do 22 oktober 2026 20.00 Kamermuziekzaal
Octavie Dostaler-Lalonde & Artem Belogurov
© Frederico Castelli
Swan Song
2
19.15 inleiding door Noor Porrez Octavie Dostaler-Lalonde: cello Artem Belogurov: pianofortes (een Conrad Graf uit 1835 & een Ignace Pleyel uit 1843) Het repertoire van Artem Belogurov (LV) strekt zich uit van de 17e tot de 21e eeuw en wordt uitgevoerd en opgenomen op diverse toetsinstrumenten – van historische piano’s, klavecimbels, clavichorden, moderne piano’s en orgels tot minder gangbare instrumenten als tangentpiano’s of een dulcitone. Artem trad op in het Lincoln Center, het Concertgebouw Amsterdam en Wigmore Hall, en maakte opnames voor o.a. BIS, Challenge Records, Berlin Classics en TRPTK. Hij is samen met Octavie DostalerLalonde directeur van het ensemble Postscript en het artistieke onderzoeksproject Romantic Lab. Daarnaast is hij verbonden aan het Conservatorium van Utrecht. Hij doceert er fortepiano, leidt diverse lessen en projecten over uitvoeringspraktijk en pianogeschiedenis en begeleidt er HIPinstrumentalisten (waarbij HIP staat voor historically informed performance, red.).
—
Fantasie in g voor cello en piano, H. 238 (1829) Schwanenlied, opus 1 nr. 1 (1827; publ. 1846) (arr. voor cello en piano) Lied voor piano, opus 8 nr. 1 (1846; publ. 1850)
Franz Schubert (1797–1828)
Selectie uit Schwanengesang, D 957 (1828) en Taubenpost, D 965a (1828) – Ständchen, D 957 nr. 4 (arr. voor cello en piano) – Taubenpost, D 965a (arr. voor cello en piano) – Der Atlas, D 957 nr. 8 (arr. voor piano solo door Franz Liszt) – Der Doppelgänger, D 957 nr. 13 (arr. voor piano solo door Franz Liszt)
Met de steun van MUZIEK INTIEM
3
Romance oubliée, S. 527 (1880) La lugubre gondola, S. 134bis (1882–1883) pauze om ca. 20.45
Clara Wieck-Schumann (1819–1896)
Fanny Mendelssohn-Hensel (1805–1847) Octavie Dostaler-Lalonde (CA) is internationaal actief als celliste in repertoire van de late 17e tot de vroege 20e eeuw. In haar artistieke praktijk combineert ze historisch geïnformeerde uitvoeringspraktijk, leidinggeven en onderzoek, waardoor ze moeiteloos kan schakelen tussen het barokke, klassieke, romantische en vroegmoderne repertoire. Ze is hoogleraar historische cello aan het Conservatorium van Amsterdam en geeft lezingen aan universiteiten over de hele wereld. In de vlog Romantic Lab delen zij en Artem Belogurov de resultaten van hun experimenten met de 19e-eeuwse uitvoeringspraktijk door het imiteren van historische opnames. Octavie bespeelt een Thomas Dodd cello (c.1800), een bruikleen van het Nederlands Muziekinstrumentenfonds.
Franz Liszt (1811–1886)
Nocturne, opus 6 nr. 2 (1834–1835; publ. 1836)
Frédéric Chopin (1810–1849)
Sonate voor cello en piano in g, opus 65 (1845–1846) I. Allegro moderato II. Scherzo III. Largo IV. Finale. Allegro
Dit concert wordt opgenomen door fotograaf-filmmaker Jimmy Kets, die een kunstdocumentaire maakt ter gelegenheid van onze 25e verjaardag. Kom het resultaat bekijken tijdens de feestelijke wereldpremière op zaterdag 20 februari 2027.
concertgebouw.be/25 KIPPENVEL
22 okt 2026
Biografieën 22 okt 2026
Uitvoerders & programma
Sinds de Griekse oudheid leeft de mythe van de zwanenzang in het menselijk geheugen. Het verhaal gaat dat een anders zwijgzame zwaan vlak voor haar dood nog een prachtige en krachtige melodie zingt. De mythe inspireerde menig schrijver en componist en kreeg in de negentiende eeuw zelfs een tweede betekenis. Net als de zwaan, creëerde de kunstenaar aan het einde van zijn leven een werk van bijzondere diepgang en schoonheid. De negentiendeeeuwse componisten in dit programma scheppen met hun muziek een prachtig intieme sfeer. Octavie Dostaler-Lalonde en Artem Belogurov nemen ons mee in een triest, maar ook hoopvol verhaal.
Een ode aan de wijsheid Het idee van zo’n finale compositie, een poëtisch afscheidswerk, is nauw verbonden met de filosofie van Wijzertijd, het seizoensthema van Concertgebouw Brugge. We aanschouwen de mens die met al zijn vergaarde kennis nog een laatste stempel op de wereld drukt. Componisten Franz Liszt (1811-1886) en Frédéric Chopin (1810-1849), twee vooraanstaande figuren binnen de romantiek, kozen er op het einde van hun leven zelfs voor om deze emotionele boodschap te laten vertolken via piano en cello, een voor hen ongebruikelijke combinatie. Zou het kunnen dat de klank van de cello, waarvan vaak wordt gezegd dat deze meer op de menselijke stem lijkt dan enig ander instrument, hen zo een natuurlijke drager leek voor hun laatste muzikale gedachten?
Sonntagsmusiken In de vroege negentiende eeuw werd het op zondag opvallend drukker ten huize Mendelssohn. Vader Abraham en moeder Lea organiseerden er de Sonntagsmusiken. Deze kleinschalige concerten waren een kans om hun getalenteerde kinderen, Fanny (18051847) en Felix (1809-1847), een podium en publiek te bieden. Voor Fanny was dit ook het
4
‘Met mijn cellosonate ben ik soms tevreden en dan weer niet. Ik gooi hem in de hoek en raap hem later weer op.’ – Voor de componisten in dit programma bleek de cello het instrument bij uitstek om boodschappen van introspectie, rouw en weemoed te verklanken. – Naast het mythische verhaal van de stervende zwaan, vormde ook de dichtkunst van Heinrich Heine een verbindende draad in veel negentiende-eeuwse composities. Die leende zich prachtig voor de in die periode dominante liedkunst. – Met de Sonntagsmusiken creëerde Fanny Mendelssohn-Hensel een podium voor zichzelf, waarna ze met haar Schwanenlied eindelijk de componistengilde kon vervoegen.
enige podium dat ze zou krijgen. Anders dan bij haar broer Felix werd haar muzikale talent op die leeftijd niet langer gestimuleerd. Zo maakte Abraham haar steeds vaker duidelijk dat het musiceren een tijdverdrijf moest worden en dat het tijd werd om zich te richten op de huishoudelijke taken die een vrouw toebehoorden. Toen Felix in 1829 op tournee mocht, stopten de Sonntagsmusiken en trouwde Fanny met schilder Wilhelm Hensel, die haar componeren wél zou steunen. Twee jaar later besliste Fanny om de Sonntagsmusiken opnieuw te organiseren. Nu ze de touwtjes in eigen handen kreeg, kon ze zich ook als componist en dirigent uiten. Haar eerste publicatie in eigen naam kwam er in 1846, een liedbundel met ook het wondermooie Schwanenlied. Dit dromerige, meditatieve stuk introduceert het thema van deze concertavond. De tekst werd geschreven door dichter Heinrich Heine, een vriend van de familie Mendelssohn. Het lied schept de beeltenis van vallende sterren en dwarrelende bloesems. De donkere noten van de cello wekken een gevoel van weemoed op, dat tot verlichting wordt gebracht door de hoopvolle eindnoten van de piano.
Frédéric Chopin
Voor Fanny was dit een nieuw begin, maar ook een nakend einde. Minder dan een jaar later stierf ze. Haar Lied voor piano, opus 8 nr. 1 werd postuum uitgegeven en is een prachtig voorbeeld van ‘multum in parvo’ (letterlijk: veel in weinig, red.), een eenvoudig lied met uitzonderlijk grote zeggingskracht. Ook Clara Wieck-Schumann (1819-1896) creëerde als componist ‘muzikale avonden’. In 1836 publiceerde ze een liedbundel die ze Soirées Musicales titelde. Ze was op dat moment vijftien jaar oud, had net haar belangrijkste Pianoconcerto in a, opus 7 in première gebracht en begon een relatie met Robert Schumann, die zo’n 10 jaar ouder was. Haar Nocturne is het tweede lied in de bundel. In dit lyrische stuk voor piano ontvouwt zich een meer serene en innerlijke wereld.
Serenades en duivenpost De zwanenzang van Franz Schubert (17971828) kwam te vroeg. In het najaar van 1828, toen hij er net in geslaagd was zich op te werken uit constante armoede, werd Schubert ziek. Hij stierf niet veel later. Enkele van zijn mooiste werken werden geschreven in die laatste maanden, waaronder zijn liedbundel Schwanengesang. Een terugkerend thema in de liederen is de grenzeloosheid van verlangen. We horen de lokroep van een man om zijn geliefde, een postduif die altijd haar liefdesbrieven weet te bezorgen, de herinnering aan een oud liefdesverdriet. In Der Atlas vervloekt Atlas, die de wereld op zijn schouders torst, zijn eigen hart vanwege zijn onblusbaar verlangen.
Een naderend einde Componist Franz Liszt logeerde in 1882 bij collega en schoonzoon Richard Wagner in Venetië. Hij componeerde er La lugubre gondola, een werk voor piano. Niet veel later stierf Wagner. Bij zijn uitvaart werd zijn lichaam
5
in een gondel door Venetië gevaren. Het werk van Liszt kreeg zo ongewild een profetische lading. De muziek leek nu een verklanking van die laatste tocht door de Dogenstad. Na Wagners overlijden besliste Liszt om een tweede versie van het werk te maken, voor cello en piano. Dit nieuwe arrangement, dat we vanavond horen, werd een ode aan Wagner, diens zwanenzang. Een dergelijke melancholische sfeer vinden we ook terug in het laatste werk van Chopin, de Sonate voor cello en piano in g. Het is één van slechts negen van Chopins composities die voor een ander instrument dan de piano geschreven werden. Vooral de cello speelt in deze stukken de hoofdrol. Chopins brieven spreken van een grote tweestrijd rond het werk. Gedurende een periode van twee jaar maakte hij zo’n tweehonderd pagina’s aan schetsen voor het stuk. Na veel zwoegen werd de Sonate uitgegeven in 1847. Het was zijn laatste publicatie tijdens zijn leven, twee jaar later stierf Chopin. Noor Porrez
Luistertip Hoor hoe de achtste noten van de piano in Liszts Romance oubliée de spanning opbouwen, maar nooit echt verlossing lijken te vinden in de lange, tragische noten van de cello. #deeplistening
22 okt 2026
22 okt 2026
Swan Song
Expo Philippe Herbet wo 16 sep 2026 – zo 10 jan 2027 De Belgische Philippe Herbet fotografeert en schrijft vanuit een nieuwsgierigheid naar het leven en de cultuur van anderen. Speciaal voor het Concertgebouw-seizoen 2026/27 rond ouderdom en wijsheid legde hij de kunst van het ouder worden op een positieve en nostalgische manier vast. Daarbij dook hij in zijn recentere beeldarchieven en dwaalde hij door Brugge en door Baskenland om de mensen die hij bij toeval kruiste te fotograferen als spiegels van zijn eigen verleden, heden en toekomst. Geniet van de foto’s van Philippe Herbet voor of na de voorstelling op het Hellend vlak en Foyer balkon 2.
Klavier hier!
22 okt 2026
22 okt 2026
wijzertijd
We rollen de zwart-witte loper uit voor de sierlijkste der kolossen: de piano! Of beter: de piano en aanverwante instrumenten want hier klinkt klavierplezier vanop eeuwenoude klavecimbels, majestueuze orgels, glimmende Steinways en de rechtsnarige concertvleugel van Chris Maene.
za 21.11.2026
20.00
Ivo Pogorelich
Bach, Beethoven, Brahms & Ravel
za 23 & 24.01.2027
11.00
Bach op beiaard
Wim Berteloot
za 23.01.2027
16.00
Jan Michiels & Inge Spinette
Hommage à J.S.B.
zo 21.03.2027
15.00
Il Gardellino & Olga Pashchenko
Mozarts meesterlijke pianoconcerto’s
wo 14.04.2027
20.00
Beethoven ongefilterd
Tom Beghin & Luca Montebugnoli
zo 25.04.2027
15.00
Mark Fell, Kris Defoort & Pierre Slinckx
Muziek om te herinneren
do 20.05.2027
20.00
Matthieu Idmtal
Schumann, Chopin & Medtner
WACHTLIJST
WERELDPREMIÈRE
Met de steun van
Vier 25 uur lang met ons mee op 20 & 21 februari 2027 concertgebouw.be/25 Piano’s Maene en
Doorheen de jaren 25 jaar concertgebouw 6
– Clara Wieck-Schumann en Fanny Mendelssohn-Hensel traden in het Concertgebouw al eerder maar nog lang niet vaak genoeg uit de schaduw van hun beroemde echtgenoot en broer. 25 jaar Concertgebouw leert ons ook dat we ‘vergeten’ componisten nog veel meer een plaats in de spotlights willen geven.
het Concertgebouw, meer dan 20 jaar partners in kwaliteit !
– Frédéric Chopin mag hier dan wel kind aan huis zijn, zijn Sonate voor cello en piano in g, opus 65 werd hier nog maar één keer uitgevoerd. Steven Isserlis & Connie Shih gingen Octavie DostalerLalonde & Artem Belogurov voor in 2017. Alkmaar - Amsterdam - Antwerpen - Brussel - Gent - Lanaken - Ruiselede - Utrecht
7 2026*10-09 Concertgebouw Prog Boekje.indd 1
9/10/2026 15:12
zo 21 mrt 2027 15.00 Concertzaal
Ivo Pogorelich
Il Gardellino & Olga Pashchenko
© Sanne Dewilde
za 21 nov 2026 20.00 Concertzaal
Bach, Beethoven, Brahms & Ravel Wanneer Ivo Pogorelich het podium betreedt, hangt er geschiedenis in de lucht. Ooit veroorzaakte hij opschudding op het befaamde Chopin-concours, waar zijn ongrijpbare talent zich niet liet vangen in juryregels. Het bleek het begin van een legendarische loopbaan, bekroond met baanbrekende opnames voor Deutsche Grammophon. In dit recital keert Pogorelich terug naar de muziek die hij in de jaren tachtig op plaat vastlegde: van Bachs kristallijne helderheid tot Beethovens visionaire laatste sonate.
Mozarts meesterlijke pianoconcerto’s In de laatste tien jaar van zijn leven spiegelde Mozart zich geregeld aan een groot voorbeeld: Johann Sebastian Bach. Zo stak hij enkele preludes en fuga’s van Bach in een klassiek jasje. Op Bachs 342e verjaardag – niet toevallig ook de Europese Dag van de Oude Muziek – laat Il Gardellino samen met pianiste Olga Pashchenko de melodische lijnen samenvloeien in twee van Mozarts elegante, maar diepzinnige concerto’s.
Laat weten wat je van de voorstelling vond met #concertgebouwbrugge Info & tickets +32 (0)78 15 20 20 — U iT in Brugge: Kuiperstraat 3, Brugge
concertgebouw.be
V.U. Katrien Van Eeckhoutte, 't Zand 34, Brugge
Getipt