OPEN MALL. Δήμος Παπάγου- Χολαργού

Δημιουργία Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου (Open Mall) στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ-ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ

ΙΟΥΛΙΟΣ 2016

Έρευνα και Προετοιμασία Τεύχους για την ATManagement: Πούλιος Δημήτρης, Αρχιτέκτονας-Πολεοδόμος, ΜΑ in Urban Design | Collective Planning & Design

4

Εισαγωγή Η δημιουργία ενός Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου (Open Mall) στο Δήμο Παπάγου – Χολαργού αφορά στην οργανωμένη και συστηματική ανάδειξη και προβολή του παραδοσιακού εμπορικού κέντρου της πόλης με συντονισμένες ενέργειες επικοινωνίας και ενημέρωσης, πολιτιστικής και κοινωνικής ευαισθητοποίησης με βασικό γνώμονα την εξυπηρέτηση του αγοραστικού κοινού. Σκοπός της δημιουργίας του Open Mall είναι να αναδείξει το εμπορικό κέντρο του Δήμου Παπάγου – Χολαργού σε ένα ενιαίο κέντρο με δυνατότητες που θα συνδυάζουν το πολιτιστικό ενδιαφέρον με την ψυχαγωγία, το αγοραστικό όφελος και την ποιοτική εξυπηρέτηση των πολιτών. Παράλληλα θα συντελέσει στην τόνωση της αγοράς στο εμπορικό κέντρο της πόλης, στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας, καθώς και στην επανεδραίωσή του ως ελκυστικό προορισμό για αγορές, διασκέδαση και κέρδος με απώτερο σκοπό την ενίσχυση των εμπορικών επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση των δυσμενών συν-

θηκών της οικονομικής κρίσης. Σημαντική θα είναι και η προστιθέμενη αξία που θα φέρει στην ακίνητη περιουσία των δημοτών μέσα από τις καλύτερες προοπτικές για πώληση, ενοικίαση και γενικότερα αξιοποίηση των ακινήτων. Ο εμπορικός σύλλογος καλείται να ενεργοποιηθεί, συντονίζοντας και υλοποιώντας δράσεις και ενέργειες προβολής και προσέλκυσης επισκεπτών. Απαραίτητη κρίνεται η διαβούλευση με τον εμπορικό κόσμο και η δυναμική συμμετοχή σου σε μια ενιάια πολιτική ανάδειξης του εμπορικού κέντρου και εξυπηρέτησης του κοινού. Στο πλαίσιo συγκρότησης μιας τέτοιας πολιτικής-στρατηγικής για την ανάδειξη του εμπορικού κέντρου του Δήμου κρίνεται αναγκαία η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αναπτύσονται τα Open Malls (μεθοδολογία, πρακτικές, διεθνή εμπηρεία), καθώς και των μεθόδων εφαρμογής στην περίπτωση του Δήμου ΠαπάγουΧολαργού.

Από Αριστερά: Lincoln Road Mall στο Μαϊάμι. Προσωρινή πεζοδρόμηση της Times Square στη Νέα Υόρκη. Η οδός Έρμού στην Αθήνα

6

Open-Pedestrian Malls Τα Open Malls ή Pedestrian Malls όπως συνήθως αναφέρονται, είναι γνωστά στις δυτικές μητροπόλεις εδώ και αρκετές δεκαετίες. Προέκυψαν σαν μια εναλλακτική στα συνήθη εμπορικά κέντρα των προαστίων, αλλά και σαν μια αναγκαιότητα δημιουργίας εμπορικών-επιχειρηματικών γειτονιών, εύκολα προσβάσιμων, σε κεντρικές περιοχές των πόλεων. Παράλληλα, εγγράφονταν σε μια προσπάθεια περιορισμού της χρήσης των ΙΧ, που είχαν δημιουργήσει έντονα προβλήματα στα αστικά κέντρα ήδη από τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες. Ο πρώτος car-free εμπορικός δρόμος στο κόσμο άνοιξε για τους καταναλωτές το 1953 στο Ρότερνταμ (Lijnbaan Street), ενώ τις επόμενες δεκαετίες τα παραδείγματα επεκτάθηκαν. Σήμερα, τα Open Malls, έχουν προχωρήσει πολύ πέρα από τους εμπορικούς πεζόδρομους των προηγούμενων δεκαετιών και έχουν συνδεθεί με τις ευρύτερες στρατηγικές αστικού μάρκετινγκ, καθώς και με πολιτικές προσέλκυσης επισκεπτών (τουριστών και καταναλωτών). Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επιτυχία κρίνεται από τον συνδυασμό σύγχρονων υποδομών με μια ελκυστική αστική ταυτότητα.

Το Lincoln Road Mall στο Μαϊάμι, ένα από τα παλαιότερα Open Malls των ΗΠΑ (1950), δημιούργησε ένα χαρακτήρα βασισμένο στην παραθεριστική ταυτότητα της Φλόριντα και στον τουρισμό. Σήμερα έχει πάνω από 200 καταστήματα, εστιατόρια και γκαλερί. Το Southgate, στο Μπαθ της Βρετανίας, δημιουργήθηκε το 2007 κοντά στο σταθμό λεωφορείων. Η ταυτότητα που διαμόρφωσε που επηρεάστηκε από το Βικτωριανό στυλ της πόλης του Μπαθ, προσπαθώντας να μεταφέρει τον «αυθεντικό» χαρακτήρα του ιστορικού κέντρου της πόλης, σε ένα κέντρο εμπορίου. Σχεδιάζοντας ένα Open Mall Πέρα από ζητήματα ταυτότητας και μάρκετινγκ, ο σχεδιασμός των Open Malls βασίζεται σε ευρύτερες αρχές σχετικά με την ανάπλαση των αστικών κέντρων και τη δημιουργία σύγχρονων δημόσιων χώρων. Η προσβασιμότητα των πεζών, η μίξη χρήσεων, οι σύγχρονες υποδομές και ο γενικότερος χαρακτήρας που θα προσελκύει όλες τις ηλικιακές ομάδες έχουν κεντρική σημασία σε αυτή την διαδικασία. Η επιτυχία αυτών των χώρων, κρίνεται σε τέσσερις βασικούς άξονες: (α) Προσβασιμότητα (β) Χρήσεις (γ) Σχεδιασμός (δ) Ανέσεις.

αξονεσ σχεδιασμου ενοσ open-pedestrian mall ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑ

ΧΡΗΣΕΙΣ

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

ΑΝΕΣΕΙΣ

Στη φωτογραφία, η περιοχή Strοget στην Κοπενχάγη.

Προσβασιμότητα Η προσβασιμότητα είναι κεντρικής σημασίας στο σχεδιασμό ενός Open Mall. Στην περιοχή που θα επιλεχτεί πρέπει να υπάρχουν (ή να δημιουργηθούν) εκτεταμένα δίκτυα πεζοδρόμων και δρόμων ήπιας κυκλοφορίας. Σε κάθε περίπτωση η πρόσβαση των πεζών και η κίνησή τους στο χώρο οφείλει να λυθεί από τα πρώτα στάδια του σχεδιασμού. Σε αυτή την κατεύθυνση είναι σημαντική η σύνδεση με μέσα μεταφοράς και δίκτυα ποδηλατοδρόμων, καθώς και η πρόβλεψη για θέσεις στάθμευσης σε σχετικά κοντινή απόσταση. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς από τη μια μεριά, τα ΙΧ πρέπει να μην εμποδίζουν την κίνηση των πεζών και την χρήση του χώρου, αλλά από την άλλη η πρόσβαση με ΙΧ πρέπει να λαμβάνεται υπόψιν ακόμη και για εμπορικά κέντρα εντός των κεντρικών περιοχών των πόλεων.

Πεζόδρομος στο Open Mall Southgate στην πόλη Μπαθ

Χρήση

Χολαργός, χρήσεις αναψυχής στον παράδρομο της Μεσογείων

Το θέμα των χρήσεων επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία των εμπορικών κέντρων και δρόμων. Η μίξη των χρήσεων ευνοεί την οικονομική δραστηριότητα και γενικότερα την δημόσια ζωή στο χώρο. Ο συνδυασμός χρήσεων διασκέδασης, πολιτισμού, εμπορίου, επιχειρηματικότητας και κατοικίας αποτελεί οδηγό για τις περισσότερες σύγχρονες αναπτύξεις εμπορικών κέντρων. Ιδιαίτερα για τα Open Malls, η εγγύτητα με σχετικά πυκνοδομημένες περιοχές κατοικίας είναι σημαντικό πλεονέκτημα. Πέρα από τη μίξη των χρήσεων η προσέλκυση αυτών που ονομάζουμε Active Uses, χρήσεις δηλαδή σχετικές με την διασκέδαση, τον πολιτισμό και την αναψυχή είναι κομβικές για την λειτουργία του χώρου καθ’ όλη τη διάρκεια της μέρας.

Σχεδιασμός O αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του χώρου είναι καθοριστικός για τη γενικότερη συγκρότηση ταυτότητας στα εμπορικά κέντρα. Η μορφή του χώρου και η τοποθεσία πρέπει να επιλεχθούν προσεχτικά ώστε να ευνοείται η ανάπτυξη των επιθυμητών δραστηριοτήτων. Η γενικότερη αισθητική πρέπει να επανασχεδιαστεί με βάση την ταυτότητα-branding του χώρου. Ακόμη και στην αναμόρφωση των υπαρχόντων κέντρων των πόλεων, με περιορισμένες δυνατότητες νέων παρεμβάσεων, οι διαμορφώσεις των όψεων και η επιλογή ενιαίων χρωματικών παλετών μπορούν να δημιουργήσουν ένα εντελώς διαφορετικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, ο αστικός εξοπλισμός, οι φυτεύσεις και ο φωτισμός είναι βασικά στοιχεία που πρέπει να ενταχθούν στο ευρύτερο πλαίσιο του σχεδιασμού.

Καθίσματα στο North Road στο Μπράιτον

Πεζόδρομος και Αστικός Εξοπλισμός στο Lincoln Road Mall στο Μαϊάμι

Άνεση Η δημιουργία συνθηκών ευρύτερης άνεσης στο χώρο είναι το τελικό αποτέλεσμα όλων των παραπάνω αξόνων. Ο επισκέπτης πρέπει καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου να μπορεί να προσεγγίζει το χώρο χωρίς να επηρεάζεται από τις καιρικές συνθήκες, γεγονός που πρέπει να ληφθεί υπόψη και κατά το σχεδιασμό (περιοχές σκίασης, κατάλληλες φυτεύσεις, στοιχεία νερού). Τέλος η συντήρηση και φύλαξη του χώρου επηρεάζουν τις συνθήκες άνεσης, γεγονός που πρέπει να προβλεφτεί.

10

ανοιχτα κεντρα εμποριου στην ελλαδα Στη χώρα μας, παρότι οι ανοιχτές αγορές έχουν πολύ μεγάλη ιστορία για πολιτισμικούς αλλά και κλιματολογικούς λόγους, η συζήτηση για συγκεκριμένες κινήσεις στην κατεύθυνση των “Open Mall” μετρά λίγα μόνο χρόνια ζωής. Συγκεκριμένα, μετά από πρωτοβουλία της Ε.Σ.Ε.Ε. (Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας) διαμορφώθηκε ο θεσμός των «Ανοικτών Κέντρων Εμπορίου» (Α.Κ.Ε.) και το Δεκέμβρη του 2015 ψηφίστηκε ο νόμος για την «Ενίσχυση των Ανοικτών Κέντρων Εμπορίου» που διαμόρφωσε το θεσμικό πλαίσιο. Η πρωτοβουλία αυτή ήρθε στην προσπάθεια ενίσχυσης της μικρής και μεσαίας εγχώριας επιχειρηματικότητας και την αναβάθμιση των αστικών κέντρων απέναντι στις συνέπειες της μακροχρόνιας οικονομικής κρίσης. Στον οδηγό της Πιλοτικής Δράσης του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης & Τουρισμού για την «Ενίσχυση Ανοιχτών Κέντρων Εμπορίου» αναφέρονται σειρά δράσεων που σχετίζονται με τα εξής: • Ενέργειες χωροθέτησης και χαρτογράφησης σε συνδυασμό με τη δημιουργία σχετικών υποδομών.

• Οργανωμένες ενέργειες marketing όπως ενιαία κάρτα αγορών καταναλωτή με πόντους αγορών ή/

και εκπτώσεις (ή και χρήση κάρτας Δημότη).

• Οργανωμένη και συστηματική προώθηση, προβολή και επικοινωνία των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στη δράση.

• Δραστηριότητες που συνδυάζουν το αγοραστικό όφελος με την ψυχαγωγία με πολιτιστικό, κοινωνικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Με στόχο την προώθηση των Ανοικτών Κέντρων Εμπορίου, η Ε.Σ.Ε.Ε. προχώρησε και στη δημιουργία ενός κοινού ιστοτόπου που συγκεντρώνει τις κινήσεις που έχουν γίνει σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας και λειτουργεί ως «ομπρέλα» για τα επιμέρους Α.Κ.Ε. σε κάθε πόλη. Στον ιστότοπο (http://www.eseeopenmall.gr/) μέχρι σήμερα παρουσιάζονται 4 ελληνικές πόλεις: Η Αλεξανδρούπολη, η Πάτρα, ο Πειραιάς και η Θεσσαλονίκη. Τα πρώτα αυτά βήματα είναι σημαντικά, ωστόσο μέχρι σήμερα μένουν κυρίως στο επίπεδο της συνεργασίας, της πληροφόρησης και της παροχής κάποιων βασικών υπηρεσιών όπως ηλεκτρονική χαρτογράφηση. Για μια ακόμα πιο επιτυχημένη εφαρμογή των Α.Κ.Ε. θεωρείται σκόπιμο, οι ενέργειες marketing και επιχειρηματικής συνεργασίας να συνδυαστούν με παρεμβάσεις αστικών αναπλάσεων ώστε να προσελκύσουν περισσότερους επισκέπτες.

Πάνω: Η πρωτοβουλία της ΕΣΕΕ για κοινή ιστοσελίδα, logo και εφαρμογή κινητού για τα Α.Κ.Ε. της Ελλάδας Κάτω: Tα λογότυπα των Α.Κ.Ε. Θεσσαλονίκης και Πειραιά

12

Δημιουργια Ανοικτου κεντρου εμποριου στο δημο παπαγου- χολαργου Α.ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ Η ανάπτυξη ενός Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου (Open Mall) στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού είναι μια σύνθετη διαδικασία που οφείλει να εκκινήσει από την ανάγνωση του θεσμικού πλαισίου και των δυνατοτήτων για τέτοιες δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή και συγκεκριμένα στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού. Για να εντοπιστούν και συγκεκριμενοποιηθούν τόσο οι γενικές κατευθύνσεις όσο και οι συγκεκριμένες ενέργειες δημιουργίας ενός Α.Κ.Ε. στο Δήμο, απαιτείται να εξετάσουμε το ευρύτερο πλαίσιο ανάπτυξης εμπορικών δραστηριοτήτων στην περιοχή του Βόρειου Τομέα της Αττικής. Το εμπόριο στους Δήμους του Βόρειου Τομέα της Αττικής Οι εμπορικές δραστηριότητες στους Δήμους των Βορείων Προαστίων έχουν περάσει από πολλές διακυμάνσεις την τελευταία δεκαετία. Από την εμπορική άνθιση του άξονα της Κηφισίας και της Μεσογείων, στην ανάπτυξη και την παρακμή των κλειστών Mall, μέχρι την επιστροφή στις τοπικές αγορές. Σήμερα η εμπορική δραστηριότητα στην ευρύτερη περιοχή εντοπίζεται στις παρακάτω περιοχές με τα εξής χαρακτηριστικά:

•

Ιδιαίτερα επιτυχημένα τοπικά κέντρα στους Δήμους Αμαρουσίου, Χαλανδρίου και (λιγότερο) Αγ. Παρασκευής. Στο Δήμο Χαλανδρίου το κέντρο έχει αναπτύξει εμβέλεια υπερτοπικής σημασίας.

•

Έντονη εμπορική δραστηριότητα κατά μήκος των αξόνων της Κηφισίας και της Μεσογείων. Συγκεκριμένα, το άνοιγμα των Σταθμών Μετρό στον άξονα της Μεσογείων έχει δώσει ιδιαίτερο δυναμισμό στις ευρύτερες περιοχές, ειδικά στο Δήμο Παπάγου- Χολαργού που αποκτά ιδιαίτερη δυναμική.

•

Κλειστά εμπορικά κέντρα ιδιαίτερα κατά μήκος του άξονα της Κηφισίας. Τα τελευταία χρόνια ουσιαστικά μόνο το «Τhe Mall» στο Μαρούσι έχει καταφέρει να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά του και διαφαίνεται μια παρακμή στον συγκεκριμένο τύπο εμπορικής δραστηριότητας.

Η δημιουργία ενός Ανοιχτού Κέντρου Εμπορίου στο Δήμο Παπάγου-Χολαργού, ο συνδυασμός δηλαδή των παραδοσιακών εμπορικών αστικών κέντρων με σύγχρονες στρατηγικές συγκρότησης εμπορικών ταυτοτήτων (branding) μπορεί να δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον με χαρακτηριστικά πρωτοτυπίας. Ο Δήμος είναι ικανός να προσελκύσει ακόμα περισσότερους επισκέπτες, κατοίκους και επιχειρηματίες και η δημιουργία του Open Mall θα ενισχύσει αυτή την τάση.

Άποψη των χρήσεων και της εικόνας στον παράδρομο της Μεσογείων στον Χολαργό

14

Β. ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

μων κρίνεται επίσης απαραίτητη.

Με βάση τις οδηγίες του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης & Τουρισμού καθώς και της διεθνούς εμπειρίας και μεθοδολογίας που αναπτύχθηκε παραπάνω, η ανάπτυξη ενός Open Mall στα όρια του Δήμου οφείλει να λάβει υπόψη της τα παρακάτω:

Το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η διαχείριση της στάθμευσης και της πρόσβασης με ΙΧ. Η κατάσταση σήμερα είναι εξαιρετικά προβληματική. Ο στόχος πρέπει να είναι η οριοθέτηση της στάθμευσης των ΙΧ, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η καλύτερη πρόσβαση των πεζών, να μην δημιουργούνται εμπόδια στην ανάπτυξη των καταστημάτων και τέλος να μην επηρεάζεται αρνητικά η γενικότερη εικόνα της περιοχής. Ο Δήμος βρίσκεται ήδη στη διαδικασία εκπόνησης σχετικής κυκλοφοριακής μελέτης που υπολογίζει την κυκλοφοριακή επιβάρυνση από την ανάπτυξη του Open Mall και θα περιλαμβάνει σχεδιασμό νέων θέσεων στάθμευσης σε κοντινή απόσταση.

Σωστή χωροθέτηση και επίλυση προβλημάτων που σχετίζονται με την προσβασιμότητα: Η επιλογή της τοποθεσίας για την ανάπτυξη του Open Mall, όπως έχουμε αναφέρει, είναι κομβικής σημασίας. Ο Δήμος προσανατολίζεται στη χωροθέτηση του Ανοιχτού Κέντρου Εμπορίου κατά μήκος του παράδρομου της Μεσογείων σε μια ζώνη που εκτείνεται από το σταθμό του Μετρό «Εθνική Άμυνα» και την οδό Αναστάσεως μέχρι την οδό 17ης Νοεμβρίου. Η περιοχή εξυπηρετείται από αρκετές γραμμές λεωφορείων και τρεις σταθμούς μετρό (Εθνική Άμυνα, Χολαργός, Νομισματοκοπείο σε κοντινή απόσταση), οπότε η πρόσβαση σε μέσα μεταφοράς κρίνεται ικανοποιητική, αποτελώντας μια βάση για την δημιουργία ενός transit-based εμπορικού κέντρου. Στο πλαίσιo δημιουργίας, όμως, ενός Open-Pedestrian Mall αρκετά βήματα πρέπει να γίνουν ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω η χρήση του χώρου από τους πεζούς. Στην περιοχή που θα επιλεγεί και θα οριστεί χρειάζεται να γίνουν επιλεγμένες πεζοδρομήσεις και επεκτάσεις των πεζοδρομίων, ώστε να εξασφαλίζεται η βέλτιστη περπατησιμότητα. Ήδη στην περιοχή, βήματα προς αυτή την κατεύθυνση έχουν γίνει. Η σύνδεση με δίκτυα των ποδηλατοδρό-

Χρήσεις, Δραστηριότητες και Σχεδιασμός: Η περιοχή ήδη παρουσιάζει ένα πλούτο χρήσεων και έντονη αναπτυξιακή δυναμική που έχει ενισχυθεί ιδιαίτερα μετά το άνοιγμα των σταθμών του Μετρό. Αυτό είναι ένα πλεονέκτημα καθώς η δημιουργία του Open Mall πατάει σε μια ήδη πετυχημένη περιοχή εμπορικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων. Επιπλέον, η εγγύτητα με τις περιοχές κατοικίας του Παπάγου και του Χολαργού ενισχύουν την επιθυμητή μίξη των χρήσεων. Ο αστικός χαρακτήρας (urban character) αποτελεί έτσι το βασικό ταυτοτικό χαρακτηριστικό. Ο σχεδιασμός του Open Mall μπορεί να στηριχτεί σε αυτά τα δεδομένα ενισχύοντας αυτό το χαρακτήρα με κατάλληλες υποδομές (φωτισμοί, αστικός εξοπλισμός, φυτεύσεις).

Δημιουργία ενός Transit Based Open Mall στην περιοχή του Χολαργού. Στο χάρτη απεικονίζονται τα όρια και τις δυνατότητες

ΣΤΑΘΜΟΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠΕΙΟ

Ν

ΙΩ

ΕΣ

Μ

ΟΕΜ 17 Ν

Ο

ΓΕ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΧΟΛΑΡΓΟΣ

ΒΡΗ

Π ΕΟ

Λ

ΙΚ

ΕΡ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ

ΥΣ

Υ

ΡΟ

Π

ΚΥ

ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ WALKABILITY DIAGRAM

16

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη σχέση της περιοχής παρέμβασης με την Λεωφόρο Μεσογείων, έτσι ώστε να αντιμετωπιστούν προβλήματα ηχορύπανσης κ.α. Σε κάθε περίπτωση η εκπόνηση μελέτης ανάπλασης (αρχιτεκτονική, φυτοτεχνική, Η/Μ, κ.α.) κρίνεται απαραίτητη. Απαραίτητη για την επιτυχία του A.K.E. είναι η συνεργασία των επιχειρηματικών φορέων της περιοχής. Χρειάζεται μια συντονισμένη προσπάθεια που περιλαμβάνει τόσο οικονομικές πρωτοβουλίες, όσο και την συναίνεση σχετικά με την αισθητική αναβάθμιση της περιοχής.

Branding, ενέργειες προώθησης και προβολής: Όλα τα παραπάνω πρέπει να επενδυθούν με μια στρατηγική μάρκετινγκ και προώθησης που θα βασίζεται στην επιλεγμένη ταυτότητα. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει σειρά δράσεων οι οποίες οφείλουν να ιεραρχηθούν, όπως: •

Δημιουργία ενιαίας ταυτότητας του Open Mall, λογότυπο, όνομα, χάρτες, πινακίδες και ιστοσελίδα.

•

Δημιουργία ενιαίας αισθητικής στη περιοχή του Open Mall (σήμανση, φωτισμός, χώροι διαφήμισης).

Αριστερά: Χαρακτηριστική εικόνα του προβλήματος διαχείρισης της στάθμευσης στον παράδρομο. Δεξία: Εστίαση στην περιοχή γύρω από τον Σταθμό «Χολαργό».

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Συνδέσεις και Προσβάσεις γύρω από τον Σταθμό «Χολαργό» ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΚΛΕΟΥΣ Υπάρχουσες χρήσεις και επεκτάσεις πεζοδρομίων

ΒΕΝΤΟΥΡΗ KAI ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ Με χρήσεις Επισιτισμού

ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ-ΠΕΡΙΟΧΗ ΣΤΑΘΜΟΣ «ΧΟΛΑΡΓΟΣ» ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ

ΥΣ

ΕΟ

Λ

ΙΚ

ΕΡ

Π

Σ

Η

ΕΝ

Μ

Ω

ΕΡ

Ν

Α

Φ

ΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΣΗΜΕΙΑΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ (ΠΕΖΟΔΡΟΜΗΣΕΙΣ-ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΠΕΖΟΔΡΟΜΩΝ)

ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΑΛΣΟΣ ΧΟΛΑΡΓΟΥ, 25η ΜΑΡΤΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ

18

Γ.Στάδια Μελέτης και υλοποίησης του έργου Με βάση τις παραπάνω κατευθύνσεις, ο Δήμος σκοπεύει άμεσα να εκκινήσει τη διαδικασία που χρειάζεται για τη δημιουργία του Α.Κ.Ε. σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Ο Δήμος, από τη μεριά του, έχει εντάξει στον στρατηγικό του σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια, δύο συγκεκριμένες δράσεις που σχετίζονται με το Ανοιχτό Κέντρο Εμπορίου: Στον άξονα του Περιβάλλοντος και της Ποιότητας Ζωής περιλαμβάνεται το έργο: «Βιοκλιματική ανάπλαση παράδρομου Μεσογείων / Δημιουργία Open Mall» και στον άξονα της Τοπικής Οικονομίας, το έργο: «Δημιουργία Open Mall - Προβολή σε συνεργασία με τον εμπορικό σύλλογο». Για το πρώτο έργο, αρμόδια υπηρεσία του Δήμου είναι η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών και για το δεύτερο, το τμήμα Καταστημάτων υπό τον Αντιδήμαρχο Οικονομικών. Ανάπλαση Παράδρομου Λεωφόρου Μεσογείων Δήμου Παπάγου- Χολαργού Σκοπός: Σκοπός της δημιουργίας του Open Mall είναι να αναδείξει το εμπορικό κέντρο του Δήμου Παπάγου – Χολαργού σε ένα ενιαίο κέντρο με δυνατότητες που θα συνδυάζουν το πολιτιστικό ενδιαφέρον με την ψυχαγωγία, το αγοραστικό όφελος και την ποιοτική εξυπηρέτηση των πολιτών. Μέσω της ανάπλασης του παράδρομου της Μεσογείων επιδιώκεται η καλή προσβασιμότητα των πεζών, η μίξη

χρήσεων, οι σύγχρονες υποδομές και ο γενικότερος χαρακτήρας που θα προσελκύει όλες τις ηλικιακές ομάδες.

O αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του χώρου είναι καθοριστικός για τη γενικότερη συγκρότηση ταυτότητας του νέου πεζοδρόμου ως εμπορικό κέντρο. Η μορφή του χώρου και η τοποθεσία θα μελετηθούν προσεχτικά ώστε να ευνοείται η ανάπτυξη των επιθυμητών δραστηριοτήτων. Η γενικότερη αισθητική θα επανασχεδιαστεί με βάση την ταυτότητα-branding του χώρου. Παράλληλα, ο αστικός εξοπλισμός, οι φυτεύσεις και ο φωτισμός είναι βασικά στοιχεία που πρέπει να ενταχθούν στο ευρύτερο πλαίσιο του σχεδιασμού. Ειδική μέριμνα θα δωθεί στη βελτίωση της θερμικής άνεσης των επισκεπτών και των περιπατητών μέσω βιοκλιματικού σχεδιασμού και κατάλληλων υλικών.Το έργο αυτό μέσω της αστικής ανάπλασης θα δημιουργήσει ενιαία αισθητική στην περιοχή του Open Mall (σήμανση, φωτισμός, χώροι διαφήμισης). Ταυτόχρονα υπάρχουν συνέργειες με δράσεις ενίσχυσης της τοπικής αγοράς, ενέργειες προώθησης και προβολής (branding), και δημιουργίας ενιαίας ταυτότητας ( λογότυπο, όνομα και ιστοσελίδα). Τεχνικά Σημεία: Ο παράδρομος της Μεσογείων αποτελεί σημαντική οδική υποδομή και αναπόσπαστο τμήμα της λεωφόρου. Ο παράδρομος εξυπηρετεί τη σύνδεση των παρόδιων χρήσεων με τη Μεσογείων, παρέχοντας τη δυνατότητα στάσης και στάθμευσης οχημάτων καθώς και την π ρόσβαση στους ιδιωτικούς και δημόσιας χρήσης χώρους

Πάνω δεξιά: Σημερινή όψη της λεωφόρου Μεσογείων Κάτω: Τρισδιάστατη Απεικόνιση της ίδιας όψης με τον Ενδεικτικό Σχεδιασμό Α.Κ.Ε. ΠαπάγουΧολαργού

20

στάθμευσης χωρίς την επιβάρυνση της κυκλοφορίας επί της λεωφόρου και της αποκλειστικής λωρίδας λεωφορείων (ΑΛΛ). Χαρακτηριστικό στοιχείο της θετικής λειτουργίας του παράδρομου είναι ότι σε τμήματα όπου δεν υφίσταται παράδρομος παρατηρείται συχνή στάση οχημάτων επί της ΑΛΛ και κυρίως επί του πεζοδρομίου προκείμενου να υπάρχει πρόσβαση στις παρόδιες χρήσεις. Αρνητικό στοιχείο της λειτουργίας του παράδρομου είναι ότι συμβάλλει στις κύριες σηματοδοτούμενες διασταυρώσεις της Μεσογείων δημιουργώντας πρόσθετα σημεία εμπλοκής με τα λοιπά κύρια κυκλοφοριακά ρεύματα. Επίσης, η απουσία αποτελεσματικού διαχωρισμού μεταξύ χώρων διέλευσης/στάθμευσης οχημάτων και κίνησης πεζών αλλά και η ανεπαρκής αστυνόμευση των διατάξεων του ΚΟΚ καθιστά τον παράδρομο έναν άναρχο χώρο στάθμευσης που δυσχεραίνει την κυκλοφορία πεζών. Στην ανάπλαση της περιοχής του παράδρομου της Λεωφ. Μεσογείων θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η λειτουργική χρησιμότητα του παράδρομου ως δρόμου σύνδεσης μίας βασικής αστικής αρτηρίας του λεκανοπεδίου (και κατά τόπους ταχείας αστικής λεωφόρου) με σημαντικές παρόδιες χρήσεις πχ. νοσοκομεία και δημόσιες υπηρεσίες, και συνεπώς να διατηρηθεί η δυνατότητα διέλευσης και στάθμευσης οχημάτων. Η προτεινόμενη τυπική λειτουργική διάταξη του παράδρομου περιλαμβάνει:

• Δημιουργία ανοιγμάτων στη νησίδα το παράδρομου εκτός των σηματοδοτούμενων διασταυρώσεων (όπου αυτό είναι εφικτό) και αντίστοιχο κλείσιμο των ανοιγμάτων επί των διασταυρώσεων αυτών.

• Περιορισμός των πολυάριθμων ενδιάμεσων ανοιγμάτων της νησίδας του παράδρομου • Θεσμοθέτηση περιοχής στάθμευσης και τροφοδοσίας πλάτους 2,5 μέτρων αριστερά του παράδρομου με τη δημιουργία εσοχών στάθμευσης με διαπλάτυνση της νησίδας μεταξύ λεωφόρου και παράδρομου τοπικά στις σηματοδοτούμενες διασταυρώσεις που θα εξυπηρετεί την ασφαλή αναμονή πεζών στις διαβάσεις πεζών και τη μείωση των αποστάσεων βαδίσματος επί κυκλοφορούμενου οδοστρώματος • Διατήρηση 3 μέτρων διαδρόμου κίνησης οχημάτων • Διαπλάτυνση πεζοδρομίου κατά 0,5 μέτρου Στοιχεία έργου: • Μήκος: 2.000 μέτρα • Πλάτος: 10 μέτρα (2m νησίδα + 2,5m στάθμευση + 3,0m διάδρομος κίνησης οχημάτων + 2,5m διάδρομος πεζών) • Πλάτος πρασιάς (ιδιωτικός χώρος): 6 μέτρα • Συνολικό εμβαδόν έργου: 2.000m x 10m = 20.000m2 • Συνολικό εμβαδόν έργου: 2.000m x 16m = 32.000m2

Πάνω δεξιά: Σημερινή όψη της λεωφόρου Μεσογείων Κάτω: Τρισδιάστατη Απεικόνιση της ίδιας όψης με τον Ενδεικτικό Σχεδιασμό Α.Κ.Ε. ΠαπάγουΧολαργού

22

Κόστος μελέτης και υλοποίησης: Ενδεικτικό κόστος μελετών (χωρίς ανάπλαση πρασιάς): 350.000 Ευρώ Ειδική αρχιτεκτονική μελέτη: 175.000 Ευρώ

στρατηγικής και επικοινωνίας, το σχεδιασμό προϊόντων προώθησης (κάρτα δημότη, κάρτες καταναλωτή, διαφημιστικό υλικό, λογότυπο, ταμπέλα, παρεχόμενες υπηρεσίες διασκέδασης) και το συντονισμό στη διαμόρφωση του επιχειρηματικού προσανατολισμού και του χαρακτήρα του Α.Κ.Ε.

Συγκοινωνιακές μελέτες: 100.000 Ευρώ Μελέτες Η/Μ: 20.000 Ευρώ Υδραυλική μελέτη: 25.000 Ευρώ Φυτοτεχνική μελέτη: 10.000 Ευρώ ΣΑΥ-ΦΑΥ: 5.000 Ευρώ Τεύχη Δημοπράτησης: 20.000 Ευρώ Ενδεικτικό κόστος υλοποίησης (χωρίς ανάπλαση πρασιάς): 2.600.000 Ευρώ «Δημιουργία Open Mall - Προβολή σε συνεργασία με τον εμπορικό σύλλογο». Ενδεικτικός Προϋπολογισμός: 500.000,00 € Το έργο αναφέρεται σε συγκεκριμένες δράσεις προώθησης, προβολής, επιχειρηματικής συνεργασίας και ενίσχυσης παράλληλων δραστηριοτήτων με στόχο την υποστήριξη του Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου. Θα υπάρχει συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου με τον εμπορικό σύλλογο. Περιλαμβάνει τη διαμόρφωση

Δ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Το σύνολο των τεχνικών μελετών που απαιτούνται για τη δημιουργία του Ανοικτού Κέντρου Εμπορίου θα κληθει να απαντήσει σε συγκεκριμένους στόχους που τίθενται για τη δημιουργία ενός επιτυχημένου Open Mall και να ξεπεράσει δυσκολίες που παρουσιάζονται σήμερα στην περιοχή της προτεινόμενης παρέμβασης. Στόχοι- Βήματα του σχεδιασμού: Α) Διαχείριση της κυκλοφορίας, ενίσχυση του πεζού. Αξιοποιώντας την κυκλοφοριακή μελέτη (βλ. σκαρίφημα κάτω) προχωράμε στη διαχείριση της κυκλοφορίας και της στάθμευσης των ΙΧ αυτοκινήτων με στόχο τη βελτίωση της κίνησης του πεζού. Επίσης, μελετάται η δυνατότητα επέκτασης παρεμβάσεων του Α.Κ.Ε. σε κάθετους δρόμους της Μεσογείων.

Δεξιά: Τοπογραφικό διάγραμμα της κυκλοφοριακής μελέτης για την ανάπλαση του παραδρόμου της Μεσογείων

ΥΜΗ Υ

ΡΟ ΚΥΠ

ΤΤΟ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ

Υ

ΕΡΩΜ

ΦΑΝ ΕΝΗ Σ

ΙΚΛ

ΠΕΡ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΧΟΛΑΡΓΟΣ

17ΗΣ Ν ΟΕΜΒ ΡΙ

ΟΥ

Σ

ΕΟΥ

ΣΤΑΘΜΟΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΟΚΟΠΕΙΟ

24

B) Σχεδιασμός των φυτεύσεων: Η επιλογή των φυεσογείων, διατηρώντας από τη μια μεριά των αστικών χαρακτήρα του Α.Κ.Ε. παρέχοντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ασφάλεια και αποφυγή της ηχορύπανσης και της ρύπανσης του αέρα. Γ) Ενοποίηση του δημόσιου χώρου: Η διαχείριση της κυκλοφορίας οφείλει να συνδεθεί με μια ενιαία διαμόρφωση του δημόσιου χώρου που να παρέχει στον επισκέπτη την ευχάριστη και άνετη διέλευση, χωρίς εμπόδια, υψομετρικές διαφορές και με μια σχετικά ενιαία αισθητική ανεξάρτητα από τις διαφορετικές επιχειρήσεις. Δ) Αισθητική αναβάθμιση και ενιαίος σχεδιασμός του αστικού εξοπλισμού, των πλακοστρώσεων, του φωτισμού αλλά και στοιχείων όπως οι πινακίδες του Α.Κ.Ε. και πιθανώς των ίδιων των όψεων των καταστημάτων. Στις εικόνες που προγήθηκαν παρουσιάζεται μια τρισδιάστατη απεικόνιση του ενδεικτικού σχεδιασμού του Α.Κ.Ε.