Een lichaam hebben, een lichaam zijn
Lekker in je vel?
Gezondheid ≠ niet-ziek
De invloed van de mensen om je heen
Waarom worden mensen ziek?
‘Gezondheid
is het grootste geschenk, tevredenheid de grootste rijkdom, trouw de beste relatie.’ Boeddha
Tweederde van je lijf bestaat uit vocht.
Het grootste gedeelte daarvan is water, de rest bloed. Een baby heeft ongeveer 350 ml bloed, een volwassen man 5 liter.
‘In de jeugd lijkt gezondheid een recht te zijn, op middelbare leeftijd een gunst, op hoge leeftijd een verrassing.’
Jacques Normand, schrijver
op de 3
Eén op de drie Nederlanders geeft mantelzorg. Zij helpen familie, vrienden of buren met hun persoonlijke verzorging of het huishouden en ze bieden steun.
De oudste vrouw ter wereld was Jeanne Calment. Ze werd 122.
‘Niet
de arts maar het lichaam geneest de ziekte.’ Hippocrates
Je lichaam is het eerste wat je ziet als je in de spiegel kijkt. En anderen herkennen jou aan de vorm van je lichaam, aan je manier van lopen of lachen, praten of gebaren. Door je lichaam kun je ergens aanwezig zijn. Zonder lichaam was je nergens en zou je geen leven hebben.
In dit nummer van WHY Stories draait alles om dat lijf, waarmee we kunnen sporten, zitten of slapen. Dat lichaam dat uniek is – met bijzondere kenmerken: vrouwelijk of mannelijk of misschien wel iets daartussenin. Met een eigen karakter, dik of dun, lang of klein, mooi of lelijk.
Zonder lichaam zou je niet gezond kunnen zijn of ziek kunnen worden. Je zou niet kunnen eten en niet verzorgd hoeven worden. Je zou niet kunnen denken… en je zou zelfs niet dood kunnen gaan.
Zonder lichaam zou je nooit een selfie kunnen maken of een naaktfoto van jezelf kunnen delen. Zonder lichaam zou je je niet kunnen gedragen, elkaar niet kunnen omhelzen of uitschelden. En om een tatoeage te zetten, heb je wel een lijf nodig.
Dus zou je kunnen zeggen: je lijf is álles. Of toch niet…?
Heb je een lichaam of ben je je lichaam?
10
Over het gevoel dat je lichaam een ‘ding’ is. Maar tegelijk ben je zonder je lichaam niks.
42
Eten is brandstof voor je lichaam. Maar wat je eet zegt ook iets over je kijk op de wereld om je heen.
Volgens de positieve gezondheid zijn er meerdere elementen die je gezondheid bepalen.
54 20 16
Online zijn zowat alle beelden bewerkt. Toch willen mensen aan die schoonheidsidealen voldoen.
48
Bij de meeste mensen komen hun sekse en gender overeen, bij sommigen niet.
Je kleding vertelt misschien wel veel meer dan je denkt over wie je bent, waar je woont en wat je gelooft.
Autonomie betekent het recht om zelf te bepalen wat
Je ‘ik’ bestaat uit aangeboren en aangeleerde onderdelen. Je ’identiteit’ ontwikkelt zich je leven lang.
60 26 32 38
Je kunt niet alleen lichamelijk iets mankeren, maar ook mentaal. Dat is vaak niet goed bespreekbaar.
Let's talk about sex! Leven met een beperking Wie
Niet idereeen kan zichzelf redden. De overheid springt dan soms bij. Maar er zijn ook mantelzorgers nodig.
Alles wat er in de les op het digibord is getoond, kun je later nog opzoeken. Handig als je bepaalde opdrachten thuis of buiten de les moet doen. Jouw eigen digitale deel van de methode heet MyWhy. Je kunt daarin gemakkelijk inloggen. Via MyWhy kun je filmpjes bekijken en een persoonlijk dossier aanleggen.
Je kunt elk onderwerp van verschillende kanten bekijken. Of anders gezegd: je kunt het leven met verschillende brillen op bekijken. Als je in de afgelopen jaren al met WHY gewerkt hebt, ken je misschien nog de brillen in de thema’s van WHY Basics. Dat waren de burgerschapsbril, de levensbeschouwelijke bril en de filosofische bril. In dit magazine werken we met zes brillen, want er zijn meer dan drie perspectieven om het leven te bekijken. Kijk maar naar de brillen op deze bladzijde en hun betekenis.
De samenleef-bril hoe leven mensen samen? Burgerschap hoort hierbij.
De ethische bril: wat is goed om te doen? Dit is een onderdeel van de filosofie.
De persoonlijke bril: welke waarden en overtuigingen heb je?
De zingevings-bril: wat geeft het leven betekenis? Levensbeschouwing hoort hierbij.
De vergelijkende bril: wat voor verschillen zijn er?
De filosofische bril: hoe denk je over het leven en over jezelf?
Dat lijf van jou is misschien wel het kostbaarste wat je in je leven hebt. Reden genoeg om er zuinig op te zijn. Zorgen dat je het in goede conditie houdt. Gezonde dingen eten. Zorgen dat je er goed uitziet. Belangrijk, toch?
Elke dag dat je opstaat, stap je in de trein van je leven. Je lijf brengt je overal waar je zijn moet. Het doet van alles op commando. Maar het doet ook heel veel vanzelf. Je ademt, je hoort, je kijkt. Je hart klopt, je bloed stroomt.
Pas als een onderdeel het niet goed doet, merk je dat je een lichaam hebt. Of klopt dat niet… is het meer zo, dat je een lichaam bent?
Elna Baker had twee doelen in haar leven. Ze wilde actrice worden en ze wilde een relatie. Maar ze vond geen werk en ze kreeg geen vriendje.
‘Komt dat omdat ik dik ben?’ vroeg ze zich af. Dat kon ze niet geloven. Zo oppervlakkig zijn mensen toch niet? Toen ze eenmaal vijftig kilo was afgevallen, wist ze het: het kwam wél omdat ze dik was. Ze vond een baan, ze werd presentatrice bij een tv-show. En ze kreeg een relatie met Andy. Ze woonden allebei al vier jaar in hetzelfde gebouw. Zij wist allang wie hij was. Hij zag haar pas staan toen ze slank was.
‘Zou je me gedatet hebben als ik nog dik was?’ vraagt Elna. Na lang aandringen geeft Andy het toe: ‘Nee.’ Voor Elna is dat heel moeilijk. Want in dat dikke lichaam van toen zat niet iemand anders verstopt. Het was gewoon Elna. En het is nog steeds Elna. Dus als hij niet van ‘dikke Elna’ kon houden, houdt hij dan nu wel van Elna?
Bron: thisamericanlife.org #589
Het eerste wat mensen van je zien, is je uiterlijk. Je gezicht, je lengte, de kleur van je haar. Ze horen je stem en zien hoe je beweegt. Zonder je lichaam ben je nergens.
Je lichaam kun je niet uitkiezen. Dat krijg je mee bij je geboorte. De kleur van je ogen, de vorm van je gezicht, je handen – dat is allemaal erfelijk bepaald. Je lichaam groeit en verandert van baby naar schoolkind naar de puber die je nu bent. Je krijgt littekens van operaties of valpartijen – die veranderingen overkomen je. Je kunt ook zelf dingen aan je lichaam veranderen. Krullend haar kan je stylen. Je kan spieren trainen of laten verslappen. Je kunt proberen aan te komen of af te vallen. Of je kunt een ander inschakelen om iets aan je lichaam te veranderen: een cosmetisch chirurg kan je een andere neus of kin geven of de rimpels uit je voorhoofd halen. Maar wat er ook verandert, je blijft toch altijd jij.
Je lichaam doet van alles zonder dat je erbij na hoeft te denken. Het ademt zuurstof in en afvalstoffen uit. Het hart pompt bloed rond dat voedingstoffen en zuurstof naar alle lichaamscellen brengt. Eten wordt verteerd in maag en darmen. Nieren zuiveren je bloed en brengen afvalstoffen naar de blaas. Je lichaam laat weten wanneer er gegeten of gedronken moet worden en wanneer er afvalstoffen in de wc gedumpt moeten worden. Het wordt moe als het te veel gedaan heeft, het valt in slaap en wordt weer wakker. Je lichaam is een wonderlijke machine die door blijft draaien zonder dat je daarbij stil hoeft te staan. Dat begint al voor je geboorte. Tot het sterft en stopt. Dan ben je er niet meer.
Stel: je hebt net je been gebroken. Op zo’n moment merk je eigenlijk pas dat je een been hebt. Dat been zit in de weg bij alles wat je doet. Het doet pijn en je hebt er last van. Het kan je zo erg hinderen dat je voor je gevoel alleen maar dat gebroken been bent. Je denkt voortdurend aan je been. Na een poosje went dat. Dan weet je weer dat je méér bent dan dat gebroken been.
Je lichaam kan een soort machine lijken die je nu eenmaal hebt. Je hebt een lichaam – je kan er van een afstand naar kijken. Alsof het los van jezelf staat. Tegelijk ben je ook een lichaam. De manier waarop je kijkt en loopt, de klank van je stem, je gebaren – ze zijn uniek, horen alleen bij jou. En alles laat zien hoe je je vanbinnen voelt. Dat noemen we lichaamstaal. Ben je vrolijk, dan lach je en stralen je ogen. Je loopt rechtop, of je huppelt of danst. Ben je verdrietig, dan zit je in elkaar gedoken. Je stem is zacht of je kunt misschien niet eens meer praten door de tranen.
In de story gaat het over Elna. Eerst was ze dik. Met een dieet, trainen en het slikken van pillen viel ze flink af. Elna vindt zelf dat ze altijd Elna is geweest en gebleven. Is er een verschil tussen dikke Elna en dunne Elna? De buitenwereld reageert wel heel verschillend op die twee. De slanke Elna wordt gezien. Ze krijgt een baan. Ze krijgt een relatie. Die krijgt ze om hoe ze eruitziet. Niet om wie ze is, of wat ze kan – dat was ze al en kon ze ook al toen ze dik was.
Wat Elna heeft meegemaakt, maakt niet iedereen mee. Maar het geeft wel te denken. Wat is de betekenis van je lichaam? Wat is de betekenis die je er zelf aan geeft: ben je tevreden of kritisch? Hou je van je lichaam? En wat is de betekenis die anderen aan je lichaam geven? Aan je huidskleur, je gewicht, je puistjes of je scheve tanden? Wat zien mensen als ze jou zien? Kunnen ze zien wie je écht bent?
Lichaam en geest
Wat voel je?
Alinda Dingshof is zestien en doet naast school op hoog niveau aan wedstrijdzwemmen. ‘Voor succes moet je niet alleen veel doen, maar ook veel laten,’ zegt ze. Lichaam en geest moeten samenwerken en elkaar soms bijsturen. ‘Met je hersenen stuur je aan wat je met je lichaam doet,’ zegt Alinda. ‘Soms ga je bij een wedstrijd helemaal kapot. Je lichaam wil eigenlijk niet meer verder en je spieren gaan verzuren. Maar je wil niet opgeven. De geestkracht die dan nodig is, zit in je hersenen en niet in je lichaam. Ook als je twijfelt om iets te gaan doen, doe je dat niet met je lichaam, maar met je hersenen. Met je geest bedenk je wat je wil doen en je lichaam voert dat uit. Daarom geloof ik dat je een lichaam hebt en dat je je hersenen bent.’
cosmetische chirurgie: een operatie die niet bedoeld is om te herstellen, maar om het uiterlijk van iemand mooier te maken je hebt een lichaam: je kunt er van een afstand naar kijken, alsof het los staat van jezelf je bent een lichaam: jouw lichaam bepaalt (voor een deel) wie je bent lichaamstaal: hoe je je gevoelens laat zien door middel van gebaren, mimiek, lichaamshouding, stemgeluid en oogcontact
1 Lees de story.
Vind jij dat Andy echt van Elna houdt? Leg je antwoord uit.
2 Bekijk het lijstje dat hiernaast staat. Het zijn allemaal dingen waardoor je lichaam verandert.
a. Kruis aan of je in dat geval een andere persoon zou worden of niet.
b. Schrijf in je storybook wat de grootste verandering volgens jou zou zijn.
3 Heb je een lichaam, of ben je een lichaam?
a. Lees het lijstje bij deze opdracht.
b. Geef aan of dit een voorbeeld is van een lichaam hebben, of een lichaam zijn. Twijfel je? Overleg dan met degene die naast je zit. Kom je er dan nog niet uit, bespreek het dan met de klas.
4 Wat merk je in het dagelijks leven van lichaamstaal? Kloppen de voorbeelden die in het artikel worden gegeven?
5 Schrijf in je storybook jouw reactie op de laatste twee vragen uit het artikel.
a. Wat zien mensen als ze jou zien?
b. Kunnen mensen zien wie je écht bent?
een tatoeage op je gezicht
piercings in je neus, je lippen en je wang cosmetische chirurgie aan je gezicht hard trainen voor een strak lijf
je been verliezen door een ongeluk
extra proteïnen innemen voor meer spieren anabolen gebruiken voor een betere conditie wel NIET wel NIET
als je ’s ochtends moet opstaan tijdens het sporten terwijl je slaapt
HEBBEN
HEBBEN
HEBBEN HEBBEN
HEBBEN zijn
zijn zijn zijn zijn
als je verliefd bent als je ziek bent wanneer je iemand voor het eerst ontmoet
als je een selfie maakt voor een vriend(in) als je een nieuwe profielfoto maakt
6 Bekijk de illustratie en volg de aanwijzingen van je docent. Wat wil deze oefening duidelijk maken?
7 Reageer op de mening van Alinda Dingshof in je storybook.
recap wel wel wel wel wel NIET NIET NIET NIET wel NIET
HEBBEN zijn
HEBBEN zijn
HEBBEN zijn
Nu kun je antwoord geven op de volgende vragen:
Wat betekent het als je zegt: ‘Ik heb een lichaam.’?
Kun je hiervan een eigen voorbeeld geven?
Wat betekent het als je zegt: ‘Ik ben een lichaam.’?
Kun je hiervan een eigen voorbeeld geven?
Wat is jouw antwoord op de titel van dit artikel?
'Jullie eten stinkt!'
‘Wij ruiken jullie eten bij ons in huis. Het stinkt!’ zegt Caitlin, terwijl ze haar neus ophaalt. Amanuel schrikt. Hij was juist zo blij dat hij iemand kende in zijn nieuwe stad en nu zegt ze dit. Zou ze nog wel vrienden met hem willen zijn? In het huis van Amanuel ruikt het naar hun oude thuis, in Ethiopië. Zijn moeder kookt elke avond injera, een soort pannenkoek met stoofschotels vol geurige specerijen. Amanuel vertelt zijn moeder wat Caitlin heeft gezegd. ‘Nodig haar maar uit om een keertje mee te eten,’ reageert zijn moeder. Alsof ze dat wil…, denkt Amanuel. Maar hij waagt het erop. Caitlin is zo verrast dat ze zo gauw niet weet hoe ze dit aanbod af moet slaan.
Een paar dagen later schuift ze aan naast Amanuel. De tafel staat vol gerechten. Amanuels moeder legt uit hoe je met je handen stukjes injera in de saus doopt en opeet. Caitlin kijkt bedenkelijk. Met haar handen eten vindt ze wel leuk, maar zou het ook lekker zijn? Voorzichtig neemt ze haar eerste hap. Ze kauwt. Ze proeft. Uiteindelijk zegt ze opgewekt: ‘Dit is veel lekkerder dan ik had verwacht!’ Opgelucht haalt Amanuel adem.
Eet smakelijk!
Eten doe je elke dag. Zonder eten kun je niet leven. Maar eten is meer dan alleen brandstof voor je lichaam. Wat je eet, laat zien wie je bent, waar je vandaan komt en wat belangrijk voor je is.
De meeste mensen in Nederland vinden gezond eten belangrijk. Dat ook zelf echt doen, valt vaak niet mee. Uit onderzoek blijkt dat 12- tot 18-jarigen het minst gezond eten van iedereen.
Maar wat is gezond en ongezond eigenlijk? Als je het aan mensen vraagt, krijg je vaak heel verschillende antwoorden. Voor de een is gezond eten vooral weinig suiker en veel groenten. Voor een ander gaat gezond eten ook om wat goed is voor de wereld om je heen: vegetarisch of biologisch eten, bijvoorbeeld. En wat gezond is voor de een, hoeft niet per se gezond te zijn voor een ander.
Voor de meeste mensen zijn noten een bron van goede voedingstoffen.
Maar iemand met een notenallergie kan eraan doodgaan.
Hoe je lichaam reageert op voeding,
Eten is overal ter wereld anders. Je eetgewoonten hangen af van het land en de cultuur waarin je geboren bent. In Nederland eten we van oudsher vaak brood als ontbijt. Veel mensen in Azië starten hun dag met een bord rijst. In andere delen van de wereld is maïs, cassave of bonen het basisvoedsel. Ook de manier waarop je eet, verschilt per cultuur. In sommige culturen eet men bijvoorbeeld altijd met stokjes. Er zijn ook culturen waarin je met je handen eet. Of, zoals bij ons, met bestek. Wat normaal is, verschilt van plek tot plek.
In religies zijn er regels over wat je wel en niet mag eten. Zo is er voor moslims het voorschrift om halal voedsel te eten. Dat betekent bijvoorbeeld dat varkensvlees haram is: niet toegestaan. En het vlees dat wel toegestaan is, moet ritueel geslacht zijn. In het jodendom zijn er ook regels voor het slachten. Daarnaast mogen de gelovigen sommige dieren niet eten en moeten vlees- en melkproducten strikt gescheiden worden gehouden. Voor beide is er apart bestek en een apart deel van de keuken. Als joden zich aan deze regels houden, eten ze koosjer. Hindoes zijn vaak vegetariër, omdat ze vinden dat je niet mag doden voor voedsel. Ook bij religieuze feestdagen is eten vaak belangrijk. Zoals met Pasen. Dan
Niet alleen cultuur en religie hebben invloed op wat je eet. Ook wat jij belangrijk vindt, speelt mee. Sommige mensen kiezen bijvoorbeeld bewust om geen vlees te eten, omdat ze het zielig vinden voor dieren en het niet eens zijn met de bio-industrie Anderen eten geen producten van dierlijke afkomst, omdat ze zich zorgen maken over het milieu en klimaatverandering. Welke keuzes je maakt, wordt voor een deel beïnvloed door je omgeving. Vaak gaat dat onbewust. Als je vrienden gaan snacken, is de kans groter dat jij dat ook gaat doen. Eten ze juist veganistisch? Dan jij vast ook. En zelfs als je van plan was om minder te snoepen, ga je waarschijnlijk toch mee dat ijsje halen, omdat je ziet dat de rest dat ook doet. Je wilt erbij horen.
Op sociale media zie je vast berichten over eten voorbijkomen. Gigantische hamburgers of juist recepten voor gezonde salades; wat jij ziet, hangt af van wat je vrienden delen en van je algoritmes. Deze algoritmes zijn zo ontworpen dat ze je informatie aanbieden die jij leuk vindt of die vergelijkbaar is met wat je eerder hebt bekeken. Hoe meer foto’s of video’s van bepaald eten je te zien krijgt, hoe groter de kans is dat je daar zin in krijgt. Zo ontstaan er weleens eet-hypes op sociale media. Influencers plaatsen filmpjes die viraal gaan, waarna veel mensen het ook willen proeven.
Sommige influencers geven voedingsadviezen die niet kloppen. Maar door de manier waarop ze hun uitspraken doen, lijkt het alsof het wél bewezen is. Artsen en andere gezondheidsexperts maken zich zorgen over de invloed van deze influencers. Eenzijdige voeding kan gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Sommige supplementen en vitaminen ook.
In veel religies vasten gelovigen. Dat betekent dat ze gedurende een bepaalde periode stoppen of minderen met eten en drinken. Het is voor gelovigen een tijd van extra aandacht voor het geloof. De manier waarop men vast, verschilt per religie. Ook de regels die daarbij gelden zijn verschillend.
bio-industrie: of intensieve veehouderij: de industrie die met de hoogst mogelijke efficiëntie dierlijke producten produceert dieet: alles wat je eet en drinkt halal: voedsel en drinken dat volgens de islamitische wet rein is en daarmee is toegestaan haram: voedsel en drinken dat volgens de islamitische wet onrein en daarmee verboden is
dierlijke producten zoals melk, kaas en eieren veganistisch: :een dieet zonder dierlijke producten, zoals vlees, vis, melk, kaas, eieren en honing
1 Reageer in een klassengesprek op deze stelling: Eten is een manier om verschillende culturen te leren kennen.
2 Beantwoord de volgende vragen in je storybook: a. Hoe belangrijk is gezond eten voor jou? Geef een cijfer en leg uit waarom. b. Wat betekent gezond eten voor jou?
c. Wat moet er gedaan worden om mensen gezonder te laten eten?
3 Bekijk de foto’s van het project Hungry Planet. a. Wat valt je op aan de verschillende foto’s?
b. Bij welk gezin schuif jij het liefst aan? Bij wie het minst graag? Leg je antwoord uit.
4 Hoe heeft jouw geloof invloed op wat je eet? Ben je niet gelovig? Vertel dan welk eten voor jou hoort bij je favoriete feestdag en leg uit waarom.
5 Zoek op wat de regels zijn voor koosjer en halal eten.
a. Schrijf een korte samenvatting van de regels in je storybook.
b. Er zijn mensen die het ritueel slachten dieronvriendelijk vinden. Wat weegt voor jou zwaarder: eeuwenoude geloofsregels of diervriendelijk gedrag? Waarom?
6 Houd een dag lang een eetdagboek bij. Noteer alles wat je eet en drinkt. Beantwoord dan de volgende vragen:
a. Wat valt je op aan je eetkeuzes?
b. Zijn er gerechten die laten zien uit welk land jij komt?
c. Kun je aan jouw eetdagboek zien wat jij belangrijk vindt?
d. Hoe hadden je vrienden en familie invloed op wat je gegeten hebt?
e. Hadden sociale media invloed op je eetkeuzes van deze dag?
f. Hoe voel je je over de keuzes die je hebt gemaakt?
7 Kies een van de vijf wereldgodsdiensten uit en doe onderzoek naar vasten binnen deze religie. Beantwoord deze vragen:
a. Waarom vasten de gelovigen?
Hoe lang duurt de vastenperiode en wat zijn de regels?
Welke rituelen en tradities horen bij het vasten?
Welke speciale gerechten worden tijdens of na de vastenperiode gegeten?
Nu kun je antwoord geven op de volgende vragen:
Waarom bestaat er geen ‘one size fits all’-dieet?
Hoe heeft je cultuur, religie en wat jij belangrijk vindt invloed op wat je eet?
Hoe beïnvloeden je vrienden en sociale media wat jij eet?
Sociale media
staan vol met beelden van mooie mensen: een gladde huid, een strakke kaaklijn, een perfect lichaam. Deze beelden geven ons het idee dat dit de standaard is. Dat iedereen er zo uit kan en misschien wel móét zien. Maar hoe realistisch is dat?
Samir (20) heeft een challenge voor zichzelf bedacht: hij wil onderzoeken of hij eruit kan zien als een onderbroekenmodel. Drie maanden lang volgt hij een streng dieet. Hij eet geen suiker, ongezonde vetten of zout. Hij staat bijna elke dag in de sportschool. Uiteindelijk gaat hij zelfs twee keer per dag trainen. Het resultaat?
Zijn lichaam wordt strakker en je ziet zijn spieren veel beter. Zijn selfies krijgen steeds meer likes op sociale media.
Maar na een tijdje begint hem iets op te vallen. In de spiegel ziet hij een gespierd lichaam. Hij kan zo aan de slag als onderbroekenmodel. Zijn challenge is gelukt. Maar hij voelt zich uitgeput. Hij mist de avonden gamen met zijn vrienden. En met heimwee denkt hij terug aan die keren dat hij zonder schuldgevoel een pizza kon eten.
De complimenten op Instagram maken hem even blij, maar dat gevoel verdwijnt snel. Hij vraagt zich af: ben ik nu gelukkiger?
Als je in de klas vraagt hoe een knap iemand eruitziet, lijken de antwoorden waarschijnlijk op elkaar. Maar stel je deze vraag in een ander deel van de wereld, dan krijg je een ander antwoord. Ook vijftig of vijfhonderd jaar geleden hadden mensen andere ideeën over schoonheid. Lange tijd vonden mensen een vol lichaam bijvoorbeeld het allermooist. Dat liet zien dat iemand gezond en rijk was. Elke tijd en elke cultuur heeft een eigen schoonheidsideaal. Wat wij mooi vinden, wordt beïnvloed door de wereld om ons heen.
Veel mensen scrollen elke dag urenlang op sociale media. Door al die perfecte plaatjes, wennen ze aan gezichten met volle lippen, een strakke huid en een smalle neus. Soms lijkt een echt gezicht daardoor ineens minder mooi. Want het echte leven, zonder filters en Photoshop, ziet er natuurlijk heel anders uit. Daar zien ze mensen met poriën, puistjes en andere imperfecties. Ook al weten mensen wel dat foto’s online bijna altijd bewerkt zijn, toch voelen zij de druk om eruit te zien zoals de beelden op sociale media.
Maar wat gebeurt er als je dat ideaal niet kunt bereiken? Veel mensen vergelijken zichzelf met anderen. Ze voelen zich onzeker, omdat ze denken dat ze niet voldoen aan het beeld dat ze dagelijks op sociale media zien. Voor jongeren kan dit voor een laag zelfbeeld zorgen. Het gevoel dat je niet goed genoeg bent, kan zwaar zijn. Soms leidt het zelfs tot serieuze problemen, zoals een eetstoornis of een depressie.
Het verlangen om mooi te zijn is van alle tijden. Want bij schoonheid wordt vaak gedacht aan succes, geluk en liefde. Dit beeld wordt ook gevoed door bedrijven die daar winst mee willen maken. Die verdienen dan dus geld aan onze onzekerheden. Hoe meer we denken dat we niet goed genoeg zijn, hoe meer producten we kopen: dure crèmes, make-up en kleding. Het schoonheidsideaal is dus ook een businessmodel
Steeds meer mensen hebben genoeg van al die gefilterde en bewerkte beelden. Op sociale media ontstaat een tegenbeweging: mensen die juist het echte leven laten zien. Ze delen foto’s van zichzelf zonder make-up, met cellulitis, acne en vetrollen. Hiermee willen ze laten zien dat niemand perfect is en dat dat gewoon oké is. Ze willen laten zien dat schoonheid meer is dan een gladde huid of een gespierd lichaam. Het gaat erom of je jezelf kunt zijn en je je goed kunt voelen.
Wat maakt iemand echt mooi?
Schoonheid gaat niet alleen over je uiterlijk. Het gaat ook over je uitstraling: hoe je lacht, hoe je met anderen omgaat, en hoe je jezelf presenteert. Mensen die blij zijn met zichzelf, ongeacht hoe ze eruitzien, stralen dat uit. Dat maakt hen aantrekkelijker dan een ‘perfect’ uiterlijk ooit kan doen.
‘Hoe ziet de perfecte vrouw of man eruit?’ Als je aan een AI-programma de mening van sociale media vraagt, krijg je best enge plaatjes te zien. Vraag je AI naar de kijk van het internet op de perfecte man of vrouw, dan is het antwoord nét iets minder eng en vreemd.
The Bulimia Project stelde deze vragen aan AI om te bewijzen dat foto’s op sociale media maar weinig met de werkelijkheid te maken hebben.
Bron: Jeugdjournaal en bulimia.com
Met apps zoals BeReal en TikTok Now geef je dagelijks een kijkje in je echte leven. Elke dag, op een willekeurig moment, stuurt de app een melding dat het tijd is voor een nieuwe foto. Daarvoor krijg je twee minuten de tijd. Dat is veel te kort om je om te kleden of make-up op te doen. En filters? Die kun je niet gebruiken. Het doel van de app is om meer echte en eerlijke beelden te laten zien op sociale media. Maar veel gebruikers geven toe dat ze geen foto delen als ze er niet goed op staan of als ze iets oninteressants aan het doen zijn. Is het dan wel echt real?
businessmodel: het plan van een bedrijf om geld te verdienen imperfectie: het tegenovergestelde van perfectie. Iets of iemand heeft fouten, een afwijking of gebrek. schoonheidsideaal: wat binnen een bepaalde cultuur als het toppunt van menselijke schoonheid wordt beschouwd zelfbeeld: hoe je jezelf ziet en waardeert. Het vormt zich door je eigen gedachten en gevoelens, maar ook door hoe anderen op je reageren
1 Lees de story en bespreek deze vragen:
a. Denk jij dat Samir meer zelfvertrouwen krijgt door zijn mooie lijf?
b. Denk jij dat de keuze van Samir om zich zo te veranderen de moeite waard was?
2 Bekijk met de klas de afbeeldingen over verschillende schoonheidsidealen.
a. Schrijf op welke oude idealen je voorbij ziet komen.
b. Geef daarbij je eigen commentaar: wat vind je daar mooi of lelijk aan?
c. Als dat schoonheidsideaal nu nog zou gelden, zouden mensen jou dan mooi vinden? Leg je antwoord uit.
3 Zoek een reclame (op tv, een advertentie op sociale media of een printreclame) waarin een product wordt gekoppeld aan het schoonheidsideaal.
a. Beschrijf het schoonheidsideaal dat de reclame laat zien.
b. Hoe wil de reclame dat jij je voelt en waarom?
c. Stel je voor dat je deze reclame opnieuw mocht maken, maar met een realistischer schoonheidsbeeld. Hoe zou je dit aanpakken?
4 In de tekst staat: ‘Het gaat erom of je jezelf kunt zijn en je je goed kunt voelen.’
a. Ben je het eens met deze stelling?
b. Zoek op sociale media naar een trend die om zelfacceptatie draait. Denk bijvoorbeeld aan #BodyPositivity, #NoFilter of #BeReal.
c. Kies een post uit die je raakt en leg uit waarom. Wat zegt deze post over schoonheid?
d. Wat is het doel van deze trend? Denk je dat deze trend belangrijk is?
5 Wat maakt iemand volgens jou echt mooi?
6 Bekijk de afbeeldingen van The Bulimia Project.
a. Wat valt je op als je deze foto’s ziet?
b. In de tekst worden de foto’s ‘eng’ genoemd. Vind jij dat ook? Schrijf je conclusie in je storybook.
7 Hoe ‘echt’ is jouw eigen gedrag op sociale media?
a. Gebruik jij een app zoals BeReal? Waarom wel of niet?
b. In deze apps deel je jouw echte foto’s alleen met je volgers, vaak waarschijnlijk vrienden. Zou je de app ook gebruiken als de foto’s voor iedereen zichtbaar zouden zijn? Leg je antwoord uit.
Denk jij dat dit soort apps invloed hebben op het schoonheidsideaal?
Nu kun je antwoord geven op de volgende vragen: recap
Wat is een schoonheidsideaal?
Is het schoonheidsideaal altijd hetzelfde?
Hoe beïnvloeden sociale media en de maatschappij ons beeld van schoonheid en ons zelfbeeld?
Hoe kun je kritisch omgaan met schoonheidsidealen?
Er zijn heel wat beroepen die direct te maken hebben met het lichaam. Zorg, sport, voeding, kleding, gezondheid… alle onderwerpen in dit thema hebben wel een link met een of meer beroepen. Hier zetten we drie voorbeelden in de schijnwerpers.
Belan Osman werkt als kapster en doet diverse beautybehandelingen. ‘Al op mijn twaalfde hielp ik mee in de kapsalon van mijn moeder,’ vertelt ze. ‘Eerst deed ik alleen kassawerk, verzorgde ik de koffie en maakte ik afspraken. Later mocht ik ook haren wassen en drogen. Dat was mijn eerste echte ervaring.’
Belan begon in het praktijkonderwijs en deed daarna de mbo entreeopleiding om aan de kappersopleiding te kunnen beginnen. In korte tijd haalde ze alle niveaus en kon ze als allround kapster aan de slag.
Het kappersvak leerde Belan op school, maar alle beautybehandelingen leerde ze van haar moeder in de salon. Zo doet ze ook make-up, gelnagels en permanente make-up. Precies die afwisseling vindt ze leuk. ‘Ik vind alles leuk aan mijn werk. Je ziet gelijk verandering als je met iemand bezig bent. Het leukste vind ik opsteken en verven. Daarin kan ik echt mijn creativiteit kwijt, door mijn ideeën door te voeren en eigen kleuren te mengen.’
Glenn Gravenbeek is personal trainer en fitnessbegeleider. ‘Mijn oom was bezeten van bodybuilding in de jaren tachtig. Sportscholen waren er toen nog niet. Hij trainde in de kelder. Ik ben toen mee gaan doen en dat ging je al snel zien. In de disco kreeg ik ineens meer aandacht.’
Glenn is later met veel plezier in de sportschool gaan werken. ‘Vroeger begeleidde ik vooral mensen die wilden bodybuilden. Dat deed ik zelf ook. Maar tegenwoordig begeleid ik vooral mensen die terug in shape willen komen, of willen afvallen.’ Trots laat hij een rijtje before and after-foto’s van klanten zien op zijn telefoon. ‘Het is fijn als mensen doorkrijgen wat ze moeten doen en laten, als je resultaat gaat zien. Ik train samen met klanten en geef ze voedingsadvies.’
Aan leerlingen die dit werk willen doen, zou ik adviseren om zo lang mogelijk stage te lopen. Ieder lichaam is anders en alleen door ervaring leer je daarmee om te gaan. En fitness moet je passie zijn. Anders hou je het niet vol, hoeveel je er ook mee verdient.’
Ivan Mauloed is eigenaar van Brothers Barbershop en is dus gespecialiseerd in mannenhaar. ‘Ik ben al mijn hele leven aan het ondernemen,’ vertelt hij, ‘maar ongeveer een jaar geleden ben ik gestart met deze barbershop. Mannen komen hier voor een knip- en scheerbeurt en ik vind het geweldig als ze met een glimlach naar buiten lopen. Daar doe ik het voor!’
Ivan’s dag is heel afwisselend. ‘Ik ben vanochtend begonnen met administratie en het doorlopen van de kalender voor de komende tijd. Met mijn personeel spreek ik de dag door en evalueer ik hoe het gaat. Ik zoek en begeleid nieuw personeel. En ik ben ook bezig met reclame maken.’
‘Natuurlijk moet je de opleiding doen, maar het belangrijkste in dit vak is: oefenen. Je moet uren maken om het goed te leren. Van mij mag iedereen hier werken, als je maar discipline hebt en inzet toont. Dan komt de rest vanzelf.’
WHY Stories is het onderdeel van de WHY Methode voor het derde en vierde leerjaar van het voortgezet onderwijs voor de vakken burgerschap, maatschappijleer, levensbeschouwing en filosofie met veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en actuele samenlevingsvraagstukken. WHY Stories wordt ontwikkeld in drie edities voor: vmbo basis/kader, vmbo-t/mavo en havo/vwo. Dit magazine is er een uit een reeks van acht voor vmbo-t/mavo en wordt met regelmaat aangepast aan de actualiteit.
Andere onderdelen van de WHY Methode zijn:
• WHY Basics voor het eerste en tweede leerjaar;
• WHY Issues voor het (vierde) vijfde en zesde leerjaar. De WHY Methode wordt ook ontwikkeld voor burgerschap in het mbo.
Concept
Anke Brokerhof en Désiré Brokerhof
Aan dit thema werkten mee:
Heleen Bakker, Désiré Brokerhof, Annemiek During, Hilde van Halm, Hannie Hoefnagels, Corinne Kat, Mirjam de Stigter, Annabelle Zegers.
Enkele onderdelen zijn overgenomen uit eerdere edities van Je lijf, je leven in de reeks WHY Magazine, zonder vermelding van de toenmalige auteur.
Ontwerp en opmaak
Sharon Hamers, Studio Droombeeld
Bureau en administratie
Creathlon
Zonnehof 41 3811 ND Amersfoort
Telefoon: +31 (0)33 303 31 02
E-mail: info@creathlon.nl www.creathlon.nl
Meer info op de website www.whymethode.nl
Gebruikerslicenties
Neem contact op met Creathlon: info@creathlon.nl
© Creathlon b.v., Amersfoort, 2025.
Het is natuurlijk fantastisch als je de inhoud van dit magazine interessant vindt, maar we vinden het niet goed als je zonder onze schriftelijke toestemming iets uit deze uitgave kopieert, opslaat in een gegevensbestand of publiceert, in welke vorm dan ook. Het maakt niet uit of het daarbij gaat om kopieën, foto’s of welke andere manieren van vermenigvuldiging of openbaarmaking dan ook.