TIPS&TRUCS ATLAS DIT POWERBOEK HAALT ALLES UIT JE APPARATUUR
TIPS&TRUCS TRUCS ATLAS
700 TIPS VOOR:
Productiviteit Hardware
180 PA
GINA'S
Windows Internet & netwerk Beeld & geluid Privacy SLIMMER WERKEN: MEER DOEN IN MINDER TIJD Cover_TipsTrucs Atlas.indd 1
30-11-17 12:58
10 SLIMME TIPS VOOR USB-STICKS
T I P S & T R U C S AT L A S
DOOR: MARTIN GIJZEMIJTER
10 tips voor usb-sticks Haal jij alles uit je stick dat erin zit? Hoewel we tegenwoordig dankzij de cloud lang niet zo veel usb-sticks meer gebruiken als vroeger, zijn usb-sticks allesbehalve uitgestorven. Het is immers verdraaid prettig om al die gigabytes aan bestanden altijd mee te kunnen nemen, ook zonder internetverbinding. Een kwestie van bestanden erop gooien en bestanden
Tip 01: Veilig verwijderen Veel mensen denken dat het een fabeltje is dat je je usb-stick veilig moet verwijderen oftewel, via het systeemvak of Windows Verkenner de stick eerst ‘ontkoppelen’. Helaas is dat echt niet het geval. Hoewel het een stuk minder snel fout gaat dan vroeger – het zal negen van de tien keer goed gaan – is er nog steeds een kans op fouten. Als je de stick er bijvoorbeeld uit trekt op het moment dat er net iets weggeschreven wordt, kan het zijn dat de stick de volgende keer niet meer uit te lezen is. Vaak is dit overigens wel te verhelpen, maar waarom verhelpen als je het ook gemakkelijk kunt voorkomen?
Tip 01 Het is geen fabeltje, verwijder je usb-stick áltijd veilig.
eraf halen. Dat is prima, maar er zijn allerlei handige trucjes waarmee je het gebruik van je usb-stick nog veel handiger kunt maken. We lichten er tien voor je uit.
Wat gaan we doen?
Tip 02: Al je apps op zak
In dit artikel laten we je zien wat je allemaal kunt doen met je usb-stick, naast het opslaan van je belangrijke bestanden. We laten je zien hoe je de stick veiliger maakt, efficiënter, maar ook veelzijdiger. Na het lezen van dit artikel haal jij álles uit je stick.
Je kunt een usb-stick gebruiken om al je bestanden bij je te dragen, maar wat dacht je ervan om ook al je favoriete applicaties altijd bij je te hebben? Superhandig, want op die manier kun je als je ergens anders bent, gewoon de usb-stick in het systeem steken en de programma’s gebruiken die jij gewend bent. Op www.portableapps.com kun je allerlei bekende apps downloaden in een draagbare versie (zoals Firefox, OpenOffice, Skype enzovoort). Deze open je na het plaatsen van de usb-stick simpelweg vanuit een los startmenu.
26
22
04 | 2017
TT04_p022-025_10 tips voor usb-sticks (SR).indd 26
TT04_p022-025_10 tips voor usb-sticks (JP).indd 22
30-11-17 11:04
06/02/2017 15:53
TT04_
7 15:53
10 SLIMME TIPS VOOR USB-STICKS TIPS & TRUCS
AT L A S
wachtwoord in. Let op: zonder wachtwoord (en dus ook zonder dit programma) kun je niet meer bij je bestanden, dus zorg dat je het wachtwoord onthoudt.
Heeft je systeem bij het opstarten al kuren? Maak een rescue-stick tegen virussen en malware Tip 04: Viruskiller
Tip 02 Je kunt niet alleen bestanden op een usb-stick plaatsen, maar ook apps.
Tip 03: Encryptie
Tip 03 Versleutel de bestanden op je stick, wel zo veilig.
Hoe meer gegevens je op je stick bewaart, hoe belangrijker het wordt om die stick goed te beveiligen. Dat kan door de gegevens op de stick te versleutelen. Een handig programma hiervoor is DiskCryptor (www.diskcryptor.net). Het programma werkt heel simpel. Na het downloaden en installeren, start je DiskCryptor, selecteer je het station dat je wilt versleutelen en voer je een wachtwoord in. Klik dan op Encrypt , dit proces duurt wel even. Wil je nu voortaan de bestanden benaderen, plaats dan de usb-stick, start DiskCryptor, klik Mount en vul je
In het pakket met portable apps uit tip 2 zitten ook antivirusprogramma’s, maar daar heb je niet zoveel aan als je systeem direct bij het opstarten al kuren heeft. Bovendien wil je die usb-stick waarop ook allerlei bestanden staan natuurlijk niet infecteren. De oplossing: een rescue-usb-stick waarop een antivirustool draait. Surf naar www.tiny.cc/rescue en klik op Download now om het installatiebestand van Trend Micro Rescue Disk te downloaden. Zorg dat je een lege usb-stick in je pc hebt gestoken en start het gedownloade programma. Geef vervolgens als installatie-locatie de usb-stick aan en klik op Install . Je hebt nu een usb-stick waarmee je je pc kunt opstarten, waarna je kunt scannen naar virussen en malware.
Tip 04 Een usbstick is een ideale virusdokter.
Tip 05: Systeemvergrendeling Als je van huis weggaat, neem je je sleutel mee. Waarom is dat eigenlijk niet zo op je pc? In principe vergrendel je je pc natuurlijk met een wachtwoord, maar zeg eens eerlijk, doe je dat ook als je even vijf minuten weg bent? Door Predator (www. predator-usb.com) te installeren op je pc, verander je een usb-stick in een toegangssleutel voor je pc. 27
04 | 2017
TT04_p022-025_10 tips voor usb-sticks (SR).indd 27 TT04_p022-025_10 tips voor usb-sticks (JP).indd 23
23 30-11-17 11:04
06/02/2017 15:53
PC-AANSLUITINGEN
T I P S & T R U C S AT L A S
DOOR: MAIKEL DIJKHUIZEN
Pc-aansluitingen Leer alle computerpoorten kennen Op de voor- en achterzijde van een pc en aan beide zijkanten van een laptop zijn er nogal wat aansluitingen beschikbaar. Denk bijvoorbeeld aan hdmi, dvi, vga, displayport, usb, ethernet, eSata, en s/pdif. Duizelt het al? Tips & Trucs legt je haarfijn uit welke functie iedere aansluiting vervult en hoe je de boel correct aansluit.
Wat gaan we doen?
Tip 01: Hdmi Iedere desktop heeft een (al dan niet geïntegreerde) videokaart die de grafische berekeningen omzet naar een beeldsignaal. Via een kabel verstuurt deze videokaart de beelden vervolgens naar een monitor. De meest gebruikte uitgang hiervoor is tegenwoordig hdmi, herkenbaar aan twee afgesneden hoekjes aan de zijkant. Een voordeel van deze digitale uitgang is dat het video’s in een hoge resolutie kan doorgeven. Op een geschikte monitor geniet je bijvoorbeeld van full-hd-kwaliteit (1920 x 1080 pixels) of zelfs een nog hogere resolutie, mits de videokaart dat ondersteunt. Aansluiten is snel gepiept, want het maakt niet uit welke zijde van de kabel je in de monitor of computer prikt. Naast beeld kan een hdmi-kabel ook een audiosignaal transporteren, met name handig voor monitoren met ingebouwde luidsprekers.
Tip 01 Van links naar rechts zie je de poorten vga, hdmi en dvi.
Displayport 1.2 ondersteunt ultra hd met een hoge verversingssnelheid Tip 02: Displayport
We laten zien welke aansluitingen er op de pc en laptop beschikbaar zijn en leggen uit waarvoor je deze poorten gebruikt. Na het lezen van dit artikel weet je precies hoe je randapparatuur correct aansluit. 65
56
Er bestaan nog meer digitale aansluitingen die beeld in een hoge resolutie kunnen doorsturen. Met name displayport zien we steeds vaker terug op videokaarten voor pc’s en monitoren. Deze aansluiting lijkt qua uiterlijk op een hdmi-connector, met het verschil dat er aan de zijkant slechts één afgesneden hoekje zichtbaar is. Verder ondersteunt ook displayport hoge resoluties, waarbij de gebruikte versie een doorslaggevende rol heeft. Veel apparaten ondersteunen displayport 1.2, waarmee ultra-hd-kwaliteit haalbaar is in een hoge verversingssnelheid. Naast een videosignaal gebruik je 65
12 | 2017
TT12_p056-060_Aansluitingen (SR).indd 65
TT12_p056-060_Aansluitingen (JP).indd 56
30-11-17 11:41
13/10/2017 13:01
PC-AANSLUITINGEN
T I P S & T R U C S AT L A S
Tip 02 De poorten voor displayport (links) en hdmi (rechts) lijken qua uiterlijk erg op elkaar.
een displayport-kabel eventueel ook om geluid door te geven. Als de monitor ingebouwde speakers heeft, hoef je in dat geval geen extra kabel aan te sluiten. Displayport is daarnaast geschikt om via een enkele aansluiting meerdere monitoren aan te sluiten. Deze functie noemt men ‘daisy chaining’. Bedenk wel dat lang niet alle monitoren deze functie ondersteunen.
Van de dvi-standaard bestaan verschillende types, waarbij vooral dvi-d (duallink) nog zeer regelmatig voorkomt. Als je een nieuwe computer en/of monitor koopt, is de kans dan ook groot dat er een dvi-dconnector aanwezig is. Je herkent deze digitale aansluiting meestal aan de witgekleurde connector met plek voor 24 pinnetjes plus een liggende pin. Let goed op dat je een dvi-d-kabel (duallink) gebruikt met de juiste pinnetjes. Aansluiten is simpel, want je prikt de kabel in de connector. Gebruik eventueel beide schroefverbindingen aan de zijkant om de kabel stevig te bevestigen. In tegenstelling tot hdmi en displayport ondersteunt dvi-d geen transport van een audiosignaal. Verder bedraagt de maximale resolutie in de meeste gevallen 2560 x 1600 pixels.
Tip 03 Een dvi-d kabel (duallink) heeft in totaal 24 pinnetjes plus nog één liggende pin.
Tip 03: Dvi-d Voor de doorvoer van een videosignaal van een computer naar een monitor hebben de eerder besproken aansluitingen hdmi en displayport de voorkeur. Niet iedereen gebruikt nieuwe hardware, waardoor we in dit artikel ook ‘gedateerde’ aansluitingen belichten.
Hdmi-versies Er bestaan verschillende versies van hdmi. Hoe hoger de standaard, hoe meer functies de digitale verbinding bevat. Zo ondersteunde de eerste versie alleen video-overdracht in full hd, terwijl hdmi 1.4 ook een ultra-hd-signaal (3840 x 2160 pixels) kan doorgeven. Tegenwoordig is hdmi 2.1 de recentste hdmi-versie. Hiermee is het zelfs mogelijk om video’s in een maximale resolutie van 7680 x 4320 pixels aan een geschikte monitor door te geven. Deze ontwikkeling is echter vooral interessant voor toekomstige televisies met een (enorm) grote beelddiagonaal. Doorsnee computergebruikers kunnen in de meeste gevallen prima uit de voeten met een lagere hdmi-standaard.
Tip 04: Vga De laatste videoverbinding die anno 2017 nog altijd regelmatig voorkomt, is vga (ook wel d-sub genoemd). Gebruik deze analoge aansluiting alleen als het echt niet anders kan. De videokwaliteit ligt namelijk beduidend lager vergeleken bij hdmi, displayport en ook dvi-d. Vooral op grote schermen is het verschil met de eerder besproken digitale videoverbindingen goed zichtbaar. Deze videoverbinding is namelijk ongeschikt voor hoge resoluties. Bovendien kan vga niet overweg met audio-overdracht. Wie noodgedwongen toch een vga-verbinding tussen de computer en monitor wil leggen, gebruikt hiervoor de blauwgekleurde connector
Tip 04 Veel recente videokaarten hebben nog steeds de blauwgekleurde vga-aansluiting.
Geb
nodig
Hdmi 2.1 heeft een zeer hoge
verloo
bandbreedte en
om ve
kan om die reden
videov
torenhoge resolu-
aan e
ties doorsturen.
pelen
66
12 | 2017
TT12_p056-060_Aansluitingen (SR).indd 66 TT12_p056-060_Aansluitingen (JP).indd 57
57 30-11-17 11:41
13/10/2017 13:01
58
TT12_p056-0
THUISNETWERK OPTIMALISEREN
T I P S & T R U C S AT L A S
DOOR: TOON VAN DAELE
Controle over je netwerk Superhandige gereedschapskist Je beheert een bescheiden netwerk thuis of op je werk en dat betekent dat je altijd wel iets omhanden hebt. Alle hulp is dan meer dan welkom en die kan WSCC (Windows System Control Center) je zeker bieden: deze gereedschapskist bevat namelijk bijna driehonderd gratis tools.
Tip 01: Collectie Ben je al langer bezig met de uitbouw van je netwerk, dan ben je vast al eens gestuit op systeemtools van Sysinternals (Mark Russinovich) of van NirSoft (Nir Sofer). Wat je misschien niet weet, is dat die allebei praktisch alle eigen tools in een softwarepakket hebben samengebracht: Sysinternals Suite (www.tiny.cc/syssuite; ongeveer zeventig tools) en NirLauncher (www.tiny.cc/ nir; ongeveer tweehonderd tools). Maar het wordt nog beter: beide pakketten zijn tot een supersuite samengesmolten in WSCC, wat staat voor Windows System Control Center. Wij telden haast driehonderd tools, en nagenoeg alle tools zijn geschikt voor Windows 7 en hoger. Toegegeven, er is enige overlap, maar één ding is zeker: ben je op zoek naar een tool voor optimalisatie of troubleshooting, dan kom je met WSCC helemaal aan je trekken.
Tip 01 Praktisch alle tools van NirSoft gebundeld in één pakket: NirLauncher.
Wat gaan we doen?
Tip 02: Download
We gaan uitgebreid in op WSCC: een portable suite van bijna driehonderd gratis tools die je voor allerlei doeleinden in Windows kunt inzetten. In dit artikel focussen we ons op toepassingen die jou als zelfverklaard beheerder van je thuisnetwerk van dienst kunnen zijn.
Laten we beginnen met de installatie van WSCC – hoewel, installatie … er bestaan ook portable versies van deze suite. Je vindt de downloads op www.tiny.cc/winscc. Wijzelf kiezen voor WSCC 64-bit (Portable), dat zich als een zip-bestand laat ophalen. Heb je een 32bit-versie van Windows geïnstalleerd dan kies je logischerwijs voor WSCC (Portable) of eventueel voor WSCC (Setup). Om te
82
26
10 | 2017
TT10_p026-032_Optimaliseer je thuisnetwerk met deze toptools (SR).indd 82
TT10_p026-032_Optimaliseer je thuisnetwerk met deze toptools (TS).indd 26
30-11-17 10:50
04/08/2017 12:34
7 12:34
THUISNETWERK OPTIMALISEREN TIPS & TRUCS
Tip 02 Kies zelf of je de 32bit- of de 64bit-versie van de software wilt, of beide (indien beschikbaar).
achterhalen welke Windows-variant je hebt draaien, klik je in Windows 10 de Windows-startknop met de rechtermuisknop aan en kies je Systeem. Bij Type systeem lees je de nodige informatie af. Zodra je het zip-bestand hebt uitgepakt, dubbelklik je op het exe-bestand. Dat blijkt aanvankelijk weinig meer te zijn dan een grafische schil rond tools die je nog moet downloaden. Er verschijnt een venstertje waarin je kunt aangeven uit welke softwarebronnen je wilt putten. We stellen voor dat je alle vinkjes laat staan en dat je driemaal bevestigt met Yes en met OK . Let wel, als je van plan bent de suite alleen op systemen met dezelfde architectuur (32 bit of 64 bit) te gebruiken, vink dan Install a single architecture aan en kies dan tussen: Install the 64-bit version if available en Install the 32-bit version if available . Zodra je nu de Install-knop indrukt en met Yes bevestigt, worden alle tools netjes opgehaald en op je schijf gezet. Rustig afwachten, want dat kan een paar minuten in beslag nemen. Overigens hoef je niet bang te zijn dat je schijf dichtslibt: het totale pakket neemt maar zo’n 100 MB in beslag.
kelijk ophalen met de Install-knop. Toegegeven, met bijna driehonderd tools is de rubriek All Items misschien niet de handigste weg om snel de gewenste tool te vinden. Gelukkig zijn er hulpmiddelen aan boord. Zo kun je een tool met de rechtermuisknop aanklikken en Add to Favorites selecteren. Die tool belandt dan automatisch in de rubriek Favorites . Verder zijn er nog thematische rubrieken, zoals File and Disk , Web Browser, Network , Internet , Security, Audio/ Video enzovoort, al dan niet opgesplitst per suite (SysInternals Suite , NirSoft Utilities en een aantal Windows-eigen tools). Ten slotte is er nog de zoekbalk waarmee je gericht op trefwoorden in de namen en beschrijvingen van de tools kunt zoeken. We wijzen je ook nog graag op de knop New Console . Hiermee start je een opdrachtvenster op, waarbij je zowel commando’s als de bijhorende parameters kunt uitvoeren. Via het kleine pijltje bij Command komen trouwens gelijk tientallen opdrachten onder handbereik.
AT L A S
Tip 03 Gelukkig is er ook een rubricering op thema.
Keuze Tip 03: Interface Zodra alle downloads zijn uitgevoerd, worden de tools standaard alfabetisch weergegeven in het hoofdvenster van WSCC wanneer je in het linkervenster de rubriek All Items aanklikt. Voor we in deze gereedschapskist duiken, is het goed om weten dat je via de knop Updates (rechtsboven) op elk moment snel kunt nagaan van welke tools er eventueel een update is uitgekomen. Die kun je dan net zo mak-
WSCC bevat bijna driehonderd tools. Het spreekt voor zich dat we die lang niet allemaal in dit artikel aan bod kunnen laten komen. We hebben ons dus moeten beperken tot een zeer bescheiden aantal tools. Zo’n restrictieve keuze kan moeilijk anders dan een persoonlijke keuze zijn, maar we hopen je toch op een aantal handige programma’s te wijzen die je wellicht nog niet (zo goed) kent en die je werk als (thuis)netwerkbeheerder kunnen vereenvoudigen. 83
10 | 2017 TT10_p026-032_Optimaliseer je thuisnetwerk met deze toptools (SR).indd 83 TT10_p026-032_Optimaliseer je thuisnetwerk met deze toptools (TS).indd 27
27 30-11-17 10:50
04/08/2017 12:34
EEN BACK-UPSYSTEEM VERZINNEN
T I P S & T R U C S AT L A S
DOOR: RICHARD VEENSTRA
Goede back-upsystemen Het verschil tussen back-ups, archieven en klonen Back-ups, het blijft een abstract concept. Totdat je harde schijf het een keer begeeft en een vriendelijke wijsneus je erop wijst dat je toch wel een back-up had? We leggen uit wat de mogelijkheden zijn om het back-uppen nu eens een keer goed op te zetten.
Tip 01: Voorbereiden Je denkt meestal pas over back-ups na als het al te laat is. Je computer begeeft het, je hebt per ongeluk een mapje weggegooid of je harde schijf doet het opeens niet meer. Had je nu maar een goede backup van al je bestanden gemaakt. Gelukkig is het maken van een sluitend systeem niet heel erg lastig, maar je moet er wel even goed over nadenken. En welke optie je ook kiest, je moet wel af en toe je back-ups checken, je data kunnen namelijk vergaan op bepaalde types opslagmedia. Naast een lokale optie kun je ook een online dienst gebruiken en dan moet je wel een dienst kiezen waarvan je weet dat je data daar veilig zijn, en dat de dienst er niet zomaar mee ophoudt zonder je een waarschuwing te geven. Het beste is overigens om je back-ups te spreiden over verschillende media en dubbel op te slaan, zo voorkom je dat je ooit je vakantiefoto’s of belangrijke documenten kwijtraakt.
Tip 01 Denk van tevoren goed na over je nieuwe back-upsysteem.
Wat gaan we doen?
Tip 02: Bootable back-up
Je leest welke media het beste zijn voor welk type back-up en wat de verschillen zijn tussen een bootable (opstartbare) kloon, een image, een backup en een archief. Verder geven we je tips hoe je je back-upsysteem het beste kunt opzetten.
Wat voor soort back-up-systeem voor jou persoonlijk het handigst is, is afhankelijk van aan een aantal dingen. Je moet je bijvoorbeeld afvragen of het belangrijk is dat je snel weer online bent nadat je computer het begeeft. Is dit het geval, dan is een kloon van je opstartschijf met al je programma’s en documenten een slim plan. Dit wordt ook wel een
98
8
11 | 2017
TT11_p008-013_Back-upsysteem bedenken (SR).indd 98 TT11_p008-013_Back-upsysteem bedenken (TS).indd 8
30-11-17 10:57
07/09/2017 16:16
TT11_
017 16:16
EEN BACK-UPSYSTEEM VERZINNEN TIPS & TRUCS
Tip 02 Creëer een bootable backup van je opstartschijf.
bootable back-up genoemd. Het idee is dat je een kloon van je opstartschijf op een externe schijf hebt staan en vanaf deze schijf je besturingssysteem kunt opstarten. Als je harde schijf in je computer het begeeft, koop je snel een nieuwe schijf. Je bouwt deze weer in je computer en start je computer met behulp van je bootable kloon op. Deze kloon kopieer je vervolgens naar je nieuwe interne schijf en binnen een paar uur ben je weer helemaal klaar om te werken. Een bootable kloon moet je natuurlijk wel bijhouden, je hebt niks aan een versie van drie jaar oud.
bestand gebruiken om je systeem weer naar dit herstelpunt te brengen als je merkt dat je Windowssysteem langzamer werkt of je per ongeluk een belangrijk programma hebt weggegooid. Een ander gebruiksvriendelijk, veelzijdig en gratis programma is EaseUS Todo Backup Free (www. tiny.cc/easbu). Een bekend betaald programma is Acronis True Image (www.acronis.com).
AT L A S
Tip 03 Het maken van een image van je schijf heet in Windows een systeemkopie maken.
Waarmee klonen?
Een bootable kloon moet je wel bijhouden, je hebt niks aan een bootable kloon van drie jaar oud Tip 03: Image Een andere manier om een back-up van je data te maken, is via een image. Een image werkt iets anders dan een kloon. In plaats van dat een schijf of partitie byte voor byte wordt gekloond, wordt alleen de daadwerkelijke informatie van een schijf naar een image-bestand geschreven. Het grote voordeel van een image is dat dit veel minder ruimte in beslag neemt dan een kloon. Je kunt prima meerdere images op één schijf hebben staan. Zorg er wel voor dat je regelmatig even een nieuwe image maakt, je kunt dan een oudere image eventueel weggooien. Windows noemt een image een systeemkopie en de optie Een systeemkopie maken vind je in het Configuratiescherm als je op Systeem en onderhoud / Back-up maken en terugzetten klikt. Doorloop de wizard, je kunt het gemaakte image-
Voor het klonen van schijven heb je handige programma’s, een goed en gratis programma is bijvoorbeeld CloneZilla. Alleen de interface van dit programma doet denken aan het dos-tijdperk. Op www.clonezilla.org download je het programma. Op de website van zusterblad Computer!Totaal lees je een handleiding hoe CloneZilla werkt (www.tiny.cc/clonez) en op de website van CloneZilla vind je ook genoeg informatie in het Engels. Het principe is dat echt alle bits en bytes van je opstartschijf naar een tweede schijf worden gekopieerd. Dit krijg je niet voor elkaar als je simpelweg alle bestanden van je schijf kopieert. Voor Mac-gebruikers is er het programma SuperDuper dat ook het maken van bootable klonen ondersteunt.
Met Clonezilla kun je je opstartschijf klonen, het programma is gratis te downloaden. Zorg dat je de optie ‘device-device’ selecteert voor een kloon.
99
11 | 2017
TT11_p008-013_Back-upsysteem bedenken (SR).indd 99 TT11_p008-013_Back-upsysteem bedenken (TS).indd 9
9 30-11-17 10:57
07/09/2017 16:16