DECEMBER 2021
Beroepsvereniging voor kinesitherapeuten
Exclusief
SPECIAL
Neurologie Het ledenmagazine voor en door kinesitherapeuten
INHOUD
EXXTRA
EXXTRA
04
Tarievenposters verplicht uithangen? Eigenlijk niets nieuws!
VAKLITERATUUR ACSM’s Resources for the Exercise Physiologist
AXXON IN ACTIE
06
Dossiers 2021: een overzicht en stand van zaken
EXXPERT
12
Tien leidende principes voor bewegingstraining in neurorevalidatie
16 18
Revalidatie voor mensen met multiple sclerosis De investeringsaftrek voor medici: verdien je investeringen fiscaal terug
10% KORTING ALS AXXON-LID
€ 69 incl. 6% btw
AXXON EXCLUSIEF PUBLICATIE VAN AXXON VZW DECEMBER 2021 DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE – JAARGANG 12 – NR. 52 – IMPERIASTRAAT 16 – 1930 ZAVENTEM AFGIFTEKANTOOR: BRUSSEL X ERKENNINGSNUMMER: P910666 – VERANTWOORDELIJKE UITGEVER: PETER BRUYNOOGHE – IMPERIASTRAAT 16 – 1930 ZAVENTEM REDACTIE & COPYWRITING: SÉBASTIEN KOSZULAP & HELENA D.MILONAS – REDACTIE@AXXON.BE VERTALING: EMILY VAN COOLPUT – HELENA D.MILONAS CONCEPT EN VORMGEVING: C3CREATIES DRUKWERK: SYMETA CORRESPONDENTIEADRES AXXON: IMPERIASTRAAT 16 – 1930 ZAVENTEM – TEL: 02 709 70 80 –
FAX: 02 749 96 89 –
WWW.AXXON.BE REKENINGNUMMER VOOR LIDMAATSCHAP: BE18 3631 0868 1365 U ontvangt dit tijdschrift op de naam en het adres die zijn opgenomen in ons adressenbestand. In uitvoering van de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke leefsfeer hebt u inzage- en correctierecht. De artikels/publiciteit verschijnen onder verantwoordelijkheid van de auteurs/ firma’s. AXXON houdt zich het recht voor om ingestuurde teksten en/of publiciteit die het beroep kunnen schaden te weigeren. © Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, microfilm, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
02
DECEMBER 2021
ACSM’s Resources for the Exercise Physiologist, 3e editie, is een essentieel voorbereidingsboek voor het ACSM Certified Exercise Physiologist examen. Het is een onmisbaar boek voor certificeringskandidaten en praktiserende inspanningskinesitherapeuten die hun examenvertrouwen willen vergroten en succes in de praktijk willen behalen.
(Normale prijs € 77,90)
Auteur: American College of Sports Med - Benjamin Gordon Uitgeverij: Wolters Kluwer Health Publicatiedatum: Augustus 2021 Aantal pagina’s: 552 ISBN: 9781975153168
ONLINE TE BESTELLEN OP WWW.ACCO.BE MET DE ACTIECODE AXXON10GZ6584.
DEZE KORTING IS GELDIG TOT 1 JANUARI 2022. EXCLUSIEF VERZENDKOSTEN (€ 3.50 PER BESTELLING).
DIRK VERLEYEN VOORZITTER AXXON, KIK
VOORWOORD
Morgen wordt een wereld van samenwerken Accent leggen op kwalitatief hoogstaande kinesitherapeutische zorg vraagt durf. Het vraagt een toegewijd nabij zijn om op een verantwoorde manier tijd te verliezen voor de patiënt. Kwaliteit primeert nu eenmaal boven kwantiteit! Daarom ook dat we met AXXON blijven inzetten op de wetenschappelijke onderbouw van ons beroepseigen therapeutisch handelen, de focus op doelmatige zorg met een blijvende bezorgdheid naar over- en onderbehandeling .
van Samuel Beckett werken hier inspirerend. ‘I have never been on a road to somewhere, I have been on a road’. M.a.w. de illusie om ergens te arriveren, moet plaats maken voor het blijvend onderweg zijn. Durf
Kinesitherapeuten zijn professionele gezondheidswerkers, maar blijven ook mensen met verzuchtingen en noden. Met ieders inzet kunnen we de kinesitherapie als een echt referentiepunt in de gezondheidszorg optimaliseren. Samen sterk.
Mijn oprechte dank ook voor ieders engagement om op een veilige wijze jullie passie en inzet te delen met jullie patiënten in alle settings, in de 1ste , de 2de en de 3de lijn. Het is telkens weer de belangen van de patiënt laten voorgaan en dat in soms zeer oncomfortabele omstandigheden. De wereld waarin we de kinesitherapie uitoefenen, wijzigt aan een duizelingwekkend tempo. Telkens wanneer we denken de juiste koers gevonden te hebben, doen er zich nieuwe feiten voor die om een koerscorrectie vragen. De woorden
je eigen actieplan en ecosysteem uit en plant je vlag, ‘share your dreams’ met je communicatie, positivisme is een troef, wees een early adaptor en de CEO van je eigen leven, wees een ambassadeur van je beroep, a champion, leer uit je fouten en durf te falen en heb geduld, veel geduld, … En onthoud: “de concurrentie komt niet uit je eigen sector”; morgen wordt een wereld van samenwerken.
Alvast een prettige kerst en onze beste wensen voor een gezond en voorspoedig 2022. vandaag, gebruik je talenten, data is goud waard, innovatie als middel naar een gezonde work-life balans, alles is niet voor iedereen hetzelfde, apprecieer dat men soms anders denkt, ‘one size doesn’t fit all’, bouw
Namens onze medewerkers van het infopunt en de bestuurders van AXXON, Kwaliteit in Kinesitherapie
DECEMBER 2021
03
EXXTRA
HELENA D.MILONAS
Tarievenposters verplicht uithangen? Eigenlijk niets nieuws! In oktober 2021 werd een wetsvoorstel goedgekeurd dat het verplicht maakt dat alle zorgberoepen hun tarieven moeten uithangen in de praktijk en op hun website. Voor de kinesitherapeuten was dit reeds een vereiste, maar nu wordt het nu dus algemeen verplicht en uitgebreid naar alle zorgverleners. In de loop van 2022 zullen alle zorgberoepen er op moeten letten dat niet enkel hun conventiestatus, maar ook de tarieven voor de meest courante behandelingen zichtbaar zijn voor alle patiënten. Dit moet uitgehangen worden in de wachtzaal, maar ook op de website terug te vinden zijn. Het wetsvoorstel (origineel reeds in 2016
04
DECEMBER 2021
geformuleerd) werd door Gitta Vanpeborgh (Vooruit) ingediend en door de Kamercommissie Gezondheid goedgekeurd in oktober. De bedoeling is om de patiënten te vrijwaren van een onverwacht factuur en hen goed op voorhand
te informeren over de kostprijs en terugbetaling van hun visite. Transparantie naar de patiënt toe is voor alle partijen duidelijker en veiliger. Zo kan je immers voorkomen dat er patiënten weigeren te betalen.
contactgegevens, ondernemings- en btw-nummer, en verwijzing naar de beroepsvereniging meedelen. Dat wordt nu dus uitgebreid met het afficheren van de honoraria voor de meest voorkomende verstrekkingen.
In feite verandert er voor de kinesitherapeut niet veel. Onze beroepsgroep werd reeds verwacht om deze informatie op een zichtbare plek uit te hangen. In de nomenclatuur staat als een van de voorwaarden voor de praktijkruimte het volgende beschreven:
Bij een controle vanuit de FOD Economie in 2019 werd er nagegaan of alle beroepsbepalingen bij zelfstandige kinesitherapeuten werden nageleefd, en kreeg men 1 maand de tijd om orde op zaken te stellen bij inbreuken op de wet alvorens er werd gesanctioneerd. Nu het in een algemene wet zal gegoten worden, zal er ook op kunnen gecontroleerd worden vanuit de FOD Volksgezondheid. Wanneer de patiënt niet op voorhand op de hoogte werd gesteld van een afwijkend tarief, mag er maximum het bedrag worden aangerekend dat de conventie voor die verstrekking voorstelt.
“een op een zichtbare plaats ten behoeve van de patiënten aangebracht bericht dat de nodige informatie bevat met betrekking tot de tarifering en de eventuele toetreding tot de nationale overeenkomst van de kinesitherapeut of kinesitherapeuten die in de kinesitherapiepraktijkkamer praktiseren.” Wat er wel nieuw is, is dat vanaf nu ook de tarieven op de website (of Facebookpagina) moeten vermeld worden. Momenteel moet u reeds uw naam, adres,
Er wordt van het RIZIV verwacht dat ze een affichemodel uitwerken in het komende jaar. Vanaf het moment dat dit model gepubliceerd wordt, treedt de wet ook effectief in werking. Uiteraard heeft AXXON al jaren deze affiches voor alle leden ter beschikking op onze website onder de rubriek ‘Nomenclatuur en Tarieven’, voor zowel geconventioneerde als gedeconventioneerde kinesitherapeuten. We bieden affiches aan voor de tarieven in de praktijkkamer, aan huis en voor ROBbehandelingen. AXXON heeft proactief deze modellen aan het RIZIV voorgesteld voor gebruik.
DECEMBER 2021
05
AXXON IN ACTIE
PETER BRUYNOOGHE, LUK DIELEMAN, LIEN VAN TILBORGH
Dossiers 2021: een overzicht en stand van zaken Helaas hebben we ook in 2021 de COVID-19-pandemie nog niet kunnen uitzwaaien. Dat heeft AXXON echter niet tegengehouden om meerdere dossiers op te starten. Op de volgende pagina’s geven we u een overzicht van elf dossiers. Dossier 12 en verder zijn ook al in de maak of lopende terwijl u dit leest. Hou onze mediakanalen en de volgende magazines dus zeker in het oog voor het vervolg!
1. Derdebetalersregeling Na de enquête van het HRZKMO1 werd het voor AXXON snel duidelijk dat de lange uitbetaaltermijn bij de derdebetalersregeling een serieuze doorn in het oog van vele zelfstandige kinesitherapeuten blijft. Na een korte eigen enquête konden we dit standpunt ook met cijfers bevestigen. Daarnaast liepen ook meerdere reacties binnen bij het infopunt over verschillende administratieve problemen met de mutualiteiten. Al deze elementen hebben wij samengevat in een brief naar de Overeenkomstencommissie Verzekeringsinstellingen – Kinesitherapeuten. Na bespreking is besloten om de derdebetalersregeling
op te nemen in de nieuwe overeenkomst van 2022. De termijn van uitbetaling zal worden verkort naar 1 maand volgend op de maand van indiening. Van zodra voor onze sector de e-Facturatie (niet te verwarren met het e-Attest2) ingevoerd wordt, zal het probleem van de lange uitbetalingstijd automatisch verholpen zijn. Indien er echter geen overeenkomst in de Overeenkomstencommissie wordt afgesloten voor 2022, is het Verzekeringscomité aan zet. Dat heeft op dat ogenblik immers de wettelijk voorziene opdracht een voorstel van overeenkomst op te maken dat aan alle kinesitherapeuten wordt voorgelegd, waarna een quorumbepaling volgt. Treedt meer dan 60% van de kinesitherapeuten toe tot dit voorstel van Overeenkomst,
1. Hoge Raad voor Zelfstandigen en KMO’s 2. e-Facturatie -> De patiënt die geniet van de derdebetalersregeling betaalt u enkel het persoonlijke aandeel (wijzigt niet), vervolgens vertrekt via digitale weg de factuur van het restbedrag van de consultatie naar de mutualiteit van de patiënt. Deze kan dan binnen de twee dagen door de mutualiteit (eveneens via digitale weg) vereffend worden. De voorwaarde hiervoor is dat zowel de mutualiteiten als het RIZIV hiervoor voldoende financiële middelen op onmiddellijke basis ter beschikking hebben. e-Attest -> Systeem zoals nu reeds is ingevoerd bij de huisartsen. Het getuigschrift wordt niet meer aan de patiënt gegeven, maar vertrekt onmiddellijk via elektronische weg naar de mutualiteiten. De termijn van verwerking zal hiermee aanzienlijk verkorten en het verloren gaan van attesten is hierbij onmogelijk.
06
DECEMBER 2021
dan wordt deze automatisch van kracht de eerste maand volgend op de vaststelling van dit quorum. Het blijft de vraag of het Verzekeringscomité deze bepaling over de derdebetalersregeling dan zal meenemen. Terzijde: een dossier over de meest voorkomende zaken wat betreft administratieve belasting bij zelfstandig kinesitherapeuten werd opgemaakt en bezorgd aan het HRZKMO. Van hieruit worden adviezen uitgewerkt die worden voorgelegd aan de betrokken Ministers. AXXON hoopt dat dit de druk op de verschillende partijen verhoogt om snel werk te maken van de (administratieve) digitalisering van onze sector.
2. Conventiestatus van Startende Kinesitherapeuten
Een pas afgestudeerde kinesitherapeut heeft 30 dagen de tijd om aan het RIZIV mee te delen of hij/ zij al dan niet toetreedt tot de geldende conventie. Na deze termijn is de net afgestudeerde kinesitherapeut automatisch toegetreden tot de conventie, indien hij/zij zich niet heeft gedeconventioneerd. AXXON vindt deze termijn veel te kort. Veel pas afgestudeerden nemen vlak na hun diploma-uitreiking een welverdiende vakantie. Wanneer ze dan enige tijd later aan de slag gaan in een zelfstandige (groeps-) praktijk treed soms een conflict op: iedereen binnen de praktijk is gedeconventioneerd, maar de pas afgestudeerde blijkt (vaak zonder bewust die keuze te maken) geconventioneerd…
Dit heeft AXXON ertoe aangezet een voorstel te doen aan de Overeenkomstencommissie VerzekeringsinstellingenKinesitherapeuten, om deze termijn te verlengen naar 90 dagen. AXXON ontving hierop het antwoord dat hiertoe een wijziging van de Wet op de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen (4 juli 1994) vereist is. Wijziging van deze wet heeft ook implicaties op andere zorgverleners. Een van de doelstellingen achter de termijn van 30 dagen is burgers de toegang tot betaalbare zorg te verzekeren en dus rechtszekerheid te creëren omtrent tarifering (m.a.w. komen tot een zo hoog mogelijk percentage geconventioneerde zorgverleners). Volgens het RIZIV vergt het concretiseren van ons voorstel tot verlenging van de termijn naar 90 dagen eerder een politiek akkoord. AXXON zal dus ook in die richting stappen ondernemen. In tussentijd ziet AXXON zich genoodzaakt om alle afstuderende kinesitherapeuten op te roepen tot actieve deconventionering. Zij kunnen immers op elk ogenblik van de lopende conventie toetreden tot deze conventie indien dat voor hun werksituatie noodzakelijk blijkt te zijn.
3. Dossier Long-Covid Wij hopen van harte dat bij het ter perse gaan van deze Exclusief deze tekst achterhaald blijkt te zijn. Op het ogenblik van dit schrijven, moeten we helaas vaststellen dat dit dossier nog steeds niet aangepakt is op niveau van het RIZIV en/of de politiek.
DECEMBER 2021
07
AXXON IN ACTIE
Zowel de Overeenkomstencommissie als de Minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken blijven de vraag voor een groter aantal zittingen (nu dikwijls beperkt tot 18) en zittingen met een langere tijdsduur (tot 45 minuten) voor deze patiëntengroep voor zich uit schuiven. Beiden verschuilen zich achter de stelling: “We moeten het onderzoek van het KCE en de bewijsvoering over de noodzaak hieraan afwachten”. Ondertussen staat deze groep jammerlijk in de kou. Dit ondanks het feit dat AXXON meerdere voorstellen in april 2020 en begin 2021 tot (tijdelijke) wijziging van de nomenclatuur heeft ingediend. Daarnaast hebben meerdere Kamerleden al
08
DECEMBER 2021
maanden deze situatie bij Minister Vandenbroucke aangekaart, waarbij deze zich telkens wegsteekt achter de aankomende studie van het KCE. Alle voorstellen waren ondersteund door Evidence Based-studies uit het buitenland en eveneens door de richtlijnen van de WHO die reeds in 2020 de nood tot langdurige revalidatie bij Postcovid19 patiënten in hun richtlijn integreerden.
4. Inschaling binnen IF-IC Al meerdere jaren tracht AXXON een aanpassing te verkrijgen van de inschaling van kinesitherapeuten in de IF-IC barema’s (o.a. in een wijkgezondheidscentrum) en diensthoofden kinesitherapie. De meest aangewezen methode
hiertoe is een aanpassing via de ‘onderhoudsprocedure’ van de functieclassificatie. IF-IC streeft ernaar elke functie binnen een periode van 10 jaar 1x te onderhouden. Recente contacten met het IF-IC en enkele vakbondsvertegenwoordigers maakten ons duidelijk dat we, gezien kinesitherapie pas in 2016 aan de classificatie is toegevoegd, eigenlijk niet moeten hopen op een onderhoud vóór 2025. Eveneens gaf men ons tussen de lijnen door te kennen dat een onderhoud niet de facto leidt tot een schaalverhoging. Indien men bijvoorbeeld vaststelt dat de praktijk niet overeenkomt met de inhoud van de functie beschreven in de classificatie, dan wordt er vaak ook gekozen om enkel de inhoud
aan te passen. De kinesitherapeut zal in dat geval wel meer verantwoordelijkheid krijgen, doch zonder een hieraan gekoppelde loonswaardering. AXXON blijft ernaar streven om ook een schaalverhoging te bekomen. Dit naar analogie met verloning van gelijkaardige diploma’s binnen de gezondheidszorg in andere landen van de Europese Unie. De permanente financiële onderwaardering van ons beroep op verschillende niveau’s moet stoppen. AXXON voelt zich in deze strijd gesteund door de vele internationale onderzoeken die aantonen dat kinesitherapie zowel op vlak van welbevinden en gezondheid van de zorgvrager, als op het vlak van gezondheidszorgkosten significante winsten oplevert. Aan Vlaamse zijde zal dit dossier ook toegelicht worden op het congres voor kinesitherapeuten in instellingen (zie p.19 in dit Magazine).
5. Kinesitherapeuten zijn GEEN paramedici!
In vele dossiers moet AXXON vaststellen dat kinesitherapeuten nog steeds geklasseerd worden bij de paramedische beroepen. Dit ondanks het feit dat in de gecoördineerde wet op de uitoefening van de gezondheidsberoepen (10 mei 2015) en volgens het Koninklijk Besluit van 2 juli 2009 kinesitherapeuten een apart medisch statuut hebben. Wij hebben hiervoor een brief verstuurd naar de verschillende ministers van economie, werk, opleiding en gezondheid van zowel de federale als de gewestelijke regering(en). AXXON wil dat de wet hiermee eindelijk gerespecteerd wordt en de kinesitherapeuten ook een apart statuut krijgen in :
Het organigram van de ziekenhuizen en de verzorgingsinstellingen De indeling van de studierichting in de Hogescholen van de Fédération Wallonie Bruxelles De NACE-BEL activiteitennomenclatuur van de Belgische Kruispuntbank De IF-IC classificatie.
6. Dry-needling Velen onder u passen deze techniek toe, die ondertussen ook Evidence Based onderbouwd is. Maar, een wettelijke verankering is er nog niet! Volgens de wet is het nog steeds enkel de arts en de verpleegkundige die ‘acten mogen stellen waarbij de huid doorboord wordt’. In 2017 kwam dit dossier reeds voor de Federale Raad voor de Kinesitherapie. Deze kon, door het ontbreken van Belgisch onderzoek naar deze behandelvorm, toen geen positief advies formuleren naar de minister toe. Ondertussen zijn de nodige onderzoeken afgerond en ligt het dossier terug op tafel bij de Federale Raad voor de Kinesitherapie. Deze zal, dankzij de wetenschappelijke onderbouwing (en het feit dat het werkveld de therapie al wijdverbreid toepast), naar alle waarschijnlijkheid een positief advies formuleren naar de minister. Waarmee de eerste stap naar wettelijke verankering gezet is. Door het toevoegen van Dryneedling aan de competenties van de kinesitherapeut, zorgen we er ook voor dat Dry-needling kan geïncorporeerd worden in de opleidingen kinesitherapie in het hoger onderwijs. Hieraan gekoppeld
zullen ook criteria opgesteld worden waaraan opleidingen Dry-needling dienen te voldoen, wat uiteindelijk de kwaliteit van deze behandeling enkel ten goede kan komen.
7. 25%-regel Zoals u reeds in de nieuwsbrief van 25 augustus 2021 kon lezen, zit AXXON op het ogenblik van dit schrijven ook nu nog volop in de juridische procedure om deze regel in de wet op verplichte verzekering aan te vechten (GVU-wet 14 juli 1994, art 49, §7). Echter moeten er in de juridische wereld bepaalde vastgelegde paden en volgordes gerespecteerd worden. Voor het werkveld lijkt dit dossier dan ook al enkele jaren stil te staan, niets is echter minder waar. De advocaten waarmee AXXON samenwerkt, laten zich niet ontmoedigen door ontwikkelingen zoals het uitstel van de Kwaliteitswet naar 1 juli 2022. Hun argumenten zijn stevig onderbouwd en AXXON blijft in dit dossier ook verder contacten leggen en documenten aandragen ter versterking. AXXON twijfelt er dan ook niet aan dat we deze discriminatie (van zowel patiënten als therapeuten) zullen kunnen afschaffen.
8. “Stepped care”
programma voor perifeer arterieel vaatlijden (PAV)
De behandeling van patiënten met perifeer arterieel vaatlijden richt zich op het verlagen van het cardiovasculair risico en het verminderen van symptomen. Uitvoerig wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat gesuperviseerde looptherapie (GLT) een effectieve behandeling is, en is dan ook opgenomen als primaire behandeling in internationale richtlijnen (cfr. lopend proefproject ClaudicatioNet dat afloopt eind 2021).
DECEMBER 2021
09
AXXON IN ACTIE
Aangezien de belangrijkste risicofactoren van PAV bestaan uit roken, onvoldoende beweging en ongezonde voeding, zijn eerstelijnskinesitherapeuten die GLT aanbieden de belangrijkste spelers in de begeleiding van deze doelgroep. Ze zijn immers perfect opgeleid in het begeleiden van leefstijlverandering. Dit traject wordt in België vandaag (te) weinig gevolgd. In 2022 wordt een nieuw project opgestart over heel België, met financiële ondersteuning van het RIZIV.
de huidige regelgeving is kinesitherapie zonder medisch voorschrift van de arts in België echter niet mogelijk. AXXON gaat de discussie omtrent directe toegang tot kinesitherapie niet uit de weg, en maakte het mogelijk – in het kader van art. 56 – een klinische pilootstudie op te zetten, uitgevoerd door de Universiteit van Hasselt o.l.v. Dr. Lotte Janssens.
Bij de implementering van dit project worden niet enkel de huisartsen en kinesitherapeuten maar ook de vaatspecialisten, cardiologen en academische instellingen betrokken.
1. Onderzoeksvraag: wat is de toegevoegde waarde (in termen van pijn, handicap en kosteneffectiviteit) van directe toegang voor kinesitherapie in vergelijking tot de gebruikelijke zorg voor patiënten met acute LBP (die langer dan 24 uur en minder dan 6 weken duurt) na doorverwijzing door de (huis)arts.
9. Directe toegang In vele ons omringende landen bestaat reeds directe toegang tot de kinesitherapie. De patiënt kan ervoor kiezen rechtstreeks naar zijn kinesitherapeut te stappen. Binnen
10
DECEMBER 2021
Daarin worden volgende onderzoeksvragen -doelstellingen vooropgesteld:
en
2. Projectdoel: wat is het verschil in (kosten-)effectiviteit tussen beide onderzochte interventies.
De uitkomsten van de studie worden beoordeeld door middel van een applicatie (Mobile Health Unit) op verschillende tijdstippen, waarbij er via de applicatie ook herinneringen gestuurd worden om ‘drop-out’ te vermijden. In totaal worden 600 patiënten opgenomen in de studie (Vlaanderen n=2x150, Wallonië n=2x150). De beoordeling omvat alle primaire en secundaire resultaten; de baseline bevat ook vragen over demografische informatie (leeftijd, gewicht, lengte, BMI, geslacht, opleidingsniveau, werkstatus) en de Start Back Screening Tool. Primaire uitkomsten zijn pijn en invaliditeit. Secundaire uitkomsten zijn gezondheidseffecten, directe zorgkosten, het gebruik van gezondheidszorgmiddelen en kosten die voortkomen uit werkverlet en productiviteitsverlies. Dit pilootproject is van start gegaan in mei 2021en loopt tot eind 2023. De evaluatie van deze studie kan onze vraag ondersteunen om directe toegang onder voorwaarden om de toegankelijkheid van zorg te optimaliseren voor niet-complexe situaties, met lichte en matige ICF-gradatie, waarbij de LBP-patiënt te allen tijde nog de mogelijkheid behoudt om vooraf een arts te raadplegen.
10. Video-consultatie De COVID-19-pandemie heeft tele- en videoconsultatie wereldwijd voor vele zorgberoepen in een stroomversnelling gebracht. In ons land werd deze mogelijkheid via pseudocodes tijdelijk in de nomenclatuur opgenomen. Al is tele-kinesitherapie niet voor iedere patiënt geschikt (vooral waar hands-on behandeling vereist is), toch faciliteert ze de toegankelijkheid voor de patiënt, en kan ze de kosten verlagen. Een mix van face-to-face consult en tele-kinesitherapie (blended physiotherapy) is geschikt voor zowel de postoperatieve revalidatie van patiënten, als voor het verzekeren van de zorgcontinuïteit voor chronische patiënten en voor behandelingen van korte duur met instructies voor nuttige thuisoefentherapie.
Daarom zou deze mix aangemoedigd moeten worden, zonder te raken aan de kwaliteit van de zorg. Om tot een definitieve verankering binnen de nomenclatuur te komen werd binnen het RIZIV een werkgroep opgericht. Ondersteund door o.a. het onderzoek ‘Blended Physiotherapy’ (Liesbeth De Baets en Dirk Vissers, zie AXXON website onder Publicaties > Studies) heeft AXXON een aantal belangrijke aandachtspunten naar voor geschoven voor de consultatie op afstand. Deze werden in het najaar 2021 gedetailleerd uitgewerkt tot een generiek voorstel dat vervolgens aan de TRK en de Overeenkomstencommissie zal worden voorgelegd.
11. Nieuwe Nomenclatuur Heel wat problemen die kinesitherapeuten op het werkveld ontmoeten zouden opgelost kunnen worden door te voorzien in de nodige flexibiliteit in een nieuw te ontwikkelen nomenclatuur. De vraag naar een geactualiseerde nomenclatuur dateert reeds van de Taskforce Kinesitherapie die in 2017 door het Verzekeringscomité werd opgericht. Ondanks talloze werkgroepvergaderingen binnen de Technische Raad voor de Kinesitherapie verkeert dit dossier nog steeds in een patstelling tussen de verzekeringsinstellingen en kinesitherapeuten met de nodige expertise ter zake. Het jongste voorstel van Eric Brassinne (voorzitter van onze TRK) is tabula rasa te maken met de huidige nomenclatuur door af te stappen van de bestaande categorieën (Fa, Fb, E, courant, …) en te vertrekken van een tijdslijn binnen de gekende setting van een kabinet, met een aantal elementen zoals het elektronisch kinesitherapeutisch dossier, intake met pathologieregistratie als aparte prestatie, directe toegang of kinesitherapie op medisch voorschrift, hoe tijdseenheden correct maar flexibel omschrijven, enz. AXXON wenst alleszins dat flexibel element uit onze huidige nomenclatuur te behouden. Een nieuwe nomenclatuur zal nog wel enige tijd op zich laten wachten.
DECEMBER 2021
11
EXXPERT
JAMES MCLOUGHLIN COLLEGE OF NURSING AND HEALTH SCIENCES, FLINDERS UNIVERSITY, ADELAIDE, AUSTRALIA
Tien leidende principes voor bewegingstraining in neurorevalidatie DEZE TEKST IS EEN SAMENVATTENDE VERTALING VAN VOLGENDE PUBLICATIE: MCLOUGHLIN J. (2020) TEN GUIDING PRINCIPLES FOR MOVEMENT TRAINING IN NEUROREHABILITATION. OPENPHYSIO. DOI: 10.14426/ART/1260. GEPUBLICEERD: 17/05/20
Artsen en onderzoekers in de neurorevalidatie hebben nog steeds problemen met het beschrijven van de vele componenten die actief binnen kinesitherapeutische behandelingen worden gebruikt. Mensen met neurologische aandoeningen kunnen kampen met cognitieve, perceptuele, gedragsmatige en fysieke stoornissen die individuele aandacht vereisen binnen het trainingsprogramma. Het divers veld van theoretische, wetenschappelijke en klinische kennis maakt het moeilijk om op een consistente manier de relevante onderdelen voor de training te gaan benoemen. Dit samenvattend artikel stelt het gebruik voor van tien basisprincipes van bewegingstraining. Het volledige artikel vind je op de website van AXXON onder de rubriek Publicaties > Exclusief. 12
DECEMBER 2021
Bewegingstraining binnen de neurorevalidatie maakt gebruik van kennis op het gebied van theoretische motorische controle en bewegingswetenschappen. Er bestaat echter geen duidelijk classificatiesysteem voor bewegingstraining dat op een georganiseerde manier alle actieve onderdelen van de training kan identificeren (Hart et al., 2014). Behandelingen worden onder verschillende labels ondergebracht zoals disciplines (kinesitherapie), symptomen (pijn, trillen), lichaamsdelen (knie, romp), beperkingen (versteviging, cognitieve training), zintuiglijke systemen (vestibulair, proprioceptief), technieken (mobilisatie), filosofieën (Tai Chi, yoga), enz. In het huidige klimaat van evidenced based learning, kunnen inconsistente labels als deze de verspreiding van informatie zeer moeilijk maken. Deze problemen met interdisciplinair samenwerken worden onvermijdbare ‘groeipijnen’ genoemd die tot misinterpretatie en conflicten kunnen leiden (Levin et al., 2009). Naarmate verschillende disciplines en onderzoeksgebieden samenkomen, kan een gemeenschappelijke taal het klinisch redeneren vergemakkelijken en de communicatie en coördinatie tussen de disciplines verbeteren (Hart et al., 2014). De principes zijn afkomstig uit de gebieden van motorische controle, bewegingswetenschappen en zelfmanagement, en kunnen worden gebruikt in alle gezondheidsdisciplines die betrokken zijn bij training, gegeven door kinesitherapeuten, inspanningsfysiologen, ergotherapeuten en personal trainers. Deze principes zijn waarschijnlijk relevant voor vele klinische doelgroepen, maar dit artikel zal zich richten op neurorevalidatie.
De 10 ‘Movement Training Principles’
1. Werkelijke en voorspelde lichamelijke toestand Meervoudige, congruente zintuiglijke input van zicht, vestibulaire, auditieve en zelfs arteriële baroreceptoren (Mittelstaedt, 1996; Ogoh et al., 2018) geven informatie over de locatie van het lichaam. We moeten leren om de zintuiglijke gevolgen van beweging te voorspellen voordat we onze bewegingen kunnen controleren (Wolpert et al., 2011), mogelijk via een proces van Bayesiaanse inferentie - een statistisch model van waarschijnlijkheid dat wordt bijgewerkt naarmate meer zintuiglijke informatie beschikbaar komt (Samad et al., 2015; Wolpert, 2014). Feedforward voorspelling leidt tot sensorische verzwakking van zelf geïnitieerde bewegingen (Blakemore et al., 1998) en verklaart waarom we onszelf niet kunnen kietelen. Deze voorspellende vaardigheden helpen bij het ontwikkelen van een gevoel van zelfidentiteit (Dogge et al., 2019), en agency, wat belangrijke onderdelen zijn van het motorieke leerproces (Sato & Yasuda, 2005). Ruimtelijk bewustzijn van diepte, verticale perceptie, omringende grenzen en oriëntatiepunten zou een belangrijke overweging zijn voor bewegingstraining.
2. Feedback Externe feedback kan informatie geven over het uiteindelijke succes van de beweging, wat wordt aangeduid als Knowledge of Results (KoR). Externe zintuiglijke feedback, vaak versterkte feedback genoemd, kan worden gebruikt als extra informatie om de beweging te coachen en omvat verbale of non-verbale instructies, manuele hulp om bewegingen te blokkeren
DECEMBER 2021
13
EXXPERT
of te begeleiden (Normann, 2018), en visuele feedback via laserpointers of spiegels. Feedback kan constant, met tussenpozen of willekeurig gegeven worden, tijdens de beweging of achteraf (via video). In neurorevalidatie kan het belangrijk zijn om verschillende feedbackleerstrategieën te overwegen (Donchin & Timmann, 2019).
3. Leren op basis van fouten Als het werkelijk gevoel van een beweging verschilt van wat was voorspeld, wordt dit een sensorische voorspellingsfout (SVF) genoemd. Dit kunnen fouten zijn in timing, richting of kracht. Naarmate de controle verbetert, verminderen SVF’s omdat men onbewust uit fouten gaat leren, wat belangrijk is voor de vaardigheidsverwerving.
4. Leren op basis van beloning Beloning hangt nauw samen met het idee van ‘salience’ - wat is belangrijk voor het individu? De daaruit voortvloeiende gedragsreacties kunnen de keuze van een nieuwe beweging positief versterken en de vaardigheidsretentie verbeteren (Galea et al., 2015). Nieuwe sensaties zouden tot een vorm van ‘speelse exploratie’ kunnen aanzetten, zoeken naar variatie in de hoop op een beloning (Pekny et al., 2015). Het is moeilijk om zeker te weten wat een individueel persoon zou kunnen interpreteren als belonend (Schultz, 2015), maar het incorporeren van beloningen in bewegingstraining is waarschijnlijk belangrijk voor de bewegingsselectie. Interactieve video ‘gamification’ is haalbaar gebleken binnen neurorevalidatie (van den Berg et al., 2016). Toekomstige technologie zou het verkrijgen van beloningen simpeler kunnen maken, zoals het gebruik van virtuele realiteit voor de illusie van versterkte armbewegingen (Ballester et al., 2016). Maar ook interne beloningen zoals stabiliteit
14
DECEMBER 2021
en het gevoel van veiligheid kunnen bewegingsgewoonten stimuleren.
5. Cognitieve selectie en planning Bewegingen bestaan uit veel opeenvolgende delen die worden gegroepeerd in een proces dat ‘motor chunking’ heet. Deze chunks zijn waarschijnlijk verdeeld over de cortex als motorische plannen en worden opgehaald via geheugenprocessen (Diedrichsen & Kornysheva, 2015). Metacognitieve processen die betrokken zijn bij het evalueren van feedback en het zelfbewustzijn dat nodig is om beslissingen en keuzes te maken over beweging zijn belangrijk.
6. Oefening en variatie De ‘dosering’ van de oefening krijgt steeds meer aandacht, bv bij mensen met beroerten (Birkenmeier et al., 2010; Hsu et al., 2010; Lang et al., 2015; Lohse et al., 2014; Moore et al, 2010). Dosering in deze context verwijst naar het aantal herhalingen, of de tijd die actief wordt besteed. Voor sommige bewegingen zijn veel herhalingen nodig om nuttig te zijn. Maar voor veel neurologische patiënten zijn veel herhalingen niet mogelijk door zwakte of vermoeidheid. Alternatieve manieren om “intensiteit” in de praktijk te brengen moeten dus worden onderzocht. Het is bekend dat variabiliteit het motorisch leren beïnvloedt (Dhawale et al., 2017) en werd aangeduid als ‘herhaling zonder herhaling’ door Bernstein (Ito, 2015). Rustpauzes kunnen ook zorgen voor herstel, en het is zelfs aangetoond dat slaap helpt bij het ‘offline’ leren van motorische vaardigheden na een beroerte (Gudberg & Johansen-Berg, 2015; Siengsukon & Boyd, 2009). Naarmate de beweging beter gaat, kan de patiënt variatie zoeken om verder op te bouwen (Harbourne & Stergiou, 2009).
7. Biomechanica Bewegingstraining kan gericht zijn op het vergroten of verkleinen van bewegingsvrijheid. Een enkelvoetorthese is bijvoorbeeld een externe beperking om stabiliteit te bieden bij de enkel en knie en kan helpen met teenvrijheid bij het lopen (Tyson et al., 2013). Voor optimaal functioneel bewegen moeten biomechanische afwegingen tussen stabiliteit en mobiliteit worden gemaakt bij het voorschrijven van al deze hulpmiddelen (Cattaneo et al., 2002; Meyns et al., 2020). Interne beperkingen zoals spieren gewrichtscontracturen kunnen ook de biomechanica veranderen (Glazier & Davids, 2009), net als robotische exoskeletten.
8. Fysieke capaciteit De functionele behoefte aan kracht en/of uithoudingsvermogen zal invloed hebben op het voorschrift en de belasting, de herhalingen en de intensiteit. Veel voorkomende hindernissen die aandacht vereisen bij het versterken zijn onder andere: het aanspreken van zeer zwakke spieren, spierblessures, motorische en waargenomen vermoeidheid, en gevoeligheden zoals spasmen of dystonie (McCambridge et al., 2019). Weerstandstraining wordt hierbij aangeraden. De belasting van de spier- en skeletstructuren is ook zeer relevant. De frequentie van de training heeft mogelijks een langzame stapsgewijze progressie nodig om het risico op letsel en complicaties tegen te gaan.
9. Aandacht De focus van de aandacht verwijst naar hoe de persoon aandacht heeft voor selectieve zintuiglijke stimuli. Als de aandacht wordt gevestigd op de lichaamsdelen, technieken of lichamelijk gevoel wordt dit “interne focus” genoemd. Externe focus wordt vaker gebruikt in bewegingstraining. Het geeft de patiënt meer informatie over het effect van een beweging in de
buitenomgeving. Bij de ziekte van Parkinson helpen verschillende types van externe zintuiglijke focus Cassimatis et al., 2016). Bij beroertes is de relatieve rol tussen interne en externe aandacht minder duidelijk (Kal et al., 2018). Bij neurorevalidatie moet men bereid zijn om verschillende vormen te combineren. Dual tasking, gelijktijdig andere bewegingen of cognitieve taken uitvoeren, kan de bewegingsautonomie verhogen omdat de hersenen gedwongen worden de beweging uit te voeren terwijl de aandacht ergens anders ligt.
10. Overtuiging en zelfeffectiviteit Vertrouwen in je eigen kunnen en de overtuiging dat de training zal helpen is het allerbelangrijkst. Je overtuiging heeft een invloed zowel tijdens de training als erbuiten, dus strategie rond motivatie en gedragsverandering moet bij neurorevalidatie mee in acht genomen worden (Ellis & Motl, 2013; Michie et al., 2011). Angst voor beweging of overtuigingen rond een juiste of foute houding, kan leiden tot het vermijden van bepaalde bewegingen, kinesiofobie genoemd (Kori, 1990). Het beperkt de mogelijkheden in de training. Het programma moet rekening houden met keuzeopties, autonomie en zelfvertrouwen om een ‘deugdzame cyclus’ van positief leren te ontwikkelen (Wulf & Lewthwaite, 2016).
Discussie Het artikel heeft de belangrijkste principes samengebracht onder 10 puntjes die een leidraad vormen. Bij sommige behandelingen is misschien het ene principe meer van toepassing dan het andere. Ervaren kinesitherapeuten kunnen zelf een selectie maken, waarbij deze gids helpt in het proces. Enkele van de 10 punten zijn op dit moment nog voornamelijk gestoeld op theorie. Hopelijk wordt er in de toekomst meer ingezet om deze ook in de praktijk te gaan toetsen, wanneer meer zorgverleners deze terminologie gebruiken. Verder onderzoek op alle vlakken is uiteraard altijd aangewezen.
Conclusie De tien ‘Movement Training Principles’ die in dit artikel worden gepresenteerd, zijn bedoeld om een gemeenschappelijke taal aan te bieden ter ondersteuning van het ontwerp van bewegingstraining. Er is een aanzienlijke hoeveelheid kennis op het gebied van motorische controle, bewegingswetenschappen en zelfmanagement die het potentieel heeft om de praktijk, het onderwijs en de onderzoeksmethodologie te sturen. Hopelijk vormen de 10 MTP’s een bruikbare en relevante taal die klinisch redeneren zal vergemakkelijken en toekomstige innovatie zal aanmoedigen in bewegingstraining voor patiënten, zorgprofessionals, studenten en onderzoekers.
Lees het volledige artikel en de bronnenlijst op de website van AXXON onder de rubriek Publicaties > Exclusief.
DECEMBER 2021
15
EXXPERT
TRUDY BEKKERING1 EMMANUEL SIMONS1,2
Revalidatie voor mensen met multiple sclerosis Wat zijn de effecten van revalidatie interventies voor mensen met multiple sclerosis (MS) en zijn ze veilig?
16
DECEMBER 2021
Context MS is een complexe ziekte, waarvoor veelal uitgebreide en langdurige revalidatie nodig is. Deze revalidatie heeft tot doel het functioneren, welzijn en levenskwaliteit voor mensen met MS te verbeteren. Er bestaan veel verschillende revalidatie interventies voor de behandeling van MS en er zijn reeds verschillende Cochrane systematische reviews verschenen. Deze Cochrane Corner beschrijft een overview, ofwel een review van systematische reviews.
Selectiecriteria voor studies Deze overview includeerde Cochrane systematische reviews met gerandomiseerde of gecontroleerde studies over het effect van revalidatie interventies voor MS. Revalidatie interventies werden vergeleken met een andere behandeling of met geen behandeling. De laatste zoekactie vond plaats in december 2017.
Samenvatting resultaten De overview includeerde 15 Cochrane reviews met 168 trials en in totaal 10,396 deelnemers. De reviews bekeken veel verschillende interventies waaronder: oefentherapie, het verstrekken van informatie, trilplaten (vibratie van het hele lichaam), ergotherapie, cognitieve en psychologische interventies, voedingsadvies en supplementen, arbeidsintegratie, telerevalidatie, hyperbarische zuurstoftherapie, en interventies voor het behandelen van spasticiteit. Alle reviews waren van matige of hoge methodologische kwaliteit. Twee reviews (met 34 trials) vergeleken het effect van oefentherapie vergeleken met dat van geen oefentherapie. De eerste review rapporteerde dat oefentherapie een positief effect had op vermoeidheid (SMD -0.53 95%CI 0.73 tot -0.33, matige zekerheid). In subgroep analyses vonden de auteurs deze positieve effecten voor zowel uithoudingstraining, gemengde training en voor andere trainingsvormen (zoals balanstraining, training in water, yoga, ademspiertraining). Ze vonden geen verhoogd risico op herval van MS of neveneffecten. De tweede review vond bewijs van hoge zekerheid dat oefentherapie spierkracht, uithoudingsvermogen en mobiliteits-gerelateerde activiteiten verbeterde en bewijs van matige zekerheid dat het de stemming verbeterde. Ze vonden geen neveneffecten. Een review onderzocht het effect van multidisciplinaire revalidatie (10 trials) en een andere het effect van het verstrekken van informatie ter bevordering van het nemen van geïnformeerde beslissingen over zorg (10 trials). Er was bewijs van matige zekerheid dat klinische of ambulante multidisciplinaire revalidatie leidt tot langdurige effecten op het niveau van activiteiten en participatie en dat interventies gericht op het verstrekken
van informatie ziekte-specifieke kennis bij patiënten verhogen. Of het ook effect had op het nemen van geïnformeerde zorgbeslissingen en levenskwaliteit was niet duidelijk. Overige reviews bekeken het effect van neuropsychologische interventies, interventies tegen spasticiteit, trilplaten, telerevalidatie en vonden bewijs van lage zekerheid dat deze interventies bepaalde uitkomsten (zoals aandacht, geheugen, vermoeidheid, pijn, slapeloosheid, balans, gangpatroon, levenskwaliteit, spasticiteit) verbeterden. Het bewijs voor andere revalidatie interventies was onzeker vanwege een gebrek aan goede studies.
Conclusie Multidisciplinaire revalidatieprogramma’s en oefentherapie bij mensen met MS hebben waarschijnlijk positieve effecten op functionele uitkomstmaten (mobiliteit, spierkracht), activiteiten en participatie. Het verstrekken van informatie verhoogt waarschijnlijk de kennis bij patiënten maar zonder duidelijk effect op het nemen van geïnformeerde beslissingen. Voor andere revalidatie interventies voor mensen met MS is de zekerheid van bewijs laag of erg laag vanwege het ontbreken van goede studies.
Implicaties voor de praktijk Oefentherapie is waarschijnlijk nuttig voor mensen met MS. We weten echter niet wat de meest effectieve vorm van oefentherapie is. Bij het kiezen van een behandeling blijft het belangrijk om in te spelen op de noden en wensen van de persoon met MS.
Referentie 1. Belgian Centre for Evidence-Based Medicine (Cebam), Cochrane Belgium 2. UVC-Brugmann Amatya B, Khan F, Galea M. Rehabilitation for people with multiple sclerosis: an overview of Cochrane Reviews. Cochrane Database of Systematic Reviews 2019, Issue 1. Art. No.: CD012732. DOI: 10.1002/14651858.CD012732.pub2. Raadpleeg de volledige tekst van deze Cochrane review via de Cebam Digital Library for Health (www.cebam.be/nl/cdlh of www.cebam.be/fr/cdlh). Cochrane Corner In samenwerking met CEBAM, Cochrane Belgium (www. cebam.be)
DECEMBER 2021
17
EXXPERT
NATHALIE PUT SBB ACCOUNTANTS & ADVISEURS
De investeringsaftrek voor medici: verdien je investeringen fiscaal terug Als kinesitherapeut maak je heel wat kosten voor je eigen zaak. Denk aan de aankoop van een praktijkgebouw of hardware. De meeste van die kosten mag je aftrekken van je omzet. Daardoor betaal je op het einde van de rit minder belastingen. Door verschillende opties te combineren, spaar je flink wat geld uit. Afschrijvingen: vast percentage per jaar Sommige aankopen gaan meerdere jaren mee. Voorbeelden zijn een praktijkgebouw, wagen of laptop. Je trekt de aankoopkost dan niet in één keer, maar gespreid over een aantal jaar af van je omzet. Let op: je kiest niet zelf over hoeveel jaar je een investering afschrijft. Er gelden vaste percentages: Kantoor- en handelsgebouwen: 3% van het aankoopbedrag per jaar, dus over 33 jaar Nijverheidsgebouwen: 5% van het aankoopbedrag per jaar, dus over 20 jaar
De investeringsaftrek: extra deel fiscaal inbrengen Een extra mogelijkheid – bovenop afschrijvingen – is de investeringsaftrek. Daarmee kan je eenmalig nog een deel van de aankoopprijs aftrekken van je belastbare inkomsten. Hoeveel je precies kan inbrengen, hangt af van het moment waarop je investeerde. 20% voor investeringen die je in 2018 of 2019 deed
Meubilair en machines: 10% - 20% van het aankoopbedrag per jaar, dus over 10 tot 5 jaar
8% voor investeringen tussen 1 januari en 11 maart 2020
Voertuigen: 20% van het aankoopbedrag per jaar, dus over 5 jaar
25% voor investeringen tussen 12 maart 2020 en 31 december 2022 (als steunmaatregel door de coronacrisis)
Klein materiaal (smartphone, scanner,
18
gereedschap): 33% van het aankoopbedrag per jaar, dus over 3 jaar
DECEMBER 2021
Niet alle investeringen komen in aanmerking voor de investeringsaftrek. Er zijn enkele uitzonderingen: personenwagens tweedehandsinvesteringen
De 3 mogelijkheden gecombineerd Stel dat je bruto beroepsinkomen als zelfstandig kinesitherapeut € 80.000 bedraagt. Je deed het voorbije jaar drie investeringen: je bouwde je praktijkruimte, verrichte inrichtingswerken en kocht hardware, waaronder een laptop en printer.
investeringen die niet of op minder dan 3 jaar afschrijfbaar zijn een investering voor gemengd gebruik, bijvoorbeeld een smartphone die je zowel professioneel als privé gebruikt.
Rekenvoorbeeld in 3 stappen Stel dat je in oktober 2021 een laptop van € 1.200 koopt die je enkel gebruikt voor je praktijk. Voor klein materiaal mag je jaarlijks 33% afschrijven. In dit geval dus € 400. Dankzij de investeringsaftrek mag je nog eens 25% van de totale aankoopprijs fiscaal aftrekken, goed voor € 300. Opgeteld mag je dit jaar dus € 700 kosten inbrengen voor de aankoop van je laptop.
Extra optie: het belastingkrediet Zowel eenmanszaken als kleine vennootschappen kunnen een beroep doen op afschrijvingen én de investeringsaftrek. Heb je een eenmanszaak, dan is er nog een extra manier om je belastingen te drukken: het belastingkrediet. Investeer je eigen middelen in je onderneming, dan mag je tot 10% van dat bedrag aftrekken van je personenbelasting. En dat met een maximum van € 3.750.
BOUW PRAKTIJK INRICHTINGEN Bruto beroepsinkomen Investeringen 1. Afschrijvingen 2. Investeringsaftrek (25%)
€ 80.000 € 100.000
€ 30.000
€ 3.000
€ 3.030 (3%)
€ 909 (3%)
€ 1.000 (33%)
€ 25.000
€ 7.500
€ 750
Besparing voor personenbelasting (1 + 2)
€ 38.189
3. Besparing na personenbelasting (50%)
€ 19.094,50
4. Belastingkrediet Totale besparing (3 + 4)
HARDWARE
€ 3.750 € 22.844,50
Dit jaar mag je € 4.939 afschrijven. Dankzij de verhoogde investeringsaftrek komt daar nog eens € 33.250 bij, goed voor totaal € 38.189. Na de verrekening van de personenbelasting (in dit geval 50%) heb je al € 19.094,50 bespaard. Als zelfstandig kinesitherapeut mag je daar nog een belastingkrediet van € 3.750 bij optellen. Dat zorgt in totaal voor een besparing van € 22.844,50.
DOOR INVESTERINGEN SLIM FISCAAL IN TE BRENGEN, KAN JE HEEL WAT GELD SPAREN. OP VOORWAARDE DAT JE HET OP DE JUISTE MANIER DOET. NEEM VRIJBLIJVEND CONTACT OP MET ÉÉN VAN ONZE EXPERTEN.
DECEMBER 2021
19
De Reprobel licentie via Een échte meerwaarde voor uw praktijk Veel bronmateriaal dat kinesitherapeuten gebruiken om op de hoogte te blijven van de ontwikkelingen in hun vakgebied (medische en wetenschappelijke werken, artikels over regelgeving en verplichtingen, persartikels, foto’s en illustraties) zijn auteursrechtelijk beschermd. Voor fysieke fotokopies moet je een 'reprografievergoeding' betalen, en voor prints of digitaal hergebruik van beschermd werk bepaalt de wet dat deze handelingen niet kunnen worden gesteld zonder toelating van de rechthebbende. In plaats van zelf telkens apart al het werk te moeten doen, kan je voor de vergoeding via een gecombineerde licentie van beheersvennootschap Reprobel gaan. Op auteursrechtelijke inbreuken staan strenge sancties, die bovendien kunnen oplopen tot vele malen de normale licentievergoeding.
Voor meer informatie en vragen: www.reprobel.be/nl/private-publieke-sector https://info.reprobel.be (078) 15 15 11 www.axxon.be
100% wettelijk en zonder zorgen Onze Reprobel licentie zorgt ervoor dat het delen van kennis en informatie, zowel op papier als digitaal, vlot en conform de wet verloopt. In ruil voor een vergoeding krijgt u van ons maximale rechtzekerheid en het gebruiksgemak om zonder verdere formaliteiten auteursrechtelijk beschermde inhoud te reproduceren en te verspreiden. Bovendien garandeert Reprobel dat auteurs en uitgevers een correcte vergoeding ontvangen voor het hergebruik van de werken die zij creëren. Vergelijk het met Spotify® of Netflix®, waar u ook een bijdrage betaalt aan de makers en producenten van de muziek en films.
Sectorakkoord met AXXON Door in te tekenen op de gecombineerde licentie van REPROBEL, zijn AXXON leden wettelijk in orde en vermijden ze controles en sancties in verband met auteursrechtelijke inbreuken. De gecombineerde licentie faciliteert ook digitalisering, en biedt de kinesitherapeut maximale rechtszekerheid en gebruiksgemak. Door de sectorovereenkomst tussen AXXON en REPROBEL zullen alle AXXON leden bovendien van een aantrekkelijke korting op het licentietarief kunnen genieten, ongeacht hun grootte. Voor praktijken zonder personeel en met minder dan 5 personeelsleden is een specifiek tarief voorzien.
Uw Reprobel licentie aanvragen AXXON leden die willen intekenen op de gecombineerde licentie voor referentiejaar 2021 van REPROBEL, zullen dit kunnen doen door het invullen van een specifieke promocode bij hun portaalaangifte.