Leven in Frankrijk 3-2024

EXTRA DIKKE EDITIE

FRANKRIJK Le n in

NOORD-CORSICA

Mondaine badplaatsen en een ongerepte kust PORT-CROS

Lieflijk eilandje vlak voor de Côte d’Azur

L’ISLE-SUR-LA-SORGUE

Meer brocantes dan bakkers

DE CORRÈZE

Het zuiden sans touristes

AUTOROUTE ROND BORDEAUX

Vis van de dag, beroemde wijn en oude dorpen

Het leven en werk van de vooruitstrevende vrouw die het onderwijs voorgoed heeft veranderd .

DE JACHT OF HET TERRAS

Hoeveel oude blauw-witte ontbijtborden heeft een mens nodig?

En wat moet je met een Ricard-kannetje als je niet eens van pastis houdt? Te klein om als waterkan te dienen voor meer dan één persoon. Toch heb ik er wel vijf. Gered van een brocante (rommelmarkt met ook antiek) of vide-grenier (rommelmarkt). Sommige mensen gaan bij het zien van de kitscherige schilderijtjes, opgezette vossen en het roestige gereedschap meteen al vermoeid op een terras zitten. Anderen, zoals ik, gaan zich gedragen als honden die iets lekkers ruiken. We loeren om ons heen op zoek naar de schat van de dag. Lastig als die twee tegenpolen met elkaar op stap gaan, weet ik uit ervaring.

De oplossing: ga naar L’Isle-sur-La Sorgue, dat we beschrijven in dit nummer. Dit Provençaalse dorp heeft behalve driehonderd winkels vol antiek, vintage en curiosa ook moderne musea en veel prettige terrassen voor mensen die níet houden van ‘oude troep’. Het leuke is dat het dorp zelf ook weer onderverdeeld is in villages, gevestigd in loodsen. Ze hebben hun eigen specialiteit zoals Louis XIV-meubels, religieuze kunst, Provençaalse sieraden of gewoon goedkoop.

Ik was er eens en famille. In een stalletje met antieke prenten uit Italië werden we verwelkomd door de Italiaanse verkoper die even oud leek als zijn koopwaar. “Ciao bella”, zei hij tegen mijn toen driejarige dochter. Verrukt, zoals alleen Italianen tegen kinderen praten. “Ciao bella”, zei ze terug. Ik kreeg mijn prent

Medewerkers aan het woord

Fotograaf

Caroline Coehorst

“Ik fotografeerde het bekende antiekdorp L’Isle sur la Sorgue. Als groot liefhebber van rommelmarkten, antiek en vintage is dit dorp op mijn lijf geschreven. De ligging aan de rivier is al prachtig, en de gemoedelijke sfeer en het lekkere weer maakten het helemaal af. Wie hier eenmaal is geweest, komt terug, denk ik.” (p. 76)

voor een fractie van de prijs en uit een oude doos viste hij een nieuwe Barbie. Bij de Franse kaartenverkoper ernaast kreeg ze een armbandje. Ook bij haar zit het nu wel goed met die liefde voor markten.

In dit nummer geven we nog veel meer Zuid-Franse tips, zoals elk jaar in april.

We gaan naar de badplaatsen Calvi en Saint-Florent op Corsica, waar je goed gekleed dient te flaneren, maar waar de kust juist ruig is. En naar het eiland Port-Cros, waar teenslippers en wandelschoenen volstaan. Welke twaalf mensen wonen er op dit stukje wilde natuur en hoe bevalt hun geïsoleerde bestaan?

Dat Zuid-Frankrijk noordelijker begint dan we vaak denken, blijkt uit de reportage over de Corrèze. Hier zorgen de platanen, lome sfeer en citroenbomen al voor aardig wat mediterrane magie. Het departement is een aaneenschakeling van ‘mooiste dorpen’ uit de officiële lijst, eenzame boerderijen en kastelen. Hier zijn dus zeker schatten te vinden. Een volgende vakantiebestemming doemt op. Een héél klein kannetje mag er vast nog wel bij van de brommende terraszitter.

Cathelijne van Vliet Hoofdredacteur

c.vanvliet@creditsmedia.nl

Reisjournalist

Paul Smit

“Noord-Corsica per e-bike ontdekken kan ik iedereen aanbevelen. Vooral als fotograaf wil je snel kunnen stoppen voor een mooi plaatje en met een auto is dat lastig op de smalle Corsicaanse wegen. Met de fiets ben je meteen paraat. Ook is het fijn om zo gemakkelijk naar al die mooie heuveldorpen te kunnen fietsen.” (p. 44)

Ontwerper & illustrator

Karin van der Vegt

“Ik illustreerde de autoroute van Bordeaux naar Rochefort. Onderzoekend en tekenend voelde het alsof ik op reis was. In gedachten maakte ik een strandwandeling en at ik een croissant in de zon. Ik kreeg zin in vakantie! De omgeving van Bordeaux staat nu ook op mijn wensenlijstje voor de komende vakanties.” (p. 34)

Reizen

8 Nouveautés

Van een spectaculaire show in Orange tot Franse chansons in het Concertgebouw in Amsterdam: onze culturele tips.

13 Dormir

Charmante ‘uitrustadressen’ in het zuiden.

16 Paradijselijk Port-Cros

Het kleine, bijzonder fijne eilandje voor de kust van Hyères heeft veel beschermde natuur, wandelpaden en heerlijke stranden.

34 Van Bordeaux naar Rochefort

Deze autoroute voert je langs mooie dorpen, forten, burchten, zee en beroemde wijnen.

44 Noord-Corsica

Een zwerftocht door een van de mooiste en meest zonovergoten kuststreken van Zuid-Frankrijk.

76 L’Isle-sur-la-Sorgue

Provençaals lustoord voor iedereen die van antiek, brocante en lekker eten houdt.

98 De Corrèze

Authentieker krijg je het nauwelijks dan in deze ongerepte streek die de poort is naar het zuiden van Frankrijk.

Het Franse leven

72 La France & moi

Advocaat Olivia Enkelaar heeft een samengesteld gezin met haar grote Franse liefde en geniet volop van Nice.

Culinair

58 Frans koken volgens Joris Bijdendijk

Interview met de bekende sterren- en televisiechef, die het vak leerde in toprestaurants in Frankrijk.

62 Recepten

Franse klassiekers met een twist uit het nieuwe kookboek Chez Bijdendijk

71 Onze restaurantverkiezing: de shortlist

Welke tien restaurants maken dit jaar kans op de titel Fijnste Franse Restaurant van Nederland?

90 Wijnroute door de Roussillon

Kenner Nicolaas Klein beschrijft kleurrijk de zegeningen van een te lang onderschatte wijnregio.

Cultuur

31 Coups de cœur Paris

Een beroemde cult-sofa en ander cultureel nieuws uit Parijs door Eugenie Goldschmeding.

43 Boutique

Er komt veel pastel aan: shoppingtips voor de zomer.

87 Livres

Van een rauw feministisch manifest tot een sociologische studie van een spoorhuis en andere nieuwe boeken.

111 Cinéma

De nieuwste films en dvd’s en een portret van Doria Tillier, die van weervrouw filmster werd.

Columns

29 Frank Renout

Croissants bij het ontbijt, het glaasje wijn bij de lunch en andere misvattingen over het leven in Frankrijk.

57 Mari Maris

Hoe ontwijk je de praatgrage buurvrouw?

97 Lidewij van Wilgen

De Vinifilles blijven elkaar steunen.

Huizen & wonen

115 Maison

Meubels en accessoires voor een zonnig Frans interieur.

117 À vendre

Architectonisch vernuft midden in de natuur van de Dordogne.

120 Huizen te koop

Ons aanbod van onroerend goed in Frankrijk.

CHÂTEAU LAURIGA, IN HET HART VAN DE CATALAANSE WIJNGAARDEN.

GASTHUIS - VERGADERINGEN EN EVENEMENTEN - KELDER EN WIJNPROEVERIJ

LAAT U VERLEIDEN DOOR DE CATALAANSE CHARME OP MINDER DAN 2 UUR RIJDEN VAN MONTPELLIER EN DE LUCHTHAVEN VAN TOULOUSE!

LAURIGA.COM - @CHATEAULAURIGA

Nouveautés

Spectacle

Vorig jaar ging de indrukwekkende licht- en geluidshow Odyssée

Sonore in première in de Zuid-Franse stad Orange. Tweeduizend jaar geleden werd hier onder keizer Augustus een

Romeins theater gebouwd dat tegenwoordig Unesco Werelderfgoed is. Niet zo gek: het is een van de best bewaard gebleven theaters uit het Romeinse Rijk. Hier worden via AI gegenereerde mythologische beelden geprojecteerd op de eeuwenoude stenen. Zo vertellen ze de rijke geschiedenis van het théâtre antique. Een prachtige voorstelling!

De show duurt drie kwartier. Ticketprijzen vanaf € 18 (er zijn ook kaartjes die een bezoek aan het theater bij daglicht combineren met een bezoek aan de lichtshow ’s avonds).

Odyssée Sonore, 24 april tot in december, Théâtre Antique d’Orange, 84 rue Madeleine Roch, Orange. theatre-antique.com / odyssee-sonore.com

WIJN VAN RESISTENTE DRUIVEN

Domaine Preignes le Vieux in de Pays d’Oc maakt als een van de eerste wijndomeinen in Frankrijk gebruik van resistente druiven. Hierdoor is het gebruik van bestrijdingsmiddelen bijna tot nul gereduceerd. De uitgestrekte wijngaarden liggen op slechts 5 kilometer van de Middellandse Zee. De druiven kunnen uitstekend gedijen in het warme klimaat, dat wordt verzacht door een milde zeebries. Maar juist dit klimaat zorgt er ook voor dat de druiven last hebben van schimmels die ziektes veroorzaken. De druiven moeten dus worden beschermd. Om bijna geen bestrijdingsmiddelen meer te hoeven gebruiken, heeft het domein nieuwe druivensoorten aangeplant: de cabernet cortis en de sorelli. De wijn die hiervan gemaakt wordt, smaakt voortreffelijk. Wie het landgoed (met een prachtig middeleeuws kasteel) wil bezoeken, de wijnen wil proeven en workshops wil volgen over (duurzaam) wijn maken, kan zich aanmelden via de website.

Domaine Preignes le Vieux. preignes.com

Le voyage continue, encore…

Lille was in 2004 Culturele Hoofdstad van Europa. Om de paar jaar krijgt dit een vervolg in Lille3000. Zo ook dit jaar. Twee tentoonstellingen die vanaf mei te zien zijn:

Textimoov! in Tripostal

Het oude postsorteercentrum, vlak bij station Lille-Europe, werd voor Lille 2004 omgebouwd tot een enorme tentoonstellingsruimte. Dit jaar is er een expositie te zien die is verbonden aan de Olympische Spelen in Parijs deze zomer en sport en innovatie verbindt met sportkleding.

Textimoov!, 17 mei t/m 29 september 2024, Tripostal, 22 avenue Willy Brandt, Lille.

Familie-fun in Gare Saint Sauveur

Dit voormalige station voor goederenvervoer in de wijk Saint Sauveur is nu een bloeiend cultureel centrum waar dagelijks iets verrassends te beleven valt. Binnenkort: jonge kunstenaars met werk over ‘kunst, sport en beweging’.

Gratis in het weekend voor de hele familie van 10 mei t/m 3 november 2024; einde zomer/begin herfst is de tentoonstelling van jonge kunstenaars te zien.

Voor alle tentoonstellingen en evenementen rondom Lille3000: lille3000.com

Op en rond de kale reus

Hij is sportchirurg en beklom ’m meer dan honderd keer, waarvan ooit tien keer op één dag. Zij heeft een B&B aan de voet van de berg en beklimt ‘de kale reus’ meerdere keren per jaar, zowel te voet als per fiets. En die reus is uiteraard de Mont Ventoux. Onlangs verscheen hun eerste complete reisgids over de mythische wielerberg (1913 meter) in de Vaucluse. Vol verhalen over de geschiedenis en cultuur van de streek en tips om stressvrij de top te halen. Ook de omgeving komt aan bod: Toon en Dina geven

MUSEUM VAN DE ROMANTIEK

Paarden, paardenraces, portretten van ruiters; in de tentoonstelling Les Chevaux de Géricault in het Musée de la Vie Romantique in Parijs zijn meer dan honderd werken uit publieke en privécollecties te zien waarop het paard wordt verbeeld.

De Franse kunstschilder Théodore Géricault (1791-1824) maakte er een handelsmerk van: hij bestudeerde tot in detail de anatomie van het paard. Strijk na het museumbezoek vooral neer in de prachtige salon de thé van het museum, in een oude, groene ijzeren kas. Deze wordt omgeven door een romantische tuin vol planten en bloemen die in de lente volop in bloei staan.

Les Chevaux de Géricault, 15 mei t/m 15 september, Musée de la Vie Romantique, 16 rue Chaptal (9de arr.), Parijs. museevieromantique.paris.fr

de nodige suggesties voor een bezoek aan de vele bezienswaardigheden en pittoreske dorpen in de buurt. Of je nu graag fietst of wandelt, er staan tientallen uitgestippelde routes in de gids, inclusief online navigatie. Uiteraard ontbreken de beste adressen niet voor een heerlijk, betaalbaar Provençaals restaurant, evenals plekken waar je terechtkunt voor een goede fles wijn of olijfolie… Toon Claes & Dina Vercruyssen, Genieten en fietsen op en rond de Mont Ventoux, Uitgeverij Lannoo, € 34,99

© PIERRE ANTOINE

© JONAS VERBEKE

© LUDWIG BONNET

Nouveautés

From Paris with love

Bobbies is een Parijs schoenenmerk dat ook de elegantste leren accessoires ontwerpt. Sinds kort hoef je niet meer naar Parijs voor hun loafers, pumps, laarsjes en tassen, want Bobbies heeft een winkel in Amsterdam geopend. In de Wolvenstraat, een van de altijd gezellige Negen Straatjes. De perfecte Franse stop tijdens een dagje winkelen in de hoofdstad. Bobbies, Wolvenstraat 21, Amsterdam. bobbies.com

GROEN DOOR FRANKRIJK

Je wíl wel groen op reis, maar mag het ook een beetje comfortabel? Mais bien sûr! Liesbeth en Martine van Greenspin, dat zich inzet voor de promotie van duurzaam reizen, stelden een mini-magazine samen waarin ze een aantal initiatieven op het gebied van duurzaamheid, regeneratie en natuur in Frankrijk uitlichten. Zo kun je bij Gonne Girls Farm in Gonnevilleen-Auge (Normandië) een bijdrage leveren aan de verbetering van het bodemleven, en is ecolodge Norzh in het uiterste puntje van Bretagne er voor de ultieme-rustzoekers.

Daarnaast staat het magazine vol praktische tips over duurzaam reizen met de trein (fietsen mogen in regionale treinen gratis mee) en leuke duurzame activiteiten, zoals een zeewierwandeling (alleen het woord is al prachtig) in Bretagne. Het Groene Frankrijk Vakantieboekje is gratis te downloaden via: greenspin.nl/duurzaamfrankrijk

CHANSONS IN CONCERT

Ze ontmoetten elkaar voor het eerst in 1993, tijdens de opnames van het muziekprogramma C-Majeur. Philippe zong Barbara’s ‘Mon enfance’, pianist Gregor presenteerde het programma. Afgelopen jaar gaven ze samen twee uitverkochte concerten in de kleine zaal van het Amsterdamse Concertgebouw, met de mooiste Franse chansons, van Brel tot Aznavour. Van het tweede concert werd een concertregistratie gemaakt, die uitgebracht is op alle streamingplatforms én op cd. Met 17 chansons, puur, integer en met veel gevoel uitgevoerd. Liever nog eens live naar Philippe en Gregor luisteren? Er staan diverse concerten op het programma: op 24 mei in Parijs en op 24 augustus wederom in het Amsterdamse Concertgebouw. Philippe Elan & Gregor Bak, Chansons. Live at the Royal Concertgebouw Amsterdam, Elan-Bak Productions, € 18,99. philippe-elan.com & gregorbak.nl

Leuke lijstjes

De mooiste stranden, de fijnste restaurants, de gezelligste dorpjes... Top 10 Provence en de Côte d’Azur is een fijne reisgenoot voor een vakantie in de Provence. De compacte gids is opgebouwd uit top 10-lijsten van alles wat er te doen en zien is in deze verleidelijke streek. Om te genieten van het allerbeste.

Top 10 Provence en de Cote d’Azur, Capitool Reisgidsen, € 14,99.

Wij mogen 3 boeken verloten. Zie leveninfrankrijk.nl

OP PREIGNES LE VIEUX MAKEN WE MET

HEEL VEEL PASSIE AL VIJF GENERATIES

LANG WIJN. IN ONZE FAMILIE DRAAIT

HET ALLEREERST OM PLEZIER: WE MAKEN

WIJNEN DIE PLEZIER SCHENKEN VOOR

HEEL PLEZIERIGE PRIJZEN. DAT IS ONZE

FILOSOFIE EN ONZE MANIER OM UW

INTERESSE IN WIJN TE BEANTWOORDEN.

WIJ VINDEN ONZE INSPIRATIE IN DE OUDE

CULTUUR EN HET RUIGE LAND VAN DE

LANGUEDOC EN BIEDEN U FRISSE, LICHTE

WITTE WIJNEN, ENKELE FANTASTISCHE

ROSÉ’S VOOR DE LANGE ZOMERAVONDEN

EN RODE WIJNEN MET PERSOONLIJKHEID

EN EEN ONDERSCHEIDENDE CHARME.

WWW.PREIGNES.COM

DOOR AMBER BRUGMAN

Adelaarsnest aan zee

Côte d’Azur

Vlak bij het middeleeuwse – en bekende, toeristische –dorp Èze ligt het prachtige Domaine Pins-Paul, waar Marie-José en Philippe je warm ontvangen. Het domein is omringd door olijf- en fruitbomen en vanuit de gastenkamers kijk je uit op het schiereiland Cap-Ferrat, de baai en Villefranche-sur-Mer. Rond het huis is het heerlijk stil, maar de stranden, de levendigheid van Nice, Cannes, Monaco en de Italiaanse Rivièra zijn vlakbij.

Domaine Pins-Paul, Èze, vanaf € 220. domainepinspaul.fr

Zuidelijke uitrustadressen

Domaine de charme

Vaucluse

Le Domaine des Carmes & Spa ligt in een van de mooiste delen van de Provence. De 14de-eeuwse priorij, in een drie hectare groot weelderig park met zwembad, is een prima uitvalsbasis om de omgeving te verkennen van het brocantedorp L’Isle-sur-la Sorgue (zie ook p. 76).

Genoeg van de stilte en de krekels? Op 50 minuten rijden liggen Marseille en Aix-en-Provence.

Le Domaine des Carmes & Spa, Le Thor, vanaf € 150. domainedescarmesandspa.com

Dormir

Midden in het dorp Gard

Midden in Saint-Quentin-la-Poterie bevindt zich bed & breakfast La Maison d’Aimé. Wandel door de smalle straatjes met opvallend veel pottenbakkers. Of luier aan het Romeinse zwembad of in de jacuzzi. Eigenaars Caroline en Aleks bieden ook ontspannende massages aan. Kers op de taart: de zonsondergang met aan de horizon Uzès en de Cevennen. La Maison d’Aimé, Saint-Quentin-la-Poterie, vanaf € 169. maisondaime.com

Au bord de la mer

Pyrénées-Orientales

Les Roches Brunes ligt op een uitzonderlijke plek: een rots met uitzicht over de Middellandse Zee en het dorp Collioure. Het onlangs gerenoveerde pand is een mix van authenticiteit, verfijning en luxe. Elke kamer (en badkamer!) heeft uitzicht op zee en een terras of balkon. In de buurt kun je duiken, watersporten of wandelen in de Pyreneeën. Het hotel ligt op 30 minuten rijden van de Spaanse grens en een kwartier per boot van kunstenaarsdorp Cadaqués.

Les Roches Brunes, Collioure, vanaf € 170. hotel-lesrochesbrunes.com

Mystieke sfeer

Bouches-du-Rhône

In de heuvels boven Salon-de-Provence ligt Abbaye de SainteCroix, een 12de-eeuwse abdij waarin een hotel is gevestigd. Je hebt er een fantastisch uitzicht over de bergketen Alpilles. Eigenaar Philippe wil zijn gasten met de authentieke inrichting de ‘mystieke’ ziel van de abdij laten voelen. In de 25 sober ingerichte kamers en suites krijg je vast serene inspiratie. Geniet van een heerlijk diner en ontspan in de wellnessruimte met een massage.

Abbaye de Sainte-Croix, Salon-de-Provence, vanaf € 141. garrigae.fr

ALPES DE HAUTE-PROVENCE & CUNEO

De magie van de meren

Van grote meren voor vakanties met familie of vrienden tot kleine juweeltjes verscholen tussen de toppen van de Alpen… Er is voor elk wat wils.

Ten noorden van de Alpes de Haute-Provence ligt het immense meer van Serre Ponçon, waarvan de betoverende kleur doet denken aan die van zuidelijke zeeën – een must-see bestemming. Hier kunt u van alles doen: roeien, paddleboarden, windsurfen, kitesurfen, kanoën, kajakken, catamaranzeilen, varen met een zeiljacht, jetskiën, waterskiën, opblaasbare tubes, wakeboarden... En daarna genieten van welverdiende rust op een van de stranden. Het juweel van het zuiden van het departement is het meer van Sainte-Croix de Verdon. Bekend om zijn turquoise wateren biedt het een paradijselijke omgeving om te zwemmen, te varen met een elektrische boot, te waterfietsen, kanoën, vissen of zeilen. De opening naar de grote canyon van de Gorges du Verdon stelt u in staat om het werk te aanschouwen dat het water gedurende duizend jaar heeft verricht in de rotsen... Luieren en dagdromen in een afgelegen baai weg van de drukte vervolmaken deze idyllische momenten.

Ook nog flink wat andere meren dragen bij aan de reputatie van de streek, zoals het meer van Esparron de Verdon en het meer van Allos.

De regio Cuneo blijft niet achter, met prachtige wandelingen naar bergmeren waarvan het kristalheldere water de blauwe lucht intens weerspiegelt. Zoals de meren van Malinvern, Paur en Aver. En wat te denken van het meer van Ischiator, het meer van Laroussa, en niet te vergeten de buitengewone meren van Roburent aan de Frans-Italiaanse grens. De Tour des Lacs de Monviso – met de meren Fiorenza, Chiaretto, Lausetto en Superiore – is ongelooflijk.

Deze hoogtepunten zijn de veeleisende wandeling ernaartoe meer dan waard. Wat een beloning is het om daarna te genieten van de adembenemende uitzichten. Een uniek moment waarop de wandelaar een wordt met de natuur.

Lac de Sainte-Croix de Verdon © AD04 Alpes de Cuneo © DANIELE MOLINERIS

Wilde natuur vlak voor de Côte dʼAzur

De Côte d’Azur ligt op een steenworp afstand, maar op Port-Cros gaat alles anders. Het eiland telt twaalf permanente bewoners, twee stranden en vooral wandelpaden door de wilde natuur.

Dat deze pure schoonheid nooit ten prooi viel aan projectontwikkelaars is te danken aan een vrouw met een visie: Madame Henry.

O

Onder de palmbomen van hôtel Le Manoir ontmoet ik Anne-Laure Buffet. Ze is een dochter van het eiland en een van de twaalf bewoners die er het hele jaar wonen. Dat klinkt misschien idyllisch maar is, zo vertelt ze, niet voor iedereen. De eenzaamheid van de wintermaanden kan intimiderend zijn. Afgesloten van de buitenwereld met slechts af en toe een ferry. Maar ze voelt zich bevoorrecht: “Als je er tegen kunt is dit het paradijs op aarde.”

Anne-Laure woont in het fort boven de haven. Een robuust gebouw dat uitkijkt over land en zee. Elke dag wandelt ze over de kade van het kleine dorp naar Le Manoir, het luxehotel dat haar familie heeft geërfd van Madame Marceline Henry en haar man Marcel, de grondleggers en hoeders van Port-Cros als beschermd natuurgebied.

“Toen Port-Cros in de jaren dertig in handen

dreigde te vallen van een projectontwikkelaar heeft Madame Henry dat weten te voorkomen”, vertelt Anne-Laure terwijl de ochtendbries door de palmbladeren ritselt.

“Ik vind dat dapper en getuigen van visie. Kiezen voor de natuur was in die tijd niet gewoon. Daarbij kreeg ze de hulp van een rijke vriendin en liefhebber van het eiland, Paule Desmarais, die Port-Cros kocht. En moet je nu zien. De rust en stilte die op zo veel plekken aan de kust verloren zijn gegaan vind je hier nog overal.”

Vanaf Le Manoir neem ik het zandpad landinwaarts. Het stoft en klimt door een tunnel van bomen. Voor mijn voeten schieten hagedissen weg. Als het pad steiler omhooggaat, daalt mijn tempo. De eerste zweetdruppels lopen langs mijn voorhoofd. Ik begrijp nu waarom zoveel mensen op de ferry vanochtend stevige wandelschoenen en rugzakken met flessen water in de zijvakken droegen. Eenmaal boven heb ik uitzicht op de zuidkust. Hier stort Port-Cros zich met steile kliffen in de Middellandse Zee.

Ruig, wild, ongerept. Oude bomen houden moedig stand in de wind, hun takken gevormd door de stormen die buiten het seizoen tegen de rotsen beuken. Weerbarstige struiken ruiken naar de zon. Ik volg het pad naar een uitkijkpunt op de op een na hoogste top van het eiland. Het zicht is er fantastisch: de zee, het eiland, de forten op de

PORT-CROS

Openingspagina’s: het oude fort waakt over de haven; onder de palmbomen van le village

Linkerpagina: weelderig wandelen rondom Le Manoir.

Hieronder, v.l.n.r.: alles is dicht bij; elke accommodatie heeft zijn eigen karretje; Stéphanie Anger, vierde generatie Port-Crosien.

Boven, links: wachten op de ferry naar het vasteland; rechts: een boot brengt je naar een natuurpark waar je kunt duiken.

Rechterpagina: in de baai van Port-Cros.

heuvels – Port-Cros was lang een militaire voorpost – en aan de horizon de Côte d’Azur met zijn stranden en populaire plaatsen.

Les in de natuur

De route volgt de klif en er is een afslag naar een rotsachtige landtong. Beschut tegen de wind liggen er enkele baaien met azuurblauw water. De boten die ik had verwacht ontbreken. Het is verboden om aan te meren. Daar zijn strenge regels voor en Alexandre Sapanel is een van de controleurs.

Hij leidt op het eiland het toezicht op het Parc National de Port-Cros, of ‘Le Parc’, zoals de eilanders kortweg zeggen.

Alex wordt gerespecteerd maar is niet per se de

populairste man onder de wiegende palmbomen. Veel oorspronkelijke bewoners vinden dat de bescherming en bemoeienis te ver gaan. Zo mogen er geen huizen worden gebouwd, waardoor de kinderen van de eilanders gedwongen zijn om op het vasteland te wonen.

Stéphanie Anger, opgegroeid op Port-Cros en eigenaar van L’Hostellerie Provençale, is zo’n eilander die hier niet het hele jaar kan wonen. “Ik heb een kleine studio die ’s zomers prima voldoet. Dan ben je toch veel buiten. Maar ik kan geen huis bouwen om met mijn gezin in te leven. Ik vind dat er voor de oorspronkelijke bewoners van het eiland een uitzondering gemaakt zou moeten worden.” Stéphanie, vierde generatie Port-Crosien, heeft

“Ik heb een kleine studio die ’s zomers prima voldoet. Dan ben je toch veel buiten. Maar ik kan geen huis bouwen om met mijn gezin te leven”

Hieronder: wandelpaden over de kliffen.

Rechterpagina, v.l.n.r.: ooit middel van transport, nu het laatste ezeltje; William Seemuller, de ‘burgemeesterʼ van Port-Cros; de enige manier om op het eiland te komen is met de ferry.

warme herinneringen aan haar kinderjaren op het eiland. “We hadden toen nog een eigen schooltje met een handvol leerlingen. ’s Ochtends zaten we binnen, maar ’s middags kregen we vaak buiten les over de natuur. Dan gingen de honden en katten en iedereen mee. Je ontwikkelt zo een artistieke kijk op de wereld. Elke dag is anders: de kleuren, het weer, de wind.”

Ze vertelt hoe ze moest wennen aan het leven op het vasteland toen ze voor middelbaar onderwijs naar een internaat ging. “Ik had geen idee van dat leven”, aldus Stéphanie. “Wist niet eens hoe het openbaar vervoer werkte. Of het sociale leven in de stad. Mijn vriendinnen wilden dan bijvoorbeeld koffiedrinken op een terras. Hoezo? Waarom? Ik was ontheemd, heel moeilijk voor een jong meisje. Ik kon niet wachten tot het weekend was en ik terug mocht naar het eiland, als de ferry ging tenminste.”

Als ze even niet nodig is in de Hostellerie, het oudste hotel van Port-Cros, trekt ze er nog altijd graag opuit. “Pointe du Tuf is een van mijn

favoriete plekken”, zegt ze. “Wild, ruig en rustig. Ze zijn sowieso mooi, die landtongen die in zee steken. En ik houd van wandelen in de regen, hoe heerlijk alles dan ruikt.”

Op teenslippers

Mijn route voert over Le Pain de Sucre – een veel te lieve naam voor een reeks van grillige rotsen –naar de Pointe du Cognet, zo’n landtong waar Stéphanie het over had. Oppassen waar je loopt met de afgrond aan je voeten. Af en toe stop ik even om zorgeloos om me heen te kijken. Het water in de baaien is zo helder dat je de bodem kunt zien. Logisch dat Port-Cros geliefd is bij duikers en snorkelaars.

Pauze op Plage du Sud, een wit strand uit een brochure. Ik ga er in de schaduw van een boom zitten en haal mijn lunch uit de rugzak. Met een glas koel sap erbij uit de thermosfles. Het is zo’n plek waar je de rest van de dag heerlijk door je vingers kunt laten glijden. Ik trek mijn schoenen uit en geef me een paar uur over aan de zilte wind

Alle tijd. Daarin schuilt, samen met de rust en de pure natuur, misschien wel de grootste kwaliteit van Port-Cros

en het zoute water. Op de weg terug naar het dorp kom ik bezoekers tegen op teenslippers. Dagjesmensen die komen voor het strand en mogelijk een uitgebreide lunch. Het is overigens ook de dresscode in Port-Cros-village. Liefhebbers doen er nog een schepje bovenop en lopen op blote voeten onder de palmbomen van het haventje. Het kost niet veel moeite om deze plek tot je tijdelijke thuis te maken. Mijn kamer is niet hip, maar heeft de ingetogen charme die bij deze bestemming past. Met een heerlijk balkon dat uitkijkt op de baai en de haven. Ik zie hoe de zon langzaam zakt en de laatste ferry’s een voor een vertrekken naar Hyères, Le Lavandou en La Londe. Het eiland druppelt leeg. Mooie witte wolkjes drijven gewichtsloos door de roze avondlucht. Als ik ’s avonds ga eten bij een van de restaurantjes van le village kom ik algauw bekende gezichten tegen. Anne-Laure wandelt voorbij, Stéphanie is druk met haar gasten, Alex drinkt een biertje met twee collega’s. Bij een glas pastis denk ik aan de verhalen van het eiland die ik vandaag heb gehoord. Soms serieus, soms grappig. Over de

juwelendiefstal die het eiland halverwege vorige eeuw in zijn greep hield bijvoorbeeld. Iedereen was verdacht. Tot later bleek dat de apen – die waren er toen nog – ze uit de hotelkamer hadden gejat. Of neem die keer dat er sneeuw viel en de kinderen dachten dat Port-Cros onder het zout zat.

Harde karakters

Zonder grote bezienswaardigheden kabbelen de dagen op Port-Cros zalig voort. Als bezoeker moet je er zelfs een beetje aan wennen. Ja, je kunt de tentoonstelling in Fort de l’Estissac bezoeken, gaan duiken in het onderwaternatuurreservaat, wandeltochten maken of luieren op een van de twee droomstranden. Allemaal leuk en mooi, maar je kunt het evengoed niet doen. En juist dat geeft je de onbetaalbare luxe om de dag te nemen zoals hij komt.

Alle tijd. Daarin schuilt, samen met de rust en de pure natuur, misschien wel de grootste kwaliteit van Port-Cros. Weinig plekken in Zuid-Frankrijk waar je zo ongedwongen jezelf kunt zijn, niks doen, luieren, wandelen, vanaf een steiger met je

Hierboven: mooie baai

Plage du Sud. Rechterpagina, met de klok mee: bagagetransport;

Anne-Laure Buffet, een van de twaalf eilanders die het hele jaar blijven; heerlijk hoekje voor koffie, thee of een apéro

“Het eiland doet iets met je”, zegt William Seemuller. “Het geeft je een gevoel van vrijheid, autonomie, dicht bij de natuur”

voeten in het water schommelen, een ligstoel opzoeken in de schaduw van de grote bomen van Le Manoir en er wegdommelen in de zwoele zomerlucht.

“Het eiland doet iets met je”, zegt William Seemuller, die de eilanden van Hyères, waaronder Port-Cros, vertegenwoordigt in de regionale politiek. Hij kan het weten, want hij is er opgegroeid als zoon van de eilandonderwijzeres Janine die er in 1948 neerstreek. “Het geeft je een gevoel van vrijheid, autonomie, dicht bij de natuur.”

Maar het is ook een kleine gemeenschap van harde karakters, echte eilanders. Zo wilden niet alle vaste bewoners even graag met me praten. “Soms hebben we op woensdag om 10 uur ’s ochtends overleg met de eilanders en is tien minuten later iedereen alweer vertrokken. Een aantal is extreem op zichzelf, zelfredzaam ook, dat is begrijpelijk. Of zoals sommigen zeggen: je hebt 34 eilanders

(die er niet permanent wonen) en twaalf PortCrosiens, ‘c’est autre chose.’ Hoe lang het eilandleven nog blijft bestaan? William weet het niet. De omstandigheden en geïsoleerde ligging maken het ’s winters niet eenvoudig.

Anne-Laure Buffet is in elk geval een blijver. “Ik weet dat ik dan een paar keer per week naar het vasteland kan, aller à terre. En dus doe ik het niet.

Ik leef hier in echte vrijheid. Ik ben altijd blij als de winter begint en moet wennen als in het voorjaar de eerste gasten weer arriveren.”

Of de volgende generatie zo’n leven ook ziet zitten, kan Anne-Laure niet zeggen. “Dat is niet aan mij. Ik heb de liefde voor het eiland doorgegeven aan mijn kinderen. Zij hebben het ook, maar of ze op een dag voorgoed naar Port-Cros komen om er een heel jaar te wonen… Ik kan ertegen. Voor mij is dit het paradijs.”

Tips & adressen

BESTEMMING

Port-Cros behoort tot de Îles d’Hyères of Îles d’Or, een groep eilanden voor de kust van Hyères, waarvan Porquerolles en Le Levant ook bewoond zijn. Port-Cros is 4,4 kilometer lang en maximaal 2,7 kilometer breed met het hoogste punt op 194 meter. Forten herinneren aan een militaire geschiedenis, maar de vestingen zijn sinds de vorige eeuw niet meer in gebruik.

Parc National de Port-Cros

Het eiland is sinds 1963 een nationaal park. Met dank aan twee vrouwen: Madame Henry en haar vriendin Paule Desmarais, erfgenaam van een groot olieconcern. Een van de voorwaarden die de vrouwen stelden was dat het open moest blijven voor publiek. Het is ondertussen uitgegroeid tot een park met 1700 hectare land (ook Porquerolles hoort er bijvoorbeeld bij) en 2900 hectare onderwaterwereld. Sinds 2016 is daar een groot stuk aan toegevoegd met een (voorlopig) mildere vorm van bescherming. Hieronder vallen onder meer La Croix-Valmer, Le Pradet en Ramatuelle. portcros-parcnational.fr

DE REIS

Port-Cros is bereikbaar via verschillende havens aan de Côte d’Azur. Wij namen de TLV-ferry vanuit de haven van Hyères. ’s Winters vaart de boot maximaal vier keer per week en in de zomer vier keer per dag. Kijk op de website voor de actuele tijden. Een retourticket kost € 24. tlv-tvm.com

SLAPEN

Hostellerie Provençale

Aan de haven en oorspronkelijk het enige hotel op het eiland. Sinds 1921. Een groot deel is tot privéappartement omgebouwd, maar er zijn nog zes kamers te huur, met ontbijt in het restaurant dat bij de Hostellerie hoort. Vier kleine, twee grotere. Allemaal met eigen sanitair. Vanaf € 155 voor twee personen. hostellerieportcros.fr

Le Manoir

Gebouwd tussen 1830 en 1840 als buitenverblijf voor de jacht en in 1948 tot hotel verbouwd. Het ademt een wat koloniale sfeer, waarbij de luxe ’m vooral zit in de locatie, de charme en mensen als Anne-Laure Buffet en haar vader Pierre, echte eilanders. Er zijn 23 kamers en

enkele appartementen/huizen op het terrein. Vanaf € 280 voor twee personen. hotel-lemanoirportcros.com

La Maison du Port Accommodatie van duikclub

Le Sun, direct aan de haven. Zes kamers met eigen terras. Ideaal in combinatie met een arrangement van de duikschool. Vanaf € 276 voor twee personen met halfpension. sunportcros.com

Hôtel Le Méditerranée

Bij de haven van Hyères. Ideaal als je ’s ochtends vroeg de eerste ferry wil nemen. Klein sympathiek adresje met veertien kamers. Sommige met terras of balkon. Vanaf zo’n € 124 voor twee personen met ontbijt. hotelmed.info

ETEN

Eten doe je op Port-Cros aan het haventje, op de Promenade de la Rade. Er is keuze uit vier adressen:

L’Anse de Port-Cros

Gespecialiseerd in vis en zeevruchten. Je zit er heerlijk met zicht op kade en water. Voor € 24 kun je er lunchen met een

driegangenmenu. Uiteraard is er ook een kaart om vrij te kiezen. Wat te denken van gegrilde zeewolf met truffelrisotto?

ansedeportcros.com

Le Sun

Onder de palmbomen van de haven. Ook geliefd als laatste stop met een cocktail voordat de ferry het eiland verlaat. Kleine kaart vol zomerse gerechten. sunportcros.com

Hostellerie Provençale

Een ongedwongen terras in een Caribische sfeer. De kaart is Provençaals en mediterraan, met de focus op verse vis. Lekker: langouste à la plancha hostellerieportcros.fr

Le Manoir

Het enige restaurant dat niet aan de haven ligt, maar een paar honderd meter verderop. Het terras kijkt uit over tuin en baai. Verfijnde kaart, Iets hogere prijsklasse.

hotel-lemanoirportcros.com

MEER INFO

• hyeres-tourisme.com

• tourismeprovencemediterranee.com

• france.fr

Côte d’Azur

Vakantie aan de Côte d’Azur, direct aan het strand. In de schaduw van een uitgestrekt dennenbos aan de kust vindt u de vijfsterrencamping Camp du Domaine. Een ideale plek voor het hele gezin.

Als u ’s avonds voor uw camper, tent of caravan onder de sterrenhemel het geluid van de zee hoort, bent u betoverd. Dit is een droomcamping aan zee. Er is voor elk wat wils, u kunt ook accommodaties huren. De bungalows, die iets hoger op een beboste heuvel liggen, bieden vanaf het terras deels uitzicht op zee. Op deze grote camping vindt u alles wat u nodig heeft, van restaurants en bars tot een supermarkt.

Bezienswaardigheden

Als u de omgeving wilt verkennen, kunt u onder meer Saint-Tropez en de natuurreservaten van de paradijselijke eilanden Port-Cros en Porquerolles bezoeken.

Bormes Les-Mimosas, een typisch Provençaals dorp met kronkelende straatjes, ligt op slechts enkele minuten van de camping. Het oude vissersdorp Le Lavandou is bereikbaar via een pad langs de kust vanaf de camping. Elke donderdagochtend is er een grote Provençaalse markt. De camping organiseert ook excursies met de minibus en rondleidingen. Heel handig!

Op de camping

Voor kinderen van 4 tot 17 jaar zijn er mooie speeltuinen, waterfonteinen en een gratis miniclub die het hele seizoen geopend is. Er is zelfs speciaal sanitair voor kleine kinderen! Kinderen kunnen boogschieten, windsurfen en waterskiën, en voor tieners is er de mogelijkheid om te tennissen of te beachvolleyballen. Duik- of zeilcursussen zijn ook mogelijk. ’s Avonds zorgt het animatieteam voor plezier.

Camp du Domaine is een geweldige vakantiebestemming en ver genoeg van de drukte van Saint-Tropez.

CAMP DU DOMAINE

2581 Route de Bénat

F-83230 Bormes-les-Mimosas

Tel. (0033) 4 94 71 03 12

mail@campdudomaine.com

GPS 43.1179, 6.35183

De camping ligt in een park van 45 hectare direct aan het strand met veel plaatsen voor kamperen en bungalows. www.campdudomaine.com

Ontdek met deze 24 autoroutes het echte Frankrijk. Iedere route, variërend van een tot zeven dagen, start met een lijst van hoogtepunten en een duidelijke kaart. Hierna volgen gedetailleerde routebeschrijvingen, charmante adressen om te eten en slapen, achtergrondinformatie en suggesties voor extra activiteiten, zoals een wandeling door een dorpje of een mooi landschap.

* Als bijdrage in de verzendkosten wordt eenmalig € 4 in rekening gebracht.

Bent u al abonnee? Bestel dan de reisgids voor € 26,99 in onze webshop en betaal geen verzendkosten!

t.w.v.

€ 26 ,99

Frank

Frank Renout is correspondent in Frankrijk voor verschillende media, waaronder het NOS Journaal en het AD. Hij woont in een dorp ten westen van Parijs.

CROISSANTS & WIJN

Als je permanent in Frankrijk woont heb je natuurlijk regelmatig familie, vrienden of collega’s uit Nederland aan de lijn. En héél vaak hoor ik dan dezelfde vragen. Als ’s morgens de telefoon gaat is steevast de eerste vraag: “Je zit zeker aan een lekker Frans croissantje?” Als een collega me ’s avonds belt, is vaak de vraag: “Je hebt vast net een lekker flesje Franse wijn opengetrokken, maar mag ik toch even storen?”

De achterliggende gedachte: Fransen eten ’s morgens croissants en drinken ’s avonds wijn. Als u dat ook denkt – en als u dat ook graag wilt blijven denken – adviseer ik u om niet verder te lezen. U bent er nog?

Oké, daar komt ie: croissants en wijn zijn geen gemeengoed (meer). Sorry.

Ik weet dat mythes hardnekkig kunnen zijn, maar het consumptiegedrag van Fransen is niet wat we vaak denken.

Om bij de ochtend te beginnen: de meerderheid van de Fransen (62 procent) eet dan (stok)brood, besmeerd met boter en jam. Gewoon simpel, vaak met koffie of thee. Slechts 24 procent kiest voor een croissant of een pain au chocolat, blijkt uit een peiling van onderzoeksbureau Odoxa. Opvallend: 4 procent smeert regelmatig pindakaas op het stokbrood. En ik maar denken dat dat puur Nederlands (en een beetje Amerikaans) was. Dat brood overheerst, is niet zo gek. Voor de prijs van een gemiddelde goede croissant voor één persoon kun je ook een stokbrood voor de hele familie kopen.

En de Fransen weten ook wel dat de croissant nou niet echt een

gezondheidskeurmerk heeft. Ik mocht voor een televisiereportage eens een bakker volgen die ’s morgens vroeg het deeg uitrolde en dat was schrikken. Per croissant wordt een hoeveelheid boter gebruikt die ik normaal nog niet in een maand wegwerk.

Dan de avond. De wijn. Allereerst: de consumptie van rode wijn is in Frankrijk in tien jaar met 32 procent gedaald. En jongeren

DE CROISSANT BLIJFT

VOOR FRANSEN EEN ZALIG

EXTRAATJE DAT LIGT TE LONKEN BIJ DE BAKKER

moeten er bijna helemaal niets van hebben. Bijna de helft van alle wijn in Frankrijk wordt gedronken door 55-plussers. En als het dan over de huiselijke maaltijd gaat: in 2022 zei maar 58 procent van de Fransen wijn te drinken bij het eten. In 2015 was dat nog 73 procent. In wijnland Frankrijk mag je dat rustig een culturele revolutie noemen.

Die verandering heeft, net als bij de croissant, onder meer met de kosten te maken. Wie elke avond een fles wijn op tafel zet, ziet de rekening snel oplopen. En de koopkracht is en blijft een van de grootste zorgen van de Fransen.

Maar het is vooral een cultuuromslag. Franse jongeren hebben andere wensen (bier), een andere smaak (lichtere wijnen) en denken ook meer aan hun gezondheid dan hun ouders of grootouders deden (bio).

Natuurlijk: president Macron heeft weleens gezegd dat hij elke dag bij de lunch een glaasje wijn drinkt en ook mijn buurman schenkt elke avond braaf zijn glas vol. Maar dat is de anekdotiek die we graag willen horen. De echte tendens is duidelijk: de Fransen drinken minder wijn. En ze eten dus weinig croissants. Klopt er dan helemaal niets meer van onze traditionele en romantische ideeën over het Franse eet- en drinkgedrag? Jawel hoor.

Wijn blijft geliefd, maar vooral bij speciale gelegenheden of als mensen uit eten gaan.

En de croissant blijft voor Fransen een zalig extraatje dat ligt te lonken bij de bakker. Ideaal voor een zondagochtend thuis, of in dat Parijse café waar je hem ’s morgens, staand aan de bar met een kop koffie, mag opsmikkelen.

Coups de cœur Paris

Kunstenaar Eugenie Goldschmeding woonde twintig jaar permanent in Parijs en pendelt nu tussen Berlijn en Parijs. Ze signaleert de nieuwste Parijse kunst- en modeverschijnselen en deelt haar favoriete adressen.

PARIS S’ÉVEILLE

Niets zo gezellig als ’s ochtends heel vroeg in een Parijs café plaats te nemen en te observeren hoe de stad langzaam maar zeker overgaat in de intense dynamiek van de dag. Het fijne hôtel National in de gezellige Rue du Faubourg Saint-Martin is niet alleen voor hotelgasten, maar voor iedereen die de dag wil beginnen met de lekkerste latte van de stad onder het glazen dak. Je kunt hier niet alleen je ochtend perfect beginnen, aan het eind van de dag kun je ook afspreken bij de rooftopbar met uitzicht over de grijsglinsterende daken van de stad.

Hôtel National, 243 rue Saint Martin (3de arr.). hotelnational.paris

Gespook in de Opéra

Word je van klassiek ballet ongeduldig en krijg je van opera’s de slappe lach, dan is dat nog geen reden om de Opéra Garnier links te laten liggen, want het Palais Garnier is ook opengesteld voor publiek zonder voorstellingskaartjes. In de begindagen van de belle époque liet Napoleon III dit pronk-en-praalstuk door architect Charles Garnier ontwerpen, ook geheel naar de zin van zijn vrouw, fuifnummer keizerin Eugénie. Vooral de foyers en het weelderige, glooiende trappenhuis van dit vanbuiten neoclassicistisch aandoende gebouw zijn sprookjesachtig. De foyer de danse, waarnaast de vroegere oefenzaal van de dansers zich bevond, bood bezoekers de mogelijkheid de danseressen wellustig aan te gapen. Daarna werd creatief bijgeklust om het armzalige danseressensalaris wat aan te vullen.

Deze duistere tijden hebben we gelukkig achter ons gelaten. De romantische zitjes in de Opéra dienen nu vooral om eens hartstochtelijk te ‘french kissen’ met je beau/belle/diverse persoon. Als je per ongeluk je tieners of andere snotneuzen hebt meegenomen, kunnen die zich uitleven in Arsène Lupin en het geheim van de Opera, een meeslepende speurtocht door alle hoeken en gaten van het gebouw. En als je geen zin hebt in l’amour, dan doe je zelf ook gewoon mee, want leuk voor volwassenen is het ook.

Opéra Garnier, Place de l’Opéra (9de arr.). operadeparis.fr

Coups de cœur Paris

JARIGE BANK

Als ik bezoek heb, wat ik overigens als een echte Parisienne te allen tijde probeer te vermijden, weet ik à la minute wat voor vlees ik in de zitkuil heb: zij die mijn Togo-driezitsbank voorbijlopen en plaatsnemen op een rechte stoel – waarop geen mens zonder overgewicht lekker zit – of degenen die verheugd in het oranje hippie-gevaarte neerstrijken, alle ledematen pardoes in de relaxstand, waartoe de vormgeving van de Togo (een fameus ontwerp van Michel Ducaroy voor Ligne Roset) je lichaam onverbiddelijk dwingt. Zou een bank een soundtrack hebben, dan werd deze canapé begeleid met de song ‘Hotel California’: door de baarmoederachtige vorm word je hartelijk verwelkomd, maar de bank elegant verlaten is een heel ander verhaal. De Togo vierde onlangs zijn vijftigste verjaardag, maar het arty anniversaire-model hoeven wij dan weer niet. Een Togo vol inkt- en verfvlekken bezitten we al; op het glimmende feestmodel Togo-disco zien we ons niet zitten. Wel handig is dat deze afneembaar is met een doekje. Winkels van Ligne Roset vind je in de meubelmakerswijk in het elfde arrondissement.

Ligne Roset, 25 rue Saint-Antoine of 85, rue du Bac (11de arr.). ligne-roset.com

Vlot in je Flotte

Lentestappen

zijstraatjes is sowieso een schoenenwalhalla.

Heerlijk om eindelijk de zware boots in te kunnen ruilen voor een paar lichte bottines en daarna een paar nog lichtere sandaaltjes. De vrolijkste lenteen zomerschoenen worden gemaakt door het olijke merk Mellow Yellow. Neem de maisgele sandales jaunes crantées Inès, waarop je je dagelijkse tien kilometer door de stad makkelijk volhoudt en die toch leuk bij een jurkje staan. Of die fijne boots cuir doré Anyse, gouden laarsjes dus, ook weer ton sur ton passend bij de nieuwe disco-Togo (zie hiernaast). Vooral de Mellow Yellow-boutique aan de Rue du Four in het zesde arrondissement is aan te raden; dit buurtje met zijstraatjes is sowieso een schoenenwalhalla. Mellow Yellow, 50 rue du Four (6de arr.). mellowyellow.com

Ik denk dat iedereen inmiddels zijn formidabele Agu-regenpak (daarin bewoog men zich anno 1999, toen ik nog in Nederland woonde, fietsend door de polder) aan de wilgen heeft gehangen. Met een beetje geluk is het door een straffe wind in een recyclebak terechtgekomen en gereïncarneerd in een blitse regenlaars met hak. Wil je op je Parijs-trip toch het zekere voor het onzekere nemen, laat in ieder geval je rustieke waterwering thuis, en haal een

elegant waterdicht tenuetje bij Flotte. Vooral de ultralichte doudoune revérsible Charonne spreekt me aan, waarbij de regenjas op normale dagen onzichtbaar blijft onder de buitenkant met panterdesign, en pas zijn ware imperméable-gezicht laat zien als je de jas bij onweer binnenstebuiten keert. Het merk is in Parijs onder andere verkrijgbaar bij de ecologische winkelketen Altermundi.

flotte.fr & altermundi.com

Ontdek de mooiste dekbedovertrekken, fijnste badjassen en meer Vandyck bed- en badmode in de Vandyck Experience Stores en Shops, linnenwinkels, beddenspeciaalzaken en geselecteerde warenhuizen.

Verkoopadressen in de buurt en het volledige assortiment vind je op www.vandyckshop.com

margaux

blaye

pauillac

AUTOROUTE BORDEAUX - ROCHEFORT

Beroemde wijn, vis van de dag envoldorpenkarakter

Deze autoroute rond Bordeaux laat je kennismaken met een oud wijngebied, maar ook met veel schilderachtigs: dorpen, forten, burchten en moerassen. Eindbestemming is de fraaie, oude havenstad Rochefort.

Begin/einde: Bordeaux/Rochefort

ROUTE & INFO

• Aantal dagen: 2, met een halve dag om Bordeaux te verkennen • Afstand: 258 km

• Markten: Bordeaux: dag.; Pauillac: za; Rochefort: di, do en za

• Shopping: wijn is uiteraard het uitgelezen souvenir. Tijdens het eerste deel van de route zijn er veel chateaus waar je wijn kunt proeven en kopen

• Evenementen: Bordeaux: Fête Ie Fleuve & Fête Ie Vin, juni (om de twee jaar); Blaye: Le Printemps des Vins de Blaye, april; Pauillac: Fête de l’Agneau et du Vin, mei/juni

• Info: bordeaux-tourisme.com

TEKST CAPITOOL REISGIDSEN ILLUSTRATIES KARIN VAN DER VEGT FOTOGRAFIE ADOBE STOCK, IMAGESELECT

1

BORDEAUX

De handel in de gelijknamige wijn heeft Bordeaux veel welvaart bezorgd. De stad is opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco onder de naam ‘Haven van de Maan’, wat verwijst naar de halvemaanvormige bocht in de rivier de Garonne waaraan Bordeaux ligt.

Volg vanaf de Place Jean-Jaurès in het centrum van Bordeaux de rivier en dan de borden naar de Rocade (ringweg) via de Rue Fondaudège. Steek de Rocade over en ga rechtsaf over de 02 richting Blanquefort en Pauillac. Ga rechtsaf door Blanquefort. Alle beroemde chateaus van de Médoc bevinden zich bij de D2, voorbij Macau: Château Siran (rechts), gevolgd door Château d’lssan buiten Cantenac. Château Palmer (rechts) kondigt zich aan bij Margaux.

Wandeling van twee uur in Bordeaux

Begin de wandeling bij de parkeergarage aan de Place

Jean-Jaurès en volg de Quai de la Douane. Wandel naar de Esplanade des Quinconces en het Monument aux Girondins (1)

Deze fontein rond een zuil staat, gezien vanaf de rivier, aan het einde van de brede laan. Het rijkversierde kunstwerk is gebouwd tijdens de Derde Republiek (1870-1940) om de parlementsleden van Bordeaux te herdenken die slachtoffer waren van de Franse Revolutie. Een vrijheidsbeeld kijkt vanaf de 50 meter hoge top van het monument neer op Bordeaux. Volg de Cours du 30 Juillet naar de zuidkant van het monument. Het Office de Tourisme ligt links. Het driehoekige gebouw aan de overkant is het Maison du Vin (2). Hier is het wijncontrolebureau gevestigd en er is een wijnbar waar je een keur aan wijnen kunt proeven.

Sla voorbij het Grand Théâtre (3) aan de Place de la Comédie rechtsaf, de Cours de l’Intendance in. Rechts van deze straat, aan de Place du Chapelet, staat de klassiek-barokke Église

Nótre-Dame (4)

Vervolg de Cours de l’Intendance en ga linksaf de Rue Vital Carles in. Loop door tot aan de Place Pey-Berland met de Cathédrale Saint-André (5) en het stadhuis, Palais Rohan (6)

Achter de kathedraal staat een gotische toren, de Tour

Pey-Berland (7). Vanaf de toren neem je de Rue DuffourDubergier richting het Musée d’Aquitaine (8), een boeiend museum over regionale archeologie en geschiedenis.

Ga daarna linksaf over de Cours Victor Hugo naar de Grosse Cloche (9), een 15de-eeuwse poort die bij het vroegere stadhuis als klokkentoren fungeerde. Ga linksaf de Rue St-James in en vervolgens rechtsaf over de Cours d’AlsaceLorraine. Steek de weg over en houd links aan richting de Place du Palais, een plein dat wordt gedomineerd door de Porte Cailhau (10), nog een 15de-eeuwse poort.

Neem tegenover de poort de weg links, de Rue des Argentiers, richting het plein bij de Église St-Pierre (11)

Steek het plein over en wandel in ongeveer dezelfde richting over de Rue du Parlement St-Pierre naar de Place du Parlement (12), met veel gezellige bars en cafés.

Ga rechtsaf over de Rue Fernand Philippart naar de prachtige Place de la Bourse (13). Op dit plein staat een fontein die de Drie Gratiën verbeeldt. Aan de andere kant van de weg, bij de rivier, staat als contrast een moderne fontein, de Miroir d’Eau (14) (Spiegel van Water), die door een computer wordt aangestuurd. Ga links over de Quai de la Douane en wandel langs de rivier terug naar de parkeergarage aan de Place Jean-Jaurès.

2 MARGAUX

Er zijn meer dan zestig wijnproducenten rond het dorp Margaux, dat zijn naam heeft gegeven aan een Appellation d’Origine Protégée (AOP). Château Margaux zelf, een 19de-eeuws neoklassiek landhuis (open ma-vr op afspraak, gesloten aug.) ligt net buiten het dorp, aan het einde van een lange oprijlaan. Het landgoed beslaat meer dan 262 km² en produceert een van de duurste wijnen ter wereld. Het Maison du Vin et du Tourisme in Margaux kan je alles vertellen over een bezoek aan de wijnproducenten.

WIJNEN VAN DE MÉDOC

Veel van ’s werelds bekendste (en duurste) rode wijnen, waaronder vier premier cru’s, komen uit de streek Médoc. De wijngaarden beginnen bij de stad Blanquefort en strekken zich vanaf de riviermonding landinwaarts uit, in een smalle, met grind bedekte strook land van nooit meer dan 5 tot 8 km breed. Een duizendtal wijnproducenten noemt zichzelf ‘château’, maar slechts enkele daarvan beschikken daadwerkelijk over een kasteel.

Vorige pagina’s: links, van boven naar beneden: Saint-Pierre-district en de Porte Cailhau; Miroir d’Eau; Place de la Comédie met het Grand-Théâtre de Bordeaux. Rechts: Monument aux Girondins. Hierboven: Château Margaux. Rechterpagina: wijngaarden bij Blaye; toegangspoort van de citadel van Blaye.

Verlaat Margaux noordwaarts over de D2. Als je genoeg wijngaarden hebt gezien, ga dan linksaf over de D5 richting Lamarque. Je passeert een grote klokkentoren en gaat richting de haven om daar de veerboot te nemen. Of je maakt een omweg naar Pauillac door de D2 te blijven volgen.

3 PAUILLAC

Pauillac is slechts 12 km² groot, maar produceert wel drie van de vijf premier cru’s van Bordeaux: Latour, Lafite Rothschild en Mouton Rothschild. In de buurt van het kleine rivierstadje vind je langs of vlak bij de D2 diverse gerenommeerde chateaus.

De route passeert achtereenvolgens Lanessan met het paardenmuseum, niet ver van de D2, Beychevelle, Beaucaillou en Latour aan de rechterkant, en Pichon Longueville Baron aan de linkerkant. Verderop liggen Lafite Rothschild en Mouton Rothschild, dat de etiketten laat maken door bekende kunstenaars en een klein museum heeft met schilderijen rond het thema wijn. Het ongewone, Indiaas aandoende château Cos d’Estournel ligt aan de rechterkant.

Na een bezoek aan de omgeving van Pauillac ga je via de Dl terug naar Lamarque. Volg vanaf hier de D5, nogmaals langs de grote klokkentoren en dan richting de haven. Neem daar de veerboot over de riviermonding naar Blaye.

4 BLAYE

Het zware, imposante fort dat uitkijkt over Blaye werd in de 17de eeuw gebouwd in opdracht van Lodewijk XIV. Het fort moest de haven van Bordeaux beschermen tegen de Engelsen, samen met Fort Médoc aan de andere kant van de riviermonding en het op een eiland gebouwde Fort Paté. Aan de buitenkant heeft het fort schuine muren, poorten, bastions, wachttorens en kruitkamers. Binnen de muren bevinden zich een hotel, een restaurant, een museum, cafés en winkels.

Volg de D255 noordwaarts naar St-Ciers-surGironde. Neem hier de D14S, de Route Verte (Groene Route), door lage heuvels. Onderweg ontdekt u de sfeervolle dorpen en uitgestrekte wijngaarden van de Cognac. In St-Dizant-du-Gua kun je het 15de-eeuwse château de Beaulon bekijken. Aangekomen bij Talmont parkeer je in de omgeving, want in het dorp zelf zijn auto’s niet toegestaan.

5 TALMONT-SUR-GIRONDE

Zeer schilderachtig is de 12de-eeuwse romaanse kerk die door benedictijner monniken op een lage klif bij Talmont is gebouwd. Het dorp is in 1284 toegevoegd door de Engelse koning Edward 1, die destijds over dit deel van Frankrijk heerste. Het middeleeuwse dorp kreeg een rechthoekig stratenpatroon met muren rondom en wordt nu uitstekend onderhouden door de bewoners, die ook zorgen voor een weelde aan bloemen.

Neem de D114 naar Cozes en dan de D17 naar Saujon. Volg de borden door of langs Saujon en neem de D117 naar Sablonceaux. Hier kun je stoppen bij de augustijnerabdij. Rijd verder noordwaarts door Nancras naar Pont-l’Abbéd’Arnoult. Ga aan de rand van de stad linksaf, de D18 op richting Île d’Oléron, en rijd door Champagne, met de herbouwde romaanse kerk. Ga na Champagne, nog altijd op de D18, linksaf naar St-Jean-d’Angle. In het midden van dit dorp ga je rechtsaf richting Oléron, nog altijd over de D18. Aan de rechterkant van de weg ligt de (slecht zichtbare) toegang naar het kasteel.

ZIEN & DOEN

• Ontdek de prachtige stad Bordeaux.

• Zie hoe wijn wordt gemaakt, en proef en koop wijn in de wijnsteden Margaux en Pauillac.

• Maak een boottocht over de Gironde.

• Ga vogels kijken in de moerassen in de monding van de Gironde.

• Bezoek de romaanse kerken in de Saintonge.

• Ga zwemmen of surfen aan een van de vele stranden.

• Lunch met vis van de dag; verser krijg je het niet.

Wandeling op de stadswal van Brouage.

6 CHÂTEAU DE ST-JEAN-D’ANGLE

Deze omgrachte burcht werd in 1180 door Guillaume de Lusignan gebouwd om de winsten uit de zoutwinning in de moerassen veilig te stellen. Na de Franse Revolutie verviel het kasteel tot een ruïne, maar inmiddels is het gerestaureerd.

Verlaat het dorp via de D18 en rijd door St-JustLuzac. Ga bij de rotonde na het dorp rechtsaf richting Oléron, over de D728. Deze drukke weg loopt om Marennes, dat zichzelf de oesterhoofdstad van Frankrijk noemt, en gaat dan naar het Île d’Oléron. Neem rechts de D3 naar Hiers-Brouage en rijd dan door naar Brouage.

7 BROUAGE

Toen Brouage in 1555 werd gesticht, stond het in zee. Als grote handelsplaats kreeg het sterke

Adressen

SLAPEN

Maison La Course (Bordeaux)

Een zeer stijlvol, centraal gelegen hotel met hamam. lacourse-bordeaux.fr

Le Moulin de Châlons (Le Gua)

Gerestaureerde, 18de-eeuwse molen aan de rivier met romantische sfeer en restaurant, 28 km van Talmont. moulin-de-chalons.com

La Corderie Royale (Rochefort)

Fijn hotel met restaurant en zwembad, tussen de jacht-

haven en de rivier. Een goede uitvalsbasis voor een bezoek aan Rochefort. all.accor.com/hotel/B2Q7

ETEN & DRINKEN

Baud et Millet (Bordeaux)

Dit gezellige restaurant is gespecialiseerd in wijn (950 soorten) en kaas (100 soorten) geserveerd met zelfgebakken brood.

19 rue Huguerie. baudetmillet.fr

vestingwerken. Kardinaal Richelieu had hier een fort dat hij gebruikte als basis bij zijn belegering van La Rochelle (1627-1628). Toen in de 18de eeuw de moerassen werden drooggelegd en de zee zich terugtrok, verloor Brouage zijn functie. De stadswallen zijn nog intact, maar hier en daar overwoekerd.

Blijf de D3 volgen naar Moëze en dan naar Soubise. Neem rechts de D238E en volg de borden naar Rochefort op de D733 naar de zuidkant van de moderne brug die de rivier de Charente overspant. Terwijl je over de brug rijdt, zie je rechts beneden nog een kleinere brug.

8 ROCHEFORT

In de 17de eeuw werd de Franse marine steeds machtiger en in 1666 liet Lodewijk XIV een arsenaal bouwen bij Rochefort. Na de sluiting van het arsenaal in 1927 werd het terrein langs de rivier de Charente toegankelijk voor bezoekers. Het belangrijkste gebouw is de langwerpige Corderie Royale, de koninklijke touwfabriek. Ernaast ligt een droogdok waar de Hermione, een 18de-eeuws houten fregat, volgens de oorspronkelijke tekening is nagebouwd. Het is de grootste replica van een historisch schip die ooit gebouwd is in Frankrijk (dagelijks geopend, als het is aangemeerd).

Hôtel de France et d’Angleterre (Pauillac) Hotel-restaurant met verfijnde én eenvoudige bistrogerechten. hoteldefrance-angleterre.com

Le Gavroche (Blaye)

Traditioneel restaurant met een uitstekend lunchmenu. Gesloten zondag diner en maandag.

12 rue Neuve. facebook.com/ restaurantlegavroche

L’Estuaire (Talmont-sur-Gironde)

Restaurant gespecialiseerd in visgerechten. Ook café en tearoom. hotellestuaire.com

Le Champlain (Brouage)

Verse producten en vangst van de dag (vis en zeevruchten) staan op het menu van dit gezellige restaurant. 32 rue du Québec. tel. +33 (0)5 46767268

een verrassende reis DE

Vladimir Vinchon, ruiter in para-dressuur, en zijn paard Pégase Mayenne bij het Musée Robert Tatin in Cossé-le-Vivien.

DOOR AMBER BRUGMAN

HARMONIEUS

Gas Bijoux heeft voor elke smaak wel iets. Zoals deze vergulde oorbellen met amazonite – dat voor harmonie zou zorgen. Ook verkrijgbaar met andere stenen. Gas Bijoux, Tao Rainbow earrings gold - Amazonite,€ 90.

Boutique

L’heure pastel

Pasteltinten zijn de trend en dat weet Sézane te vertalen in de nieuwe collectie. Deze poederroze blouse is volledig van zijde en heeft elegante borduursels.

Sézane, Blouse Chlo, € 110. sezane.com

Op zoek naar een pastelkleurige pump in retrostijl? Kijk eens bij

Repetto. De Terry heeft een lekker ferme hak en vierkante neus, maar is toch sierlijk door de opengewerkte belijning.

Repetto, Terry Pumps, € 350. repetto.com gasbijoux.com

DAGELIJKSE KOST

Begonnen als influencer – onder de naam Adenorah – richtte Anne-Laure Mais in 2018 Musier Paris op. Elk kledingstuk is ontworpen voor het dagelijkse leven, maar heeft toch een aparte uitstraling. Zo ook deze prachtige zachtgele jas.

Musier Paris, Manteau long vanille, € 275. musier-paris.com

DOE MAAR DENIM

Ook deze klassieke broek – met moderne denim look, dat wel –doet mee aan de pasteltrend. Fijn met die hoge taille en wijde pijpen. Wit T-shirt erbij en klaar.

Maje Paris, Tweed Trousers, € 255. maje.com

Zwerven door het noorden van Corsica

Saint-Florent wordt wel het Saint-Tropez van Corsica genoemd. Samen met Calvi is het de bekendste badplaats van het noordelijke deel van het eiland. Flaneren is er tot kunst verheven. Maar het allermooist is de aangrenzende kust.

TEKST PAUL SMIT FOTOGRAFIE PAUL SMIT & MICK PALARCZYK

NOORD-CORSICA

De zon is onder, langzaam kleurt het licht blauw en floepen de lantaarns aan, met hun warme lichtkegels de koele tinten verdrijvend. Zoals ik me ’s avonds thuis op mijn terras afvraag waar die wolken motjes en vlinders vandaan komen die rond de lampen cirkelen, zo vraag ik me op de kade van Calvi, uitkijkend op de citadel en de jachten, af waar al die mensen vandaan komen. En tussen de motjes bevinden zich opvallend veel vlinders. Heb ik elders vaak het idee dat mensen zich niet meer kleden op het uitgaan, zo niet in Calvi! Is dat ouderwets of loopt Calvi voor en krijgen we er weer plezier in?

Warm licht

Calvi voelt aan als een stad, Saint-Florent is qua formaat bescheidener. Het wordt wel het ‘het Saint-Tropez’ van Corsica genoemd, vooral vroeger toen ‘Saint-Trop’ nog een intieme ontmoetingsplaats voor kunstenaars en filmmakers was en

‘Saint-Flor’ een door kenners op handen gedragen badplaatsje met citadel en intieme jachthaven. Tegenwoordig sta je in het hoogseizoen voor beide hotspots in de file. Maar als liefhebber ga je sowieso niet in juli/augustus naar Saint-Florent, maar in mei/juni, als het klimaat zich op z’n aangenaamst van Nederland onderscheidt en de massa’s nog niet gearriveerd zijn. Dan verdient het nog altijd zijn koosnaam ‘Saint-Flor’. Net als Calvi is Saint-Florent op z’n prettigst tegen het vallen van de avond. Het warme licht zet de vissershaven aan de voet van de citadel in een gouden gloed. Het water is kraakhelder: ik zie scholen vissen zwemmen. Een oase van rust, midden in Saint-Florent, hoe is dat mogelijk? Omdat het haventje vrij is van boten. Die liggen namelijk in de andere haven: de jachthaven. Die is véél groter, recent uitgebouwd tot de tweede van het eiland, en wordt aan één zijde compleet omzoomd door terrassen. Dat is de flaneerboulevard, terwijl de oude vissershaven plaats biedt aan maar één restaurant: La Marinuccia. Zonder reservering kun je het vergeten hier een plaatsje op het terras te bemachtigen, want het biedt de mooiste zonsondergang van Saint-Flor. Dan maak je meer kans bij café-bistro La Vista er schuin boven, bekend om zijn tapas.

De echte liefhebber arriveert natuurlijk per jacht, maar als die toevallig voor onderhoud bij de werf

ligt, kun je in stijl overnachten in La Roya. Het viersterrenhotel is modern, niet in de zin van gestandaardiseerde hotelketens, maar van ingehouden chic. Het ligt aan het gelijknamige zandstrand, dat uitzicht biedt op de oude kern van Saint-Flor en de baai eromheen.

Verschanst in de toren

De westzijde van die baai wordt gevormd door de ruige kust van de Désert des Agriates; ooit de graanschuur van Noord-Corsica, nu een onbewoond natuurgebied, beroemd om zijn maquis, die in de lente uitbundig bloeit. Na drie uur lopen over het sentier des douaniers, de kustwandelroute die voor de deur van het hotel begint, zien we de misschien wel meest romantische Genuese toren van Corsica liggen: de Torra di Mortella (Mirtetoren). Corsica is beroemd om zijn torens, waar de geschiedenis vanaf druipt. Genua bouwde ze in de 16de eeuw om de bevolking te beschermen tegen de rooftochten van Maghrebijnen, die op slaven uit waren. De Mortella-toren staat nog maar voor de helft overeind, ontdekken we als we dichterbij komen. Het was de Engelse admiraal Nelson die met heel veel kanonschoten de toren in zijn

huidige vorm boetseerde. Dat gebeurde eind 18de eeuw. De Fransen hadden net de Genuanen, die Corsica tot dan toe hadden beheerst, van het eiland af gegooid. De Corsicanen wilden echter onafhankelijk zijn en riepen de hulp van de Engelsen in, die op dat moment niets liever deden dan de Fransen dwarszitten. Zo kwam het dat admiraal Nelson, met een tweede schip én artillerie op het land, de toren beschoot waarin de Fransen zich verschansten. Dagenlang. De helft spatte ten slotte uit elkaar, maar de andere helft bleef stoer overeind staan.

Misschien was het karma dat Nelson daarna bij de belegering van Calvi de helft van zijn gezichtsvermogen verloor. Het is dat blinde oog dat de Engelse taal die fraaie uitdrukking heeft opgeleverd: to turn a blind eye. Nelson gehoorzaamde namelijk tijdens een zeeslag zijn bevelhebber niet, door diens vlagsignaal ‘terugtrekken’ te negeren met het commentaar: “Ik heb maar één oog en ben dus halfblind; ik zie werkelijk geen signaal.”

Nelson was zó onder de indruk van de weerstand die een paar soldaten in één enkele ronde toren wisten te bieden aan twee grote oorlogsschepen, dat hij zijn regering wist over te halen de kusten

Openingspagina’s: de vriendelijke zuidzijde van Nonza.

Linkerpagina, v.l.n.r.: Belgodère, een dorp in Balagne; de Genuese toren van Negru (nabij Nonza) uit 1560; Calvi. Hierboven: terras van café-bistro La Vista in Saint-Florent, met op de achtergrond het luxe cruiseschip Club Med 2.

Hieronder: op de zuidflank van Nonza bevindt zich een spectaculair pad tussen de vijgcactussen.

Rechterpagina: Speloncato.

van de Britse koloniën te verdedigen met vergelijkbare torens. De Britten verhaspelden de spelling en noemden ze Martello Towers. Over de hele wereld bouwden ze er 140.

Biobier

We genieten van het uitzicht. Vanaf de ruïne overzien we de Golf van Saint-Florent, die de citadel ooit beschermde, en kijken we over de baai uit op Cap Corse, die vanhier gezien als een bergketen uit zee oprijst.

Daar bezoeken we de volgende dag Nonza. Kun je Saint-Florent echt geen insidertip meer noemen, Nonza voelt nog een beetje als een ontdekking. Je kunt erover twisten of het nu een bergdorp is of een badplaats, want het ligt op een bult boven de kust, maar wie de steile trap omlaag wil lopen

komt op het grootste strand van Cap Corse. Nonza heeft een paar heerlijke terrassen. Café de la Tour, beneden bij de weg, ademt de gemoedelijke sfeer van een Provençaals bistroterras, terwijl La Sassa, boven bij de toren, veel groter en chiquer

is, met fantastisch uitzicht over zee. Nog weinig ontdekt is Da Noi, verstopt aan de zuidzijde van het dorp, met een terras dat zicht biedt op de Golf van Saint-Florent.

Sowieso wordt de zuidflank van het dorp over het hoofd gezien door toeristen, die daarmee het aangenaamste deel missen. Hier kun je in alle rust flaneren, tussen geterrasseerde hellingtuinen. Tussen Saint-Florent en Nonza in ligt Patrimonio, dé wijnstreek van Noord-Corsica. Overal kun je wijn proeven. Steeds meer caves stappen hier over op bio en het verwondert dan ook niet dat juist hier een tegendraadse zoon van een wijnbouwersfamilie biologisch bier begon te brouwen. Inmiddels is Ribella na Pietra de tweede brouwerij van Corsica. We bezoeken de proeverij langs de hoofdweg tussen Patrimonio en Saint-Florent. Alle ingrediënten worden op het eiland verbouwd of geoogst. Zo worden er aan de Immurt-ale bloemen van de kerrieplant (immortelle) uit het bergachtige kernland aan de hop toegevoegd, in Apa Regina (bijenkoningin) fermenteert

De complete bult is bedekt met oranje daken, waar de kerk met zijn slanke toren doorheen priemt

Vanaf de ruïne van de citadel overzien we de Golf van Saint-Florent, die deze ooit beschermde

maquishoning mee en Alchemia is een spannend huwelijk tussen bier en rosé van lokale druiven.

Olijfoogst

Het achterland van Calvi heeft een heel ander karakter. Hier overheerste van oudsher de olijfteelt. De kuststreek was er lange tijd onbewoond uit angst voor de Saracenen: alle dorpen liggen hogerop. De wegen die ze verbinden bieden dus automatisch het ene panorama na het andere. Een schitterende streek, die genoeg te bieden heeft voor een apart bezoek aan Corsica: Balagne. Ik woon in Zuid-Frankrijk en ben al vaak getuige geweest van de olijfoogst: netten worden onder de bomen gelegd en vervolgens wordt er met stokken op de takken geslagen, zodat de olijven in de netten vallen. Zo niet in Balagne. We bezoeken de osteria U Mulinu in Feliceto, een van die villages perchés. Het is zowel een traditioneel restaurant als een oliemolen. Van oorsprong draaide hij op waterkracht. Alle oude techniek functioneert nog, alleen het water is vervangen door elektriciteit. Camille, mede-eigenaar en tevens leraar Corsicaanse taal, vertelt dat hun olijven gedurende de hele winter spontaan in de netten vallen, domweg als ze rijp zijn. Weliswaar is de opbrengst dan aanzienlijk lager, maar de olie is minder zuur en bitter. Hij laat ons een slokje drinken, zonder brood erbij. Zelfs goede olijfolie van koude persing

geeft dan een wat scherp gevoel achter in de keel, maar deze niet. De smaak is rond, bijna zoet. “Uiteraard bak je niet met onze olie, dat is een sacrilège (heiligschennis), maar op een salade, liefst vers uit de tuin, is hij een genot.”

Feliceto is een mooi dorp, zoals de meeste in Balagne. Maar als je me vraagt welk ik het mooist vind, denk ik aan Speloncato. Het is alsof de huizen uit de hemel zijn komen vallen en rond de top van een 553 meter hoge heuvel bleven staan waar ze neerkwamen. De complete bult is bedekt met oranje daken, waar de kerk met zijn slanke toren doorheen priemt. Erachter, in de diepte, ligt de zee.

Mysterieus gezang

Een andere favoriet is Montemaggiore. Als we er aankomen is er een begrafenis gaande. Dames in het zwart, mannen met getekende, mediterrane gezichten. Veel zonnebrillen. Uit de omvang van de

groep leiden we af dat de overledene een belangrijk persoon was. Iedereen stroomt de voor zo’n klein dorp enorme kerk binnen en even later horen we prachtige mannenstemmen naar buiten waaien. Het is de polyfone zang waar Corsica beroemd om is, vol met mysterieuze modulaties. We sluipen via de zijdeur naar binnen, om onopvallend getuige te zijn van de lamenti, klaagzangen in de Corsicaanse taal die de overledenen betreuren. Ze raken me diep in het hart.

Net als we weer naar buiten stappen, klinkt er een oorverdovende knal. Geschrokken kijken we elkaar aan. Een bomaanslag? Een Corsicaanse maffiaclan schakelt in één klap de halve familie van hun concurrent uit? Het blijkt een donderslag bij heldere hemel; de bliksem moet nog geen honderd meter verderop in de burchtheuvel zijn ingeslagen, of misschien zelfs in de klokkentoren boven ons. Het onweer begint, als een passende ontlading van al het verdriet.

Vorige pagina’s, links: uitzicht op de baai van Calvi vanaf de Citadel; rechts: het terras van Café de la Tour.

Linkerpagina, met de klok mee: Nonza, met zijn hangende tuinen en terrassen; terras van restaurant La Sassa in Nonza; de kerk van Patrimonio.

Hierboven: Calvi.

Tips & adressen

DE REIS

• Utrecht-Vado Ligure/haven van Savona, Italië (vertrek veerboot naar Bastia): 1221 km

• Utrecht-Toulon of Nice (vertrek veerboot): ca. 1300 km

SLAPEN

Hôtel La Roya (Saint-Florent)

Gelegen aan een zandstrand biedt dit viersterrenhotel alles wat je zou kunnen wensen. Een flinke tuin, een gedeelte met ligstoelen onder rieten parasols, natuurlijk een zwembad, een loungebar en een uitstekend restaurant. Over het strand loop je in 10 minuten naar Saint-Flor. 468 route de la Roya. hoteldelaroya.com

Hôtel Flor (Saint-Florent)

Eenvoudiger dan La Roya, maar goede prijs-kwaliteitverhouding en aangename ambiance na een complete restyling. Ligt aan een kanaaltje dat uitmondt in de jachthaven, op 2 minuten lopen van het centrum. Gratis parkeren. Route de la Cathedrale. hotel-flor.com

Hôtel A Casa di Mà (Lumio)

Vlak bij Calvi, maar iets hogerop in Balagne gelegen hotel met

veel sfeer en een toprestaurant. Je kijkt uit op Calvi en de baai, maar zit ook in een wip op de panoramawegen naar heuveldorpen als Montemaggiore en Sant’Antonino.

Route de Calvi. acasadima.com

Chambres d’hôtes Casa Maria (Nonza)

In het rustige deel van het mooie Nonza ligt deze charmante B&B met vijf kamers. Ontbijt op een koel terras naast de rotsen. Zicht op het dorp en de zee. Het is een middeleeuws heuveldorp, dus bedenk dat de auto niet voor de deur kan staan. Chemin de la Tour. casamaria-corse.com

Hôtel Les Mouettes (Belgodère)

Plage de l’Ostriconi is het mooiste strand dat ik op Corsica heb gezien. Een kraakheldere rivier mondt er uit in zee, het soort plek waar overal elders aan de Middellandse Zee zich hotels genesteld zouden hebben of een complete badplaats zou zijn ontstaan. Maar Corsica houdt zijn kust graag natuurlijk. Op 9 km rijden van het strand

ligt dit aangename hotel, met grote tuin en zwembad. De andere kant op rij je naar de sfeervolle heuveldorpen Belgodère en Speloncato.

Route de Belgodère (gehucht Lozari). hotel-lesmouettes-lozari.com

ETEN & DRINKEN

Restaurant MaThy’s (Saint-Florent)

Als enige aan zijn eigen knusse pleintje, met terras onder een plataan in het oude Saint-Florent. Creatieve keuken.

Place Furnellu. facebook.com/MaThySstflo

Café-bistro La Vista (Saint-Florent)

Vooral ’s avonds bij ondergaande zon kom je bijna niet om La Vista heen, met zijn lekkere tapas op het terras dat over de Golf van Saint-Florent uitkijkt.

Place Doria. facebook.com/lavista.saintflorent

Restaurant A Piazzetta (Calvi)

Goede porties voor een schappelijke prijs op een rustig achterafpleintje.

Place Marchal. facebook.com/apiazzetta.calvi

Restaurant/bar à vin Da Noi (Nonza)

Klein, fijn en verstopt. Met fabelachtig uitzicht over zee. Absoluut reserveren, want er is slechts plek voor 20 mensen. Lokale ingrediënten, deels zelfs uit eigen tuin. Jonge, aardige eigenaars. Bijna alsof je bij vrienden eet.

Poghjulellu. facebook.com/people/ Da-Noi/100083136672114

Osteria U Mulino (Feliceto)

Niet gelikt, wel oer-Corsicaans gezellig. Keuze uit het schaduwrijke terras naast de oude watermolen (met functionerende olijfpers) of het rustieke interieur. Een keuken die typisch is voor het binnenland van Corsica, waarbij de vrij in de bossen rondlopende varkens een belangrijke rol spelen. Aan de D71, Route de Belgodère. osteria-u-mulinu.com

MEER INFO

• visit-corsica.com

• balagne-corsica.com

• corsica-saintflorent.com

• corsica-ferries.nl

(overtocht Corsica Ferries)

• appebike.com

(e-bike-verhuurder in Calvi)

Ik ben het eiland van nieuwe ervaringen. Mijn naam is middeleeuwse dorpen extreem skiën

Een unieke schat in het noorden van de Bourgogne

Deze niet te missen etappe op de route van de Kelten vindt u in de voormalige abdij van Notre-Dame, die is gesticht op initiatief van Bernard de Clairvaux. Het meest illustere vorstengraf uit het einde van de Vroege IJzertijd (500 voor Christus) is ontdekt in 1953 en laat de luxe en het aanzien van de eerste Europese elites zien.

Uitgestrekt op een strijdwagen werd de ‘dame van Vix’aan weerszijden geflankeerd door kostbare juwelen. De beroemde bronzen ‘krater’ heeft uitzonderlijke afmetingen: hij is 1,64 meter hoog en 265 kilo zwaar en is de grootste die ooit is gevonden. Ook esthetisch is de vaas bewonderenswaardig. Hij vormt een indrukwekkende, unieke verwijzing naar de kunst van de oude Grieken en een prachtige getuigenis van de culturele uitwisseling tussen de Kelten en de mediterrane volkeren.

In het chronologisch opgebouwde museumparcours wordt ‘de grote Vix’ gevolgd door de Gallo-Romeinse afdeling, die buitengewoon weelderig is en esthetisch zeer interessant. De collectie vertelt ons over onze voorvaderen en hun intensieve verstandhouding met de goden. Ook de religieuze kunst, het epos van de Napoleontische tijd, de metaalindustrie en het rariteitenkabinet zijn trekpleisters in de Châtillonnais. Ze bestrijken het hele tijdvak van de Middeleeuwen tot heden. Naast de permanente collectie biedt het museum van het Pays Châtillonnais Trésor de Vix het hele jaar door vele activiteiten voor jong en oud.

Voor de hele familie Een levend museum voor iedereen

Ga op ontdekkingsreis in het 2000 vierkante meter grote Musée du Pays Châtillonnais-Trésor de Vix!

In de schoolvakanties zijn er dagelijks rondleidingen door een gids. Daarnaast zijn er talrijke tijdelijke tentoonstellingen, originele programma’s op nationale feestdagen, speelse en educatieve workshops voor de jeugd op woensdag en speciale evenementen die aansluiten op de collectie… er is dus altijd wel iets te doen dat bij u past ! Volg het programma op www.musee-vix.fr

Mari

Mari Maris is chef, groenteboerin en boekenmaker. Haar laatste boek

heeft de alleszeggende titel Groenten. Ze woont in Picardië en vertelt wat er daar zoal op haar pad komt. Kijk ook op Instagram (@_mari_maris).

DE RUST VAN HET PLATTELAND

De ochtendzon brengt me op een idee. Een eigen baas die niet aan zon- en feestdagen doet, mag namelijk vrij nemen op zomaar een dinsdag. De krant tot aan de achterkant, de theepot tot de bodem, dan uitgebreid aan de koffie.

Ik neem net mijn eerste slok thee als er hard op de deur wordt gebonsd. De jolige meteropnemer die ook wel een bakkie lust – “doe ik gewoon zoals jullie vacanciers, lekker rustig aan” –overdondert ons luidkeels met alle nieuwtjes uit de buurt. Getoeter onderbreekt hem: een buurman die de meteropnemer nog gauw even komt halen en zegt: “Ik zie dat je toch koffie maakt, ik kan nog wel heel even aanschuiven.” Uiteindelijk laten de mannen ons beduusd achter.

Als we het ontbijt, als dat nog zo mag heten, eindelijk op hebben en koffie voor onszelf zetten, begint de buurman te kettingzagen. Die kennen we, dat is niet zo gebeurd. Ook goed, wandelen past prima in Plan Rustig Dagje.

Het geluid van de kettingzaag achter ons vloeit langzaam over in onregelmatig gehamer. Het blijkt geproduceerd te worden door de buurman iets verderop. Met zijn zware lijf is hij op het dak geklommen waar hij al een flinke berg leitjes vanaf getikt heeft.

Hij gaat er eens even rustig voor zitten, op een vervaarlijk smalle daklat, om met zijn zangerige stem haarfijn uit te leggen hoe hij het gaat aanpakken met dat dak. Dat valt samen te vatten als zéker twee weken hameren. Uiteindelijk moet hij “toch echt weer eens verder, we hebben niet allemaal een vrije dag” en mogen wij onze weg vervolgen. Waarop we, nog geen tweehonderd meter verder, op een ontsnapte koe stuiten. Lekker laten lopen zou je denken, maar de frontale ontmoeting tussen

IK WEET DAT IK GEWOON WEG MOET LOPEN, UITGEPRAAT IS ZE NOOIT

achthonderd kilo koe en een auto die komt aanscheuren loopt voor beide partijen zelden vrolijk af, dus voeren we een omtrekkende cowboydans uit – waar de koe zich, uiteraard, niets van aantrekt. Een hele hoop gehannes én een bijna-botsing later hebben we haar de wei in.

Iets verderop schoffelt een buurvrouw aan wie we ontsnappen met een “Weertje hè?” “Ja nou, weertje”. Op onze tenen sluipen we voorbij mijn Franse tante Françoise bij wie niét binnenkomen toch zomaar een half uur kost en “even snel zonder koffie” je op minimaal een uur komt te staan. Voorbij de konijnenhokken durven we uit te ademen en springen we allebei een meter de lucht in van haar “Ey! Ma petite poule!” als ze met een brede lach en gespreide armen haar schuur uitkomt… Volgestopt met apéros en haar gulle lach laat ze ons uit; ik weet dat ik gewoon weg moet lopen, uitgepraat is ze nooit. Pas als je bijna buiten gehoor raakt, stapt ze over op uitbundige afscheidsgroeten: “Adé hein, quand tu veux hein, merci ma poule pour ta visite, adé hein, bisous!” Ik kakel terug tot ze me echt niet meer kan horen. Onderweg lopen we wandelende vakantiegangers tegen het lijf die niet uitgepraat raken over de weldadige rust van het platteland.

Eindelijk bij onze huisdeur aangeland treffen we twee behoorlijk vage kennissen die “even lekker de tijd hadden en ons eindelijk weer eens wilden zien”. Uren later, het is allang donker, vertrekken ze. “Leuk elkaar eventjes te spreken, zó fijn om even de tijd te hebben.” Uitgeput storten we in bed. Morgen lekker weer aan het werk, zuchten we, wel zo rustig.

JORIS BIJDENDIJK

‘Ga gewoon voor dat streekgerecht en die streekwijn. Dat is Frankrijk’

Joris Bijdendijk is een Nederlandse topchef. En eigenlijk ook een beetje een Franse topchef. Niet alleen omdat hij daar veel fijne kneepjes van het vak leerde, maar ook omdat hij aan de Franse versie van het tv-programma Topchef heeft deelgenomen. De Franse keuken speelt ook de hoofdrol in zijn nieuwe kookboek Chez Bijdendijk. Wij gingen bij hem langs.

TEKST JACQUES HERMUS FOTOGRAFIE STUDIO UNFOLDED | SOPHIA VAN DEN HOEK

Zeventig Franse klassiekers staan er in Bijdendijks nieuwe boek. En daar staan gerechten bij die de chef voorheen zelf ook nog nooit bereid had. “Als ik aan een boek werk, leer ik zelf ook. Klassiekers als kip in blaas (poulet en vessie) of quenelles heb ik zelf nooit klaargemaakt, maar nu wel. Patisserie, ook al zo’n ding, maar ik weet nu hoe ik een Mont Blanc moet maken.”

En wij dus ook, want de receptuur in Bijdendijks boek is behoorlijk praktisch uitgewerkt. En dat is bij topchefs die boeken maken wel eens anders.

Joris Bijdendijk (Amsterdam, 1984) kwam van jongs af aan in aanraking met de Franse taal. Met zijn familie ging hij altijd op vakantie in de Ardennen. “Ik sprak redelijk Frans toen ik van de hotelschool kwam. Maar het jargon van en het spreken over de Franse keuken was wat lastiger.” De Franse keuken was hem niet vreemd. “In onze familie was het best bourgondisch. En vergeet niet, veel Nederlanders

koken, zonder dat ze het misschien weten, vooral Frans – met uitzondering uiteraard van de Indische en Surinaamse keuken.”

Afgeknipte toque

Waarom hij kok wilde worden? “Als jochie was ik altijd al bezig met eten en drinken, en vanuit het afwasvak in mijn jeugdbaantjes keek ik met bewondering naar de keuken, naar de magie van het maken van sauzen: hoe de basis werd getrokken van botten en dan gereduceerd werd tot een bijzondere saus. Mijn ouders hebben me overigens altijd gestimuleerd. Toen ik het koksvak in wilde, moest ik eerst in Nederland de basis leren, en dan als de wiedeweerga naar Frankrijk. Want daar gebeurde het natuurlijk, culinair gezien. Ik moest en zou daar een opleidingsplek zien te vinden. Ik had al een lijstje met voorwaarden opgeschreven. Ik wilde per se in een groot en druk restaurant in een stad. Een plek waar je niet één tarbot per dag doet, maar zestien. Het restaurant

moest minstens twee, maar liefst drie sterren hebben.”

Opgetogen en ambitieus kocht hij een Peugeootje, zegde zijn huisje op en ging naar Parijs. “Ik had alle sterrenrestaurants aangeschreven, stond aan deuren maar werd overal weggestuurd. Ze zaten daar niet op mij te wachten.” In Lyon gebeurde hetzelfde. De laatste stad op zijn lijstje was Montpellier. “Ik was al terug in Nederland toen ik bericht kreeg van de gebroeders Pourcel van sterrenrestaurant Le Jardin des Sens. Er viel onverwacht een chef de partie weg.” Bijdendijk sprong in zijn Peugeootje en scheurde naar de Zuid­Franse stad. “Bleek ik later de hele tijd op drie cilinders te hebben gereden.” In Montpellier werd hij meteen in het diepe gegooid. Met een afgeknipte toque (koksmuts) op zijn hoofd, want Bijdendijk was de langste in een keuken die vooral op kleinere Fransen – zoals de tweelingbroers Jacques en Laurent Pourcel – was gebouwd. Twee jaar stond hij in de keuken

“De ‘lokale keuken’ is in Frankrijk niet een restaurantconcept, zoals vaak in Nederland, maar gewoon dagelijkse routine”

bij Jardin des Sens. “Ik vind dat je twee jaar alle seizoenen in een restaurant moet koken voordat je weggaat. Waarbij de seizoenen in Montpellier natuurlijk wel wat anders zijn dan in het noorden. In het zuiden is het seizoen heel lang; de zomer is eigenlijk twee seizoenen. Het is een echte cuisine de terroir, waarbij je vrijwel het hele jaar door bijvoorbeeld zeebaars kunt krijgen. Vooruit, een lammetje haalden we wel eens bij Rungis in Parijs. De ‘lokale keuken’ is er niet een restaurantconcept, zoals vaak in Nederland, maar gewoon dagelijkse routine. Je bent als chef in Zuid­Frankrijk verwender met die overdaad aan ingrediënten. Aan de andere kant: schaarste maakt je ook creatiever.”

Druk op de ketel

Na die twee jaar bij de gebroeders Pourcel in Montpellier kreeg Bijdendijk ‘an offer he couldn’t refuse’, als chef van Bridges in hotel The Grand in Amsterdam. “Maar Frankrijk zou me nog even achtervolgen. Terwijl ik in mijn hoofd al de overstap naar Amsterdam had gemaakt, werd er op de keukentelefoon van het restaurant gebeld door een productiemaatschappij. Laurent riep over zijn schouder: ‘Dat is iets voor jou.’ Het bleek de Franse versie van het tv­programma Topchef te zijn. Dat leek me wel geinig, maar in Frankrijk was dat wel een dingetje hoor. Ik moest eerst via Skype een interview doen en daarna proefkoken. Met een kip in mijn koffer kwam ik aan, waarna ik ook nog uit een ‘black box’ moest koken. Bleek een konijn

in te zitten. Enfin, ik mocht meedoen aan het programma, en tot mijn verbazing bleef ik ronde na ronde doorgaan. Pas op de rand van de finale lag ik er uit.” Maar omdat het Franse Topchef pas op tv werd uitgezonden toen Bijdendijk al lang en breed in Nederland aan het werk was, werd Bridges overspoeld met Franse toeristen. “Of eigenlijk groupies. Want een chef in Frankrijk, zeker als er vier miljoen kijkers zijn, is een beroemdheid.” Wat niet betekent dat een sterrenstatus komt aanwaaien. “Werken in een Franse topkeuken is echt hard werken. Ik heb het behoorlijk zwaar gehad, terwijl ik me toch had voorbereid. Doordat je drie keer zo snel en veel moet werken, leer je ook drie keer zo snel. Het betekent wel: een gedisciplineerde levensstijl, niet drinken, goed voor jezelf zorgen. En je moet het werk natuurlijk leuk vinden. En dat alles voor dat piekmoment van anderhalf uur dat de keuken op de volste toeren draait, dat tussengerechten naast desserts moeten worden geprepareerd. Dan staat er een enorme druk op de ketel. Maar iedereen weet wat hij of zij moet doen. Het is niet een eng sfeertje, zoals je wel eens in films ziet. Geen geschreeuw, ja, misschien af en toe, in the heat of the moment. Maar als de hele hut vol zit is dat ook genieten. Zeker als je 130 couverts op het hoogste niveau moet bedienen.”

Wat hij vooral leerde – en waarvan hij genoot – was de organisatie van de restaurantkeuken. “Iedereen heeft zijn eigen specialiteit, de saucier maakt sauzen, de entremetier doet de garnituren en de

garde-manger doet niet alleen de voorgerechten, maar bewaakt ook de kwaliteit van de geleverde producten. Hoe groter de zaak, hoe meer specialisten, en hoe kleiner, hoe meer duizendpoten. Ik wilde heel graag leren hoe zo’n groot restaurant is georganiseerd.”

Freaky smaken

Zijn nieuwste boek gaat over Franse klassiekers. “Maar ik moet eerlijk zijn, ik ken niet alle Franse streken. Wel Parijs en het zuiden rond Montpellier natuurlijk. Bordeaux en omstreken een beetje. Bretagne en Normandië ook. Ik vind het fantastisch dat elk dorp zijn eigen specialiteit heeft, een eigen slager. Of dat je bij een boerderij twee keer per week een kip kan kopen. Laat je de kop niet gek maken door zogenoemde kenners: ga gewoon voor die streekwijn en dat streekgerecht. Dat is Frankrijk.” Waarbij hij wel een kritiekpuntje heeft. “De Franse keuken is een fantastische basis, maar behoorlijk conservatief. Wat ik aan die keuken zou willen toevoegen zijn specerijen. Die kunnen gerechten optillen, lichter maken. Best handig bij al die boter, sauzen en bereidingen. En net zo min als de Fransen avontuur zoeken in freaky smaken, zijn ze ook niet al te happig op freaky wijnen. Ook de wijnwereld is conservatief.” Dan kan er in Nederland nog zo schmierend worden gesproken over vin nature, in Frankrijk zijn ze daar een stuk huiveriger voor. Dus neemt Bijdendijk in zijn boek ook wijntips op. Franse wijn, dat wel.

Benjamin Lavernhe

Michel vuillermoz

Emmanuelle Bercot

Geroosterde mergpijp met gremolata

Recept op pagina 66

Klassiekers à la Bijdendijk

In zijn nieuwe kookboek Chez Bijdendijk leert de hipste topchef van Nederland – onder meer bekend van Rijks in Amsterdam – je thuis koken aan de hand van 70 heerlijke Franse klassiekers. Een voorproefje.

Rog met kappers

Slakjes

Wijngaardslakken zijn al een paar jaar ook heel goed te krijgen in Nederland, bijvoorbeeld bij Slow Escargots. Als enige kwekerij in Nederland verkopen zij ook puur en kakelvers slakkenvlees, zonder toegevoegde smaken. Ze kweken drie soorten slakken, waaronder de gros gris. Neem die vooral als je ze kunt krijgen.

Voor 4 personen

• 1 bosje krulpeterselie

• 1 sjalot

• 5 tenen knoflook

• 250 g boter, op kamertemperatuur

• 24 slakken (delicatessenwinkel of grote supermarkt)

• brood, om te serveren

Pluk de peterselieblaadjes van de stengels en was goed. Snijd de sjalot grof. Pureer de peterselie en sjalot met de knoflook en boter in een keukenmachine tot een gladde massa. Verwarm de oven voor tot 180 °C.

Leg de slakken met de opening van het huisje naar boven in een ovenschaal. Schep de boter op de slakjes. Je kunt wat verkreukeld aluminiumfolie onder de slakkenhuizen leggen als ze anders niet goed recht blijven staan. Nog beter is natuurlijk om ze te bakken in een slakkenbordje. Die hebben kleine vormpjes waar precies een slakkenhuis in kan blijven liggen met de opening omhoog.

Bak ongeveer 20 minuten in de oven. Als de boter mooi is gesmolten en een beetje verkleurd is, zijn de slakjes klaar. Tip: mocht je oud brood, panko of broodkruim hebben, dan is het lekker om dat over de slakken heen te strooien voor het bakken. Dat wordt dan lekker krokant. Verdeel de slakken over borden en zorg dat er genoeg boter meekomt. Serveer met brood.

Rog met kappers

Rog is wel een heel bijzonder visje. Het heeft een structuur die nergens anders op lijkt en ook een bijzondere en lekkere smaak. Rog schreeuwt om bruine boter en frisse zuren, dus dat combineren we in dit recept. Vraag de visboer om de stukken rog voor je te fileren, dat kan hij waarschijnlijk wat sneller en makkelijker dan dat je er thuis mee aan de haal gaat. Dat kan met rog best lastig zijn.

Voor 4 personen

• 5 grote vastkokende aardappels

• zout en versgemalen zwarte peper

• 520 g rogvleugelfilet, zonder huid (130 g per persoon)

• 4 el zonnebloemolie

• 150 g boter

• 6 el kleine kappertjes op zuur, uitgelekt

• sap van ½ citroen

• 130 ml witte wijn

• ½ bos bladpeterselie, fijngehakt

ook nodig

• tourneermesje

• cuissonnaald

Schil de aardappels en snijd ze eventueel bij zodat ze dezelfde lengte en doorsnee hebben. Snijd met een tourneermesje rondom stukken van de aardappel weg, zodat er een tonnetje met ongeveer zeven lange vlakken ontstaat. Kook de aardappels gaar in een pan kokend water en een snuf zout. Dep intussen de visfilet droog met keukenpapier. Zout de vis voor het bakken. Bak de filet eerst aan twee kanten aan in hete olie op hoog vuur en voeg dan de boter toe. Laat de boter bruin worden en schep dan de filet op een bord. Om zeker te weten dat de rog gaar is, kun je de priktest doen. Dat werkt voor alle vis. Prik met een cuissonnaald door de vis heen. Als je weerstand voelt, dan is de vis vaak nog niet gaar. Ook zou je de prikker er 3 seconden in kunnen laten zitten en vervolgens de prikker tegen je lip leggen en de warmte voelen. Met veel oefenen begin je de warmte te herkennen van een perfecte cuisson.

Laat de boter in de pan en voeg hier de kappers aan toe. Bak even mee en voeg dan een draai peper, het citroensap en de wijn toe. Laat de wijn een beetje inkoken en voeg op het laatst de peterselie toe. Schep de botersaus over de vis heen en serveer met de aardappels.

Slakjes

Geroosterde mergpijp met gremolata

Je maakt er in eerste instantie niet iedereen blij mee, maar als je eenmaal liefhebber bent, dan is merg echt een smulfeest. Niet alleen zoals in dit recept met toast, salade en kruiden, maar ook in soep, of in de pot­au­feu. Alleen al het idee van het vet over aardappels of door de aardappelpuree, een lauwwarme vinaigrette met mergvet of deeg met mergvet erdoorheen... En zo kan ik nog wel even doorgaan. Bij restaurant St. JOHN in Londen is de mergpijp met toast in al zijn eenvoud zelfs een signatuurgerecht. De Fransen zullen erom moeten lachen dat een restaurant er wereldberoemd mee is geworden, want in Frankrijk vind je het juist in heel veel bistro’s en brasseries. Daar word ik alleen maar heel gelukkig van.

Voor 4 personen

• 70 g bladpeterselie

• 2 tenen knoflook

• 2 citroenen

• scheut olijfolie

• zout en versgemalen zwarte peper

• 4 halve over de lengte gezaagde mergpijpen

• zeezoutvlokken

Pluk de blaadjes van de peterselie en hak ze fijn. Rasp de knoflook en de schil van de citroenen en meng in een kom door de peterselie, samen met een scheut olijfolie en het sap van 1 citroen. Breng de gremolata op smaak met zout en peper.

Verwarm een oven voor tot 220 °C. Plaats de mergpijpen met de gezaagde kant naar boven in de oven en rooster ze 15 tot 20 minuten, tot het merg loskomt van het bot.

Haal uit de oven en bestrooi het merg met zeezoutvlokken. Serveer de mergpijpen met de gremolata, geroosterd brood en eventueel een frisse kruidensalade met rauwe sjalot.

Barigoule

Het was een van de eerste bereidingen die ik van Laurent Pourcel, een van de chef­koks van restaurant Jardin des Sens, leerde: barigoule van mooie jonge groenten. Hij kookte wel tien verschillende groenten, liet ze garen in bouillon met elk een net andere seasoning. Sommige groenten konden bij elkaar in een pan worden gekookt, maar de meeste werden apart van elkaar gegaard. De groenten werden vlak voor de service begon gegaard en koelden af in het kookvocht. Daarna werd met het kookvocht een heel mooie delicate saus gemaakt met wat sinaasappel en olijfolie. Enfin, zie hier de thuisversie van die lessen.

Voor 4 personen

• 500 ml kippenbouillon

• 500 ml sinaasappelsap

• 90 ml citroensap, plus extra

• 6 poivrade­artisjokken

• 2 venkelknollen

• 12 kleine worteltjes

• 16 kleine witte champignons

• 50 ml olijfolie

• zout en versgemalen zwarte peper

• 5 takjes koriander, blaadjes geplukt

ook nodig metalen prikker

Giet de kippenbouillon, het sinaasappelsap en citroensap in een grote pan en breng aan de kook. Zet een grote kom water klaar met daarin het sap van 1 uitgeknepen citroen, zo verkleuren de artisjokken niet na het schoonmaken.

Pel de taaie bladeren van elke artisjok tot de rand zichtbaar wordt. Schil met een dunschiller de artisjokken inclusief steel rondom mooi rond. Snijd het onderste van de steel bij en snijd de overgebleven bladeren af bij de rand. Halveer vervolgens de artisjok over de lengte en verwijder met een lepel voorzichtig de fijne haartjes in het hart van de artisjok. Bewaar de schoongemaakte artisjokken in het citroenwater.

Snijd de uitstekende sprieten van de venkel af en snijd elke knol in 8 parten. Schrap de worteltjes en was ze goed. Snijd de steeltjes van de champignons. Gaar nu alle schoongemaakte groenten afzonderlijk van elkaar tot de juiste gaarheid in het kookvocht. Gebruik een metalen prikker om te controleren of de groenten klaar zijn, zorg ervoor dat de groenten net aan gaar zijn en nog genoeg structuur behouden. De prikker moet net door de groente heen gaan zonder weerstand te voelen. Bewaar de gegaarde groenten apart van elkaar. Laat het kookvocht inkoken tot een kwart. Dit duurt ongeveer 15 minuten op middelhoog vuur, houd hierbij de pan goed in de gaten en haal hem van het vuur wanneer het kookvocht voldoende ingekookt is. Zet een staafmixer in het vocht en voeg al draaiend langzaam de olijfolie toe, tot de saus een licht gebonden textuur aanneemt en de smaak in balans is. Breng de saus op smaak met zout en peper. Verdeel de groenten over een bord, garneer met korianderblaadjes en serveer met de saus. De barigoule kan zowel warm als op kamertemperatuur worden gegeten.

Clafoutis

Clafoutis is een nagerecht dat lauw wordt geserveerd. Versgebakken dus met lekkere kersen erin. Ik raad Cerisa­kersen aan. Mijn fruitleverancier noemt het ‘de ultieme kers’. Echt een seizoensproduct dat superrijp is doordat deze kers laat geplukt wordt. Ze worden mooi groot en hartvormig. Je kunt ervoor kiezen om een mooie donkere rum of cointreau in het beslag te doen. Ik vind dat zelf in ieder geval heel lekker.

Voor 6-8 personen

• 80 g eidooier (ca. 4 eidooiers)

• 100 g ei (ca. 2 eieren)

• 200 g suiker, plus extra

• 60 g amandelmeel

• snufje zout

• 60 g patentbloem

• 200 g volle melk

• 400 g kwark

• 2 el cointreau of donkere rum

• merg van ½ vanillepeul

• geraspte schil van 1 biologische citroen (optioneel)

• boter, om in te vetten

• 500 g Cerisa­kersen

• optioneel: extra kersen, poedersuiker, lichtgeroosterd amandelschaafsel

• crème fraîche, om te serveren

ook nodig

• bakvorm van ca. 20 cm Ø en 2 cm hoog

Verwarm de oven voor tot 170 °C. Meng in een kom de eidooiers, hele eieren, suiker, het amandelmeel, zout, de bloem, melk en kwark tot een glad beslag. Voeg eventueel de drank, vanille en citroenrasp toe. Vet een bakvorm in met wat boter en strooi er een beetje kristalsuiker in. Klop het teveel aan suiker weer uit de vorm door hem ondersteboven te houden.

Ontpit de kersen en verdeel ze over de bodem van de bakvorm. Giet het beslag erop en bak de clafoutis 20 tot 25 minuten af. Laat in de vorm afkoelen tot hij lauwwarm is.

Decoreer de clafoutis optioneel met extra kersen, poedersuiker en lichtgeroosterd amandelschaafsel. Serveer lauwwarm met een goede klodder crème fraîche.

Clafoutis

Joris Bijdendijk, Chez Bijdendijk, Thuis leren koken aan de hand van 70 Franse klassiekers

Nijgh & Van Ditmar, € 34,99

Wij mogen 3 boeken verloten. Zie leveninfrankrijk.nl

4 MEESTERS, 1 GRAND CRU

DÉ PASTIS VOOR MOOIE MOMENTEN

Elk moment is belangrijk bij de samenstelling van onze ambachtelijke Pastis, de kruiden moeten op het juiste moment geplukt worden om alle smaken uiteindelijk volledig tot hun recht te laten komen. Pastis Grand cru.

GEEN 18, GEEN ALCOHOL.

DE GENOMINEERDEN!

De

genomineerde

(in alfabetische volgorde)

Franse Het Fijnste Restaurant 2024

restaurants

• Bar Beurre Maastricht

• Bellami’s Groningen

• Haut Weesp

• Les Zazous Amsterdam

• Louise Petit Rotterdam

• Madame Georgette Venlo

• Margaux Amsterdam

• Mes Amis Delft

• Monsieur Rouge Haarlem

• Rijsel Amsterdam

Jury- en publieksprijs

De 12de verkiezing van Het Fijnste Franse Restaurant bestaat uit twee delen: een juryprijs en een publieksprijs. De jury bestaat ook dit jaar uit:

• Alain Caron, Franse chef-kok, presentator van het tvprogramma BinnensteBuiten, auteur van kookboeken en met zijn zoons eigenaar van vier restaurants in Amsterdam;

• Tom Kellerhuis, hoofdredacteur van HP/De Tijd en culinair journalist met een koksmuts;

• Jacques Hermus, culinair journalist en auteur van culinaire boeken;

• Cathelijne van Vliet, hoofdredacteur van Leven in Frankrijk.

Stem op je favoriet!

Lezers kunnen voor de publieksprijs op leveninfrankrijk.nl stemmen op hun favoriete genomineerde restaurant.

De uitslag

Welke restaurants de jury- en de publieksprijs winnen, wordt bekendgemaakt in Leven in Frankrijk nummer 5, 2024. De prijzen worden uitgereikt op 3 juni tijdens een feestelijke bijeenkomst in het Hilton Amsterdam.

De jury met v.l.n.r Tom Kellerhuis, Cathelijne van Vliet, Alain Caron en Jacques Hermus.

La France & moi

In deze rubriek vertellen Nederlanders die al jaren in Frankrijk wonen over de charme en valkuilen van het werkzame leven in Frankrijk. Deze editie: een advocaat.

Olivia Enkelaar-Lussiez (53) is advocaat in Nice. Met haar kantoor Cabinet Enkelaar staat ze vooral Nederlanders bij die rechtsbijstand nodig hebben in Frankrijk. En dan komen bijzondere zaken voorbij. Olivia en haar Franse man werden op slag verliefd: “Echt een coup de foudre.” Ze is moeder van een samengesteld gezin en grootmoeder.

‘LIEVER NICE DAN PARIJS’

“

“Mijn vader was Nederlands, mijn moeder Française. Ze hebben elkaar ontmoet toen hij op vakantie was in Zuid-Frankrijk, hij studeerde toen rechten. Mijn moeder is voor hem naar Amsterdam verhuisd, waar mijn zusje en ik zijn geboren. We zijn tweetalig opgevoed en hebben nog altijd de dubbele nationaliteit. Onze vakanties brachten we door op de boerderij van mijn grootouders in het achterland van Nice. Mijn moeder moest altijd huilen als we weer terug moesten naar Nederland, want dan moest ze weer warme kleding aan. Ze was overigens wel gelukkig in Amsterdam en kende er veel mensen. Toen ik zeven was gingen mijn ouders uit elkaar. Wij verhuisden met mijn moeder naar Frankrijk, terwijl mijn vader in Amsterdam bleef wonen. Wij gingen in Parijs wonen, zodat onze vader ons om de twee weken in het weekend kon komen opzoeken. Hij was een echte francofiel en een bourgondiër, dus we gingen in een

weekend vier keer uit eten, ’s middags en ’s avonds. Mijn vader leerde ons Nederlands met zelfgemaakte oefeningen die we uitschreven op de papieren tafelkleden van de restaurants. Zo ben ik het Nederlands niet verleerd.”

Gat in de markt

“Na mijn middelbare school ging ik rechten studeren. Na tien jaar Parijs zijn we naar Nice verhuisd, waar mijn moeder vandaan komt. Daar heb ik mijn studie afgemaakt en ben ik als advocaat gaan werken. Ik zag een gat in de markt, want er waren geen Franse advocaten die Nederlands spraken. En er woont een grote kolonie Nederlanders aan de Côte d’Azur, misschien zijn het er wel twintigduizend, en ook in andere delen van Frankrijk hebben Nederlanders juridische bijstand nodig. In de loop der jaren heb ik veel bijzondere zaken gehad. Zo was een kind door zijn Franse moeder uit Nederland ontvoerd naar Frankrijk. Namens de Nederlandse vader heb ik een zaak aangespannen. Je kunt je kind niet zomaar meenemen, daar zijn internationale verdragen voor die kinderen beschermen. Het kind is dan ook teruggegaan naar Nederland. Ook doe ik veel scheidingen, zoals die van een Nederlands echtpaar dat in Frankrijk woonde. Het waren vermogende mensen met meerdere huizen. Ik heb als advocaat van de vrouw de zaak aanhangig gemaakt bij een Franse rechtbank, de advocaat van de man bij een Nederlandse. Toevallig deden we dat allebei op dezelfde dag. Dan is er een internationale bepaling die zegt dat je naar het tijdstip moet kijken waarop de zaak is ingediend.

Linkerpagina met de klok mee: in het achterland van Nice; thuis; Olivia en Bruno.

TEKST FABIAN TAKX FOTO’S ARCHIEF OLIVIA ENKELAAR

Met de klok mee: in Parijs; vijf volwassen kinderen; met zonen Julien en William.

Ik had dat om half tien ’s ochtends gedaan, hij om half twaalf, dus de zaak kwam in Frankrijk voor. Dat was heel gunstig voor mijn cliënte, want in Frankrijk kun je meer partneralimentatie krijgen dan in Nederland. Daarnaast zijn er ook veel geschillen met makelaars. Die vragen in Frankrijk veel meer commissie, wel vier tot acht procent. Soms gaat de koop niet door en brengt de makelaar toch zijn commissie in rekening. Of er is een probleem met het onderhoud van een zwembad. Ik merk wel een verschil tussen Franse en Nederlandse klanten. Fransen noemen me maître en vousvoyeren, Nederlanders nemen je al snel bij je voornaam en zeggen meteen je en jij. Dat informele, daar had ik in het begin wel moeite mee.”

Coup de foudre

“Ik ben al 26 jaar getrouwd met Bruno Lussiez. Bruno is orthopedisch chirurg in Monaco, gespecialiseerd in handen, polsen en ellebogen. Hij heeft ook een orthopedisch hulpmiddel ontworpen om mensen met ernstige artrose te helpen hun duim nog goed te kunnen bewegen. Ik ontmoette hem als patiënt, toen ik 27 was. Ik had vreselijke pijn in mijn pols nadat ik een plafond had geschuurd. Bruno heeft me drie uur laten wachten in de wachtkamer, ik was zijn laatste patiënt. Om kwart voor acht was ik eindelijk aan de beurt. Onze ontmoeting was een coup de foudre. Hij pakte mijn hand en werd helemaal rood, en ik ook. Ik zei: wat gebeurt er? Ça craque, het kraakt, zei ik. Nee, zei hij, je craque. Dat is Frans voor: ik ben helemaal ondersteboven. Hij zei: je moet volgende week terugkomen. Zo is het gegaan.”

“Mijn Franse moeder huilde als we naar Nederland gingen: dan moest ze weer warme kleding aan”

Samengesteld gezin

“Bruno was veertig en gescheiden en hij had al drie kinderen, samen hebben we er nog twee gekregen. Eén zoon woont nog thuis, die studeert medicijnen. Een famille recomposée, een samengesteld gezin, is niet altijd makkelijk, maar ik ben meteen geaccepteerd door de kinderen van mijn man. We zijn een heel hechte familie, en daar zijn we trots op. Ik ben zelfs al grand-mère van een tweeling, maar ik wil geen oma genoemd worden, dus ze zeggen ‘oja’. Ik kook iedere avond. Vroeger soms wel drie, vier maaltijden, want het ene kind had borstvoeding, een iets ouder kind kreeg puree, de andere drie een kindermaaltijd en na zijn werk zette ik Bruno om een uur of acht, negen een gewone maaltijd voor. Daar werd ik niet dunner van, want ik at telkens mee. ”

Nederlandse en Franse mannen

“Nee, mijn man kookt niet. Franse mannen van mijn generatie kunnen nog geen ei bakken, bij de jongere generatie is dat aan het veranderen. Ik vind Franse mannen trouwens veel galanter dan Nederlandse mannen. Een Fransman houdt de deur nog voor je open. Hij besteedt meestal ook veel aandacht aan zijn kleding – al zijn het geen Italianen. En bij Nederlanders moet je af en toe de rekening delen. Nee, dat vind ik niet kunnen, zeker niet de eerste keer.”

Heerlijke stad

“Nice is een heerlijke stad. We wonen in een appartement in het centrum met een gedeelde tuin. Elke zaterdagochtend ga ik zwemmen in zee, al doe ik in de winter wel een wetsuit aan. Ik heb weleens in april overdag geskied en ’s avonds gebarbecued op het strand. Parijs is een fantastische stad, maar ik woon toch liever in Nice.”

+ Agenda & Scheurkalender 2025

€42,50 * samen voor

Set t.w.v.

€  33,90

Geniet het hele jaar van Frankrijk met deze sprankelende agenda boordevol vermakelijke weetjes, seizoensrecepten en de tien leukste tips en adressen in Frankrijk. En gebruik de scheurkalender voor uw dagelijkse dosis joie de vivre!

* U betaalt tot 1 september geen verzendkosten binnen Nederland. De set wordt medio september 2023 naar u verstuurd. Neem contact op met de abonneeservice voor verzendtarieven naar het buitenland.

Bent u al abonnee? Bestel de agenda en/of scheurkalender dan in onze webshop met € 3,50 korting per stuk!

(op werkdagen van 09.00-17.00 uur)

L’ISLE-SUR-LA-SORGUE

Schatzoeken in de Provence

Het Provençaalse L’Isle-sur-la-Sorgue staat wereldwijd bekend om zijn winkels met antiek. Het aanbod is langzaam verschoven naar brocante en vintage, aansluitend op de trend en smaak van nu. Twee keer per jaar wordt die liefde voor moois van vroeger nog eens extra gevierd met een gigantische openluchtmarkt.

TEKST LOOKPHOTOS/CHRIS MUYRES FOTOGRAFIE LOOKPHOTOS/CAROLINE COEHORST

Op 25 kilometer van Avignon ligt ‘het Venetië van de Provence’, zoals L’Isle-sur-la-Sorgue wel wordt genoemd. Dat is te danken aan de wondermooie setting van deze plaats, deels op een eiland in de rivier Sorgue, die ten oosten van het stadje in een paar armen uitwaaiert om aan de westkant weer samen te stromen. Aan de Sorgue heeft de plaats van oudsher zijn welvaart te danken. Eerst door de verrukkelijke rivierkreeft, waar het water van krioelde. Later door met waterkracht aangedreven industrie, vooral op het gebied van wol en zijde. De imposante bemoste waterraden getuigen daar nog van. De rijkdom die dat opleverde, zie je terug in de opvallend weelderige herenhuizen en villa’s in het dorp.

In de 20ste eeuw vond L’Isle-sur-la-Sorgue zichzelf opnieuw uit als stad van antiek en brocante – en inmiddels ook vintage design. Elke zondag is er op de Avenue des Quatre Otages een markt die zich daarop concentreert, waarbij er een zorgvuldige selectie plaatsvindt. Daardoor is het aanbod altijd van hoge kwaliteit. Sinds 1966 is het twee keer per jaar helemaal feest, want dan vindt La Foire internationale Art, Antiquités & Brocante plaats. De stad verandert die dagen in een grote openluchtmarkt met decoratieve interieuritems,

nostalgisch stemmende gebruiksvoorwerpen en verzamelobjecten uit vervlogen tijden. Het evenement behoort tot de absolute top in zijn soort in Europa. Maar liefst 200 internationale exposanten en 250 gespecialiseerde winkels in de stad stellen hun mooiste artikelen tentoon. Dat trekt meer dan 100.000 liefhebbers, die graag de uiteenlopende koopwaar keuren die is uitgestald aan de oevers van de Sorgue, op verscholen binnenplaatsen en rond de bekoorlijke villa in het lommerrijke Parc Gautier. Doordat de levendigheid van de Foire zo mooi verspreid is over het dorp voelt het nooit té druk, wel heel gezellig. Het aanbod is langzaam verschoven van antiek en brocante naar brocante en vintage, aansluitend op de trend en smaak van nu. Qua stijl variëren de aangeboden items van Mid Century Modern, brutalisme, Hollywood Regency en Scandinavisch modernisme tot Frans landelijk, Italiaanse art deco en stoer industrieel. Vaak is het allemaal wat betaalbaarder dan in Nederland, hoewel de topstukken natuurlijk een passende prijs hebben. Tip: Parc Gautier is de beste plek voor portemonneevriendelijke vondsten.

De villages

In het hele dorp loop je van de ene naar de andere bric-à-bracwinkel, antiquair en handelaar in vintage design. Wat L’Isle-sur-la-Sorgue zo bijzonder maakt is dat er ook nog een aantal zogenaamde ‘villages’ zijn, waar meerdere aanbieders zijn verzameld in een groot gebouw of rond een plein of binnenplaats. De oudste en grootste is Le Village des Antiquaires de la Gare, een kruip-

In deze beminnelijke eilandstad kom je linksom of rechtsom altijd weer uit bij brocante

Doordat de levendigheid van de Foire zo mooi verspreid is over de stad voelt het nooit té druk, wel heel gezellig

door-sluip-door doolhof op een terrein waar in de 19de eeuw een spinnerij was gevestigd. Het is een sfeervolle plek met tientallen winkels, waaronder Du Côté du Design en 50 Cinquante. Die laatste winkel is bijna een museum van design uit de jaren vijftig en zestig.

Een mooie bonus is het grote terras van Le Café du Village, waar je in de schaduw van bomen en overgroeide pergola’s goed kunt eten of met een koud drankje even bij kunt komen van al dat verleden. Misschien zit je wel naast zanger Patrick Bruel, die er ook graag komt als hij in zijn vakantiehuis in de buurt verblijft. Niet ver van dit ‘village’ is Quai de la Gare met zo’n twintig winkels in een oud herenhuis. L’Île aux Brocantes ligt een stukje voorbij het Parc

Gautier. Om er te komen moet je een bruggetje over dat leidt naar een plein met veel groen met daaromheen een verzameling van zo’n veertig winkels. Met een prettig gevarieerd aanbod ook. Je vindt er bovendien restaurant Aux Cocottes, met een vrolijk vlonderterras aan het water. Wat een plek om te pauzeren! Verder speuren? Dan is er nog Hôtel Dongier Antiquités, een voormalige herberg uit de 17de eeuw met een weelderige tuin waar dertig handelaren zich hebben verzameld. Ook beslist de moeite waard.

Even iets anders

Ook buiten alle bric-à-brac is L’Isle-sur-la-Sorgue charmant, met z’n kades met cafés en restaurants. Overal staan bomen langs de rivier en de balustra-

des en bruggen zijn één bonte bloemenpracht. Loop je het centrum in, dan wandel je door straatjes met gepleisterde huizen in Provençaalse pasteltinten.

Precies in het midden staat de Église Notre-Damedes-Anges, aan een klein plein met terrassen onder platanen. Door de sobere buitenkant zou je nooit vermoeden dat de kerk een fascinerend, barok interieur heeft. Neem alleen al het vijftien meter hoge altaarstuk: maar liefst 222 engelen vergezellen Maria hierop naar de hemel.

Iets moderners kan ook. Want een stukje voorbij de kerk kom je bij het populaire Centre d’Art Campredon, een museum met mooie 20ste-eeuwse

en hedendaagse kunst, met als elegant decor een 18de-eeuwse stadsvilla met binnenplaats. Een ander te gek museum is La Filaventure Brun de Vian-Tiran. Het hoort bij de gelijknamige textielfabriek die al acht generaties lang wordt geleid door dezelfde familie. En die leuk is om te bezoeken, want je ziet er hoe wol wordt gesponnen en verwerkt tot de verfijndste producten. En dan is er ook nog Villa Datris, een museum voor hedendaagse beeldhouwkunst in een werkelijk betoverende villa met tuinen. Dit magnifieke domein grenst aan L’Île aux Brocantes. En daarmee is de cirkel weer rond, want in dit beminnelijke eilanddorp kom je linksom of rechtsom altijd weer uit bij brocante.

Tips & adressen

PRAKTISCH

• De wekelijkse brocante vindt elke zondag plaats van 9.00 tot 18.00 uur op de Avenue des Quatre Otages.

• De meeste winkels met antiek, brocante en vintage en de ‘villages’ zijn open van vrijdag t/m maandag, in sommige periodes ook op donderdag.

• Op zondag en donderdag is er ook een fantastische Provençaalse markt in het dorp.

• De grote Foire internationale Art, Antiquités & Brocante wordt gehouden met Pasen en op 15 augustus. Houd de website in de gaten voor de definitieve info: islesurlasorguetourisme.com

DE VILLAGES

Le Village des Antiquaires de la Gare

2 bis avenue de l’Egalité. levillagedesantiquairesdelagare.com

Le Quai de la Gare Tegenover het station. 91 avenue Julien Guigue

L’Île aux Brocantes

7 avenue des Quatre Otages. lileauxbrocantes.com

Hôtel Dongier Antiquités

15 esplanade Robert Vasse. hoteldongierantiquites.fr/1.aspx

MUSEA

La Filaventure Brun de Vian-Tiran

Erg leuk museum over de verwerking van wol. Avenue de la Libération. lafilaventure.com

Villa Datris

Vier verdiepingen van een prachtig 19de-eeuws huis en een weelderige tuin vol contemporaine kunstwerken. 7 avenue des Quatre Otages. fondationvilladatris.fr

Centre d’Art Campredon 20ste-eeuwse en hedendaagse kunst.

20 rue du Docteur Tallet. campredoncentredart.com

ETEN & DRINKEN

Aan de Quai Jean Jaurès

vind je een aaneenschakeling van restaurants, bars en ijssalons aan het water.

La Balade des Saveurs

Het beste restaurant aan de Quai Jean Jaurès. 3 quai Jean Jaurès. balade-des-saveurs.com

Olive et Raisin

Het kleine terras van delicatessenwinkel Olive et Raisin is een fijne plek om te lunchen. Je koopt er ook lekkers voor een picknick, of voor thuis. 20 allée du 18 Juin. olive-et-raisin.com

Le Vivier

Restaurant met een Michelinster waar je op weekdagen kunt lunchen met een driegangen‘marktmenu’ voor € 48. 800 cours Fernande Peyre. levivier-restaurant.com

Le Café du Village Eenvoudig maar smakelijk menu

te midden van de winkels van Le Village des Antiquaires de la Gare.

2 bis avenue de l’Egalité. lecafeduvillage.fr

Aux Cocottes

Paradijselijke plek aan het water op L’Île aux Brocantes, met tapas, salades en ander lekkers. 7 avenue des Quatre Otages. facebook.com/auxcocottesdelisle

Doucinello

Eenvoudige maar leuke zaak met verrukkelijke Buddha-bowls, salades, quiches en gebak. 37 rue Carnot. doucinellorestaurant.fr

Café de France

Zo hoort een ouderwets fijn Frans café eruit te zien! Het is de oudste van het dorp, op het centrale plein met een heerlijk terras onder een oude plataan. 14 place de la Liberté

Tropische dierenwereld in de Drôme

Kom en ontdek ons tropisch reservaat en zijn ecosystemen op de krokodillenboerderij.

Geniet van een unieke ervaring van dichtbij dankzij onze gratis activiteiten. Lees meer over onze leuke en leerzame tourroute. De tourroute is verbeterd om het nog leuker te maken voor de bezoekers. Bekijk 700 reptielen (krokodillen, reuzenschildpadden, slangen, hagedissen, enz.) en vogels in halve vrijheid, evenals 600 soorten en variëteiten tropische planten. Laat je verleiden door dit avontuur! Bezoek het hele jaar door een kas met een gematigd klimaat. De gemiddelde duur van een bezoek is 2,5 uur.

Meer informatie op onze website: www.lafermeauxcrocodiles.com

Het hele jaar dagelijks geopend (behalve 2 weken in januari)

Openingstijden van de kassa:

• maart tot juni: 10:00 - 17:00 uur

• juli en augustus: 09:30 - 17:00 uur

• september en oktober: 10:00 - 17:00 uur

• november tot februari: 10:00 - 16:00 uur

Het park sluit 1 uur na sluiting van de kassa’s

Ontdek de Poorten van de Champagne.

Paris Lille reims les portes de la champagne

Gelukkig gescheiden op vakantie

Sebastiaan Chabot werkt in Olifantenpaadjes een interessant thema uit: een ‘gelukkig gescheiden’ gezin gaat elke zomer op vakantie in een villa aan de Zuid-Franse kust. Daar doen ze alsof er niets is gebeurd, maar intussen zeurt er van alles onder de oppervlakte. Chabot (1989) volgde een twee jaar durende cursus creative writing aan de New York University en kreeg voor zijn debuut De slaap die geen uren kent de Anton Wachterprijs 2020. Hoewel dit boek ook zeer verdienstelijk geschreven is, met goed gevonden beschrijvingen, bevat het soms wel erg veel meligheid.

Sebastiaan Chabot, Olifantenpaadjes, Atlas Contact, € 24,99

WIJSHEID IN DE SNEEUW

Je moet er maar zin in hebben: 1600 kilometer skiën door de Alpen, van Menton tot Triëst in Italië, en meer dan 60.000 hoogtemeters overbruggen. De Franse bestsellerauteur Sylvain Tesson (1972) deed het, drie jaar lang, samen met zijn berggids Daniel du Lac, en schreef er een boek over, waarvan in Frankrijk 300.000 exemplaren zijn verkocht. Ook in de Nederlandse vertaling geeft de tocht aanleiding tot veel opwinding, en tegelijk inspireert het besneeuwde landschap Tesson tot rust en reflectie. Zo komt hij tot de conclusie dat je soms maar beter niet te veel kunt weten, want dan zou je zo’n riskante reis nooit ondernemen.

Sylvain Tesson, Wit (Blanc), Arbeiderspers, € 21,50

Biografie van een spoorhuis

Hoeveel geromantiseerde verhalen over Franse vakantiehuizen zijn er al verschenen? Ons huis aan het spoor van Liesbet van Zoonen hoort daar zeker niet bij. Weliswaar begint haar relaas met een droogkomische en levendige beschrijving van de heerlijke vakanties die zij met haar gezin doorbracht in Le Grand-Pressigny, een dorp in la France profonde. Maar hun voormalige spoorhuis en de dorpelingen van Le GrandPressigny blijken een rijke bron van levensgeschiedenissen die duidelijk maken dat de werkelijkheid voor Fransen van het platteland vaak verre van idyllisch is. Van Zoonen, hoogleraar Sociologie aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, blijkt een begenadigd verteller, dus dit boek wordt warm aanbevolen. Liesbet van Zoonen, Ons huis aan het spoor, Alfabet Uitgevers, € 24,99

FEMINISTISCH MANIFEST

Toen King Kong théorie in 2006 verscheen, veroorzaakte het meteen een schokgolf en Virginie Despentes (1969) werd op slag een literaire sensatie. Nu is de vertaling uitgebracht, en het blijft een even actueel als prangend feministisch manifest. De ‘punk-intellectueel’, schrijver en filmmaker verzet zich tegen alle geïdealiseerde ‘vrouwbeelden’ vanuit twee eigen ervaringen: ze werd verkracht toen ze zeventien was, en later werkte ze als prostituee. De stijl is rauw, om niet te zeggen snoeihard, maar de boodschap glashelder: laat je niet leiden door maatschappelijke conventies, maar denk zelf na over wat het betekent om vrouw te zijn in deze wereld.

Despentes, King Kong theorie, De Geus, € 14,99

Wij mogen 3 boeken verloten. Zie leveninfrankrijk.nl

Wij mogen 3 boeken verloten. Zie leveninfrankrijk.nl

Livres

Overleven in de Franse kolonie

La Louisiane van de jonge

Parijse professor in de literatuur Julia Malye is in Frankrijk een veelgeprezen bestseller die nu in het Nederlands is vertaald. Deze spannende historische roman vertelt het verbluffende verhaal van de deportatie van honderd vrouwen uit de overbevolkte

Parijse inrichting La Salpêtrière in 1720 naar een overzeese Franse kolonie, waar ze de Franse kolonisten nageslacht moeten gaan bezorgen. Malye richt zich op drie van deze vrouwen, een nog pas twaalfjarige met een scherpe tong, een instabiele aristocrate en een vermeende aborteur. Als vriendinnen verzetten ze zich tegen het onrecht dat hun door de rauwe kolonisten wordt aangedaan.

Julia Malye, La Louisiane, Wereldbibliotheek, € 24,99

STORM OVER HET BLOEMENEILAND

De Duitse bestsellerauteur

Tabea Bach heeft een bijzondere route afgelegd om schrijver te worden: ze was eerder operazangeres. Met haar ook in het Nederlands vertaalde romantische serie over ‘het bloemeneiland’, een Bretonse bloemenkwekerij, heeft ze veel fans gekregen. Die zullen ook blij zijn met het verschijnen van deel drie, Terugkeer naar het bloemeneiland. Het is helaas wel het laatste deel. Hierin moet hoofdpersoon Maël zich gaan bekommeren om zijn zieke moeder, en zijn levensgezellin Sylvia moet alle zeilen bijzetten om het bloemeneiland te redden van de kracht van de elementen. Tabea Bach, Het bloemeneiland deel 3 - Terugkeer naar het bloemeneiland, Oceaan, € 18,99

Tekenen in de loopgraven

Joseph Lesage was artiste combattant tijdens de Grote Oorlog, zoals de Eerste Wereldoorlog in Frankrijk wordt genoemd. Bob Latten heeft via diens Nederlandse kleinkinderen zijn brieven en tekeningen in handen gekregen en verzameld in het lijvige De verbeelding van 1914-1918 Als je de tekeningen en spotprenten van Lesage bekijkt en zijn brieven leest, valt op dat hij de gruwelijkheden van deze oorlog uit de weg gaat. Zo zie je op de covers van de door Lesage gepubliceerde ‘loopgravenkrant’ Le Mouchoir musicerende Afrikaanse soldaten of soldaten in een loopgraaf die zich keuvelend over een kaart buigen. Misschien omdat Lesage als radiotelegrafist zich niet in de vuurlinie hoefde te begeven. Dat neemt niet weg dat dit een bijzonder tijdsdocument is. Bob Latten, De verbeelding van 1914-1918. Tekeningen en brieven van Joseph Lesage, ‘artiste combattant’, Uitgeverij Verloren, € 39

KONINGIN VAN HET WASSEN BEELD

De Nederlandse blogger, vlogger en columniste Jacobine van den Hoek had al succes met de historische roman De roos van Napoleon, waarin ze de liefde tussen Napoleon Bonaparte en Joséphine de Beauharnais beschreef. In Madame, het wonderlijke leven van Marie Tussaud richt ze zich opnieuw op dat tijdsgewricht, waarin Marie ‘Madame’ Tussaud (geboren als Marie Grossholz in 1761 in Straatsburg) opgroeit. Marie wil graag net zulke mooie wassen beelden maken als haar oom, terwijl ze ook haar best moet doen om haar geliefde te behouden. Het levensverhaal wordt verteld door Marie zelf.

Wij mogen 3 boeken verloten.

Zie leveninfrankrijk.nl

Jacobine van den Hoek, Madame. Het wonderlijke leven van Marie Tussaud, HarperCollins, € 22,99

Het tweede deel in de sfeervolle, internationaal geprezen misdaadserie met Bruno, chef de police.

‘De geneugten van het leven in de Dordogne en een intrigerend mysterie… een winnende combinatie.’ Telegraph

‘Walkers ontspannen stijl en humor brengen zijn boeiende held en het charmante dorp

MARTIN WALKER

Op een zomerochtend wordt politiecommissaris Bruno Courrèges ruw gewekt door de sirene op het gemeentehuis van Saint Denis, die de vrijwillige brandweer oproept. Bruno volgt de brandweer naar een grote loods die in lichterlaaie staat en de omliggende wijngaard in vlammen zet. Korte tijd later wordt het dorp in de Périgord bezocht door een Californische wijnmaker met grootse plannen. Hij wil een enorm wijnhuis in de vallei opzetten, wat een aardige opsteker zou zijn voor de plaatselijke economie. Het plan zaait verdeeldheid onder de bewoners van Saint-Denis, waarbij de gemoederen hoog oplopen. Als er een moord wordt gepleegd, neemt de dreiging serieuze vormen aan. Bruno laveert tussen voor- en tegenstanders op zoek naar de dader en probeert te voorkomen dat deze nog grotere misdaden begaat…

Martin WALKER Bruno chef de police

Misdaad in het hart van de Dordogne

‘Het echte plezier van het boek is de plek zelf…. Terwijl lezers worden aangetrokken door wijnproeverijen, diners met truffelomelet en de oude waardigheid van een Franse jachthond, neemt de spanning in het verhaal toe.’ Houston Chronicle

De Engelse Martin Walker (1947) is schrijver, historicus en politiek journalist. Hij werkte jarenlang voor The Guardian in o.a. Moskou en Washington. Sinds hij eind jaren negentig met zijn vrouw Julia een oude boerderij in de Dordogne kocht, schrijft hij thrillers over Benoît ‘Bruno’ Courrèges. brunochiefofpolice.com

ISBN 978-90-831675-3-4

9 789083 167534

‘Een

Het derde deel in de sfeervolle, internationaal geprezen misdaadserie met Bruno, chef de police.

De Franse Périgord is de bakermat van de zwarte truffel, en met vijfduizend euro per kilo is deze ‘zwarte diamant’ een kostbare schat. Wanneer blijkt dat de markt voor deze delicatesse wordt vervuild door de import van de goedkopere Chinese truffel, gaat politiecommissaris Bruno op onderzoek uit. De zaak wordt grimmig wanneer een goede vriend op brute wijze wordt vermoord, als waarschuwing voor anderen. Zijn vriend was niet alleen een truffelexpert, hij was ook een voormalig agent van de inlichtingendienst. Bruno’s speurwerk brengt hem van zonovergoten markten naar schemerige cafés, van chique recepties tot gespannen onderhandelingen - van alle paradijselijke geneugten van de regio tot zijn schimmige onderwereld - en herenigt hem met een verloren liefde.

Een zaak voor Bruno, chef de police

De Engelse Martin Walker (1947) is schrijver, historicus en politiek journalist. Hij werkte jarenlang voor The Guardian in o.a. Moskou en Washington. Sinds hij eind jaren negentig met zijn vrouw Julia een oude boerderij in de Dordogne kocht, schrijft hij thrillers over Benoît ‘Bruno’ Courrèges. brunochiefofpolice.com

Te koop bij (online) boekwinkels of bestel in de webshop van leveninfrankrijk.nl (u betaalt dan géén verzendkosten).

Deel 7 wordt dit najaar verwacht!

LITERAIRE THRILLER

zich voor bijzondere wijn ook over de grens, liefst richting Frankrijk. Veilig weer thuis schrijft hij met plezier over zijn spannende avonturen in wijngaard en -kelder.

Roussillon

Ga mee op avontuur langs de fijnste Franse wijngebieden. Deze keer: Roussillon. Vroeger synoniem voor literflessen ruig rood uit het onderste schap, waarbij kwantiteit belangrijker was dan kwaliteit. Totdat een nieuwe generatie kansen zag voor de keur aan druiven van de rotsachtige grond. En er karakter en naam aan gaf.

Toen ik wijn net lekker begon te vinden, heette het Languedoc-Roussillon. Niks geen aparte gebieden, laat staan afzonderlijke appellations, gewoon simpelweg heel Zuid-Frankrijk bij elkaar geveegd. Zuid-Franse wijn betekende: literflessen ruig rood. Ruig rood dat in de 19de eeuw met de nieuwe spoorwegen heel Frankrijk door werd gestuurd naar de arbeiders van de industriële revolutie.

Kwaliteit was niet belangrijk: véél moest er zijn. Wijngaarden werden aangeplant met de druiven met de hoogste opbrengst.

Toen wijn en ik elkaar ontmoetten, zo rond 1980, begon dat te veranderen. Roussillon was nog steeds de naam die je vooral vond op flessen uit

het onderste schap, waarvan de kwaliteit varieerde van ‘in noodsituaties drinkbaar’ tot ‘ongemanierd maar karaktervol Zuid-Frans’, maar her en der waren er jongens en meisjes die het domein overnamen van hun ouders en het zonde vonden om druivenleverancier van de plaatselijke bulkwijncoöperatie te zijn. Ze zagen de mogelijkheden van dat zonnige Zuid-Frankrijk, met z’n keur aan druivensoorten die je op talloze manieren kon combineren, die van iedere bodemsoort, van ieder terroir, toch weer andere wijnen gaven. Zuid-Franse wijn kreeg karakter. Smoel. En namen. We drinken niet meer Zuid-Franse wijn, maar Minervois, Corbières, Fitou, Roussillon…

Hieronder, links: gezicht op Carcassonne; rechts: oogst van de Coopérative Pyrénées-Orientales Roussillon Muscat de Rivesaltes.

Nicolaas Klei schreef talloze boeken en gidsen over wijn. Hoewel eigenlijk een huismus met heimwee waagt hij

TEKST NICOLAAS KLEI FOTO’S ADOBE STOCK & IMAGESELECT ILLUSTRATIE EDITH BUENEN

Rechterpagina: Collioure; wijngaarden in Roussillon.

Roussillon, zo lang samengeveegd met de Languedoc, is anders. Bergachtiger, om te beginnen, daar bij de uitlopers van de Pyreneeën. Het valt onder het departement Pyrénées-Orientales. En terwijl de Languedoc het gebied van de langue d’oc is, is Roussillon Catalaans, net als dat stuk Spanje aan de andere kant van de Pyreneeën. Roussillon heet dan ook wel Noord- of Frans-Catalonië; de grote verzamelappellation onder Côtes du Roussillon heet Côtes Catalanes. Vanaf begin 12de eeuw werd Roussillon geregeerd door de graaf van Barcelona, later door de koning van Majorca. Pas in 1659 werd het bij Frankrijk ingelijfd.

Nieuwlichterij

Dit alles overpeinsde ik, uitkijkend over een wel bijzonder fraai en pittoresk stukje Roussillon, vol ruig rotslandschap begroeid met tijm, rozemarijn, salie… We hadden net het oude Roussillon en daarna het nieuwe bezocht.

Het oude Roussillon werd vertegenwoordigd door een karikatuur van een wijnboer. Nog net geen alpino op het hoofd en ook geen stokbrood onder de arm, maar roodneuzig en een verweerde kop op het massieve lijf. Schoonmaken en uitspugen vond

TIPS VAN NICOLAAS

GARRIGUE

Er gaan verhalen over wijnen die naar asfalt geurden na aanleg van een snelweg langs de wijngaard, maar het kan ook smakelijker. Zo geurt de betere Zuid-Franse wijn naar garrigue, de ruige begroeiing van de arme kalkplateaus met alle Provençaalse kruiden in het echt onder een strakblauwe hemel. Rozemarijn, tijm, salie, oregano, venkel, lavendel... “Als je er plast, ruikt het als kruidenthee”, legt een wijnboer in de Roussillon uit. Een poëtischer collega wacht op de dauw. Hun wijnen ruiken naar pis noch thee doch naar garrigue.

Het woord betekent oorspronkelijk iets als rots en hard. Het landschap hier oogt hard, droog, warm en stoffig. Maar er is ook zon, en in de verte – en in Collioure zelfs vlakbij – kabbelt de Middellandse Zee. De druiven nemen alles in zich op, de wijnen geuren naar fijne kruidigheid, avontuur en warme zomerdagen.

VIN DOUX NATUREL

De koning van de zoete wijnen. Aan vin doux naturel is niks natuurlijks. Niet zoet van nature, maar pas door rigoureus ingrijpen van de wijnboer. Dat gaat zo: druivensap wordt wijn

De wijn geurde knorrig naar kruiden, en had roestig prikkeldraad in de afdronk

hij linkse nieuwlichterij, maar hij had wel een heus proeflokaaltje ingericht. Om een hoekje naast de schuurdeur een wandje geklust van triplex en glas. In dat hokje heel hightech een wit aanrecht met vier hygiënische spuugbakjes plus kranen. Krap twee plees groot, we pasten maar net achter onze proefgootsteentjes. De wijnboer kon zonder, die keilde elk proefbodempje achteloos naar binnen. Cracher à l’intérieur, noemen ze dat. Uitspugen in je binnenste. De glazen voor de proefbodempjes hingen professioneel ondersteboven in een rek te wachten op bezoek. Ze waren lang geleden slecht schoongemaakt. De wijn geurde knorrig naar kruiden, en had fors wat roestig prikkeldraad in de afdronk.

Karakter van de grond

Een concurrent verderop had z’n druiven onrijp geoogst maar dacht met nieuwe eikenhouten vaten

doordat de gisten de druivensuikers omzetten in (onder andere) alcohol. De wijnboer giet onverhoeds een scheut alcohol bij de nietsvermoedende vrolijk gistende wijn in wording, waardoor de gisting stopt en hij wijn heeft met zo’n 19% alcohol, zoet van onvergiste suikers die van nature (!) in de druiven zitten. Vin doux naturel – VDN, zegt de kenner achteloos – is een uitvinding van de Catalaanse alchemist Arnaud de Villeneuve, de eerste Europeaan die de destillatie van alcohol beschreef. Het destillaat werd aqua vitae/ eau de vie/ levenswater,

genoemd: het was de basis voor nieuwe geneeskrachtige medicijnen. Maar je kon er meer mee. Zoete wijn maken bijvoorbeeld. Goed 700 jaar geleden kreeg Villeneuve van de koning van Majorca het patent om vin doux naturel te maken. En de koning van Majorca was ook de baas in Roussillon. Er is veel veranderd in de wereld, maar na zeven eeuwen is Roussillon nog steeds het centrum van de vin doux naturel, al hebben diverse andere Zuid-Franse wijngebieden ook een VDN, van de aromatisch geurende druivenfamilie muscat.

Maar er zijn in Roussillon ook

rode VDN’s als Banyuls, Maury en Rivesaltes. De enige wijnen – buiten sommige sherry’s – die samengaan met chocola. De belangrijkste druif hier is de grenache noir, handig hoog in suikers en dus in potentiële alcohol, maar in bijvoorbeeld Rivesaltes Ambré mogen ook de andere verwanten meedoen: grenache gris en blanc, plus macabeu en de familie muscat. Na een lange rijping en bewuste oxidatie op vat en mandfles onder de Zuid-Franse zomerzon geuren de beste rode VDN’s als de deftig betimmerde bibliotheek van Sinterklaas,

waar hij na een pepernotenlunch een verkwikkend dutje doet.

ROUSSILLON

Op Domaine Fontanel maken ze daadkrachtige rode Côtes Catalanes, verrukkelijke karaktervolle rode Roussillon met de fijne rokerige geur van kampvuur tussen het kruid en het fruit, sjiek smakend wit van druiven roussanne en grenache blanc opgevoed op eikenhout, plus nog verleidelijk zoet. En dat allemaal voor zeer vriendelijke prijzen. Domaine Fontanel, diverse wijnen vanaf € 7,95. henribloem.nl

Op het eerste gezicht prima warmbloedig Zuid-Frans rood: zonnig, fruitig, kruidig, cacao, maar daaronder broeit de stoere kracht van Roussillon, proef je garrigue, de ruige rotsen.

Domaine Piquemal, Tradition, Côtes du Roussillon 2020, € 11,25. vojacek.nl

Hier maken ze ook, onder de ruimdenkende appellation Pays d’Oc, een fijne Vermentino, een zwoele Viognier, manhaftig stoer rood van de zeldzame bordeauxdruif petit verdot, en een rosé met meer pit en charme dan menig Provence-rosé.

Preignes le Vieux, Rêve d’un Jour, Côtes du Roussillon Villages 2022, € 12,99. mitra.nl

ROUSSILLON ANDERS

‘Nature’, staat op het etiket, ‘zonder toegevoegd sulfiet’. Inderdaad, een vin nature. Roussillon, maar anders. Gepolijster, en met de verleidelijke syrah-geuren die je ook in de beste wijnen van de noordelijke Rhône vindt. Ze maken, voor dezelfde vriendelijke prijs, ook heerlijk wit; vol fruit, zonnig, kruidig.

Domaine du Grand Chêne, Côtes du Roussillon 2022, € 13,99. wijnkring.nl

Deze pagina, boven: een Banyuls uit 2014 van Domaine de la Rectorie; onder: Thierry en Pierre Parce van Domaine de la Rectorie. Rechterpagina: terras in Perpignan.

Roussillon moet niet naar artistieke oprispingen smaken, maar naar Roussillon

een wonderwijnmaker te worden. Zijn folder vertelde dat hij een artiest was die elk jaar weer iets nieuws verzon. Als je zoiets leest kun je het proeven overslaan. Wijnmaken is een ambacht. Hard werken in wijngaard en kelder. De duizend kleine dingen doen die het grote verschil maken. Leef die artistieke verzinsels maar uit op je etiket. Roussillon moet niet naar artistieke oprispingen smaken. Roussillon moet naar Roussillon smaken. Naar het kersenfruit van druif grenache, naar de aardse carignan, peperige syrah en knoestige mourvèdre met z’n aroma van dure sigaren, naar het ruige rotsachtige land, naar de zon. Druiven uit een wijngaard waar de streng gesnoeide ranken niet gemakzuchtig worden gevoed met kunstmest, maar met hun wortels de diepte in moeten, daar waar de smaak zit, het karakter van de grond, van het land. Van de mooie ruige Roussillon.

COLLIOURE & BANYULS

Net boven Barcelona ligt Collioure, een prachtig havenstadje en vermaard om z’n ansjovis. En ook een wijngebied, twee zelfs. De appellation Collioure is ook het wijngebied Banyuls. Collioure is droog, Banyuls is zoet, een vin doux naturel. Naargelang de oogst beslist iedere wijnboer welke druiven collioure worden en welke banyuls. Druif grenache levert geuren en smaken die doen denken aan designbonbons. Rijp kersenfruit, cacao, specerijen… Rijk, machtig en – ook bij de zoete Banyuls – voor-

zien van heldere zuren, pittige tannines en de zonnige geuren van de garrigue. Paulilles en de Rectorie maken ook wit als de beste witte châteauneufdu-papes: opulent fruitig, zonnig, kruidig.

Les Clos de Paulilles, Collioure 2020, € 23,95. wijnkring.nl

Bij Domaine de la Rectorie vraag je je af waarom deze sublieme witte en rode wijnen niet zo vermaard zijn als de beste bourgognes en ports.

Domaine de la Rectorie, Collioure & Banyuls, vanaf € 16,95. okhuysen.nl

RIVESALTES VAN RAZUNGLES

De familie Razungles maakt op Domaine des Chênes een Rivesaltes Tuilé waarnaast menig port zich kan gaan schamen, zo verfijnd en subtiel. Verder maakt de familie fijn rood van heel oude stokken, très vieilles vignes carignan et grenache, toepasselijk Les GrandsMères gedoopt. En bijzonder wit, onder andere van de lastige druivenfamilie muscat, die hier nou eens subtiel aanwezig is.

Domaine des Chênes, Rivesaltes Tuilé 2006, € 17,90; overige wijnen vanaf € 13,70. vleck.nl

SJIEK & SUBTIEL

Volgens ingewijden (zoals ik) overtroeft slechts de zeldzaam lekkere en kostbare Châteauneuf Rayas de finesse van rode bourgogne. Deze Zuid-Franse zijdezachte wonderen evenaren Rayas. Roussillon op grand-cru-niveau. En dat geldt ook voor hun witte wijnen.

Danjou-Banessy, diverse wijnen vanaf € 22. bolomey.nl

Heel verfijnd rood en wit met bourgogne-achtige finesse. Benastra, diverse wijnen vanaf € 15. bolomey.nl

Tips & adressen

ETEN & DRINKEN

Chez Simone (Collioure)

Gezellig en goed restaurant, op het drukste punt van de kade. instagram.com/chezsimone.collioure

Pimpant (Sète) pimpant.net

Les 9 caves (Banyuls) 9caves.com

Café des Sports (Padern) lefooding.com/en/restaurants/ cafe-des-sports

Les Insolents (Uzès) lefooding.com/restaurants/restaurantles-insolents-uzes (of op Facebook)

Restaurant Le Neptune (Collioure)

Hier kun je modern Frans eten met uitzicht op zee. leneptune-collioure.com

LOGEREN

La Bona Casa & Mas des Citronniers (Collioure)

Fijne hotels vlak naast elkaar; het eerste eenvoudig maar verzorgd, het tweede wat luxer. hotel-collioure.net & hotel-mas-des-citronniers.com

Hôtel Restaurant

La Beaugravière (Mondragon) beaugraviere.com

Domaine Fontanel (Tautavel) & Les Clos des Paulilles (Port-Vendres)

Beide wijndomeinen hebben een mooie gîte met zwembad. domainefontanel.fr & lesclosdepaulilles.com/chambre-dhotes

Wijnvilla’s

Luxe vakantiehuizen met privézwembad op een wijndomein wijnvillas.nl

Lidewij

Lidewij van Wilgen is wijnmaker in de Languedoc op haar domein Terre des Dames. Ze heeft drie dochters.

Meer over Lidewij en haar domein: terredesdames.com en wijnweekendlidewij.wordpress.com

FRANSE WIJNMEISJES

Bij de beslissing om een wijndomein te kopen hadden we over alles nagedacht: de regio, het vinden van een huis, de kwaliteit van de wijngaarden, het maken van de wijn. Tussen al die interessante onderwerpen was er één dat ons minder passioneerde: de verkoop.

Toen alles eenmaal draaide, bleek dat juist dat onderwerp het meest van mijn tijd zou vragen. Na elke botteling is het weer een schrik om de deuren van de hangar open te schuiven: al die honderden, duizenden flessen wijn. En één persoon die ze zou moeten verkopen: ik.

Gelukkig hadden we, voor Nederland, al vanaf dag één, de beste importeur denkbaar: Okhuysen in Haarlem. Maar voor alle andere landen ter wereld was er maar één manier om importeurs te leren kennen: op wijnbeurzen, waar je voor een vermogen een klein tafeltje kon huren om je wijn op uit te stallen. Het was een eenzame ervaring om vandaar naar de mensen te kijken die je in rap tempo voorbijliepen, op weg naar hun volgende afspraak.

Alles veranderde toen ik een telefoontje kreeg van Véronique, de eigenaresse van een groot wijndomein in Saint-Chinian. Zij was de vijfde generatie wijnmaakster, ik was een Nederlandse die hier eigenlijk niets te zoeken had. Toch was ik degene aan wie ze dacht voor haar groep vrouwelijk wijnmakers, de Vinifilles. Nog geen week later moest ik mezelf presenteren aan een groep vrouwen die aan een U-vormige tafel in een kaal zaaltje zaten. De meesten waren net als ik begin veertig, ze keken me achterdochtig aan en ik begreep dat het contact niet vanzelf zou gaan. Dat is nu twaalf jaar geleden.

WE DRONKEN TE VEEL, DANSTEN OP TAFELS –EN KONDEN ER OPEENS WEER TEGEN

Ik kan me nu niet meer voorstellen dat er een tijd was waarin ik mijn best moest doen om de naam en appellation van iedere vrouw te onthouden. Inmiddels ben ik overal geweest, borden volgend over afgelegen weggetjes naar wijndomeinen die verscholen in het land lagen. Of naar enorme maisons de maître, zoals dat van Véronique, dat vanbinnen nog hetzelfde is als honderd jaar geleden. 2021 was het jaar waarin ik mijn halve oogst verloor door de vorst. Ik stond huilend in mijn wijngaard toen ik de schade ontdekte. Diezelfde middag vond ik de andere Vinifilles in een château in Nîmes. We hebben te veel gedronken, op tafels gedanst – en konden er opeens weer tegen. Nu is het voorjaar, de tijd van de wijnbeurzen. Ik ben net terug van een grote beurs in Montpellier. In plaats van alleen achter een tafeltje te staan deel ik nu een stand met de Vinifilles. In de gangpaden zie ik bekende gezichten: wijnmakers die ik ken sinds mijn begintijd en importeurs met wie ik vaak al jaren samenwerk. Het is een plezier om samen de nieuwe jaargang te proeven. Op de laatste dag lunchen we aan een lange tafel met de wijnmaaksters uit andere delen van Frankrijk. Tussen de papieren bordjes op de picknicktafel staan uitstekende flessen uit de Elzas, Bordeaux en Provence. De zon schijnt, iedereen is blij elkaar te zien en ik denk aan het enorme contrast met de vrouw die ooit zo eenzaam achter haar tafeltje stond.

‘Bij ons beginthet zuiden’

In de schaduw van het Massif Central ligt de Corrèze ongestoord zichzelf te zijn. Beschermd tegen de koude wind uit het noorden voelt het zuidelijker aan dan de plek op de kaart doet vermoeden. Het is zo’n streek waar je tempo vanzelf vertraagt.

De avond valt in Uzerche, een middeleeuws plaatsje dat balanceert op een rotsblok aan de oevers van een brede rivier. De zomerdag hangt nog loom tussen de gevels van de oude huizen. Daar waar het laatste zonlicht bij kan glinsteren de straten. De toon voor mijn reis door de Corrèze is gezet. Of zoals de keurig geklede heer bij het dorpscafé zegt: “Bij ons begint het zuiden.”

Via de stadspoort wandel ik terug naar mijn hotel in het hart van het historische centrum met zijn kerken, kapelletjes, stadspaleizen en 11de-eeuwse klooster. Op het terras van restaurant La Treille Muscate is de tafel gedekt met smetteloos wit. Beneden kabbelt het water van de rivier, boven vliegen zwaluwen door een kleurende hemel. Ik bestel een extra glas wijn, want, zo zeggen ze hier: “Een diner zonder wijn is onmogelijk, een diner met één glas een ramp.”

In de vroege ochtend rijd ik door de heuvels van de Corrèze. Het is er leeg. Geen wonder in een departement met slechts 240.000 inwoners en een hoofdstad met het formaat van Beverwijk of Goes.

Ik passeer Tulle, dat met Maugein de laatste accordeonfabriek van Frankrijk heeft en waar dit voorjaar een nieuw accordeonmuseum opent.

In de showroom van Maugein, op een industrieterrein, klinkt muziek. Een potentiële koper probeert een van de handgemaakte accordeons.

De loop van de Corrèze, de rivier die de streek zijn naam heeft gegeven, voert naar de abdij van Aubazine. De lange geschiedenis is er niet weggepoetst onder een nieuwe pleisterlaag maar alom aanwezig. Precies goed. Gabrielle Chanel bracht er haar jonge jaren door om later als Coco Chanel de wereld te veroveren. Ik zal zometeen leren dat de tijd in het klooster in haar werk is terug te vinden. Maar eerst naar de tuin, ooit strak aangelegd en nu heerlijk vrij met een prachtige mengeling van rozen, kruiden, medicinale planten, wilde bloemen en een hoek met biologisch geteelde groente. Zoals

TEKST & FOTOGRAFIE HANS AVONTUUR

De kloosterjaren hebben diepe indruk gemaakt op de latere modekoningin. In haar werk zijn tal van verwijzingen naar deze tijd terug te vinden

alle kloosters werd ook de abdij van Aubazine na de Franse Revolutie gesloten als plaats van godsdienst. Dat een groot deel bewaard is gebleven, is te danken aan een vermogende dame die er een weeshuis van maakte, dat ze door een congregatie van nonnen liet leiden – dat mocht wel.

Coco in het klooster

In 1895 arriveerden de elfjarige Gabrielle ‘Coco’ Chanel en haar zussen Julia en Antoinette bij de abdij, nadat hun moeder was overleden. De nonnen leerden Coco naaien. De kloosterjaren hebben diepe indruk gemaakt op de latere modekoningin. In haar werk zijn tal van verwijzingen naar deze tijd terug te vinden. Denk aan haar liefde voor zwart-wit, de kleuren van de nonnen. Ook het logo – de twee in elkaar gevlochten C’s – is aan de abdij ontleend (een glas-in-loodraam). Het is een heerlijke plek om doorheen te dwalen of

om een rustig hoekje in de tuin te zoeken en je te laven aan de zon en de geuren van de bloemen. Voor de Franse Revolutie woonden hier nog monniken – tijdens de hoogtijdagen meer dan 250 – die er een groot bedrijf draaiende hielden. Er waren graanmolens, er werd olie gemaakt en in een enorm bassin kweekten de broeders vissen voor de verkoop. Om voor alle bedrijvigheid voldoende water te hebben legden ze een speciaal kanaal aan dat nog altijd te zien is. Ik volg het kanaal een stukje, wandel terug naar het dorp en ga voor de lunch naar Brive-la-Gaillarde, de bescheiden hoofdstad van de Corrèze. Het is er druk op het terras van Vertigo Café, alsof half Brive buiten de deur luncht. En dat is een klein beetje waar. ‘Bij ons begint het zuiden’ blijkt ook nu geen loze kreet. De sfeer voelt bijna mediterraan. Lekker buiten, zon, karaffen vol frisse rosé, lachende mensen.

Openingspagina’s: Collonges-la-Rouge, ‘het rode dorp’.

Linkerpagina: eeuwenoude entree in het hart van Uzerche; poezen waken over het dorp.

Hierboven: Uzerche ligt strategisch hoog.

Deze pagina, met de klok mee: schapenhoudster Lise; Beaulieu-sur-Dordogne; Philippe (l) en Thierry hebben de leukste chambres d’hôtes van Beaulieu. Rechterpagina, met de klok mee: Collonges-la-Rouge; allure in Aubazine; de charme van het autovrije Collonges; Collonges ligt aan de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella.

Het stadje, met een markt die is bezongen door Georges Brassens, is een typisch regionaal centrum. Met een compact historisch hart en daaromheen de modernere gebouwen van overheid, scholen en andere regionale diensten. Minder fotogeniek misschien, maar vol energie, bedrijvigheid en gastronomisch erfgoed, zoals dat van Distillerie Denoix uit 1839, al vijf generaties goed voor allerlei likeuren.

“Natuurlijk gaan we met de tijd mee en kijken we voortdurend naar nieuwe smaken en varianten”, zegt Paul Bastier. Hij behoort tot de jongste generatie in het familiebedrijf. “Maar de klassiekers op basis van noten worden nog altijd volgens

De huizen zijn gebouwd van rode natuursteen. Allemaal. En de kerken, kapellen, wasplaats en het kasteel ook

het recept van onze voorouders gemaakt. We vinden het belangrijk om aan die traditie vast te houden.”

Het rode dorp

In het zuiden van de Corrèze liggen de mooie dorpen voor het oprapen. Een aantal behoort tot Les Plus Beaux Villages de France. Zoals Collongesla-Rouge, of ‘Collonges la Flamboyante’, zoals de locals het graag noemen. Het plaatsje doet zijn naam alle eer aan. De huizen zijn er gebouwd van rode natuursteen. Allemaal. En de kerken, kapelletjes, wasplaats en het kasteel ook. Met een grijs dak van leisteen. Het centrum is autovrij, dus wandel ik vanaf de doorgaande route het dorp in. Smalle en bredere straatjes leiden onvermijdelijk naar de romaanse kerk Saint-Pierre met een achthoekige toren uit de 12de eeuw. Collonges is een levend openluchtmuseum. Het ene hoekje is nog net even wat mooier dan het andere. Met altijd en overal de zandsteen die zijn rode kleur dankt aan geoxideerd ijzer in de grond.

Met al die lieflijke doorkijkjes, pleintjes, overwelvingen, fonteinen, stegen vol bloemen en stijlvolle herenhuizen is het lastig om een favoriet te kiezen. Vanaf een afstandje weet ik het: het dorp zelf. Als geheel. Zo mooi homogeen. En dat was rond 1900 allerminst vanzelfsprekend. Zoals zoveel dorpen met een rijke historie raakte het na de bloeitijd ernstig in verval. Tot een groep dorpelingen in 1927 de schouders eronder zette om de boel te redden. Et voilà. Met dank aan deze club werd in 1982 in Collonges de vereniging van Les Plus Beaux Villages de France opgericht.

Gezond verstand zit in het DNA van het dorp met stadse allure. De godsdienststrijd die op andere plekken voor zoveel ellende zorgde werd hier eenvoudig en naar bijna ieders tevredenheid opgelost. De katholieken en de protestanten kregen allebei een stuk van de kerk… Wie nog geen genoeg heeft van rode huizen kan iets verderop ook Meyssac bezoeken. Op weg naar mijn slaapplek voor vanavond,

Beaulieu-sur-Dordogne, neem ik nog twee dorpen mee die tot de 176 Plus Beaux Villages de France horen: Curemonte met zijn drie kastelen, en Turenne, dat na de val van Karel de Grote de zetel werd van een vrijstaat. Dat duurde tot de laatste eigenaar het graafschap aan koning Louis XV moest verkopen om zijn gokschulden af te betalen. Het landschap heuvelt en is open. De wegen gaan op en af, van uitzicht naar uitzicht. Ik kijk uit over landerijen, eenzame boerderijen en kleine dorpen. Af en toe duikt er ogenschijnlijk vanuit het niets een steile rotswand op die even gemakkelijk weer plaatsmaakt voor een puntje loofbos. De vallei van de Dordogne heeft zijn eigen universum dat zich vult met vochtige lucht. Dat zorgt voor een ander gevoel, maar ook voor een andere, frisse geur.

Magnifiek terras

Ik slaap in de chambres d’hôtes van Thierry en Philippe, een herenhuis met fundamenten uit de 14de eeuw en kamers die deels boven de stadspoort van Beaulieu-sur-Dordogne liggen. Een fijn adres met houten vloeren, dikke muren, kamers van toen, een magnifiek terras onder de bomen en gastheren die graag voor hun gasten zorgen. Na een verfrissing zoek ik de Dordogne op. Volgens Thierry moet ik via de voetgangersbrug naar de overkant voor het mooiste uitzicht op Beaulieu. En zo is het precies. Het donkerblauwe water ligt rimpelloos aan mijn voeten met het dorp aan de horizon, weerspiegeld in de rivier. Op deze manier zie ik het dorp twee keer: rechtop en op zijn kop. Met de smalle klokgevel van de Chapelle des Pénitents als hoogtepunt.

’s Avonds dineer ik met andere gasten in de chambres d’hôtes. Bij glazen goede wijn spreken we bewonderend over Beaulieu, wisselen we mooie

plekken in de omgeving uit, lossen we de wereldproblemen op en sluiten we af met huisgemaakte limoncello van citroenen uit eigen tuin.

Het is zo’n verblijf zoals je het onderweg graag hebt. Onder vriendelijke mensen, in een mooi dorp, met lekker eten en alle tijd van de wereld om weg te dromen onder de driehonderd jaar oude boom die het terras van schaduw voorziet.

Liefde en eenvoud

Een dag later volg ik de rivier terug naar het noorden. Het landschap wordt ruiger en minder zuidelijk. De open velden maken steeds meer plaats voor dichte bossen, het vriendelijk glooiende platteland voor pittigere heuvels en bergen tot zo’n 900 meter hoogte. Ook het water in de beken stroomt wilder.

Op het Plateau de Millevaches is het nog leger dan in het zuiden van de Corrèze. Lise en Fabrice zijn er een paar jaar geleden neergestreken om als herders te leven. “We houden van deze manier van leven, van het klassieke pastorale bestaan”, vertelt Lise. “De relatie tussen mens, schapen en hond.” Hoewel het geen eenvoudig bestaan is, lukt het Lise en Patrice om te leven van de wol, het vlees en het plaats bieden aan campers op hun terrein. Ook maakt Lise zelf producten, zoals wollen pantoffels en kleden. “En het is heerlijk om buiten bij de schapen te zijn”, zegt ze. “In dat eindeloze landschap, standhouden in de elementen.” Eenvoud en liefde voor het leven. Een recept voor geluk dat ik in de Corrèze op meer plekken heb ervaren. Dus geef ik me over aan de keuze die Françoise in haar restaurant voor me maakt: het streekgerecht tourtou et millassous…Wat het is?

“Ah monsieur, un délicieux plat du pauvre!” Ik laat me verrassen.

Vorige pagina’s: doorkijkje op Beaulieu-sur Dordogne; in Beaulieu.

Linkerpagina, met de klok mee: de abdij van Aubazine; Paul Bastier in het 180 jaar oude familiebedrijf Denoix; de winkel van distillerie Denoix in Brive-la-Gaillarde. Hierboven, v.l.n.r.: handgemaakte accordeons van Maugein; oud-president Chirac heeft zijn wortels in de Corrèze; ruïnecomplex Les Tours de Merle.

Volgende pagina v.l.n.r.: La Treille Muscate, het restaurant van hôtel Joyet de Maubec; kleurrijk dineren bij La Treille Muscate; de kamers van Le Clos Rodolphe hebben karakter; Chez Françoise, winkel, restaurant en hotelletje in een.

Tips & adressen

DE REIS

De Corrèze is het eenvoudigst bereikbaar met de auto. De hoofdstad Brive-la-Gaillarde ligt op zo’n 950 kilometer vanaf Utrecht. De trein doet er ongeveer 10 uur over, met overstap in onder meer Parijs.

SLAPEN

Hôtel Joyet de Maubec (Uzerche)

Boutiquehotel in een 16deeeuws herenhuis in het historische centrum. Stijlvol ingericht met een mooie mix van klassiek en modern. Er zijn elf kamers in verschillende categorieën. Tweepersoonskamer vanaf €145. hotel-joyet-maubec.com

Clos Rodolphe (Beaulieu-sur-Dordogne)

Chambres d’hôtes waar eigenaren Philippe en Thierry hun gasten verwennen met sfeer, charme, gastvrijheid en drie karaktervolle kamers. Eén avond per week wordt er voor de gasten gekookt –“of als ze ons héél lief vragen.” Heerlijk ontbijt op het mooie terras. Tweepersoonskamer vanaf €95. closrodolphe.fr

Chez Françoise (Meymac)

In een 16de-eeuws huis heeft Françoise Bleu vier kamers gemaakt die allemaal anders zijn. Houten balken, ramen met

luiken en muren van natuursteen zorgen voor sfeer. Tweepersoonskamers vanaf €70.

Rue Fontaine du Rat, +33 (0)5 55951063

ETEN

La Treille Muscate (Uzerche)

Restaurant dat hoort bij hôtel Joyet de Maubec en dezelfde fijne sfeer ademt. Moderne keuken met varianten op klassieke gerechten. Chef Florent Pocris werkt met verse seizoensgebonden producten. hotel-joyet-maubec.com

Vertigo Café (Brive-la-Gaillarde)

Fijn terras in de dagelijkse levendigheid van Brive. Je zit er heerlijk tussen de locals. De keuken is eigentijds, inclusief vegetarische opties, burgers en bowls. Lichte Aziatische touch met tempura en curry. 20, boulevard de Puyblanc

Côté Dordogne (Beaulieu-sur-Dordogne)

Geliefd adres met een terras dat uitkijkt op het water. Klassieke keuken met onder meer ris de veau, loup de mer en pâté en croûte. cote-dordogne.fr

Cueillette (Altillac)

‘Hyper-local en zonder concessies’, Zo omschrijft chef-kok Oscar Garcia zijn

keuken. Oscar werd in Uzès (in de Gard) bekroond met een Michelinster, maar opende samen met zijn partner Julie in Altillac zijn eigen restaurant met eigen visie. Lokaal, eerlijk, puur. Topadres waar je bijtijds moet reserveren. restaurant-cueillette.fr

L’Établissement (Bugeat)

Restaurant van de vrienden Marty, Esteban en Bastien, die allemaal uit Bugeat komen. Veel lokale ingrediënten en vlees van de barbecue. letablissement.fr

Chez Françoise (Meymac)

Françoise Bleu is gespecialiseerd in streekgerechten. Ze leerde koken van haar moeder, die al een fenomeen was in het dorp Meymac. Françoise zet die traditie voort. Vraag haar vooral ook even naar de wijnkelder!

Rue Fontaine du Rat, +33 (0)5 55951063

DOEN

Cité de l’Accordéon et des Patrimoines (Tulle)

Tulle profileert zich al langer als de Franse hoofdstad van de accordeon, met onder meer de laatste Franse fabriek en een groot festival. Dit voorjaar moet dan eindelijk ook een museum worden geopend. Volg het nieuws op: tulle-en-correze.com

Abbaye d’Aubazine

Bezoek dit prachtige abdijcomplex en laat je door een gids rondleiden. Deze kan je onder meer wijzen op de details die terug te vinden zijn in het oeuvre van Coco Chanel, die hier zes jaar lang in het weeshuis van de nonnen woonde.

abbaye.aubazine.com

Musée du Président

Jacques Chirac (Sarran)

Voormalig president Chirac heeft zijn wortels in de Corrèze. Het verhaal van zijn ambt wordt verteld aan de hand van zo’n 5000 cadeaus die hij tussen 1995 en 2007 kreeg. Van beelden, vazen, sieraden en sportshirts tot de Amerikaanse cowboylaarzen die hij van Bill Clinton kreeg. museepresidentjchirac.fr

Markt van Brive-la-Gaillarde Bezongen door Georges Brassens en zeker een stop waard. Vol met regionale producten als kastanjes, noten, champignons, truffels. Op dinsdag, donderdag en zaterdag.

brive-tourisme.com

INFO

• tourismecorreze.com

• france.fr/nl

René Lalique, the inventor of modern jewellery

tentoonstelling

vAn 1 Mei tot 3 noveMber 2024

MUSéE LALIQUE

40 rue du HocHberg 67290 Wingen-sur-Moder FrAnKreicH

MUSEE-LALIQUE.COM

Aangepast op persoonlijke wensen

Na meer dan 20 jaar ervaring met Nederlandse leerlingen heeft de Franse schrijfster Micky Sustendal (Doorenbos) een e ciënte en ludieke methode opgebouwd gericht op spreekvaardigheid. Vraag een gratis kennismaking.

Cinéma

Filmjournalist Jos van der Burg attendeert ons elke editie op de mooiste nieuwe Franse films die nu of binnenkort ook in Nederland te zien zijn.

DORIA TILLIER

Van weervrouw tot filmster

Je kunt als ambitieuze actrice thuis bij de telefoon wachten tot je gebeld wordt, maar je kunt je carrière ook stap voor stap proberen te plannen. Doria Tillier doet dat uiterst succesvol. Hoe je aandacht krijgt, hoeft niemand haar uit te leggen. Een roemrucht voorbeeld speelde zich elf jaar geleden af. Tillier was toen Miss Météo, weervrouw, bij tv-station Canal+. In Frankrijk zien weervrouwen er vaak uit alsof ze op een catwalk lopen, maar Tillier trok de aandacht met iets anders. Op de avond dat het Franse voetbalteam zich kon kwalificeren voor het wereldkampioenschap voetbal, beloofde ze het weerbericht de volgende dag naakt te presenteren als het team zich zou plaatsen. Het team kwalificeerde zich en de volgende dag zagen de tv-kijkers Tillier bloot door een weiland rennen in het best bekeken weerbericht ooit op Canal+.

Zoiets kan alleen in Frankrijk en het tekent Tillier, die met ironie en gevatheid de grenzen opzoekt. De in 1986 in Parijs geboren dochter van een wiskundeleraar en een schilderijenrestaurateur begon haar carrière als model. Ook speelde ze in commercials, onder andere voor het parfummerk Nina Ricci. Na rolletjes in korte films en twee jaar als weervrouw bij Canal+ kwam in 2017 haar filmdoorbraak met Mr & Mme Adelman. In de film van regisseur en acteur Nicolas Bedos, haar toenmalige vriend, zien we het wel en wee van een getrouwd stel – gespeeld door Tiller en Bedos – gedurende een periode van vier decennia. Het leverde Tillier een César-nominatie voor beste actrice op.

Twee jaar later had ze deze nominatie alweer te pakken, nu voor haar rol in La belle époque. Daarin speelt ze een actrice bij een bedrijf waarin ouderen tegen betaling nostalgische jeugdherinneringen kunnen herbeleven.

Dat Tillier drie jaar geleden de openings- en sluitingsceremonie van het filmfestival in Cannes mocht presenteren, bewees dat ze tot het pantheon van de Franse filmwereld was toegetreden. Dat blijkt ook uit steeds meer prestigieuze rollen. Zoals in Bolero, een historisch drama over Ravels worsteling met het componeren van de Bolero. Tillier speelt de op de werkelijkheid gebaseerde Misia Sert, een dame van Pools-Belgische afkomst, die in het begin van de 20ste eeuw een legendarische salon in Parijs runde.

Die werd bezocht door iedereen die er toe deed in het culturele leven, van Proust tot Picasso. De rol van spontane en uitdagende socialite is Tillier op het lijf geschreven.

Van model via weervrouw naar actrice, maar inmiddels is Tillier alweer toe aan een volgende stap. Ze was al coscenarist van Mr & Mme Adelman, maar binnenkort regisseert ze haar eerste tv-serie voor Canal+. Ook speelt ze de hoofdrol in de serie, die Iris heet en over een vrouw gaat die een complexe relatie krijgt met een getrouwde man. En nu maar raden wat de volgende stap wordt in Tilliers droomcarrière.

© CARPICO THIERRY/ATP/SPP (VIA IMAGESELECT)

Cinéma

RAVELS WORSTELING

BEVLOGEN PRIESTER

LEVEN IN EEN DOEMSFEER

De priester Henri Grouès, beter bekend als ‘abbé Pierre’, was een icoon van activisme voor de armen, vooral de daklozen. L’abbé Pierre toont de levensloop van de man die vond dat geloven niet uit mooie woorden moet bestaan, maar uit daden. In de Tweede Wereldoorlog hielp hij Joden en verzetsstrijders onderduiken. Na de oorlog richtte hij 1949 Emmaus op, de beweging die woongroepen voor dak- en thuislozen opzet en runt. Met zijn bevlogen oproepen werd abbé Pierre een bekende Fransman. De film maakt geen heilige van hem, want laat ook zien hoe hij zich liet meeslepen door zijn roem. Maar het beeld dat oprijst is dat van een inspirerende gigant, die met zijn tomeloze inzet probeerde de wereld een geweten te geven. L’abbé Pierre, vanaf 25 april in de bioscoop Ravels Bolero is een van de bekendste composities uit de klassieke muziekwereld. Meteen bij de première in 1928 in de Parijse Opéra was het een groot succes. Tot verbazing van de componist, die het stuk ‘orkestraal weefsel zonder muziek’ noemde. De biopic Bolero toont Ravels worsteling met het schrijven van de compositie. De degelijke film portretteert de componist als een autistische man die zelden zijn emoties toont. Liefdesrelaties heeft hij niet. Ravel voelt zich weliswaar aangetrokken tot de Parijse salonhoudster Misia Sert, maar hij is getrouwd met de muziek, zegt iemand in de film. Critici vinden Ravels composities voor de Bolero mechanisch en emotieloos. Hij dingt vijf keer mee naar de Prix de Rome, maar wint nooit. Zijn leven krijgt een tragische wending als hij door een hersenziekte zijn spraak en geheugen verliest en niet meer kan componeren. Het levert aangrijpende scènes op in deze film, die eindigt met de dood van Ravel in 1937 op 62-jarige leeftijd.

Bolero, vanaf 9 mei in de bioscoop

Ook in de bioscoop

La tresse

Frans/Canadees/Indiaas drama over drie vrouwen uit India, Quebec en Italië die totaal verschillende levens leiden, maar zonder dat ze het weten verbonden zijn met elkaar.

Vanaf 9 mei

La nouvelle femme

Frans/Italiaanse biografische film over Maria Montessori, die in haar instituut in Rome in het begin van de 20ste eeuw gevestigde ideeën over onderwijs omver kegelt.

Vanaf 30 mei

Netflix Farang

Misdaadfilm over een ex-gevangene die het leven van zichzelf en zijn gezin op het spel zet als hij toch weer in het zware criminele milieu belandt. Film

The billionaire, the butler, and the boyfriend

Documentaireserie over hoe de relatie tussen miljardair Liliane Bettencourt, erfgename van het L’Oréal-concern, en haar dochter Françoise totaal ontspoorde toen deze haar moeder onder financiële curatele wilde stellen.

1 Seizoen, 3 afleveringen

Overig

Les enfants des autres

De films van regisseur Bertrand Bonello willen de kijker laten nadenken over de toekomst. Zoals acht jaar geleden met Nocturama, waarin jongeren bij gebrek aan perspectief terroristische aanslagen plegen. La bête speelt zich in drie perioden af. In 2044 wordt met hulp van AI het DNA van een vrouw ‘gezuiverd’, zodat ze ‘bevrijd’ van gevoelens een productiever lid van de samenleving kan zijn. Tijdens het ‘zuiveringsproces’ beleeft ze het leven van een vrouw in 1910 en in 2014. In alle perioden hangt een doemsfeer, die een gelukkige liefdesrelatie voor de vrouw in de weg zit. La bête loopt over van ideeën, maar lijkt ook ‘gezuiverd’ van gevoelens, zodat de film nooit meeslepend wordt. La bête, vanaf 9 mei in de bioscoop

Genuanceerd drama over een lerares die nooit kinderen wilde. Als de begin-veertiger een relatie krijgt met een gescheiden man die een kind heeft, krijgt ze een kinderwens. Het zet haar leven onder spanning. Prachtrol van Virginie Efira.

Te zien op dvd en streamingsites (o.a. Picl en Apple TV)

DOOR AMBER BRUGMAN

BINNENZON

Deze opvallende amberhoningkleurige vaas van AM.PM geeft een zomerse vibe aan je interieur. In twee formaten verkrijgbaar. AM.PM, Vaas in gekleurd glas Opla, € 48. laredoute.nl

À table!

Als je uitgebreid gaat tafelen dek je de tafel in stijl met dit elegante en fleurige kleed van Cyrillus Paris. De matte inductie beschermt het tegen vlekken en vocht. Verkrijgbaar in peperkoekkleur en Engels groen. Cyrillus Paris, Nappe Jaïpur en coton enduit, € 49,90. cyrillus.com

Cocoonen

Eenmaal geïnstalleerd in deze heerlijke hangstoel wil je er nooit meer uit. Een eyecatcher voor zowel binnen als buiten. Ook verkrijgbaar in groen. Maisons du Monde, BoayanaHangfauteuil, € 399. maisonsdumonde.com

Maison

Ode aan de sixties

Honoré’s nieuwste (outdoor)collectie is een knipoog naar de modernistische kunst van de jaren zestig. De prachtige stukken van architecten Dan Palmer en William Krisel uit Palm Springs waren de inspiratiebron voor deze stoel. Geschikt voor binnen en buiten.

Honoré Déco, Chaise Palmer, € 418,45. honoredeco.shop

FRIS & GEURIG

Met het retrodesign van deze di user van beukenhout met poederroze glazen kap creëer je een warme sfeer. Er is keuze uit verschillende geuren.

Esteban Paris, Di useur Edition So Rétro, € 79. esteban.fr

OPGAAN IN DE NATUUR VAN DE DORDOGNE

Dit schitterende, hoogst originele huis staat in de Périgord Pourpre, het meest zuidwestelijke deel van de Dordogne. Een eeuwenoude molen is door de eigenaren met liefde gerestaureerd, met behoud van de originele eikenhouten balkenstructuur. Daaraan is een langwerpige, open ruimte aangebouwd waarin gewoond, gewerkt, geslapen en zelfs gebaad kan worden. Dat kan ongestoord, want hoewel er een wandelpad dertig meter lager langskomt, is er absolute privacy. “Ja, af en toe komt er een ree naar binnen kijken”, zeggen de bewoners, Kees en Mariette Rademaker.

In totaal meet het huis, dat door een lokale architect geheel volgens hun wensen is vormgegeven, ruim 170 vierkante meter. Het ligt op een heuvel in een klein bos en heeft een weids uitzicht over de omringende biologische wijngaarden van het ‘Pays de Bergerac’. “We hebben deze plek ontdekt tijdens een wandeling in 2011, toen we hiernaast wijn gingen kopen in Château de la Jaubertie”, vertellen ze. “Het heeft wat voeten in de aarde gehad, maar in 2016 was het af.” Door de grotendeels glazen gevel voel je je helemaal verbonden met de natuur en geniet je nog meer van het prachtige uitzicht. Het dak

is voorzien van rode dakpannen zodat het past in de lokale bouwstijl. Onder de betonnen vloer zit vloerverwarming en de isolatie van het vrijwel onbreekbare glas en het dak voldoet aan de hoogste normen. Er zijn elektrische zonneschermen, een fraaie Bulthaup­keuken en er is een sfeervolle open haard. Opvallend is dat zich in het tweepersoonshuis geen logeerkamer bevindt. “We laten onze gasten altijd drie dagen op onze kosten logeren in een B&B vlakbij, dan zit je elkaar niet in de weg als je even rust wil.”

Leuk detail: een van de glazen deuren is afkomstig uit de audiowinkel die ze jarenlang in Leiden hebben gehad.

De luchthaven van Bergerac ligt op tien minuten rijden, Bordeaux op anderhalf uur, en binnen enkele kilometers zijn er verschillende bezienswaardigheden en dorpen met alle voorzieningen die je nodig hebt. Ook Monbazillac, bekend van zijn zoete wijn, ligt vlakbij.

Kees en Mariette doen door omstandigheden met pijn in het hart afstand van hun ‘ideale huis’. “We hebben er ontzettend van genoten en hebben er alle vertrouwen in dat dit voor de volgende bewoners ook zal gelden.”

Interesse

B&D Makelaars

www.bdfrance.nl

Referentie: 349117

Vraagprijs

€ 595.000

Bastion d’Azur is al sinds 2007 het enige serviceverlenende bedrijf in Sainte Maxime en omgeving dat u daadwerkelijk ontlast. Wij hebben een team van 16 medewerkers en kunnen het volgende voor u betekenen:

• onderhoud aan uw tuin

• onderhoud van uw zwembad

• sleutelservice, controles tijdens uw afwezigheid en check in en out tijdens de verhuur

• administratieve ondersteuning

• uitvoering van werkzaamheden in en om huis

• ondersteuning bij bouw en verbouw

• schoonmaak en linnen service

Voor meer informatie kunt u vrijblijvend contact met ons opnemen.

14 Boulevard Frédéric Mistral - 83120 Sainte-Maxime

+33 (0)4 94 81 01 32

Bastion d’Azur

Het voorjaar is begonnen in het zuiden van Frankrijk. De toeristen druppelen langzaamaan binnen en de restaurantjes op het strand worden opgebouwd. Plotseling viel er de afgelopen tijd eindelijk weer eens regen.

Als het hier regent dan is dat serieus en betekent het overstromingen en afgezette wegen.

De Fransen zijn niet gewend aan rijden in de regen dus iedereen rijdt stapvoets en er wordt al snel code Orange afgegeven.

Je zult maar net logees hebben als het met bakken uit de hemel komt! Op de een of andere manier lukt het ze altijd je zó vreselijk verantwoordelijk te laten voelen voor het weer!

“Gaat dit nog lang zo door? Hoop toch wel dat het morgen droog is, er is zeker ook geen markt nu?” Dit soort vragen en opmerkingen komen de hele dag voorbij.

Een antwoord heb ik niet maar stiekem ben ik dolblij met de regen die we zo vreselijk hard nodig hebben. Onze provincie valt nog steeds onder de ‘te droge’ delen van Frankrijk.

Gelukkig regent het nooit heel erg lang en na twee dagen was het leed weer geleden en gingen de logees tot mijn verbazing in korte broek en T-shirt buiten zitten terwijl ik

nog een bodywarmer aan had.

info@bastiondazur com

www bastiondazur com

bastiond’azur

Er wordt veel over gesproken en geschreven: de aanhoudende droogte vormt een groot probleem.

De rivier die door ons dorp loopt staat al twee jaar droog. Mijn cliënten wier tuin bewaterd werd door een eigen bron moeten allemaal overschakelen op leidingwater omdat de bronnen droog komen te staan.

Zwembaden mogen nog wel worden bijgevuld maar een leeg bad vullen is verboden. De gemeentes controleren steeds vaker het waterverbruik en er worden zelfs boetes uitgedeeld.

Onze fonteinen, waar we zo trots op waren, gaan we nu ombouwen tot plantenbak.

Veel mensen denken dat de problemen zijn opgelost als het twee weekenden hard regent. Helaas moet het veel vaker en langer regenen willen de spaarbekkens vol genoeg raken zodat we de komende zomer, die vast weer warm en droog zal zijn, voldoende water hebben om alles en iedereen te kunnen voorzien.

Bij de aanleg van tuinen of herbeplanting proberen wij onze cliënten zo goed mogelijk te informeren en aan te sturen met betrekking tot planten die het ook goed doen met weinig of bijna geen water.

Een Hollands groen grasveld? Dat is hier in het zuiden tegenwoordig onmogelijk en ook not done!

Joost Schwartz

Uw Nederlandstalige verzekeringsadviseur in Zuid-Frankrijk

Westerzee France S.A.R.L. is sinds 1981 werkzaam aan de Côte d’Azur met als specialisatie het verzorgen van verzekeringen voor particulieren zoals auto, opstal/inboedel, boot, ziektekosten, etc.

Voor vermogende cliënten biedt Westerzee de speciale HISCOXverzekering aan voor zowel uw huis (de opstallen), de inboedel, de kunst + antiek en overige kostbaarheden, alsmede de aansprakelijkheid, een volledige rechtsbijstand en de HISCOX-hulpcentrale. Dit alles op de zgn. “All Risks”-voorwaarden en op basis van de vervangingswaarde (niet voor kleding), in tegenstelling tot de standaard Franse verzekeringscontracten. Andere maatschappijen waarmee al jarenlang wordt samengewerkt zijn: ALLIANZ Courtage, Generali, CEGEMA Ziektekosten, PROTEXIA Rechtsbijstand.

Een bijzondere verzekering, die is gebaseerd op wederzijds vertrouwen, gemak en een grote flexibiliteit. Risico-inspectie met expert.

Contact: info@westerzee.com, 107 avenue de Pierrefeu, F06560 Valbonne, tel. +33 (0)4 92922333, fax +33 (0)4 92920327, director: Kick Roodhuyzen de Vries, www.westerzee.com

Dop Makelaars

Provence

Poitou-Charentes

Les Demeures du Luc - L’Isle-sur-la-Sorgue Vraagprijs € 749.000,- k.k.

Provence

Ardèche

Les Rives de L’Ardèche 46 - Vallon-Pont-d’Arc Vraagprijs € 395.000,- k.k.

Côte d’Azur

Vakantiepark Boisdorli

Vraagprijs vanaf € 135.000,- k.k.

Charente Côte d’Azur

Avenue du Débarquement - Sainte-Maxime Vraagprijs € 1.445.000,- k.k.

Ook uw woning verkopen?

Bel ons voor een gratis waardebepaling!

Bezoek onze website www.dop.nl voor het complete aanbod van villa’s en appartementen in Frankrijk

Le Bois Senis 56 - Vasles Vraagprijs € 158.500 k.k.

Chalets de Altiport - Alpe d’Huez Vraagprijs vanaf € 816.600 k.k.

Franse Alpen

Châtel - La Vie en Roos Vraagprijs € 1.225.000 k.k.

Franse Alpen

Les Chalets de la Madeleine 4 Vraagprijs € 195.000 k.k.

Franse Alpen

Les Chalets de Vallandry 7 - Landry Vraagprijs € 925.000,- k.k.

Franse Alpen

Villa 1248 - Grimaud Vraagprijs € 2.180.000 k.k.

Chalet Le Dahu - Vallandry - Landry Vraagprijs € 1.900.000 k.k.

Franse Alpen

Villa 2589 - Gordes Vraagprijs € 1.750.000 k.k.

- Ecuras

De ideale omkadering voor een huis en verblij f zonder zorgen in Zuid-Frankrij k

www.maisonsanssoucis.com

Constructie- en renovatiewerk huis en zwembad Onderhoud van tuinen & zwembaden

Consulting bij verkoop en aankoop huizen

Jan Vermeijen (+33)6 34 35 29 09 info@maisonsanssoucis.com

VILLA IN DE LIMOUSIN

Te koop villa in de Limousin Prachtige, charmante, authentieke geheel vrijstaande villa uit het jaar 1920, gelegen aan het einde van een doodlopende weg in een kalme en schitterende parkachtige omgeving met kilometers verbluffend uitzicht over eigen vijver en Limousin heuvels.

Licht glooiend grasveld met imposante eiken. Grote hal en woon-/eetkamer met houtkachel/ open haard.

5/6 slaapkamers waarvan twee met eigen douche.

Een aparte nieuwe badkamer met douche. 2 aparte toiletten. Centrale verwarming (olie), grote keuken en kantoor.

Op 4 km afstand van een levendig stadje met alle voorzieningen, waaronder een wekelijkse markt en een jaarlijks theater-muziek festival.

Dit 40 km ten noordwesten van de beroemde porselein stad Limoges en 30 km van de A10.

Genoeg ruimte voor het aanleggen van een zwembad. Kortom een ware ‘coup de cœur’!

Smaakvol ingericht, overname bespreekbaar. 251 m2 woonoppervlakte met 2h. 28a hectare grond, een op te

knappen tennisbaan en een boomgaard. Aparte schuur voor tuingereedschappen en meubilair.

Goede ADSL verbinding. Glasvezel aangelegd en verbinding op aanvraag.

Uitstekende prijs-kwaliteitsverhouding.

Vraagprijs € 310.000 k.k.

Tel. 0031 (0) 6 4110 7519

MAXIMMOBILIARE

TE KOOP VILLA

ROQUEBRUNE CAP MARTIN

€ 7.600.000

TE KOOP VILLA

ROQUEBRUNE CAP MARTIN

€ 14.900.000

TE KOOP APPARTEMENT

MONTECARLO – MONACO

€ 13.900.000

TE KOOP VILLA EZE

€ 4.500.000

TE KOOP APPARTEMENT

MONTECARLO – MONACO

€ PRIJS OP AANVRAAG

TE KOOP APPARTEMENT

MONTECARLO – MONACO

€ 16.900.000

VAKANTIEHUIS TE KOOP

In het Pays de Bray, in noord-Normandië, in de omgeving van Neufchâtel-en-Bray, staat ons in Normandische stijl (aux colombages) gebouwde vakantiehuis, met grote (wijn)kelder, garage en werkschuur, op een terrein met tuin en boomgaard van 4000 m2

De woning bevat op de begane grond een woonkamer met open keuken, serre, slaapkamer, toilet en badkamer. Op de eerste verdieping is een slaapkamer en op de vide is ruimte voor twee bedden of een speelplek, en een zolderdeel.

De woning is gemakkelijk bereikbaar; de afstand vanaf Utrecht is 480 km.

De vraagprijs is € 175.000 k.k., inboedel plus keukenapparatuur inbegrepen.

Voor informatie: 06 20195120; 06 51982907.

“Zonder jou was het ons nooit gelukt”

Dat hoor ik regelmatig. Ik ben aankoopbegeleider en architect en woon reeds 27 jaar in de Vaucluse ten zuiden van de Mont-Ventoux (84).

Ik bied professionele hulp bij het zoeken van een bestaand pand en beschik daarvoor over een ruim en gediversifieerd aanbod. Mijn werksector behelst de streek ten zuiden van de Mont-Ventoux. Aarzel niet om mij te contacteren voor een telefonisch afspraak. IMMOBILIËN MET BEGELEIDING OP MAAT

Wilt u uw woning in Frankrijk verkopen?

Wij maken geheel vrijblijvend een waardebepaling en een verkoopadvies voor uw woning! Dop Makelaars - sinds 1998 actief

Kastelen & Landhuizen

Exclusieve arrangementen Rondreizen op maat Bedrijfsevents en familie uitjes

Kasteelovernachtingen.nl Wij maken er echt iets bijzonders van Ook in een kasteel overnachten?

B&D France

Zuiderzeestraatweg Oost 71

8081 LB Elburg

Nederland

Dreams come true

+31 525 684488

info@bdfrance.nl

www.bdfrance.nl

Schitterend landhuis ‘en pierre’ met zwembad, stenen schuurtje en groot bijgebouw, ruim 7.000 m² met uitzicht. Zeer veel sfeer en in goede staat.

€ 535.000

B&D France/Elburg NL ref. 2090

PROVENCE/VAR - LORGUES

Authentieke XVIIIe eeuwse bastide met gastenverblijf en zwembad op 8.000 m² op 35 minuten van Middellandse zee. Vlakbij leuk stadje.

€ 830.000

B&D France/Elburg NL ref. 1496BD

CÔTE D’AZUR - LA CROIX VALMER

Sublieme villa met een fenomenaal uitzicht op zee, zwembad en 1.856 m² op 2 kilometer van zee en vlakbij van St. Tropez. Toplocatie.

€ 3.200.000

B&D France/Elburg NL ref. 2025BD

B&D France is een Nederlandstalig makelaarskantoor en met 30 jaar ervaring een bewezen specialist in de aankoop van onroerend goed in Zuid-Frankrijk. De panden zijn zorgvuldig geselecteerd, hebben een goede prijs-kwaliteitverhouding en zijn veelal persoonlijk bezocht. Bekijk ons aanbod op de website. Toch liever een persoonlijk gesprek? Neem dan contact met ons op.. Bel nu +31 525 684488 voor meer informatie of kijk op www.bdfrance.nl

B&D France, de aankoopmakelaar voor uw droomhuis in Zuid-Frankrijk

Village de vacances de Montmarsis - Gourdon

www.montmarsis.com

LOT – VIRE-SUR-LOT/CAHORS

00 33 (0)6 60 85 25 99

00 33 (0)6 61 53 66 24

info@residence-location.com

www.residence-location.com

www.residences-vente.com

lesresidencesdusoleil

Huur een prachtige vakantievilla….

Mooie villa’s, compleet ingericht, schitterende vergezichten, privé zwembaden en uiteraard stijlvol en goed onderhouden.

Uw villa verhuren?

Alles kan op maat worden afgestemd op uw wensen. Wij kunnen u tevens een persoonlijk aanbod doen voor het onderhoud van de villa, zwembad en tuin. Ons doel is om voor zowel de verhuurder als de huurder een ideale situatie te creëren voor een optimale verhuur.

De verkoop van villa’s

Wij helpen u graag bij :

• De verkoop van uw huis

• De aankoopbegeleiding van uw huis

• Taxaties, waardebepaling, energielabels, etc.

Nouvelle-Aquitaine - Dordogne Domme

In de beboste heuvels rond Domme prachtig en zeer rustig gelegen complex, bestaande uit een groter woonhuis (omgebouwde stenen schuur) met drie slaapkamers, en het boven afgebeelde lieftallige oude woninkje, diverse terrassen; schuurtje, zwembad en parkeerplaatsen. Het geheel ligt op 1,6 ha eigen grond met grasland en bos. Veel mogelijkheden!

PRIJS € 371.000 k.k. AQ-0293HA

Occitanie - Aveyron Druhle

Oud, halfvrijstaand dorpshuis (127 m2) met grote woonkamer (oude schouw), ingerichte keuken, slaapkamer, badkamer, WC, 2 à 3 slaapkamers en dressing. Het straatniveau heeft 2 kelders. Het leven speelt zich vooral af op het verhoogde tuinniveau aan de achterzijde dat toegang geeft tot de 2 woonniveaus. De woning staat op 821 m2 midden in het typische plattelandsdorp

PRIJS € 170.000 k.k. MP-0178HA

Grand-Est - Vosges

Le Clerjus

Midden tussen de akkers en bossen staat deze oude plattelandswoning op ca 1600 m2 grond. Het huis van 3 niveaus is recent grotendeels gerenoveerd en telt o.a. entree, 2 kelders, woonkamer, ingerichte keuken, doucheruimte en 2 à 3 slaapkamers. Om de woning liggen diverse terrassen waarvan een met houtgestookte Finse ‘hottub’. Nabij de skipistes van de hoge Vogezen. PRIJS € 180.000 k.k. LV-0507HA

Frankrijk lonkt; laat u verleiden

Een zeer ruim natuurstenen huis met veel mogelijkheden. Ernaast een grote natuurstenen schuur. Verder een gite met 3 slaapkamers en twee onafhankelijk chambres met kitchenette en sanitair. Fijn zwembad. Alles in perfecte staat. In een levendig dorpje met bar/restaurant, meertje, bakker en kleine supermarkt. Instapklaar ensemble met prima verhuurmogelijkheden.

Vraagprijs: € 435.000 ref. BA 431

LOT - CAILLAC

Een zeer ruim en licht huis met veel verrassende elementen. Onder architectuur gebouwd. Centraal gelegen op het terrein van ruim 5000 m2. In een hoek van het terrein een complete gite. In totaal 6 slaapkamers. Een heerlijk comfortabel huis. Vlakbij de winkels en de stand Cahors. Optimale privacy. Een heerlijk huis om comfortabel te wonen en eventueel te verhuren.

Vraagprijs: € 399.000 ref. C30403

LOT - THEDIRAC

Zeer rustig gelegen, gebouwd om de resten van een oud natuurstenen huis. In het buitengebied van een stil dorprje. Goede isolatie, dubbel glas, nieuwe warmtepomp voor efficiente verwarming. Het huis heeft 2 slaapkamers. Van binnen gedateerd, maar wel in goede staat. Alle ramen en deuren recent vervangen (dubbel glas) Aan het huis vast een gite met 2 slaapkamers. Flinke schuur. Bij het huis 2 ha grasland en op 250 m afstand nog 2 ha bos.

Vraagprijs: € 199.000 ref. C30504

Uw agence voor aan- en verkoop l Begeleiding van a tot z l Taxaties

MARTIN SMULDERS EXPERT IMMOBILIER

LAURA VAN DIJK AGENT COMMERCIAL

Luxe vakantiehuizen in Paleyrac, gesitueerd in het hart van de prachtige en fameuze Dordognestreek. Elke villa is voorzien van een privé zwembad en heeft een prachtig uitzicht over het dal.

+(0)33 06 07 77 89 17

bourianemaisons@gmail.com

Voor meer informatie:

www.dordogne-villas.nl

010-4361964

LOT - FRAYSSINET LE GELAT

VOLGEND NUMMER

Op 20 juni in de winkel. Vol zomerse inspiratie!

Antibes

Honderd jaar geleden begon hier het zomertoerisme aan de Côte d’Azur. Het is er nog net zo zonnig, levendig en zwoel als toen.

Normandië

Ontspannen route van luilekkerstad

Rouen door de glooiende heuvels en langs vakwerkhuizen naar Deauville aan de kust.

De Drôme

Op pad door oogstrelende natuur, langs culturele steden en dorpen als Valence, Mirmande, Montélimar en pottenbakkersdorp Cliosclat.

À la recherche du temps perdu

De Franse slag en het bijbehorende leven, zou het nog bestaan? Het erf met de oude Eend die dienstdoet als kippenhok, de regel dat je de gendarme beter na de lunch kunt tegenkomen omdat de agenten dan beschonken zijn? We vragen het kok Mari Maris uit Picardië en verzamelen de mooiste nostalgische herinneringen van lezers.

Abonnementen & klantenservice

+31 (0)88 1102081 (op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur) S.P. Abonneeservice t.a.v. Leven in Frankrijk

A. van Leeuwenhoekweg 34, 2408 AN Alphen aan den Rijn leveninfrankrijk@spabonneeservice.nl

Abonnementsprijs

In Nederland € 42,50 per jaar (6 edities) bij automatische incasso of online betaling. Voor een factuur per post wordt € 3,50 administratiekosten in rekening gebracht. Bij een welkomstgeschenk worden eventuele verzendkosten eenmalig in rekening gebracht. De aanbieding geldt zolang de voorraad strekt. Abonnementen buiten Nederland hebben een speciaal tarief, op te vragen bij de klantenservice. Het abonnement wordt automatisch verlengd tegen de dan geldende tarieven, tenzij u minimaal twee maanden voor het einde van de lopende abonnementsperiode opzegt. Cadeau- en proefabonnementen lopen automatisch af.

Leven in Frankrijk digitaal

Abonnees lezen gratis Leven in Frankrijk via de app Tijdschriftenmand. Voor uw wachtwoord kunt u contact opnemen met de klantenservice. Geen abonnee? Dan kunt u Leven in Frankrijk betaald lezen via o.a. MagZine, Blendle en Readly.

Losse nummers € 7,95

Colofon

Nr. 3 - 2024

27ste jaargang

Coverfoto

L’Isle-sur-la-Sorgue © Lookphotos/Caroline Coehorst

Leven in Frankrijk

Van Slingelandtstraat 63, 1051 CG Amsterdam +31 (0)20 5302594 leveninfrankrijk@creditsmedia.nl www.leveninfrankrijk.nl

Hoofdredactie

Cathelijne van Vliet

Eindredactie

Jolanda van der Ploeg, Mariëtte van de Sande, Fabian Takx

Artdirection & vormgeving

Carlien Bierens

Medewerkers

Hans Avontuur, Amber Brugman, Ingrid Bockting, Edith Buenen, Jos van der Burg, Caroline Coehorst, Marieke van Ditshuizen, Amélie Dufour, Eugenie Goldschmeding, Nicolaas Klei, Mari Maris, Chris Muyres, Mick Palarczyk, Frank Renout, Paul Smit, Fabian Takx, Karin van der Vegt, Lidewij van Wilgen

Uitgever

Eugen van de Pas

Sales

Julien Frouin +31 (0)20 5302570 advertising@creditsmedia.nl

Marketing

Daniëlle Wiersema +31 (0)20 5302570 d.wiersema@creditsmedia.nl

Distributie

Aldipress, Utrecht / AMP, Brussel

© Leven in Frankrijk is een uitgave van Joie de Vivre BV, eigendom van Credits Media. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen en/ of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. De redactie heeft zijn uiterste best gedaan om rechthebbenden van beeldmateriaal te achterhalen. Wanneer desondanks beeldmateriaal wordt getoond waarvan u rechthebbende bent en u wordt niet genoemd, of geeft geen toestemming voor het gebruik, dan kunt u contact opnemen met de redactie.

ISSN: 1389 -1162

Geschiedenis komt tot leven

Nieuwe afleveringen: De Gallische leider Vercingetorix, Koning Arthur, Chef Escoffier ... iedere maandag om 21:00 ©

Meer Fruit, Minder Suiker

Kijk voor de lekkerste recepten, inspiratie & exclusieve Bonne Maman producten op bonnemaman.nl!

* Bonne Maman Meer Fruit Minder Suiker Aardbeien bevat 67% fruit & 30% minder suiker dan traditionele Bonne Maman aardbeienjam.

67% fruit & 30% minder suiker *