WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
18
POWERED BY
GROOTSTE ERGERNISSEN Wij lossen ze allemaal op!
Herneem de controle over de nieuwste versie Instellingen privacy updates netwerk HANDIG
WINDOWS 10 ALS VESTING! Belangrijke, slimme en noodzakelijke tweaks!
WINDOWS FAST RING
Altijd – nog voor uitkomst – aan de beurt
POWERBOOST
Verhuis het zonder probleem naar een ssd
OUDERLIJK SCHONE TOEZICHT INSTALLATIE Direct geregeld met deze cursus
Zónder je instellingen te verliezen
PLUS
Sla het startmenu op lke dag een nieuwe E bureaubladfoto
€ 9,95
Start véél sneller op in snelheid, ruim de W Creators Update op ijzig het MicrosoftW account BP
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
GRIP OP DE CREATORS UPDATE
WINDOWS VERKENNER Standaard? Tweak hem me t onze tips!
TIP
HERSTEL WINDOWS: OPLOSSING VOOR ELK PROBLEEM
SPECIAL De allernieuwste Windows-versies
WINDOWS FAST RING Veilig de echt allernieuwste Windows-versie gebruiken Vind je het leuk om altijd de echt allernieuwste Windows-versie te gebruiken? Ook als er weleens iets mis of nog niet helemaal af is? Dan biedt Microsoft met Windows 10 een leuke nieuwe optie. Met een paar klikken geef je jezelf toegang tot de versies van Windows die Microsoft nog niet eens officieel heeft uitgebracht en kun je als eerste alle nieuwe mogelijkheden verkennen. Hoe werkt het en waar moet je op letten om problemen te voorkomen? E D M O N D VA R W I J K
Er is zelfs een speciaal logo voor Windows Insiders die de nieuwste ‘builds’ (versies) gebruiken.
Nog maar enkele jaren geleden werkte Microsoft jarenlang in het grootste geheim aan een nieuwe versie van Windows, om die dan in één keer en met veel tromgeroffel uit te brengen. Die dagen zijn voorbij. Aan Windows 10 wordt nu continu gewerkt en de ontwikkelaars brengen vaak meerdere keren per dag een nieuwe versie van het besturingssysteem uit. De meeste versies zijn alleen voor intern testwerk, maar steeds vaker komen sommige van deze versies ook
12
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
gewoon beschikbaar voor iedereen die graag met de nieuwste Windows wil werken. Microsoft heeft er zelfs een speciaal project van gemaakt: het Windows Insider-programma. Zit je in dat programma, dan krijg je regelmatig een update die gewone Windowsgebruikers niet krijgen, waarna je de nieuwste versie van Windows op jouw pc hebt staan, rechtstreeks uit de softwarefabriek van Microsoft.
1
Versies en builds van Windows
Elke versie van Windows die uit de softwarefabriek
01 Het ven-
rolt, is herkenbaar aan het unieke ‘build-nummer’, het
ster Over Win-
volgnummer van de versie. Dit was altijd al zo, en is ook
dows toont het
eenvoudig te zien. Klik op Start, typ winver en druk op
versie- en het
Enter. Het venster Over Windows toont het versienum-
build-nummer
mer en het build-nummer. De officiële eerste versie
van Windows.
SPECIAL De allernieuwste Windows-versies
1507 van Windows 10 had bijvoorbeeld het build-nummer 10.0.10240. Toen die versie werd verspreid waren
Van waterval naar ‘agile’
de Microsoft-ontwikkelaars alweer een paar builds
Aanvankelijk werd software ontwikkeld volgens de
verder. Op het moment dat dit artikel werd geschreven
watervalmethode. Ontwikkelaars werkten soms jar-
was het meest recente build-nummer 10.0.16193. Die
enlang aan een nieuwe versie van een product. Pas
build is geen officiële release, maar een versie uit het
wanneer alles klaar was, werd er nog snel getest
Windows Insider-programma, waarmee je op ook jouw
en daarna werd de software direct aan de klanten
pc deze tussentijdse versies van Windows kunt geb-
gestuurd. Deze methode van softwareontwikkeling
ruiken. Zie voor een lijst van versie- en build-nummers
heeft vele nadelen: de software komt bijna altijd
www.tiny.cc/win10builds.
later dan afgesproken, heeft maar een deel van de afgesproken functionaliteit, en zit vol fouten
02 Op het
2
Ringen
doordat men pas helemaal aan het einde kan gaan testen en het dan vaak niet meer mogelijk is om de
Windows Blog
Alleen de ontwikkelaars in het Windows-team hebben
fouten te herstellen die worden ontdekt. Ook is het
(http://blogs.
toegang tot álle nieuwe versies van het besturingssys-
nagenoeg onmogelijk nog nieuwe functionaliteit
windows.com)
teem. Zij zitten in de zogenoemde ‘Canary Ring’, de
toe te voegen nadat de ontwikkelaars aan hun werk
lees je vaak als
binnenste ring van mensen rondom Windows. Vinden
zijn begonnen.
eerste over de
zij een versie goed genoeg, dan geven ze die vrij voor
Deze problemen zijn zo fundamenteel dat veel soft-
volgende Fast
de ontwikkelaars die binnen Microsoft aan andere
ware nu op een ‘agile’ manier ontwikkeld wordt (de
en Slow Ring-re-
producten werken, zoals applicaties en drivers. Deze
Engelste term agile betekent lenig). Daarbij wordt
leases.
groep heet de ‘Windows en Devices Group Ring’.
in kleinere teams telkens aan maar één stukje van
Rechtsonder
het totale product gewerkt en wordt er minimaal
op het bureau-
elke paar weken een nieuwe, werkende versie van
blad zie je nog
het hele product opgeleverd. Ontwikkelaars en tes-
nauwkeuriger
ters werken daarbij nauw samen en fouten worden
het versie
al tijdens het ontwikkelen ontdekt én hersteld. Ook
nummer van de
Microsoft werkt nu op deze manier.
Insider Build.
over na te denken. Een Windows Insider-build is altijd Hebben ook zij weinig problemen met een nieuwe
minder goed getest dan een officiële ‘echte’ nieuwe
build, dan geeft het Windows-team die build vrij aan
Windows-versie. Er is dus een grotere kans dat er
de zogeheten ‘Fast Ring’-gebruikers. Dat is een grote
een keer iets misgaat of niet goed werkt. Ook kan het
groep mensen die uit liefhebberij of interesse heeft
zomaar zijn dat een functie die je veel gebruikte ineens
aangegeven graag die nieuwste versies te ontvangen. Is ook hun reactie positief, dan komt een build ook ter beschikking van alle Windows Insiders in de ‘Slow Ring’. Om in één van de eerste twee ringen te zitten, moet je én bij Microsoft werken én goed kunnen programmeren, maar deelname in de Slow en Fast Ring staat vrij voor iedereen.
03 Elke pc waarop Windows
3
Vereisten
10 goed draait, is ook geschikt
Hoe je Windows Insider wordt lees je in paragraaf 6,
voor de Insid-
maar voordat je dat doet is er nog een paar dingen om
er-builds.
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
13
SPECIAL Windows 10 op SSD
WINDOWS 10 VERPLAATSEN NAAR EEN SSD Profiteer van je snelle schijf Je hebt net Windows 10 schoon en naar wens ingericht. Natuurlijk zou je dat het liefste altijd zo houden, maar de techniek gaat vooruit. Continu komen er nieuwere en snellere schijven uit, bijvoorbeeld nvme-ssd’s. Als je daarop overstapt, wil je er wel het maximale uithalen door je Windowsinstallatie hierop te zetten, inclusief natuurlijk al je toepassingen en instellingen.
2
WinDirStat
Is er dan nog niet genoeg ruimte vrij, dan moet je het wat drastischer aanpakken. Verplaats al je muziek, foto’s en documenten vanaf je oude schijf naar een andere, eventueel externe, harde schijf. Is dat ook niet
JOCHEM DE GOEDE
1
Schijfruimte
Voordat we aan de slag gaan met het maken van een Windows-kopie, moet je eerst de schijfruimtes bekijken. Als je huidige schijf groter is dan je nieuwe schijf, is dat nodig. Check dus eerst even via de Windows Verkenner / Deze pc hoeveel ruimte er nu in gebruik is. Als dit meer is dan je nieuwe schijf, moeten je eerst opruimen. Probeer dan eerst even Schijfopruiming door
30
dat te openen via het menu Start. Kies de schijf en klik
genoeg, download en installeer dan WinDirStat. Open
op OK. Klik dan op Systeembestanden opschonen /
het, kies de schijf die je wilt scannen en klik op OK.
OK. Vink alles aan en klik op OK om het weg te halen.
Het scannen kan even duren. Je ziet de bestanden en
Ga terug naar de Windows Verkenner en check of er
programma’s die de meeste ruimte innemen. Verwij-
nu genoeg ruimte vrij is.
der mappen in Program Files via Instellingen / Apps
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
SPECIAL Windows 10 op SSD
/ Apps en onderdelen. Klik rechts op een map en kies
op een andere schijf ruimte voor hebt. Klik daarop,
voor Open om deze in Windows Verkenner te openen.
kies je besturingssysteem en kies je bestemming. Klik
WinDirStat: https://windirstat.net/
op Proceed en wacht even totdat de back-up ervan is voltooid.
3
EaseUS Todo Backup Free: www.tiny.cc/todobuf
Back-up
Voordat we doorgaan, zorg je er natuurlijk voor dat je een back-up hebt gemaakt van alle belangrijke bestanden. Kopieer op z’n minst je belangrijkste
5
Schijf initialiseren
Voordat we de schijf kunnen gaan klonen, moeten we
bestanden naar een
deze eerst nog initialiseren. Daarvoor klik je met rechts
andere schijf. Je kunt ook
op de Windows-knop en kies je voor de optie Schijf-
gebruikmaken van Bestandsgeschiedenis via Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Backup. Zet de back-up aan en kies je externe schijf. Klik dan op Meer opties, zorg dat al je belangrijke mappen in de lijst staan en klik op Nu back-up maken. Straks zullen we ook nog voor de zekerheid een gehele schijfkopie maken van je oude schijf, maar liever een back-up te veel dan te weinig.
4
EaseUS Todo Backup
We gaan de schijf kopiëren met EaseUS Todo Backup
beheer in het midden. Zodra je die opent, krijg je de
Free. Download het programma en voer het gedown-
melding om je nieuwe schijf te initialiseren. Kies dan
loade bestand uit. De installatie spreekt voor zich:
uit de lijst voor GPT (GUID-partitielabel). Die optie is
kies bij de locatie voor je back-ups voor een andere
goed als je pc met Windows 8 of nieuwer is geleverd.
schijf. Voer achteraf het programma uit. Klik bij de
Voor oude pc’s kies je MBR. Klik dan op OK.
licentiemelding op Later, die kun je negeren want het programma is gratis. Voordat we doorgaan, kun je eerst nog een System Backup maken, mits je daar
Partities Sommige pc’s of laptops zijn gepartitioneerd, waarbij de schijf is ingedeeld in een Windows-partitie en een data- of herstelpartitie. Als je nieuwe schijf even groot of groter is, is dat geen probleem. Zorg er dan voor dat je straks bij het klonen de optie Sector by sector clone selecteert. Is je schijf kleiner, zorg er dan voor dat je die data- of herstelpartitie niet selecteert bij het maken van het image straks, die kun je dan het beste niet meenemen. Als je geen andere schijf hebt, kun je die partitie eventueel gebruiken om daar tijdelijk je data naartoe te plaatsen om de basispartitie te ontzien.
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
31
SPECIAL Windows 10 op SSD
DE 10 GROOTSTE WINDOWS 10-IRRITATIES... ... en wat u daaraan kunt doen! Vaak zijn het juist kleine dingetjes die kunnen uitgroeien tot grote ergernissen. Dat geldt ook voor Windows 10. Of het nu gaat om onnodige apps die u maar moeilijk kunt verwijderen, traag opstarten of de koppeling met OneDrive waar u niet op zit te wachten: u kunt er iets aan doen! Er zijn heel
Automatisch herstarten Windows heeft er altijd al een handje van gehad om
vervelend dat
van updates, maar in vorige versies van Windows kon
Windows na up
u updates helemaal uitschakelen.
dates automa
In Windows 10 kan dat niet. Op zich is dat logisch, om-
tisch opnieuw
dat updates vaak bedoeld zijn om beveiligingslekken te
opstart? Zet het
dichten. Wat u wél kunt uitschakelen, is het automa-
dan uit!
Het voordeel van een besturingssysteem als Windows
veel zaken
(in tegenstelling tot bijvoorbeeld iOS) is dat u allerlei
binnen Win
instellingen kunt aanpassen en zelfs invloed hebt op
dows die u in
de werking van de interface. Zaken die u irritant vindt,
Instellingen kunt
kunt u dus in de meeste gevallen gewoon aanpassen.
aanpassen.
Hoe? Dát leggen we u uit in dit artikel.
tisch opnieuw starten van Windows. Klik op Start en typ Systeembeheer. Klik op het resultaat en vervolgens op Taakplanner in het venster dat verschijnt. Navigeer in het linkerdeelvenster naar Microsoft\Windows\UpdateOrchestrator. Rechtsklik in het middelste deelvenster op Reboot en kies vervolgens voor Uitschakelen. Windows zal nu niet meer automatisch herstarten na het installeren van updates.
56
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
Vindt u het
automatisch opnieuw op te starten bij het installeren
SPECIAL Windows 10 op SSD
Ultimate Windows Tweaker Zoals u ziet zijn er heel veel instellingen in Windows die u zelf kunt aanpassen via het menu Instellingen. U kunt daarnaast nog veel verder gaan door zaken aan te passen in het register. Maar zoals u kunt lezen onder ‘Weg met OneDrive’ is het register geen plek waar u zomaar even wilt rommelen. Gelukkig bestaan er ook programma’s die u veel meer controle geven over de werking (en het uiterlijk) van Windows 10. Een van die programma’s is Ultimate Windows Tweaker. Met dit programma kunt u allerlei zaken aanpassen die u in Windows 10 zelf niet kunt veranderen, zoals het uiterlijk van de taakbalk, de werking van Windows Verkenner Schakel het
Plaktoetsen
enzovoort. Uiteraard wordt dit programma door Microsoft niet officieel ondersteund, maar het is
starten van
Als u een aarzelende typer bent, dan kent u ongetwij-
alsnog een stuk veiliger dan zelf aan de slag gaan
Plaktoetsen een
feld de situatie waarin u de Shift-toets indrukt, loslaat,
in de register-editor. U downloadt het programma
voudig uit.
en weer indrukt omdat u nog niet helemaal zeker weet
gratis via www.tiny.cc/uwtweaker. Extra fijn is
wat u wilt gaan typen. Dat is geen enkel probleem,
dat het een portable programma is: u hoeft het dus
maar als u de Shift-toets vijf keer achter elkaar indrukt,
niet eens te installeren.
dan activeert u de functie Plaktoetsen. Plaktoetsen zijn handig voor mensen die problemen hebben met het bedienen van het toetsenbord: zo hoeven zij niet de combinatie Shift + een toets in te drukken, maar kunnen ze de toetsen één voor één indrukken (de shift blijft dan dus ‘plakken’). Fantastische functie als u hem nodig hebt, bloedirritant als dat niet zo is. Ironisch Gebruikers
genoeg is de functie het makkelijkst uit te schakelen
accountbeheer
door ’m eerst te activeren. Oftewel: druk vijfmaal op
is nuttig, maar
Shift om het venster Plaktoetsen op te roepen en klik
kan ook irritant
daarna op Ga naar het Toegankelijkheidscentrum …
zijn. U bepaalt
Daar kunt u aangeven dat de functie Plaktoetsen niet
zelf hoe actief
langer geactiveerd wordt door het vijfmaal indrukken
het is.
van Shift.
UAC Er was een tijd waarin u zomaar allerlei software op uw pc kon installeren zonder dat Windows daar iets over te zeggen had. Helaas was dat ook de tijd waarin virussen aan de orde van de dag waren en een blue screen of death veroorzaakt door instabiele software eerder regel dan uitzondering was. Om die reden heeft Microsoft jaren geleden UAC bedacht, oftewel User Account Control (Gebruikersaccountbeheer). Met deze functie binnen Windows is het installeren van mogelijk verdachte software een stuk lastiger gemaakt. Ook Windows 10 bevat UAC, maar gelukkig is deze functie een stuk eenvoudiger aan te passen dan in voorgaande versies van Windows. Klik op Start en typ vervolgens Gebruikersaccountbeheer, waarna u klikt op Instellin-
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
57
SPECIAL Kindvriendelijker internet
TIPS EN TOOLS VOOR OUDERLIJK TOEZICHT Maak het internet veiliger voor je kind Veel ouders liggen wakker van verhalen over cyberpesten, online porno en virtuele kinderverleiders. En niet onterecht, want kinderen gaan steeds jonger en steeds meer het internet op en als ouder wil je je kind natuurlijk zoveel mogelijk beschermen tegen ongeschikte inhoud. In dit artikel bespreken we een aantal tips en (in de meeste gevallen) gratis tools die behulpzaam kunnen zijn bij dit ouderlijk toezicht. TO O N VA N D A E L E
zichzelf prijsgeeft op sociale media als Facebook, hoe zorg ik ervoor dat mijn kind niet te lang of te vaak bezig is met ongewenste of zinloze apps, enz. Er komen tips en tools aan bod voor zowel Windows (10) en wifi-apparaten, als voor mobiele apparaten met 3G/4G.
1
Facebook check-up
Facebook is zonder meer de populairste sociale-mediasite en de kans is groot dat ook jouw kind een eigen Facebook-profiel heeft aangemaakt - vooralsnog is 13 jaar hiervoor de minimumleeftijd. Je doet er in dat geval goed aan de privacyinstellingen van dat profiel samen met je kind door te nemen. Nadat je kind bij Facebook is aangemeld, klik je bovenaan met rechts op het hangslotpictogram en kies je Privacycontrole, waarna een wizard in drie eenvoudige stappen duidelijk maakt of je
Computer!Totaal is een computertijdschrift en het ligt dan ook voor de hand dat we ons in dit artikel richten op de technische middelen waarmee je ongepaste internetinhoud kunt weren voor je kind. Daarnaast zijn we van mening dat ‘kindvriendelijker internet’ ook en vooral een zaak is van opvoeding, duidelijke afspraken en openhartige gesprekken tussen ouders en kinderen. In de kaderteksten ‘Creepen’ en ‘Een zaak
82
01 Het Priva-
van opvoeding’ vind je alvast een aanzet voor een
cy-snelmenu van
dergelijke invalshoek. Maar naast goede communicatie
Facebook biedt
met je kind kan de inzet van technische hulpmiddelen
enkele nuttige
wel degelijk nuttig zijn. Daarom bieden we je in dit
opties aan die
artikel antwoorden aan op vragen als: hoe vermijd ik
je samen met
dat mijn kind zomaar op pornografische sites belandt,
je kind kunt
hoe ga ik na of mijn kind niet teveel informatie over
doornemen.
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
SPECIAL Kindvriendelijker internet
kind zijn inhoud wel met de gewenste personen deelt. Stel de optimale keuzes in en rond af met Voltooien.
Creepen
Interessant is ook de optie Wie kan mijn dingen
Jongeren noemen het wel eens ‘creepen’: ouders
bekijken. Hier kun je dan op Bekijk als klikken om na
die stiekem controleren wat hun kind zoal doet op
te gaan welke inhoud er precies met anderen wordt
zijn pc of mobiele apparaat. De term geeft al aan
gedeeld. Bovenaan kun je Bekijken als een bepaalde
dat kinderen zulke praktijken ronduit afkeuren, en
persoon aanklikken, waarna je de naam van een Face-
terecht: je verwacht oprechtheid en vertrouwen van
book-vriend kunt invullen. Je krijgt dan het profiel te
je kind, terwijl je daar zelf niet toe bereid bent. Bov-
zien door de ogen van die persoon.
endien is zulk gedrag strikt genomen strijdig met
Verder kun je bij Wie kan contact met mij opnemen
artikel 16 van het Kinderrechtenverdrag (zie www.
de optie Vrienden van vrienden aanstippen als je wilt
tiny.cc/kinderrechten).
dat alleen mensen met gemeenschappelijke vrienden
Wil je als ouder het sociale mediagebruik van je
een vriendschapsverzoek kunnen versturen.
kind in goede banen leiden dan kun je het beste zelf
Ten slotte vind je hier nog de optie Hoe stop ik
ook lid worden van de media waarop je kind actief
iemand die me lastigvalt: van hieruit kun je dus
is, zodat je elkaars vriendschapsverzoeken kunt
bepaalde personen ‘blokkeren’. Dat houdt in dat die
accepteren. Het kan ook zinvol zijn af en toe naar de
diept publiek
persoon als vriend wordt verwijderd, dat die je geen
naam en eventuele aliassen van je kind (als je die
toeganke-
berichten meer kan versturen en hij ook niet meer in
kent) te googelen of, specifiek naar Facebook toe,
lijke, maar soms
jouw zoekresultaten (of omgekeerd) zal verschijnen.
na te gaan wat een bezoek aan de site www.stalk-
lastig vindbare,
scan.com oplevert wanneer je het Facebookprofiel
informatie uit
van je kind invult.
Facebook op.
2
Pornoblokkering
Stalkscan:
Als je op één of meerdere toestellen zonder veel moe02 OpenDNS
ite pornografische sites - evenals proxies en anonymiz-
FamilyShield:
ers - wilt blokkeren, dan kan dat het snelst als volgt.
een snelle en
Ga naar de netwerkinstellingen van het betreffende
makkelijke
toestel en vul de volgende adressen in als dns-servers:
manier om veel
208.67.220.123 en 208.67.222.123. Noteer voor de
pornosites te
zekerheid wel eerst even de huidige dns-servers, zodat
bannen.
je die later altijd nog kunt terugzetten als je dat wilt. Na
Eigenschappen. Selecteer Internet Protocol versie 4 (TCP/IPv4), druk op de knop Eigenschappen en selecteer de optie De volgende DNS-serveradressen gebruiken. Het is meestal ook mogelijk de dns-adressen in je een herstart van het toestel worden de meeste pornos-
router te wijzigen, zodat de aanpassing direct effectief
ites automatisch geweerd. Houd er wel rekening mee
is voor alle toestellen die zich via die router, al dan
dat deze adressen afkomstig zijn van een Amerikaanse
niet draadloos, met het internet verbinden. Je vindt
dienst (OpenDNS FamilyShield - Cisco) en dat er dus
de instellingen in je router wellicht in een onderdeel
wel eens een (bijvoorbeeld Nederlandstalige) site door
met een naam als Connectiviteit / Lokaal netwerk;
de mazen van het net kan glippen.
raadpleeg hiervoor de handleiding bij je router.
Op een Windows-toestel vind je deze instelling als volgt: klik het netwerkpictogram in het systeemvak met de rechtermuisknop aan en kies Netwerkcentrum
3
OpenDNS Home
openen. Kies Adapterinstellingen wijzigen, klik je
Met de methode uit de vorige tip heb je zelf geen
ethernetadapter met de rechtermuisknop aan en kies
enkele zeggenschap over welke sites worden geb-
WINDOWS 10 WORKSHOPGIDS
83