrijke guideline voor het financieel beleid van de volgende beleidsperiode: het beheersen van de loonkosten en het bestendigen van de werkingskosten. Na de woelige en financieel moeilijke jaren (tussen 2010 en 2020) en de financiële omslag in de vorige beleidsperiode, zetten we in de volgende beleidsperiode in op een rustig en stabiel financieel beleid, met weinig uitschieters, een stabiele loonmassa en een geleidelijke opbouw van de financiële reserve.

BEHEERSEN VAN DE LOONKOSTEN

Sinds de herstructurering in de vorige beleidsperiode is de loonkost vrij stabiel gebleven: in 2021 bedroeg de totale loonkost 959.415,84 euro (een daling van ongeveer 350.000 ten opzichte van 2020, door de herstructurering in 2020), dat is 67% van het totale budget in 2022 bedroeg de totale loonkost 1.176.343,35, dat is 66% van het totale budget) in 2023 steeg de totale loonkost verder naar 1.326.291,40 euro, dat is 65% van het totale budget De geleidelijke stijging van de loonmassa ligt binnen de verwachtingen, en heeft vooral te maken met de stijgende loonkosten (anciënniteitsverhogingen en overschrijdingen van de spilindex, vooral in 2022). De stijging van de loonkosten wordt steeds opgevangen door de indexering van de subsidie-enveloppe. Daardoor haalden we de doelstelling om de loonkosten niet boven de 70% te laten stijgen. Na de herstructurering kozen we voor een stabiel loonbeleid, zonder het team in te krimpen: A eind 2021 bestond het personeelsbestand uit 15,7 VTE A

eind 2022 bestond het personeelsbestand uit 16,7 VTE

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

78

A A

eind 2023 had Curieus 16,5 VTE in dienst in 2024 breidden we het team nog uit met een extra medewerker (0,8 VTE) voor Team Communicatie, wat het totaal op 17,3 VTE brengt

Een stabiele teamsamenstelling, met als gevolg een stabiele loonmassa die onder de 70% van het totale budget blijft. Dat was de doelstelling in de vorige beleidsperiode. Die doelstelling trekken we in de volgende 5 jaren door. We mikken op een teamsamenstelling van minstens 17 VTE en maximaal 19 VTE. De loonkosten mogen in de volgende beleidsperiode niet meer stijgen dan de jaarlijkse 2% indexering en mogen niet boven de 70% van het totale budget uitkomen. Die doelstelling is duidelijk zichtbaar in de meerjarenbegroting: We mikken op een loonkost van: A 1.415.000 euro in 2026 (62,8% van het totale budget) A

1.452.000 euro in 2027 (63,2% van het totale budget)

A

1.488.500 euro in 2028 (63,7% van het totale budget)

A

1.525.500 euro in 2029 (64,5% van het totale budget)

A

1.562.600 euro in 2030 (64,5% van het totale budget)

Er horen weliswaar twee belangrijke kanttekeningen bij deze doelstelling: A om te kunnen streven naar een beheersing van de loonkosten tot maximaal 70% van het totale budget is het noodzakelijk dat de subsidie-enveloppe de stijgende loonkosten blijft volgen. Dat betekent: een jaarlijkse indexering van de subsidie-enveloppe én een extra indexering van de subsidie-enveloppe bij overschrijdingen van de spilindex A

in het bovenstaande overzicht is al rekening gehouden met een lichte verhoging van de jaarlijkse subsidie-enveloppe naar 2.000.000 euro in 2026. Om onze groeiende werking (zie Strategische Doelstellingen, pagina 13) en de uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis mogelijk te maken (zie Operationele Doelstelling 1.5, pagina 17 en hoofdstuk ‘Infrastructuur’, pagina 57) vragen we een verhoging van de subsidie-enveloppe om de aanwerving van 1 extra VTE mogelijk te maken. Deze extra VTE bestaat uit een verantwoordelijke voor de uitbouw van Café Curieus 2.0 (0,5 VTE) en een extra Community Builder voor de Festivalcommunity (0,5 VTE), en zal – indien de verhoging van de subsidie-enveloppe wordt toegekend – leiden tot een extra loonkost van ongeveer 70.000 euro. Deze stijging valt evenwel binnen de maximale loonkost van 70% van het totale budget.

BESTENDIGEN VAN DE WERKINGSMIDDELEN

Samen met het beheersen van de loonkosten is ook het behouden van het niveau van de werkingsmiddelen een belangrijke zakelijke doelstelling voor de volgende beleidsperiode. In de periode voor de herstructurering duwde de loonmassa zo hard op de werkingsmiddelen dat een degelijke inhoudelijke uitbouw van de organisatie in gevaar kwam. Om de werking van Curieus niet te hypothekeren, gebruikten we in de jaren voor 2020 de opgebouwde reserve in snel tempo op. Dat was een onhoudbare situatie. Door de herstructurering kwam er terug ademruimte in de werkingskosten én voor de opbouw van een reserve. In 2021 besliste het bestuursorgaan om een jaarlijks minimum van 350.000 euro werkingskosten vast te leggen. Die doelstelling werd in 2021 en 2022 echter meteen ondermijnd door de Covid-pandemie, die de werking tijdelijk lamlegde, in 2023 behaalden we onze doelstelling wel: A in 2021 waren de werkingskosten 127.959,07 euro A

in 2022 stegen de werkingskosten naar 257.140,35 euro

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

79

A

A

in 2023 ontwikkelden we terug een normale (post-covid) werking met een totale werkingskost van 356.280,94 euro ook in 2024 en 2025 zal het werkingsbudget minstens 350.000 euro bedragen

In de volgende beleidsperiode behouden we de doelstelling om jaarlijks een minimaal bedrag te voorzien voor de werking en schalen we dat bedrag zelfs op naar een minimum van jaarlijks 400.000 euro, om onze stijgende werkingsgraad te kunnen opvangen en de uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis mogelijk te maken. In de meerjarenbegroting voorzien we jaarlijks een bedrag van 400.000 euro voor de uitbouw van onze werking.

WEINIG UITSCHIETERS IN DE WERKINGSKOSTEN

Zowel voor de vorige als voor de volgende beleidsperiode worden duidelijke beleidskeuzes gemaakt en grondig onderbouwd. Curieus kiest voor continuïteit in de volgende beleidsperiode, waarbij we sterk voortbouwen op de weg die we in de vorige beleidsperiode zijn ingeslagen. Die continuïteit zorgt voor een stabiele meerjarenbegroting, met weinig uitschieters: A de loonkosten blijven geleidelijk stijgen op basis van de jaarlijkse anciënniteitsverhogingen en (eventuele) overschrijdingen van de spilindex A

A

A

de investeringen blijven stabiel doorheen de volledige beleidsperiode, wanneer bepaalde investeringen zijn afgeschreven worden die opgevangen door nieuwe investeringen jaarlijks zoeken we naar een evenwicht tussen de verschillende projecten, binnen het vaste bedrag aan werkingsmiddelen dat weliswaar wordt opgetrokken naar jaarlijks 400.000 euro (indien de verhoging van de subsidie-enveloppe wordt toegekend) jaarlijks voorzien we een (bescheiden) bedrag voor de opbouw van het sociaal passief, dat geleidelijk daalt doorheen de beleidsperiode

Dit sobere, stabiele financiële beleid is een bewuste keuze, om de – prille – gezonde financiële situatie van Curieus te ondersteunen. We zoeken daarbij bewust geen financiële avonturen op en waken als een goede huisvader over de beschikbare middelen.

INVESTERINGEN

Ook in de jaarlijkse investeringen beogen we in de volgende beleidsperiode een stabiel beleid. We verhogen in de volgende jaren de investeringen met 10.000 euro ten opzichte van de vorige beleidsperiode, voor de uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis (meubilair en rollend materiaal). Vanaf 2026 blijven de jaarlijkse investeringen stabiel op 70.000 euro.

VERDERE UITBOUW VAN HET SOCIAAL PASSIEF

De herstructurering van de vorige beleidsperiode gaf niet alleen ruimte in de loonmassa en de werkingskosten, het opende ook de deur voor een reserve-opbouw. Door de lagere werkingsgraad in 2021 en 2022 (Covid) slaagden we erin om de reserveopbouw versneld door te voeren. Eind 2023 heeft Curieus vzw een positief eigen vermogen van 404.054,53 euro, een mooie basis om een gezond financieel beleid te voeren. De doelstelling voor de volgende beleidsperiode is dan ook om de opgebouwde reserve te bestendigen en om verder te gaan met de geleidelijke opbouw van een sociaal passief. In 2024 zal de helft van de opgebouwde reserve daadwerkelijk worden voorzien voor de aanleg van het sociaal passief, als een toevoeging aan de bestemde fondsen. BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

80

In de volgende beleidsperiode mikken we jaarlijks op een bescheiden positief resultaat, om de verdere uitbouw van het sociaal passief mogelijk te maken. Omwille van de jaarlijkse lichte stijging van de personeels- en werkingskosten zal deze jaarlijkse toevoeging doorheen de beleidsperiode dalen, van 63.000 euro in 2026 naar 30.000 euro in 2030.

Enkele indicatoren voor het financieel beleid: A

jaarlijks minstens 400.000 euro voorzien voor werkingsmiddelen

A

personeelsbestand van minstens 16,5 VTE en maximum 19 VTE

A

de totale loonkost mag niet boven de 70% van het totale budget uitkomen

A

jaarlijks minstens 70.000 euro aan investeringen

A

jaarlijkse toevoeging aan het sociaal passief

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

81

De meerjarenbegroting voor de volgende beleidsperiode toont goed aan op welke manier Curieus naar haar financieel beleid kijkt: stabiel, geleidelijk, zonder uitschieters of grote financiële avonturen.

INKOMSTEN

Aan inkomstenzijde mikken we op een lichte verhoging van de subsidie-enveloppe vanaf 2026 en op een jaarlijkse indexering van die enveloppe. Ook alle andere inkomsten vertonen een erg stabiel beeld doorheen de beleidsperiode: A een stabiele jaarlijkse omzet van 120.000 euro, bestaande uit o.a. inkomsten van ticketverkoop (50.000 euro, voornamelijk van het Festival van de Gelijkheid) en de jaarlijkse van sponsoring (35.000 euro, voornamelijk Festival van de Gelijkheid) A

A

een geleidelijke stijging van de jaarlijkse inkomsten uit subsidies, bestaande uit de subsidie-enveloppe van de Vlaamse Gemeenschap van 2.000.000 die jaarlijks geïndexeerd wordt, een jaarlijkse geïndexeerde subsidie vanwege de VGC voor de Brusselse werking en een jaarlijks bedrag aan subsidies uit lokale overheden (15.000 euro) een stabiele inkomstenbron zijn twee compenserende bedragen ter vermindering van de loonkost (90.000 euro, jaarlijks geïndexeerd, aan VIA-middelen en 30.000 euro, jaarlijks geïndexeerd, van Sociale Maribel)

Dat betekent dat onze organisatie ook in de volgende beleidsperiode sterk subsidie-afhankelijk is: 86,9% van de totale inkomsten is afkomstig van de jaarlijkse subsidie-enveloppe. De inspanningen van de voorbije beleidsperiode om de inkomstenbronnen meer te differentiëren hebben zeker hun effect, zij het beperkt: het aandeel van de eigen inkomsten (naast de subsidies) steeg in de afgelopen jaren van 2% in 2020 naar 5% in 2023. De doelstelling voor de volgende beleidsperiode is om het aandeel van de eigen inkomsten op minstens 5% te behouden. We mikken daarvoor vooral op de ticketinkomsten van onze projecten, de verkoop van merchandising, sponsoring van het Festival van de Gelijkheid en de inkomsten van Café Curieus.

UITGAVEN

Ook aan uitgavenzijde zien we een stabiel beeld over de volledige beleidsperiode. Zowel voor de vorige als voor de volgende beleidsperiode worden duidelijke beleidskeuzes gemaakt en grondig onderbouwd. Curieus kiest voor continuïteit in de volgende beleidsperiode, waarbij we sterk voortbouwen op de weg die we in de vorige beleidsperiode zijn ingeslagen. Dat zorgt voor een consistente begroting, met veel evenwicht in de verschillende begrotingsposten. Binnen de verschillende begrotingsposten zijn er jaarlijks uiteraard verschuivingen, naargelang de specifieke projecten en investeringen, maar over het algemeen blijft de verdeling van de uitgaven vrij stabiel: A kosten voor het aanmaken van handelsgoederen hebben vooral te maken met de voorraad van de horeca in Café Curieus en de verkoop van merchandising (19.000 euro over heel de beleidsperiode) A

A

ook de vaste kosten blijven vrij constant in de volgende beleidsperiode, verdeeld over de jaarlijkse huurkosten van 45.000 (jaarlijks geleidelijk hoger door de indexering van de huur) en de andere vaste kosten voor 148.000 euro (energie, water, kantoorbenodigdheden, verzekeringen, verzendingskosten, vrachtkosten, kopieerkosten, restaurantkosten, drank en etenswaren, …) een jaarlijks vast bedrag van 400.000 euro voor de werkingskosten, die gebruikt worden voor de organisatie van de projecten en de ondersteuning van de lokale vrijwilligers

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

82

A

A

het budget voor communicatie en promotie stijgt jaarlijks met 5.000 euro, om zeker te zijn dat onze communicatie-inspanningen de groei in onze werking kunnen volgen (daarbij willen we vooral onze inspanningen optrekken om waardengedreven te communiceren en ons CRM verder uitbouwen) de verplaatsings- en logieskosten blijven stabiel door de hele beleidsperiode

Voor de begroting van de personeelskosten hanteren we een personeelsbestand van 18,3 VTE, dat is één VTE meer dan op het einde van deze beleidsperiode. De extra VTE bestaat uit twee halftijdse medewerkers: A een medewerker (0,5 VTE) die zich focust op de uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis (werkplek, ontmoetingsplek en inspiratieplek + horeca) A

een Community Builder in Oost-Vlaanderen (0,5 VTE) om aan een Festivalcommunity te werken

Vanaf 2026 passen we op de jaarlijkse personeelskosten van 1.415.000 euro een index toe, om tegemoet te komen aan anciënniteitsverhogingen en (eventuele) overschrijdingen van de spilindex. Om dat laatste op te vangen, rekenen we op een indexering van de subsidie-enveloppe. Ook de investeringen blijven vrij constant door de volgende beleidsperiode. We voorzien in de volgende jaren een verhoging van de investeringen van 10.000 euro ten opzichte van de vorige beleidsperiode, gericht op de uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis (meubilair en rollend materiaal). Vanaf 2026 blijven de jaarlijkse investeringen stabiel op 70.000 euro. Jaarlijks streven we een bescheiden positief resultaat na, om ons sociaal passief verder uit te bouwen.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

83

BALANS

De balans voor 2022 en 2023 toont aan dat Curieus, na een moeilijke periode, terug een financieel gezonde organisatie is. 2022 sloten we af met een positief resultaat van 135.872,79 euro, in 2023 maakten we een klein verlies van 30.394,24 euro. Het eigen vermogen van Curieus vzw is 404.054,53 euro, een mooie basis om een gezond financieel beleid te voeren. De helft daarvan voorzien we in 2024 voor de aanleg van een sociaal passief. Ook de liquiditeit van de organisatie zit goed: in 2022 bezat Curieus 526.562,65 euro aan liquide middelen, in 2023 sloten we af met 503.488,65 euro op onze rekeningen. Onze schuldafbouw zit op koers: in 2022 stond nog 200.000 euro schuld open (lening die we aangingen om de herstructurering in 2020 tot een goed einde te brengen), in 2023 was deze schuld herleid tot 100.000. In 2024 zal de volledige schuld zijn weggewerkt.

RESULTATENREKENING

Hetzelfde beeld zien we bij de resultatenrekeningen van 2022 en 2023. In 2022 sloten we af met een ruim positief resultaat, in 2023 boekten we een klein verlies. Onze omzet verdubbelde bijna van 61.254,41 euro in 2022 naar 110.070,61 euro in 2023, het gevolg van de stijgende ticketinkomsten van het Festival van de Gelijkheid en de sterke groei van de sponsoring voor datzelfde Festival. Bij de subsidies zien we een geleidelijke stijging van de subsidie van de Vlaamse Gemeenschap (jaarlijkse indexering) en de subsidie van de VGC voor de Brusselse werking. In 2023 kregen we ook enkele lokale subsidies voor het project Talk of The Town, in 2022 ontving een Brussels project dan weer een extra projectsubsidie van 34.000 euro van de VGC. Aan de kostenzijde zien we ook enkele verschuivingen: A in 2022 maakten we veel kosten voor de opstart van onze merchandising shop, die in 2023 begon te renderen A

A A

A

de huurlasten stegen geleidelijk van 2022 naar 2023 maar vooral de kosten van onderhoud en herstellingen groeide sterk omwille van de verbouwing van onze Brusselse antenne in de De Cockstraat in 2023 verdubbelde de kosten voor energie en water tov van 2022 de werkingskosten stegen van 257.140,35 euro in 2022 naar 302.934,95 in 2023, een gevolg van de stijgende werkingsgraad ten opzichte van 2022 (toen nog enkele maanden covid-maatregelen van kracht waren) de personeelskosten stegen van 1.176.343,35 in 2022 naar 1.326.291,40 euro omwille van de anciënniteitsaanpassingen en de overschrijdingen van de spilindex in 2023. Bovendien breidde het team in 2023 uit met 0,7 VTE (van 16,2 VTE naar 16,9 VTE)

PERSONEEL

In 2023 daalde het personeelsbestand met 0,2 VTE ten opzichte van 2022, door de het opnemen van het ouderschapsverlof in 1/5de statuut van de Directeur

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

84

In 2024 neemt het team toe met 0,8 VTE, vanwege de uitbreiding van Team Communicatie met een nieuwe medewerker. In 2025 blijft het personeelsbestand op hetzelfde niveau. Vanaf 2026 zal het personeelsbestand uitbreiden met 1 VTE, door de aanwerving van een extra medewerker die zich zal toeleggen op de uitbouw van de nieuwe uitvalsbasis van Curieus (zie hoger), en een extra Community Builder voor de Festival Community (beiden 0,5 VTE), indien de verhoging van de subsidie-enveloppe wordt goedgekeurd.

AANDEEL VAN DE SUBSIDIE IN HET TOTALE BUDGET EN DIVERSIFIËRING VAN DE INKOMSTEN A

In de vorige beleidsperiode bleef het aandeel van de subsidie-enveloppe in het totale budget stabiel:

A

in 2021 bedroeg het aandeel van de subsidie-enveloppe in het totale budget 82%

A

in 2022 bedroeg het aandeel van de subsidie-enveloppe in het totale budget 85%

A

in 2023 bedroeg het aandeel van de subsidie-enveloppe in het totale budget 84%

Curieus is als organisatie dus vrij subsidie-afhankelijk maar dat is, gezien de impact die we op de samenleving hebben, perfect te verantwoorden. Toch hebben we de afgelopen jaren ook inspanningen gedaan om een betere diversifiëring te bereiken in de inkomsten: A in 2021 opende Café Curieus de deuren (horeca inkomsten) A

in 2023 lanceerden we een uitgebreide webshop met Curieus merchandising

A

sinds 2022 is het Festival van de Gelijkheid betalend geworden voor bezoekers

Deze inspanningen zorgden voor een verdubbeling van onze eigen inkomsten in 2023, ten opzicht van 2022. We blijven in de volgende beleidsperiode inzetten op een jaarlijkse stijging van onze eigen inkomsten van 5%. Tegen het einde van de volgende beleidsperiode willen we het aandeel van de subsidie-enveloppe in het totale budget van de organisatie doen zakken naar 82% (niveau van 2021).

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

85

We mikken voor de volgende beleidsperiode op een lichte verhoging van de subsidie-enveloppe. Het gevraagde subsidiebedrag voor 2026 is 2.000.000 euro. In het inhoudelijke deel van dit beleidsplan kan u lezen welke doelstellingen we voor de volgende beleidsperiode naar voren schuiven. Aangezien ons doelstellingenkader voor de periode 2026-2030 heel erg voortbouwt op de basis die tijdens de vorige beleidsperiode is gelegd, valt het grootste gedeelte van deze beleidsdoelstellingen zeker te verwezenlijken binnen het huidige financiële kader en met het huidige subsidiebedrag. Voor enkele specifieke doelstellingen vragen we wel een lichte verhoging van de subsidie-enveloppe: Uitbreiding van het team met 0,5 VTE (B1a), een extra medewerker die zich volledig zal toeleggen op de uitbouw van onze nieuwe en ruimere uitvalsbasis (coworkingplek, horeca-uitbating, inspirerende activiteiten, publieksactiviteiten opzetten, ontmoeting creëren met de buurt en verder, …) 35.000 euro (op basis van B1a met 0 jaar anciënniteit) Uitbreiding van het team met 0,5 VTE (B1a), een extra Community Builder die zich volledig kan focussen op het uitbouwen van een community rond het Festival van de Gelijkheid (initiatieven ontplooien om deelnemers te laten evolueren naar deelhebbers) 35.000 euro (op basis van B1a met 0 jaar anciënniteit) Uitbouw van onze nieuwe uitvalsbasis (coworking plek, horeca-uitbating, inspiratie creëeren, activiteiten opzetten, ontmoeting creëren met de buurt en verder, ) 30.000 euro (promotie, sprekers, bands, materiaal, …) Verhogen van de jaarlijkse huurlasten voor een nieuwe (grotere) uitvalsbasis 20.000 euro Verhogen van de jaarlijkse investeringen voor de nieuwe uitvalsbasis (aankoop meubels, inrichting, informatica, …) en de verdere ontwikkeling van onze CRM 10.000 euro Verhogen van het jaarlijkse bedrag dat we voorzien voor werkingskosten, om de groei van onze werking op te vangen en meer mogelijkheden te voorzien om aan de slag te gaan met starters en projectvrijwilligers 50.000 euro (van 350.000 euro naar 400.000 euro)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

86

In de meerjarenbegroting voorzien we jaarlijks een bedrag van 400.000 euro om de werking van Curieus vorm te geven. Het is met dit bedrag dat we de inhoudelijke beleidsuitdagingen, en het bijhorende doelstellingenkader, zullen waarmaken. Er is bewust gekozen voor een stabiel jaarlijks bedrag van 400.000 euro, om de continuïteit van de werking te garanderen. Uiteraard kunnen er doorheen de volgende beleidsperiode kleine verschuivingen plaatsvinden, maar deze verschuivingen zullen altijd gebeuren binnen het vooraf vastgelegde bedrag. Ook de samenstelling van het team blijft stabiel in de volgende beleidsperiode. We willen het team uitbreiden met 1 VTE aan de start van de beleidsperiode in 2026, maar daarna zal de samenstelling van het team constant blijven op 18,3 VTE, om de stijging van de personeelskosten op te vangen. In het onderstaande overzicht gaan we dus uit van een totaal jaarlijks budget van 400.000 euro en een teamsamenstelling van 18,3 VTE voor de uitvoering van onze drie Strategische Doelstellingen. In het hoofdstuk ‘Medewerkersbeleid’ (pagina 57) krijgt u alvast een overzicht van de verdeling van het personeel over de verschillende Strategische Doelstellingen. Dit overzicht vullen we ook aan met de verdeling van het budget over de drie Strategische Doelstellingen. Deze verdeling is een momentopname aan de start van de beleidsperiode in 2026:

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

87

1,3 VTE nemen we niet mee in de uitvoering van de Strategische en Operationele Doelstellingen, omdat die worden ingezet in de algemene zakelijke ondersteuning. Budgettair is de verdeling aan de start van de beleidsperiode als volgt:

Strategische Operationele Doelstelling 2 open projecten om onze maatschappelijke thema’s aan te kaarten

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

88

Hieronder geven we graag een overzicht van de afstemming tussen het inhoudelijk en zakelijk deel over heel de beleidsperiode 2026-2030

STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: IN 2030 VERBINDEN, INSPIREREN EN VERSTERKEN MENSEN ELKAAR IN EEN CURIEUS-COMMUNITY, WAARIN RUIMTE IS VOOR TIJDELIJK PROJECTGEBONDEN ENGAGEMENT, DUURZAAM LOKAAL ENGAGEMENT EN SAMENWERKING ROND VERBINDENDE IDEEËN.

OPERATIONELE DOELSTELLING 1.1: Curieus is een draaischijf voor ‘starters’.

Operationele doelstelling 1.2: De Curieus-community biedt plaats aan verbinders die op zoek zijn naar tijdelijk, projectgebonden engagement.

OPERATIONELE DOELSTELLING 1.3: Lokale vrijwilligersgroepen die missiegedreven werken krijgen doorgedreven ondersteuning.

OPERATIONELE DOELSTELLING 1.4: We experimenteren met nieuwe (tijdelijke) vrijwilligersgroepen rond bepaalde thema’s of gezamenlijke interesses.

OPERATIONELE DOELSTELLING 1.5: We maken onze projecten nog toegankelijker en werken aan groeikansen voor deelnemers om te evolueren van deelnemer naar deelhebber.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

89

STRATEGISCHE DOELSTELLING 2: IN 2030 LEVEN WE IN EEN WARMERE EN MEER GELIJKWAARDIGE SAMENLEVING, WAARIN ONTMOETING, LUISTERBEREIDHEID, MEDEDOGEN EN DIALOOG PRIMEREN OP POLARISERING

OPERATIONELE DOELSTELLING 2.1: We zetten open activiteiten voor een breed publiek op rond de thema’s gelijkwaardigheid, menselijkheid en mededogen, met als doel mensen te verbinden.

OPERATIONELE DOELSTELLING 2.2: We gebruiken kunst en cultuur om maatschappelijke thema’s aan te kaarten en bespreekbaar te maken, mensen te verbinden en verschillende perspectieven aan te bieden.

OPERATIONELE DOELSTELLING 2.3: We geven rolmodellen die uitblinken in hun bijdrage aan meer gelijkheid een forum en tonen good practices.

OPERATIONELE DOELSTELLING 2.4: De open activiteiten voor een breed publiek dragen bij tot het vormen van een duurzame Curieus-community.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

90

STRATEGISCHE DOELSTELLING 3: IN 2030 IS INCLUSIE EEN KERNWAARDE IN DE SAMENLEVING

OPERATIONELE DOELSTELLING 3.1: Inclusie is het kompas in alle domeinen van onze werking (aanbod, team, publiek, vrijwilligers, bestuur, …)

OPERATIONELE DOELSTELLING 3.2: Samenwerking blijft de sleutel tot een meer inclusieve organisatie en samenleving.

OPERATIONELE DOELSTELLING 3.3: Onze eigen teamwerking blijft een leerlabo van inclusief werken.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

91

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

92

1. De uitwerking van de missie en visie van de sociaal-culturele volwassenorganisatie en de inpasbaarheid ervan binnen de doelen a. De organisatie heeft een duidelijke en geëxpliciteerde missie en visie. De Algemene Vergadering van 7 juni 2024 keurde de nieuwe missie en visie van Curieus goed. “Curieus is een sociaal-culturele organisatie die zich inzet voor een inclusieve, verbonden en solidaire samenleving. Dit doen we met verbindende projecten, van straat tot stad. Kunst is de leidraad waarmee we, samen met onze community van vrijwilligers en partners, onze droom van een gelijkwaardige samenleving kunnen realiseren.” De waarden waarop we onze werking uitbouwen: A A A A A

Gelijkwaardigheid Inclusie, participatie en diversiteit Verbinding en solidariteit Creativiteit, speelsheid, innovatie en humor Mogen proberen en falen en empathie

Meer info over de achtergrond van de missie kan u lezen in het hoofdstuk ‘De essentie van Curieus’, pagina 1

b. De organisatie toont aan dat haar missie en visie aansluiten bij de doelstellingen van het decreet. De doelstellingen in de missie van Curieus (inclusie, solidariteit en het versterken van de civiele samenleving) sluiten naadloos aan bij de doelstellingen in het Decreet. Als sterk missiegedreven organisatie, die steunt op het engagement van duizenden vrijwilligers, neemt Curieus haar rol in de publieke civiele ruimte op. Het civiele perspectief zit vervat in de sterk maatschappelijke focus van de organisatie. We proberen te wegen op het maatschappelijke debat en aan te zetten tot gedragsverandering. Bij Curieus vinden verbinders gelijkgestemden, waarmee ze zich kunnen verenigen rond de gedeelde waarden van gelijkwaardigheid, inclusie en solidariteit. Curieus fungeert als draaischijf voor projecten die verbondenheid creëren. Kunst is voor Curieus een belangrijke tool om bruggen te bouwen en maatschappelijke dialoog op gang te brengen. Voor meer info verwijzen we graag naar het hoofdstuk ‘De essentie van Curieus’, pagina 1.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

93

2. De verhouding van de sociaal-culturele volwassenenorganisatie tot de actuele maatschappelijke context die ze zelf omschreven heeft. a. De organisatie omschrijft de maatschappelijke ontwikkelingen die voor haar actueel zijn, in een onderbouwde contextanalyse en expliciteert hoe ze zich met het oog op haar missie en visie positioneert ten opzichte van deze maatschappelijke ontwikkelingen Curieus bouwt verder op de samenlevingsvraagstukken die ook in de vorige beleidsperiode centraal stonden in haar werking: A A A

sociale (on)gelijkheid en uitsluiting, gelijkwaardigheid kunst en cultuurbeleving en -participatie diversiteit, inclusie, discriminatie

In één zin kan je zeggen dat Curieus streeft naar het wegwerken van sociale ongelijkheid, door middel van kunst en cultuur, om zo te werken aan een diverse en inclusieve samenleving. Deze drie elementen vormen ook de basis van de hernieuwde missie van Curieus (zie hoofdstuk ‘De essentie van Curieus, pagina 1) Naast deze drie maatschappelijke domeinen, die voor Curieus de brandstof zijn om hun werking op te bouwen, zijn er nog drie andere maatschappelijke tendensen die voor de Curieuswerking belangrijk zijn: A A A A

het welzijn en welbevinden staat onder druk door de economische ratrace de stijgende polarisatie en zwart-witdenken het verenigingsleven en de manier waarop mensen zich vrijwillig engageren verandert Voor meer achtergrond bij de maatschappelijke contextanalyse van Curieus verwijzen we graag naar het hoofdstuk ‘Omgevingsanalyse en zelfevaluatie’, pagina 5.

b. De organisatie geeft aan welke maatschappelijke ontwikkelingen ze daadwerkelijk als uitdaging wil aangrijpen om een werking errond te ontplooien en welke impact ze daarbij nastreeft Uit onze uitgebreide omgevingsanalyse en zelfevaluatie halen we zes beleidsuitdagingen voor de inhoudelijk-strategische werking van Curieus in de periode 2026-2030. De beleidsuitdagingen voor de volgende beleidsperiode liggen heel erg in lijn met de uitdagingen die we formuleerden in het vorige beleidsplan. We werken dus duidelijk verder op de basis die we in 2021 hebben gelegd: verandering van het verenigingsleven en ruimte blijven geven aan diverse vormen van vrijwillig engagement A (on)gelijkheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en verbinding als thema’s die onze werking voortstuwen A inclusie, diversiteit en de empowerment van kwetsbare groepen A de kunsten als middel om het doel te bereiken A mogen falen, mededogen en begrip A de zoektocht naar een betere ‘work-life balance’, onthaasting en rust Voor meer achtergrond bij de beleidsuitdagingen die Curieus wil aangaan verwijzen we graag naar het hoofdstuk ‘Inhoudelijke beleidsuitdagingen en prioriteiten’, pagina 12. A

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

94

3. De strategische en operationele doelstellingen van de sociaal-culturele volwassenenorganisatie. a. De organisatie expliciteert de relatie tussen haar eigen doelen en haar missie, visie en de actuele maatschappelijke context die ze zelf omschreven heeft Uit deze beleidsuitdagingen halen we 5 inhoudelijke prioriteiten voor de volgende beleidsperiode, die een rechtstreekse link vormen met de missie en visie van onze organisatie: A

A

A

A A

verder uitdiepen van de open Curieus-community waarin, naast duurzaam lokaal engagement, ook ruimte is voor tijdelijk/los engagement rond bepaalde thema’s/interesses/projecten en voor bottom-up initiatieven (starters) bijdragen tot een meer gelijkwaardige samenleving, door de (on)gelijkheid in de samenleving aan te kaarten, door een evenwichtig maatschappelijk debat te creëren, door nuance, mededogen, luisterbereidheid, ontmoeting en verbinding een plaats te geven tegenover zwart-wit denken bijdragen aan een inclusieve samenleving door sociaal-culturele praktijken op te zetten, maar ook door zelf het goede voorbeeld te geven en te evolueren naar een inclusieve werking (activiteiten, deelnemers en vrijwilligers) en structuur (team en bestuursorganen) de kunsten (in de brede zin van het woord) gebruiken om maatschappelijke thema’s aan te kaarten, bespreekbaar te maken, statements te maken en mensen te verbinden falen, mededogen, empathie, onthaasting en rust een plaats geven in de werking van Curieus, niet alleen extern (thema’s voor activiteiten en acties en invulling van de projecten) maar ook intern (work-life balance)

b. De organisatie heeft een onderbouwd en samenhangend geheel van strategische en operationele doelstellingen die ze wil realiseren STRATEGISCHE DOELSTELLING 1: IN 2030 VERBINDEN, INSPIREREN EN VERSTERKEN MENSEN ELKAAR IN EEN CURIEUS-COMMUNITY, WAARIN RUIMTE IS VOOR TIJDELIJK PROJECTGEBONDEN ENGAGEMENT, DUURZAAM LOKAAL ENGAGEMENT EN SAMENWERKING ROND VERBINDENDE IDEEËN. OD 1.1 - Curieus is een draaischijf voor ‘starters’. Dat zijn mensen, groepen, straten, wijken, buurten, verenigingen… die een positief en verbindend idee willen uitwerken, met gebruik van kunst en daarvoor willen samenwerken. We gaan samenwerken, doorverwijzen (koude overdracht), matchmaken (warme overdracht) of loslaten. OD 1.2 - De Curieus-community biedt plaats aan verbinders die op zoek zijn naar tijdelijk, projectgebonden engagement. OD 1.3 - Lokale vrijwilligersgroepen die missiegedreven werken krijgen doorgedreven ondersteuning, op basis van onze functiemix en het levensfasemodel van Joris Piot. OD 1.4 - We experimenteren met nieuwe (tijdelijke) vrijwilligersgroepen rond bepaalde thema’s of gezamenlijke interesses. OD 1.5 - We maken onze projecten nog toegankelijker en werken aan groeikansen voor deelnemers om te evolueren van deelnemer naar deelhebber

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

95

STRATEGISCHE DOELSTELLING 2: IN 2030 LEVEN WE IN EEN WARMERE EN MEER GELIJKWAARDIGE SAMENLEVING, WAARIN ONTMOETING, LUISTERBEREIDHEID, MEDEDOGEN EN DIALOOG PRIMEREN OP POLARISERING EN ZWART-WITDENKEN OD 2.1 - We zetten open activiteiten voor een breed publiek op rond de thema’s gelijkwaardigheid, menselijkheid en mededogen, met als doel mensen te verbinden, altijd vertrekkend vanuit een maatschappelijk onrecht of pijnpunt. OD 2.2 - We gebruiken kunst en cultuur om maatschappelijke thema’s aan te kaarten en bespreekbaar te maken, mensen te verbinden en verschillende perspectieven aan te bieden. OD 2.3 - We geven rolmodellen die uitblinken in hun bijdrage aan meer gelijkwaardigheid een forum. OD 2.4 - De open activiteiten voor een breed publiek dragen bij tot het vormen van een duurzame Curieuscommunity STRATEGISCHE DOELSTELLING 3: IN 2030 IS INCLUSIE EEN KERNWAARDE IN DE SAMENLEVING OD 3.1 - Inclusie is het kompas in alle domeinen van onze werking (aanbod, team, publiek, vrijwilligers, bestuur, …) OD 3.2 - Samenwerking blijft de sleutel tot een meer inclusieve organisatie en samenleving OD 3.3 - Onze eigen teamwerking blijft een leeromgeving van inclusief werken. Voor een uitgebreid overzicht van ons doelstellingenkader (inclusief acties en indicatoren) verwijzen we graag naar het hoofdstuk ‘Strategische en operationele doelstellingen’, pagina 13.

4. De bijdrage van de sociaal-culturele volwassenenorganisatie aan de realisatie van de drie sociaal-culturele rollen. a. De organisatie expliciteert haar visie op de verbindende rol en hoe ze via haar werking die rol zal waarmaken Verbinding vormt de kern van onze organisatie. In alles wat we doen, streven we naar ontmoeting, luisterbereidheid en begrip, het samenbrengen van verschillende gemeenschappen. De verbindende rol loopt als een rode draad doorheen onze Strategische en Operationele Doelstellingen, door: A

A

A

een Curieus-community uit te bouwen, waarin lokale vrijwilligers, projectvrijwilligers en starters elkaar ontmoeten (zie SD 1, pagina 13). Voorbeelden: het verhogen van onze inspanningen om starters een plaats te geven in onze werking (bijvoorbeeld met een nieuwe versie van 100in1Day en met een sterkere focus op bottom-up initiatieven), het duurzamer binden van projectvrijwilligers en het vormen van een projectgroep bij de opstart van elk nieuw project, het ondersteunen van missiegedreven lokale groepen, het vormen van nieuwe groepen op basis van gedeelde interesses, te streven naar een warmere en meer gelijkwaardige samenleving met ontmoeting, luisterbereidheid en mededogen (zie SD 2, pagina 18). Voorbeelden: open activiteiten voor een breed publiek aanbieden rond de thema’s gelijkwaardigheid, menselijkheid en mededogen, met als doel mensen te verbinden en nuance aan te bieden, een community uitbouwen rond de open activiteiten, minder evidente partnerschappen opzetten, verbinders en rolmodellen een forum geven, … te bouwen aan een inclusieve organisatie en samenleving (zie SD 3, pagina 20). Voorbeelden: een safer en braver manifest uitwerken, streven naar een inclusief team, bestuursorgaan, aanbod en vrijwilligersbestand, samen te werken met doelgroeporganisaties, ons eigen team te blijven beschouwen als een leerlabo van inclusief werken,

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

96

b. De organisatie expliciteert haar visie op de kritische rol en hoe ze via haar werking die rol zal waarmaken Onze kritische rol nemen we op door maatschappelijke thema’s bespreekbaar te maken en nuance te zoeken als antwoord op zwart-wit denken. In SD 2 (pagina 18) kan u lezen op welke manier we in de volgende beleidsperiode ruimte maken blijven voor een kritische dialoog over maatschappelijke thema’s: A A

A A A

naast het tweejaarlijkse Feest van het Falen willen we het thema ‘Falen’ bespreekbaar maken in een breder traject, waarin mededogen en begrip centraal staan we programmeren kritische stemmen die ons doen nadenken over de verhoudingen binnen onze samenleving, onder andere op het Festival van de Gelijkheid, Feest van het Falen en Vrijstaat Curieus maar ook op activiteiten van partnerorganisaties zoals Faar, Facts to Act, … Onze programmator werkt hiervoor intensief samen met andere verenigingen en organisaties zoals Hannah Arendt-instituut, deBuren, Commons Lab,... we geven kritische rolmodellen een forum in onze projecten we reiken jaarlijks de Prijs van de Gelijkheid uit aan iemand die uitblinkt in zijn/haar strijd tegen ongelijkheid we bieden een alternatief voor de usuals suspects in maatschappelijke debatprogramma’s, met Fresh Faces (onze databank met jonge stemmen)

c. De organisatie expliciteert haar visie op de laboratoriumrol en hoe ze via haar werking die rol zal waarmaken Curieus zette in de vorige beleidsperiode sterk in op de laborol door te experimenteren met nieuwe vormen van vrijwillig engagement en een voorloper te worden in het ontwikkelen van nieuwe manieren van verbinden. De evolutie van een vrij gesloten vrijwilligersvereniging (met één vorm van engagement) naar een open community met meerdere vormen van engagement is op kruissnelheid. In de volgende beleidsperiode zetten we verder in op deze transitie en experimenteren we met het vormen van nieuwe groepen op basis van gedeelde interesses. We vervullen onze laborol hier door nieuwe soorten engagement een plaats te geven bij Curieus en steeds op zoek te gaan naar nieuwe manieren om deel te nemen en deel te hebben. Die laborol willen we in de volgende beleidsperiode op die manier blijven invullen. Dit komt duidelijk naar voor in onze Strategische Doelstelling 1 (pagina 13). Daarnaast gaan we aan de slag met een startersbeweging 2.0. Waar we in de voorbije beleidsperiode reeds acties opzetten in het opsporen, motiveren en begeleiden van mensen met een creatief, verbindend idee willen we in de volgende beleidsperiode met de opgedane ervaring doelbewuster aan de slag. 100in1Day evolueert naar een breder project over een langere tijd, waarin starters op een bottom-up manier bij Curieus kunnen aankloppen om hun idee in de praktijk om te zetten..

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

97

5. De verduidelijking van de keuze voor minstens twee sociaal-culturele functies, een toelichting bij de functiemix en de uitwerking daarvan in relatie tot de missie en de visie van de sociaal-culturele volwassenenorganisatie. a. De organisatie geeft aan op welke functies ze wil inzetten en verantwoordt haar keuze Curieus kiest in de volgende beleidsperiode vol en onvoorwaardelijk voor twee functies: A A

de cultuurfunctie de maatschappelijke bewegingsfunctie

Maatschappelijke impact creëren met behulp van kunst en cultuur, dat is de rode draad in alles wat Curieus doet. Het onderscheidt Curieus ook in de sociaal-culturele sector, waar steeds minder wordt gekozen voor de cultuurfunctie. Wij zijn er vol van overtuigd dat kunst wel degelijk een maatschappelijke rol kan spelen, en de motor kan zijn van gedragsverandering. Meer achtergrond bij onze functiemix vindt u in het hoofdstuk ‘De functiemix van Curieus’, pagina 28.

b. De organisatie heeft een onderbouwde visie op de gekozen functiemix en de onderscheiden functies Zie hieronder.

c. De organisatie expliciteert welke werkwijzen ze wil hanteren om de gekozen functies te realiseren

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

98

1. Voor de cultuurfunctie: i. de visie op cultuur in relatie tot de missie van de organisatie; ii. een verantwoorde toekomstige werkwijze van de organisatie om de praktijken op te zetten die erop gericht zijn cultuur te creëren, te bewaren, te delen en eraan deel te nemen

We zien in de kunsten een hefboom om tot een gelijkwaardige maatschappij te komen, zoals we die nastreven in onze missie. We creëren ruimte voor de cultuuruitingen die een solidaire, inclusieve en verbonden maatschappij verbeelden. We mikken op het gebruik van de cultuurfunctie in minstens 80% van onze projecten. In SD 2 (pagina 18) leest u op welke manier we concreet zullen werken rond het integreren van Kunst in onze werking: A

A A A A

A A A

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

we geven startend artistiek talent kansen in onze projecten en zorgen voor interactie met gevestigde artistieke waarden al onze projecten bevatten kunstinterventies we maken gebruik van de publieke ruimte om maatschappelijk geïnspireerde kunst te tonen we gebruiken ‘dagen van’ en ‘weken van’ (top topicals) om ons maatschappelijk punt te maken we bieden inspiratie voor maatschappelijke kunstinterventies op onze ‘Zelf aan de slag’ databank op de website we breiden onze talentendatabank Fresh Faces uit met startende kunstenaars we ontwikkelen een eigen definitie van Kunst en Cultuur in minstens 80% van onze projecten maken we gebruik van de cultuurfunctie

99

2. Voor de maatschappelijke bewegingsfunctie: i. de visie op engagement en politisering en op relevante samenlevingsvraagstukken in relatie tot de missie van de organisatie; ii. een verantwoorde toekomstige werkwijze om praktijken op te zetten waarin ruimte voor engagement en politisering wordt gecreëerd in relatie tot samenlevingsvraagstukken.

We willen zo veel mogelijk mensen uitdagen om zich te positioneren ten opzichte van samenlevingsvraagstukken. Op basis van onze omgevingsanalyse en stakeholdersanalyse bepaalden we welke samenlevingsvraagstukken onze stakeholders nauw aan het hart liggen. Onze inhoudelijke beleidskeuzes vloeien rechtstreeks voort uit de maatschappelijke context waarin we ons bevinden. Onze missie heeft een sterke maatschappelijke relevantie. In onze kernpraktijken zal de maatschappelijke bewegingsfunctie in de volgende beleidsperiode een steeds grotere rol spelen. We mikken op het gebruik van de maatschappelijke bewegingsfunctie in minstens 80% van onze praktijken. In ons doelstellingenkader (pagina 13) leest u op welke manier we concreet zullen werken rond de maatschappelijke bewegingsfunctie: het bouwen van een community, waarin meerdere vormen van engagement mogelijk zijn A het ontwikkelen van nieuwe groepen op basis van gedeelde interesses A het stimuleren van bottom-up initiatieven, door starters de kans te geven hun positieve, verbindende idee uit te werken (100in1Day 2.0) A het opzetten van open activiteiten die maatschappelijke thema’s aankaarten (Festival van de Gelijkheid, Feest van het Falen, …) A het bieden van een forum aan maatschappelijke stemmen via de Fresh Faces-databank A het informeren van mensen via een betere ontsluiting van de inhoudelijke output van onze inhoudelijke projecten A het ontwikkelen van inhoudelijke activiteiten in onze nieuwe ontmoetingsplek A streven naar een inclusieve organisatie en samenleving, door in te zetten op samenwerking Ook door actief in te zetten op het bouwen van bruggen tussen gemeenschappen (zie hoofdstuk ‘Publiek, doelgroepen en participatie’, pagina 42) speelt Curieus sterk in op de maatschappelijke bewegingsfunctie. A

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

100

6. De relevantie en uitstraling van de werking voor het Nederlandse taalgebied of voor het Nederlandse taalgebied en het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad. a. De organisatie expliciteert waar de werking waarvoor ze een subsidie aanvraagt, zich zal afspelen door kerngegevens en cijfers over aanwezigheid, zichtbaarheid, bereik of effect van de al eerder gerealiseerde sociaal-culturele werking aan te reiken In het overzicht van onze sociaal-culturele praktijken’ (bijlage 1) en in het overzicht van de Kerngegevens vindt u veel kwantitatieve informatie over de impact en de relevantie van onze organisatie, en de uitstraling in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Enkele voorbeelden:. de lokale vrijwilligers van Curieus zijn actief in 78 lokale groepen, verspreid over heel Vlaanderen en Brussel. Ook de 1.150 lokale vrijwilligers die in Curieus actief zijn, zijn verdeeld over heel Vlaanderen en Brussel. A de lokale groepen ontwikkelden in 2023 1.067 activiteiten A de 5.283 projectvrijwilligers die op dit moment (al dan niet tijdelijk) in Curieus actief zijn, zijn verspreid over heel Vlaanderen en Brussel. We mikken in de volgende beleidsperiode op een verdere stijging van het aantal projectvrijwilligers en werken - vooral - aan een groeipad om projectvrijwilligers duurzaam aan onze organisatie te binden en hen door te verwijzen naar andere/sterkere vormen van engagement A in 2023 vonden 46 starters de weg naar Curieus, dat is een stijging ten opzichte van 2022 A met haar open projecten landt Curieus over heel Vlaanderen en Brussel A de deelnemersaantallen van het Festival van de Gelijkheid zeggen genoeg: in 2022 kregen we 4.732 bezoekers over de vloer, in 2023 steeg dat aantal naar 5.114 A in het voorjaar van 2024 organiseerden we de eerste editie van Vrijstaat Curieus in Kortrijk. In totaal kregen we meer dan 800 bezoekers over de vloer. A in totaal hebben we vandaag de dag, naast de 8.055 ‘actieve contacten’ (lokale vrijwiligers, projectvrijwilligers, starters, sprekers en partners) ook 23.494 geïnteresseerden in ons contactbeheer. A het aantal bezoekers aan onze website groeit jaarlijks. In 2023 bezochten 99.145 unieke bezoekers onze website. In de volgende beleidsperiode willen we vooral nog vooruitgang boeken in de kwalitatieve impactmeting van onze werking. A

Meer info over de relevantie en landelijke uitstraling van de werking van Curieus vindt u in het hoofdstuk ‘Relevantie en landelijke uitstraling’, (pagina 47) en in het overzicht van de Kerngegevens over de werking, communicatie, financiën en personeel.

b. De organisatie staaft dat haar werking een relevantie en uitstraling heeft voor het Nederlandse taalgebied of het Nederlandse taalgebied en het tweetalige gebied BrusselHoofdstad. Zie boven + in het overzicht van de Kerngegevens over de werking, communicatie, financiën en personeel.

7. Een gesubsidieerde werking die zich grotendeels afspeelt binnen de vrije tijd. 98% van onze activiteiten en projecten vinden plaats in het weekend of na de werkuren. De weinige uitzonderingen hierop zijn activiteiten op het Festival van de Gelijkheid waar studenten aan deelnemen in het kader van hun opleiding of professionals die bepaalde sessies interessant vinden als bijscholing. Al onze evenementen, activiteiten, acties, overkoepelende projecten, focusgroepen, bezoeken aan lokale groepen, bijeenkomsten voor projectvrijwilligers, overlegmomenten met starters, … vinden plaats na 19u00 ’s avonds of tijdens het weekend. Dat geldt ook voor onze opleidingen voor lokale vrijwilligers, zodat iedereen kan aansluiten. Geen enkele van onze activiteiten vond plaats in het kader van een arbeids- of beroepsopleiding en schooluitstap.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

101

8. De bijdrage van de sociaal-culturele volwassenenorganisatie om sociaal-culturele participatie van iedereen te realiseren. a. De organisatie expliciteert en onderbouwt de keuzes in haar werking voor individuen, doel- of kansengroepen, gemeenschappen en actoren. In haar projecten onderscheidt Curieus meerdere doelgroepen: A A A A A

deelnemers: ons ‘publiek’ komt naar onze projecten of activiteiten en neemt passief deel vrijwilligers: zij werken mee aan maatschappelijke relevante acties, activiteiten en projecten, bieden praktische of inhoudelijke input, zetten zelf activiteiten op starters: mensen met een verbindend positief idee dat gebruik maakt van kunst/cultuur en die samenwerking en ondersteuning zoeken partners: Curieus werkt in al haar overkoepelende projecten en minstens in de helft van de lokale activiteiten samen met andere organisaties gasten: zij spreken of performen op onze projecten en worden potentieel ambassadeurs en partners in de Curieus-community

Als brede sociaal-culturele organisatie kiest Curieus voor een proportioneel universele werking (zie SD1, pagina 13), waarbij we ons steeds richten op het brede publiek maar in onze projecten variëren en extra focus leggen op bepaalde doelgroepen. Ook in de participatiegraad variëren we in onze projecten: bepaalde activiteiten richten zich meer naar (passieve) deelnemers, andere projecten streven naar een sterke graad van ‘deelhebben’.

b. De organisatie geeft aan hoe ze sociaal-culturele participatie van de gekozen individuen, doelgroepen of kansengroepen en gemeenschappen wil realiseren. We streven naar een zo inclusief en breed mogelijk publiek door: A A A A A A A A

geen (betalend) lidmaatschap te hanteren bijna al onze activiteiten gratis aan te bieden bij betalende activiteiten de prijs laag te houden, het ‘pay what you can’ principe te gebruiken en een sociaal tarief te hanteren onze communicatie te richten op een breed publiek en te blijven inzetten op offline communicatie (affiches en flyers), naast de online promotie naast de brede communicatie ons ook specifiek te richten op bepaalde doelgroepen, om het publiek zo inclusief mogelijk te maken zeer aanspreekbaar te zijn, door veel face-to-face contact en een Community Builder in elke provincie mensen weliswaar aan te moedigen om in te schrijven (voor ons databeheer heel nuttig), maar daarnaast de spontane va-et-vient in een open welkom-sfeer in onze activiteiten te behouden bewust na te denken over de toegankelijkheid van onze locaties, en niet altijd te landen in cultuurhuizen (die sowieso al een hogere drempel hebben), maar onze vleugels steeds vaker uit te slaan in publieke ruimte (bijvoorbeeld Talk of The Town, Inside Out,… ) en gebruik te maken van nieuwe manieren om onze projecten bij het publiek te krijgen (bijvoorbeeld Podcast, met de Zin van mijn Leven)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

102

In de volgende beleidsperiode behouden we dit streven naar een toegankelijk aanbod voor een breed publiek. Toch zijn er nog groeikansen: we willen in onze lokale werking en projecten nòg vaker de publieke ruimte opzoeken, met participatieve projecten die kunst in de openbare ruimte brengen (zie SD 1, pagina 13). In de openbare ruimte worden zichtbare en onzichtbare drempels voor de participatie van een breed publiek en kansengroepen immers weggehaald. A aan de start van de volgende beleidsperiode werken we bovendien ook een eigen taalbeleid uit, om nog meer drempels weg te werken. We richten ons met dat taalbeleid op het aanbieden van oefenkansen voor anderstaligen én op het gebruik van verstaanbaar/makkelijk nederlands, we onderzoeken ook de mogelijkheden om meertalige communicatie in te voeren A ook in het traject rond dekolonisering en inclusie zullen we ons focussen op het wegwerken van drempels, om tot een meer inclusief publiek te komen A aan de start van de beleidsperiode willen we werk maken van een beter kwantitatief beeld van de inclusie in ons publiek (op het vlak van gender, leeftijd, sociaal-culturele achtergrond, …) om in de toekomst gerichter te kunnen werken aan een inclusiever publiek. De optimalisatie van ons CRM systeem is daarbij cruciaal A we integreren het kruispuntdenken in onze werking, om onze projecten nog toegankelijker te maken A we willen ons publiek meer kansen aanbieden om binnen Curieus andere engagementen op te nemen, en te evolueren van een deelnemer naar een deelhebber (meer hierover hieronder) Meer achtergrond bij ons beleid rond participatie en het opzetten van onze brugfunctie vindt u in het hoofdstuk ‘Publiek, doelgroepen en participatie’, pagina 42. A

9. Het betrekken en ondersteunen van vrijwilligers en hun plaats in de organisatie. a. De organisatie geeft aan welke rollen en taken vrijwilligers opnemen in de organisatie In de vorige beleidsperiode evolueerde Curieus van een vrij gesloten vrijwilligerswerking naar een open werking gegaan waar er ruimte is voor drie verschillende types van vrijwillige inzet. In de volgende beleidsperiode gaan we verder op deze weg en bouwen we voort op de verschillende soorten vrijwillige inzet binnen de Curieus-community. Types engagement: A A A

vrijwilligers kunnen zich inzetten in een lokale groep en nemen zo een duurzamer engagement op zich. Dit noemen we lokale vrijwilligers. in onze community is er ruimte voor projectgebonden engagement waarbij het waarom van Curieus de drijfveer is. Dit noemen we projectvrijwilligers. burgers die een verbindend en positief idee willen uitwerken en hiervoor op zoek zijn naar samenwerking en ondersteuning bij Curieus. Dit noemen we starters.

In het hoofdstuk ‘Vrijwilligersbeleid’ (pagina 32) vindt u een bijzonder uitgebreide weergave van de manier waarop we met deze drie types vrijwilligers omgaan met behulp van de 5 B’s (Binnenhalen, Begeleiden, Betrekken, Belonen, Beëindigen).

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

103

b. De organisatie expliciteert haar toekomstige ondersteuningsbeleid ten aanzien van vrijwilligers en hoe ze betrokkenheid, inspraak en participatie van vrijwilligers in de organisatie vorm geeft Curieus heeft zich zo georganiseerd dat de lokale werking + de uitrol van projecten in handen is van Team Lokaal. Bij deze structuur horen 7 Community Builders, 2 Community Managers, 1 ondersteunend medewerker (logistiek + lay-out) en 1 communicatiemedewerker. De vrijwilligers zijn de motor van onze werking. Bij elk project wordt er gekeken naar de verschillende rollen die de vrijwilligers zouden kunnen opnemen en deze worden uitgewerkt. In de volgende beleidsperiode gaan Team Lokaal en Team Events nog nauwer samenwerken om de vrijwilligerswerking en communitybuilding van de projecten sterker te maken. We dromen luidop van een Community Builder die zich exclusief kan focussen op het Festival van de Gelijkheid, het paradepaardje van Curieus. Deze stappen hebben we al ondernomen om de ondersteuning van vrijwilligers te stroomlijnen: A A A A A A A

tijdens de wekelijkse intervisie (Team Lokaal) komt de feedback terug vanuit de vrijwilligers en bespreken we hoe we die aanpakken we hebben een klachtenprocedure uitgewerk. aan de hand van de engagementsverklaring en de jaarlijkse gesprekken met de lokale vrijwilligers is er ruimte voor evaluatie en feedback. De Community Builder neemt deze mee naar Team Lokaal. na elk project maken we tijd voor een evaluatie aan de hand van de evaluatiefiche. Dit zowel met de partners van het project als met de vrijwilligers en andere betrokkenen na onze eerste experimenten met de online communities, hebben we online bevragingen georganiseerd we borgen de feedback en evaluaties in onze verslagen van Team Lokaal en evaluatiefiches per project één keer per jaar organiseren we stakeholdersdagen waar we de Curieuswerking ruimer onder de loep nemen en actief aan de slag gaan met de input.

In de volgende beleidsperiode ondernemen we nog de volgende acties: A A A A

we werken verder een structureel consultatiemoment met onze vrijwilligers uit. De eerste stappen zijn hier reeds voor gezet. verder uitwerken van de project- en evaluatiefiches met meer aandacht voor impactmeting. we werken een strategie uit rond impactmeting en hoe deze gegevens te borgen in onze werking we delen onze kennis, expertise en waarden met onze vrijwilligers. Dat kan gaan van het opzetten van een safer space tot het organiseren van een online community. We doen dit in verschillende vormen, bijvoorbeeld een webinar of spelvorm, waar we extra inzetten op verbinding.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

104

1. Het zakelijke beleid van de organisatie om het inhoudelijke beleid te ondersteunen. a. De organisatie expliciteert en onderbouwt haar personeelsbeleid Onze prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A A A A A A A

streven naar sterkere wisselwerking tussen Team Lokaal en Team Events (Team Productie in de toekomst) streven naar een divers en inclusief team verder verdiepen van het huidige personeelsmodel op het vlak van talentenmanagement, persoonlijke ontwikkeling en welbevinden een jaarlijkse cyclus van functionerings- en evaluatiegesprekken, met Persoonlijke Ontwikkelingsplannen en Persoonlijke Actieplannen voor elke medewerker het aantrekken van een verantwoordelijke voor de nieuwe uitvalsbasis van Curieus veel aandacht besteden aan incentives, teambuilding en de teamsfeer zoektocht naar een nieuwe centrale werkplek die meer ruimte en rust biedt en met meer mogelijkheden tot samenwerking en inspiratie

Voor een uitgebreid overzicht van onze doelstellingen in het medewerkersbeleid en de infrastructuur kan u terecht in het hoofdstuk ‘Medewerkersbeleid en infrastructuur’, pagina 57.

b. De organisatie expliciteert en onderbouwt haar communicatiebeleid Onze prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: een nieuwe oefening rond onze identiteit, ons communicatieprofiel, doelgroepen en onze Brand Key, die uitmondt in een communicatieplan A meer waardengedreven communiceren (Waarom doen we wat we doen?) A uitrollen van het traject rond ‘online communities’ van Sofie Verhalle A optimaliseren van onze communicatiestromen met het oog op het versterken van de communicatie naar en tussen de verschillende soorten vrijwilligers (van deelnemen naar deelhebben) A ondersteuning bieden voor de communicatie van de lokale groepen A sterke focus op doelgroepgerichte communicatie voor projecten Voor meer achtergrond bij ons communicatiebeleid verwijzen we naar het hoofdstuk ‘Communicatiebeleid’, pagina 68. A

c. De organisatie expliciteert en onderbouwt haar kwaliteitsbeleid Onze prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A A A A

ons doelstellingenkader nog meer gebruiken als instrument om de werking te sturen, zowel inhoudelijk als financieel naast de kwantitatieve analyses ook meer inzetten op inhoudelijke impactmeting tweejaarlijks een EFQM uitvoeren over heel de werking onze stakeholders nog sterker betrekken in onze beleidsplanning en in de ontwikkeling van onze toekomstvisie

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

105

d. De organisatie informeert over haar interne organisatiestructuur en haar formele relaties met of afhankelijkheden van andere organisatie en netwerken Onze prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A A A A

behouden en verder optimaliseren van de horizontale structuur (mensgericht en innovatief) met blijvende aandacht voor een duidelijk werkkader, afspraken, strategie, processen en procedures een betere aanwezigheid van de stakeholders in de Algemene Vergadering verder bouwen aan een bestuursorgaan dat openheid uitstraalt en is samengesteld op basis van expertise een sterkere uitwisseling tussen het bestuursorgaan en het team

De samenwerkingen die Curieus vzw opzet zijn telkens projectgebonden. Zij krijgen dus afhankelijk van het project vorm en kunnen eventueel jaarlijks hernieuwd worden of kunnen eenmalig zijn. Naast deze projectgebonden samenwerkingen kent Curieus geen formele of structurele samenwerking met een andere organisatie. Curieus vzw maakt ook geen deel uit van een netwerk van organisaties. Curieus vzw is in haar inhoudelijk en zakelijke werking - en in haar organisatiestructuur - volledig onafhankelijk. De organisatie maakt geen deel uit van een netwerk van organisaties. Er bestaat ook geen financiële afhankelijkheid van een andere organisatie of netwerk.Meer info over onze plannen in onze organisatiestructuur en -cultuur vindt u in hoofdstuk ‘Organisatiestructuur en -cultuur’, pagina 51. Daar vindt u ook een organigram van de organisatie.

2. De concretisering en onderbouwing van het inhoudelijk beleidsplan in een realistisch financieel meerjarenplan. a. De organisatie expliciteert een realistisch en onderbouwd algemeen financieel meerjarenbeleid Onze financiële doelstellingen voor de volgende beleidsperiode:

A

beheersen van het financiële evenwicht tussen werkingskosten en personeelskosten (maximum 70% personeelskosten ten opzichte van het totale budget en jaarlijks minstens 400.000 euro werkingskosten) het voeren van een stabiel financieel beleid doorheen de volgende beleidsperiode (weinig uitschieters in de werkingskosten) het verder uitbouwen van een sociaal passief mikken op een verhoging van de subsidie-enveloppe, om de doelstellingen in de volgende beleidsperiode te kunnen waarmaken een personeelsbestand van minstens 16,5 VTE en maximum 19 VTE

A

jaarlijks minstens 70.000 euro aan investeringen

A

A A A

Voor een uitgebreide uiteenzetting over onze financiële doelstellingen verwijzen we graag naar het Financieel Deel in dit beleidsplan (pagina 78)

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

106

b. De organisatie expliciteert en onderbouwt hoe ze haar financiën, mensen en middelen zal inzetten om de Strategische en Operationele Doelstellingen te realiseren In het hoofdstuk ‘Afstemming tussen het inhoudelijk en zakelijk deel’, pagina 87, vindt u een uitgebreid overzicht van de inzet van het personeel en de werkingsmiddelen, uitgesplitst per strategische en operationele doelstelling.

3. De toepassing van de principes van goed bestuur a. De organisatie geeft aan hoe ze transparantie van en in haar bestuur zal organiseren Onze prioriteiten voor de volgende beleidsperiode: A A

streven naar een betere instroom in de Algemene Vergadering, met meer inhoudelijke input, door de organisatie van een jaarlijkse stakeholdersdag streven naar een inclusiever bestuursorgaan

Zowel in de Algemene Vergadering als in het bestuursorgaan heerst sinds de vorige beleidsperiode een bijzonder transparante en open houding. Naast een sterke inhoudelijke input staan de principes van goed bestuur centraal in de werking van de bestuursorganen. In de volgende beleidsperiode willen we deze principes blijven nastreven en de bestuursorganen nog sterker inhoudelijk laten meebouwen aan de toekomstvisie van de organisatie. Om de instroom van nieuwe leden van de Algemene Vergadering en het aandeel van de Curieus-community in de Algemene Vergadering op te krikken willen we vanaf de volgende beleidsperiode werk maken van jaarlijkse stakeholdersdagen, waarop we de community proactief uitnodigen om jaarlijks mee te komen nadenken over de werking van Curieus. Op de stakeholdersdagen brengen we onze community samen, en geven we hen een forum om te reflecteren over de toekomst van Curieus. De stakeholdersdagen dienen om Curieus bottom-up te inspireren.

b. De organisatie expliciteert vanuit haar missie en doelen de samenstelling van de bestuursorganen en hun rol- en bevoegdheidsverdeling Zowel de Algemene Vergadering als het bestuursorgaan worden, door hun bevoegdheden en hun samenstelling, sterk betrokken bij de werking van de vereniging. Als overlegorgaan dat 4 keer per jaar samenkomt, kleurt het bestuursorgaan mee de missie, visie en doelen van Curieus. Het orgaan zorgt voor permanent overleg, discussie, inspiratie, een klankbord. De opvolging van de uitvoering van onze Strategische Doelstellingen krijgt niet enkel vorm in het team, maar ook in het nationale bestuursorgaan. De invulling van de nieuwe rol van het bestuursorgaan (zie hierboven) sluit naadloos aan bij de evolutie om het orgaan een grotere rol te laten spelen in het realiseren van haar missie en visie. De samenstelling van de Algemene Vergadering weerspiegelt het evenwicht tussen de vier belangrijke stakeholders binnen Curieus: de lokale vrijwilligers, de projectvrijwilligers, de starters en de samenwerkingspartners. Het bestuursorgaan wordt samengesteld vanuit de Algemene Vergadering en legt ook jaarlijks verantwoording af aan de Algemene Vergadering over de stappen die ze neemt. De notulen van de vergadering van het bestuursorgaan bezorgen we aan alle leden van de Algemene Vergadering. Jaarlijks brengen de leden van het bestuursorgaan verslag uit aan de Algemene Vergadering. Door de samenstelling van de Algemene Vergadering (waarin minstens 50% aanwezigheid van onze community wordt vereist) betrekken we de belangrijkste stakeholders van Curieus rechtstreeks bij de strategische beslissingen. Diversiteit op het vlak van gender (helft mannen, helft vrouwen) is statutair vastgelegd. Daarnaast streven we ook naar inclusieve bestuursorganen op het vlak van leeftijd, opleidingsniveau en sociol-culturele achtergrond.

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

107

c. Het bestuur geeft aan hoe ze interne en externe stakeholders betrokken heeft bij strategische beslissingen die genomen zijn in het kader van het ingediende beleidsplan

In het hoofdstuk ‘Omgevingsanalyse en zelfevaluatie’, pagina 5, geven we mee op welke manier onze stakeholders hebben bijgedragen aan de zelfreflectie en -evaluatie, die de basis vormt van dit beleidsplan: A A A A

in totaal namen 76 stakeholders deel aan één van onze focusgroepen de bestuurders organiseerden een uitgebreide evaluatie van de werking het Curieusteam werkte in twee beleidsdagen aan een uitgebreide maatschappelijke contextanalyse en een interne SWOT-analyse 158 stakeholders konden via een online stakeholdersbevraging hun visie geven op de werking van Curieus

Ook in een latere fase van de opbouw naar dit beleidsplan betrokken we onze interne en externe stakeholders nauw bij de strategische beslissingen: A

A

A A

het volledige Curieusteam zette onze omgevingsanalyse en interne zelfevaluatie stap voor stap om in strategische beleidskeuzes en een bijhorend doelstellingenkader, via maar liefst 8 beleidsdagen. Dat betekent dat elke medewerker van Curieus van start tot finish actief betrokken was met het samenstellen van dit beleidsplan, en de bijhorende strategische keuzes voor de toekomst het bestuursorgaan kreeg in 2023 en 2024 op elke bijeenkomst de gelegenheid om te reflecteren op de strategische beleidskeuzes, die het team samenstelde. Op elke bijeenkomst van het bestuursorgaan organiseerden we ook een denkoefening rond bepaalde aspecten van de werking de Algemene Vergadering kreeg in maart 2024 de mogelijkheid om haar feedback te geven op de grote lijnen van het beleidsplan en hier en daar bij te sturen in het najaar van 2024 legden we het definitieve beleidsplan voor aan een open bijeenkomst van de stakeholders

BELEIDSPLAN CURIEUS 2026-2030

108

“Het is belangrijk om ook wat mooi is te tonen” Laura Van Dolron