ZO E 14 MER XTRA 8 P N DIK AG UM IN ME A’S R !
JULI/AUGUSTUS 2018
KOPLOPERS
GROEPSTEST
ACHTERGROND
FOODSTORY
SSD’S
GRAFISCHE CHIPS
Eten bestellen alsof het bord al
Ssd’s met sata- en m.2-aansluiting
Alle videochips van Nvidia en AMD
voor je op tafel staat
kritisch vergeleken
in één overzicht
VOOROP IN TECH DOSSIER NETWERKOPSLAG
DOSSIER NETWERKOPSLAG VERVANG EEN SCHIJF UIT JE NAS MET BEHOUD VAN GEGEVENS MASTERCLASS NEXTCLOUD ANALYSE VAN LINUX IN JE NAS GROEPSTEST (KLEIN)ZAKELIJKE NAS’EN 10 CLOUDDIENSTEN WWW.PCMWEB.NL
PLUS Signal Protocol Windows 10 en privacy Bouw je eigen retro-spelconsole Gebroken blockchain-beloftes
PCM PC
BP
nummer 7/8 2018
juli/aug
€ 9,95
Naamloos-1 1
8-6-2018 14:59:49
VOORWOORD
OPSLAG HET LIJKT BIJNA EEN NATUURWET DAT JE VAN OPSLAGRUIMTE NOOIT GENOEG KUNT HEBBEN. DIE GLOEDNIEUWE NAS, DE LUXE LAPTOP EN DIE EINDELOZE CLOUDRUIMTE STAAN BINNEN MUM VAN TIJD STAMPVOL MET BESTANDEN WAARVAN JE JE AFVRAAGT WAAR DIE IN ’S HEMELSNAAM VANDAAN KOMEN. MAAR WAT WIL JE OOK. ZIJN WE MET Z’N ALLEN NET GEWEND AAN FULL HD OP ELK SCHERM, KLOPT 4K ALWEER AAN DE DEUR. EN DIE BESTURINGSSYSTEMEN WORDEN ER MET ALLE UPDATES OOK NIET BEPAALD SLANKER OP.
Inmiddels probeer ik de op-
se over het netwerk hoe , testen
slaghonger zoveel mogelijk te
we ook nog een aantal ssd’s.
beteugelen, door gedownloade
In deze extra dikke zomer-
films niet te bewaren en media
editie is er veel ruimte voor de
waar dat kan te streamen. Voor
traditionele pc-onderwerpen.
het opruimen van mijn harde
Behalve de genoemde opslagme-
schijf draait een script dat bij
thoden, geven we een overzicht
het afsluiten van de pc korte
van alle videochips van nVidia
me en maakt met alle achter-
en AMD van dit moment en
gebleven zooi. De nas staat er
Windows 10 houden we langs de
voornamelijk voor muziek en
privacymeetlat. Maar ook niet
als uitvalsbasis dient de gratis
direct pc-gerelateerde tech komt
terabyte opslagruimte Stack van
uitgebreid aan bod, zoals in een
TransIP. Hoewel ik hierdoor be-
artikel over het Signal-proto-
scheiden opslageisen heb, groeit
col (onder andere gebruikt in
de dataverzameling toch gestaag
WhatsApp) en een verhaal over
en wil ik wel zijn voorbereid op
tweefactorauthenticatie. Of een
het moment dat de boel uit z’n
verkenning van gebroken block-
jasje groeit.
chainbelo es.
In dit nummer lees je alles over
Dat tech soms ook gewoon leuk
opslag via je netwerk, met een
kan zijn, bewijst de app Foodsto-
prominente rol voor nas’en.
ry, waarmee het is alsof een bord
Zoals in een masterclass over
eten voor je op tafel staat. Ben je
het vervangen van een nas-schijf
meer van de games, dan kun je je
met behoud van alle gegevens,
hart ophalen met de DIY waarin
een achtergrondartikel over het
we met behulp van de Raspberry
besturingssysteem van je nas en
Pi een retro-spelconsole bouwen.
ontelbare foto’s en uren videomateriaal in de
een groepstest van (klein)zakelij-
Al met al meer dan genoeg
allerhoogste kwaliteit. Aan de opslagruimte
ke nas’en. En houd je graag meer
leesvoer voor op vakantie, dus
zal het niet liggen, toch?
dan alleen opslag in eigen be-
vergeet ‘m vooral niet in je hand-
heer, dan tuig je er toch gewoon
bagage te stoppen. Ik wens ie-
zelf een clouddienst op? Voor
dereen een onvergetelijke zomer
Martijn Overman
wie echt niet genoeg kan krijgen
en een thuiskomst met mooie
Content- en projectmanager PCM
van opslag, waarbij het niet per
herinneringen, sterke verhalen,
moverman@reshi .nl
NR. 07/08 - JULI/AUGUSTUS 2018
PCM0708_p003-003_Voorwoord - Opslag (JN).indd 3
WWW.PCMWEB.NL
3
11/06/2018 19:39
INHOUD
DOSSIER NETWERKOPSLAG 45 NETWERKOPSLAG IS DE BELANGRIJKSTE TAAK VAN EEN NAS, MAAR INMIDDELS KAN ER VEEL MEER MEE: HET ZIJN COMPLETE MULTIMEDIASERVERS EN PERSOONLIJKE CLOUDSYSTEMEN GEWORDEN. SLUIT ‘M VIA HDMI AAN OP DE TV EN JE HEBT EEN VOLWAARDIGE MEDIASPELER. EN WIE GEEN ZIN HEEFT IN GOOGLE DRIVE EN OFFICE 365, DRAAIT GEWOON ZELF ZIJN TEKSTVERWERKER, SPREADSHEETPROGRAMMA OF MAILSERVER.
46
56
DE STAAT VAN … NETWERKOPSLAG
GROEPSTEST: ZAKELIJKE NAS’EN
Nas staat eigenlijk synoniem voor netwerk-
We testen vijf nas’en voor professioneel en
opslag, maar met die term doen we moderne
kleinzakelijk gebruik, met ruimte voor mini-
nas’en tekort. Die is eigenlijk te beschouwen
maal vier schijven. Lekker stil én toch nog
als een mini-server voor allerlei taken!
compact.
48
62
MASTERCLASS: VERVANG EEN SCHIJF IN JE NAS
10X TECH: CLOUDOPSLAG VOOR DATA EN BACK-UPS
Schijven vervangen doe je op twee momen-
Cloudopslag is handig voor het delen en altijd
ten: als je opslagruimte vol is of als een schijf
benaderen van bestanden. Welke aanbieder is
defect is. Dat kan best complex zijn, maar met
de juiste? PCM zet de 10 beste clouddiensten
dit stappenplan lukt het wel.
van dit moment op een rij.
53
66
LINUX IN JE NAS
MASTERCLASS: NEXTCLOUD
Veel apparaten in je netwerk draaien Linux,
De opensource-cloudopslagdienst Nextcloud
zonder dat je dat misschien bese . We bekij-
(een fork van ownCloud) is uitgegroeid tot
ken Linux-distributies in twee nas-systemen:
een online platform om samen te werken.
van Western Digital en van Synology.
Wat kun je ermee?
4
PCM0708_p004-005_Inhoud (TS) v2.indd 4
11/06/2018 22:23
INHOUD
10
98
116
KOPLOPERS
MASTERCLASS
GROEPSTEST
Foodstory: augmented reality aan tafel
Windows-beveiliging
19 ssd’s met nvme of sata
Windows is een favoriet doelwit voor hackers
We frissen eerst je basiskennis over ssd’s op.
Voor je uit eten gaat zoek je thuis waarschijn-
en malware. Microso probeert dat tegen te
Dan testen we er 19, we zoeken de beste voor
lijk de menukaart op. FoodStory is een app
gaan door het besturingssysteem van talrijke
je uit. Een van de belangrijkste vragen is:
die met behulp van augmented reality het
beveiligingsfuncties te voorzien. We bekijken
leveren theoretisch veel snellere modellen je
eten in restaurants thuis alvast thuis op je
deze maatregelen, van BitLocker tot Hello en
in de praktijk wat op?
tafel laat zien.
nog veel meer.
18
104
SECURITY
MASTERCLASS
Tweestapsverificatie
NodeRED
Tweestapsverificatie is een van de beste
Al eerder verbonden we IoT-toepassingen
draagcomfort. Bovendien speelt de geluids-
manieren om een account te beveiligen tegen
door middel van NodeRED. Nu leggen we de
kwaliteit met eventuele surroundeffecten
ongewenste indringers. Toch is het proces
werking ervan meer in detail uit.
natuurlijk ook een belangrijke rol. We
130 IJZERWAREN
Headsets om mee te gamen Gamers willen voor een headset een hoog
bespreken zeven recente gaming-headsets.
nog steeds verwarrend en ingewikkeld voor de gemiddelde gebruiker. Geen wonder dus
138
dat maar weinig mensen aan ‘2FA’ willen.
34
OVERZICHT
Alle videochips op een rij
ACHTERGROND
Er is nu wat stabiliteit op de markt voor video-
De (niet-)gerealiseerde doelstellingen van Bitcoin
chips. Tijd om een overzicht te geven van wat er op de markt is en de onderliggende architecturen en technologieën toe te lichten.
Het bitcoin-netwerkprotocol is bedacht met een aantal doelstellingen. We maken na tien jaar de balans op: welke doelen zijn wel en niet behaald? En wat kunnen we daaruit
EN VERDER ...
concluderen?
80 DIY
Retro-console Bouw je eigen arcademachine! Bracht je als kind uren door op een commodore 64? Of speelde je op een ander apparaat spelletjes? Die nostalgische games kun je prima spelen op een zelfgebouwde gamemachine!
6
BOOTSECTOR Geruchten en nieuwe producten
24 STROOMDIAGRAM Welke monitor past het beste bij je?
25 COLUMN Facebook hee niets geleerd
28 DE STANDAARD Signal-protocol
30 TERUGBLIK Meltdown en Spectre
40 ACHTERGROND Bespioneren de Chinezen ons?
44 STELLING ‘Fabrikanten zijn altijd verantwoordelijk voor IoT-beveiligingsschade’
71 4-IN-1 WORKSHOP Complexe computerproblemen oplossen
86 DRAADBREUK Netwerknieuws en -tips
90 CHEATSHEET Sneltoetsen, codes en opdrachtregels
92 MASTERCLASS Linux-versie kiezen
110 REVIEW Raspberry Pi 3 Model B+
112 DUURTEST Samsung Gear Fit2 Pro
124 GROEPSTEST Atx-behuizingen
135 ICOON ASUS H370 Mining Master
136 ON THE MOVE Ethernet in de auto
146 COLOFON Lezersservice en abonnementen
NR. 07/08 - JULI/AUGUSTUS 2018
PCM0708_p004-005_Inhoud (TS) v2.indd 5
WWW.PCMWEB.NL
5
11/06/2018 22:23
BOOTSECTOR
BOOTSECTOR AAN NIEUWS, GERUCHTEN, UITGLIJDERS EN NIEUWE PRODUCTEN IS ELKE MAAND GEEN GEBREK. IN BOOTSECTOR LEES JE DE DINGEN DIE ONS HET MEEST OPVIELEN.
#FAIL
GDPR BLOKKEERT EUROPEANEN De General Data Protection Regulation (GDPR) die eind mei is ingegaan in de Europese Unie, moet de consument onder andere meer rechten geven over de verzameling van zijn online gegevens. Bedrijven moeten hun websites, database en manier van opereren in veel gevallen (enigszins) aanpassen om
POLDERTECH
aan de GDPR te voldoen, waar ze twee jaar de tijd
GIBSON IS DOOD, LANG LEVE TPV TECHNOLOGY
voor hebben gehad. Nu de GDPR is ingegaan, in Nederland noemen we hem overigens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), blijkt dat niet alle bedrijven klaar zijn voor de strengere wetgeving. Zo hebben uitgevers van een
Het in Eindhoven geves-
Zestig mensen komen
Nu heeft TPV Techno-
aantal grote Amerikaanse nieuwsmedia hun sites
tigde Gibson Innovati-
op straat te staan.
logy ook de rechten
simpelweg geblokkeerd voor Europese gebruikers,
ons is door de rechtbank
Gibson Innovations
verkregen voor audio-
waardoor onder andere de Chicago Tribune en
failliet verklaard. De
ontwikkelde en verkocht
en videoproducten en
Los Angeles Times niet toegankelijk zijn vanaf een
voormalige audiotak
audioproducten onder
accessoires en mag het
Nederlands apparaat. Verschillende apps hebben
van Philips werd in 2014
de Philips-naam en
de licentienaam tot 2024
ook geen zin om aan de EU-wetgeving te voldoen
gekocht door Gibson
betaalde Philips een ver-
gebruiken. Hoeveel geld
en zijn sinds eind mei daarom niet meer beschik-
Brands, het bekende
goeding voor die licentie.
hiermee gemoeid is, is
baar voor Europeanen. Unroll.me zegt ‘niet te zijn
gitarenbedrijf dat tegen-
Nu Gibson Innovations
niet bekendgemaakt. De
ontworpen om aan de GDPR-eisen te voldoen’
woordig in financiële
failliet is, heeft Philips de
kans op een doorstart
en heeft Europese accounts daarom verwijderd.
problemen verkeert. Er
licentie verkocht aan het
voor Gibson Innovations
En de lees-het-later-dienst Instapaper is ‘tijdelijk’
is uitstel van betaling
Chinese TPV Technology.
is klein. Wat er met het
niet beschikbaar in Europa. Een vpn-verbinding
aangevraagd en er zijn
Dit is het moederbedrijf
bedrijf gaat gebeuren
via bijvoorbeeld een Amerikaanse server werkt in
verschillende bedrijfson-
van TP-Vision. Die laat-
is op moment van
sommige gevallen, maar bij bijvoorbeeld Unroll.
derdelen afgestoten,
ste maakt al langer mo-
schrijven nog onbekend,
me kun je je afvragen of je de dienst (nog) wel wilt
waaronder de Innova-
nitoren en televisies met
een curator houdt zich
gebruiken, aangezien die je privacy niet zo hoog in
tions-tak in Nederland.
de Philips-licentienaam.
hiermee bezig.
het vaandel heeft staan.
6
PCM0708_p006-009_Bootsector (TS).indd 6
11/06/2018 19:40
BOOTSECTOR
THE GOOD, THE BAD AND THE UGLY ELKE MAAND ZIJN ER WEL BEDRIJVEN OF INSTELLINGEN DIE POSITIEF OF JUIST (ONBEDOELD) NEGATIEF IN HET NIEUWS KOMEN. WIE VIELEN ONS DEZE MAAND OP?
GOOD
BAD
UGLY
OVERHEID START CYBERSECURITYALLIANTIE
NEDERLANDSE HUISARTSEN MAILEN NIET VEILIG
De Nederlandse overheid
De websites van hon-
hee in mei het startschot
derden psychologen en
HACKERS INFECTEREN HONDERDDUIZENDEN ROUTERS MET MALWARE Een hackersgroep hee
gegeven voor een cybersecurity-alli-
huisartsen vragen patiënten hun
wereldwijd een half miljoen routers
antie met publieke en private partijen.
medische gegevens te mailen naar
geïnfecteerd met VPNFilter-malwa-
De alliantie, die naast de Rijksoverheid
Gmail- en Hotmail-adressen, meldt
re. Het gaat om routers van Linksys,
bestaat uit het bedrijfsleven en de
EenVandaag. Deze commerciële
MikroTik, Netgear en TP-Link, voor-
wetenschap, is ontstaan naar aanlei-
maildiensten worden door betrokken
namelijk in Oekraïne. De malware kan
ding van de in april gepresenteerde
organisaties als de Artsenfederatie
volgens cybersecurity-onderzoekers
Nederlandse Cybersecurity Agenda
KNMG als onveilig beschouwd, omdat
van Cisco Talos de routers tegelijker-
(NCSA). Doel van de alliantie is om
het risico bestaat dat de inhoud van de
tijd uitschakelen, waarna een reboot
de maatregelen van de NCSA vorm te
mails wordt gelezen door onbevoegden.
zinloos is. Zo kunnen de hackers de
geven, onder andere door voorlichting
Dat is een schending van het medisch
interne oegang van miljoenen mensen
te geven aan het MKB. Ook willen de
beroepsgeheim met tuchtrechtelijke
ontnemen. Cisco Talos zegt dat de
partijen “de digitale veiligheid van de
en strafrechtelijke consequenties voor
malware ontwikkeld en verspreid is
gehele bedrijfsketen versterken”, meldt
artsen en psychologen. Nu de Algeme-
door de Russische hackersgroep APT28,
de minister van Justitie en Veiligheid.
ne Verordening Gegevensbescherming
en dat de malware overeenkomsten
Dit alles om “het digitale domein te be-
(AVG) is ingegaan, gaat de Autoriteit
vertoont met oudere malware die ook
schermen”. Aan de alliantie doen onder
Persoonsgegevens meer controleren
aan Rusland gelinkt is. APT28 zou ook
meer PostNL, KPN, Schiphol, Deloi e
op de bescherming van medische gege-
achter de hack zi en op de Amerikaan-
en de Rabobank mee. Ook overheids-
vens. Medici die gebruik blijven maken
se Democratische Partij in 2016. De FBI
onderdelen als de AIVD, de NCTV en
van onveilige maildiensten kunnen
is bezig om de malware te ontman-
de Nationale Politie zijn vertegenwoor-
hierdoor sneller een waarschuwing of
telen en hee Amerikanen dringend
digd.
boete krijgen. De Autoriteit Persoons-
verzocht hun router te herstarten.
gegevens roept mensen op een melding
Rusland ontkent alle betrokkenheid bij
te maken als zij vermoeden dat hun
de malware-verspreiding.
medische gegevens niet vertrouwelijk worden verstuurd.
NR. 07/08 - JULI/AUGUSTUS 2018
PCM0708_p006-009_Bootsector (TS).indd 7
WWW.PCMWEB.NL
7
11/06/2018 19:40
BOOTSECTOR
OVERHEID VS. KASPERSKY AANJAGER
ICT-OPLEIDINGEN OP MBO-NIVEAU GAAN CYBERSECURITY-LESSEN GEVEN
ANGST VOOR RUSLAND TREFT KASPERSKY Welke antivirussoftware gebruik
als KPN gold hetzelfde. Vorig jaar
jij? Voor de Amerikaanse, Britse en
kwam daar verandering in, nadat
Nederlandse overheid was dat lan-
uit onderzoeken van geheime dien-
ge tijd Kaspersky. Voor bedrijven
sten zou blijken dat het Russische
TIJDLIJN ANGST VOOR KASPERSKY Ict-opleidingen leren studenten de fijne kneepjes van onder andere techniek en programmeren, maar geen enkele opleiding is perfect. Zo klaagden (oud)studen-
12 JULI 2017:
ten en andere betrokkenen onlangs dat de ict-oplei-
De Amerikaanse
13 SEPTEMBER 2017:
18 DECEMBER 2018:
dingen op mbo-niveau weinig aandacht besteden aan
regering verwij-
Verbod federale
Kaspersky klaagt
cybersecurity. Het gevolg is dat jongeren wel leren
dert Kaspersky
overheidsdien-
de VS aan voor
programmeren, maar dat ze dat niet altijd veilig doen.
als goedgekeurde
sten en agent-
‘onwettelijk’
Een slechte zaak, zeker nu Nederland via een alliantie
overheids-soft-
schappen in de VS
verbod
meer gaat inzetten op cybersecurity (zie ‘the good’ in
wareleverancier
tegen Kaspersky-
deze nieuwsrubriek). Op advies van het bedrijfsleven
software
en onderwijs gaat de SBB, de organisatie die de mb-opleidingseisen bepaalt, ict-opleidingen verplichten veilig programmeren als standaardvak op te nemen. Ook de eindexamens op ict-opleidingen worden geüpdatet om cybersecurity een prominentere rol te geven. Het ict-onderwijs wordt in 2019 vernieuwd, meldt de SBB.
E-DIAAL BOEKCHAIN
BITCOIN & BLOCKCHAIN IN BOEKVORM
KOBO BRENGT CLARA HD E-READER UIT E-readers staan niet bekend als
boeken op kwijt. De e-reader
de meest spannende of inno-
laadt op via een micro-usb-poort
verende techproducten, maar
en heeft wifi-ondersteuning. In
Boeken over bitcoin, blockchain
Wie geïnteresseerd is in bitcoin
fabrikanten voeren wel degelijk
tegenstelling tot verschillende
en andere crypto-onderwerpen
en/of blockchain, kan goed uit de
verbeteringen door. Zo komt
concurrenten is hij niet water-
zijn er genoeg, ook in het Ne-
voeten met Blankesteijns boek.
Kobo begin juni met de 130 euro
bestendig, dus pas op bij het
derlands. De nieuwste aanwinst
Desalniettemin hadden wij graag
kostende Clara HD e-reader, een
zwembad of aan zee.
is Bitcoin & Blockchain, een 170
meer gelezen over het financi-
model met een 6inch-scherm en
pagina’s tellend boek geschre-
ële aspect van de bitcoin, want
een hoge resolutie van 1448 bij
ven door technologiejournalist
Blankesteijn vertelt vooral over
1072 pixels. Dit zorgt voor een ppi
Herbert Blankesteijn. PCM heeft
de techniek en werking van de
van 300, wat voor een e-reader
het boek de afgelopen weken ge-
valuta. En de tientallen voorbeel-
erg scherp is. Daarnaast heeft
lezen en is positief; Blankesteijn
den van blockchain-toepassingen
het scherm een aanpasbare
vertelt op luchtige en heldere
die hij aanhaalt aan het einde
lichtsterkte en kun je de kleur-
wijze over toch vrij ingewikkelde
van het boek, snijden ook niet
temperatuur veranderen met de
materie. Het boek is begrijpelijk
allemaal hout. Een meer kritische
ComfortLight Pro-techniek van
opgebouwd met hoofdstukken
houding was hier wat ons betreft
Kobo. Die was voorheen alleen
die bijvoorbeeld gaan over het
op zijn plaats geweest, want lang
beschikbaar op de veel duurdere
kopen van bitcoins, manieren
niet alle besproken voorbeelden
Aura H20 Edition 2 e-reader. Door
om bitcoins (niet) kwijt te raken
lijken ons even nodig en nuttig.
bijvoorbeeld warmere kleuren
en de werking van blockchain.
Vanwege de snel opvolgende
weer te geven, zou je ’s avonds
Soms worden onderwerpen
ontwikkelingen in de cryptowe-
makkelijker in slaap moeten
beknopt behandeld in vraag-en-
reld, kan het bovendien zijn dat
komen. De Kobo Clara HD is 8,35
antwoord-vorm (Q&A), terwijl de
Blankesteijns boek over een jaar
millimeter dik, weegt 166 gram en
auteur in andere hoofdstukken
gedateerd en onvolledig is. Maar
heeft 8 GB interne opslagruimte –
juist (terecht) de diepte ingaat.
voor nu is het boeiend leesvoer.
daar kun je maximaal zesduizend
8
PCM0708_p006-009_Bootsector (TS).indd 8
11/06/2018 19:40
BOOTSECTOR
Kaspersky banden onderhoudt
dat Russische staatshackers
persky hee vanaf het begin
Toch blijven de overheden
met de Russische overheid.
spioneren via de antivirus-
af aan gezegd ona ankelijk te
en bedrijven als KPN bij hun
Volgens de – niet inzichtelijke
so ware. Reden voor de VS,
zijn en op geen enkele manier
beslissing: Kaspersky is niet
– rapporten zou het Kremlin
Engeland en (sinds mei dit jaar)
banden te hebben met welke
meer te vertrouwen en gaat de
(we elijk) invloed hebben op
Nederland om Kaspersky uit te
overheid dan ook, en voegt
deur uit.
de so ware en werkwijze van
faseren en over te stappen op
er steeds aan toe dat er geen
Kaspersky en is het mogelijk
andere antivirusso ware. Kas-
bewijs is voor staatsinmenging.
14 MEI 2018:
15 MEI 2018:
15 MEI 2018:
30 MEI 2018:
De Rijksoverheid begint
KPN stopt ook met het
Kaspersky verhuist
De Amerikaanse rechter
uitfasering Kaspersky-
gebruik van Kaspersky
kernactiviteiten naar
wijst Kaspersky's
so ware wegens angst
Zwitserland ‘voor volle-
rechtszaken af
voor Russische spionage
dige transparantie’
NIEUWKIA
DRAADLOZE BORDEN
DRIE NIEUWE NOKIA’S NAAR NEDERLAND
NIEUWE ARDUINO AANGEKONDIGD De nieuwste computerbord-
sneller dan via IoT-netwerken
Deze zomer verschijnen er drie
jes van Arduino zijn beter
als LoRa en Sigfox, beloo
nieuwe Nokia-smartphones in
dan hun voorgangers en zijn
Arduino. De MKR NB 1500 zou
Nederland. HMD Global, dat de
volledig compatibel met de
ook energiezuiniger zijn dan
licentie hee op het gebruik van
bestaande Uno-, Mega- en
concurrenten. De Ardui-
de Nokia-naam, presenteerde
MKR-bordjes. Arduino
no-bordjes komen in juni uit
recent de Nokia 2.1, 3.1 en 5.1. De
gee de MKR Wifi 1010 een
en zijn dan onder andere te
toestellen volgen de 2, 3 en 5 van
ESP32-module met 2,4GHz-wifi
bestellen via de webshop van
vorig jaar op en hebben betere
en bluetooth met een lager
de fabrikant. Prijzen zijn nog
hardware en Android 8.1 (Oreo)
stroomverbruik dan bij de
niet bekendgemaakt. De mees-
aan boord. Bij de 2.1, die 119 euro
MKR1000. Het nieuwe bordje
te producten van Arduino
gaat kosten, is het de Android
hee ook twee processors;
hebben prijskaartjes van 20 tot
Go-versie voor budgetelefoons.
één gebaseerd op ARM en
50 euro, vermoedelijk gaan de
Het toestel hee een Snapdra-
één IC-dualcore-soc van
MKR1010 en MKR NB 1500 ook in die prijsklasse vallen.
gon 425-soc, een hd-scherm van
gebruikt en 199 euro gaat kosten.
Espressif. De aanwezige Mi-
5,5 inch en een bijzonder grote
De 3.1 en 5.1 draaien op Android
crochip ECC508-module kun
4000mAh-accu. De 3.1 en 5.1 heb-
One. Alle smartphones krijgen
je gebruiken voor beveiligde
ben schermen met een verlengde
drie jaar lang maandelijks een
tls-netwerkcommunicatie.
18:9-verhouding en gebruiken
beveiligingsupdate, beloo de
De eveneens nieuwe MKR
MediaTek-processors met 2 GB
fabrikant. HMD Global maakte
NB 1500 kan door zijn NB
werkgeheugen en 16 GB opslagge-
ook bekend dat alle bestaande
IoT-ondersteunde hardware
heugen. De 3.1 is voorzien van een
Nokia-telefoons (inclusief de drie
op de hele wereld inge-
5,2inch-scherm (hd) en moet 149
nieuwste modellen) geüpdatet
zet worden via bestaande
opbrengen terwijl de 5,5-inch gro-
worden naar ‘Android P’, dat ver-
4G-LTE-frequenties. Het
te Nokia 5.1 een full-hd-scherm
moedelijk in de herfst uitkomt.
bordje communiceert daarom
NR. 07/08 - JULI/AUGUSTUS 2018
PCM0708_p006-009_Bootsector (TS).indd 9
WWW.PCMWEB.NL
9
11/06/2018 19:40
FOODSTORY
Elke maand laten we in de rubriek Koplopers de mooiste technische projecten zien. Projecten die uit liefde zijn gemaakt. In deze editie een augmented-reality-app die je laat watertanden. Mét wat tips om zelf aan de slag te gaan in ‘Het geheim van de chef’!
Koplopers
AUGMENTED REALITY AAN TAFEL
MERIJN GELENS
10
PCM0708_p010-015_Koplopers - Foodstory (TS).indd 10
11/06/2018 19:43