Parket/Parquet - juni/juin 2020

Belgisch vakblad van Dé Parketplaatsers/Les Parqueteurs- Afwerking Lombardstraat 34 - 42 • 1000 Brussel Revue belge Les Parqueteurs/Dé Parketplaatsers • Rue Lombard 34 - 42 • 1000 Bruxelles • Afgiftekantoor Gent X

JUNI / JUIN 2020

Parket Parquet

DRIEMAANDELIJKS LEDENBLAD

#50

REVUE DES MEMBRES TRIMESTRIELLE

Het uitbreken van meerlaagse parketten Afwerking historische vloeren: boenwas blijft eerste keus Finition de parquets historiques: la cire reste le meilleur choix

Renovatie Gents stadspaleis Rénovation d’un hôtel particulier à Gand

Enlever un parquet multicouche

NEW RANGE OF SMART FLOORING SYSTEMS

So

NIEUW

!

COMPLEET VERNIEUWD ASSORTIMENT VLOERTECHNIEK! Bostik introduceert een compleet vernieuwd assortiment Vloertechniek met voorbehandelingsmiddelen, egalines en lijmen. Hiermee bieden we altijd de beste oplossing voor alle soorten vloerbedekking en parket. De producten hebben een nieuw aansprekend jasje gekregen, met een nieuwe, logische en duidelijke assortimentsopbouw. Op die manier kan de slimme vakman nog sneller en beter een goede keuze maken voor het product of systeem dat nodig is voor zijn vloerproject. Meer info: www.bostik.be/one-flooring.

ROYL

OLIE VAN KONINGSKLASSE Kwaliteitsparket

VOOR & DOOR PROFESSIONALS

Theo, Meester Oliemaker

NA 24 UUR DROOG EN BESTENDIG

“Alle producten voor de perfecte vloer.” Tel: +32(0)11 63 64 00 - www.parketkerkhofs.be

DOKWEG 40 1976 CA IJMUIDEN NEDERLAND +31 (0) 255 54 84 48 INFO@RIGOVERFFABRIEK.NL RIGOVERFFABRIEK.NL

INHOUD SOMMAIRE

6

8

12

TV 272

Afwerking historische vloeren

Renovatie Gents stadspaleis

Is boenwas nog steeds de eerste keus voor historische vloeren in beschermde gebouwen? Het agentschap Onroerend Erfgoed licht toe.

Gustaaf Serghers Parketvloeren nam de historische vloeren van een oud Gents stadspaleis onder handen.

30

27

24

NIT 272

Finition de parquets historiques

Restauration d’un ancien hôtel particulier à Gand

La cire est-elle toujours le meilleur choix pour les parquets historiques dans les monuments protégés? L'Agence flamande du Patrimoine donne des explications.

Gustaaf Serghers Parketvloeren a restauré les parquets historiques d’un ancien hôtel particulier à Gand.

Met de publicatie van de TV 272 behoort de oude TV 218 voorgoed tot het verleden. Lees hier de belangrijkste wijzigingen.

Avec la publication de la NIT 272, l'ancienne NIT 218 appartient définitivement au passé. Dans cet article, vous trouverez les principales modifications.

5

18

23

Voorwoord

Uitbreken van meerlaags parket

L’écho des lamelles

Het handmatig uitbreken van een meerlaags parket is een tijdrovende en fysiek belastende klus. Kan dat niet efficiënter?

Enlever un parquet multicouche

Door Johan Vandenbergh

11 Covid-19 De impact van de coronacrisis op de parketsector

22 Parketsprokkels

15 Bamboe Bamboe in de badkamer: het kan, maar…

COLOFON Confederatie Bouw - Afwerking Confédération Construction - Finition Rue du Lombardstraat 34-42, 1000 Brussel/Bruxelles T: 02/545 59 47 Btw/tva BE 0406.479.092 Parket verschijnt in maart, juni, september en november. - Parquet paraît en mars, juin, septembre et novembre Adreswijzigingen Changements d'adresses ann.cassauwers@confederatiebouw.be

Verantwoordelijke uitgever Editeur responsable Filip Coveliers Lombardstraat 34-42 • 1000 Brussel filip.coveliers@confederatiebouw.be Publiciteit/Publicité Inge De Ridder T.: 053/80 87 47 • F: 053/80 87 48 inge.deridder@confederatiebouw.be Eindredactie/Rédaction finale Filip Coveliers

36

Enlever un parquet multicouche manuellement est une tâche pénible qui prend beaucoup de temps. Existe-t-il un moyen plus efficace?

32 Bambou Le bambou dans la salle de bains : c'est possible, mais...

Redactie/Rédaction Bram Schittecatte Tel: 02/545 59 47 • Fax: 02/545 58 59 bram.schittecatte@confederatiebouw.be Vertaling/Traduction technique Anouk van den Broek Vormgeving/Mise en page abder-razzaaq.boujdaini@confederatiebouw.be nikka.cuypers@confederatiebouw.be Drukwerk/Imprimeur Graphius

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

3

Holzoberflächen DE ULTIEME ONZICHTBARE AFWERKING

der

Extraklasse

Aqua PL-413 Parketlak EERSTE

product voor houten

DUURZAME PRODUCTEN

EXTREEM MATTE AFWERKING

¡ Als 2K sealer met Aqua H-480-Verharder voor zwaar te belasten houten ondergronden

vloeren in OPEN INNOVATIE met

35% BIOBASED

¡ Kleurloze, 1K parketsealer met uitstekende slijt- & krasvastheid

UITSTEKENDE VLEK EN KRAS BESTENDIGHEID

Tel. +32 (0)51 30 11 40 - info@ciranova.be – www.ciranova.eu

remmers.be

EDITO

Samen sterk Beste collega’s Toen ik het voorwoord voor het eerste nummer van 2020 schreef, waren er in België nog geen mensen overleden aan het coronavirus. Nog voor het nummer van de persen rolde, was de toestand al dermate verergerd dat de regering een lockdown afkondigde. Een reeks ongeziene maatregelen moest de verdere verspreiding van het virus beperken. Buiten waren bouwactiviteiten toegelaten, maar binnenshuis kon er enkel in onbewoonde huizen of in gebouwen die niet in gebruik waren, gewerkt worden. Nieuwe regels en versoepelingen volgden elkaar in sneltreinvaart op. Verwarring alom natuurlijk, maar gelukkig informeerde de Confederatie Bouw vaak meerdere keren per dag de leden. Correcte info was in deze bijzondere tijden een noodzaak.

Johan Vandenbergh

Toonzalen gesloten en de activiteiten in de meeste parketbedrijven op een laag pitje, dat was een situatie die niet te lang mocht blijven duren. De overheid schoot de aannemers wel te hulp met allerlei premies en steunmaatregelen, maar daagde de ondernemers ook uit om creatief te zijn. Sommigen maakten gebruik van een webshop, maar voor een artikel zoals parket is dit toch niet de ideale manier om je waar aan de man te brengen. Persoonlijk advies en het product eens aanraken maken het allemaal iets gemakkelijker. Anderen interpreteerden sommige richtlijnen dan wel heel creatief. Hoewel bouwwerkzaamheden in bewoonde woningen verboden waren – althans volgens de inmiddels beruchte FAQ van Binnenlandse Zaken-, maakten sommige aannemers afspraken (bewoners op de eerste verdieping en uitvoerders op het gelijkvloers en vice versa) met bewoners om toch in bewoonde huizen te werken. Deze vorm van creativiteit was niet zonder risico en eigenlijk te vergelijken met de tooghangers die in een café betrapt werden. Misschien vrij onschuldig op het eerste gezicht, maar als iedereen zo “creatief ” omspringt met de regelgeving, is de rest van de bevolking daar wel de dupe van. Hoedje af voor de collega’s die met het nodige respect voor de opgelegde maatregelen deze bizarre maanden probeerden door te komen. Een strijd die niet gemakkelijk was en die dat ook niet zal worden door de onzekerheid en sombere vooruitzichten. Hopelijk brengt een broodnodig relanceplan voor de bouwsector soelaas! Het coronavirus dat aanvankelijk nog als een “griepje” gecatalogeerd werd, is ons dagelijks leven gaan bepalen en je zou zelfs denken dat er alleen maar corona is. Dat is gelukkig niet zo. De jaarlijkse vakantie komt eraan. Geniet van de vrije tijd en van de vakantie als die op de planning staat. Hou jullie ondertussen gezond! Hou afstand en denk aan de handhygiëne! Samen sterk tegen corona! Johan Vandenbergh Voorzitter - Dé Parketplaatsers v.z.w.

YOUR PARTNER IN WOOD PROTECTION

TV 272

Tweede luik van technische voorlichting voor de parketplaatser gepubliceerd Midden mei verscheen op de WTCB-website het langverwachte tweede deel van de Technische Voorlichting ‘Houten vloerbedekkingen: plankenvloeren, parketten en houtfineervloeren’ van het WTCB. Het tweede deel beschrijft de uitvoering van houten vloerbedekkingen en de afwerkingsbehandelingen. De oude TV 218 behoort daarmee voorgoed tot het verleden.

Het eerste deel, de TV 269, die in het voorjaar van 2019 verscheen, besprak in detail de materialen (hout, lijm, plaatmaterialen, ...), terminologie en vereiste prestatiecriteria. Dat eerste gedeelte kwam reeds uitvoerig aan bod in eerdere nummers van dit vakblad. Het langverwachte tweede gedeelte (TV 272) gaat dieper in op de uitvoering van houten vloerbedekkingen en de afwerkingsbehandelingen. Ook komen een aantal bijzondere houten vloerbedekkingen aan bod, zoals houten vloeren met een geïntegreerde vloerverwarming en houten sportvloeren.

6

Parket-Parquet • juni - juin 2020

Praktisch

Het tweede luik van de TV is minder theoretisch en meer op de praktijk gericht dat de vorige versie. Het verbaast dan ook niet dat het hoofdstuk ‘Uitvoering van houten vloerbedekkingen’ bijzonder lijvig is en bijna veertig pagina’s telt. Dit hoofdstuk begint met een typologie van de verschillende soorten ondergronden. Voor iedere ondergrond worden vervolgens de verschillende eisen besproken: de dimensionale karakteristieken (peil, horizontaliteit, vlakheid), het vochtgehalte, de mechanische karakteristieken (sterkte, oppervlaktecohesie), de zuiverheid op het ogenblik van

de plaatsing (afwezigheid van stof, vet, teer ...),… Nieuw is dat de TV 272 nu ook uitvoerig het binnenklimaat behandelt en dat er een paragraaf over de plaatsing van de thermische en/of akoestische isolatie is ingevoerd. Vanzelfsprekend komen ook de plaatsingstechnieken en de afwerking (plinten, aansluitingen aan bod).

Afwerkingslagen

Een tweede deel van de TV 272 is gewijd aan het afwerkingssysteem. In tegenstelling tot de vorige versies van de TV vertrekt men voor de keuze van een af-

OPVALLENDSTE ­WIJZIGINGEN

JUISTE VOCHTIGHEIDSGRAAD BIJ LEVERING

RESTVOCHTGEHALTE VAN ONDERGROND

Enkele van de meest in het oog springende verschillen tussen de TV 272 en zijn voorganger, de TV 218 hebben te maken met het restvochtgehalte van de ondergrond en het binnenklimaat.

De relatieve vochtigheid van de lucht bij de plaatsing moet volgens de TV 272 tussen 30 en 60 % liggen, en bij voorkeur zelfs tussen 40 en 55 %. Deze grenswaarden mogen bovendien niet langdurig aangehouden worden). Ook na de plaatsing moeten de hygrothermische voorwaarden binnen deze grenzen blijven.

Een andere opvallende wijziging in verband met de vochtigheidsgraad is dat de nieuwe TV niet langer aanbeveelt om het hout dagen- of wekenlang te laten acclimatiseren in de ruimte waar het zal geplaatst worden. Veel belangrijker is dat het hout de juiste vochtigheidsgraad heeft bij levering. Men kan enkel overwegen om de houten vloerbedekking op de bouwplaats te conditioneren indien de binnen­ klimaatomstandigheden hiervoor geschikt zijn en voldoende constant blijven. Is dat niet het geval, dan is het beter om de vloerbedekking rechtstreeks op de bouwplaats te leveren na een conditionering bij haar evenwichtsvochtgehalte (veelal 9 ± 2) voor normale omgevings­ omstandigheden.

De opvallendste wijziging in de nieuwe TV is de verlaging van de maximale restvochtwaarden voor dekvloeren. Voor cementgebonden dekvloeren met vloerverwarming bedraagt het maximaal toegelaten restvochtgehalte voortaan nog slechts 1,8 % (vroeger was dit nog 2%). Deze verlaging zorgt voor heel wat ongenoegen in de parketsector. We komen hier in het volgend nummer van dit vakblad zeker op terug! Ook voor calciumsulfaatgebonden dekvloeren zijn er belangrijke wijzigingen. De restvochtwaarden voor anhydriet worden nu respectievelijk 0,5 % zonder vloerverwarming en 0,3 % met vloerverwarming. Vroeger was het 0,6 met en zonder vloerverwarming.

In de TV 218 werd nog een relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 70 % aanbevolen. De reden daarvoor schuilt in het feit dat vroeger de meeste problemen met parketvloeren het gevolg waren van een te hoge luchtvochtigheid, terwijl in moderne woningen eerder een te lage luchtvochtigheid voor problemen zorgt.

TV 218 (OUD)

TV 269 (NIEUW)

MAXIMAAL TOELAATBAAR VOCHTGEHALTE (MASSA PERCENT)

MAXIMAAL TOELAATBAAR VOCHTGEHALTE (MASSA PERCENT)

– zonder vloerverwarming

2,5

2,5

– met vloerverwarming

2,0

1,8

– zonder vloerverwarming

0,6

0,5

– met vloerverwarming

0,6

0,3

TYPE DEKVLOER Cementgebonden dekvloer:

Anhydrietgebonden dekvloer:

werkingssysteem niet langer vanuit esthe­ tische overwegingen, maar wel vanuit de verwachtingen van de gebruiker en prestatie-eisen. Ook het onderhoud van de verschillende afwerkingsmiddelen komt hier aan bod.

Speciale gevallen

Het derde en laatste deel behandelt de bijzondere houten vloerbedekkingen. Hier gaat veel aandacht naar de verschillende

soorten vloerverwarmingssystemen. In de vorige versie van de TV was de informatie over dit onderwerp bijzonder beknopt, aangezien de combinatie van vloerverwarming en parket ton nog geen gangbare praktijk was. Ook is er een gloednieuwe paragraaf over vloerkoelingsystemen ingevoerd. Tot slot passeren ook de sportvloeren de revue.

Vergeet de bijlagen niet!

Ook in de bijlagen bij de TV 272 valt heel wat interessants te rapen. Zo bevat de nieuwe TV een tabel met de meest voorkomende problemen die zich kunnen voordoen bij houten vloerbedekkingen. Alle pathologieën worden telkens geïllustreerd met een foto en er wordt ingegaan op de mogelijke oorzaken en preventiemaatregelen (met een verwijzing naar de paragraaf waarin de aangehaalde maatregelen aan bod komen). juni - juin 2020 • Parket-Parquet

7

Historische parketten

Afwerking van historische vloeren in beschermde gebouwen: boenwas blijft eerste keus In het vorig nummer van dit vakblad vertelde Geert Van Nieuwerburgh dat hij de indruk had dat het agentschap Onroerend Erfgoed de laatste jaren meer en meer het gebruik van moderne afwerkingsproducten toelaat. Is dat echt zo? Het antwoord blijkt genuanceerd.

In de gewone consumentenmarkt is boenwas al lang niet meer de populairste afwerkingslaag. De frisse geur van een versgeboende vloer weegt niet op tegen de nadelen van boenwas. Het onderhoud van geboende vloeren is namelijk nogal complex. Eén à twee keer per jaar moet de volledige vloer vrijgemaakt worden, vervolgens moet de ruimte helemaal stofvrij gemaakt

8

Parket-Parquet • juni - juin 2020

worden, en dan pas kan de vloer in de was gezet worden. Een behoorlijk intensieve klus, waar veel mensen tegenop zien. Daarnaast is er ook nog de vochtgevoeligheid van geboende vloeren. In de wintermaanden, wanneer het buiten regent of sneeuwt, is het voor veel gezinnen niet makkelijk om ervoor te zorgen dat niemand met natte schoenen over de vloer loopt.

Moderne o­ liën en vernissen bieden op dat vlak een betere bescherming van het hout en zijn dus makkelijker voor de bewoners. Bovendien moeten moderne oliën ook op esthetisch vlak nauwelijks nog onderdoen voor boenwas.

Conserveren

“De reden waarom wij de voorkeur geven aan boenwas is echter niet omwille

Merkelbach Coromandel Sealant

Merkelbach heeft recent een eeuwenoude afwerking voor parket nieuw leven ingeblazen. De nieuwe Coromandel Sealant van Merkelbach is familie van de Japanse lak, of urushi, die meer dan 9,000 jaar teruggaat in de tijd. Merkelbach Coromandel Sealant is ontwikkeld op basis van politoeren zoals die nog steeds gebruikt worden in instrumentenbouw en authentieke restauratiewerken van wereldklasse. De natuurlijke harsen creëren een rijke uitstraling en geven het hout een blijvende warme gloed. In de 17-18-19e eeuw kenden de beste parketleggers in Europa ook dit geheim om hun parketten bijkomende diepte en glans te geven. Net voor het inboenen werd een sneldrogende harslaag aangebracht. De resultaten van die techniek zijn vandaag nog steeds zichtbaar in oude kastelen en woningen. Dankzij het geheime recept van Merkelbach’s nieuwe Coromandel Sealant kan deze eeuwenoude afwerking nu overal aangebracht worden. Op nieuwe parketten, maar evengoed bij renovatie van klassieke parketten in herenhuizen, Art-Nouveau woningen en kastelen.

De Merkelbach Coromandel Sealant werkt het beste samen met de terpentijnwassen van Merkelbach. De Sealant is waterafstotend wat de vloer veel minder gevoelig maakt voor vlekken. www.merkelbach.be

Het beste voor uw hout

Terpentijnwas voor moderne en antieke vloeren. Bijzondere processen en formuleringen voor leder, marmer, metaal en hout. Kleuren, patineren en conditioneren. Technisch advies op werven voor restauratie en uitvoering

www.merkelbach.be

voor een duurzaam onderhoud van uw parket met het Ultracoat gamma

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

9

Historische parketten

van het uitzicht, maar wel omdat dit de beste manier is om historische vloeren met een hoge erfgoedwaarde te conserveren,” legt directeur Nathalie Van Roy van het Vlaamse agentschap Onroerend Erfgoed uit. “Op langere termijn, en dan hebben we het niet over enkele jaren, maar wel over ettelijke decennia, is boenen nog steeds interessanter voor waardevolle vloeren. Bij het gebruik van boenwas moet de vloer namelijk nooit geschuurd worden. Wanneer je oliën of vernissen gebruikt, dan moet de toplaag om de zoveel tijd geschuurd worden, waardoor de vloer steeds dunner wordt, tot hij uiteindelijk te dun is en er geen andere keuze meer rest dan hem te vervangen”.

Afweging

Moeten alle historische vloeren dan steeds geboend worden? Zover wil men bij het agentschap Onroerend Erfgoed niet gaan. “Het is een afweging die we voor ieder gebouw en elke vloer steeds opnieuw maken. En we eisen heus niet dat men overal boenwas gebruikt. De keuze van het afwerkingsproduct hangt af van vele factoren: de erfgoedwaarde, de staat van de vloer, de eerder aangebrachte afwerkingslagen, de bestemming die het gebouw gaat krijgen,… Bovendien nemen onze erfgoedconsulenten pas een beslissing na uitgebreid overleg met de verschillende betrokken partijen. En uiteraard mag ook de parketteur daar zijn zegje in doen. We houden daar zeker en vast rekening mee. Ik raad de parketteurs dan ook aan om grondig te argumenteren waarom zij de voorkeur geven aan een bepaald product,” aldus nog Nathalie Van Roy.

Alternatieven toegelaten

Filip Redant, die zich gespecialiseerd heeft in restauraties van historische vloeren, herkent zich in het verhaal van Nathalie Van Roy. “Het klopt inderdaad dat we bij restauraties van historisch waardevolle vloeren vaak de vraag krijgen om boenwas te gebruiken, maar ik heb ook bijvoorbeeld

10

Parket-Parquet • juni - juin 2020

BROCHURE: ONDERHOUD VAN HOUTEN VLOEREN Monumentenwacht Vlaanderen, dat eigenaarsbeheerders van waardevolle panden bijstaat en adviseert, stelt op zijn website een brochure ter beschikking over het onderhoud van historische houten vloeren. Een luik van de brochure is ook gewijd aan de keuze van de afwerkingslaag. Monumentenwacht raadt in de brochure het gebruik van natuurlijke boenwas aan. Filmvormende producten als synthetische varianten, oliën of vernissen worden afgeraden omdat je daarbij een harde oppervlaktelaag creëert, die gevoeliger is voor slijtage. www.monumentenwacht.be

al boenwas bovenop een natuurlijk oliesysteem aangebracht in historische panden, of een houtimpregneermidel met polymeren en daarop boenwas aangebracht. De consulenten van het agentschap Onroerend Erfgoed houden dus zeker niet halsstarrig vast aan boenwas en ze willen dus wel degelijk meegaan in ons verhaal. En net zoals hen, ben ook ik geen liefhebber van filmvormende afwerkingsproducten. Mijn ervaring is dat de erfgoedconsulenten meestal wel met ons meedenken. En wanneer het bijvoorbeeld gaat over een historische vloer in een beschermd gebouw waar een horecazaak gevestigd is, dan begrijpen zij wel dat daar nat gedweild moet kunnen worden en dat boenwas daar dus niet de meest aangewezen afwerkingslaag is.”

Natuurlijke lijnolie als alternatief

Zelf gebruik ik naast boenwas ook graag natuurlijke oliën voor heel oude vloeren. Die geven de vloer ook een langdurige bescherming. Bovendien is natuurlijke lijnolie ook een product dat al vele honderden jaren gebruikt wordt. Het past dus zeker en vast ook in een historische context. Helaas zien we dat de naam ‘olie’ ook vaak misbruikt wordt voor producten die eigenlijk helemaal geen olie zijn, zoals hardwaxen en vernissen met een olie-look. Dat zijn filmvormende producten, die men in de markt plaatst als olie. Misschien verklaart dat waarom men bij het agentschap Onroerend Erfgoed niet altijd even enthousiast is over het gebruik van olie,” aldus nog Filip Redant.

Covid-19

Hoe beleefden parketplaatsers de coronacrisis? De coronacrisis en de lockdownmaatregelen troffen iedereen in dit land. Ook de bouw bleef niet gespaard. Hoe beleefden de Belgische parketteurs deze uitzonderlijke periode? We spraken begin juni met een aantal parketplaatsers en leden van onze vakvereniging, en we vroegen hen hoe zij deze periode beleefden. Een eerste conclusie is dat de meeste parketteurs geraakt werden. Bijna iedereen moest een aantal werven stil leggen, (een deel van) het personeel thuis zetten met technische werkloosheid en zo goed als iedereen zag een deel van zijn omzet wegvallen. Gelukkig konden de steunmaatregelen van de overheid een deel van deze verliezen dekken. De beslissing om de werken stil te leggen was bij sommigen het gevolg van de voorschriften van de overheid, terwijl andere parketteurs deze moeilijke beslissing namen omdat ze voelden dat het wantrouwen bij hun personeel te groot werd en de werknemers liever niet meer het risico wilden nemen om met andere mensen in contact te komen.

Ontevredenheid over onduidelijke communicatie

Een andere opmerking die bij de meeste parketteurs terechtkwam, is de onvrede over de onduidelijke communicatie vanuit de overheid. Dit zorgde enerzijds voor onduidelijkheid bij de aannemers zelf, maar anderzijds ook voor onbegrip bij particulieren.

Voor de aannemers was het niet altijd duidelijk wat wel en niet toegelaten was. Denk bijvoorbeeld aan de discussie over werken in bewoonde en niet bewoonde gebouwen, de verwarrende situatie wanneer eerst doe-het-zelfzaken en later de winkels terug open mochten, terwijl de toonzalen van parketteurs nog wekenlang dicht moesten blijven. Of bijvoorbeeld de willekeur van de politiediensten, die zich in de ene regio heel begripvol opstelden, terwijl er enkele kilometers verderop kwistig met boetes gestrooid werd. De onduidelijke communicatie zorgde er ook voor dat

dat veel parketplaatsers een grote druk ervoeren van zowel particuliere als niet-particuliere klanten om de draad terug op te pikken, op een moment dat dit nog niet toegelaten was, en de parketplaatsers het ook niet als veilig aanvoelden.

Horeca wacht af

Hoewel de horeca een van de zwaarst getroffen sectoren is, maakten heel weinig horecazaken van de gedwongen sluiting gebruik om hun parketvloeren een onderhoudsbeurt te geven. Blijkbaar houden veel zaakvoerders uit deze sector blijkbaar de vinger op de knip en doen ze voorlopig geen hoogdringende investeringen.

Gevolgen voor komende maanden

Einde mei begon het normale leven in de bouw zich opnieuw op gang te trekken, en meteen werd duidelijk dat we de gevolgen van de coronacrisis nog lang zullen voelen. In de maanden april en mei heeft een deel van de aannemers gedeeltelijk of volledig doorgewerkt, terwijl anderen wekenlang stilgelegen hebben. Dit heeft uiteraard een impact op de planning van de werven waar verschillende aannemers aan de slag zijn, en wellicht zal iedereen hier wat water bij de wijn moeten doen om toch nog tot een werkbare planning te komen. juni - juin 2020 • Parket-Parquet

11

Project

Gustaaf Seghers Parketvloeren neemt oud stadspaleis onder handen Ook tijdens de lockdown bleven de parketteurs niet bij de pakken zitten. Pieter Daenen van Gustaaf Seghers Parketvloeren uit Beveren, knapte voor, tijdens en na de lockdown de stijlpanelen van het impressionante Hotel Legrand in Gent op. Pieter Daenen is samen met zijn echtgenote Joke Seghers de drijvende kracht achter Gustaaf Seghers Parketvloeren, een zaak die in de jaren 40 uit de grond gestampt werd door Gustaaf Seghers, Joke’s grootvader. Later nam haar vader het roer over en sinds 2015 staan Joke en Pieter aan het hoofd van het familiebedrijf, dat gespecialiseerd is in de plaatsing en het onderhoud van massieve parketvloeren.

poten, een project dat de naam ‘Leiekouter’ kreeg. Omdat de majestueuze stadpaleizen van de familie Legrand inmiddels erkend zijn als erfgoed, moeten ze echter bewaard blijven en moet ook het interieur in Lodewijk XVI-stijl zoveel mogelijk in zijn originele staat bewaard worden.

Net voor het ingaan van de lockdown begonnen zij met de restauratie van de parketvloeren in het statige Hotel Legrand aan de Nederkouter in Gent.

De Gentse binnenstad was nooit makkelijker bereikbaar dan tijdens de lockdown!

Stadspaleizen

In de 19de eeuw bouwde en verbouwde de familie Legrand op deze locatie twee neoclassicistische stadspaleizen, die grotendeels bewaard bleven en nu als monument beschermd zijn. De voorzijde van de paleizen ligt langs de Nederkouter, tegenwoordig een drukke verbindingsweg tussen het station en het stadscentrum. Aan de achterzijde lagen tuinpaviljoenen en luxueuze tuinen en die tot aan de Leie uitstrekten. De site huisvestte tot voor enkele jaren verschillende kantoren van de Vlaamse overheid, meer bepaald voor het agentschap Waterwegen & Zeekanaal. Die kantoorgebouwen, die achter de stadspaleizen lagen, zijn nu gesloopt. Op het perceel gaat een projectontwikkelaar appartementen en kantoorgebouwen neer-

12

Parket-Parquet • juni - juin 2020

In de salons van de paleizen liggen prachtige houten vloeren met stijlpanelen in verschillende legverbanden en sierboorden. De vloeren bestaan hoofdzakelijk uit eik, maar voor het inlegwerk werden ook notelaar, wengé en mahonie gebruikt.

Verwaarloosd

“Die paleizen hebben jarenlang leeg gestaan en ze waren dus in slechte staat toen ik er voor het eerst kwam”, vertelt parketteur Pieter Daenen. “Tijdens de leegstand waren de vloeren wel af-

gedekt, maar ze waren bedolven onder een dikke laag stof. Nadat we het stof weggenomen hadden, werd duidelijk dat er ook heel wat vlekken op het hout waren en op verschillende plaatsen was er waterschade. Ook hadden de vorige eigenaars van het gebouw gaten geboord in de vloeren om er leidingen en kabels door te voeren. We kregen de opdracht om de vloeren terug in hun oude glorie te herstellen, dat betekende dus niet alleen dat we de vloeren moesten opschuren, maar ook alle beschadigde parketdelen vervangen. Voor dat soort herstellingen bewaar ik in mijn opslagruimte steeds overschotten van oude parketvloeren die we ooit uitgebroken hebben. We hebben hier zoveel oud hout liggen, dat ik voldoende keuze heb om een stukje oude eik te vinden dat bijna exact dezelfde kleur had. Na de herstellingswerken hebben we vervolgens alle nagels doorgedreven en de nagelgaten opgevuld. Het schuren van de vloeren had heel wat voeten in de aarde. In drie van de vijf salons lagen hele oude vloeren, en die waren al verschillende keren opgeschuurd, waardoor het hout erg dun geworden was. Op sommige plaatsen was de vloer maar 4 mm dik meer, we moesten dus uiterst omzichtig tewerk gaan. Maar om de vlekken uit het hout te krijgen en het vet van de boenwas uit het hout te krijgen, konden we niet anders dan de vloer

helemaal opschuren. Je kan een vloer nu eenmaal niet ‘half ’ schuren. We hebben daarvoor de schuurschijven en -banden van Karbosan gebruikt met korrel 40, 60 en 100, zoals we altijd doen.

Nadien hebben we de vloeren gepolijst en afgewerkt met een olie. Had ik mogen kiezen, dan had ik voor hardwax geopteerd in 2 lagen. Door de satiné-afwerking komt hout mooi tot leven. De bouwheer wilde echter een 1-laags afwerking en dus hebben we gekozen voor Bona Craft Oil 2K Neutral”.

Familiegeschiedenis

De vloeren in de twee andere salons verkeerden in betere conditie. Die vloeren waren immers veel recenter. En daar zit een opvallend verhaal aan vast. “Mijn vader heeft die vloeren nog geplaatst in de jaren ‘80”, legt Joke Seghers juni - juin 2020 • Parket-Parquet

13

Project

uit. “Omdat het interieur van die paleizen ook heel majestueus is, met stoffering tegen de muren en prachtige muurschilderingen van de Gentse stadsgezichten, leek het hem een leuk idee om een link te leggen tussen de decoratie van de wanden en de vloeren. Hij heeft daarom verschillende patronen van het houtsnijwerk van de bestaande deuren verwerkt in het inlegwerk van de vloeren. Een subtiel detail! Het was voor ons uiteraard heel leuk dat wij die vloeren bijna 40 jaar later opnieuw onder handen mochten nemen”.

Corona

Aannemers die regelmatig werken uitvoeren in Gent weten dat het niet altijd makkelijk is om werven in de binnenstad te bereiken. Maar door het uitbreken van de coronacrisis verliep dat plots een stuk makkelijker. “We waren de werken reeds begonnen voor de start van de crisis, maar toen ons land in lockdown ging, werd ook deze werf stilgelegd. Een tijdje later zette de bouwheer het licht weer op groen voor de aannemers die konden verzekeren dat ze de social-distancingmaatregelen konden respecteren. Dat was bij ons geen

14

Parket-Parquet • juni - juin 2020

enkel probleem, want wij werkten er maar met z’n tweeën, en aangezien we vijf salons moesten restaureren, hebben mijn collega en ik er dus voor gezorgd dat we nooit in dezelfde ruimte aan de slag waren. Verder reden we in aparte voertuigen naar de werf, maar ook dat verliep erg vlot, want door de lockdown was er nauwelijks verkeer op de weg en bovendien was het parkeren in de Gentse binnenstad uitzonderlijk gratis. Zo waren er toch ook kleine lichtpuntjes aan de crisis. Een ander voordeel was het feit dat er als gevolg van de lockdown minder aannemers op de site aanwezig waren. Bij het begin van een werf was het immers een echt komen en gaan van tientallen

aannemers die elders op de site aan de slag waren, met alle gevolgen van dien”, aldus Pieter Daenen. Ondanks de coronacrisis slaagden Gustaaf Seghers Parketvloeren erin om de 200 m² parketvloeren in goed twee weken te restaureren en te herstellen in hun oude glorie. “De vloeren zijn dus in hun oude pracht hersteld, maar toen ik er voor het laatst was, was er nog heel wat werk aan de rest van het interieur. Zodra de stoffering en de muurschilderingen ook gerestaureerd zullen zijn wordt dit Hotel Legrand ongetwijfeld opnieuw een pareltje en zal Gent weer een prachtig historisch gebouw rijker zijn”.

Bamboe

Bamboe in de badkamer: het kan, maar‌ Het gebruik van bamboe in keukens, badkamers en wasplaatsen is sinds enkele jaren erg in de mode. In tegenstelling tot vele andere houtsoorten leent bamboe zich wel voor gebruik in vochtige ruimtes. Toch duiken er ook af en toe verhalen op over bamboe die gaat schimmelen. Hoe kan je dit vermijden?

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

15

Bamboe

Eerst en vooral dit: baboe is geen houtsoort, maar wel een verhoute grassoort. Het is daarom niet opgenomen in de EN-normen voor parket. Ook in de nieuwe TV’s 269 en 272 over houten vloerbedekkingen komt bamboe niet aan bod. Strikt genomen is een bamboevloer dus geen parketvloer, ook al gaat het om massieve bamboeplanken. Voor de plaatsing, het vochtgehalte en de afwerking, volg je daarom best de voorschriften van de fabrikant.

Vochtgevoeligheid: even opfrissen

Wat maakt bamboe nu precies geschikt voor het gebruik in badkamers en andere vochtige ruimtes? Hout is een hygroscopisch materiaal is. Dit betekent dat het houtvochtgehalte zich steeds zal aanpassen aan het heersende binnenklimaat. Met andere woorden: als de relatieve luchtvochtigheid stijgt, neemt het hout vocht op en zal het uitzetten. Bij een lagere relatieve luchtvochtigheid gebeurt het tegenovergestelde en zal er krimp optreden. De gevoeligheid voor uitzetting en krimp varieert naargelang de houtsoort. Zo spreekt men over sterk, matig en gering werkende houtsoorten. Voor bepaalde toepassingen zijn sterk werkende houtsoorten minder of zelfs niet geschikt. Om de werking van de parketelementen enigszins binnen de perken te houden is het noodzakelijk om de relatieve luchtvochtigheid binnen bepaalde grenzen te houden. De gloednieuwe Technische Voorlichtingsnota 272 van het WTCB voorziet een relatieve luchtvochtigheid tussen 30 en 60 %, en bij voorkeur tussen 40 en 55 %, op het moment van de plaatsing. Bovendien mogen die grenswaarden niet langdurig aangehouden worden. De praktijk leert ons dat een relatieve luchtvochtigheid tussen 40 en 55 %, met 50 % als gemiddelde en aan te bevelen waarde, meer zekerheid biedt. In de badkamer is dit uiteraard niet anders,

16

Parket-Parquet • juni - juin 2020

maar tijdens het nemen van een bad of douche ontstaat er heel wat waterdamp. Als de ruimte niet goed geventileerd wordt, zal de relatieve vochtigheid erg hoog zijn. Als deze situatie lang aanhoudt, dan zullen houten vloerbedekkingen gaan uitzetten. Bij gelijmde vloeren is dit uiteraard beperkter dan bij zwevende vloeren. In een badkamer wordt de vloer dan ook beter verlijmd. Een constante hoge relatieve luchtvochtigheid is dus te vermijden aangezien er hierdoor uitzetting van de vloerelemen-

ten optreedt, maar een relatieve luchtvochtigheid die gedurende lange tijd boven de 80 % ligt leidt vaak ook tot schimmelvorming. Eens te meer een reden om dergelijke situaties te vermijden. Goed ventileren of een goed werkend ventilatiesysteem installeren is de boodschap.

Hoe zit dat bij bamboe?

Bamboe is botanisch gezien geen houtsoort, maar een snelgroeiende grassoort. Sommige soorten groeien wel een meter op een dag. De stam is na een half jaar volgroeid. Daarna duurt het nog 4 tot 5 jaar vooraleer de bamboestam zijn

TIPS VOOR HOUTEN VLOEREN IN DE BADKAMER:

∙ Besteed de nodige aandacht aan vocht en vochtproblemen.

∙ Controleer steeds het vochtgehalte van de ondergrond.

∙ Gebruik geschikte vochtprimers om mogelijke vochtaanvoer vanuit de ondergrond te vermijden.

∙ Kies voor een gelijmde plaatsing.

∙ Werk bij voorkeur met stabiele houtsoorten van duurzaamheidsklasse I en II/III

∙ Voorzie de houten vloeren houteigenschappen heeft verkregen en uitgehard (gelignifieerd) is voor verdere verwerking tot een product. Op die manier zijn de stammen natuurlijk zeer snel kaprijp. Bamboe is driemaal sneller kaprijp dan de snelst groeiende houtsoorten. Na het kappen blijft het wortelstelsel (de moederplant) intact en groeien er nieuwe stammen. Door de (gecontroleerde) kap van de 4 tot 5 jaar oude stammen wordt de plant extra gestimuleerd om nieuwe stammen te maken. Herplanten is dan ook niet nodig en er vindt geen kaalslag plaats. Bamboe is een hernieuwbare grondstof met tal van voordelen. Bamboe is bijvoorbeeld harder en stabieler dan de meeste houtsoorten.

vangen door boorzout. Deze techniek is relatief milieuvriendelijk. Door het conserveren worden de levensduur verlengd en de duurzaamheid gegarandeerd.

Een nadeel van bamboe is echter dat het minder bestand is tegen aantasting door schimmels en insecten. Wanneer men bamboe conserveert, dan is het hiervoor minder gevoelig.

Houtsoorten worden in 5 klassen ingedeeld. De meest duurzame onder klasse I en de minst duurzame onderklasse V.

Conserveren van bamboe

Het conserveren kan op twee manieren. Bij de traditionele methode gaat men de stammen onderdompelen, drogen, roken en wassen met kalkwater. Bamboestammen die pas gekapt zijn, hebben een vochtgehalte van 100%. De stammen moeten vervolgens gedroogd worden tot 12 à 14%. De andere, chemische methode bestaat uit het injecteren van boorzout in de bamboe. Het bamboesap wordt ver-

Duurzaamheid

De natuurlijke duurzaamheid is de mate waarin een bepaalde houtsoort, zonder speciale behandeling, zijn eigenschappen behoudt in de specifieke eindtoepassing. Het gaat om de weerstand van niet verduurzaamd hout tegen onder andere biologische aantasting door levende organismen (houtaantastende schimmels, drooghoutboorders, termieten) en fysische aantasting door vocht en stralingsenergie.

Bepaalde hittebehandelingen kunnen ook sommige eigenschappen van hout­ soorten veranderen en verbeteren. Onder andere een betere vormstabiliteit, een lagere vochtopname en een verbeterde duurzaamheid zijn de voornaamste verbeteringen. Door het verhogen van de densiteit (persing) en een speciale thermische behandeling is men er zelfs in geslaagd om elementen in bamboe geschikt te maken voor het gebruik buiten. Bamboe kan gebruikt worden voor terrasplanken en gevelbekleding. De duurzaamheidsklasse van bamboe na die behandeling is I /II.

steeds van een afwerking (olie of lak). Ter plaatse een laklaag aanbrengen, geniet de voorkeur.

∙ Licht de klanten altijd in over het belang van ventileren en een aangepaste relatieve luchtvochtigheid.

Doordat bamboe van nature schimmelgevoelig is, is voorzichtigheid geboden wanneer men bamboe gaat verwerken in ruimten met een verhoogd risico op vochtigheid. Ook met houtsoorten van een lagere duurzaamheidsklasse is het trouwens opletten! De meeste verdelers van bamboevloeren bevelen het gebruik ervan in de badkamer enkel aan indien de ruimte goed geventileerd en geïsoleerd is. Een goede (flexibele) lakafwerking is daarbovenop aan te bevelen. Oude muffe badkamers met duidelijk zichtbare sporen van vocht en schimmels pakt men beter grondig en structureel aan. Enkel zo kan men condensatie verhelpen of toch minstens beperken. Men vermijdt best ook om natte handdoeken en kledingstukken op de vloer te laten rondslingeren. Na het baden of douchen, droogt men de vloer zo snel mogelijk op als er waterspatten zouden zijn. juni - juin 2020 • Parket-Parquet

17

Uitbreken meerlaags parket

“We hebben de voorbije jaren heel wat ervaring opgebouwd met dit soort werken,” aldus Peter Timmermans, de man achter Alvaket. “We zien dat dit probleem de laatste tijd steeds vaker voorkomt. Dat komt omdat veel van die samengestelde parketten, die door sleutel-op-de-deur firma’s massaal geplaatst werden, stilaan het einde van hun levensduur bereikt hebben. Die planken hebben meestal maar een toplaagje van 2 mm en dat gaat uiteraard niet eindeloos mee. Je kan zo’n vloer één keer opschuren, maar dan houdt het op. Ook bij bijvoorbeeld waterschade zit er vaak niets anders op dan de vloer gewoon te vervangen. Vroeger werden zo’n vloeren al eens met chape en al uitgebroken, maar dat kan nu niet meer. Aangezien het afval gescheiden opgehaald wordt, is het nu veel interessanter geworden om de chape intact te houden en enkel de planken te verwijderen.”

Hoe breek ik een meerlaags mogelijk uit? Elke parketplaatser kent het probleem: wanneer je een samengesteld parket moet uitbreken voor je een nieuwe vloer kan plaatsen, dan weet je dat je niet alleen een tijdrovende, maar vooral ook een fysiek zware klus tegemoet gaat. Zijn de koevoet en hamer werkelijk de beste tools om een samengesteld parket uit te breken, of bestaan er efficiëntere manieren? Wij gingen te rade bij Peter Timmermans van Alvaket.

Fysiek labeur

Om zo’n meerlaags parket uit te breken, grijpen veel parketplaatsers naar de traditionele hulpmiddelen: een koevoet en hamer en beitel. Die manier van werken heeft echter een paar flinke nadelen. Het werk verloopt traag en het is fysiek zwaar werk. Omdat dit geen tijdsefficiënte manier van werken is, gebruiken steeds meer parketplaatsers daarom een parketstripper. Het grote voordeel van die machines

18

Parket-Parquet • juni - juin 2020

is de tijdswinst, een parket uitbreken gaat vele malen sneller. Bovendien is dit vanuit ergonomisch opzicht ook een veel betere keuze.

Hoe werkt het?

“Zo’n parketstripper is een hele zware machine, waarop vooraan een mes gemonteerd zit,” legt Peter Timmermans uit. “Je begint door het parket voor te zagen met een gewone invalzaag. Wij raden aan om te beginnen met stroken van 45 cm breedte. Afhankelijk van hoe

vlot het uitbreken verloopt, kan je dan met bredere of smallere stroken gaan werken. Op voorhand kan je dat moeilijk inschatten, het hangt onder andere af van de gebruikte lijm, de kwaliteit van de chape, de keuze van het mes op de machine,…. Voor de eerste aanzet moet je uiteraard nog steeds een stukje van de vloer manueel uitbreken, zodat het mes op de juiste hoogte komt te zitten en je aan de slag kan.” De messen voor de parketstrippers be-

Kopen of huren?

Parketstrippers zijn redelijk prijzig. Bovendien heb je ze niet iedere week nodig. Veel aannemers kiezen er daarom voor om de toestellen te huren in plaats van ze aan te kopen. Dat kan bij specialisten als Alvaket of Uzin Utz, maar ook bij de grote verhuurders van bouwmachines.

parket zo efficiënt staan in verschillende vormen en diktes. Er bestaan messen van 1 mm dikte, die worden voornamelijk gebruikt voor soepele vloerbekledingen, zoals PVC of linoleum. Voor houten vloeren kom je al snel bij messen van 5 tot zelfs 7 mm dikte terecht. Messen hebben ook verschillende krommingen en zijn verkrijgbaar in verschillende slijphoeken. Een mes voor een parketstripper is slechts langs één zijde geslepen, en heeft dus niet de typische v-vorm die veel andere snedes wel hebben. Peter Timmermans: “Doordat het mes maar langs een kans geslepen is, kan je het op twee verschillende manieren op de machine monteren: met de snede naar onder of met de snede naar boven. Het is een van de manieren om de juiste werkhoogte van de stripper in te stellen. Plaats je de snede naar onder, dan verlaag je de snijhoogte, maar opgelet! Stel je het mes te diep in, dan zal het in de chape

terechtkomen en ga je een deel van de chape wegsnijden. Plaats je de snede naar boven, dan dreig je in het hout terecht te komen en splijt je de toplaag van de onderste lagen. Een precieze instelling van de machine is dus essentieel. Het mes moet exact op de hoogte van de lijmlaag komen, zodat het precies het hout van de vloer scheidt. Die initiële instelling is veruit het moeilijkste deel van het werken met een parketstripper.” Verder kan je op de stripper ook extra gewichten aanbrengen. Peter Timmermans: “Ook bij de plaatsing van die gewichten komt wat fingerspitzengefühl kijken. Afhankelijk van de situatie kan je meer gewicht boven het mes, of boven die wielen plaatsen. Wanneer de zelftrekkende wielen doorslippen, dan moet je het zwaartepunt boven de wielen leggen. Anders plaats je het zwaartepunt meer ter hoogte van het mes. Het zijn van die kneepjes die je maar leert door ervaring en ondervinding.”

Peter Timmermans: “Dat is een afweging die de parketteur moet maken. Waar je vooral rekening moet mee houden, is de initiële instelling van de machine. Voor wie er geen ervaring mee heeft, is dit geen eenvoudige klus. Vandaar dat je soms ook verhalen hoort van collega’s die zo’n toestel huurden en nadien hun beklag doen dat het niet werk. Die parketstrippers werken wél. Heel goed zelfs, maar enkel wanneer ze juist ingesteld zijn. En daarom kan het interessanter zijn om een toestel te huren bij een gespecialiseerd bedrijf, zoals het onze. Wij leveren niet alleen de machines ter plaatse op de werf af, we zorgen er ook altijd voor dat een van onze medewerkers de stripper juist instelt en nog gedurende een uurtje ter plaatse blijft, terwijl de parketteur ermee aan de slag gaat. Bovendien hebben wij ook altijd een doos met verschillende soorten messen mee. Want niet alleen de dikte van het mes is van belang, maar ook bijvoorbeeld de kromming. Voor polymeerlijmen, die veel veerkrachtiger zijn dan de oude alcohollijmen, heb je bijvoorbeeld een gekarteld mes nodig. Dit soort zaken kunnen onze servicemedewerkers nog dus ter plaatse aanpassen.”

Vlijmscherpe messen

Tot slot nog een laatste waarschuwing voor wie een parketstripper huurt. Wees steeds voorzichtig met de messen, die zijn namelijk vlijmscherp. Bij het transport moet je daarom steeds het mes demonteren. Ook wanneer je de machine kantelt om ze schoon te maken, verwijder je best het mes. Er zijn verhalen bekend van parketteurs die in een moment van onoplettendheid met hun kuit langs het mes scheerden en daar een lelijke snijwonde aan overhielden. VOOR MEER IN FORMATIE OVER HET HUREN VAN EEN PARKETSTRIPPER: www.alvaket.be Peter Timmermans: 0477/21 67 54

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

19

Uitbreken meerlaags parket - hybride lijmen voor houten vloeren

Authentieke parketvloeren geven een huis karakter Parketvloeren Michiels-Schillemans uit Zoersel kreeg vorig jaar de vraag om een oude meerlaagse parketvloer op te knappen. Ook zij moesten verschillende planken uitbreken, maar omdat het grootste deel van de vloer behouden moest blijven, was het gebruik van een parketstripper voor hen geen optie.

Delicaat werk

Parketvloeren Michiels-­ Schillemans: “Vorig jaar kocht onze klant een oud huis. Ze vielen voor het karakter: de verborgen hoekjes, de originele badkamer en de mooie, oude parketvloeren. Ondanks de zichtbare waterschade wilden ze zoveel mogelijk van dat parket bewaren.” Er is zorg gedragen voor het huis, maar hier en daar

20

Parket-Parquet • juni - juin 2020

was er wel wat opknapwerk nodig. Zo bleken de leidingen versleten en had een waterlek enkele jaren geleden voor waterschade gezorgd aan de parketvloer in de woonkamer. Omdat de kopers zo veel mogelijk authentieke elementen wilden behouden, werd besloten alleen de beschadigde planken te vervangen. De rest van de vloer werd gelaten zoals hij was.

Voorzichtig werden de opgekrulde en gescheurde planken weggehaald. “De planken kwamen gemakkelijk los. Ik deed het plank voor plank, met een breekijzer waaronder ik een stukje kurk legde. Zo beschadigde ik zeker geen andere planken. Als de plank los was, schuurde ik alle lijmresten weg en bracht ik Soudal WBPR-21P Deep Primer aan.” Op de werf werden de planken op maat gezaagd. Een nieuw stukje ondervloer zorgde ervoor dat de vloer

weer overal even hoog lag. Toen die verlijmd was, zetten we de nieuwe parketplanken vast met Soudal MS-20 Plus Parketlijm, die ook gebruikt werd voor de ondervloer. Ten slotte schuurden we de hele vloer op en gaven hem een mooie kleur. Je ziet geen verschil meer tussen de originele vloer en de nieuwe stukken.” De klant was na afloop heel tevreden met het eindresultaat. Door alleen de beschadigde planken te vervangen, bleef het karakter van de parket intact. En dat was uiteindelijk de bedoeling.

COMFORT SERIE

EEN PREMIUM IN GEBRUIKSGEMAK EN DUURZAAMHEID

000572-ADVERT

• Nieuw: ecologische verpakking voor hybride parketlijmen • Hetzelfde product, dezelfde kwaliteit • Makkelijker te recycleren • Makkelijker stapelbaar, neemt minder plaats in

SOUDAL N.V. • EVERDONGENLAAN 18-20 • B-2300 TURNHOUT • BELGIË • TEL.: +32-(0)14 42 42 31 • WWW.SOUDAL.COM

000572-ADVERT_Parquet_Boxes_A5_landscape_NL.indd 1

2020-05-29 1:51:42 PM

Parketsprokkels

One Flooring Range van Bostik

Bostik introduceert de ‘One Flooring Range’, het vernieuwde en uitgebreide assortiment producten voor vloertechniek. Door de krachtige lay-out van de verpakkingen, heldere meertalige informatie en overzichtelijke kwaliteitsklassen is het gebruiksgemak sterk verhoogd. Dat is goed nieuws voor de verwerker, maar ook voor de tussenhandel. Bostik levert al jaren en met veel succes een breed assortiment vloer-technische producten, zoals primers, reparatiemiddelen, egalines en lijmen. Het afgelopen jaar heeft Bostik haar volledige Europese assortiment tegen het licht gehouden. De producten zijn waar nodig verbeterd en er zijn krachtige, internationale namen aan gegeven, zoals ‘Grip’, ‘Stix’ en ‘Fix’. Op de uniform ogende verpakkingen staan symbolen die de eigenschappen van het product duidelijk maken. Ook is een indeling gemaakt in de kwaliteitsklassen Good, Better, Best en Special. Door de barcode via de Smart Web App te scannen is uitgebreide productinformatie beschikbaar. Via de app is ook informatie over andere producten te raadplegen en kan contact worden opgenomen met de serviceafdeling. Meer informatie over One Flooring Range op www.bostik.be/one-flooring

Rubio Invisible Protector

Rubio Monocoat, de King of Colours, lanceert nu ook een houtbeschermingsproduct dat nog altijd de natuurlijke look en feel van uw hout bewaart, maar ditmaal met een 100% onzichtbare finish. Uw houten oppervlak geniet van een onzichtbare bescherming op basis van plantaardige hars. Deze duurzame houtbescherming vergeelt niet en is slijt- en krasvast. Rubio Invisible Protector kan op vrijwel alle houtsoorten aangebracht worden; zelfs op donkere houtsoorten wordt de natuurlijke look en feel van het hout bewaard. Rubio Invisible Protector is geschikt voor o.a. meubelen, tafels en trappen en is ook gemakkelijk aan te brengen op geborsteld en geschuurd hout. De nieuwe Rubio Invisible Protector is het perfecte voorbeeld van hoe Rubio Monocoat duurzaam onderneemt en hun visie om hun ecologische voetafdruk te verkleinen. Door gebruik te maken van een revolutionaire technologie die gebaseerd is op natuurlijke, hernieuwbare grondstoffen draagt Rubio Invisible Protector bij aan Rubio’s EcoConscious verhaal. www.rubiomonocoat.com

NE

W

GRATIS STAAL!

SikaBond® Dispenser-3600 Power

NIEUW

Efficiënt en ergonomisch aanbrengen van parketlijm

1

2

3

́ 2 x 1800 ml zak verpakkingen (ongeveer 6 m2 parketlijm) ́ Stoomgeoptimaliseerde verspreider voor homogene lijmrillen

4 AMP Bosch Power Tool accu

Beschermde aandrijfas

EFFICIËNT:

KRACHTIG:

3

4 2/4 1

www.sika.be

22

Parket-Parquet • juni - juin 2020

4

ERGONOMISCH:

1 4

STEVIG:

́ Meer snelheid voor snelle toepassingen ́ Stabiele opstelling voor het eenvoudig laden van de parketlijm verpakkingen ́ Wielen op de verspreider voor eenvoudige toepassing

PRESENTEERT: RUBIO INVISIBLE PROTECTOR Voor een 100% natuurlijke look

100% onzichtbare bescherming • Vergeelt niet • Op basis van plantaardige hars • Ook toepasbaar op donkere houtsoorten Ook geschikt voor meubelen, tafels, trappen, …

media@rubiomonocoat.com • www.rubiomonocoat.com

L’écho des lamelles

NIEUW NOUVEAU

One Flooring Range de Bostik

Bostik présente “One Flooring Range”, une gamme re­ nouvelée de produits destinés aux techniques de sol. Des emballages bien conçus, des informations multilingues claires et des classes de qualité compréhensibles contribuent à la facilité d'utilisation. Voilà une série de bonnes nouvelles pour l’installateur, mais aussi pour le grossiste. Depuis de nombreuses années, Bostik est un fournisseur important d'un large assortiment de produits pour différentes techniques de sol tels que primaires, produits de réparation, masses d’égalisation et colles. Cette année, Bostik a revu tout son assortiment européen. Les produits sont désormais plus puissants et ont reçu une dénomination internationale telle que ‘Grip’, ‘Stix’ et ‘Fix’. Les symboles sur les emballages (en 6 langues) clarifient les caractéristiques des produits, qui sont classifiés ‘Good’ (bon), ‘Better’ (mieux), ‘Best’ (idéal) et ‘Special’ (spécial). L'application ‘Smart Web’ vous donne de plus amples information. L’application vous offre également des informations relatives aux autres produits et permet de contacter notre service clientèle. Pour plus d’informations sur One Flooring Range, rendez-vous sur www.bostik.com

Rubio Invisible Protector

Rubio Invisible Protector Monocoat, le King of Colours, lance un produit de protection du bois qui préserve toujours l'aspect naturel de votre bois, mais cette fois avec une finition 100% invisible. Votre surface du bois bénéficie d’une protection invisible constituée d’une résine végétale. Cette protection durable du bois ne jaunit pas et résiste à l'usure et aux rayures. Rubio Invisible Protector peut être appliqué sur presque toutes les essences de bois; l’aspect naturel du bois est également préservé sur le bois foncé. Rubio Invisible Protector est adapté aux meubles, tables et escaliers et le produit est également facile à appliquer sur le bois brossé et poncé. Le nouveau Rubio Invisible Protector est l'exemple parfait de l’engagement écologique de Rubio Monocoat et leur vision de réduire leur empreinte environnementale. En utilisant une technologie révolutionnaire basée sur des matériaux naturels renouvelables, Rubio Invisible Protector contribue à l'engagement écologique de Rubio. www.rubiomonocoat.com

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

23

Projet

Gustaaf Seghers Parketvloeren restaure un ancien hôtel particulier Même pendant le confinement, les parqueteurs ne sont pas restés les bras croisés. Pieter Daenen, de Gustaaf Seghers Parketvloeren de Beveren, a restauré les panneaux à motifs du majestueux Hôtel Legrand à Gand avant, pendant et après le confinement. Avec son épouse Joke Seghers, Pieter Daenen est la force motrice de Gustaaf Seghers Parketvloeren, une entreprise créée dans les années 1940 par Gustaaf Seghers, le grand-père de Joke. Plus tard, son père a repris la barre et depuis 2015, Joke et Pieter dirigent l'entreprise familiale, spécialisée dans la pose et l'entretien de parquets massifs. Juste avant que les mesures de confinement ne prennent effet, cette entreprise avait commencé à restaurer les parquets du majestueux Hôtel Legrand au Nederkouter à Gand.

Des hôtels particuliers

Au XIXe siècle, la famille Legrand a construit et rénové sur ce site deux hôtels particuliers de style néoclassique, qui ont été préservés pour la majeure partie et qui sont aujourd'hui protégés en tant que monuments historiques. La façade des hôtels particuliers se situe côté Nederkouter, aujourd'hui une rue très fréquentée reliant la gare au centre-ville. A l'arrière se trouvaient des pavillons et des jardins luxuriants qui s'étendaient jusqu'à la Lys. Il y a quelques années à peine, le site abritait plusieurs bureaux du gouvernement flamand, plus précisément pour l'agence 'Waterwegen & Zeekanaal'. Ces bureaux, qui étaient situés derrière les hôtels particuliers, ont maintenant été démolis. Un promoteur immobilier va construire des

24

Parket-Parquet • juni - juin 2020

appartements et des bureaux sur le site, un projet intitulé ‘Leiekouter’. Puisque les majestueux hôtels particuliers de la famille Legrand ont été reconnus comme patrimoine, ils doivent être préservés et l'intérieur de style Louis XVI doit également être conservé autant que possible dans son état d'origine.

Le centre-ville de Gand n'a jamais été aussi facile à atteindre que pendant le confinement.

Les salons des hôtels particuliers sont agrémentés de magnifiques parquets avec des panneaux à motifs décoratifs et des frises de bordure en marqueterie. Les parquets sont principalement en chêne, mais le noyer, le wengé et l'acajou ont également été utilisés pour les marqueteries.

Abandonné

"Ces hôtels particuliers sont restés inoccupés pendant des années, ils étaient donc en mauvais état à mon arrivée",

explique le parqueteur Pieter Daenen. "Pendant son inoccupation, les parquets ont été protégés, mais ils étaient recouverts d'une épaisse couche de poussière. Après avoir enlevé la poussière, nous avons constaté que le bois était également très taché et qu'il y avait des dégâts d'eau à plusieurs endroits. En outre, les anciens propriétaires du bâtiment avaient percé des trous dans les planchers pour le passage de tuyaux et de câbles. Notre tâche consistait à redonner aux parquets leur éclat d'antan, ce qui signifiait qu'il ne fallait pas seulement poncer les parquets, mais aussi remplacer toutes les lames endommagées. Pour ce genre de restaurations, je garde toujours dans mon entrepôt les restes de vieux parquets que nous avons enlevés ailleurs. Nous avons tellement de vieux morceaux de bois que nous pouvons toujours trouver un morceau de vieux chêne qui a pratiquement la même couleur. Après les travaux de restauration, nous avons chassé tous les clous et bouché les trous de clous. Le ponçage des parquets était énormément de travail. Dans trois des cinq salons, il y avait des parquets très anciens, qui avaient déjà été poncés plusieurs fois et le bois était donc devenu très mince. Par endroits, le parquet n'avait plus que quatre millimètres d'épaisseur, il fallait

donc être très prudent. Mais pour éliminer les taches du bois et la graisse de la cire du parquet, il a fallu poncer complètement le plancher, il n'est pas possible de poncer un parquet 'à moitié'. Comme toujours, nous avons utilisé à cette fin les disques et bandes de ponçage Karbosan aux grains 40, 60 et 100.

Ensuite, nous avons poli les planchers et appliqué une huile de finition. Si on m'avait laissé le choix, j'aurais opté pour une huile de cire dure en deux couches. La finition satinée redonne beaucoup d'éclat au bois. Cependant, le maître d'ouvrage voulait une finition en une seule couche et nous avons donc opté pour BonaCraft Oil 2K Neutral".

Une histoire de famille

Les parquets des deux autres salons étaient en meilleur état. En effet, ces parquets étaient beaucoup plus récents. Une histoire intéressante s’y rattache! "Mon père a installé ces parquets dans les années '80", explique Joke Seghers. " Puisque l'intérieur de ces hôtels parjuni - juin 2020 • Parket-Parquet

25

Projet

ticuliers est également très majestueux, avec des tapisseries et de belles peintures murales des paysages de Gand, il a pensé que c'était une bonne idée de créer un lien entre les décorations murales et les parquets. Il a donc repris différents motifs des sculptures des portes existantes dans les marqueteries des parquets. Un détail subtil ! C'était donc très chouette pour nous que près de 40 ans plus tard, nous avons pu restaurer ces parquets".

Corona

Les entrepreneurs qui effectuent régulièrement des travaux à Gand savent qu'il n'est pas toujours facile d'accéder aux chantiers au centre-ville. En raison de la crise du corona, ceci était devenu nettement plus facile. "Nous avions déjà commencé les travaux avant le début de la crise, mais lorsque notre pays a été mis en confinement, ce chantier a également été arrêté. Un peu plus tard, le maître d'ouvrage a donné le feu vert aux entrepreneurs qui pouvaient respecter les mesures de distanciation sociale. Cela ne nous posait aucun problème, car nous n'étions que deux à travailler sur ce chantier, et

26

Parket-Parquet • juni - juin 2020

comme nous devions restaurer cinq salons, mon collègue et moi avons fait en sorte de ne jamais travailler dans la même pièce. En plus, nous nous sommes rendus sur le site dans des véhicules séparés, mais cela s'est également très bien passé, car en raison du confinement, il n'y avait pratiquement pas de circulation sur la route et le station­ nement dans le centre-ville de Gand était exceptionnellement gratuit. Ainsi, la crise avait également quelques petits avantages. Autre avantage suite au confinement était le nombre limité d'entrepreneurs présents sur le site. Au début du chantier, il y avait un véritable va-et-vient de dizaines d'entrepreneurs travail-

lant ailleurs sur le site, avec toutes les conséquences que cela implique", explique Pieter Daenen. Malgré la crise du corona, Gustaaf Seghers Parquet a réussi à redonner aux 200 m² de parquet leur splendeur d'antan en deux semaines seulement. “Les parquets ont donc retrouvé leur splendeur d'antan, mais lors de ma dernière visite, il y avait encore beaucoup de travail à faire pour le reste de l'intérieur. Dès que les tapisseries et les peintures murales auront été restaurées, cet Hôtel Legrand sera sans aucun doute à nouveau un joyau et la ville de Gand pourra se vanter d'un majestueux monument historique de plus".

Parquets historiques

La finition de parquets historiques dans des bâtiments classés Dans l'édition précédente de cette revue spécialisée, Geert Van Nieuwerburgh nous a confié qu'il avait l'impression que l'Agence flamande du Patrimoine permet, depuis quelques années, de plus en plus l'utilisation de produits de finition modernes. Est-ce vraiment le cas? La réponse s'avère plus nuancée. Cela fait déjà longtemps que la cire à parquet n'est plus la couche de finition la plus populaire sur le marché grand public. L'odeur agréable d'un parquet tout juste ciré ne suffit pas à faire oublier les inconvénients de la cire. L'entretien des parquets cirés est assez complexe. Une ou

deux fois par an, il faut débarrasser tout le sol, puis dépoussiérer complètement la pièce avant de pouvoir commencer à cirer. C'est un travail plutôt pénible, que beaucoup de gens redoutent. Puis, il y a la sensibilité à l'humidité des sols cirés. En hiver, lorsqu'il pleut ou qu'il

neige, il n'est pas facile d'éviter que quelqu'un marche sur le plancher avec des chaussures mouillées. Les huiles et les vernis modernes offrent une meilleure protection du bois dans ce domaine et sont donc plus faciles à utiliser pour les habitants. En plus, les huiles modernes

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

27

Parquets historiques

offrent un aspect esthétique très proche de celui des cires à parquet.

Préservation

"La raison pour laquelle nous préférons la cire n'est donc pas d'ordre esthétique, mais parce que c'est le meilleur moyen de préserver les parquets historiques ayant une grande valeur patrimoniale", explique Nathalie Van Roy, directrice de l'Agence flamande du Patrimoine. “A long terme, et il ne s'agit pas de quelques années, mais bien de plusieurs décennies, le cirage est toujours plus intéressant pour les planchers de grande valeur. En utilisant une cire, le parquet ne doit jamais être poncé. Si vous utilisez des huiles ou des vernis, la couche supérieure doit être poncée de temps à autre, de sorte que le plancher devienne de plus en plus mince, jusqu'à ce qu'il n'y ait pas d'autre choix que de le remplacer".

Finition

Les parquets historiques doivent-ils alors toujours être cirés? Pas forcément, selon l'Agence du Patrimoine. "C'est une réflexion que nous faisons pour chaque bâtiment et chaque plancher séparément. Nous n'exigeons pas que la cire soit utilisée partout. Le choix du produit de finition dépend de nombreux facteurs: la valeur patrimoniale, l'état du plancher, les couches de finition appliquées précédemment, l'utilisation prévue du bâtiment, … En outre, nos conseillers en patrimoine ne prennent une décision qu'après une consultation approfondie avec les diverses parties concernées. Bien entendu, le parqueteur a aussi son mot à dire. Nous en tiendrons certainement compte. Je conseille donc aux parqueteurs de bien argumenter les raisons pour lesquelles ils préfèrent un produit particulier", explique Nathalie Van Roy.

Des alternatives sont possibles

Filip Redant, spécialisé dans la restauration de planchers historiques, se reconnaît dans l'histoire de Nathalie Van Roy.

28

Parket-Parquet • juni - juin 2020

“Il est vrai que lors de la restauration de planchers de grande valeur historique, on nous demande souvent d'utiliser de la cire, mais j'ai aussi déjà appliqué de la cire sur un système d'huile naturelle dans des monuments historiques, ou sur un produit d'imprégnation du bois avec des polymères et de la cire par-dessus. Les conseillers de l'Agence du Patrimoine n'imposent donc pas nécessairement l'emploi de la cire pour parquet et ils sont à notre écoute. Et tout comme eux, je ne suis pas non plus amateur de produits de finition filmogènes. D'après mon expérience, les conseillers de l'Agence du Patrimoine réfléchissent généralement avec nous. Ainsi, lorsqu'il s'agit d'un parquet historique dans un monument classé où un établissement de restauration s'est installé, ils comprennent parfaitement qu'il faut pouvoir passer la serpillère et que la cire

n'est donc pas une couche de finition appropriée".

L'huile de lin naturelle comme alternative

Outre la cire, j'aime aussi utiliser des huiles naturelles pour les très vieux parquets. Ils apportent également une protection durable au plancher. L'huile de lin naturelle est également un produit utilisé depuis des siècles. Elle s'inscrit donc certainement dans un contexte historique. Hélas, nous constatons que le mot ''huile'' est souvent utilisé à tort pour des produits qui ne sont en réalité pas de l'huile, tels que les huiles de cire dure et les vernis à l'aspect huileux. Il s'agit de produits filmogènes qui sont commercialisés en tant qu'huile. Cela justifie peut-être pourquoi les gens de l'Agence du Patrimoine ne sont pas toujours aussi enthousiastes pour l'utilisation d'huile", explique Filip Redant.

Merkelbach Coromandel Sealant Merkelbach a récemment fait renaître une finition séculaire pour le parquet. Le nouveau Coromandel Sealant de ­Merkelbach est dérivé de la laque japonaise, soit urushi, qui remonte à plus de 9 000 ans. Le Coromandel Sealant de Merkelbach a été développé en se fondant sur le procédé du vernissage au tampon, tel qu'il est encore utilisé dans la fabrication d'instruments et les travaux de restauration authentique de classe internationale. Les résines naturelles créent un aspect riche et confèrent au bois un éclat durablement chaud. Au cours du XVIIe, XVIIIe et XIXe siècle, les meilleurs parqueteurs d'Europe faisaient également appel à cette méthode pour donner plus de profondeur et de brillance à leurs parquets. Une couche de résine à séchage rapide était appliquée juste avant le cirage. Vous retrouverez encore aujourd'hui les résultats de cette technique dans de vieux châteaux et maisons. Grâce à la formule secrète du nouveau Coromandel Sealant de Merkelbach, cette finition séculaire peut désormais être appliquée partout. Sur des parquets neufs, mais aussi lors de la rénovation de parquets classiques dans des hôtels particuliers, des maisons Art-Nouveau et des châteaux.

Le Coromandel Sealant de Merkelbach est le plus efficace avec les cires de térébenthine de Merkelbach. Le Sealant est hydrofuge, ce qui rend le parquet beaucoup moins sensible aux taches. www.merkelbach.be

guichet d’entreprises

votre tremplin pour entreprendre sans soucis Vous créez ou gérez déjà une entreprise? Faites confiance à Formalis : • pour accomplir vos formalités administratives; • pour l’inscription et les modifications dans la Banque-Carrefour des Entreprises; • pour notre expertise et notre connaissance de l’entrepreneuriat.

Plus d’info sur www.formalis.be

en collaboration avec

NIT 272

Publication de la deuxième partie de la Note d'Information Technique pour le parqueteur A la mi-mai, la deuxième partie tant attendue de la Note d'Information Technique "Revêtements de sol en bois: planches, parquets et revêtements de sol à placage" a été publiée sur le site web du CSTC. La deuxième partie décrit la mise en œuvre des revêtements de sol en bois et les traitements de finition. L'ancienne NIT 218 appartient donc définitivement au passé.

La première partie, la NIT 269, qui a été publiée au printemps 2019, a abordé en détail les matériaux (bois, colles, panneaux, ...), la terminologie et les critères de performance exigés. Cette première partie a déjà été traitée en détail dans les éditions précédentes de cette revue. Le deuxième tome, longuement attendu (NIT 272), se penche davantage sur la mise en œuvre des revêtements de sol en bois et les traitements de finition. Un certain nombre de revêtements de sol en bois spéciaux sont également abordés, tels que les sols en bois avec chauffage par le sol intégré et les planchers.

30

Parket-Parquet • juni - juin 2020

Plus axé sur la pratique

Le deuxième tome de la NIT est moins théorique et plus axé sur la pratique que la version précédente. Il n'est donc pas surprenant que le chapitre " Mise en œuvre des revêtements de sol en bois" soit particulièrement volumineux et compte près de quarante pages. Ce chapitre commence par une typologie des différents types de supports. Pour chaque support, les différentes exigences sont abordées: les caractéristiques dimensionnelles (niveau, horizontalité, planéité), la teneur en humidité, les caractéristiques mécaniques (résistance, cohésion superficielle), la propreté au moment de

la pose (absence de poussière, de graisse, de goudron, etc.). Autre nouveauté est que la nouvelle NIT 272 traite aussi en détail le climat intérieur et qu'un paragraphe est consacré à la mise en œuvre de l'isolation thermique et/ou acoustique. Bien entendu, les techniques d'installation et de finition (plinthes, raccords) sont également traitées.

Les couches de finition

La deuxième partie de la NIT 272 est consacrée au système de finition. Contrairement aux versions précédentes de la NIT, le choix du système de finition n'est

LES CHANGEMENTS LES PLUS IMPORTANTS

L'HUMIDITÉ RELATIVE DE L'AIR

Quelques des différences les plus frappantes entre la NIT 272 et son prédécesseur, la NIT 218, ont trait au taux d'humidité résiduelle du support et au climat intérieur.

Selon la NIT 272, l'humidité relative de l'air lors de la mise en œuvre doit être comprise entre 30 et 60 %, et de préférence entre 40 et 55 %. En outre, ces valeurs limites ne peuvent pas être maintenues pendant de longues périodes. Même après la mise en œuvre, les conditions hygrothermiques doivent être maintenues dans ces limites.

Le principal changement dans la nouvelle NIT est l’abaissement des valeurs maximales d'humidité résiduelle pour les chapes. Pour les chapes à base de ciment avec chauffage au sol, la teneur maximale en humidité résiduelle autorisée est désormais de seulement 1,8 % (2 % auparavant). Cette réduction suscite un grand mécontentement dans le secteur du parquet. Nous y reviendrons dans le prochain numéro de ce magazine. Il y a également des changements importants pour les chapes liées au sulfate de calcium. Les valeurs maximales d'humidité deviennent désormais 0,5 % pour la chape à l'anhydrite sans chauffage par le sol et 0,3 % avec chauffage par le sol. Avant, cette valeur était de 0,6 avec et sans chauffage par le sol.

La NIT 218 recommandait encore une humidité relative comprise entre 40 et 70 %. Il faut savoir que par le passé, la majorité des problèmes relatifs aux parquets étaient dus à une humidité de l'air trop élevée, alors que dans les maisons modernes, c'est plutôt une humidité trop faible qui risque de causer des problèmes.

UN TAUX D'HUMIDITÉ CORRECT LORS DE LA LIVRAISON Un autre changement remarquable en ce qui concerne le taux d'humidité est que la nouvelle NIT ne recommande plus de laisser le bois s'acclimater pendant des jours ou des semaines dans la pièce où il sera posé. Il est beaucoup plus important que le bois ait le bon taux d'humidité à la livraison. Le conditionnement du revêtement de sol en bois sur le chantier ne peut être envisagé que si les conditions climatiques intérieures s'y prêtent et restent suffisamment constantes. Si ce n'est pas le cas, il est préférable de livrer le revêtement de sol directement sur le chantier après l'avoir conditionné à son taux d'humidité d'équilibre (généralement 9 ± 2) pour des conditions ambiantes normales.

NIT 218 (ANCIEN)

NIT 269 (NOUVEAU)

TAUX D’HUMIDITÉ RÉSIDUELLE MAXIMAL (MASSE POURCENT))

TAUX D’HUMIDITÉ RÉSIDUELLE MAXIMAL (MASSE POURCENT))

– sans chauffage par le sol

2,5

2,5

– avec chauffage par le sol

2,0

1,8

– sans chauffage par le sol

0,6

0,5

– avec chauffage par le sol

0,6

0,3

TYPE DE CHAPE Chape à base de ciment :

Chape à l’anhydrite :

plus basé sur des critères esthétiques, mais sur les attentes des utilisateurs et les exigences de performance. L'entretien des différentes finitions est également traité dans cette partie.

Planchers spéciaux

La troisième et dernière partie traite des revêtements de sol en bois spéciaux, où une grande attention est accordée aux dif-

férents systèmes de chauffage par le sol. Dans la version précédente de la NIT, les informations à ce sujet étaient particulièrement concises, car la combinaison d'un chauffage par le sol et d'un plancher ­n'était pas une pratique courante. En outre, un nouveau paragraphe consacré aux systèmes de refroidissement du sol a été ajouté et les planchers sportifs sont également passés en revue.

N’oubliez pas les annexes!

Les annexes de NIT 272 sont également très intéressantes. Par exemple, la nouvelle NIT comporte un tableau des problèmes les plus courants qui peuvent survenir avec les revêtements de sol en bois. Toutes les pathologies sont illustrées par une photo et les causes possibles et les mesures de prévention sont discutées (avec une référence au paragraphe où sont mentionnées les mesures). juni - juin 2020 • Parket-Parquet

31

Bambou

Le bambou dans la salle de bains : c'est possible, mais... L'utilisation du bambou dans les cuisines, les salles de bain et les toilettes est très en vogue depuis quelques années. Contrairement à de multiples autres essences de bois, le bambou peut être utilisé dans des pièces humides. Cependant, il arrive aussi que le bambou moisisse. Comment éviter ce problème?

32

Parket-Parquet • juni - juin 2020

Il faut d'abord savoir ceci: le bambou n'est pas une espèce de bois, c'est une herbe ligneuse. Il n'est donc pas repris dans les normes EN pour le parquet. Le bambou n'est pas abordé non plus dans les nouvelles NIT 269 et 272 sur les revêtements de sol en bois. A proprement parler, un plancher en bambou n'est donc pas un parquet, même s'il s'agit de planches de bambou massives. Il est donc recommandé de suivre les instructions du fabricant pour la pose, le taux d'humidité et la finition.

Sensibilité à l'humidité: rafraîchissons votre mémoire

Pourquoi le bambou peut-il être utilisé dans les salles de bains et autres endroits humides? Il est de notoriété publique que le bois est un matériau hygroscopique. Ceci signifie que le taux d’humidité du bois s’adaptera toujours au climat intérieur. En d'autres termes: si l'humidité relative de l’air augmente, le bois absorbera de l'humidité et se dilatera. Lorsque l’humidité relative de l’air est basse, le contraire se produira et provoquera un retrait du bois. La sensibilité à la dilatation et au retrait varie en fonction de l’espèce de bois. Ainsi, on parle d’essences de bois à travail faible, à travail moyen ou à travail fort. Pour certaines applications, les espèces de bois à travail fort sont moins ou pas du tout appropriées. Afin de limiter quelque peu le travail des lames de parquet, il est indispensable de maintenir aussi l'humidité relative de l’air dans les limites autorisées. La nouvelle Note d'Information Technique 272 du CSTC prescrit une humidité relative de l’air entre 30 et 60 %, idéalement entre 40 et 55 % au moment de la pose. En outre, ces valeurs limites ne peuvent être maintenues pendant une période prolongée. L'expérience nous a appris qu’une humidité relative entre 40 et 55 %, avec une valeur recommandée moyenne de 50% est plus sûr. Bien sûr, ceci est également valable dans la salle de bains, mais en

prenant un bain ou une douche, on crée beaucoup de vapeur d’eau. Si la pièce n’est pas correctement ventilée, l'humidité relative sera très élevée. Si cette situation se prolonge, les revêtements de sol en bois se dilateront. Néanmoins, ce phénomène sera plus limité pour des planchers collés que pour des planchers en pose flottante. Il est donc recommandé de coller le plancher dans une salle de bain. Une humidité relative trop élevée en permanence est donc à éviter, car ceci engendre la dilatation des éléments du plancher, mais une humidité relative de l’air prolongée au-dessus de 80 % provo-

que souvent des moisissures. Il faut donc à tout prix éviter de telles situa­tions. Une bonne aération ou l’installation d’un système de ventilation performant est donc préconisée.

Qu'en est-il du bambou?

Sur le plan botanique, le bambou n'est pas une espèce de bois, mais bien une espèce d'herbe à croissance rapide. Certaines espèces poussent jusqu'à un mètre par jour. Généralement, une canne de bambou atteint sa taille adulte après six mois. Ensuite, il faut encore entre 4 à 5 ans avant que la canne se lignifie et qu’elle puisse être coupée pour en faire un produit. Ainsi, les cannes peuvent être abattues très vite, jusqu’à trois fois plus juni - juin 2020 • Parket-Parquet

33

Bambou

CONSEILS POUR UN REVÊTEMENT DE SOL EN BOIS DANS UNE SALLE DE BAINS

∙ Accordez une attention particulière aux problèmes d’humidité.

∙ Contrôlez toujours le taux d’humidité du support.

∙ Utilisez les primaires

d’étanchéité appropriés pour éviter de l’humidité ascendante éventuelle du support.

vite qu’une essence de bois à croissance rapide. Après l’abattage, les racines restent intactes et de nouvelles cannes poussent. L'abattage (contrôlé) des cannes de 4 à 5 ans stimule la plante à pro­duire de nouvelles cannes. La replantation n'est donc pas nécessaire et il n'est donc pas question de déboisement. Le bambou est donc une ressource renouvelable présentant de nombreux avantages. En outre, le bambou est plus dur et plus stable que la majorité des essences de bois. Cependant, le bambou présente l’inconvénient d’être moins résistant aux moisissures et aux insectes. Lorsque le bambou est entretenu, il deviendra plus résistant.

Le traitement du bambou

Il y a deux méthodes pour traiter le bambou. La méthode traditionnelle consiste à plonger et laver les cannes avec de l’eau de chaux avant de procéder au séchage et fumage. Les cannes de bambou fraîchement coupées ont une teneur en humidité de 100%. Ensuite, les cannes doivent être séchées à 12 à 14%. La méthode chimique consiste à injecter du borate de sodium dans le bambou. La sève du bambou est remplacée par du borate de sodium. Cette méthode est relativement respectueuse de l'environnement. Le traitement prolonge la durée de vie et garantit la durabilité du bambou.

34

Parket-Parquet • juni - juin 2020

La durabilité

La durabilité naturelle est la mesure dans laquelle une certaine essence de bois conserve, sans traitement spécial, ses propriétés dans l'application finale spécifique. Il s'agit de la résistance du bois non traité aux attaques biologiques par des organismes vivants (champignons qui attaquent le bois, les termites) et aux attaques physiques par l'humidité et l'énergie des rayons du soleil. Les essences de bois sont divisées en cinq catégories. Les espèces les plus durables font partie de la classe I et les espèces les moins durables de la classe V. Certains traitements thermiques peuvent également modifier et améliorer certaines propriétés du bois. Citons entre autre une meilleure stabilité dimensionnelle, une absorption d'humidité réduite et une meilleure durabilité sont les principales améliorations. En augmentant la densité (pressage) et grâce à un traitement thermique spécial, il est même possible d'utiliser des éléments de bambou à l'extérieur. Le bambou peut désormais être utilisé pour les terrasses et les bardages. La classe de durabilité du bambou après ce traitement est de I / II. Puisque le bambou est sensible aux moisissures par sa nature, la prudence est de mise lorsqu’il s’agit de traiter du bambou dans des pièces présentant un risque

∙ Optez pour une pose collée. ∙ Travaillez de préférence avec des essences de bois de la classe de durabilité I et II / III.

∙ Prévoyez toujours une

finition (huile ou vernis) sur le plancher. Il est recommandé d’appliquer une couche de vernis sur place.

∙ Informez toujours les clients sur l'importance de la ventilation et d’une humidité relative adéquate.

d'humidité accru. Même avec les espèces de bois d’une classe de durabilité inférieure, il faut également faire attention! La plupart des distributeurs de revêtements en bambou recommandent uniquement son utilisation dans la salle de bains lorsque la pièce est bien ventilée et isolée. L’emploi d’un vernis (flexible) de qualité est également à recommander. De vieilles salles de bains avec des traces visibles d’humidité et de moisissures exigent un traitement approfondi et structurel. Ceci est l’unique manière pour éviter, ou du moins limiter, la condensation. Il faut également éviter de laisser traîner des serviettes ou vêtements mouillés sur le plancher. Après le bain ou la douche, il faut sécher le plancher au plus vite en cas d’éclaboussures.

La sĂŠcuritĂŠ au travail : faisons bloc !

Participez sur safetymypriority.be

Enlever un parquet multicouche

"Nous avons acquis beaucoup d'expérience dans ce genre de travail au cours des dernières années", déclare Peter Timmermans, directeur d'Alvaket. "Nous constatons que ce problème est devenu de plus en plus courant ces derniers temps. C'est parce que nombre de ces parquets multicouches, qui ont été installés en masse par des entreprises clés sur porte, sont arrivés en fin de vie. Ces lames n'ont en général qu'une couche supérieure de 2 mm, qui bien sûr ne dure pas indéfiniment. Ce type de plancher ne peut être poncé qu'une seule fois, c'est tout. Ainsi, si vous avez subi des dégâts d'eau, il faut généralement remplacer le plancher complet. Par le passé, ces planchers étaient parfois enlevés ensemble avec la chape, mais cela n'est plus possible. Depuis que les déchets sont collectés séparément, il est maintenant beaucoup plus intéressant

Comment enlever le plus effi un parquet multicouche? Chaque parqueteur connaît le problème: si vous devez enlever un parquet multicouche avant de pouvoir poser un nouveau plancher, vous savez que vous êtes confronté à un travail physiquement pénible qui prendra beaucoup de temps. Le pied-de-biche et le marteau sont-ils vraiment les meilleurs outils pour enlever un parquet multicouche, ou existe-t-il des moyens plus efficaces? Nous nous sommes renseignés auprès de Peter Timmermans d'Alvaket. de maintenir la chape intacte et d'enlever uniquement les planches".

Un travail pénible

Pour enlever un parquet multicouche, de nombreux parqueteurs ont recours à des outils traditionnels : un pied-debiche, un marteau et un ciseau. Toutefois, cette façon de travailler présente quelques inconvénients majeurs. Le travail est lent et physiquement pénible. Cette méthode étant trop lente, de plus en plus de parqueteurs utilisent

36

Parket-Parquet • juni - juin 2020

un décolleuse de parquet. Le grand avantage de ces machines est le gain de temps, enlever un parquet devient beau­coup plus rapide. Du point de vue ergonomique, c'est aussi un bien meilleur choix.

Comment fonctionne-t-elle?

"Cette machine est très lourde et équipée à l'avant d'une grande lame", explique Peter Timmermans. "Vous commencez par précouper le parquet avec une scie plongeante. Nous recommandons de commencer par des bandes de 45 cm

de large. Selon la facilité d'enlèvement, vous pouvez ensuite travailler avec des bandes plus ou moins larges. Cela est difficile à évaluer à l'avance, car ceci dépend entre autres de la colle utilisée, de la qualité de la chape, du choix de la lame sur la machine,.... Pour démarrer, il faut bien sûr enlever le premier morceau de plancher manuellement pour positionner la lame à la bonne hauteur et pouvoir commencer à travailler". Les lames des décolleuses de parquet exis­tent en diverses formes et épaisseurs.

besoin chaque semaine. De nombreux entrepreneurs choisissent donc de les louer plutôt que de les acheter. Vous pouvez les louer chez des spécialistes tels qu'Alvaket ou UzinUtz, mais aussi chez les grandes entreprises de location de matériel de construction.

cacement possible Il existe des lames d'une épaisseur de 1 mm, utilisées principalement pour les revêtements de sol résilients, tels que le PVC ou le linoléum. Pour les planchers en bois, il faudra plutôt une lame d'une épaisseur de 5 à 7 mm. Les lames sont également disponibles avec diverses courbures et différents angles d'affûtage. Une lame pour une décolleuse de parquet n'est affûtée que d'un seul côté et n'a donc pas la forme en V typique de nombreuses autres lames. Peter Timmermans: "Comme la lame n'est affûtée que d'un seul côté, vous pouvez la monter sur la machine de deux manières différentes : avec la coupe vers le bas ou avec la coupe vers le haut. C'est un des moyens pour régler la hauteur de travail correcte de la décolleuse. En positionnant la lame vers le bas, vous diminuer la hauteur de coupe, mais attention! Si vous placez la lame trop profondément, elle s'enfoncera dans la chape et vous couperez une partie de la chape.

En plaçant la lame vers le haut, vous risquez de vous retrouver dans le bois et de fendre la couche supérieure des couches inférieures. Un réglage précis de la machine est donc essentiel. La lame doit se trouver exactement à la hauteur de la couche de colle afin de séparer précisément le bois du sol. Ce réglage initial est de loin la partie la plus difficile du travail avec une décolleuse de parquet". Vous pouvez également appliquer des poids supplémentaires sur la décolleuse. Peter Timmermans: “Le positionnement de ces poids implique également une certaine habilité. Selon la situation, vous pouvez placer plus de poids au-dessus de la lame, ou au-dessus des roues. Lorsque les roues autotractées patinent, il faut placer le centre de gravité au-dessus des roues. Sinon, placez le centre de gravité plus à la hauteur de la lame. C'est l'expérience qui nous apprend ces astuces.”

Acheter ou louer ?

Les décolleuses de parquet sont relativement chères. Puis, vous n'en avez pas

Peter Timmermans: “C'est au parqueteur d'en décider. Il faut surtout tenir compte du réglage initial de la machine. Pour ceux qui n'ont aucune expérience avec ces machines, ce n'est pas un travail facile. Ainsi, on entend parfois des collègues se plaindre que la machine qu'ils ont louée ne fonctionne pas. Pourtant, ces décolleuses fonctionnent. Très bien même, mais leur réglage doit être correct. Dès lors, il peut être plus intéressant de louer une machine chez une société spécialisée comme la nôtre. Après avoir livré la machine sur le chantier, un de nos employés se charge toujours de bien régler la décolleuse et reste sur place une heure de plus, le temps que le parqueteur apprenne à s'en servir. En outre, nous avons toujours une boîte avec différents types de lames avec nous, car pas seulement l'épaisseur de la lame est importante, mais aussi sa forme. Pour les colles polymères, qui sont beaucoup plus élastiques que les anciennes colles à base d'alcool, il faut par exemple une lame dentelée. Ce genre de choses peut encore être ajusté sur place par notre personnel de service.”

Des lames tranchantes comme des rasoirs

Un dernier avertissement pour ceux qui louent une décolleuse de parquet. Faites toujours attention aux lames, elles sont tranchantes comme des rasoirs. Il faut donc toujours démonter la lame pendant le transport. Même lorsque vous inclinez la machine pour la nettoyer, il est préférable de retirer la lame. Il est déjà arrivé que des parqueteurs, dans un moment de distraction, se soient coupés grièvement le mollet le long de la lame. POUR PLUS D'INFORMATIONS SUR LA LOCATION D'UNE DÉCOLLEUSE DE PARQUET : www.alvaket.be Peter Timmermans : 0477/21 67 54

juni - juin 2020 • Parket-Parquet

37

Enlever un parquet multicouche - Adhésifs hybrides pour parquet

Les parquets authentiques donnent du cachet à une maison La société de parqueterie MichielsSchillemans de Zoersel a été chargée l'année dernière de rénover un vieux parquet multicouche. Ils ont également dû décoller plusieurs lames, mais comme la majeure partie du sol devait être conservée, l'utilisation d'un décolleur de parquet n'était pas une option.

38

La société de parqueterie Michiels-Schillemans: “L’an dernier, un de nos clients a acheté une maison ancienne. Séduits par son caractère, ses coins et recoins et sa salle de bain originale, ils ont voulu conserver au maximum les beaux parquets anciens, en dépit d’importants dégâts provoqués par une fuite d’eau.”

Les conduites étaient usées et une fuite, remontant à quelques années auparavant, avait abîmé le parquet du séjour. Etant donné que les nouveaux propriétaires souhaitaient conserver autant que possible les éléments authentiques, ils ont décidé de ne remplacer que les lames détériorées en conservant l’ancien parquet.

Dans l’ensemble, la maison avait été bien entretenue, mais quelques travaux de restauration s’imposaient.

Un travail délicat

Parket-Parquet • juni - juin 2020

Le parqueteur Michiels-­ Schillemans a délicatement retiré les lames de parquet

déformées et fissurées. “Les lames se détachaient assez facilement. Une lame après l’autre, à l’aide d’un pied de biche. J’avais pris soin de placer un morceau de liège sous le pied de biche pour ne pas risquer d’abîmer d’autres lames. Chaque lame a été débarrassée de ses traces d’adhésif par ponçage avant d’y appliquer le Soudal WBPR-21P Deep Primer.” “Les nouvelles lames ont été découpées sur mesure sur le chantier. En ajoutant du sous-plancher là où c’était nécessaire, le sol est redevenu plan sur toute la surface. Après l’encollage du nou-

veau morceau de sous-plancher, nous avons fixé les nouvelles lames de parquet à l’aide de l’adhésif pour parquet Soudal MS-20Plus, le même que nous avions utilisé pour le sous-plancher. Nous avons ensuite poncé la totalité du sol et lui avons donné une belle teinte. On ne voit plus la différence entre le parquet d’origine et les nouvelles lames.” Le client était enchanté par le résultat. En remplaçant uniquement les lames vraiment abîmées, nous avons pu conserver le caractère authentique du parquet, ce qui était très important pour le client.”

PLOTS RÉGLABLES POUR TERRASSES EN BOIS - Hauteur plots de 15 à 955 mm - Installation facile et rapide - Elimination rapide de l’eau

SERIE CONFORT

- Correction de pente jusqu’à 5% - Ne blesse pas l’étanchéité

www.buzon.eu

FACILITÉ D’UTILISATION ET DURABILITÉ SUPÉRIEURES

000572-ADVERT

• Nouveau: emballage écologique pour des adhésifs parquet hybrides • Le même produit, la même qualité • Plus facile à recycler • Plus facile à empiler, prend moins de place

SOUDAL N.V. • EVERDONGENLAAN 18-20 • B-2300 TURNHOUT • BELGIË • TEL.: +32-(0)14 42 42 31 • WWW.SOUDAL.COM

000572-ADVERT_Parquet_Boxes_A5_landscape_FR.indd 1

2020-05-29 1:19:53 PM

HET GEHEIM ACHTER LE SECRET DERRIÈRE

Bona 8600

Keramisch Groen Schuurmateriaal Abrasifs Verts en Céramique

NIEUW! NOUVEAU!

Unieke samenstelling voor beter schuren!

Un composant unique pour un meilleur ponçage!

Bona 8600 Keramisch Groen Schuurmateriaal heeft een lange standtijd en schuurt zeer effectief. En toch voorkomt het dat houtvezels onnodig beschadigd raken. De unieke mix van keramiek en aluminiumoxide levert optimale prestaties met als resultaat een perfect geschuurd oppervlak.

Les Abrasifs Verts en Céramique Bona 8600 sont durables et résistants en action, tout en étant doux pour le bois. Le mélange unique de céramique et d’oxyde d’aluminium permet des performances inégalées.

Bona 8600 biedt een 30% sneller schuurproces en gaat 50% langer mee dan standaard schuurmateriaal. Met de introductie van het nieuwe Bona Keramisch Schuurmateriaal 8600 wordt een sneller, soepeler en veiliger schuurproces uw nieuwe standaard. Bona nv/sa - T. 02 721 27 59 - infobelgium@bona.com Bona Professional Belgium

Bona 8600 fournit une abrasion 30% plus rapide et il est 50% plus durable que les abrasifs standards précédents. Avec le lancement des Abrasifs Verts en Céramique Bona 8600, un processus de ponçage plus rapide, plus fluide et plus sûr sera votre nouveau standard.