EDITIE 6 | JAARGANG 26 | JUNI 2018 | € 6,95
BASISCURSUS
DATAHERSTEL
Haal verloren data terug WORKSHOP HÉT ANT WO ORD OP AL JE TECH-VRAGEN
ALTIJD DÉ PERFECTE BACK-UP
CLOUD OF NAS? TEST
DIT ZIJN DE VOOREN NADELEN
PRIVACY
AVG, WAT MOET JE ERMEE?
Dit betekent de nieuwe privacywet voor jou
OPSLAGHARDWARE
GA VOOR MEER ÉN SNELLERE OPSLAG
WELKE CLOUDDIENST KIES JE?
Maak geanimeerde grafieken in PowerPoint
KEUZEGIDS
4BAY-NAS’EN + De beste nas-schijven van 4 TB
DYNAMISCHE DIAGRAMMEN
DIT IS DE IDEALE
BACK-UPSTRATEGIE
VOOR ELK SCENARIO DE BESTE OPLOSSING
ALLE BESTANDEN VERZAMELEN! BEHEER JE CLOUDDIENSTEN VEEL SLIMMER
20 APPS OM JE HUISHOUDEN BETER TE REGELEN
Equipped with 8th GEN. INTEL® CORE™ i9 PROCESSOR | WINDOWS 10 HOME | GEFORCE® GTX 1080 / 1070 SLI / 1070 GRAPHICS | 8 GEN INTEL® CORE™ PROCESSORS: DESIGNED FOR WHAT’S COMING NEXT. | th
Intel, the Intel Logo, Intel Inside, Intel Core, and Core Inside are trademarks of Intel Corporation or its subsidiaries in the U.S. and/or other countries.
VOORWOORD
Voorwoord
Cloud of nas Gek genoeg heb ik sinds een paar jaar steeds minder behoefte aan hardeschijf-ruimte in mijn pc’s en laptops. Dat komt deels omdat mijn verzamelwoede ontzettend gezakt is. En ik stream vooral veel meer. Spotify, Netflix en ook YouTube voorzien in het overgrote deel van mijn mediabehoefte. Daarnaast zijn de verschillende clouddiensten zo snel en toegankelijk geworden, dat ik veel minder lokaal op wil slaan. Alleen mijn nas zou ik echt niet willen missen! Het verbaasde me trouwens dat mijn verzamelwoede zo is verminderd. Al mijn muziek, video’s en foto’s had ik op elke computer en op meerdere externe schijven staan. Mijn eigen alternatief voor een fatsoenlijke back-upstrategie. Maar op een gegeven moment raakte ik het overzicht kwijt en tegelijkertijd downloadde ik veel minder. Daar kwam nog eens bij dat ik merkte dat ik al die oude films zelden nog eens kijk, dus gooi ik het nu na het kijken meteen weg. Voor de rest heb ik de cloud. En wat ik niet online wil hebben, staat op mijn nas. Die is ook niet online bereikbaar, alleen vanaf mijn thuisnetwerk. Ook maak ik van de bestanden in de cloud een back-up op die nas. Zo’n clouddienst zal maar eens problemen hebben of de connectie met een van mijn aangesloten pc’s, laptops, tablets of smartphones verknoeit iets. Kleine kans, maar ik moet er niet aan denken. Toch ben ik nog niet helemaal veilig. Stel dat mijn nas of de schijven erin stukgaan, of mijn huis vliegt in brand … dan moet ik nog een kopie van de nas ergens ánders hebben staan. Dat heb ik voor bepaalde bestanden wel geregeld, maar eigenlijk besteed ik er te weinig aandacht aan. Dat is ook mijn probleem met backups, ik vind het niet leuk om mee bezig te zijn. Eigenlijk is backuppen net als sporten (voor mij dan): noodzakelijk kwaad. Om jou en mij te helpen hebben we in dit nummer ook een artikel over goede back-upstrategieën. Dan moet het zeker lukken. Veel leesplezier!
Jeroen de Jager Hoofdredacteur jeroen@computertotaal.nl
JUNI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
3
NUMMER 6 2018
OPSLAG EN BACK-UP IN DE CLOUD OF OP EEN NAS?
Back-uppen is niemands favoriete bezigheid, maar het verliezen van gegevens is nóg minder leuk. Besteed er dus even aandacht aan, dan ben je voor de komende tijd weer klaar. En waar sla je eigenlijk al je bestanden op? Welke schijven, nas’en en clouddiensten zijn daarvoor geschikt?
ENTER
6
fers, uitspraken én meningen. Uit alles wat
TIPS & TRUCS 20 apps voor het huishouden
langs is gekomen, viel dit ons het meeste op.
Het huishouden is een strak geregeld
Is dát even lekker binnenkomen!
bedrijf. De één doet de boodschappen, de
Nieuws, gadgets, gear, apps, geruchten, cij-
ander vouwt de kleren op, toch? Om allerlei huishoudelijke taken makkelijker te maken, zijn er talloze apps die je hierbij kunnen helpen.
104
NIEUWE PRIVACYWET
WORKSHOP Dynamische diagrammen
102
Maak je een presentatie met veel cijfermateriaal, dan verpak je die gegevens
Op 25 mei gaat de nieuwe privacywet in, de
slim in grafieken. Je analyse maak je een
AVG. Die wet geeft burgers in de EU meer
stuk duidelijker met staaf-, lijn-, taart-
controle over welke gegevens bedrijven van ze verzamelen. Wat houdt het voor jou precies in?
4
INFOGRAPHIC Stroomverbruik
en/of cirkeldiagrammen. En die kun je in PowerPoint ook mooi animeren!
82
118
INHOUD
TEST NAS’en voor 4 schijven
88
20 SURVIVALSTRATEGIE VOOR JE DATA
32 BASISCURSUS VERVANG EEN SCHIJF IN JE NAS
Sla je bestanden veilig op én zorg voor een
Zijn alle schijven in je nas vol of is een
Zijn ze hun meerprijs ten opzichte van
goede back-up! Zo overleven jouw data een
schijf defect? Dan moet je hem vervangen,
2bay-nas’en waard?
ramp.
we leggen uit hoe je dat doet.
28 KEUZEHULP OPSLAGHARDWARE
50 ALLE BESTANDEN VERZAMELEN! Heb jij ook meerdere accounts bij verschil-
Externe schijf, usb-stick, externe ssd …
lende clouddiensten? Je kunt al die be-
welke externe opslagdrager kies jij voor je
standen via één interface beheren.
bestandsopslag?
Behalve extra opslag, krijg je ook nog andere voordelen bij een nas met vier schijven! We testen vijf recente modellen.
TEST NAS-schijven
96
De meerwaarde van supersnelle schijven in een
58 BASISCURSUS HAAL VERLOREN DATA TERUG
nas is voor consumenten vaak beperkt, en in grote capaciteiten zijn ssd’s erg
Help! Zijn je bestanden verdwenen of in-
duur. Dus: wat is nou de
eens niet meer te openen? Misschien zijn
beste 4TB-schijf voor in
je bestanden zo nog te redden.
je nas?
QUICK FIX BEWAAR KINDERTEKENINGEN MAAK EEN OPVALLEND CV
84 109
BEWAAR JE GEHEIMEN VEILIG
116
DAGELIJKS NIEUW BEHANG
123
VRAAG & ANTWOORD
126
SHORTLIST Gepersonaliseerd cadeau
112
Weet je niet goed wat je iemand cadeau wilt geven of wil je zelf iets unieks? Van
OPSLAG IN DE CLOUD
KIJKEN, KIEZEN, KOPEN Digitale camera
deze toffe cadeaus bestaat er echt maar één!
130
REVIEWS HARDWARE
68
SOFTWARE
73
misschien wel bepaald dat je jouw bestan-
APPS
78
den in de cloud wilt opslaan. Maar waar?
GAMES
80
40
Met alle informatie uit het cover-deel heb je
Er zijn zó veel aanbieders! We geven je een mooi overzicht.
JUNI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
5
ENTER
Nieuws, gadgets, gear, apps, geruchten, cijfers, uitspraken én meningen. Uit alles wat langs is gekomen, viel ons dit het meeste op. Is dát even lekker binnenkomen!
VEILIGHEID
TELEVISIE
Twitter komt in het geweer
ONTWAPENING
UITGESTREAMD T-Mobile knipt televisiedienst af Telecomprovider T-Mobile heeft aangekondigd te stoppen met de televisie-
Twitter heeft onlangs een flinke up-
pistool is namelijk vervangen voor een wa-
dienst Knippr. De dienst, die in 2016 met veel
date uitgevoerd aan z’n Twemoji,
terpistool. Daarnaast is het mes vervangen
ambitie werd geïntroduceerd, zorgde ervoor
waarbij een aantal emoji een metamorfose
voor een mes dat meer lijkt op een keuken-
dat gebruikers voor een vast bedrag per
hebben gekregen. Normaliter niet heel
mes dan op een wapen. Het bedrijf heeft
maand onbeperkt toegang kregen tot live tele-
nieuwswaardig, ware het niet dat de wijzi-
laten weten dat de wijzigingen geen poli-
visiezenders. Deze zenders konden bekeken
ging ervoor heeft gezorgd dat de pistool-
tiek statement zijn, maar simpelweg ‘een
worden met behulp van apps voor smartpho-
emoticon verleden tijd is. Twitter is niet
wijziging om ervoor te zorgen dat de
nes en tablets, of op televisie met behulp van
het eerste bedrijf dat deze stap heeft gezet,
Twemoji aansluiten bij de evolutie van
een settopbox. Volgens Tisha van Lammeren,
eerde deed Apple al iets gelijksoortigs. He-
emoji zoals die op andere platformen
directeur consumentenmarketing bij T-Mobi-
lemaal wapenloos zijn de Twemoji niet, het
plaatsvindt’.
le was de dienst geen mislukking, maar simpelweg z’n tijd vooruit: ‘Zoals bij veel startups, leer je al doende en kom je soms tot de conclusie dat je te vroeg de markt hebt betreden voor het grote publiek. Met Knippr spreken we op dit moment nog een te kleine doelgroep aan.’ Op 1 juni trekt het bedrijf definitief de stekker uit de dienst, tot die tijd kan er nog gekeken worden.
6
ENTER
TELEVISIE
KAAPT NETFLIX DE KIJKER WEG?
WEG MET DE KABEL
Als het aan Netflix ligt, heeft de klassieke televisie z’n langste tijd gehad. In Amerika hebben sinds vorig jaar meer huishoudens een Netflix-abonnement dan een abonnement bij een kabelmaatschappij. Het laat zich raden dat deze trend zich wereldwijd doorzet, maar is het in Nederland ook al vrezen geblazen voor kabelmaatschappijen? Nog niet helemaal. In Nederland heeft één op de drie huishoudens een Netflix-abonnement. De helft van alle huishoudens kijkt echter naar Netflix, hetgeen te danken is aan de mo-
APPS
DAT KLINGONT GOED! Maak je verstaanbaar op Qo’noS
gelijkheid om een account te delen (wat officieel alleen binnen het gezin mag). Toch zijn
Het heeft even mogen duren,
betekent dat Klingon dus ook écht een
deze cijfers (nog) niet schokkend voor de Ne-
maar het is nu gelukkig eindelijk
taal is die je kunt leren. En dankzij
derlandse kabelaar. Naast Netflix keek 91,4
mogelijk om op een effectieve manier
onze vrienden bij Duolingo, is dat
procent van de Nederlanders namelijk nog
Klingon te leren. Even ter opfrissing:
leren nu ook voor jou mogelijk. Dat
elke week televisie. Dat is iets minder dan de
de Klingons zijn het nogal agressieve
had behoorlijk wat voeten in de aarde,
92,6 procent in 2016, maar de daling is in Ne-
buitenaardse ras uit de serie Star Trek,
want de Klingon-taal is écht heel com-
derland vooralsnog niet dramatisch te noe-
die een onverstaanbare taal spreken.
plex, en de systemen van Duolingo
men. Wellicht zal dit veranderen wanneer
Het ras en de taal mogen dan fictief
konden daar niet mee overweg. De
Netflix een groter aanbod krijgt door Euro-
zijn. Het is, zoals alles in Star Trek, wel
cursus is volledig in elkaar gezet door
pese regelgeving.
op echte basisprincipes gebaseerd, wat
vrijwilligers.
Het is onvermijdelijk dat Apple op termijn stopt met muziekdownloads uit de iTunes Store.
JUNI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
ECHT GEZEGD Apple Music-baas Jimmy Iovine laat zich tegen de BBC ontvallen dat de geruchten dat iTunes z’n langste tijd heeft gehad, niet helemaal ongegrond zijn.
7
ENTER
SMARTPHONE
Huaweinig nieuws SOFTWARE
MICROSOFT OVER THE EDGE
SOFTWAREREUS DRINGT BROWSER OP
P20-serie gepresenteerd
Je zou denken dat Microsoft na
Het bedrijf beweert dat het met deze
de grote antitrust-zaak van
stappen experimenteert omwille van
Het Chinese Huawei heeft eerder dit jaar de langver-
jaren geleden z’n lesje wel geleerd had
de veiligheid (Microsoft vindt z’n
wachte P20 en P20 Pro-toestellen gelanceerd. Twee
als het ging om het opdringen van z’n
eigen browser het veiligst), maar ge-
superdegelijke smartphones, maar met vernieuwingen die
software. Niets is minder waar, want
zien de geschiedenis hebben wij toch
we vooral al bij andere concurrenten hebben gezien. Net
als het aan de softwaregigant ligt,
echt het vermoeden dat de boefjes
als de iPhone X heeft het display een kleine inkeping en
kunnen gebruikers die de standaard
stiekem hun zin aan het doordrukken
heeft Huawei de 3,5mm-koptelefoonaansluiting afge-
mail-app in Windows 10 gebruiken,
zijn. Helemaal zeker is het dan ook
schaft. Huawei legt de nadruk op smartphone-fotografie.
dat in de toekomst alleen nog maar
nog niet, op dit moment test het be-
Ook hierin is het Chinese merk niet de enige, Samsungs
doen in combinatie met de Edge-
drijf de functionaliteit onder Win-
onlangs verschenen Galaxy S9+ legt hier ook de focus op.
browser. Dit betekent dat een link die
dows 10-testers, en pas als zij hier po-
Waar de P20-toestellen van Huawei wél uitblinken in ori-
je in de mail-app opent, dan alleen nog
sitief over zijn, wordt de functie eind
ginaliteit, is de aanwezigheid van niet twee maar drie ca-
maar geopend kan worden in Edge.
2018 uitgerold.
mera’s aan de achterzijde. Het lenstrio bestaat uit een lens van 40 megapixel, plus een monochrome lens van 20 megapixel én een telelens van 8 megapixel. Deze zouden samen gedetailleerde foto’s moeten maken, met de mogelijkheid om tot 3x optisch in te zoomen. De P20 is voorzien van een full-hd-scherm van 5,8 inch dat de gehele voorkant beslaat. Het display van de P20 Pro is groter (6,1 inch)
P R I VAC Y
FACEBOEM! Zuckerberg vangt klappen (maar blijft staan)
8
Je kunt het bijna niet gemist heb-
rug toe. Mark Zuckerberg moest tekst
ben: Facebook ligt enorm onder
en uitleg geven in het Amerikaanse
vuur. De oorzaak? Een Facebook-app
congres. Daar bleek overigens dat de
zorgde ervoor dat de gegevens van
stoffige politici niets van Facebook be-
maar liefst 87 miljoen gebruikers
grepen, en Zuckerberg doorstond het
(waaronder Mark Zuckerberg zelf) zijn
spervuur aan vragen dan ook bijna la-
gelekt naar het bedrijf Cambridge Ana-
chend. Helemaal zonder gevolgen is
lytica. Op zich al niet heel zuiver, maar
het schandaal natuurlijk niet, maar
die gegevens blijken dus te zijn gebruikt
vooralsnog blijkt de grote exodus wel
om de uitkomst van de Amerikaanse
mee te vallen. Na een oproep van Arjen
verkiezingen te beïnvloeden. Het heeft
Lubach kondigden zo’n 33.000 mensen
gezorgd voor een enorme hetze tegen
aan Facebook te verlaten, uiteindelijk
Facebook, en grote bedrijven als Play-
bleken ‘slechts’ zo’n 10.000 dit ook
boy en Tesla keerden het platform de
daadwerkelijk te gedaan hebben.
en het toestel heeft ook een betere accu (4.000 mAh in plaats van 3.400) en meer werkgeheugen (6 GB ten opzichte van 4 GB). Zonde is wel dat de toestellen weliswaar 128 GB opslagcapaciteit hebben, maar niet uit te breiden zijn met geheugenkaartjes. Ook de prijs is helaas afgekeken: de Pro-variant kost 900 euro, de P20 kost 650 euro.
C I J F E R TJ E
72 MILJARD Bitcoin heeft in het eerste kwartaal van dit jaar harde klappen moeten incasseren. 72 miljard dollar is de waarde van de munt die in het eerste kwartaal van dit jaar is verdampt.
ENTER
E E R ST E R E A C T I E VA N D E R E D A C T I E
EERSTE INDRUK Jeroen de Jager wil graag een koppeling met Fortnite
Als er een koppeling met Fortnite mogelijk is, ben ik gelijk verkocht! Of een ander soort ‘beweging voor speeltijd’functie. Dan mag mijn puberzoon lekker aan de bak … :-) Overigens moeten er wel snel andere kleuren komen, want alleen kiezen uit paars of blauw is natuurlijk helemaal niet cool.
Lub Snoek vindt het een goede zaak
Als fysiotherapeuten al spreken van een tablet-nek of iPad-rug, vind ik de Fitbit Ace een goede zaak. Pokémon Go bewees al dat een spelelement jong en oud aan het lopen krijgt, dus ik hoop dat dit ook lukt bij de Ace. Nu maar hopen dat de beweegdoelen niet als verplichting gaan aanvoelen, want dan krijgt zelfs de Ace – hoe leuk die er ook uitziet – ze niet van de bank.
REN JE ROT
Fitbit Ace
Daan Doedens vergat altijd expres de tijd
Kinderen spelen steeds minder buiten … dat is wel een probleem. De reden is intrinsieke motivatie. Ik had toen ik wat jonger was simpelweg niks beters te doen. Tegenwoordig zijn smartphones, tablets en internet veel spannender dan een potje verstoppertje. En met FIFA kun je
Fitbit heeft al jaren voor ieder wat wils op het gebied van activity-trackers en smartbands. Met de komst van de Fitbit Ace zijn smartbands er nu zelfs voor jong én oud. De Fitbit Ace is een kleurrijke smartband die kinderen vanaf 8 jaar moet stimuleren om meer te bewegen. Hoewel de Fitbit Ace erg lijkt op de Fitbit Alta, is de smartband voor kinderen een paar tientjes goedkoper en zijn er enkele kindvriendelijke functies in verwerkt, zoals een Family Account en Kid View. De Fitbit Ace is te koop voor 99,95 euro.
nu eenmaal veel beter voetballen dan in het echie. De oplossing is niet meer gadgets, maar minder. Mijn advies? Telefoon in de kast en naar buiten met die hap. Zónder horloge!
Jeroen Boer speelde als kind gewoon buiten
De Fitbit Ace moet van bewegen een spelletje maken en kinderen motiveren met beloningen als badges. Maar of dat een goed idee is? Fitbit zelf zegt de Ace op de markt te brengen omdat kinderen te zwaar zijn, kennelijk is afvallen dus een belangrijke motivatie. Informatie als calorieën tellen is in de kinderomgeving (gelukkig) wel weggehaald, toch lijkt mij het gevaar van nadruk op gewicht op de loer te liggen. En of getelde stappen echt lang motiveren? Bij volwassenen verdwijnen wearables in elk geval na een tijdje massaal in de kast.
JUNI 2018
W W W . C O M P U T E R T O TA A L . N L
9
ENTER
spotlight
DROP HEM OP DIE SCHIJF Jeroen de Jager, erg fan van usb-c LaCie heeft al jarenlang een flinke lijn met externe schijven die tegen een stootje kunnen. De nieuwste heeft een usb-c-aanslui-
Techproblemen vragen een techoplossing! En in ons dagelijks techleven komen we vaak leuke nieuwe initiatieven tegen. En de prijs? Die maakt niet zoveel uit als het een geniaal idee is.
ting, heeft intern twee harde schijven en is voorzien van een uhs-II-sd-kaartlezer. Erg handig voor Macbook Pro’s die het zonder kaartlezer moeten doen! www.tiny.cc/laciec
CHROMETAB OF TABBOOK? Joris Peterse, gebruikte vooralsnog geen Chrome OS, tablet … en Acer Android op tablets is een stille dood aan het sterven. Het besturingssysteem is handig voor smartphones, maar niet om productiever op te wezen – wat bij tablets wel zo prettig is. Gelukkig wordt Chrome OS omgebouwd voor tablets, en is de Acer Chromebook Tab 10 de eerste Chrome-tablet. www.acer.com
MY PRECIOUSSS
CASTEN VIA ETHERNET
Daan Doedens, sloopt elke whammy bar die hij tegenkomt
Jeroen Boer, wil onmiddellijk kijken
Een vibrato uit een snaar halen of een toon
hankelijkheid van wifi gooit soms roet in
buigen is simpel op gitaar, maar met een
het eten. Topmodel Chromecast Ultra komt
keyboard wordt het lastiger. De oplossing:
daarom standaard met een ethernetadapter.
de Neova, een midi-ring die kleine handbe-
Dankzij de Ethernet Adapter for Chrome-
wegingen live omzet in effecten. Het beste
cast kun je voor zo’n 12 euro ook de Chro-
van twee werelden in één, en nu te backen
mecast, Chromecast 2 en Chromecast Audio
op Kickstarter.
van een netwerkaansluiting voorzien. Laat
De Chromecast is superhandig, maar de af-
het streamen maar (onmiddellijk) beginnen!
www.tiny.cc/ksring
www.tiny.cc/netcast
RED DE KOPTELEFOONINGANG Lub Snoek, is bewust ouderwets JackSavior heeft een 3,5mm-koptelefoonplug ontwikkeld die 10 keer sterker is dan een klassieke plug. Door de draden aan de binnenkant van de plug te solderen, is de kans op schade door hevig gebruik een stuk kleiner geworden. Hoewel de koptelefooningang bij smartphones langzamerhand uit het straatbeeld verdwijnt, is het fijn om te zien dat deze standaard toch verder ontwikkeld wordt. www.jacksavior.com
10