12
Van Wees Waalwijk – Partner Content
Automatisering als flexibel inzetbare capaciteit
In de Nederlandse voedingsindustrie is een aanzienlijk deel van de productiecapaciteit nog direct afhankelijk van handmatige handelingen, zoals het toevoegen van ingrediënten, portioneren en verpakken. Die capaciteit wordt minder voorspelbaar door personeelsschaarste, productvariatie en kleinere batches. Dat raakt niet alleen de bezetting, maar werkt ook door in de leverbetrouwbaarheid en kostprijs.
E
en van de ontwikkelingen die hierop inspeelt, is de Bin Pick Food Cell van Van Wees Waalwijk: een mobiele robotcel die niet aan één productielijn is gekoppeld, maar als verplaatsbare capaciteit op meerdere lijnen kan worden ingezet. “In de voedselverwerking is productiecapaciteit nog sterk afhankelijk van handwerk, terwijl dat steeds minder stabiel beschikbaar is”, zegt directeur-eigenaar Andries van der Werf. In veel fabrieken zijn repeterende handelingen, zoals het toevoegen van componenten aan maaltijden, nog dagelijkse praktijk.
Capaciteit onder druk
Traditionele automatisering is doorgaans ontworpen voor één specifieke processtap en één productstroom. Dat maakt deze
oplossingen efficiënt bij hoge volumes, maar ze verliezen effectiviteit bij variatie en kleinere batches. In die situaties staat productiecapaciteit regelmatig stil of wordt deze onderbenut. De Bin Pick Food Cell is hiervoor ontwikkeld. De cel is mobiel en voorzien van een dockingsysteem, waardoor deze kan worden ingezet waar capaciteit nodig is. Daarmee verschuift automatisering van een vaste lijninvestering naar flexibel inzetbare productiecapaciteit. De cel werkt met twee robotarmen en verwerkt, afhankelijk van product en lijnsnelheid, 40 tot 60 ‘picks’ per minuut in gekoelde, hygiënische omgevingen met frequente productwissels. “Bij repeterende handelingen kan een deel van de handmatige capaciteit worden
overgenomen”, zegt Sjors van Haaren, sales engineer bij Van Wees Waalwijk. “In welke mate hangt af van producttype, lijninrichting en variatie.”
Technologie en toepasbaarheid
De inzet van een dergelijke cel is met name relevant in omgevingen met hoge productvariatie, wisselende volumes en structurele arbeidsschaarste. In stabiele, hoog-volume-processen blijft vaste automatisering in veel gevallen efficiënter. Daarmee vraagt de keuze voor automatisering steeds vaker om een afweging tussen maximale efficiëntie per lijn en flexibiliteit op fabrieksniveau. Om met ongestructureerde producten te kunnen werken, wordt gebruikgemaakt van vision AI. Voor robottechnologie en visionsoftware wordt samengewerkt met partijen als Yaskawa en Fizyr. Deze combinatie maakt het mogelijk om ook producten te automatiseren waarvoor dat voorheen lastig was.
Waar traditionele automatisering gebonden is aan één productielijn, kan deze cel daar worden ingezet waar capaciteit nodig is. “Het rendement wordt niet alleen bepaald door snelheid per lijn, maar door de inzetbaarheid over meerdere lijnen”, aldus Van der Werf. “Dat kan ook gevolgen hebben voor de businesscase.” Daarmee wordt de keuze voor automatisering minder een puur technische optimalisatie en meer een afweging over hoe productiecapaciteit wordt georganiseerd onder variatie en arbeidsschaarste. De technologie wordt onder meer getoond tijdens het Food Tech Event op 20 en 21 mei in de Brabanthallen in Den Bosch.
Eenvoud en inzetbaarheid
De cel is zo ontworpen dat inzet en omstellen geen specialistische kennis vereisen. Daarmee verschuift de afhankelijkheid van schaarse technische capaciteit naar bredere inzetbaarheid.
Bin Pick Food Cell, Sjors van Haaren, Sales engineer en Andries van der Werf, Directeur-eigenaar
www.vanweeswaalwijk.nl
Sormac – Partner Content
Slimme machines maken versproductie efficiënter en duurzamer In de voedselindustrie verschuift de aandacht snel van handmatige controle naar systemen die meekijken en bijsturen. Producenten willen verspilling terugdringen, stilstand voorkomen en tegelijk constante kwaliteit leveren. Juist bij verse groenten is dat een uitdaging, omdat geen krop sla, ui of paprika exact hetzelfde is. Variatie in herkomst, seizoen en groeiomstandigheden vraagt om productielijnen die zich aanpassen aan wat er binnenkomt.
Elena Haffmans, Director of business innovation, Sormac
D
aar ligt de kern van de ontwikkeling volgens Elena Haffmans, director of business innovation bij Sormac, technologieleverancier voor groenteverwerking. Zij houdt zich bezig
sormac.com
met procesverbetering, dataontwikkeling en IT, en ziet hoe kunstmatige intelligentie nadrukkelijker zijn weg vindt naar de groenteverwerking. “Een van de toepassingen waar we veel naar kijken is kwaliteitscontrole met cameratechnologie. Daarmee voeg je als het ware een kunstmatig oog van een getrainde specialist toe aan het proces. Zo kun je geautomatiseerd beoordelen of een product eruitziet zoals het hoort en, indien nodig, een vervolgopdracht sturen.” Die visuele controle wordt ingezet om te voorkomen dat verkeerde producten in een verpakking terechtkomen, of een partij wordt afgekeurd doordat het product te nat, te groot of juist te klein gesneden is. Volgens Haffmans is dat essentieel,
omdat kleine afwijkingen grote gevolgen kunnen hebben voor houdbaarheid en verspilling. “Datagedreven productie maakt het mogelijk om veel preciezer te werken dan voorheen. Je kunt exact zien waar verliezen optreden en daar direct op sturen. Daardoor wordt voedselverspilling niet alleen inzichtelijk, maar ook daadwerkelijk teruggedrongen. Het is een verschuiving van reageren naar voorspellen en optimaliseren.”
Zelflerend
In veel voedselverwerkende fabrieken zijn operators nog verantwoordelijk voor instellingen van complexe lijnen met tientallen sensoren en variabelen. Maar de invloed van een kleine aanpassing is voor mensen nauwelijks volledig te overzien, zeker niet verderop in de lijn. Haffmans verwacht daarom dat systemen steeds meer zelflerend en zelfsturend worden. “We werken ernaartoe dat een machine zelf begrijpt wat de impact van een instelling is op de rest van het proces. Dan kan deze zelfstandig bijsturen voor een optimaal eindproduct, met zo min mogelijk afval.”
Dat vraagt om een andere kijk op onderhoud en hygiëne. Stilstand voorkomen begint volgens haar met proactieve service: machines die zelf aangeven wanneer onderdelen slijten of ingrijpen nodig is. Tegelijk moet elke stap, van wassen en snijden tot drogen en mengen, afgestemd zijn op de kwetsbaarheid van het product. Vooral bij bladgroenten is elke bewerking van invloed op kwaliteit en houdbaarheid.
Duurzaamheid
Duurzaamheid speelt nadrukkelijk mee, vooral via waterverbruik. Door waterniveaus, troebelheid en temperatuur te meten, kunnen processen gerichter worden gestuurd en kan water vaker worden hergebruikt. Tegelijk veranderen nieuwe teeltmethoden, zoals vertical farming en controlled environment agriculture, de eigenschappen van groenten. Producten uit gecontroleerde teelt zijn vaak uniformer en lokaal produceerbaar, maar ook gevoeliger voor bewerking en bederf. Dat vraagt om meer precisie in de verwerking en vergroot het belang van kennis over productgedrag en microbiologische processen. “Daarom hebben we jaren geleden geïnvesteerd in een eigen microbiologisch laboratorium. Met de data die wij daaruit halen, kunnen we onze technologie doorlopend verbeteren.”