vr 16 oktober 2026 20.00 St Jacobskerk
Vox Luminis
© Foppe Schut
Schütz. Schwanengesang
TOPSTUK
19.15 Inleiding door Ignace Bossuyt
Vox Luminis (BE) liet zich van bij zijn eerste concerten internationaal opmerken door zijn unieke sound. Oprichter Lionel Meunier stelt het ensemble dan ook telkens zo samen dat elke stem zowel solo kan schitteren als kan opgaan in één lumineus klankenweefsel. Naargelang het repertoire, wordt het vocaal ensemble uitgebreid met continuo, solo-instrumenten of een (eigen) orkest. Dat repertoire omvat voornamelijk Engelse, Italiaanse en Duitse muziek uit de 17e en prille 18e eeuw, maar het ensemble werkte ook al samen met de Amerikaanse componiste Caroline Shaw voor een wereldpremière in het kader van de Thüringer Bachwochen. Het ensemble vierde in 2024 zijn 20e verjaardag in Concertgebouw Brugge, waar het ook huisartiest is. Vox Luminis neemt op voor Ricercar en Alpha Classics. Het geniet de gewaardeerde steun van de Fédération Wallonie-Bruxelles (FWB), Wallonie-Bruxelles International (WBI) en de Stad Namen.
2
Lionel Meunier (FR), oprichter, artistiek leider en bas van Vox Luminis wordt beschouwd als een van de meest dynamische artistiek leiders op het vlak van de historische uitvoeringspraktijk en vocale ensemblemuziek. Lionel werd opgeleid als zanger en blokfluitist en begon zijn carrière als bas bij gerenommeerde ensembles zoals Collegium Vocale Gent, Amsterdam Baroque Choir en Cappella Pratensis. Naast zijn leidende rol bij Vox Luminis is hij een veelgevraagd gastdirigent en artistiek leider bij diverse koren, ensembles en orkesten wereldwijd, zoals Orchestra of St. Luke’s in Carnegie Hall, de Nederlandse Bachvereniging, het Danish National Vocal Ensemble en het Salzburg Bach Choir. Hij is een veelgevraagd docent voor masterclasses aan conservatoria zoals The Juilliard School New York, en op gerenommeerde festivals als Musikfest Bremen. In 2013 kreeg hij de titel Namurois de l’Année voor cultuur in de Belgische stad Namen, waar hij samen met zijn familie woont.
Vox Luminis: vocaal ensemble Lionel Meunier: bas & artistieke leiding
Bart Jacobs (BE) trok, geïnspireerd door de muziek van Johann Sebastian Bach, naar het Lemmensinstituut, waar hij orgel, klavecimbel en basso continuo studeerde. Hij concerteert in heel Europa met gerenommeerde ensembles als Vox Luminis, Les Muffatti, Currende, Il Gardellino, Utopia, Psallentes, Hathor Consort, a nocte temporis … Als solist en begeleider werkte hij mee aan meer dan veertig cdopnames. Zijn cd-opname van reconstructies van orgelconcerti van J. S. Bach, gerealiseerd met het barokorkest Les Muffatti in 2019, werd bekroond met prestigieuze internationale onderscheidingen, waaronder de Diapason d’Or de l’Année 2019 (FR), een waardering van 10 in Luister Magazine (NL), en de Klara Award voor Beste Belgische klassieke cd 2019.
Sophia Faltas, Lara Morger, Erika Tandiono & Zsuzsi Tóth: cantus Barnabás Hegyi, Tobias Knaus, Jan Kullmann & Gabriel Díaz: altus: Christopher B. Fischer, Philippe Froeliger, João Moreira & Christopher Renz: tenor Vincent Berger, Vincent De Soomer, Lionel Meunier & Sönke Tams Freier: bassus Bart Jacobs: orgel —
Verwacht einduur: 21.35 uur
MUZIEK SPIRITUEEL
3
STEMMIG
Heinrich Schütz (1585-1672)
Der Schwanengesang, opus 13 1. Aleph und Beth – Wohl denen, die ohne Wandel leben 2. Gimel und Daleth – Tue wohl deinem Knechte, daß ich lebe 3. He und Vav – Zeige mir, Herr, den Weg deiner Rechte 4. Zajin und Chet – Gedenke deinem Knechte an dein Wort 5. Tet und Jod – Du tust Guts deinem Knechte 6. Kaph und Lamed – Meine Seele verlanget nach deinem Heil 7. Mem und Nun – Wie habe ich dein Gesetze so lieb 8. Samech und Ajin – Ich hasse die Flattergeister 9. Pe und Sade – Deine Zeugnisse sind wunderbarlich 10. Koph und Resch – Ich rufe von ganzem Herzen 11. Schin und Tav – Die Fürsten verfolgen mich ohn Ursach
Dit concert wordt opgenomen door Klara en uitgezonden op woensdag 10 december om 20 uur tijdens ‘Klara in Concert’. Bedankt voor het vermijden van storende geluiden, ook tussen de delen. met de steun van
16 okt 2026
16 okt 2026
Biografieën
Uitvoerders & programma
‘Uw wetten zijn voor mij als liederen’
Als er één componist uit vorige eeuwen het thema van dit seizoen in het Concertgebouw, namelijk de ouderdom, perfect vertegenwoordigt, is het wel Heinrich Schütz: hij werd geboren in 1585, precies 100 jaar voor Johann Sebastian Bach, en hij overleed in 1672, op de gezegende leeftijd van 87 jaar. Des te meer beantwoordt hij aan de kenmerken van de ouderdom – door artistiek directeur Alexander Jocqué verwoord als ‘een periode van berusting en aanvaarding, van het bereiken van wasdom, meesterschap en inzicht, met andere woorden, een tijd van wijsheid’ – omdat hij tot in zijn laatste levensjaar hoogstaande muziek componeerde. Als alom geroemde kapelmeester van het prestigieuze keurvorstelijke hof in Dresden, waar hij vanaf 1617 in dienst was, bereidde hij zijn overlijden voor met drie werken die hij zelf betekenisvol betitelde als zijn ‘Schwanengesang’, met een verwijzing naar het antieke mythologische verhaal dat de zwaan een wonderlijk mooi lied aanheft wanneer die de dood voelt naderen. Schütz’ uitgangspunt was zijn religieuze levensmotto, ontleend aan psalm 119: Deine Rechte sind mein Lied in meinem Hause (‘Uw wetten klinken voor mij als liederen in mijn huis’). Het woord Gods is voor een gelovige dé leidraad voor een deugdzaam en zinvol leven. Hij gaf zijn leerling Christoph Bernhard de opdracht om op deze tekst een motet te componeren dat op zijn begrafenis zou uitgevoerd worden (maar dat jammer genoeg niet bewaard bleef).
4
– In zijn laatste werk, psalm 119, vat Schütz zijn muzikaal credo exemplarisch samen: muziek en woord zijn de twee zijden van één medaille. – Schütz’ Schwanengesang – een verwijzing naar de laatste mythische zang van een stervende zwaan – werd geschreven voor twee vierstemmige koren, met orgel als harmonische begeleiding.
Psalm 119, een eindeloze variatie op ‘het woord Gods’ Schütz’ tekstkeuze is uniek en tot dan toe nooit door een componist op muziek gezet: de volledige psalm 119, de langste van de 150 psalmen, in totaal 176 verzen, verdeeld over 22 achtregelige strofen. Het is bovendien een zogenaamde ‘alfabetische’ psalm: in elke strofe begint elk vers met dezelfde Hebreeuwse letter, die 22 letters bevat. In dit lied verwoordt de dichter zijn fascinatie voor het woord van God en het antwoord van de mens, in quasi eindeloze herhalingen. Klacht en smeekbede wisselen af met dankbaarheid en lofprijzing, met als centraal motief het ‘woord’ (Wort) en een reeks synoniemen en varianten die in elke strofe opduiken: ‘wet’ (Gesetz, Rechte), ‘richtlijn’ (Zeugnis), ‘weg’ (Weg), ‘bevel’ (Befehl) en ‘gebod’ (Gebot). Daardoor krijgt de psalm een bezwerend karakter, maar voor de componist is het een delicate opdracht om een ellenlange, op herhaling gestoelde tekst op muziek te zetten, een klus die Schütz moeiteloos klaart.
‘Als alom geroemde kapelmeester van het keurvorstelijke hof in Dresden, bereidde Schütz zijn overlijden voor met drie werken die hij zelf betekenisvol betitelde als zijn ‘Schwanengesang’.’ Dubbelkorigheid, een van Schütz’ geliefde dialoogtechnieken Als bezetting kiest hij voor twee vierstemmige koren, met twee orgels als harmonische begeleiding. De techniek van de meerkorigheid had hij zich toegeëigend tijdens een eerste verblijf in Venetië, waar hij van 1609 tot 1612 in de leer ging bij de vermaarde componist en pedagoog Giovanni Gabrieli (ca.1555-1612), organist aan de San Marcobasiliek. Beide koren gaan constant met elkaar in dialoog en op hoogtepunten komen ze geregeld samen, onder meer – en uiteraard niet toevallig – op Schütz’ motto Die Rechte sind mein Lied in meinem Hause in deel 4 (Gedenke deinem Knechte an dein Wort). In de textuur zorgt Schütz voor variatie door de afwisseling tussen akkoordische voordracht, waarbij alle stemmen gezamenlijk de tekst declameren, en meer contrapuntische uitwerking, onder meer met imitatieve inzetten. Zijn bekommernis blijft echter steeds uitgaan naar een optimale tekstverstaanbaarheid.
Muziek en woord in perfecte harmonie Schütz verdeelt de 22 strofen in elf zelfstandige composities, die elk op zich een apart afgesloten onderdeel vormen: elk deel begint met een korte intonatie (een eenstemmige gregoriaanse aanhef) en eindigt met de in de liturgie toegevoegde lofzang (Eer aan de Vader, de Zoon en de Heilige Geest ...), die ook telkens met een intonatie begint. Schütz vermijdt herhaling door elke doxologie nieuw te componeren. In de toonzetting van de psalm vermijdt hij extreme contrasten. Centraal staat de correcte declamatie van de tekst, met oog voor de juiste accenten en de verduidelijking van de structuur door rustpunten bij leestekens, wat echter niet uitsluit dat Schütz door specifieke melodische wendingen en ritmische vertragingen of versnellingen bepaalde
5
woorden of verzen bijzondere nadruk geeft. Doorgaans is de toonzetting strikt syllabisch (één toon per lettergreep), met sporadische, meestal bescheiden melismatische accenten (een reeks noten per lettergreep). De lange tekst nodigt niet uit tot veel herhalingen: die reserveert Schütz voor belangrijke verzen (niet toevallig op emotionele uitroepen (zoals driemaal Ach). Ritmische versnelling drukt intense emotie of actie of uit, zoals op Wann willst du Gericht halten über meine Verfolger? (‘Wanneer valt uw vonnis over mijn vervolgers?’) en Erquicke mich durch deine Gnade (‘Verfris mij met uw genade’) in deel 6 (Meine Seele verlanget nach deinem Heil). Als supplement bij psalm 119 voegde Schütz twee andere, oudere composities toe: psalm 100 (Jauchzet dem Herren, alle Welt), een lofzang tot God, en een Duits Magnificat (Meine Seele erhebt den Herren), Maria’s bekende lofzang bij haar bezoek aan haar nicht Elisabeth. De beperking die Schütz zich oplegt met dit puur vocale werk, waarbij de stemmen overwegend de tekst declameren, als respectvolle benadering van het Woord Gods, zorgt voor een rustgevende muzikale ervaring, wars van enig spektakel, maar vervuld van een ongeëvenaarde emotionele diepgang. Ignace Bossuyt
Luistertip Let op de opvallend enthousiaste verklanking van Schütz’ levensmotto Deine Rechte sind mein Lied in meinem Hause in deel 4 (Gedenke dienem Knechte). #deeplistening
16 okt 2026
16 okt 2026
Psalm 119: het magistrale muzikale testament van Heinrich Schütz
16 okt 2026
16 okt 2026
nieuwe topstukken
Verwen je oren ook tijdens seizoen 2026/27 met vijf nieuwe topstukken, ofwel: vijf werken uit vijf verschillende eeuwen die je hartslag spontaan de hoogte injagen, en al zeker als je ze live beleeft. concertgebouw.be/topstukken
Ontdek het verhaal achter Schütz’ Schwanengesang Wist je dat Heinrich Schütz al 85 jaar was toen hij met Schwanengesang zijn allerlaatste werk schreef? En wist je ook dat zijn ouders en omgeving niks met muziek hadden, maar dat zijn muzikaal talent toevallig werd opgemerkt door een rijke edelman die vervolgens zijn opleiding bekostigde? Ontdek deze en alle andere geheimen achter Heinrich Schütz en zijn Schwanengesang via het online verhaal vol muziek- en videofragmenten. Lees ook de interactieve verhalen van de vorige seizoenen over tientallen andere grote meesterwerken op concertgebouw.be/topstukken
Doorheen de jaren 25 jaar concertgebouw 6
– De muziek van Schütz klonk al 12 keer in onze zalen, het is echter de eerste keer dat zijn Schwanengesang op het programma staat. – Vox Luminis is sedert seizoen 2017/18 huisartiest van het Concertgebouw, ze waren al 29 keer te zien en te horen op ons podium.
© Dirk Walravens
Ontdek het hele verhaal
Een moment van stilte. Een wereld van klank. 40% korting
Cera en Concertgebouw Brugge verwelkomen je in een wereld waar muziek en dans verbinden. Samen maken we kunst toegankelijk voor iedereen. Als Cera-vennoot geniet je trouwens van 40% korting op een zorgvuldig gekozen selectie voorstellingen.
Meer weten?
Surf naar www.cera .coop/nl/co
7 2602 ADV Concertgebouw Brugge 138x95mm.indd 3
ncertgebouw
www.cera.coop
26/02/2026 14:16
1. Aleph und Beth – Wohl denen, die ohne Wandel leben Wohl denen, die ohne Wandel leben, die im Gesetze des Herrn wandeln! Wohl denen, die seine Zeugnisse halten, die ihn von ganzem Herzen suchen! Denn welche auf seinen Wegen wandeln, die tun kein Unrecht. Du hast geboten, fleißig zu halten deine Befehle. O daß mein Leben deine Rechte mit ganzem Ernst hielte! Wenn ich schaue allein auf deine Gebot, so werde ich nicht zuschanden. Ich danke dir von rechtem Herzen, daß du mich lehrest die Rechte deiner Gerechtigkeit. Deine Rechte will ich halten; verlaß mich nimmer! Wie wird ein Jüngling seinen Weg unsträflich gehen? Wenn er sich hält nach deinen Worten. Ich suche dich von ganzem Herzen; laß mich nicht fehlen deiner Gebot! Ich behalte dein Wort in meinem Herzen, auf daß ich nicht wider dich sündige. Gelobet seiest der Herr! Lehre mich deine Rechte! Ich will mit meinen Lippen erzählen alle Rechte deines Mundes. Ich freue mich des Weges deiner Zeugnisse als über allerlei Reichtum. Ich rede, was du befohlen hast, und schaue auf deine Wege. Ich habe Lust zu deinen Rechten und vergesse deiner Wort nicht. Ehre sei dem Vater und dem Sohn und auch dem Heiligen Geiste, wie es war im Anfang, jetzt und immerdar und von Ewigkeit zu Ewigkeit, Amen.
Gelukkig wie de volmaakte weg gaan En leven naar de wet van de Heer, Gelukkig wie zijn richtlijnen volgen, Hem zoeken met heel hun hart. Zij bedrijven geen onrecht, Maar gaan de wegen die hij wijst. Uw regels hebt u gegeven Opdat wij ons eraan houden. Laat toch mijn wegen recht zijn, ik wil mij houden aan uw wetten. Ik zal nooit beschaamd staan als ik uw geboden in acht neem. Ik zal u loven met een oprecht hart als ik uw rechtvaardige voorschriften leer. Ik zal mij houden aan uw wetten – verlaat mij dan niet voorgoed. Hoe kan wie jong is zuiver leven? Door zich te houden aan uw woord. Met heel mijn hart heb ik u gezocht, laat mij niet afdwalen van uw geboden. Uw belofte heb ik in mijn hart geborgen, zo zal ik niet tegen u zondigen. Geprezen bent u, Heer, onderwijs mij in uw wetten. Mijn lippen hebben uitgesproken wat uw mond ons voorschreef. Leven naar uw richtlijnen geeft mij vreugde, meer vreugde dan rijkdom en overvloed. Uw regels wil ik overdenken, het oog op uw paden gericht. Ik verheug mij in uw wetten, uw woord zal ik niet vergeten. Eer zij de Vader en de Zoon en ook de Heilige Geest, zoals het was in het begin, nu en altijd, en van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.
2. Gimel und Daleth – Tue wohl deinem Knechte, daß ich lebe Tu wohl deinem Knechte, daß ich lebe und dein Wort halte. Öffne mir die Augen, daß ich schaue die Wunder
8
Wees goed voor uw dienaar – dan zal ik leven, en mij houden aan uw woord. Neem de sluier van mijn ogen – dan zal ik zien hoe
wonderlijk mooi uw wet is. Ik ben een vreemdeling op aarde, verberg uw geboden niet voor mij. Mijn ziel kwijnt weg van verlangen naar uw voorschriften, dag en nacht. U zult de hoogmoedigen straffen, de vervloekten die afdwalen van uw geboden. Neem spot en verachting van mij weg, want ik heb uw richtlijnen gevolgd. Al spannen machtigen tegen mij samen, uw dienaar blijft uw wetten overdenken.
Ich habe Lust zu deinen Zeugnissen; die sind meine Ratsleute. Meine Seele liegt im Staube; erquicke mich nach deinem Worte! Ich erzähle meine Wege, und du erhörest mich; lehre mich deine Rechte! Unterweise mich den Weg deiner Befehl, so will ich reden von deinen Wundern. Ich gräme mich, daß mir das Herz verschmacht; tröste mich nach deinem Worte!
Uw richtlijnen verheugen mij, ze geven mij goede raad. Mijn ziel ligt neergedrukt in het stof, laat mij leven zoals u hebt beloofd. Vertel ik u mijn wegen, dan antwoordt u. Onderwijs mij in uw wetten. Leer mij de weg van uw regels begrijpen, en ik zal uw wonderen overdenken. Mijn ziel schreit van verdriet, troost mij zoals u hebt beloofd.
Wende von mir den falschen Weg und gönne mir dein Gesetz. Ich habe den Weg der Wahrheit erwählet; deine Rechte hab ich vor mich gestellet. Ich hange an deinen Zeugnissen; Herr, laß mich nicht zuschanden werden! Wenn du mein Herz tröstest, so laufe ich den Weg deiner Gebot.
Houd mij ver van bedrieglijke wegen en leer mij genadig uw wet. Ik heb de betrouwbare weg gekozen met uw voorschriften voor ogen. Ik druk uw richtlijnen aan mijn hart, Heer, maak mij niet beschaamd. Ik zal voortgaan op de weg van uw geboden, want u geeft mij ruimte.
3. He und Vav – Zeige mir, Herr, den Weg deiner Rechte Zeige mir, Herr, den Weg deiner Rechte, daß ich sie bewahre bis ans Ende. Unterweise mich, daß ich bewahre dein Gesetz und halte es von ganzem Herzen. Führe mich auf dem Steige deiner Gebot; denn ich habe Lust dazu. Neige mein Herz zu deinen Zeugnissen und nicht zum Geiz.
Wijs mij, Heer, de weg van uw wetten, dan volg ik die tot het einde toe. Geef mij inzicht, en ik zal uw wet volgen, hem onderhouden met heel mijn hart. Laat mij het pad gaan van uw geboden, dat is mij het liefst. Neig mijn hart naar uw richtlijnen en niet naar winstbejag.
Wende meine Augen ab, daß sie nicht sehen nach unnützer Lehre, sondern erquicke mich auf deinem Wege.
Houd mijn ogen af van wat leeg is, laat mij uw wegen gaan, en leven.
Laß deinen Knecht dein Gebot festiglich halten für dein Wort, daß ich dich fürchte! Wende von mir die Schmach, die ich scheue; denn deine Rechte sind lieblich.
Kom uw belofte aan uw dienaar na, dan zal ik van ontzag voor u vervuld zijn. Houd spot van mij af: die beangstigt mij, maar uw voorschriften maken mij gelukkig.
9
16 okt 2026
16 okt 2026
Liedteksten
an deinem Gesetze. Ich bin ein Gast auf Erden; verbirg deine Gebote nicht vor mir! Meine Seele ist zermalmet vor Verlangen nach deinen Rechten ewiglich. Du schiltest die Stolzen; verflucht sind die, die deiner Gebote fehlen. Wende von mir Schmach und Verachtung; denn ich halte deine Zeugnisse. Es sitzen auch die Fürsten und reden wider mich; aber dein Knecht redet von deinen Rechten.
Hoe verlang ik naar uw regels, doe mij leven in uw gerechtigheid. Laat mij, Heer, uw trouw ervaren, red mij, zoals u hebt beloofd. Dan kan ik antwoorden wie mij bespot, want ik vertrouw op uw woord. Neem de waarheid nooit weg uit mijn mond, in uw voorschriften stel ik mijn hoop. Ik zal mij houden aan uw wet, voor eeuwig en altijd. Laat mij voortgaan op een ruime weg, want steeds zoek ik uw regels. Dan kan ik zelfs voor koningen getuigen van uw richtlijnen, zonder schaamte. Ik verheug mij in uw geboden, ik heb ze lief. Ik reikhals naar uw geboden, ik heb ze lief. Uw wetten blijf ik overdenken.
4. Zajin und Chet – Gedenke deinem Knechte an dein Wort Gedenke deinem Knechte an dein Wort, auf welches du mich lässest hoffen: Das ist mein Trost in meinem Elende; denn dein Wort erquicket mich. Die Stolzen haben ihren Spott an mir; dennoch weiche ich nicht von deinem Gesetze. Herr, wenn ich gedenke, wie du von der Welt her gerichtet hast, so werde ich getröstet. Ich bin entbrannt über die Gottlosen, die dein Gesetz verlassen. Deine Rechte sind mein Lied in meinem Hause. Herr, ich gedenke des Nachts an deinen Namen und halte dein Gesetze. Das ist mein Schatz, daß ich deine Befehle halte. Ich habe gesagt, Herr, das soll mein Erbe sein, daß ich deine Wege halte. Ich flehe vor deinem Angesicht von ganzem Herzen; sei mir gnädig nach deinem Wort! Ich betrachte meine Wege und kehre meine Füße zu deinen Zeugnissen. Ich eile und säume mich nicht, zu halten deine Gebot. Der Gottlosen Rotte beraubet mich; aber ich vergesse deines Gesetzes nicht. Zur Mitternacht stehe ich auf, dir zu danken für die Rechte deiner Gerechtigkeit. Ich halte mich zu denen, die dich fürchten und deine Gebote halten. Herr, die Erde ist voll deiner Güte; lehre mich deine Rechte!
10
Denk aan het woord, tot uw dienaar gesproken, waarmee u mij hoop hebt gegeven. Dit is de troost in mijn ellende: dat uw belofte mij doet leven. Al lachen de hoogmoedigen mij ook uit, ik wijk niet af van uw wet. Ik denk aan uw eeuwige voorschriften, Heer, daarin vind ik troost. Ik ben ontzet over de zondaars die uw wet verlaten. Uw wetten zijn voor mij als liederen in het huis waar ik als vreemdeling woon. Zelfs in de nacht denk ik aan uw naam, Heer, en houd ik mij aan uw wet. Dit is mij gegeven: dat ik uw regels volg. Heer, mijn enig bezit, ik heb beloofd mij te houden aan uw woorden. Met heel mijn hart zoek ik uw gunst, Wees mij genadig zoals u hebt beloofd. Ik heb nagedacht over de weg die ik ga en volg weer het spoor van uw richtlijnen, ik haast mij, en aarzel niet mij te houden aan uw geboden. Al zetten rondom mij zondaars hun strikken, uw wet vergeet ik niet. Midden in de nacht sta ik op en loof u om uw rechtvaardige voorschriften. Ik ben een vriend van allen die u vrezen en zich houden aan uw regels. De aarde is vol van uw trouw, Heer, onderwijs mij in uw wetten.
5. Tet und Jod – Du tust Guts deinem Knechte Du tust Gutes deinem Knechte, HERR, nach deinem Wort. Lehre mich heilsame Sitten und Erkenntnis; denn ich glaube deinen Geboten. Ehe ich gedemütiget war, irret ich; nun aber halte ich dein Wort. Du bist gütig und freundlich; lehre mich deine Rechte! Die Stolzen erdichten Lügen über mich; ich aber halte von ganzem Herzen deine Befehl. Ihr Herz ist dicke wie Schmeer; ich aber habe Lust zu deinem Gesetze. Es ist mir lieb, daß du mich gedemütiget hast, daß ich deine Rechte lerne. Das Gesetz deines Mundes ist mir lieber denn viel tausend Stück Gold und Silber. Deine Hand hat mich gemacht und bereitet; unterweise mich, daß ich deine Gebote lerne. Die dich fürchten, sehen mich und freuen sich; denn ich hoffe auf dein Wort. HERR, ich weiß, daß deine Gerichte recht sind und hast mich treulich gedemütiget. Deine Gnade müsse mein Trost sein, wie du deinem Knechte zugesagt hast. Laß mir deine Barmherzigkeit widerfahren, daß ich lebe; denn ich habe Lust zu deinem Gesetze. Ach, daß die Stolzen müßten zuschanden werden, die mich mit Lügen niederdrücken! Ich aber rede von deinem Befehl. Ach, daß sich müßten zu mir halten, die dich fürchten und deine Zeugnisse kennen! Mein Herz bleib rechtschaffen in deinen Rechten, daß ich nicht zuschanden werde.
U bent goed geweest voor uw dienaar, Heer, zoals u hebt beloofd. Leer mij goed oordelen en onderscheiden, ik heb vertrouwen in uw geboden. Voor ik vernederd werd, tastte ik mis, nu houd ik mij aan uw woord. U bent goed geweest en hebt goedgedaan, onderwijs mij in uw wetten. Hoogmoedigen beschuldigen mij vals, maar ik volg uw regels, met heel mijn hart, gevoelloos als vet is hun hart, maar ik verheug mij in uw wet. Het was goed voor mij dat ik vernederd werd, zo leerde ik uw wetten kennen. Goed voor mij is de wet uit uw mond, beter dan een schat aan goud en zilver. Uw handen hebben mij gemaakt en gevormd, schenk mij inzicht, dan leer ik uw geboden. Wie u vrezen zien mij met blijdschap, in uw woord heb ik mijn hoop gesteld. Ik weet het, Heer, uw voorschriften zijn rechtvaardig, en u vernederde mij in uw trouw. Moge uw liefde mij vertroosten, zoals u aan uw dienaar hebt beloofd. Heb mededogen met mij, en ik zal leven, uw wet verheugt mij. Laat de hoogmoedigen beschaamd staan, zij doen mij kwaad met hun leugens, maar ik overdenk uw regels. Laat mij vriend zijn wie u vreest en uw richtlijnen kent. Laat mij volmaakt naar uw wetten leven, dan zal ik niet beschaamd staan.
6. Kaph und Lamed – Meine Seele verlanget nach deinem Heil Meine Seele verlanget nach deinem Heil; ich hoffe auf dein Wort. Meine Augen sehnen sich nach deinem Wort und sagen: Wann tröstest du mich? Denn ich bin wie eine Haut im Rauch; deiner Rechte vergesse ich nicht. Wie lange soll dein Knecht warten? Wann willst du Gericht halten über meine Verfolger? Die Stolzen graben mir Gruben, die nicht sind nach deinem Gesetz. Deine Gebot sind eitel Wahrheit.
11
Mijn ziel smacht naar de redding die u brengt, in uw woord heb ik mijn hoop gesteld. Mijn ogen smachten naar uw belofte, wanneer zult u mij troosten? Al schrompel ik weg als een leren zak in de rook, uw wetten vergeet ik niet. Hoeveel dagen nog telt het leven van uw dienaar, wanneer zult u mijn vervolgers berechten? Ze hebben voor mij een kuil gegraven, de hoogmoedigen die uw wet niet erkennen. Elk van uw geboden is betrouwbaar, maar leugens
16 okt 2026
16 okt 2026
Siehe, ich begehre deiner Befehle; erquicke mich nach deiner Gerechtigkeit! HERR, laß mir deine Gnade widerfahren, deine Hilfe nach deinem Wort, daß ich antworten möge meinen Lästerern; denn ich verlasse mich auf dein Wort. Und nimm ja nicht von meinem Munde das Wort der Wahrheit; denn ich hoffe auf deine Rechte. Ich will dein Gesetz halten allewege, immer und ewiglich. Und ich wandle fröhlich; denn ich suche deine Befehle. Ich rede von deinen Zeugnissen vor Königen und schäme mich nicht; und habe Lust an deinen Geboten, und sind mir lieb; und hebe meine Hände auf zu deinen Geboten, die mir lieb sind, und rede von deinen Rechten.
achtervolgen mij – kom mij te hulp! Bijna was ik van de aarde verdwenen, toch heb ik uw regels niet verlaten. Blijf mij trouw, laat mij leven, dan houd ik mij aan de richtlijn uit uw mond. Heer, voor eeuwig staat uw woord in de hemel vast. Uw trouw duurt van geslacht op geslacht, u hebt de aarde gegrondvest en zij houdt stand. Naar uw voorschriften blijven hemel en aarde bestaan, alles is aan u onderworpen. Verheugde ik mij niet in uw wet, ik zou vergaan van ellende. In eeuwigheid zal ik uw regels niet vergeten, daardoor houdt u mij in leven. Ik ben van u, red mij, want steeds zoek ik uw regels. Zondaars zijn uit op mijn ondergang, maar uw richtlijnen geven mij inzicht.
Ich habe alles Dinges ein Ende gesehen; aber dein Gebot währet.
Aan alles, hoe volmaakt ook, zag ik een einde, maar uw gebod is grenzeloos ruim.
7. Mem und Nun – Wie habe ich dein Gesetze so lieb Wie habe ich dein Gesetz so lieb! Täglich rede ich davon. Du machst mich mit deinem Gebot weiser, denn meine Feinde sind; denn es ist ewiglich mein Schatz. Ich bin gelehrter denn alle meine Lehrer; denn deine Zeugnisse sind meine Rede. Ich bin klüger denn die Alten; denn ich halte deine Befehle. Ich wehre meinem Fuß alle bösen Wege, daß ich dein Wort halte. Ich weiche nicht von deinen Rechten; denn du lehrest mich. Dein Wort ist meinem Munde süßer denn Honig. Dein Wort macht mich klug; darum hasse ich alle falschen Wege, Dein Wort ist meines Fußes Leuchte und ein Licht auf meinem Wege. Ich schwöre und will’s halten, daß ich die Rechte deiner Gerechtigkeit halten will. Ich bin sehr gedemütiget; Herr, erquicke mich nach deinem Wort! Laß dir gefallen, Herr, das willige Opfer meines Mundes und lehre mich deine Rechte. Ich trage meine Seele immer in meinen Händen und ich vergesse deines Gesetzes nicht.
12
Hoe lief heb ik uw wet, heel de dag is hij in mijn gedachten. Uw gebod maakt mij wijzer dan mijn vijanden, ik ben er eeuwig mee verbonden. Ik ben verstandiger dan al mijn leermeesters, want ik overdenk uw richtlijnen, ik heb meer inzicht dan ouderen, want uw regels volg ik op. Mijn voeten mijden elk pad dat slecht is, zo kan ik mij houden aan uw woord, van uw voorschriften wijk ik niet af, u bent het die mij onderricht. Hoe zoet zijn uw woorden voor mijn gehemelte, zoeter dan honing voor mijn mond. Uw regels geven mij inzicht, daarom haat ik elk bedrieglijk pad. Uw woord is een lamp voor mijn voet, een licht op mijn pad. Ik zweer mij te houden aan uw rechtvaardige voorschriften en ik zal mijn eed gestand doen. Ik ben zo diep vernederd, houd mij in leven, Heer, zoals u hebt beloofd. Aanvaard, Heer, de lof uit mijn mond en onderwijs mij in uw voorschriften. Mijn leven is voortdurend in gevaar, maar uw wet vergeet ik niet.
Die Gottlosen legen mir Stricke; ich aber irre nicht von deinem Befehl. Deine Zeugnisse sind mein ewiges Erbe; denn sie sind meines Herzens Wonne. Ich neige mein Herz, zu tun nach deinen Rechten immer und ewiglich.
Zondaars hebben voor mij een net gespannen, maar ik wijk niet af van uw regels. Uw richtlijnen zijn mijn eeuwig bezit, ze zijn de vreugde van mijn hart. Met hart en ziel ben ik bereid uw wetten uit te voeren, eeuwig, tot het einde toe.
8. Samech und Ajin – Ich hasse die Flattergeister Ich hasse die Flattergeister und liebe dein Gesetz. Du bist mein Schirm und Schild; ich hoffe auf dein Wort. Weichet von mir, ihr Boshaftigen; ich will halten die Gebot meines Gottes. Erhalte mich durch dein Wort, daß ich lebe, und laß mich nicht zuschanden werden über meiner Hoffnung. Stärke mich, daß ich genese, so will ich stets meine Lust haben an deinen Rechten. Du zertrittest alle, die deiner Rechte fehlen; denn ihre Trügerei ist eitel Lüge. Du wirfest alle Gottlosen auf Erden weg wie die Schlacken; darum liebe ich deine Zeugnisse. Ich fürchte mich vor dir, daß mir die Haut schauert, und entsetze mich für deinen Rechten. Ich halte über dem Recht und Gerechtigkeit; übergib mich nicht denen, die mir wollen Gewalt tun! Vertritt du deinen Knecht und tröste ihn, daß mir die Stolzen nicht Gewalt tun. Meine Augen sehnen sich nach deinem Heil und nach dem Wort deiner Gerechtigkeit. Handle mit deinem Knechte nach deiner Gnade und lehre mich deine Rechte! Ich bin dein Knecht; unterweise mich, daß ich erkenne deine Zeugnisse! Es ist Zeit, daß der Herr dazu tue; sie haben dein Gesetz zerrissen. Darum liebe ich dein Gebot über Gold und über fein Gold. Darum halte ich stracks alle deine Befehle; ich hasse allen falschen Weg.
Wankelmoedigen haat ik, maar uw wet heb ik lief. Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Zondaars, ga weg van mij! Ik wil de geboden volgen van mijn God. Steun mij zoals u hebt beloofd, en ik zal leven, beschaam mijn verwachting niet. Sta mij bij, dan zal ik gered zijn, altijd houd ik uw wetten voor ogen. U verwerpt wie afdwalen van uw wetten, hun bedrog loopt uit op niets. Als schuim veracht u wie kwaad doen op aarde, daarom heb ik uw richtlijnen lief. Ik huiver van angst voor u, uw vonnissen wekken mijn vrees. Ik heb altijd gedaan wat recht is en wettig, geef mij niet over aan mijn onderdrukkers. Waarborg het geluk van uw dienaar, sta niet toe dat hoogmoedigen mij verdrukken. Mijn ogen smachten naar de redding die u brengt, naar de gerechtigheid die u hebt beloofd. Toon uw dienaar uw genade en trouw, onderwijs mij in uw wetten. Ik ben uw dienaar, geef mij inzicht, dan leer ik uw richtlijnen kennen. Het is tijd om in te grijpen, Heer, overal wordt uw wet geschonden. Maar ik, ik heb uw geboden lief, meer dan goud, dan zuiver goud. Ik richt mij naar al uw regels en haat elk bedrieglijk pad.
9. Pe und Sade – Deine Zeugnisse sind wunderbarlich Deine Zeugnisse sind wunderbarlich; darum hält sie meine Seele. Wenn dein Wort offenbar wird, so erfreuet es und
13
Uw richtlijnen zijn voor mij een wonder, daarom volg ik ze met heel mijn hart. Als uw woorden opengaan, is er licht en inzicht voor
16 okt 2026
16 okt 2026
Sie verfolgen mich mit Lügen; hilf mir! Sie haben mich schier umgebracht auf Erden; ich aber verlasse deine Befehle nicht. Erquicke mich durch deine Gnade, daß ich halte die Zeugnisse deines Mundes. Herr, dein Wort bleibt ewiglich, soweit der Himmel ist; deine Wahrheit währet für und für. Du hast die Erde zugericht, und sie bleibet stehen. Es bleibet täglich nach deinem Wort; denn es muß dir alles dienen. Wo dein Gesetz nicht mein Trost gewesen wär, so wäre ich vergangen in meinem Elende. Ich will deiner Gebot nimmermehr vergessen; denn du erquickest mich damit. Ich bin dein, hilf mir; denn ich suche deine Befehle. Die Gottlosen warten auf mich, daß sie mich umbringen; ich aber merke auf deine Zeugnisse.
Du hast die Zeugnisse deiner Gerechtigkeit und die Wahrheit hart geboten. Ich habe mich schier zu Tode geeifert, daß meine Widersacher deiner Gebote vergessen. Dein Wort ist wohl geläutert, und dein Knecht hat es lieb. Ich bin gering und verachtet, ich vergesse aber nicht deines Befehls. Deine Gerechtigkeit ist eine ewige Gerechtigkeit, und dein Gesetze ist Wahrheit. Angst und Not haben mich getroffen; ich aber habe Lust an deinen Geboten. Die Gerechtigkeit deiner Zeugnisse ist ewig; unterweise mich, so lebe ich.
de eenvoudigen. Dorstig opent zich mijn mond, zo hunker ik naar uw geboden. Keer u tot mij en wees mij genadig, dat is het voorrecht van wie uw naam bemint. Stuur mijn gangen zoals u hebt beloofd, lever mij niet uit aan de macht van het kwaad, verlos mij van de onderdrukking van mensen, en ik zal mij houden aan uw regels. Laat het licht van uw gelaat over mij schijnen, onderwijs uw dienaar in uw wetten. Beken van tranen vloeien uit mijn ogen, want uw wet wordt niet onderhouden. U bent rechtvaardig, Heer, elk van uw voorschriften is juist. De richtlijnen door u uitgevaardigd zijn eerlijk en volkomen betrouwbaar. Mijn hartstocht voor u verteert mij, mijn belagers zijn uw woorden vergeten. Uw woord is volkomen zuiver, uw dienaar heeft het lief. Al ben ik maar klein en niet van tel, ik ben uw regels niet vergeten. Uw gerechtigheid is gerechtigheid voor eeuwig, uw wet berust op waarheid. Al ben ik in nood en dreigt er gevaar, uw geboden verheugen mij. Uw richtlijnen zijn rechtvaardig tot in eeuwigheid, geef mij inzicht, en ik zal leven.
10. Koph und Resch – Ich rufe von ganzem Herzen Ich rufe von ganzem Herzen; erhöre mich, Herr, daß ich deine Rechte halte! Ich rufe zu dir; hilf mir, daß ich deine Zeugnisse halte! Ich komme frühe und schreie; auf dein Wort hoffe ich. Ich wache frühe auf, daß ich rede von deinem Worte. Höre meine Stimme nach deiner Gnade; Herr, erquicke mich nach deinen Rechten! Meine boshaftigen Verfolger wollen mir zu und sind ferne von deinem Gesetze. Herr, du bist nahe, und deine Gebote sind eitel Wahrheit. Zuvor weiß ich aber, daß du deine Zeugnisse ewiglich gegründet hast. Siehe mein Elend und errette mich; hilf mir aus, denn ich vergesse deines Gesetzes nicht. Führe meine Sache und erlöse mich;
14
Ik roep met heel mijn hart, geef antwoord, Heer, ik wil uw wetten volgen. Ik roep u aan, red mij, en ik zal mij houden aan uw richtlijnen. Nog voor het morgenlicht roep ik om hulp, in uw woord stel ik mijn hoop. In de uren van de nacht houd ik mijn ogen geopend en overdenk ik uw woord. Luister goedgunstig naar mijn stem, houd mij in leven, Heer, u bent rechtvaardig. Mijn sluwe vervolgers zijn nabij, ver zijn ze afgeweken van uw wet. U bent nabij, Heer, al uw geboden zijn betrouwbaar. Sinds lang weet ik: uw richtlijnen hebt u voor eeuwig vastgesteld. Zie mijn ellende en red mij, uw wet vergeet ik niet. Strijd voor mij en verlos mij,
erquicke mich durch dein Wort! Das Heil ist ferne von den Gottlosen; denn sie achten deine Rechte nicht. Herr, deine Barmherzigkeit ist groß; erquicke mich nach deinen Rechten! Meiner Verfolger und Widersacher ist viel; ich weiche aber nicht von deinen Zeugnissen. Ich sehe die Verächter, und tut mir wehe, daß sie dein Wort nicht halten. Siehe, ich liebe deine Befehle; Herr, erquicke mich nach deiner Gnade! Dein Wort ist nichts denn Wahrheit; alle Rechte deiner Gerechtigkeit währen ewiglich.
houd mij in leven zoals u hebt beloofd. Redding blijft ver van de zondaars, want uw wetten zoeken ze niet. Groot is uw mededogen, Heer, houd mij in leven, u bent rechtvaardig. Met velen zijn mijn vervolgers en belagers, toch wijk ik van uw richtlijnen niet af. Ik zie de afvalligen en weerzin vervult mij, want zij houden zich niet aan uw woord. Zie hoe ik uw regels liefheb, Heer, laat mij leven, u bent trouw. Uw woord is volkomen betrouwbaar, elk van uw voorschriften rechtvaardig en eeuwig.
11. Schin und Tav – Die Fürsten verfolgen mich ohn Ursach Die Fürsten verfolgen mich ohne Ursache und mein Herz fürchtet sich für deinem Worte. Ich freue mich über dein Wort wie einer, der eine große Beute kriegt. Lügen bin ich gram und habe Greuel daran; aber dein Gesetze habe ich lieb. Ich lobe dich des Tages siebenmal um der Rechte willen deiner Gerechtigkeit. Große Freude haben die, die deinen Namen lieben, und werden nicht straucheln. Herr, ich warte auf dein Heil und tue nach deinen Geboten. Meine Seele hält deine Zeugnisse und liebet sie fast. Ich halte deine Befehl und deine Zeugnisse; denn alle meine Wege sind vor dir. Herr, laß meine Klage für dich kommen; unterweise mich nach deinem Worte! Laß mein Flehen für dich kommen; errette mich nach deinem Wort! Meine Lippen sollen loben, wenn du mich deine Rechte lehrest. Meine Zunge soll ihr Gespräch haben von deinem Worte; denn alle deine Gebot sind recht. Laß mir deine Hand beistehen; denn ich habe erwählet deine Befehl. Herr, mich verlanget nach deinem Heil und habe Lust an deinem Gesetze. Laß meine Seele leben, daß sie dich lobe, und deine Rechte mir helfen. Ich bin wie ein verirret und verloren Schaf; suche deinen Knecht; denn ich vergesse nicht deiner Gebote.
15
Machtigen vervolgen mij zonder reden, maar alleen voor uw woorden huivert mijn hart. Ik schep vreugde in uw belofte, als de vinder van een rijke buit. Ik haat, ik verafschuw de leugen, maar uw wet heb ik lief. Ik zing u dagelijks zevenmaal lof om uw rechtvaardige voorschriften. Groot is de vrede voor wie uw wet beminnen, zij vinden geen hindernis op hun weg. Ik verwacht dat u mij redt, Heer, uw geboden zal ik volbrengen. Ik houd mij aan uw richtlijnen, mijn ziel heeft ze innig lief. Ik houd mij aan uw regels en richtlijnen, al mijn wegen zijn u bekend. Laat mijn hartenkreet u bereiken, Heer, geef mij inzicht zoals u hebt beloofd, laat mijn smeekbede tot u doordringen, bevrijd mij zoals u hebt toegezegd. Laten mijn lippen overvloeien van lof, want u onderwijst mij in uw wetten, laat mijn mond uw woord bezingen, want al uw geboden zijn rechtvaardig. Laat uw hand mij te hulp komen, ik heb ze gekozen voor uw regels. Ik verlang ernaar dat u mij redt, Heer, uw wet verheugt mij. Moge mijn ziel leven en u loven, mogen uw voorschriften mijn hulp zijn. Ik dwaal rond als een verloren schaap. Zoek uw dienaar, want ik vergeet uw geboden niet.
16 okt 2026
16 okt 2026
machet klug die Einfältigen. Ich tue meinen Mund auf und begehre deine Gebote; denn mich verlanget danach. Wende dich zu mir und sei mir gnädig, wie du pflegst zu tun denen, die deinen Namen lieben. Laß meinen Gang gewiß sein in deinem Wort und laß kein Unrecht über mich herrschen! Erlöse mich von der Menschen Frevel, so will ich halten deine Gebot. Laß dein Antlitz leuchten über deinen Knecht und lehre mich deine Rechte! Meine Augen fließen wie Wasser, daß man dein Gesetz nicht hält. Herr, du bist gerecht und dein Wort ist recht.
© Sebastian Bolesch
do 12 nov 2026 20.00 Concertzaal
© Frederico Castelli
do 22 okt 2026 20.00 Kamermuziekzaal
Octavie Dostaler-Lalonde & Artem Belogurov
De Allegorie van het Verlangen
Swan Song
Onzekerheid en hoop, dat zijn de gevoelens die opborrelen bij de gedachte aan een nakende dood. Oude-muziekspecialisten Octavie Dostaler-Lalonde en Artem Belogurov leggen een intense muzikale reis af tussen die uitersten. Van reflectie bij Fanny Mendelssohn over de ingetogenheid van Schubert en de late Liszt naar troost dankzij Clara Wieck en Chopin. Ontroering gegarandeerd in dit pakkende kamermuziekconcert.
Zefiro Torna, Vocalconsort Berlin & Ghalia Benali Samen met Vocalconsort Berlin en de Tunesisch-Belgische zangeres Ghalia Benali brengt het jarige (30!) Zefiro Torna Oost en West opnieuw samen in hun succesproductie De Allegorie van het Verlangen. Vertrekpunt is het oud-testamentische Hooglied: een eeuwenoude bron van inspiratie voor dichters en componisten. Dunstable, Monteverdi en Machaut worden naadloos verweven met traditionele en moderne Arabische liederen. Een onmisbare kruisbestuiving!
Laat weten wat je van de voorstelling vond met #concertgebouwbrugge Info & tickets +32 (0)78 15 20 20 — U iT in Brugge: Kuiperstraat 3, Brugge
concertgebouw.be
V.U. Katrien Van Eeckhoutte, 't Zand 34, Brugge
Getipt