MAGAZINE NR4, 2026 | GRATIS
DIGITAAL VOORUIT
QR-codes Op verschillende plekken in De Draad komt u QR-codes tegen. Dit zijn een soort barcodes met zwart-witte blokjes. Via die QR-codes komt u bij extra informatie over dat onderwerp op internet. De QR-codes kunt u scannen met uw telefoon of uw tablet.
GRATIS OPHAALSERVICE
Hoe het werkt Open de app Camera op uw telefoon of tablet. Richt de camera op de QR-code (alsof u een foto maakt). De QR-code verschijnt op het scherm van uw telefoon. Er verschijnt een melding om de site te openen. Tik op de melding. Nu bent u op de website met informatie.
Heb je goederen die je niet meer nodig hebt? Niet weggooien! La Poubelle haalt de goederen kosteloos bij jou op en maakt daarna andere mensen weer blij met jouw spullen. Onze medewerkers spreken een datum en dagdeel met je af. Op het afgesproken dagdeel halen de chauffeurs de goederen bij je op. OPHAALAFSPRAAK MAKEN? BEL NAAR 013 543 92 22 Onze voorwaarden: goederen moeten compleet (functioneel) zijn goederen moeten redelijk eenvoudig schoon te maken zijn als goederen niet functioneel zijn – moeten we ze eenvoudig kunnen repareren.
WWW.LAPOUBELLE.NL
MAAK KENNIS, KIES Hollandse hachee met rode kool en puree Kibbeling, Mexicaanse groenten en krieltjes Halskarbonade, witlof spekjes en krieltjes Babi pangang, groenten ananas, bami goreng Kip saté, nasi goreng met Indische groenten Gebakken zalmfilet, bladspinazie en puree
Bel 013-544 2513 of stuur op! In een envelop naar: (frankeren is niet nodig!) Stichting Maaltijdenexpres (ANBI) Antwoordnummer 60779, 5000WB Tilburg
www.maaltijdenexpres.nl info@maaltijdenexpres.nl
3 maaltijden voor € 18,,
Naam______________________________________ m / v Adres__________________________________________ Postcode___________ Telefoon_____________________ Woonplaats______________________________________ E-mail__________________________________________ Wij nemen contact met u op in verband met de bezorging. (Aanbieding is éénmalig alleen geldig voor nieuwe klanten) 2026
Laatst zag ik op YouTube een filmpje voorbijkomen van Chriet Titulaer. De sympathieke Limburgse astronoom en presentator kondigde in zijn vermaarde televisieprogramma Wondere Wereld in 1985 het beeldbellen al aan. En zie nu, ruim veertig jaar later. We videobellen er lustig op los, we bankieren online en gebruiken DigiD om in te loggen bij het ziekenhuis of de Belastingdienst. Althans, de meesten van ons. Chriet had een vooruitziende blik. Waar digitalisering voor de één een zegen is, veroorzaakt het bij een ander juist een zucht. Voor mensen die er wat handiger in willen worden, zijn er in de gemeente Tilburg tal van initiatieven: die hebben we voor u in een handig overzicht bij elkaar gezet. Bij een paar van die clubs namen we een kijkje in de keuken: heel leuk. En leerzaam. Dat digitalisering ook grensverleggend kan zijn, blijkt wel uit het verhaal van Mirian Broekhoven. Die beeldbelt wekelijks met haar dochter en kleinzoon Miles. In Zwitserland. En ook binnen de zorg boort digitalisering nieuwe grenzen aan: van controles die voortaan op afstand kunnen plaatsvinden, tot het toedienen van specifieke medicatie aan huis in plaats van in het ziekenhuis. Beter voor het ziekenhuis, beter voor de patiënt. Maar het is niet alles goud wat er blinkt als het om digitalisering gaat. Met Officier van Justitie Lieke Verhoeven praten we over de slinkse trucs die criminelen inzetten om mensen digitaal op te lichten en geld of spullen afhandig te maken. Houd uzelf en elkaar een beetje in de gaten. Etiënne van Breugel Hoofdredacteur De Draad
INHOUD 04 | Via beeldbellen zie ik Miles opgroeien 06 | De zorg digitaal? Alleen als het kan 12 | Digitale nalatenschap? Seniorweb weet raad 22 | Op bezoek bij de DigiClub 28 | DigiGids 32 | De maatschappij digitaliseert; criminaliteit ook 36 | Stap voor stap digivaardiger
RUBRIEKEN 03 | Voorwoord 10 | Voor de Draad Ermee: José van Lieshout 16 | De Draad Kwijt 19 | Puzzel 20 | De Passie Van: Ingeborg Staaijen 26 | Nieuwsgaren
De Draad |
3
ZONDER BEELDBELLEN ZOU IK MILES NIET ZO ZIEN OPGROEIEN Zodra Mirian Broekhoven (63) haar laptop openklapt en haar kleinzoon Miles ziet, beginnen haar ogen te schitteren. “Dag lieve jongen, zwaai ‘ns naar oma,” roept ze vrolijk. Miles (anderhalf jaar) zwaait vrolijk terug. “Ik ben altijd zo blij als ik hem zie.” Een of twee keer per week zien ze elkaar. Op het beeldscherm via FaceTime. In werkelijkheid zijn ze 750 kilometer van elkaar verwijderd.
“Miles woont in Zwitserland, ik in Tilburg”, begint Mirian. Maar dankzij de digitalisering kan ik hem toch wekelijks zien en spreken. Het is heel leuk om op die manier ook zijn ontwikkeling te kunnen volgen. Een geweldige uitvinding, dat FaceTime.” Miles laat op het scherm zien hoever hij al is met een spelletje. Hierbij moet hij een vierkantje van vilt op een bord leggen waar ook een vierkantje op staat, naast een rondje, driehoekje, rechthoekje en andere vormen. Hij legt het vilten vierkantje precies op het vierkantje op het bord. Miles roept: “Kijk, oma.” Mirian is zichtbaar onder de indruk. “Wat knap, jongen,” zegt ze enthousiast, “wat dat kun je dat al goed.”
EEN BEETJE MEER GROEIEN
“Vorige week legde hij het vierkantje op het rondje. Toen werd hij baldadig”, lacht Mirian. “Op deze manier kan ik zijn vorderingen heel goed volgen. En ik zie hem elke week een beetje meer groeien. Hij krijgt nu van die leuke krullen; op deze manier krijg je dat allemaal mee.” Miles trekt nog wat gekke bekken samen met oma. En oma laat via het beeldscherm haar hondje Dex zien. “Hot dog”, roept Miles. Oma lacht. “Wat zegt Dexje, Miles?” roept oma. “Waf, waf,” zegt Miles. Dan is het tijd om afscheid te nemen. Altijd moeilijk. Mirian: “Bye, bye, Miles. Ik zie je volgende week.” Na flink wat heen en weer gezwaai wordt de laptop dichtgeklapt. Mirian: “Ik zou het liefst willen roepen ‘blijf nog even, jongen’, maar dat kan niet. Ik kijk nu alweer uit naar onze volgende ontmoeting.”
IN LEVENDEN LIJVE
Drie jaar geleden verhuisde Mirians dochter Pascalle van Amstelveen naar Opfikon, vlakbij Zürich. Mirian: “Ze is
4 | De Draad
getrouwd met Jackson. Zij is medisch analist en adviseert artsen in meerdere Zwitserse ziekenhuizen, hij is kok en werkt in een hotel in Zürich. Ze hebben elkaar ontmoet in Amstelveen. Hij is Amerikaan. Drie jaar geleden zijn ze in Amerika getrouwd. Ze verhuisden daarna meteen naar Zwitserland. Anderhalf jaar geleden werd Miles geboren. Voor zijn geboorte had ik ook al wel regelmatig contact met Pascalle via FaceTime. Maar sinds Miles er is, zien we elkaar minimaal een keer per week. Het contact met Pascalle is daardoor ook weer gegroeid.”
ALS HIJ STRAALT, STRAAL IK OOK
"Het doet me heel goed om Pascalle en Miles wekelijks te zien. Het beeldbellen is echt een aanvulling op mijn leven. Als die mogelijkheid er niet zou zijn, zou ik zoveel missen van zijn groei. Miles begint nu ook steeds meer te praten. Dat is zo leuk. Hij wordt tweetalig opgevoed, in het Engels
en Nederlands. Dan zeg ik ‘ga eens je boekje pakken’, en laat hij zien wat hij al kan. Je ziet hem stralen. Dan straal ik ook. En hij begint me nu ook te herkennen. Als hij me ziet, zegt hij meteen ‘oma!’. Heel enthousiast. Ik ga ongeveer twee keer per jaar naar Zwitserland, in het voorjaar en het najaar. Dan zie ik hem in levenden lijve. Over een week ga ik weer. Met de auto. En neem ik hond Dex mee. Ik kijk daar enorm naar uit. Lekker met hem wandelen in het park. Of we gaan naar de dierentuin. Dat vindt hij echt geweldig. En dan kunnen Pascalle en Jackson ook even wat meer tijd voor elkaar nemen. Ik vind het heerlijk om die twee weken oppas-oma te zijn in Zwitserland. Het biedt mij op een heel leuke manier ontspanning; ik ben even in een totaal andere omgeving.”
OMA ZIJN GEEFT ME VEEL VOLDOENING
Mirian heeft nog een kleinkind, Julie. “Julie is één jaar en de dochter van mijn zoon Chris en schoondochter Carlijn. Ze wonen in Berkel-Enschot. Een stuk dichterbij dan Opfikon. Ik zie Julie elke week; die kan ik aanraken, knuffelen, optillen. Bij Miles kan ik dat niet iedere week. Als ik hem zo op het scherm zie, zou ik hem ook het liefst willen knuffelen. Maar bij Miles moet ik het doen met twee keer per jaar. Als ik dan via het scherm afscheid moet nemen, ga ik altijd met veel tegenzin weg. In het begin vond ik het echt hartverscheurend, gelukkig gaat het nu beter, maar het blijft moeilijk,’’ vertelt Mirian. “Het is werkelijk heel bijzonder om oma te zijn; heel anders dan bij je eigen kinderen. Zoiets is moeilijk uit te leggen. Oma zijn vind ik heerlijk om mee te maken. Het geeft me heel veel voldoening. In mijn situatie is het best bijzonder, want ik zie mijn kleindochter van dichtbij en mijn kleinzoon op afstand.”
(KLEIN)KINDEREN OVER DE HELE WERELD
Pascalle krijgen we tijdens het beeldbellen ook nog even te spreken. Ook zij is enthousiast over de mogelijkheden om haar moeder - en Miles’ oma – wekelijks te zien. “Miles wordt nu een stukje ouder en hij gaat mensen beter leren kennen. Het is goed dat hij Mirian wekelijks op het beeld ziet en haar meteen herkent. Als hij haar alleen maar twee keer per jaar zou zien tijdens haar bezoek in Zwitserland, dan zou dat toch heel anders zijn. Dan denk ik niet dat hij haar op eenzelfde manier zou herkennen. Met beeldbellen weet hij dat nu wel. Zelf vind ik het ook fijn om Mirian elke week te zien. Soms vraag ik haar wat tips over de opvoeding. Zij heeft dit allemaal al gedaan, twee keer zelfs. De meeste kinderen hebben hun vader of moeder dichtbij voor advies, ik niet. Dan is beeldbellen the next best thing.” Mirian: “Ik heb daar nooit zo bij stil gestaan. Ik raak er een beetje ontroerd van. Het is toch geweldig, dat je dankzij de digitalisering, contact met je kinderen en kleinkinderen kunt hebben over de hele wereld. Dat zou vroeger ondenkbaar zijn geweest. Ik ben heel blij dat we die mogelijkheden tegenwoordig hebben.”
De Draad |
5
Wil de zorg toegankelijk blijven, dan moet die anders worden ingericht. Digitalisering speelt daarin een belangrijke rol. Het biedt volop kansen, maar kent ook een keerzijde. Want wat als iemand digitaal niet mee kan? De Draad ging in gesprek met het ETZ en met een huisarts over de inzet van digitalisering in hun werkveld, de voordelen ervan, en de patiëntervaringen.
DE JUISTE ZORG OP HET JUISTE MOMENT OP DE JUISTE PLAATS Tekst Etiënne van Breugel | Fotografie Joris Buijs, Medische Fotografie ETZ (Ellen den Ouden)
Margot Verheijen (l) en Sanne Gorissen
V
an de 186.000 unieke bezoekers per jaar gebruikt maar liefst 85% het digitale patiëntenportaal MijnETZ vertelt Sanne Gorissen. Sanne is sinds vier jaar programmamanager Polikliniek van de toekomst bij het ETZ. In die vier jaar zag zij het gebruik van MijnETZ toenemen van ongeveer 44% naar ruim 84%. “En bij de 800.000 polibezoeken die we jaarlijks hebben is dat percentage zelfs nog hoger, boven de 90%." Een heel hoog percentage, dat door intensivist en Chief Medical Information Officer (CMIO) Margot Verheijen wel wordt genuanceerd. “Ik wil graag benadrukken dat getallen niet heilig zijn. We moeten juist ook aandacht hebben voor de groep die niet in staat is om MijnETZ te gebruiken. Je succes is eigenlijk gebaseerd op het feit dat je die groepen ook goed in beeld hebt.” Sanne: “Als je van een portaal als MijnETZ gebruik wilt maken, moet je voldoende digitale vaardigheden hebben. We weten dat een deel van onze populatie daar moeite mee heeft. Dus dan moet je iets organiseren waarmee die mensen ook toegang kunnen krijgen. Dan kun je bijvoorbeeld een mantelzorger machtigen om MijnETZ te gebruiken. Maar we hebben ook andere hulplijnen. Mensen kunnen met hun telefoon of tablet naar een
6 | De Draad
informatiepunt (DigiPunt) in het ziekenhuis komen. Medewerkers kunnen helpen met de installatie of uitleg geven over MijnETZ. En dan hebben we nog een speciaal servicepunt in bibliotheken waar mensen met MijnETZgerichte vragen naar toe kunnen. Daar helpen ze patiënten bijvoorbeeld ook met de registratie. Verder hebben we de ETZ Helpdesk. Dat is een telefoonservice waar mensen naar toe kunnen bellen als ze specifieke vragen hebben over het gebruik van MijnETZ.”
ANDERS DAN DIGITAAL
Hoewel het ziekenhuis graag ziet dat patiënten MijnETZ gebruiken, is er ook altijd nog de mogelijkheid om de communicatie telefonisch of per post te laten verlopen. Sanne: “Patiënten kunnen hun communicatievoorkeur aangeven. Voor patiënten die niet in het portaal mee kunnen - of willen – wordt altijd naar de best mogelijke oplossing gezocht.” “Aan de zorg en de kwaliteit van de zorg verandert niets als de patiënt geen mogelijkheid heeft of geen gebruik wil maken van MijnETZ”, benadrukt Margot. “Het is dus niet zo dat mensen die geen MijnETZ gebruiken daardoor worden achtergesteld.” De online persoonlijke patiëntomgeving van MijnETZ is een van de
vele digitale toepassingen in het ziekenhuis. Zowel klinisch, poliklinisch als in de dagbehandeling wordt ook volop gebruik gemaakt van de inzet van digitale technologie. Margot voert als CMIO de club medisch specialisten aan die zich in het ETZ met digitalisering bezighouden. Binnen de poliklinische zorg, de zorg waarbij je naar het ziekenhuis gaat voor een behandeling en daarna weer naar huis, geldt de regel digitaal als het kan, zelf als het kan, thuis als het kan, maar in het ziekenhuis als het nodig is. Voor ongeveer dertig poliklinische behandeltrajecten heeft het ETZ een digitaal zorgpad ingericht. Dat is een online behandeltraject dat patiënten stap voor stap begeleidt van diagnose tot nazorg.
DIGITALE ZORGPADEN
Margot: “Eén van de eerste digitale zorgpaden die we hebben ingericht was voor chronische darmziekten. Die aandoening komt vaak voor bij jongere patiënten. Die moesten voorheen vier keer per jaar naar het ziekenhuis komen voor controle, terwijl dat fysiek gezien helemaal niet nodig was. Nu monitoren we met digitale vragenlijsten. Zijn er klachten, dan kijkt een arts mee en geeft digitaal advies. Daarmee voorkom je dus dat jonge
mensen, die ook gewoon naar hun werk moeten, niet uit hun dagelijks leven worden geplukt. Op het moment dat ze geholpen moeten worden, kunnen ze direct terecht.” Ook voor aandoeningen die vaker voorkomen bij ouderen, zoals de chronische longziekte COPD en glaucoom, zijn er positieve ontwikkelingen als het gaat om de inzet van digitale middelen. Margot: “Bij het digitale zorgpad voor COPD kunnen patiënten op eigen momenten aangeven of ze zich benauwd voelen in plaats van dat ze op gezette tijden komen. Als ze een digitale vragenlijst invullen, gaat er een seintje naar de longarts die dan meteen kan beslissen of de medicatie moet worden aangepast of andere maatregelen nodig zijn. Dan ben je er dus veel eerder bij, dan heb je de juiste zorg op de juiste plaats in plaats van dat mensen gaan twijfelen of ze wel naar de huisarts moeten en ze bijvoorbeeld twee weken moeten wachten voordat ze op de poli terechtkunnen.”
ORTHOPEDIE ALS VOORLOPER
Een andere zorgpad waarin zowel patiënt als ziekenhuis profiteren van een efficiëntere (na)behandeling betreft de vervanging van knieën of heupen. Sanne: “Onze
> >
> >
orthopedie-afdeling is een voorloper als het gaat om de inzet van digitalisering. Dat is bij uitstek een specialisme waar veel oudere mensen komen. Zij krijgen het heel goed voor elkaar om dat helemaal te digitaliseren. 95% van de patiënten gebruikt het digitale zorgpad. Dat begint al met de vragenlijst voor het eerste bezoek. Mensen hoeven ook minder vaak op controle te komen. Alles wordt via vragenlijsten gescreend, en er wordt een heel plan gemaakt met fysiotherapeuten. Dat is voor de patiënt die minder mobiel is ook een uitkomst.” Ook de digitale nacontrole glaucoom is een treffend voorbeeld. Glaucoom is een aandoening waarbij de oogdruk verhoogd is; het komt vooral vaak bij oudere mensen voor. Margot: “De ervaring is dat mensen heel vaak terugkomen voor controle, en dan te horen krijgen dat het goed is, en vervolgens weer kunnen gaan. Als je dat digitaal met een vragenlijst kunt doen, dan hoef je ook geen mantelzorger meer in te schakelen om als taxi te dienen of een buurttaxi te bellen.”
DIGITALISERING EN KLINISCHE ZORG
En dan de klinische zorg. Ook daar is ETZ volop bezig met de inzet van digitalisering. Er zijn vergevorderde plannen om in een aantal gevallen het ziekenhuisbed naar thuis te verplaatsen waar dat mogelijk is. Margot: “Dat vraagt wel wat meer van het organiseren van digitalisering, bijvoorbeeld als het gaat om de monitoring van patiënten. Daar gaat deze maand een kick-off van plaatsvinden. Dat je dus echt mensen die normaal gesproken in het ziekenhuis zouden liggen, thuis verzorgt. Dit doen we al bij het toedienen van antibiotica. Daarvoor werken we samen met thuiszorgorganisatie Thebe. Bij een ontsteking van de hartklep lag je vroeger zes weken in het ziekenhuis. Terwijl patiënten zich eigenlijk verder goed voelden en gewoon rond konden lopen. Dan wil je liever thuis zijn. Of bij de toediening van chemokuren. Hoe fijn is het als jij in zo'n ellendige tijd, moe, zwak en misselijk, gewoon thuis in jouw eigen omgeving je chemotherapie kunt krijgen? Uiteraard valt die toediening van thuismedicatie onder de verantwoordelijkheid van het ziekenhuis.”
MET MINDER TIJD MEER KWALITEIT
De voordelen van digitalisering in het ziekenhuis zijn legio. Wachtlijsten worden verkort, bedden worden efficiënter ingezet, de patiënttevredenheid gaat omhoog, patiënten kunnen afspraken maken wanneer het hen uitkomt, gaan beter voorbereid het gesprek met de arts in omdat er digitaal voorlichtingsmateriaal, zoals duidelijke animaties of instructiefilmpjes beschikbaar zijn. En ze in alle rust de informatie achteraf nog eens kunnen bekijken. Margot tot slot: “Aan de ene kant hebben we de organisatie van het ziekenhuis: die moet ervoor zorgen dat wij een gezond ziekenhuis blijven naar de toekomst toe. Met alle tekorten aan personeel die er zijn en nog gaan komen
8 | De Draad
moet alles slimmer, sneller en gestroomlijnder gaan. Onze medewerkers moeten ook in die digitalisering meegaan en er fijn mee kunnen werken. Want er verandert nogal wat door digitalisering. En de patiënt is natuurlijk ook heel belangrijk in het geheel. Want die wil je goede zorg blijven geven. Door processen te digitaliseren wordt de tijd dat de patiënt in het ziekenhuis moet zijn verplaatst: de kwaliteit die je in het ziekenhuis hebt, wordt daardoor beter. Met minder tijd, meer kwaliteit geven. Daar gaat het om.”
MIJNETZ PATIËNTEN LAB
Binnen het ETZ is er een groep patiënten die samen met mensen van het ETZ het gebruik van MijnETZ test. Zij geven feedback op het gebruik van het portaal en geven aan waar de toegankelijkheid en het gebruik kunnen worden verbeterd. Het patiëntenpanel is uniek in Nederland. Lezers die graag willen toetreden tot het patiëntenpanel van MijnETZ of die vragen, tips of opmerkingen hebben over de inzet van digitalisering bij ETZ kunnen contact opnemen met Sanne Gorissen via s.gorissen@etz.nl.
DOKTER LÖVENICH “IK KRIJG STEEDS MEER E-CONSULTEN, OOK VAN OUDERE PATIËNTEN” Ook in huisartsenpraktijken wordt volop gebruikgemaakt van digitale middelen om de zorg toegankelijk te houden. Via de website van huisartsenpraktijk Lövenich kunnen patiënten eenvoudig online hun vragen stellen aan de huisarts en zijn team, herhaalrecepten aanvragen, dossiers inzien, of onderzoekuitslagen raadplegen. Daarvoor moeten patiënten wel inloggen via mijngezondheid. net dat via DigiD is gekoppeld. “Ik krijg steeds vaker e-consulten”, vertelt dokter Lövenich. “Ik had een patiënt van 93. Die deed alles via haar tablet. En sommige jongere patiënten willen juist niet eens meer langskomen. Die willen alleen digitaal contact.” De meeste patiënten komen nog ‘gewoon’ via de telefoon binnen. Om de stroom aanvragen beter te kunnen kanaliseren, zit dokter Lövenich samen met zijn team van POH’ers en assistenten ’s ochtends in de ruimte waar de telefoontjes binnenkomen. “Dan kan ik direct een inschatting maken van wat nodig is. Vroeger kregen de assistenten heel veel over zich heen: nu horen de patiënten dat ik er ook bij zit. En kan ik direct advies geven. Dat stelt ze vaak al gerust.”
BEZOEK VAAK NIET NODIG
Dokter Lövenich en zijn team stimuleren patiënten gebruik te maken van de herhaalreceptenlijn, terugbel-afspraken te maken, of een e-consult te sturen. “Vaak krijg je een goed beeld van de situatie als er een foto wordt meegestuurd. Dan kun je daar heel gericht advies op geven. En dan is het niet nodig dat mensen naar het spreekuur komen. Maar ik weet ook dat een bepaalde groep van mijn patiënten dat nooit gaat doen. Die zullen nooit een foto mailen of beeldbellen. Dat is niet erg. Laat die maar naar de praktijk komen, of, als ze dat niet kunnen, dan ga ik naar hen toe.” In de praktijk wordt de website www.thuisarts.nl vaak ingezet. Het telefonisch antwoordapparaat attendeert de beller er vriendelijk op en zelf gebruikt dokter Lövenich het
heel geregeld tijdens zijn spreekuren. “Ik heb het eigenlijk altijd openstaan als ik patiënten op mijn spreekuur heb. De inhoud van die site is door huisartsen zelf ontwikkeld en legt heel goed uit wat een bepaalde ziekte of aandoening inhoudt. Dan stuur ik zo’n artikel meteen door, als aanvulling op het gesprek. Dan kunnen mensen het thuis nog eens op hun gemak nalezen in alle rust. Er wordt weleens gedacht dat we dit doen om er zelf gemakkelijk vanaf te komen maar dat is niet zo. Het is een uitbreiding óp, en geen vervanging ván een consult.” Waar dokter Lövenich in coronatijd heel veel gebruikmaakte van beeldbellen is daar nu minder sprake van. Al zou hij wel graag willen. “Laatst had ik een patiënte die via een telefonisch consult om pijnstilling had gevraagd omdat ze was gevallen. Ze had erg last van haar been en kon niet naar de praktijk komen. Een week later belde haar zoon; moeder liet wat steekjes vallen; er werd gedacht aan dementie. Maar de sufheid bleek door de medicatie te komen. Achteraf gezien had ze die zware medicatie misschien niet nodig gehad. Als ik haar been via beeldbellen had kunnen zien, had ik wellicht andere pijnmedicatie voorgeschreven. Niet van die zware.”
MONITORING VAN PATIËNTEN
Voor de toekomst ziet de dokter heel veel mogelijkheden op het gebied van digitalisering en dan vooral waar het om de monitoring van patiënten gaat. Dokter Lövenich is er zich volop aan het oriënteren. “Patiënten zouden dan via een leaseconstructie meetapparatuur kunnen krijgen, bijvoorbeeld als het gaat om het hartritme te meten, de saturatie, de bloeddruk of de glucose. Als je dan aan de achterkant een portaal inricht, waarmee je patiënten in de gaten kunt houden dan kun je precies bekijken bij wie het nodig is dat hij langskomt of van wie de medicatie moet worden aangepast. Dan hoeven mensen alleen op controle te komen als het nodig is. Dat bespaart iedereen tijd.”
De Draad |
9
VOOR DE DRAAD ERMEE
deze op in de schuren (schuur is in het Brabants schop) van buren, kennissen en familie. Deze boekenverzameling dijde allengs uit en vond ten slotte haar plek in het voormalig pand van De Paardenbloem aan de Bredaseweg; kortom, Boekenschop was geboren! Boekenschop, in 2021 verhuisd naar de Westermarkt, floreerde hierdoor enorm. “Dit is de ideale plek”, aldus José. Klanten roemen de veelzijdigheid van het aanbod dat varieert van onder meer Tilburgia, stad en streek, kunst, literatuur, biografieën en filosofie tot romans. Wat dreef haar en alle vrijwilligers? Jose: “De liefde voor het boek uiteraard. Persoonlijk vond ik het contact met klanten erg inspirerend, naar al die verhalen aan de kassa kon ik urenlang naar luisteren. Verder de spanning van het zoeken in collecties op internet naar de waarde van een boek. Of het binnenhalen van de juweeltjes uit waardevolle collecties. Of er kwam een klant met een lijstje van straatnamen in Tilburg West zoals de Antoon Coolenen de Marie Koenenlaan; wilde hij van elke auteur een boek hebben! Of mensen die voor een ziek familielid een zeldzaam boek uit diens jeugd zoeken: geen moeite is me dan te veel om dat boven water te krijgen, daar graas ik het hele magazijn voor af.”
Met een taart bezoekt De Draad inwoners van Tilburg. We praten over het leven in het heden en het verleden. Deze zomer bezoeken we José van Lieshout-van de Wiel in de wijk Zorgvlied, een rustige, groene oase in Tilburg West. Een bezoek is zeker op zijn plaats want José (80) heeft net afscheid genomen als de coördinator en drijvende kracht achter het bijzondere en veel geprezen antiquariaat Boekenschop op de Westermarkt. Een carrière die pas na haar pensioen begon en haar veel heeft gebracht: “Ik heb nu al heimwee maar genoeg is genoeg. Ik ben tenslotte 80 en wil ook wel eens zelf iets lezen!” Tekst Betty Montulet | Fotografie Hans Peters
10 | De Draad
Ze werd in 1946 geboren in de wijk de Heikant, al was het eerder een aparte enclave met een eigen cultuur, gescheiden van de stad door het kanaal en vooral bewoond door agrariërs en textielarbeiders. José: “Thuis waren we met acht kinderen. Dat was in die tijd niks bijzonders; mijn vader kwam uit een gezin met 21 kinderen! Hij trouwde met mijn moeder die uit een ambtenarenmilieu kwam en de mulo had afgemaakt; ze stimuleerde ons om te lezen - als kind las ik dan ook alles wat los en vast zat- en verder te leren. Mijn vader was een intelligente en vrolijke man die de kost verdiende als vrachtwagenchauffeur in de textiel.” “Die kost was karig maar toch hadden we een onbezorgde jeugd in een fijne omgeving. Sober, zuinig, zonder verwennerij, zo ging dat toen. Ik mocht al in mijn handjes klappen dat ik naar de mulo mocht!” En daarna het kantoor. Jarenlang doorstond ze een reeks van uitzichtloze baantjes op kantoren, het ene nog saaier dan het andere, met uitzondering van de laatste kantoorbaan bij O.M.O: “Ik liep bij elke eerdere baan gillend weg! Bij mijn vorige
baan, het IDIL, de zeer katholieke lectuurdienst die boeken recenseerde, was het enige leuke de zolder, daar lagen honderden boeken opgeslagen waar ik regelmatig in ging grasduinen. Heerlijk!”
EMANCIPATIEGOLF VAN DE JAREN ‘60
Toen kwam de emancipatiebeweging van de jaren zestig op gang, zowel op sociaal vlak als voor en door vrouwen; José haalde alsnog haar gymnasiumdiploma: “Ik ging meteen door voor psychologie aan de universiteit. En vervolgens werkte ik jarenlang bij het Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie (G.I.T.P. ) aan het Wilhelminapark.” Ondertussen trouwde ze met Jan van Lieshout (82) en kregen ze twee dochters. Een geslaagde carrière. Klaar? Nee. Via een wonderlijk toeval kwam ze als pensionado, terecht in de wereld van de tweedehandsboeken. Het begon met het ‘redden’ van tweedehandsboeken van Kindervakantiewerk Het Zand die anders op de vuilnishoop terecht zouden komen. Ze sloeg
Het unieke van Boekenschop is dat het alle inkomsten (na aftrek van de vaste lasten) afstaat aan goede doelen in Tilburg en omstreken. In de loop der jaren is dan ook ruim zeven ton overgemaakt naar allerlei instanties zoals koren, clubs en tal van verenigingen maar ook naar bijvoorbeeld de Voedselbank, Pater Poels, de KBO en wijkcentra. “Jan en ik vormden een ideale combi”, lacht José, “het geld dat ik overdag verdiende, gaf hij s’avonds uit!”Nu komt aan dit alles een eind. Het afscheid eind juni was overweldigend, warm en mooi: “Zoveel klanten die afscheid kwamen nemen, zoveel cadeaus, zulke liefdevolle teksten, zoals van een klant die zei: Nu merk je eens wat jij allemaal teweeggebracht hebt! Ik zelf was totaal ondersteboven!” Als kers op de taart kreeg het echtpaar van de gemeente ook nog de Tilburg Trofee uitgereikt voor hun uitzonderlijke verdiensten als vrijwilligers. Het echtpaar neemt afscheid maar op dezelfde plek gaat de winkel verder als Boekensteun013. Die vaart verder onder de vlag van kringloopwinkel Port Agora en krijgt een betaalde coördinator. José: “Want zo’n gekke vrijwilliger als ik die zeven dagdelen per week doorbeunde, vind je natuurlijk nooit meer!” De naam Boekenschop blijft voortbestaan als internetshop waar José en Jan voorlopig restanten boeken blijven verkopen ten bate van lokale goede doelen. José: “Wat ik ga doen met mijn nieuwe zeeën van vrije tijd? Ik ga eindelijk eens leren koken. Musea bezoeken en me meer met familie en kleinkinderen bezighouden. Ach, er komt altijd wel iets op je pad, is mijn overtuiging. En als ik me echt verveel word ik toch gewoon vrijwilliger in een boekhandel!”
De Draad |
11
DIGITAAL NALATENSCHAP? SENIORWEB WEET RAAD Al dertig jaar helpt SeniorWeb ouderen hun weg te vinden in een snel veranderende digitale wereld met tips, uitleg, hulp en cursussen. Een blik in de cijfers geeft aan hoe populair de digitale vraagbaak voor ouderen is. De Draad ging met adviseur SeniorWeb Leslocaties Raquel Wanrooij in gesprek over een van de thema’s waar SeniorWeb extra aandacht voor heeft: Digitale nalatenschap.
Tekst Etiënne van Breugel | Fotografie Dolph Cantrijn | Infographic SeniorWeb
W
aar SeniorWeb in de beginjaren vooral was gericht op mensen die een computer moesten leren bedienen, is de dienstverlening tegenwoordig enorm uitgebreid. Nog steeds vindt er computerhulp aan huis plaats maar er is ook veel aandacht voor onderwerpen als digitale veiligheid, Artificial Intelligence (AI) en social media. En er worden tal van cursussen aangeboden op de 530 leslocaties. Een groot deel daarvan bevindt zich in een bibliotheek; daarmee heeft SeniorWeb nauwe banden. Raquel: “We zijn er voor beginners en gevorderden en bieden een combinatie van educatie, informatie en ondersteuning. Dit maakt SeniorWeb uniek.”
12 | De Draad
Vrijwilliger Jim (l) en adviseur Leslocaties Raquel Wanrooij van SeniorWeb Wie een kijkje op de website www.seniorweb.nl neemt, ziet tal van onderwerpen staan waar bezoekers mee aan de slag kunnen. Raquel: “Bij SeniorWeb kijken we welke thema’s actueel zijn en onderzoeken we wat bij onze leden leeft. We krijgen die input vanuit de leslocaties en we bevragen ons ledenpanel regelmatig.” Als een thema wat meer uitleg behoeft, dan wordt er een zogenaamd dossier van aangemaakt. Zoals bij Digitale nalatenschap. Raquel: “Aan een dossier hangen we een pagina met allemaal handige artikelen. Daarin leggen we het thema uit, en plaatsen we bijvoorbeeld stappenplannen, checklists of andere handige hulpmiddelen. Zodat mensen er meteen mee aan de slag kunnen. Zo ook bij digitale nalatenschap.”
HANDIGE CHECKLIST
“We doen steeds meer online,” vertelt Raquel, “daarom is het goed om van tevoren in kaart te brengen waar je online allemaal actief bent.” Want wat gebeurt er eigenlijk met iemands account als diegene komt te overlijden? Hoe krijg je als nabestaande toegang? Kun je alle accounts van social media zomaar blokkeren als iemand is overleden? “Het zijn vaak niet de meest favoriete onderwerpen, maar we krijgen er steeds meer mee te maken”, aldus Raquel. “Om mensen te helpen met hun digitale nalatenschap, hebben we een handige checklist gemaakt. Daarin staat onder meer wat digitale nalatenschap nu eigenlijk is, je krijgt uitleg over wat je nu al kunt regelen, wat je kunt doen als iemand helemaal niets heeft geregeld en er
zit ook een handig Excel-bestand bij waarin je je eigen digitale nalatenschap eenvoudig kunt regelen. Die checklist kunnen mensen eenvoudig van onze website downloaden, helemaal gratis. Het stappenplan neemt de bezoeker aan de hand mee. Er is een stappenplan voor mensen die zelf hun digitale nalatenschap nu alvast goed willen regelen om dat straks ook goed over te kunnen dragen aan anderen. En er is een stappenplan waarin helder wordt uitgelegd wat nabestaanden moeten doen met de digitale gegevens van een overledene als die niets heeft geregeld. Raquel: “Breng al je accounts eens goed in kaart. Dat is sowieso handig. Vul dat in samen met je partner of een van de
> >
>
kinderen. Dan heb je een volledig overzicht van waar je allemaal online lid van bent, welk wachtwoord daarbij hoort et cetera. Het is misschien niet de leukste klus die je je kunt voorstellen, maar het is wel zo handig als je dat overzicht eenmaal hebt. Dan kom je niet voor onverwachte verrassingen te staan.”
REDENEN OM JE DIGITALE NALATENSCHAP GOED TE REGELEN Voorkom verlies van herinneringen: denk aan foto’s, video’s en bestanden. Bij sommige diensten kom je nooit meer bij de gegevens als je geen inloggegevens hebt. Alles wat dan in zo’n account staat ben je kwijt. Privacy risico's: accounts die onbeheerd achterblijven zijn kwetsbaarder voor hackers. Dit kan uiteindelijk vervelende gevolgen hebben.
DIGITALE NALATENSCHAP
De digitale nalatenschap bestaat uit alle digitale eigendommen en online accounts die je na je overlijden achterlaat. Denk bijvoorbeeld aan:
Financiële gevolgen: denk aan abonnementen die onnodig blijven doorlopen. Of digitale tegoeden/cryptovaluta waar nabestaanden recht op hebben, maar waar je zonder inloggegevens niet bij kan.
Persoonlijke gegevens die bij verkeerde mensen terechtkomen:
• Online (cloud)opslagdiensten
wil je wel dat iedereen overal bij kan na je overlijden?
• Sociale media
Of wil je bepaalde accounts juist uitsluiten?
• Digitale abonnementen
Ongemakkelijke of onhandige situaties: denk aan sociale
• (Web)winkels
media-accounts die nog rondzwerven. Mensen weten misschien
• Toegang tot je digitale apparaten • Digitale bezittingen (cryptovaluta) en spaartegoeden. Bron: SeniorWeb
Jim krijgt met allerlei vragen te maken op een spreekuur. “Eerst kwamen er heel veel vragen over DigiD bij ons binnen, maar die gaan nu vaak naar het IDO, het Informatiepunt Digitale Overheid dat in ieder bibliotheek te vinden is. De ene keer gaat een vraag over het overzetten van bestanden van een oude naar een nieuwe telefoon, een ander keer over een app die niet in een bepaalde browser
14 | De Draad
Heb je vragen over werk, geld, zorg of welzijn? Dan is het soms lastig om te bepalen waar je moet beginnen. Daarom ontwikkelde de gemeente de website TilburgHelpt.nl. Hier vind je informatie, activiteiten, hulp en regelingen op één plek. Eén plek Veel informatie over werk, geld, zorg en welzijn stond verspreid over verschillende websites en organisaties. Op TilburgHelpt.nl vind je deze informatie nu overzichtelijk bij elkaar. Zo vind je eenvoudiger de informatie, activiteit, regeling of ondersteuning die past bij jouw situatie. Voor jezelf of een ander Heb je een vraag, loop je vast of zoek je hulp voor jezelf of iemand anders? TilburgHelpt.nl helpt je verder. Ook aanbod van organisaties Naast informatie van de gemeente, vind je op TilburgHelpt.nl ook aanbod van maatschappelijke organisaties. Denk bijvoorbeeld aan activiteiten in de wijk, hulp bij administratie of ondersteuning voor mantelzorgers.
Ik kom er niet meer uit
ZOEKEN
Waar heb ik recht op?
www.TilburgHelpt.nl Meer informatie Bezoek de website TilburgHelpt.nl voor meer informatie of scan de QR-code.
niet dat iemand overleden is. En sturen een felicitatieberichtje op de verjaardag van de overleden persoon. Of denk aan slimme apparaten in huis waar de nabestaanden geen toegang tot hebben. Bron: SeniorWeb
Geldstress?
SENIORWEB HEEFT 2.800 VRIJWILLIGERS. JIM IS ER ÉÉN VAN. Iedere dinsdagochtend is Jim (76) in de LocHal om als ambassadeur van SeniorWeb mensen te helpen met hun vragen op digitaal gebied. En iedere donderdagochtend doet hij dat in de bibliotheek van Goirle. Sinds 2014 is hij als vrijwilliger aangesloten bij SeniorWeb. “Ik ben vroeger docent lichamelijke opvoeding geweest dus had vanuit mijn werk niets met computers te maken. Maar ik heb er wel altijd interesse in gehad. Ik heb mezelf alles aangeleerd. Dan kwamen de kinderen met vragen over hun laptop of computer, en dan ging ik alles zelf uitzoeken. Via de KBO (Katholieke Bond Ouderen, red.) ben ik bij SeniorWeb terechtgekomen. Naast de digitale spreekuren hier, geef ik ook PCHulp bij mensen thuis.”
TilburgHelpt.nl: één plek voor al jouw vragen over werk, geld, zorg en welzijn
werkt. We zitten hier met een team, iedereen heeft zo zijn eigen specialisme. De samenwerking met de mensen van de bibliotheek is ook heel fijn.” Ook ouderen hebben tegenwoordig bijna allemaal een laptop, tablet en mobiele telefoon. “Als ik PCHulp aan huis geef, kom ik af en toe nog weleens zo’n grote computer tegen die onder een bureau staat.” Om zijn kennis bij te spijkeren, raadpleegt Jim vooral de website van SeniorWeb, maar bijvoorbeeld ook die van de Consumentenbond. Wat hij het liefste doet is mensen helpen zodat ze het de volgende keer zelf kunnen oplossen. Jim: “Als mensen met een vraag komen, dan laat ik ze die zelf altijd heel concreet formuleren. Zodat ze ‘m zelf de volgende keer online kunnen stellen via de zoekmachine.” Het leukste aan zijn werk voor SeniorWeb vindt hij het persoonlijke contact met mensen. “Het sociale aspect, de ontmoeting dat is heel belangrijk.”
Sta je voor onverwachte kosten waardoor je in de financiële problemen gaat komen? Een hoge energierekening? Een behandeling van de tandarts? Fysiotherapie? Eigen bijdrage medicijnen? Als de nood écht hoog is, kan het TOF misschien helpen.
Kijk op de website www. w onders w. r te rs t uningsf sfo sf fondstilburg r .nl rg www.ondersteuningsfondstilburg.nl of scan de QR-code.
De Draad |
15
OP ZOEK NAAR CONTACT | VRAAG EN AANBOD
D A A R D DE IJT ? KW
GRATIS OPHALEN | Mevrouw Schweitzer uit Udenhout heeft vijftig cd’s met Italiaanse, Franse en Engelse muziek. Bent u geïnteresseerd? U kunt de cd's gratis bij haar op komen halen. Meer info via 013 511 22 31. GEZOCHT / Nieuwe damvereniging zoekt leden. Het spel kan op verschillende dagdelen plaatsvinden. Vooralsnog is de spelwijze intern, maar bij gebleken belangstelling kunnen er ook clubkampioenschappen volgen. Verlang je naar een geestverruimende tijdsbesteding en een sociaal aspect dat wekelijks terugkeert, maar wil je ook lid zijn van een vereniging waarbij ontmoeting, vriendschap en respect hoog in het vaandel staan? Neem dan contact op met de heer M.C. Mulders via mgamv.lieshout@hetnet.nl GRATIS OPHALEN | Nieuw boek over ‘Vlinders en andere insecten in Nederland’; twee eetbakjes voor een baby met poppetjes erop; gekleurde schepjes voor in zandbak: blauw babymutsje met opschrift ‘I am a boy’; plastic slapje met witte sterretjes; papfles met speen, eenvoudig balspel met een kleine bal en twee klittenband vangnetjes. Alles nieuw. Geïnteresseerd? Neem contact op met mevrouw S. Pateer via 06 498 00 013. GEZOCHT | Leden voor damesgym-groep in wijkcentrum ’t Sant, Beneluxlaan 70. De lessen zijn op dinsdag van 09.00 uur tot 10.00 uur en van 10.00 uur tot 11.00 uur en zijn onder begeleiding van een fysiotherapeute. Met name de les van 09.00 uur tot 10.00 uur kan nog nieuwe leden gebruiken. Interesse? Neem contact op met mevrouw Van Wezel via tonny.vanwezel@home.nl.
Deze rubriek is bestemd voor mensen die hun spullen gratis aanbieden - of zoeken -, voor verenigingen die nieuwe leden zoeken of voor mensen die op zoek zijn naar contact, vriendschap of een relatie.
GEZOCHT | Bridgeclub Seniorennetwerk Heikant – Quirijnstok zoekt spelers. De drive is elke vrijdag van 13.30 uur tot 16.00 uur. Inloop 13.00 uur. Locatie: ’t Hazennest, Kreverplein 27 Tilburg. Ontmoeting en gezelligheid is troef. De club speelt wel serieus, maar zonder al te strenge regels. Kun je je hierin vinden en wil je komen bridgen? Neem dan contact op met de heer M. de Jong via mhmdejong@home.nl. GEZOCHT | BOL (Bewegen op Leeftijd) zoekt nieuwe leden vanaf +/- 65 jaar. De sporters, BOLlers genoemd bewegen elke zaterdag van 10.00 uur tot 11.00 in de studentensportzaal van de universiteit, Academielaan 5 in Tilburg. Van oktober tot juni. Er zijn allerlei oefeningen om de spieren soepel te houden, de laatste 20 minuten wordt een potje badminton gespeeld. Alles op eigen niveau. Na afloop genieten ze van een kopje koffie of thee. In de zomermaanden wandelen de BOLlers door
16 | De Draad
het Wandelbos. Na afloop nemen ze een drankje bij De Zeven Geitjes. Zin om mee te sporten? Kom dan eens kijken in de sportzaal op zaterdag. Of neem contact op met de heer F. Boom via frankboom004@gmail.com. GEZOCHT | DJ voor dansmiddagen. In wijkcentrum Het Kruispunt aan de Sinopelstraat 1 wordt elke maand op donderdagmiddag van 14.00 uur tot 17.00 uur een dansmiddag georganiseerd. Voor deze dansmiddag zoekt de organisatie vanaf januari 2027 een DJ, op vrijwillige basis. Muziek is aanwezig. Het wijkcentrum werkt met een laptop. Genre: ballroom, latin, foxtrot, Engelse wals, tango, quickstep en linedance. Wil jij iedere maand op de dansmiddag draaien? Neem dan contact op met mevrouw T. Beerens via 013 467 67 74. GEZOCHT | Sportieve ouderen die op dinsdag en/of donderdagmorgen van 9.30 uur tot 11.00 uur badminton willen spelen bij badmintonclub Shuttle-Fun. De club speelt in de sportzaal van de Tilburgse universiteit aan de Academielaan. Wil je meesporten? Stuur dan een mail naar de heer S. van Os via sjefenrian@live.nl. GEZOCHT | Kaartspelers die willen jokeren of rikken op donderdag van 14.00 uur tot 16.30 uur in MFA Het Kruispunt, Sinopelstraat 1. Kosten: €2,- (inclusief tafelprijsje). Meer info bij Lauran 013 455 29 01 of Wilma 013 455 27 39.
CONTACT GEZOCHT | Vrouw (65-plus) zoekt vlotte, moderne vriendinnen om mee naar een terrasje of bar te gaan, thuis koffie of thee te drinken of te gaan winkelen. Leeftijd tussen de 60 en 70 jaar. Interesse? Stuur een mail naar dedraad@contourdetwern.nl of een brief naar onderstaand correspondentieadres onder nummer 20260401. GEZOCHT | Petanque School Tilburg zoekt spelers. Wil je dit spel leren of je spelwijze of speeltactiek verbeteren? Meld je dan aan bij de Petanque School Tilburg. De nieuwe cursus start op dinsdag 6 oktober om 19.00. Locatie: Gershwinstraat 22 in Tilburg-Noord. Kosten: €50,- voor 10 lessen (2 uur per les). Als je lid wordt van de Petanque Vereniging Tilburg wordt het lesgeld in mindering gebracht op het lidmaatschapsgeld van het lopende jaar. Aanmelden? Bel naar de heer P. van Kuijk (gediplomeerd trainer) via 06 225 40 239 of naar mevrouw A. Loffeld via 06 214 85 146. GEZOCHT | Biljarters libre voor biljartclub KBO Korvel. De biljartclub is een afdeling van Senioren Netwerk BrabantZeeland en speelt competitie bij Senioren Biljart Tilburg. De club oefent op woensdag- en vrijdagmiddag van 13.00 uur tot 17.00 uur in wijkcentrum Spijkerbeemden, Don Sartostraat 4 in Tilburg. Interesse? Kom eens kijken op een van de oefendagen of bel naar mevrouw B. van de Wouw (secretaris) via 06 126 475 54.
MAATJES GEZOCHT IN TILBURG GEZOCHT | Man in de wijk Zorgvlied zoekt een maatje voor kleine en grote uitstapjes. Van een gezellig uitje dichtbij tot een bezoek aan Breskens of een plek van zijn bucketlist. Hij houdt van goede gesprekken, politiek en mooie herinneringen ophalen. Als gepensioneerd huisarts heeft hij volop verhalen en interessante kennis om te delen. Past dit bij jou? Meld je dan aan bij Juultje Rijs via 06 132 61 038 of juultjerijs@contourdetwern.nl. GEZOCHT | Vriendelijke dame op leeftijd zoekt een betrokken maatje met een rustige persoonlijkheid, die openstaat voor betekenisvolle gesprekken en eventueel samen met haar een spirituele bijeenkomst of activiteit in de buurt wil bezoeken. Mevrouw is zelfstandig, mobiel en kan zelf naar haar afspraken komen. Haar voorkeur gaat uit naar contacten in de eigen omgeving. Ben jij die persoon? Neem dan contact op met Ghislaine de Roij via 06 261 52 244 of ghislainederoij@ contourdetwern.nl. GEZOCHT | Vrouw (70) zoekt een maatje (vrouw/55+) om samen koffie te drinken, een wandelingetje te maken, te kletsen of in de tuin te werken. Ze houdt van dieren en werkt graag in haar moestuin. Ben jij die persoon? Neem contact op met Ruth Westerburgen via 06 497 39 341 of ruthwesterburgen@contourdetwern.nl. GEZOCHT | Vlotte vrouw (80) zoekt een fietsmaatje om een mooie tocht mee te maken in de omgeving van Tilburg. Ze vindt het fijn om samen te fietsen en onderweg te stoppen voor een gezellig bakje koffie. Ze fietst op een elektrische fiets, het liefst een ronde van ongeveer 30 kilometer (16-18 km per uur). Lijkt dit jou wat? Neem contact op met Yvet van Oers via 06 490 23 738 of yvetvanoers@ contourdetwern.nl.
Gratis advertentie zetten in deze rubriek? Dan kan (schriftelijk) via redactie De Draad, Spoorlaan 444, 5038 CH Tilburg of via dedraad@contourdetwern.nl
De Draad |
17
Nieuw: digitale mondscan Met onze 3D mondscanner wordt het aanmeten van een prothese voor u een stuk prettiger. Het lastige ‘happen’ hoeft vaak niet meer en de pasvorm is uit de kunst!
DOE MEE MET DE PUZZEL EN MAAK KANS OP EEN CADEAUBON VAN 15 EURO!
Kunstgebit aan huis Wieggers Kunstgebitten: voor kwaliteit en service! Heeft u een kunstgebit of een implantaatprothese nodig? Dan bent u bij ons aan het béste adres! Ook voor reparaties, het opnieuw passend maken van uw huidige gebit, een frameprothese of een antisnurkbeugel staan wij voor u klaar.
Bent u niet goed ter been? Dan komen we desgewenst bij u aan huis het gebit aanmeten. Ook voor reparaties of aanpassingen bij pijnklachten komen we naar u toe. Wilt u graag een huisbezoek, neem dan contact met ons op en dan bespreken we samen de mogelijkheden.
Een vertrouwd gezicht Wieggers kunstgebitten is al meer dan 25 jaar een begrip in Tilburg en de Reeshof. Wij werken ook voor De Wever en voor Thebe. Wij zijn aangesloten bij alle zorgverzekeraars, HKZ gecertificeerd en lid van de Organisatie Nederlandse Tandprothetici. Onze praktijk-hygiëne is conform de landelijke ONT-richtlijnen
Berkenrodelaan 99 | 5043 WH Tilburg | Bel 013 - 20 33 599 voor een afspraak Groeseindstraat 99 | 5014 LV Tilburg | maarten@wieggerskunstgebitten.nl | www.wieggerskunstgebitten.nl
Wie zet met ons de eerste stap? Onze hulp is gratis en we hebben geen wachtlijst! Menss helpt je vooruit. Kijk op mensstilburg.nl voor meer informatie.
Kom naar het inloopspreekuur van Menss! Waar? Informatieplein Bibliotheek Lochal Wanneer? Iedere dinsdag tussen 14.00 en 16.00
: ? AANMELDZUIL BANKIEREN BEELDSCHERM COMPUTER CYBERCRIME DIGIGIDS DIGIHULP DIGITAAL MONITOREN MIJNETZ NALATENSCHAP ONLINE PILOTGROEP POLIKLINISCH SENIORWEB SERVICEPUNT TABLET TELEFOON VIDEOBELLEN WHATSAPP OPLOSSING: Stuur uw antwoord voor 6 november 2026 naar: Redactie De Draad | Spoorlaan 444 | 5038 CH | Tilburg of mail naar dedraad@contourdetwern.nl. De Draad |
19
Tilburg had ooit duizenden thuiswevers. Al vóór de Tweede Wereldoorlog waren ze verdwenen. Toch zijn er nog mensen die thuis aan een weefgetouw werken, zij het niet meer voor een fabrikant maar puur voor eigen plezier of als beeldend kunstenaar. Ingeborg Staaijen (1958) is één van hen. Zij heeft een ware passie voor wol en weven. Voordat ze met pensioen ging werkte Ingeborg als docent Gezondheidskunde en Omgangskunde, onder andere aan het ROC in Breda. “Daarnaast ben ik voetreflexoloog en herboriste, een andere passie van mij. Ik maak onder meer gezichtstcrème en hoestdrankjes van kruiden.” Planten vormden ook de grondstof waarmee strengen wol geverfd kunnen worden, zo ontdekte ze al tijdens haar studietijd. Maar het was pas vijftien jaar geleden dat ze zelf aan de slag ging met schapenwol. “Toen heb ik alles geleerd: wassen, kaarden, spinnen, twijnen en verven met planten.”
WINTERJAS
Op zeker moment kocht ze via Marktplaats een partij ongesponnen wol. Die bleek ‘zo stug als vlas’. Wat ermee te doen? “Uiteindelijk bedacht ik dat als ik die wol, gesponnen en getwijnd, zou weven met een voering erbij het wel een winterjas zou kunnen worden. Dus kocht ik een weefgetouw en leerde ermee te werken. Maanden lang ben ik met die jas bezig geweest en zo raakte ik verknocht aan weven.” Ze weeft zowel thuis als bij Atelier ’78 in het Jan van Besouwhuis in Goirle. “Daar kun je in groepsverband weven onder begeleiding. Toen ik er in 2015 begon, waren we met zeven, nu met 27, 26 vrouwen en één man. Je kunt veel leren van elkaar.” Zijn er mensen die met weven kunstzinnig bezig willen zijn, Ingeborg weeft uitsluitend gebruiksvoorwerpen, van kleding tot tafellakens.
BREIMACHINE
DE PASSIE VAN… INGEBORG STAAIJEN
Ze gebruikt wol overigens niet alleen om te weven maar ook om te breien. Vanwege haar ‘artrose-handjes’ leek breien problematisch te worden. Maar niet voor Ingeborg. Ze kocht ‘een eenvoudige breimachine’ en heeft er inmiddels haar eerste trui mee gebreid. “Met acryl. Maar ik wil er ook een van zelf gesponnen wol maken op die machine.” En dan zegt ze: “Weet je wat ik belangrijk vind? Dat mensen die dit lezen niet bij de pakken neer gaan zitten als het tegenzit - zoals bij mij door die artrose - maar proberen te bedenken: hoe kan het wèl?” In de flat waar ze woont weet menigeen dat ze weeft. “Sommigen zijn zelf nopster geweest of hebben familie die in de textiel heeft gewerkt.” Lachend: “Als weefster pas ik dus eigenlijk wel in de geschiedenis van textielstad Tilburg.”
Tekst en Fotografie | Joep Eijkens Wilt u ook graag met uw passie in deze rubriek staan? Stuur dan een berichtje naar De Draad via dedraad@contourdetwern.nl.
20 | De Draad
De Draad |
21
Iedere woensdag komt DigiClub Jeruzalem van 10.30 uur tot 12.00 uur samen in het Buurthuis aan de Casper Houbenstraat in Tilburg Zuidoost. Onder de bezielende leiding van Ine Burgers nemen zo’n tien deelnemers wekelijks een digitaal thema onder de loep. Ook is er ruimte voor eigen vragen en wordt er onderling gezellig gebabbeld. Ine: “Het is heel mooi om te zien dat onze deelnemers stappen maken. Maar het is vooral ook leuk.”
Tekst Etiënne van Breugel, Hans Peters | Fotografie Dolph Cantrijn
Bij binnenkomst valt die goede sfeer direct op. De deelnemers tonen belangstelling in elkaars vragen, zijn geïnteresseerd, en zijn vooral bereid elkáár te helpen. Het is een heel divers gezelschap. Iets meer vrouwen dan mannen, de gemiddelde leeftijd is ruim boven de zestig, de een net iets meer bedreven dan de ander. Allemaal hebben ze hun tablet of mobiele telefoon meegenomen: het basismateriaal voor de cursus. Sinds anderhalf jaar staat Ine wekelijks voor haar digitale klasje, met José als haar trouwe achterwacht. Voor Ine en José heeft de mobiele telefoon weinig geheimen. Ine heeft in haar werkzame leven altijd al interesse gehad voor automatisering en gadgets. Nu zet ze haar ervaring als vrijwilliger in. “Vanaf het begin dat ik als leidinggevende in de zorg werkte, heb ik me in automatisering verdiept. Dan zocht ik precies uit hoe iets werkte op de computer. En dan legde ik anderen weer uit hoe ze zo’n programma moesten gebruiken. Ik heb de techniek omarmd omdat ik het handig vond en omdat ik weet dat er veel voordelen aan verbonden zitten.”
Vrijwilligster Ine Burgers (staand) te midden van de deelnemers van de DigiClub
DIGICLUB “WAT WE LEREN IS BELANGRIJK, MAAR GEZELLIG IS HET OOK” 22 | De Draad
PRAKTISCHE INSTEEK
Dat is ook de insteek waarmee Ine haar lessen van de DigiClub opbouwt. De deelnemers moeten er iets van leren. Geen ingewikkelde vraagstukken maar een praktische aanpak waarmee de deelnemers direct uit de voeten kunnen. Lekker laagdrempelig. Een paar weken terug stond het onderwerp beeldbellen op het programma. Ine: “Hoe leuk is het als je met je kleinkinderen kunt beeldbellen. Dat hebben we meerdere keren geoefend. Of Streetview. Als iemand
>
> >
naar Rome wil, maar dat om een of andere reden niet kan, dan kun je via Streetview toch een wandeling door Rome maken. Dat vonden ze helemaal geweldig. Dan zie ik een paar blije gezichten, fantastisch.” De topfavoriet onder de onderwerpen is WhatsApp. “Dat gebruikt iedereen tegenwoordig. Laatst hadden we nog een opdracht waarmee ze alleen een gebruikersnaam konden aanmaken, zonder dat een ander je telefoonnummer kon zien. Dat leggen we dan in stapjes uit. Zelf gebruik ik liever geen WhatsApp maar Signal. Daar heb ik bewust voor gekozen. Maar ik ga anderen niet vertellen dat ze ook Signal moeten gebruiken. Dat moet iedereen voor zichzelf weten.” Terug naar de les. Die kent iedere week dezelfde opbouw. De deelnemers vinden die routine wel prettig. Er wordt begonnen met koffie en thee. En een koekje voor de liefhebbers. Er wordt wat gekletst, een grapje gemaakt, en naar de afwezigen geïnformeerd. Als iedereen is bijgepraat vindt er nog een korte terugblik plaatst op de vorige sessie. En vervolgens gaat iedereen met de nieuwe opdracht aan de slag. Dat kan gaan over een specifieke app, soms heeft Ine een bepaalde vraag die de cursisten moeten uitzoeken. De oefening voor vandaag luidt: Welke dagen en uren zijn Daluren bij de NS. Hoe vind je het antwoord? Stapsgewijs worden de deelnemers meegenomen in de zoektocht op internet. Via de zoekmachine en de site van de NS komen ze bij het juiste antwoord terecht. Een andere opdracht gaat over een QR-code. Ine en José lopen rond om te kijken of er vragen zijn. Ine: “Ik probeer het altijd wel gezellig te houden en onderwerpen te zoeken die bij het karakter van de groep passen. Ik wil ze graag bijbrengen dat bepaalde apps het leven gemakkelijker maken. Maar er is ook aandacht voor de valkuilen van oplichting. Dat vind ik ook heel belangrijk. Er is nu twee keer iemand namens de grote banken bij ons op bezoek geweest die mensen helpt vaardiger te worden met digitaal bankieren. In de eerste en tweede bijeenkomst gaf hij uitleg hoe het werkt. Binnenkort is er een derde bijeenkomst, die gaat over hoe je op een veilige manier online bankiert.”
VAN BETEKENIS ZIJN
Anderhalf uur per week staat Ine iedere week voor de groep. Daar komt nog een uurtje voorbereiding bij. En sinds kort is ze ook DigiMaatje van iemand. Wekelijks begeleidt ze die, op weg naar digitale zelfstandigheid. “Mijn drijfveer is dat ik graag van betekenis ben en mijn ervaring en kennis kan inzetten om anderen te helpen. Ik
24 | De Draad
vind het belangrijk dat mensen hun eigen regie kunnen behouden. Dat was in mijn werk vroeger al zo en dat is nu nog steeds zo. Soms weet ik zelf het antwoord ook niet op een vraag. Die parkeer ik dan tot de volgende week. Dan ga ik het zelf eerst uitzoeken. Soms zet ik daarvoor AI in, maar ik haal ook veel informatie van SeniorWeb. Daar krijg je heel veel tips, hartstikke handig. Het is helemaal niet erg als je iets niet weet. Schroom niet om te vragen. Dat zeg ik ook altijd tegen mijn cursisten. Dat is ook echt een boodschap die ik mee wil geven. Het is helemaal niet erg om iets niet te weten of te kunnen.” Of Ine nog een tip heeft voor mensen die op zoek zijn naar wat digitale hulp? “Als je echt vanaf nul moet beginnen, dan raad ik mensen aan om eerst een cursus via de bibliotheek te volgen. Als mensen dat niet willen of kunnen, dan kunnen ze ook om een DigiMaatje vragen. Daarmee ga je dan met 1-op-1 begeleiding wekelijks je digitale vaardigheden oefenen; in je eigen tempo. Deelnemers die al iets meer digitale ervaring hebben, raad ik aan naar een Digicafé te gaan, of aan te sluiten bij een DigiClub. Dat is nog gezellig ook!”
Vanaf pagina 28 vindt u een uitgebreid overzicht van het digitale aanbod in de gemeente Tilburg. ---------------------------------------------------------------------------
H
ans (80) is een van de deelnemers van de DigiClub in wijkcentrum Jeruzalem. In 2025 sloot hij zich aan bij de club om wat digitaal vaardiger te worden. In dat jaar maakte hij enorme sprongen vooruit. “Dankzij de DigiClub heb ik leuke apps ontdekt."
“WhatsApp, Google Maps en Buienradar. Die gebruik ik veel”, vertelt Hans enthousiast. “Ik wil ook de Stappenteller gaan gebruiken.” Je ziet het. Hans is inmiddels thuis in de digitale wereld en weet welke mogelijkheden er allemaal zijn. “Dat komt ook mede door de cursisten van de DigiClub. We geven elkaar tips. Het is ook heel gezellig. De club is echt een verrijking van mijn sociale leven. Laatst had ik met mijn mobiele
telefoon een foto gemaakt. Er zaten allemaal streepjes op de foto. Dan zegt een andere cursist: ‘Hans, dat komt omdat je de knop te lang indrukt’. Zo simpel kan het zijn. Ik word er blij van als we elkaar kunnen helpen.”
IEDEREEN OP CURSUS, BEHALVE HANS
Nooit had hij kunnen vermoeden dat hij digitalisering interessant zou gaan vinden. Hans: “Ik heb altijd in de tekenkamer van een machinefabriek gewerkt. Tekende ik tandwielen gewoon op papier. Ik had een totale desinteresse voor computers. Toch moest ik op de computer allerlei lijsten invullen over de kwaliteit van tandwielen. Het zweet brak me uit. Ik vond het erg dat ik de letters op het toetsenbord niet kon vinden. Dus nam ik een wijs besluit en ging ik in de avonduren op type-les en haalde ik mijn typediploma. Daarna ging het beter.” Op een gegeven moment werd in de tekenkamer het papier aan de wilgen gehangen en moesten werknemers op cursus om te leren computertekenen. Dat gold echter niet voor Hans. “Voor mij kwam de cursus helaas te laat. Ik heb me daar maar in berust en bleef die korte tijd als enige tekenen met pen en papier, tot aan de VUT.”
meer wil weten over je aandoening. Er gaat echt een wereld voor je open. Ik rijd nog in een redelijk oude auto. Daarin zit geen TomTom. Maar Google Maps brengt me overal. Ik had dit veel eerder moeten doen.” Wat zou hij nog graag willen leren? “Internetbankieren,” roept hij volmondig, “mijn bankzaken regel ik nu nog op de ouderwetse manier. Ik krijg maandelijks bankoverzichten per post binnen en ik gebruik nog overschrijfkaarten. Ik stort niet eens geld bij de geldautomaat. Dat is toch echt niet meer van deze tijd. En verder zou ik nog willen leren om DigiD beter te gebruiken. Gelukkig nemen de vrijwillige docenten bij de DigiClub alle tijd om mij te ondersteunen en kan ik op mijn eigen tempo alles bijhouden. En ook de andere cursisten helpen mij een handje. Ik zou niet meer zonder de DigiClub kunnen.”
Na de VUT stortte hij zich volledig op het dansen en zingen. Dansen en zingen bij Balkan volksdansgroepen en -koren is Hans’ passie. “Een paar jaar geleden richtte het koor een groepsapp op via WhatsApp. Daar staan de locaties en tijden van onze optredens op en kun je reageren of je wel of niet kunt. Maar ik had geen idee hoe ik de app moest installeren en wat ik er mee moest. Maar ik dacht ‘als ik dit nu niet leer, blijft de tijd stilstaan, weet ik niet wanneer de optredens zijn en kan ik niet meer meedoen’. Dat gaf voor mij de omslag om op computercursus te gaan.” Dat besluit heeft zijn vruchten afgeworpen. “Ik kan nu tegenwoordig de naam van een dans uit bijvoorbeeld Georgië opzoeken op de zoekmachine om te kijken wat de fonetische uitspraak is en vervolgens op YouTube kijken hoe de dans eruitziet.”
GOOGLE MAPS BRENGT JE OVERAL
Hans is het levende bewijs dat het nooit te laat is om digitaal vaardig te worden. Hans: “Ik leer zoveel op de DigiClub. Laatst leerden we hoe je de daluren van de NS op moest zoeken. Dan krijg je via AI een overzicht van de daluren. Zo handig. Voorheen vroeg ik om hulp bij het aanvragen van een Ov-jaarkaart of een DigiD. Nu kan ik het zelf. Ook leerden we hoe we medische informatie op moesten zoeken via thuisarts.nl. Zo’n handige site als je
De Draad |
25
NIEUWSGAREN
Nieuwsgierig ouder worden Gewoon thuis Het was diep in de nacht toen Gerard wakker werd van pijn.
11 OKTOBER: VLOOIENMARKT EVENEMENTENTERREIN ’T LAAR
Op het Evenemententerrein 't Laar is op de jaarlijkse vlooienmarkt een grote variatie aan verschillende spullen te koop. Denk aan speelgoed, kleding, boeken, huisraad en andere spullen die een tweede ronde verdienen. Locatie: Laarveld-West. Zondag 11 oktober, van 09.00 uur tot 16.00 uur. Prijs: €3,00 (€2,50 voor 65+).
17 OKTOBER: JAARLIJKSE MOSSELAVOND KONINGSHAVEN
Zin om lekker mosselen te eten in groepsverband? Stichting Wijkraad Koningshaven organiseert haar Mosselavond. Schrijf je vanaf 1 oktober in via info@ wijkraadkoningshaven.nl of WhatsApp naar 06 439 33 867. Locatie: Bet Kolen, Broekhovenseweg 111, Tilburg. Aanvang: 17.30 uur. Kosten: €17,50 p.p. (max. 6 personen per inschrijving). Let op: vol = vol. Voor nietmosselliefhebbers is er kipsaté.
FOTO-EXPOSITIE TAFV IN WIJKCENTRUM ’T SANT
De Tilburgse Amateur Fotografie Vereniging (TAFV) organiseert haar jaarlijkse foto-expositie, met dit keer het thema ‘Tilburg in reflectie’. Locatie: Wijkcentrum ’t Sant, Beneluxlaan 70. Feestelijke opening: vrijdag 30 oktober om 20.00 uur. Openingstijden: zaterdag 31 oktober en zondag 1 november van 12.00 uur tot 17.00 uur. Entree: gratis.
VAN 31 OKTOBER T/M 4 APRIL: HELLA JONGERIUS IN HET TEXTIELMUSEUM
De tentoonstelling Slimme Handen van Hella Jongerius biedt een bijzondere kijk in haar oeuvre. Aan de hand van stalen, materiaalstudies, schetsen, prototypes en gerealiseerde ontwerpen als kleurrijke weefexperimenten, stoffen, meubels en schaalmodellen kunnen bezoekers van de tentoonstelling ervaren hoe Hella Jongerius denkt, onderzoekt en maakt. Locatie: Textielmuseum, Goirkestraat 96, Tilburg.
26 | De Draad
31 OKTOBER: SNERTCROSS
De snertcross is een jaarlijks terugkerende hardloopwedstrijd in het Warandebos, georganiseerd door T.S.A.V. Parcival. Om 12.00 uur begint de juniorencross, gevolgd door de korte cross om 12.25 uur. De lange cross voor dames en heren (55+) start om 12.50 uur en de lange cross voor heren om 13.40 uur. Kosten: €6,50, voor KNAU-leden €5,50. Voor de korte cross €3,50, KNAUleden €2,50. Inschrijven voor 31 oktober via de website parcival-atletiek.nl/snertcross-2026/
6 NOVEMBER: DANSPAZ BIJ STADSTHEATER DE BOEMEL
DansPaz is het ultieme, maandelijkse dansfeest voor 40-plussers in Stadstheater De Boemel. Een avond vol energie, nostalgie en pure dansvreugde. Ga los op de beste disco- en danceclassics met een onweerstaanbare mix van goldies oldies uit de jaren ’70, ’80 en ’90, afgewisseld met hedendaagse hits. Van 20.00 uur tot 22.00 uur. Entree: gratis. Locatie: Stadstheater De Boemel, Burg. Brokxlaan 8-76, Tilburg.
7 NOVEMBER: FANTASTIC READS BIJ DE LOCHAL
Fantastic Reads keert terug naar de LocHal. Beleef een magische dag vol avontuur en inspiratie. Ontmoet je favoriete auteurs van fantasy-boeken en snuffel rond op de uitgebreide boekenmarkt, of shop fantasy artikelen bij een van de vele kraampjes. Zin om verkleed te komen als fantasy-karakter? Voel je vrij. Alles mag, niets hoeft. Van 10.00 uur tot 16.00 uur. Locatie: Bibliotheek LocHal, Burg. Brokxlaan 1000, Tilburg. Entree: gratis.
Normaal redt hij zich goed. Maar deze nacht was anders. Wat overdag nog vrij gemakkelijk te regelen is, voelt midden in de nacht ineens een stuk ingewikkelder. Gerard nam contact op met de Huisartsenspoedzorg. Naar de post komen was geen optie door de heftige pijn en afstand vanuit zijn huis in Korvel. Daarom werd het Mobiel Zorgteam (MZT) van De Wever ingeschakeld om bij hem thuis te kijken wat er nodig was. Niet veel later keerde de rust terug. Het probleem was opgelost en Gerard kon weer naar bed en viel weer lekker in slaap. Die nacht zette hem verder aan het denken. Inmiddels kiest hij ervoor om de ondersteuning die hij nodig heeft thuis te organiseren. Een kleine verandering misschien. Maar wel één die aansluit bij hoe hij zijn leven graag inricht. Want prettig ouder worden gaat niet altijd over grote beslissingen. Soms gaat het gewoon over weten dat ondersteuning beschikbaar is, wanneer dat nodig is.
22 NOVEMBER: SINTERKLAAS FAMILIEDAG IN HET SPOORPARK
Tijdens de Sinterklaas Familiedag in het Spoorpark bezoeken Sinterklaas en zijn pieten het park voor een middag vol plezier en activiteiten. Tussen 13.00 uur en 16.00 uur kunnen kinderen zich uitleven op het springkussen, dansen en zingen met de pieten, en creatief aan de slag gaan met knutselactiviteiten. Daarnaast kun je samen met Sinterklaas op de foto gaan en meedoen aan nog veel meer leuke verrassingen. Locatie: Spoorpark 1, Tilburg. Entree: gratis.
Erna Zegers, verpleegkundige MZT: “Voor Gerard maakte het een wereld van verschil dat hij gewoon thuis kon blijven.”
www.dewever.nl
IN MEMORIAM: JAN VAN ROESSEL Op 10 juli is Jan van Roessel na een kort ziektebed op 75-jarige leeftijd overleden. Jan was jarenlang een vertrouwd gezicht binnen de Draad en één van haar voorgangers, de OudFit. Niet alleen zorgde Jan voor de distributie van de pakketten bij alle bezorgers, hij bracht de Draad zelf ook jarenlang rond. Jan, oud-onderwijzer in het speciaal onderwijs, deed heel veel vrijwilligerswerk en had een ongekende drang om maatschappelijk iets te betekenen. “Ik heb het goed, dus anderen mogen het ook goed hebben.” Jan hield het graag eenvoudig. Hij had speciale aandacht voor ouderen. Nooit verlegen om een praatje, altijd in voor koffie en gezelligheid. Op die manier maakte hij vaak nog het verschil. Een boodschapje doen, een gesprekje over de kleine dingen van de dag. Hij hield van de vrijheid op zijn fiets. En had veel interesse in zijn mede-Tilburgers. Voor De Draad moest alles wijken. Vijf keer per jaar pakte hij de distributie en bezorging van De Draad heel serieus op. Iedere afwijking werd genoteerd en doorgegeven. Regelmatig kwam ie op de redactie met een tip of een advies. Of gewoon voor een praatje, vaak met een kwinkslag of een grapje bij het weggaan. De Draad is een vertrouwd gezicht kwijtgeraakt. Dank je wel Jan, voor jouw toewijding en jarenlange inzet.
†
AANBOD TAALHUIS TILBURG Wil je digitaal handiger worden? Dus bijvoorbeeld beter kunnen werken met je telefoon of tablet? Dan kun je op veel plekken in Tilburg terecht. Dat is fijn! Maar wat is de juiste plek voor jou? Om die te vinden, ga je naar een Taalhuis bij jou in de buurt. Daar weten ze precies wat het actuele aanbod is en helpen ze je om de cursus of workshop te vinden die bij jou past. Een afspraak maken is niet nodig, je bent altijd welkom!
Elke maandag van 13.30 uur tot 15.30 uur in wijkcentrum Spijkerbeemden. Elke maandag van 09.00 uur tot 11.00 uur in wijkcentrum ’t Sant. Elke donderdag van 10.00 uur tot 11.00 uur in wijkcentrum Heyhoef. Elke laatste woensdag van de maand van 13.00 uur tot 14.00 uur in Bibliotheek LocHal.
INLOOPSPREEKUUR VOOR TAALLESSEN
Elke woensdag van 16.00 uur tot 16.45 uur aan de Gershwinstraat 10 (behalve tijdens schoolvakanties) Bron: Taalhuis Tilburg
DIGITALE GIDS DEZE GIDS BIEDT EEN OVERZICHT VAN DIGITALE VAARDIGHEIDSDIENSTEN IN TILBURG. DE GEGEVENS IN DEZE GIDS KUNNEN WIJZIGEN. KIJK VOOR DE ACTUELE INFORMATIE OP DE BETREFFENDE WEBSITES VAN DE ORGANISATIES.
AANBOD BIBLIOTHEEK MIDDEN-BRABANT INFORMATIEPLEINEN
Voor iedere vraag een weg naar het antwoord. Stel je vragen over de overheid, taal, internetbankieren en digitale vaardigheden. De diverse informatiepleinen zijn gratis en voor iedereen. Deskundigen en vrijwilligers staan klaar om je te helpen bij praktische zaken en geven uitleg op een toegankelijke manier en bieden diensten aan als Stichting Leergeld, Thuisadministratie en het Taalhuis. Kijk op www.bibliotheekmb.nl/informatiepleinen of loop gewoon eens binnen.
INFORMATIEPUNT DIGITALE OVERHEID
28 | De Draad
Hier kun je terecht voor vragen en hulp bij het regelen van overheidszaken via de computer zoals DigiD, aanvragen van zorgtoeslag, inburgering, verlenging, rijbewijs, aanvragen studiefinanciering, afspraken maken bij de gemeente en andere digitale vragen over de overheid. Tijdens service-uren in de bibliotheek bij jou in de buurt helpt een medewerker je graag. De hulp is gratis, ook als je geen lid bent van de bibliotheek.
INFORMATIEPLEIN BIBLIOTHEEK LOCHAL
Op het InformatiePlein in de Bibliotheek LocHal kun je elke werkdag terecht met je vragen. Bijvoorbeeld over de digitale overheid, formulieren, werk, vrijwilligerswerk en studiefinanciering. Maar je kan er ook zelf oefenen met de computer. Het InformatiePlein vind je achter de balie op de begane grond. Benieuwd wanneer het spreekuur is?
>
AANBOD BIBLIOTHEEK MIDDEN-BRABANT INFORMATIEPLEIN BIBLIOTHEEK BERKEL-ENSCHOT
Elke donderdag van 10.00 uur tot 12.00 uur met o.a. Informatiepunt Digitale Overheid en Digicafé.
INFORMATIEPLEIN BIBLIOTHEEK HEYHOEF
AANBOD CONTOURDETWERN Scan hier voor een volledig overzicht
Elke donderdag van 10.00 uur tot 11.00 uur met o.a. Informatiepunt Digitale Overheid, Aat, ContourdeTwern.
INFORMATIEPLEIN AAT WEST IN DE BIBLIOTHEEK ’T SANT
Elke dinsdag van 15.00 uur tot 17.00 uur met o.a. Informatiepunt Digitale Overheid, Formulierenhulp.
INFORMATIEPLEIN BIBLIOTHEEK UDENHOUT
Elke dinsdag van 13.00 uur tot 15.00 uur met o.a. Informatiepunt Digitale Overheid en Dorpsloket Udenhout.
INFORMATIEPLEIN BIBLIOTHEEK WAGNERPLEIN
Elke dinsdag van 14.00 uur tot 16.00 uur met o.a. Informatiepunt Digitale Overheid en Digi-spreekuur.
COMPUTERCURSUSSEN EN WORKSHOPS Wil je beter leren omgaan met de computer en het internet? Of heb je een vraag over je smartphone of tablet? In de Bibliotheek word je verder geholpen. Volg een gratis computercursus, workshop of meld je aan voor een lezing. Meedoen? Meld je dan aan via de website van de Bibliotheek Midden-Brabant: www.bibliotheekmb.nl/computerhulp. Lukt dit niet? Kom dan langs in de bibliotheek.
DIGICLUB
Waar je bij het Digicafé binnenloopt als je een vraag hebt, zo ga je bij de DigiClub in buurthuis Jeruzalem iedere week in een groep aan de slag om het gebruik van je laptop en telefoon nog beter onder de knie te krijgen. Je komt iedere week bij elkaar. Samen gaan we aan de slag met jullie vragen, maar je krijgt ook nieuwe tips en handige informatie over het gebruik van je telefoon, laptop of tablet. Elke woensdag van 10.30 uur tot 12.00 uur in wijkcentrum Jeruzalem.
IPAD-INLOOP
Deze inloop is vraaggestuurd, zonder een vast programma. Deelnemers nemen hun eigen apparaat mee. Vrijwilligers begeleiden de groep. Ze starten met een rondje om vragen te inventariseren. Op basis daarvan kijken ze welke vragen geschikt zijn om samen te bespreken en welke individueel. Er is veel aandacht voor digitale veiligheid. Deelnemers worden bijgepraat over toekomstige ontwikkelingen. De missie van de inloop is om deelnemers digitaal mee te laten doen, ieder op zijn eigen niveau en altijd in gezellige sfeer; met in de pauze een kopje koffie of thee. Het sociale element is belangrijk. Elke woensdag van 09.30 uur tot 11.30 uur in wijkcentrum Nieuwe Stede (muv schoolvakantie) Interesse? Neem contact op met Saskia van Zijl via 06 228 978 73. Bron: ContourdeTwern
AANBOD YONDER
Cursus DigiTaal: je leert zowel digitale vaardigheden als taalvaardigheden; Cursus digitale vaardigheden: je leert meer over het werken op de computer, zoals e-mailen, veilig werken, werken met Word en zoeken op internet. De cursus is geschikt voor beginners en wat meer gevorderden; Brede basisvaardigheden: in deze les kun je van alles leren op het gebied van de Nederlandse taal, digitale vaardigheden of rekenen. Je kunt met een vraag komen, of we gaan samen met jou onderzoeken wat je wil leren;
DIGICAFE Bij het Digicafé kun je terecht met vragen over het gebruik van digitale apparatuur, zoals je laptop, iPad, mobiele telefoon en e-reader. Maar ook met vragen over bijvoorbeeld het installeren en gebruiken van apps, aanmaken van accounts etc. Een vrijwilliger helpt je bij alle hulp en uitdagingen die je op het internet kunt tegenkomen. Zoals updaten, instellingen, social media, e-books of luisterboeken. Let op: neem bij problemen je laptop, tablet of smartphone mee.
30 | De Draad
LOCATIES EN TIJDEN Elke maandag van 11.00 uur tot 12.30 uur in Wijkcentrum De Poorten
Elke woensdag van 14.00 uur tot 15.30 uur in Wijkcentrum De Baselaer
Elke maandag van 13.30 uur tot 15.30 uur in Wijkcentrum Spijkerbeemden
Elke woensdag van 11.00 uur tot 12.30 uur in Wijkcentrum Jeruzalem
Elke dinsdag van 09.00 uur tot 13.00 uur in Bibliotheek LocHal
Elke donderdag van 10.00 uur tot 12.00 uur in Bibliotheek Berkel-Enschot
Elke dinsdag van 15.00 uur tot 17.00 uur in Bibliotheek ’t Sant
Elke donderdag van 10.00 uur tot 12.00 uur in Wijkcentrum De Nieuwe Stede
Elke dinsdag van 13.30 uur tot 15.00 uur in Bibliotheek Udenhout
Elke donderdag van 13.00 uur tot 15.00 uur in Wijkcentrum De Ypelaer
Elke dinsdag van 14.00 uur tot 16.00 uur in Bibliotheek Wagnerplein
Elke donderdag van 13.00 uur tot 14.00 uur in Bibliotheek Heyhoef
Elke woensdag van 10.00 uur tot 12.00 uur in Wijkcentrum De Reinevaer
Bron: Bibliotheek Midden-Brabant
Digitaal bijblijven: deze cursus is bedoeld voor mensen die al wat ervaring hebben op de computer. Je oefent vooral met het praktisch toepassen van de vaardigheden. Zoals bijvoorbeeld routebeschrijving gebruiken, online opzoeken van informatie, online kopen en verkopen, een afspraak met het ziekenhuis online maken. Aanmelden www.yonder.nl/voor-volwassenen/opleidingen middels het aanmeldformulier. Het Taalhuis kan je ook aanmelden.
INLOOPSPREEKUUR TAALCURSUSSEN
Elke woensdag van 16.00 uur tot 16.45 aan de Gershwinstraat 10 (behalve tijdens schoolvakanties).
AANBOD MISSIONAIR SERVICE CENTRUM (MST)
Digitale ontmoeting: als je moeite hebt met de Nederlandse taal en beter wil leren spreken. Laagdrempelig programma voor mensen die niet digitaal vaardig zijn en beperkt taalvaardig. Basiscursus digitale vaardigheden: je leert omgaan met je computer. De cursus gaat in een rustig tempo en duurt ongeveer 18 weken. Het is een basiscursus. Je leert bestanden opslaan, mappen maken, een tekst typen, surfen op internet en e-mail gebruiken. Meer info: MST, Gasthuisring 54a. T: 013 - 580 08 55. Aanmelden kan ook via het Taalhuis. Bron: Taalhuis Tilburg
ADRESSEN BIBLIOTHEKEN Bibliotheek LocHal Burg. Brokxlaan 100, Tilburg Bibliotheek Berkel-Enschot Trappistinnentuin 77, Berkel-Enschot. Bibliotheek Udenhout Tongerloplein 15, Udenhout Bibliotheek ’t Sant Beneluxlaan 74, Tilburg Bibliotheek Wagnerplein Wagnerplein 4, Tilburg Bibliotheek Heyhoef Kerkenbosplaats 3, Tilburg Bibliotheek Groenewoud Don Sartostraat 4, Tilburg
ADRESSEN WIJKCENTRA TILBURG Wijkcentrum Spijkerbeemden Don Sartostraat 4 Wijkcentrum Koningshaven Kruisvaardersstraat 32c Wijkcentrum Jeruzalem Caspar Houbenstraat 109 Wijkcentrum De Baselaer Hoefstraat 175 Wijkcentrum De Nieuwe Stede Capucijnenstraat 156 Wijkcentrum De Ypelaer Corellistraat 10 Wijkcentrum De Reinevaer Reinevaarstraat 55 Wijkcentrum De Poorten Hasseltstraat 194 MFA Zuiderkwartier Wassenaerlaan 38
De Draad |
31
mr. Lieke Verhoeven is Officier van Justitie bij de Rechtbank Zeeland- West-Brabant in Breda. Ze houdt zich onder meer bezig met digitale criminaliteit. Zo’n 44% van alle criminaliteit heeft tegenwoordig een digitale component blijkt uit cijfers. Met grote impact op de vaak weerloze slachtoffers. Lieke: “De maatschappij digitaliseert, en criminaliteit digitaliseert ook.”
Tekst Etiënne van Breugel | Fotografie Joris Buijs
DE MAATSCHAPPIJ DIGITALISEERT; CRIMINALITEIT DIGITALISEERT MEE De Draad 32 || De Draad
“Laatst nog hadden we een zaak met een mevrouw van 85 jaar, die was al haar persoonlijke sieraden kwijt”, begint Lieke. “Die had ze meegegeven aan een nepagent. Die mevrouw durft gewoon niet meer naar buiten en is dus afhankelijk van hulp. Echt, heel schrijnende verhalen komen we tegen.“ Het is schering en inslag. In afgelopen weken verschenen er dagelijks berichten in de Brabantse media van nepagenten die werden opgepakt, mensen die geld en sieraden waren kwijtgeraakt of op een andere manier digitaal werden opgelicht. Sinds anderhalf jaar gaat Lieke Verhoeven als Officier van Justitie (OvJ) Cybercrime en Gedigitaliseerde Criminaliteit dit soort uitwassen te lijf. Daarvoor werkte ze acht jaar bij de Rechtbank in Rotterdam. Als OvJ geeft ze nu in Zeeland en West-Brabant leiding aan het onderzoek bij de politie; samen sporen ze strafbare feiten op. En als dat onderzoek voldoende bewijs heeft opgeleverd, dan is zij degene die met de zaak naar zitting gaat waar een rechter vervolgens de straf bepaalt. “Gedigitaliseerde criminaliteit zijn alle strafbare feiten die worden gepleegd met gebruikmaking van digitale middelen, zoals telefoons en laptops”, legt Lieke uit. “Bij cybercrime is het digitale systeem ook zelf doelwit.” Ze somt een aantal digitale fraudes op waarmee ze in de dagelijkse praktijk te maken heeft. “Je hebt aan- en verkoopfraude. Dat je bijvoorbeeld op Marktplaats iets koopt, maar dat niet geleverd krijgt. Dan heb je beleggingsfraude. Iemand wordt benaderd en gevraagd om te investeren. Dat kan in vakantiehuisjes zijn, of in cryptocurrency zoals bitcoins. Vaak zijn het heel mooie verhalen, met professionele websites en e-mailadressen waarbij bijvoorbeeld maar één letter anders is, of een nul in plaats van de letter o wordt gebruikt. Daar gaan heel grote bedragen in om. En dan heb je nog de hulpvraagfraude waarbij mensen vooral via sms-berichten of WhatsApp worden benaderd. De criminelen doen zich voor als zoon of kleindochter en vragen geld over te maken. Deze hulpvraagfraude is weer terug in opkomst overigens. Verder hebben we nog de telefonische helpdeskfraude. Dat komt het vaakst voor.”
>
De Draad |
33
> >
HEEL GESLEPEN
Dagelijks komt Lieke ellendige verhalen tegen. En ervaart ze hoe geraffineerd de daders te werk gaan. “Dan wordt een slachtoffer gebeld door iemand die zich voordoet als medewerker van een bank of politieagent. Ze hebben verhaallijnen uitgeschreven en weten precies wanneer ze wat moeten zeggen. Dat wordt echt heel geslepen gespeeld. Dan zeggen ze bijvoorbeeld dat ze pas een inbreker hebben aangehouden die het adres van het slachtoffer bij zich had en dat die nu dus gevaar loopt. En dat ze een collega langs sturen om de waardevolle spullen op te halen om die in een kluis op het politiebureau te leggen. Ze geven de naam van de zogenaamde collega, delen een ophaalcode. Het lijkt allemaal te kloppen. Tijdens het telefoongesprek wordt er soms al aangebeld. Dus dan moet je ook op twee fronten schakelen. Vaak zijn het ouderen die hiervan het slachtoffer zijn: die worden daardoor toch een beetje overrompeld. De nepagent of nepbankmedewerker komt vaak gelijk de woning binnen. Het is zelfs zo erg dat er soms op voorhand al wordt gevraagd om de goederen alvast in een envelop te stoppen. Eenmaal binnen pakken ze snel de envelop of de kluis en weg zijn ze. Inmiddels is er al opgehangen en ben je alles kwijt.”
AANGIFTE IS BELANGRIJK
“Vaak zit er een hele organisatie achter”, vertelt Lieke. “Je hebt een beller, een chauffeur, een pasophaler. Dat zijn heel jonge mensen die als nepagent of als bankmedewerker langs de deur worden gestuurd. Die worden gereden door een chauffeur. Ze gaan gewoon op een bepaalde dag naar een gemeente en bezoeken daar meerdere adressen.” Hoewel de opsporing van dit soort delicten niet eenvoudig is en mensen vaak uit schaamte geen aangifte willen doen, legt Lieke uit waarom die aangiftes júist zo belangrijk zijn. “Als mensen aangifte doen, geef je de politie meer informatie om een onderzoek te starten.” In die onderzoeken vordert de politie bijvoorbeeld de informatie over telefoonnummers bij de telefoonmaatschappijen. Lieke: “Zo kunnen we anonieme nummers koppelen aan een bestaand telefoonnummer.” Op dezelfde manier vordert de politie informatie bij de banken. “Dan kan bijvoorbeeld op camerabeelden worden gekeken wie er geld met een gestolen pas heeft opgenomen. Stel dat we een dader pakken, dan kunnen we via die aangiftes zien aan welke strafbare feiten een dader allemaal nog meer kan worden gelinkt. Laatst konden er maar liefst negentig zaken aan een en dezelfde criminele bende worden gekoppeld. In het begin waren er twee slachtoffers maar na onderzoek bleken dat er uiteindelijk veel en veel meer te zijn. En deze daders, jongens van begin twintig nog maar, zitten niet alleen vast voor het plegen van oplichting en diefstal in valse hoedanigheid, maar ook voor het ronselen van veertienen vijftienjarige jongens en meisjes. Criminele uitbuiting noemen we dat.” Lieke vindt dat er meer aandacht moet komen voor deze vorm van criminaliteit. Zowel bij het publiek, als bij de politie en in de rechtbank. “De impact op de slachtoffers is
namelijk heel erg groot.” Om de impact op de slachtoffers duidelijk te maken, vraagt Lieke de politie steeds vaker om sfeer proces-verbalen op te stellen. Een sfeer procesverbaal is een proces-verbaal waarin meer in algemene zin de sfeer rondom de feiten en de impact van de feiten op slachtoffers worden omschreven. Daarin zijn verklaringen opgenomen van slachtoffers, maar bijvoorbeeld ook wat de effecten zijn op politiemensen. “Die doen hun werk juist om mensen te helpen. Maar zij worden door die nepagenten in hun werk belet. Hun vertrouwen wordt ook beschaamd, hun naam wordt misbruikt. Dat vinden ze heel rot. Met die sfeer proces-verbalen probeer ik de rechtbank nog meer te overtuigen van de ernst van de feiten. En ik hoop ook dat bij de daders daarmee doordringt wat ze andere mensen aandoen. Voor één nepagentenzaak krijgen we nu gemiddeld zo’n vijf maanden gevangenisstraf per feit. De extra aandacht bij de rechtbank is er echt wel.”
Het Laar zet zich in om u het leven te laten leiden zoals u dat wenst. Of het nu gaat om wonen, (thuis)zorg, eten en drinken of bijvoorbeeld kunst en cultuur, samen met Het Laar blijft u langer zelfstandig.
TIPS
Of Lieke tot slot nog tips heeft voor lezers van De Draad? “Jazeker. Als je wordt gebeld met een gek verhaal of door een anoniem of onbekend nummer, hang op. Laat nooit vreemde mensen in je huis, geef nooit sieraden, persoonlijke spullen, pincodes of bankpassen mee. Politieagenten en bankmedewerkers vragen daar nooit naar. Bescherm je telefoon en laptop goed. Updates zijn heel belangrijk, ook voor de beveiliging van je telefoon. Eigenlijk is het net alsof je je huis op slot doet. Zorg verder voor een virusscanner en kies goede wachtwoorden. Daarvoor kun je gebruikmaken van een wachtwoordkluis. En, tot slot, schaam je vooral niet als het je overkomt en doe aangifte. Weet dat er extra aandacht is voor dit soort criminaliteit en dat we deze zaken écht serieus nemen.”
ECHT NIET VANDAAG! In de maand oktober worden in Tilburg en omgeving verschillende gratis voorlichtingsactiviteiten voor senioren georganiseerd rondom het thema digitale veiligheid. Bezoekers krijgen praktische tips om hun digitale weerbaarheid te versterken, en er is volop ruimte om vragen te stellen. Er zijn cursussen voor digitale weerbaarheid voor senioren en mantelzorgers en vrijwilligers, er zijn digitale activiteitenprogramma’s voor opa’s en oma’s en de kleinkinderen en er is een speciaal informatieplein Digitale Veiligheid. Kijk voor een actueel overzicht op www.tilburg.nl/digitaalveilig De campagne Echt Niet Vandaag is een regionaal initiatief van politie, Openbaar Ministerie, gemeenten en andere partners om aandacht te vragen voor digitale veiligheid.
HANDIGE WEBSITES * veiliginternetten.nl * seniorenweb.nl * politie.nl/onderwerpen/senioren-en-veiligheid.html * fraudehelpdesk.nl
34 | De Draad
Aangenaam Het Laar
* hetccv.nl/themas/cyberveiligheid/cybercrime/
Voor meer informatie, kijk op www.hetlaar.nl of bel met 013 465 77 00
gevallen en door vriendelijke buren geholpen. Maar hoe moet dat als je alleen op reis bent?”
MET KLEINE STAPJES EEN STUKJE ZELFREDZAMER DAN EERST Jan Kuipers (84) schaamt zich er niet voor. Hij heeft geen verstand van computers en digitalisering. Als zeeman op de grote vaart kwam hij er nooit mee in aanraking. En als huisschilder en behanger ook niet. “Digitalisering kwam gewoon niet op mijn pad. Gelukkig kan ik bij mijn schoondochter of de sociaal werker terecht als er zaken op het internet geregeld moet worden. Zoals internetbankieren of inloggen met DigiD.”
Tekst Hans Peters en Etiënne van Breugel | Fotografie archief Thuisadministratie, Hans Peters
Hij hoeft in principe geen computer aan te raken. Jan: “Ik heb een tijdje een computer gehad, maar kon er niks mee. Ik heb wel internet op mijn telefoon, daar doe ik niet veel mee. Af en toe kijk ik op de BuienRadar. Ik heb WhatsApp gedownload; ik zit bijvoorbeeld in de groepsapp van Ontmoetingshuis Zorgvlied, in de groepsapp van Ontmoetingshuis Rooseveltplein en in de groepsapp van de lunch in wijkcentrum De Nieuwe Stede. Dat is wel fijn, ik blijf op de hoogte van de activiteiten. Maar zelf app ik niet veel, hoor.”
KWETSBAAR
Aan de ene kant heel sympathiek dat hij zoveel hulp krijgt van zijn zoon en schoondochter, aan de andere kant maakt hem dat ook kwetsbaar. Wat gebeurt er als zijn familie uitvalt, of op vakantie gaat? Jan: “Mijn schoondochter helpt me bij alles. Mijn bankzaken, het aanvragen van huur- of zorgtoeslag of een Ov-kaart. Ze heeft op mijn telefoon een DigiD-app gedownload. Mocht het nodig zijn om DigiD te gebruiken bij een verandering in mijn inkomen, kan mijn schoondochter
Vanwege zijn lichamelijke beperking zit Jan in een scootmobiel. Hij maakt ook gebruik van een traplift. “Ik kan sommige kosten voor mijn scootmobiel en traplift declareren bij de zorgverzekeraar. Dan kan alleen digitaal. Vorige keer heeft Wouter mij uitgelegd hoe dit moet. Als ik vrijdag weer naar hem toe ga, wil ik zelf proberen die kosten te declareren. Hij zit dan naast mij. Ik wil dit graag onder de knie krijgen, want die declaraties komen elke maand terug. Ik zal best trots zijn als ik eenmaal weet hoe dt moet. Ik kan WhatsAppen, ik kan hopelijk binnenkort declareren, misschien wil ik nog wel meer leren. Maar dan wel op mijn eigen tempo. Een digitale cursus zou voor mij niet werken. Zodra ik de deur uitstap, ben ik alles wat ik heb geleerd alweer vergeten. Dan heb ik liever individuele hulp. En dankzij die hulp word ik toch een stukje zelfredzamer dan eerst. En ook al wilde ik eerst niet aan, ik geloof dat ik digitalisering nu toch leuk begin te vinden.”
Waar Jan met de hulp van zijn zoon en schoondochter kan inloggen via DigiD merken ze bij ThuisAdministratie steeds vaker dat er een groep ouderen is die géén sociaal netwerk heeft, die niet digitaal vaardig is, en daardoor bijvoorbeeld financieel in de problemen komt. Om die groep tóch te kunnen helpen, is Thuisadministratie een pilot gestart.
THUISADMINISTRATIE OP BEZOEK BIJ 75’PLUSSERS
GESPREID BEDJE
Jan woont al zijn hele leven in Zorgvlied; eerst op het Burgemeester van de Mortelplein, later in de Heinsiusstraat. Jan: “Ik verhuisde tien jaar geleden naar de Heinsiusstraat. Om de aangeboden huizen op Woning in Zicht in de gaten te houden, zou ik op internet moeten kijken. Maar omdat ik op dat moment overwinterde in Thailand, nam mijn schoondochter de contacten met de woonconsulenten over en regelden zij samen dit huis. Eenmaal terug van vakantie was alles al online geregeld en kwam ik in een gespreid bedje terecht.” Thailand is zijn lievelingsland. De vele boeddha’s en vogelbeelden (garoeda's) in zijn huis getuigen daarvan. Jan: “Die reizen boekte ik ook niet op internet. Ik ging gewoon naar het reisbureau. Dat worden er wel steeds minder. Helaas, (verre) reizen zitten er gezien mijn leeftijd en gezondheid niet meer in. Dat is niet meer verantwoord. Ik ben al een paar keer op straat
H
arrie Schuuring, coördinator bij Thuisadministratie: “Die proef geldt voor mensen van 75 jaar en ouder die geen netwerk meer hebben dat hen hierin kan ondersteunen. Die hebben geen familie of buren om administratief op terug te vallen, en die zijn ook niet voldoende mobiel om zelf naar een wijkcentrum te komen. Daarvan hebben wij gezegd: ‘Het kan toch niet zo zijn dat iemand op die leeftijd, zonder netwerk, behoorlijk
Jan Kuipers wordt stapje voor stapje digitaler
36 | De Draad
Sommige mensen weigeren uit principe om internet te gebruiken. Ze zijn bang dat hun privacy wordt aangetast of dat hun bankrekening wordt geplunderd. Dat is voor Jan niet de reden om niet het internet op te gaan. Jan: “Ik zou misschien digitaal vaardig kunnen worden, maar ik zie het nut er niet zo van in. Misschien omdat ik aan alle kanten word geholpen. Ik voel me niet onveilig als ik internet op mijn telefoon gebruik. Toch ben ik wel alert. De bank zal je bijvoorbeeld nooit bellen of appen. Als ik word gebeld of geappt door een onbekend nummer, druk ik die meteen weg of verwijder de app. Dat verhaal ken ik van andere ouderen.”
of kleindochter daarbij helpen. Verder heb ik weinig met de Belastingdienst te maken. Mijn AOW, huur- en zorgtoeslag worden op een vaste dag gestort. Een keer per jaar komt er een belastingconsulent langs die mijn belastingzaken regelt.” Hij beseft dat hij niet zelfredzaam is als familie niet beschikbaar is. “Gelukkig helpt sociaal werker Wouter van Ontmoetingshuis Zorgvlied mij ook bij digitale zaken. Daar kom ik elke dinsdag en vrijdag.”
in de financiële problemen komt omdat hij of zij iets niet begrijpt’? We hebben een groep van tachtig mensen geselecteerd waar onze vrijwilligers nu actief naar toe gaan om hen te ondersteunen, bijvoorbeeld met hun DigiD.” Tijdens die bezoeken gaat het meer dan alleen om de financiële en administratieve zaken. Harrie: “Een gezellig kopje koffie meedrinken en toch ook een beetje toetsend vragen of alles eigenlijk nog op orde is. Merk je dan dat iemand achteruitgaat, wat natuurlijk kan gebeuren op een
>
DE DRAAD IS EEN SOCIAAL KOMPAS, GEMAAKT VOOR EN DOOR - INWONERS UIT DE GEMEENTE TILBURG.
> >
zekere leeftijd, dan moet daar wel een signaal op worden gegeven. Het is niet puur van, oké, je financiën en ik ben boekhouder en dat was het dan.”
MOEITE MET DIGID
Harrie merkt dat best veel klanten van Thuisadministratie moeite hebben met digitalisering. En ook bij iets ogenschijnlijk simpels als DigiD levert dat weleens problemen op. “Dan heeft bijvoorbeeld ooit een familielid of vrijwilliger geholpen met de installatie van DigiD op iemands telefoon en een aantal zaken digitaal gekoppeld, zoals gegevens van de Belastingdienst of de gemeente. Als die persoon dan niet helemaal in het vervolgtraject is meegenomen en die hulpverlener weg is, dan kunnen ze berichten missen. Of ze zijn hun inloggegevens kwijt. Mensen raken dan in paniek en weten dan niet meer wat ze moeten doen. Je kunt niet tegen de overheid zeggen: ‘Ja, ik heb ooit een DigiD aangemaakt, maar eigenlijk heb ik ‘m liever niet’. Wat ik de mensen wil meegeven: ben er bewust van als je DigiD gaat aanvragen en weet welke verantwoordelijkheden daarbij horen. Als je voor iemand DigiD aanvraagt, en die kan er vervolgens niets mee, terwijl hij er wel de verantwoordelijkheid over heeft, dan kan diegene in de problemen komen.”
Stap voor stap nemen de vrijwilligers van Thuisadministratie de 75’plussers uit de pilotgroep mee, ook als het om digitalisering gaat. ‘Harrie: “Als iemand zelf zijn beslissingen nog goed kan nemen, dan kunnen wij hen ook die vaardigheden aanleren. Bijvoorbeeld die DigiD-app installeren zodat ze makkelijk via hun telefoon in kunnen loggen. Dan hoeven ze geen moeilijk wachtwoord te onthouden. Het is wel belangrijk dat ze dan weten wat er gekoppeld is en hoe ze de berichten van de instanties kunnen lezen. Daar kijken onze vrijwilligers goed op mee.” Een laatste tip van Harrie aan de lezers van De Draad tot slot. “Heb geen angst als je iets niet weet of vastloopt. Maak het bespreekbaar als je ergens tegenaan loopt; je bent echt niet de enige. Als je niet zo digitaal vaardig bent, of je financieel of administratief vast komt te zitten, trek aan de bel. Dat is niets om je voor te schamen. Er is altijd wel iemand om jou te helpen."
COLOFON EXTRA ARTIKELEN OP ONZE WEBSITE
Magazine De Draad komt vijf keer per jaar uit. Maar ook tussen de edities door kunt u van ons genieten. Door met regelmaat online artikelen te publiceren, proberen we u vaker dan vijf keer per jaar van interessant en leuk nieuws te voorzien. Zo verschijnt er begin oktober een online interview met professor Peine over zijn lezing: Ouderen zijn geen digibeten, maar trendsetters van innovatie. Scan de QR-code en kijk wat De Draad online allemaal te bieden heeft >>>
REAGEREN OP DEZE DRAAD?
Neem contact op met de redactie van De Draad, Spoorlaan 444, 5018 CH in Tilburg of Postbus 3078, 5003 DB TILBURG of dedraad@contourdetwern.nl of volg ons op Facebook www.facebook.com/dedraadmagazinetilburg/
DE VOLGENDE DRAAD
De vijfde editie van De Draad in 2026 wordt verspreid vanaf 11 december. De sluitingsdatum voor de kopij is op vrijdag 6 november. Wilt u De Draad niet meer ontvangen, mail dan uw naam en adres naar dedraad@contourdetwern.nl
DE JUISTE OPLOSSING
van de puzzel in De Draad nummer 3 (2026) is HOUD HET HOOFD KOEL DEZE ZOMER. De twee gelukkige prijswinnaars zijn mevrouw Van de Goorbergh en de heer J. van den Ameele, beide uit Tilburg.. VAN HARTE GEFELICITEERD MET JULLIE PRIJS!
WAT U NOG MOET WETEN
Dit is de Draad nummer 4, 2026, jaargang 12. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van de redactie. De Draad is een uitgave van Stichting De Draad en ContourdeTwern en verschijnt vijf keer per jaar. De redactie acht zich niet verantwoordelijk voor de juistheid van de teksten van derden zoals nieuwsberichten en advertenties.
ADVERTEREN IN DE DRAAD
Bereik alle 60-plussers van Tilburg (oplage 40.250) en adverteer in De Draad. Bel 013 - 583 99 99 en vraag naar Etiënne van Breugel of mail dedraad@contourdetwern.nl
38 | De Draad
Redactioneel Etiënne van Breugel Joep Eijkens Betty Montulet Hans Peters Concept & Creatie Dennis Buster
THUISADMINISTRATIE
Wilt u meer weten van Thuisadministratie, wilt u hulp vanuit Thuisadministratie of wilt u als vrijwilliger een steentje bijdragen aan deze mooie dienst, kijk dan vooral eens op www.thuisadminstratie.info of bel met 013 549 86 46.
Hoofdredactie Etiënne van Breugel
Fotografie Joris Buijs Dolph Cantrijn Medische fotografie ETZ: Ellen den Ouden Joep Eijkens Oplage 40.250 exemplaren Verspreiding Vrijwilligers ContourdeTwern Diamant-groep Drukwerk Moderna Printing Coverfoto Joris Buijs Met dank aan samenwerkende partners ContourdeTwern Gemeente Tilburg Senioren Netwerk Tilburg Het Laar Seniorenraad Tilburg Thebe De Wever
De Draad |
39
Hart voor de mantelzorgers
Week van de Mantelzorg 8 t/m 13 november
Zorg jij i regelmatig voo ij or een familielid, buur of vriend die ziek is of exttra hullp nod dig heefft? Dan ben jij i mantelzorger. Van 8 tot en met 13 ij november zetten we jou in het zonnetj t e met tj leuke, ontspannende en inspirerende activiteiten in de gemeente Tilburg. Deelname is gratis. Aanmelden kan vanaf 8 oktober via www.contourdetwern.nl/ l/w l/ /week-van-demantelzorg-tilburg of scan de QR-code hiernaast Vragen? mantelzorgtilburg@contourdetwern.nl.