groenten K RA N T
DE LEKKERSTE GROENTEN
voor het hele jaar en voor elk seizoen!
W
e leven met z’n allen bewuster dan ooit. Een trend die zich ook op ons bord vertaalt: we kiezen massaal voor lekker, vers én gezond. Groenten nemen een steeds prominentere plek in onze koelkast en ons voedingspatroon in. Bovendien presenteren groenten zich nu in allerlei verrassende varianten. Groenteburgers, groentesnacks, groenteballetjes, groentekoekjes: de mogelijkheden zijn eindeloos, waardoor variëren met groenten haast vanzelf gaat. Een maaltijd die voornamelijk uit groenten bestaat, is voor heel wat mensen intussen dagelijkse realiteit. Ook opvallend: we kiezen steeds vaker voor biogroenten. Want wie biogroenten koopt, koopt verstandig. En wel om deze redenen …
Goed, beter,
biogroenten!
Ze zijn puur natuur en dat maakt ze voller van smaak. Niet verwonderlijk dus dat biogroenten alsmaar populairder worden. GROENTEN ZIJN GEZONDER Ze zijn een belangrijke leverancier van voedingsvezels, vitaminen en mineralen. Ze hebben een positief effect op onze cholesterol en bloeddruk en beschermen tegen hart- en vaatziekten. En ze verlagen het risico op diabetes en darmkanker. BIOGROENTEN ZIJN VOEDZAMER Door het gebruik van pesticiden en de industrialisering van de teelt is de voedingswaarde van onze
groenten de voorbije decennia fors gedaald. De rode paprika die we vijftig jaar geleden aten voor de grote hoeveelheid vitamine C is niet meer dezelfde paprika als die we nu eten. Tenzij je een biopaprika kiest. Of biotomaten die maar liefst 55 procent meer vitamine C bevatten. BIOGROENTEN ZIJN LEKKERDER Bio daagt onze smaakpapillen weer uit. Misschien is dat nog
wel de belangrijkste reden om de groentelade met bioproducten te vullen. Een biotomaat smaakt nog écht naar tomaat. Vooral de langzame groei van biologisch geteelde producten zou een positieve invloed op de smaak hebben. Biogroenten krijgen voldoende tijd om te rijpen en uit te groeien tot kleine of iets grotere smaakbommen. BIOGROENTEN ZIJN DE TOEKOMST Elke bioboer die groenten teelt, gaat milieuvriendelijk te werk. Hij zorgt ervoor dat zowel de bodem als de planten niet uitgeput raken. De draagkracht van de natuur wordt gerespecteerd. Duurzaamheid is in elk bioverhaal belangrijk en bovendien de enige garantie om ook de volgende generaties de kans te geven hun voedsel zelf te verbouwen.
V E R D E R I N D E Z E K RA N T Nuttige en smakelijke info over alle groenten HEEL VEEL G R O E N T E N I E U WS
17
E E N DAG O P D E BIOBOERDERIJ
18
V E E LG E S T E L D E V R AG E N OV E R B I O G R O E N T E N
20
I N T E RV I E W
2
“ We gaan uit van de seizoenen en stemmen ons assortiment daar maximaal op af ” STEVEN TESTAERT IS AANKOPER BIOGROENTEN BIJ BIO-PLANET
Hij zoekt de leveranciers, bepaalt het assortiment, maakt kwaliteitsafspraken, regelt alles administratief én zorgt ervoor dat de biogroenten elke dag opnieuw netjes in de winkels liggen. Een stevige job die Steven Testaert met veel liefde voor het vak doet.
Wat onderscheidt een biogroente van een ‘gewone’ groente?
steven testaert: “Biogroenten worden gekweekt zonder chemische pesticiden en industriële meststoffen. Dat is het allergrootste verschil. Voor de bioteler begint alles bij een vruchtbare bodem terwijl een conventionele teler eerder zijn plantgoed zal voeden. De bioteler stimuleert de bodem met biologische materie zoals klaver en groenbemester en beschermt zijn planten met insecten en natuurlijke varianten.”
Welke criteria spelen een rol bij het kiezen van leveranciers en producten?
steven testaert: “Een goede en transparante relatie, vakmanschap en goede productafspraken geven de doorslag. We werken uitsluitend met lokale leveranciers die ik elke dag opbel. Dan pols ik even naar de stand van zaken op het veld en in de serres. Dat persoonlijke contact vind ik belangrijk. We werken momenteel met tien vaste leveranciers. We houden ook veel rekening met de seizoenen als we biogroenten kiezen. Als bepaalde groenten niet voorradig zijn omdat het niet de juiste tijd van het jaar is, dan verkopen we die groenten niet.”
3X GOED OM TE WETEN “Onze leveranciers telen biologisch én ecologisch. Ze houden de ecologische voetafdruk zo klein mogelijk, bijvoorbeeld door het energieverbruik te beperken.”
Hoe herken je als consument een biogroente in de winkel?
steven testaert: “Aan het biogarantielabel en het Europese biologo op de verpakking. Liggen de biogroenten los in de winkel, dan kun je de kaart checken waarop alle productinfo staat. Die kaart hangt aan de kist waarin de groenten verhandeld worden. Je moet er het woord ‘biologisch’ en het Europese biologo zeker op terugvinden.”
Waarom blijft bio toch duurder?
steven testaert: “Het telen van biogroenten vraagt meer manueel werk en dus meer manuren. Dat vertaalt zich in de prijs. Daarnaast heb je de controles in de bioteelt die ook betaald moeten worden. Bovendien is de opbrengst vaak kleiner, omdat de bioboer minder mogelijkheden heeft om in te spelen op onvoorziene omstandigheden. En als de opbrengst kleiner is, stijgt nu eenmaal de prijs.”
“We gaan verspilling tegen. Een courgette die duidelijk kleiner is dan de andere, is echt wel even lekker. De gewone supermarkt verkoopt zo’n courgette vaak niet. Bio-Planet wel. No waste, ook dat is ons streefdoel.”
“We gebruiken biologisch afbreekbare verpakkingen. Of we verkopen onze groenten los. Plastic willen we zoveel mogelijk vermijden.”
“ Biogroenten worden gekweekt zonder chemische pesticiden en industriële meststoffen. Dat is het allergrootste verschil”
B LO E M KO O L GA AT V R E E M D
G
ekookte bloemkool is een klassieker, maar de rauwe groente leent zich ook perfect om bijvoorbeeld couscous of een pizzabodem mee te maken. Of serveer bloemkool eens als steak.
BLOEMKOOLCOUSCOUS Mix de rauwe roosjes in een keukenmachine korrelig. Bak de korrels even op met knoflook, een uitje, wat kruiden en paprikastukjes. Serveer met verbrokkelde feta.
BLOEMKOOLBODEM Probeer eens een overheerlijke pizza met bloemkoolbodem. Gezond én glutenvrij! Recept online
BLOEMKOOLSTEAK Snij je bloemkool in dunne plakken en bak ze goudbruin in een ruime koekenpan in olijfolie met wat zout, peper en gemalen komijn.
VRUCHTGROENTEN ZO Z U I D E R S & ZO O N W E E R S TA A N BA A R
3
Vruchtgroenten zijn de vruchten van planten met dezelfde naam. Je herkent ze aan de zaadjes die ze ‘verstoppen’ in hun vruchtvlees, zoals komkommers, courgettes, artisjokken, aubergines en paprika’s. Door hun mooie kleuren en volle smaak krijgt elk gerecht een zuiderse toets. Op komkommer na zijn ze heerlijk op de grill en in stoofpotjes. Alle vruchtgroenten bevatten veel vezels.
Slim bewaren Bewaar ze niet in de koelkast, maar zoek een plekje in je kelder of garage. Het zijn vaak zuiderse groenten die niet van kou houden, vandaar.
Voedingswaarde Courgettes en paprika’s zijn goede bronnen van vitamine C en foliumzuur. De felle kleuren wijzen op de aanwezigheid van antioxidanten.
Slim kopen Ga voor blinkende, harde aubergines, stevige en zware komkommers, een groen snijvlak en een hard uiteinde bij courgettes en een mooi glad velletje bij paprika’s.
Belgische trots Ongetwijfeld de biologische komkommer. Onmisbaar in de koelkast van elke Belgische biofan.
&
V E R R ASS E N D DUO
Buitenbeentje De gevlamde ‘graffiti’-aubergine – die precies zo smaakt als haar klassieke zus – zorgt voor nóg meer kleur op je bord.
::
Groente & kaas
Rondje paprika, courgette en aubergine. Repeat!
COURGETTE • Frisse, neutrale smaak • Gevuld met (veggie) gehakt of rijst, in mediterrane gerechten (ratatouille, couscous) of gegrild
AUBERGINE • Neutraal tot wat bitter van smaak • Combineren met lamsvlees of seitan, tomaten, paprika, knoflook en chilipeper
KOMKOMMER PAPRIKA • Geen uitgesproken smaak, • Rood is het zoetst, maar wel fris oranje iets minder, geel is • In gemengde salade, met zoet-frisfruitig, groen het een dipsausje of in een meest bitter koude soep als gazpacho • Een echte alleskunner: rauw in salades, als extra groente in pastasausen, gevuld in de oven, geroerbakt in wokschotels; …
Kaas voegt een extra toets toe aan je groenten. Maak raapjes eens klaar met gruyère. Radicchio houdt van parmezaan. Gegrilde groenten zijn lekker met blauwe kaas of ricotta. Feta smaakt prima in een ovenschotel met paprika en courgette.
ARTISJOK • Zachte, licht bittere maar volle smaak • Lekker in een pasta met ricotta en spek of gegrild met spinazie
KOOL
S U P E R FO O D FA M I L I E & CO
4
Kool bestaat in heel wat soorten, maten en kleuren. Denk aan groene-, witte-, Chinese en rodekool en niet te vergeten spruitjes, bloemkool en broccoli. Ideaal om te wokken, te stoven of rauw te eten. Bijna alle soorten zijn rijk aan voedingsvezels, vitamine C, kalium en calcium.
Belgische trots Spruitjes natuurlijk! Geen fan? Verwerk ze eens in een salade. Snij ze in flinterdunne plakjes en voeg er blokjes appel en stukjes gerookte zalm aan toe.
Slim kopen Verse witte- en rodekool voelt zwaar en stevig aan. Let bij andere koolsoorten vooral op frisse, stevige bladeren. Bloemkool en broccoli koop je met stevige roosjes zonder plekjes.
Recept online
Slim bewaren In de koelkast zijn de meeste koolsoorten wekenlang houdbaar. Bloemkool en broccoli blijven in een gesloten zak drie tot vier dagen goed in de groentelade.
Voedingswaarde Koolsoorten zijn een goede bron van voedingsvezels, vitamine C, foliumzuur en vitamine K. Alle koolsoorten bevatten een reeks organische verbindingen die men aanduidt als glucosinolaten. Dat zijn antioxidanten met een beschermende werking.
Ooit een tikkeltje saai, nu overtuigend veelzijdig en mega vega.
BLOEMKOOL • Milde, iets bittere koolsmaak • Met kaassaus, of rauw met een dipsausje
CHINESE KOOL • Knapperige textuur en een enigszins zoete smaak • In roerbakgerechten of gevuld. De rauwe bladeren zijn lekker in een salade
GROENE KOOL OF SAVOOIKOOL • Uitgesproken kool smaak • In puree of stoofschotels, of geroerbakt met ui en tomaat
Buitenbeentje Je ziet zo dat de romanesco familie is van de bloemkool. Zijn smaak doet dan weer denken aan broccoli en hij is net zo snel klaar.
WITTEKOOL SPRUITJES KOOLRABI RODEKOOL BROCCOLI SPITSKOOL PALMKOOL • Uitgespro- • Mild-bittere • Heeft meer • Uitgespro- • Knapperig, • Zachte, • Qua smaak ken kool koolsmaak smaak dan ken kool fris en met verfijnde vergelijksmaak • Gestoofd koolraap smaak een zachte smaak baar met • In puree met spek• Rauw, • Gestoofd koolsmaak • Gebruik boerenkool, of stoofjes, bij vlees gekookt, of met appel • Combineer grote maar wat schotels, of gevogelgeroerbakt tjes of met zalm, bladen als zoeter nasi of te. Of kort cranberry’s, of verwerk wrap, lekker • Verrassend bami, of koken en geserveerd in roerbakals ovenin een salageroerbakt. roerbakbij gehakt gerechten schotel met de met peer Ideaal om ken met en in soep champigen geitenzuurkool te tomaten met blauwe nons, spekkaas maken kaas jes en prei
SLA
K N A P P E R I G F R I S & M U LT I - I N Z E T BA A R
5
Wissel de bekende kropsla en ijsbergsla eens af met radicchio, waterkers, rucola of eikenbladsla. Een gemengd groen slaatje kan je sowieso bij elke maaltijd eten. Zo krijg je meteen een extra portie groenten binnen. Bonus: sla bevat veel vezels en amper calorieën.
Slim schoonmaken Dompel de blaadjes voorzichtig onder in koud water en droog ze in een slazwierder of schone keukenhanddoek. Scheur de blaadjes in plaats van ze te snijden. Zo blijven ze langer vers.
Er kan zo veel met sla. En sla kan bij zo veel. Proeven maar!
Buitenbeentje Wist je dat je van postelein een lekkere pesto kunt maken?
Recept online
Slim bewaren Bewaar je onverpakte krop maximaal drie dagen in de groentela van je koelkast. Rucola, veldsla, waterkers en postelein bewaar je het best in een open zak.
RODE BATAVIA • Neutraal van smaak • Lekker in stamppot met paprika en geitenkaas
DE KRACHT VAN GROENTEN
::
Genieten van groenten doe je in eerste instantie voor hun heerlijke smaken maar natuurlijk ook omdat ze barstensvol vitamines, mineralen en antioxidanten zitten. Elke groentesoort levert wel zijn specifieke bijdrage aan je gezonde eetpatroon. Welke rol deze verschillende vitamines en mineralen spelen, waar ze goed voor zijn en hoeveel je ervan nodig hebt, lees je in onze handige online tabel.
Belgische trots Kropsla blijft de absolute slatopper. Boterzacht, met vanbinnen blaadjes met een krokante bite. Heerlijk bij ons nationale gerecht bij uitstek: biefstuk-friet.
RODE EIKENBLADSLA • Pittige, nootachtige smaak • Goed te combineren met andere slasoorten, of met geitenkaas en honingdressing
GROENE EIKENBLADSLA • Mals, sappig en smaakvol • Heerlijk in allerlei salades: met geitenkaas, tonijn; ...
KROPSLA • Zacht van smaak • Lekker met gebakken aardappelen en een biefstuk
RADICCHIO • Zoete, boterachtige smaak • Lekker met een klassieke vinaigrette
MINIKROPJES RUCOLA POSTELEIN ROMEINSE • Pittig, een • Verfijnde, SLA beetje wallichtzure • Frisse, iets nootachtig, smaak zoete smaak enigszins • Ideaal in • Goed voor bitter stamppot en caesarsalade, • Lekker met verrassend ook heerlijk dunne plakjes als soep gegrild appel en geschaafde oude kaas
VELDSLA • Nootachtig en licht pittig • Verrassend met rozijntjes, peer en lente-ui
PADDENSTOELEN R OYA A L G E ZO N D & P U U R VA N S M A A K
6
Het hele jaar door kun je naar hartenlust kokkerellen met shiitakes, bospaddenstoelen, portobella’s of gewone witte champignons. Ondanks het feit dat ze voor negentig procent uit water bestaan, bevatten ze relatief veel eiwitten, vitaminen (vooral B2 en B3), mineralen en sporenelementen. Daarom zijn ze absoluut waardevol in de vegetarische en de veganistische keuken, ook al zijn het geen volwaardige vleesvervangers.
Buitenbeentje Door zijn afmetingen en volle smaak is de portobella zowaar een plantaardige hamburger recht uit de natuur. Ideaal om gegrild op een broodje te serveren voor een stevige hap.
Als hoofdof bijgerecht: hulde aan de paddenstoelen!
Slim schoonmaken Omdat champignons water absorberen, wrijf je ze schoon met een speciaal borsteltje of wat keukenpapier.
Slim kopen Ga voor fris uitziende, stevige exemplaren. Vocht en donkere plekjes verraden dat ze al wat ouder zijn. Bewaar ze in de originele verpakking in de groentelade van de koelkast of in een papieren zak die een beetje openstaat.
DE LEKKERSTE
::
Groentestoofpotjes uit alle windstreken Geen vlees, wel heel veel smaak en variatie ... • Auberginecurry – uit de Indiase keuken. Geef er rijst bij. • Marokkaanse groentestoofpot met couscous. Voor een avondje met vrienden! •S toofpotje met artisjokken, bonen en spinazie. Je proeft er de lente in. •B riam – een Grieks stoofpotje met geroosterde groenten en aardappelen. •R atatouille – de Franse klassieker die het altijd goed doet.
&
V E R R ASS E N D DUO
::
Groente & fruit Een feest voor je smaakpapillen! witloof & granaatappel schorseneren & limoen zuurkool & jeneverbes spruitjes & mango
Recept online
OESTERZWAM • Aromatisch, romig • Lekker gebakken bij kip, kalfsvlees of fijne vis, en goed als vleesvervanger
PORTOBELLA • Aromatisch, met stevig wit vruchtvlees • De hoed kan worden gevuld met (veggie) gehakt, kaas en ei. Lekker bij vleesgerechten of in een romige pastasaus
KASTANJECHAMPIGNON • Licht nootachtig. De smaak is voller dan die van witte champignons • Goed om te bakken of in stoofschotels, lekker in soepen of salades
SHIITAKE • Kruidige, nootachtige smaak • Roerbakken of grillen, lekker in oosterse gerechten
WITTE PARIJSE CHAMPIGNON • Vrij neutraal van smaak • Een echte allemansvriend: lekker in sausen, bij kip, in vol-au-vent; …
AARDAPPELEN BAC K TO BAS I C L E K K E R
7
De aardappel is een typisch Belgisch streekproduct dat je het hele jaar door kunt kopen. De nieuwe oogst van bewaaraardappelen van Belgische bodem vind je vanaf eind augustus in de winkel. Vastkokende soorten, zoals de Agria, hebben stevig vruchtvlees en zijn ideaal om te koken, te stomen, te bakken of te roosteren.
Soms een guilty pleasure, soms een zalig bijgerecht, maar altijd goed. Slim bewaren Aardappelen blijven het langst goed (twee tot drie weken) als je ze op een koele en donkere plaats bewaart. Niet in de koelkast, omdat het zetmeel in de aardappel dan wordt omgezet in suiker en ze daardoor zoeter gaan smaken.
Ideale match Aardappelen zijn een ideale match met tijm, rozemarijn, zwarte peper, sumak, kerrie of kurkuma.
Slim kopen Aardappelen moeten een stevige, egale en heldergele (of rode) schil hebben. Laat ze liggen als ze groen verkleurd zijn, uitlopers hebben of zuur ruiken.
Buitenbeentje Hoewel hij geen familie is van de gewone aardappel, kun je met zoete aardappel in principe wel exact hetzelfde doen. Zelfs frietjes maken!
BLOEMIG • Zetmeelrijk, kruimig en valt bij het koken iets uit elkaar • Geschikt om te koken, te poffen, te pureren en te frituren. Lekker in ovenschotels en stamppotten
VASTKOKEND • Behoudt na het koken zijn stevige structuur en is altijd goed te snijden • Gebruik vastkokers in aardappelsalades, om te stomen, te bakken én te frituren
ZO GEZOND ZIJN AARDAPPELEN
::
We schrappen aardappelen vaak van het menu omdat ze dikmakers zouden zijn. Een misvatting die te wijten is aan sommige ‘ongezonde’ bereidingswijzen, zoals frituren of bakken. Gekookte aardappelen bevatten in verhouding tot hun volume en gewicht weinig calorieën en leveren veel voedingsstoffen. Zo is de aardappel een bron van kalium. Een ‘normale’ portie ongeschilde aardappelen bevat 1600 milligram kalium, oftewel de helft van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Als je ze met de schil eet, barsten aardappelen bovendien van de vezels. Eén ongeschilde aardappel bevat 7 gram vezels, wat een vierde is van de dagelijkse richtlijn. De geschilde variant levert slechts één gram vezels op. Daarnaast zijn aardappelen echte vitamine C-bommen: in een aardappel zit maar liefst een derde meer vitamine C dan in een sinaasappel.
KRIELTJE • Kleine vastkoker met een neutrale smaak • Kook of bak in de koekenpan en oven, met of zonder schil. Frituren mag ook • Perfect gebakken in de oven met tijm, rozemarijn en knoflook
PREI, SELDER & LENTE-UI 8
Z AC H T, K RAC H T I G & K R U I D I G
Lente-ui en prei zijn familie van elkaar, én van de ui. Dat zie je niet alleen, je proeft het ook. Selder is geen familie, maar heeft net als prei een zuiverende werking. Prei helpt om toxines uit je lichaam te verwijderen, terwijl selder de bloedsomloop stimuleert.
Voedingswaarde Prei en lente-ui bevatten heel wat actieve stoffen zoals zwavelverbindingen, polyfenolen en antioxidanten.
Hemelse groenten met een extra gezonde troef. Santé! Belgische trots Omdat je Belgische prei op honderden manieren kan klaarmaken en verwerken, mag je deze groentetopper gerust als ons pronkjuweel bestempelen. Je krijgt hem heel het jaar door van eigen bodem bij Bio-Planet.
Slim kopen Zoek lente-uitjes die er van kop tot teen fris uitzien en stevig aanvoelen. Prei en selder moeten vooral stevig zijn met frisgroene bladeren en stelen.
Slim bewaren Jonge uitjes mogen in een gesloten zak in de groentela, selder pak je goed in (bijvoorbeeld in een papieren zak) en is dan een maand houdbaar in de koelkast. Prei kun je drie weken bewaren in de groentela. Bevochtig af en toe met water om uitdroging te voorkomen.
Buitenbeentjes Fijngesneden lente-uitjes lenen zich uitstekend als ‘afwerkers’. Denk maar aan salades, soepen en wokbereidingen.
SELDER • Krachtige smaak, dus spaarzaam gebruiken • Bij vis, gehakt en varkensvlees, in soepen en salades • Selder bevat veel vezels en heeft een vochtafdrijvende werking
PREI • Kruidig, pittig met een heerlijk aroma • In roerbakgerechten en stamppotten, of bij kaassoorten, gepocheerde vis, eiergerechten en pasta
LENTE-UI • Zachte, zoete smaak • Rauw in salades of soepen, gestoofd bij voorjaarsgroenten, vis, kip en kalfsvlees
WORTELS & KNOLLEN L E K K E R V E R T R O U W D & B I J ZO N D E R L E K K E R
Ze groeien allemaal ondergronds, maar hebben totaal andere looks en smaken. Denk aan wortels, rode bietjes, radijs, knolselder en raapjes, maar ook aan pastinaak en aardpeer. Knolgroenten stillen je honger snel en bevatten veel minder koolhydraten dan je zou denken.
9
Voedingswaarde Wortelgroenten zoals rode biet en wortel hebben een felle kleur, die wijst op de aanwezigheid van antioxidanten.
Belgische trots Door zijn veelzijdigheid (in soepen, salades, puree en hartige stoofpotjes) is de Belgische wortel een echte topper. Ook kinderen zijn er dol op, omwille van de zoete smaak.
Traditie en trend: zoete, vurige en zachte wortels en knollen. DE LEKKERSTE
::
Groentesoepen! Zalige soepjes met een plus. • Knolseldersoep met hazelnoot en truffelolie: een echt luxesoepje. • Marokkaanse soep met geroosterde groenten: exotisch en pittig. • Wortelsoep met koriander: supergezond en altijd lekker. • Tomatensoep met pesto: de klassieker met een twist. • Linzensoep met kokos en citroen: met een Indiase toets.
Slim kopen Kies voor exemplaren met bladeren die niet verlept zijn. Hoe kleiner de pastinaken, raapjes en koolrabi’s, hoe geconcentreerder de smaak.
Buitenbeentje Sinds ongeveer een jaar is bij ons ook de yakon (spreek uit als jaakon) of Boliviaanse aardwortel te krijgen: een knolgroente die naar appel, peer en watermeloen smaakt. Heerlijk in salades, soepen en wokgerechten. Kan zowel rauw als gestoofd gebruikt worden.
Slim bewaren Bewaar knolgroenten koel en donker, idealiter in je kelder.
Recept online
WORTEL • Zoete, typische wortelsmaak • Rauw of gekookt, met erwtjes, bij vis, in soep of in puree • Bevat veel vitamine C en bètacaroteen dat omgezet wordt in vitamine A
RODE BIET • Een zoete, beetje aardse smaak • Lekker gestoofd met een uitje, in salades, in puree. Of in borsjtsj (een typische soep uit Oost-Europa) • Boordevol antioxidanten, vitaminen en sporen elementen
RADIJZEN • Knapperig, vrij pittig en vurig van smaak • Salade met radijs past goed bij rood vlees, gestoofde radijsjes doen het goed in klassieke bœuf bourguignon • Tjokvol vitamine C en K, foliumzuur en calcium
RAAPJES • Zachte, licht pikante smaak • Geven een frisse toets aan salades, maar zijn ook heerlijk gekookt en daarna kort gestoofd in boter en gekruid met verse tijm, peper en zout • Calorie-arm en rijk aan vitamine C
VENKEL • Kruidige, anijsachtige smaak • Probeer een venkelsinaasappelsalade met zwarte olijven of serveer een salade van venkel en tomaat bij een stukje vis • Bevat veel calcium, kalium en vitamine A, C en nog enkele B-vitamines
G R O E N VA N 10
Elke maand worden weer andere groenten uit de grond gehaald.
JANUARI
FEBRUARI
MAART
groenekool, veldsla, wittekool, witloof
artisjok, shiitake, knolselder, rodekool
lente-ui, radijs, tuinkers
JULI
AUGUSTUS
SEPTEMBER
andijvie, broccoli, courgette, sperziebonen, tomaat, rucola
aubergine, jonge aardappel, jonge wortel, maïs, zoete puntpaprika
witte champignons, prei, spitskool, groene selder, witte selder, romanesco
::
::
::
::
::
VERS VAN HET MOMENT IS
…
P E R F E C T VA N VO E D I N G S WA A R D E
Eten volgens de seizoenen betekent dat je lichaam perfect wordt voorzien van voedingsstoffen die het op dat moment nodig heeft én dat het aanbod altijd gevarieerd is.
::
HET SEIZOEN 11
Maar wat koop je nu wanneer? Dat zie je in een oogopslag op de groentekalender.
APRIL
MEI
JUNI
bloemkool, doperwtjes, groene asperges, jonge spinazie, komkommer, kropsla
gele paprika, koolrabi, paksoi, warmoes, witte asperge
eikenbladsla, rode paprika, snijbonen, tuinbonen, venkel, waterkers
OKTOBER
NOVEMBER
DECEMBER
boerenkool, daikon, kervel, oesterzwam, pastinaak, pompoen, zoete aardappel
aardpeer, Chinese kool, grondwitloof, raap, knolselder, radicchio, rammenas, raap
schorseneren, spruitjes, winterpostelein, koolraap, wortelpeterselie
::
::
::
::
VERS VAN HET MOMENT IS
…
GEZONDER
In hun eigen seizoen bevatten groenten de meeste vitamines en mineralen. Dat ze ook nog eens lekkerder zijn, is een extra bonus!
::
::
BLADGROENTEN TO P H E A LT H Y & TO P S M A A K
12
Bladgroenten zijn kort gezegd alle groenten waarbij je het blad van de plant eet. Ze zijn heel gezond en veelzijdig. Zo bevatten bladgroenten als andijvie, snijbiet, paksoi, warmoes en witloof veel vezels, waardoor je hongergevoel langer wegblijft.
Slim bewaren Gebruik ze direct of bewaar ze maximaal vier dagen in een gesloten zak in de groentelade van je koelkast.
Slim schoonmaken Zand, modder en beestjes spoel je weg in veel koud water. Laat uitlekken in een vergiet en herhaal alles nog eens.
Bladgroenten smaken naar gezond en naar meer. Eindeloos lekker! Voedingswaarde Bladgroenten zijn rijk aan ijzer, magnesium en bètacaroteen dat in het lichaam wordt omgezet naar vitamine A, foliumzuur en vitamine K.
PIMP JE GROENTESAPJE
::
Vooral sapjes van donkergroene bladgroenten, zoals spinazie en andijvie, zijn echte vitaminebommen. Dat komt door de hoge concentratie vezels, vitamines, mineralen en enzymen én door de aanwezigheid van chlorofyl, een stof die bladgroenten en sla de typische groene kleur geeft. De lekkerste juices bestaan voor 80% uit groenten en voor 20% uit fruit zoals mango of banaan. Het fruit zorgt voor een zoetere smaak. Extra gezonde smaakmakers zijn verse groene kruiden of gember. Dat laatste geeft een pittige afdronk en helpt bij de spijsvertering en bloedcirculatie.
BOERENKOOL • Pittige stevige koolsmaak • Lekker met rookworst en spekjes of krokant gebakken tempé
RAAPSTELEN (MIZUNA) • Scherp van smaak, pittig • Rauw in salade of stamppot, of gestoofd in boter • Rijk aan mineralen en vitamines
Buitenbeentje Alleen al voor de kleur zet je rode warmoes of snijbiet wat vaker op tafel. Steeltjes fijnhakken en kort aanstoven, daarna bladeren in reepjes snijden, toevoegen en tien minuten laten meegaren.
WARMOES OF SPINAZIE SNIJBIET (RODE • Rijke, zachte OF GROENE) smaak • Smaakt een • Lekker in beetje zoals roerbakgerechspinazie ten, pasta, in • Lekker gewokt salades of op of in pasta pizza
SUIKERBROOD WITLOOF OF GROENLOF • Fris en lichtjes • Ligt qua smaak bitter tussen witloof • Past perfect en andijvie in een quiche • Om te stoven, of gebruik het in een puree te blad als wrap verwerken of fijngesneden in een salade
Belgische trots Met zijn hoge gehalte aan vitamines, mineralen en antioxidanten is boerenkool een superfood van eigen bodem.
PAKSOI ANDIJVIE • Pittige smaak • Sterke, frisse die goed past en pittige bij de Aziatismaak sche keuken • Verrassend in • Perfect voor een salade met Aziatische roer- appel, gember bakgerechten, en komijn met rundvlees, kip of tofoe en paddenstoelen
B O O N TJ E S
H A P S N A P G R O E N G E LU K
Het maakt niet uit of je voor sperziebonen, snijbonen, peultjes of boterboontjes kiest. Met hun hoge gehalte aan eiwitten, vezels en mineralen komen boontjes qua voedingswaarde aardig in de buurt van een stukje vlees. Bovendien vullen ze goed, hebben ze een lage glycemische index en stimuleren ze de aanmaak van het gelukshormoon serotonine.
13
Buitenbeentje Boterboontjes zijn botermals, maar zijn een beetje in de vergetelheid geraakt. Jammer, je kunt er verrassende gerechtjes mee maken. Roer er maar eens wat pesto doorheen.
Belgische trots Van eind juni tot en met september liggen onze sperziebonen van Belgische bodem in de winkel.
Botermals of knapperig vers en als bonus een uniek aroma! Bon appétit!
&
V E R RASS E N D DUO
::
Groente & kruiden Serveer je groenten eens met deze kruiden, voor een verrassende smaaksensatie. erwten & munt koolrabi & kerrie pastinaak & nootmuskaat pompoen & gember spinazie & knoflook komkommer & dille kool & karwijzaad
SPERZIEBONEN • Of prinsessenbonen, hebben een typische bonensmaak • Roerbak ze eens met wat knoflook, werk af met parmezaan
Slim kopen en bewaren Let op kleur en structuur. Ze moeten mooi groen en stevig zijn. Bewaar ze maximaal vier dagen in een open zak op een koele plek of in de groentelade van de koelkast. Lekker schoon Spoel ze goed af onder de kraan. Snij of breek de puntjes eraf en snij eventueel in twee. Snijboontjes snij je in dunne, schuine reepjes. Bij peultjes trek je met een mesje nog de harde nerven aan boven- en onderkant eraf.
BOTERBONEN SNIJBONEN • Iets zachter en romiger van smaak • Worden fijngesneden om het dan sperziebonen volle aroma tot zijn recht te • Overheerlijk in combinatie met laten komen tijm en stukjes gerookt spek • Verrassend in een salade met radijs, appel en kaasblokjes
PEULTJES • Zoet van smaak en lekker knapperig als je ze kort (5 minuten) kookt • Geroerbakt met ui en sojascheutjes zijn ze nog smaakvoller
TO M AT E N
14
M I SS I E F R I S , ZO E T & SA P P I G De tomaat is de favoriete groente van de Belg, met 6,2 kilo per persoon per jaar. Van bijna geen enkele andere groente bestaan er zoveel varianten. Van kleine zoete kerstomaten, pruimtomaten, tros- en vleestomaten tot de gerimpelde cœur de bœuf: ze groeien tijdens de zomermaanden allemaal op Belgische bodem en zitten bomvol smaak. Slim bewaren Kou beïnvloedt smaak en textuur en verstoort het narijpingsproces. Op een koele, donkere plek (zoals in de kelder) blijven tomaten zeker een week goed. In een papieren zak in de keuken zijn ze binnen een paar dagen rijper en zoeter.
Buitenbeentje Alleen al omwille van zijn opvallende vorm én omdat een dwarsdoorsnede van deze tomaat lijkt op een runderhart, is de cœur de bœuf bijzonder. Ideaal om een carpaccio van te maken.
Belgische trots De klassieke vleestomaat is perfect om te verwerken tot pastasaus, soep of passata.
ZOET, ZOETER, ZOETST
Slim kopen Kies voor tomaten met een gave schil die stevig aanvoelen. Geeft de tomaat mee als je er zachtjes op drukt, dan is ze rijp. Uitzondering is de cœur de bœuf tomaat. Die rijpt van binnen naar buiten toe en kan er dus vanbuiten nog groen uitzien maar vanbinnen al mooi rijp zijn. Als ze wat meegeeft als je erop duwt, is ze al bijna overrijp.
::
In deze groenten zit meer suiker 200 g maïs: 16,2 g suiker 1 aubergine (200 g): 6 g suiker 1 biet (85 g): 5,1 g suiker 1 ui (100 g): 5,1 g suiker
Met stip op één als meest populaire en veelzijdige groente. Leve de tomaat!
KERSTOMAAT PRUIMTOMAAT + COCKTAIL • Friszoet en TROSTOMAAT sappig • De zoetste van • Perfecte basis alle tomaten voor pastasaus • Goed voor een tussendoortje en in salades, of als garnituur
CŒUR DE BŒUF • Volle, frisse smaak en minder waterig dan andere tomaten • Goed voor tomatensoep, lekker bij zachte kazen en in salades (carpaccio)
VLEESTOMAAT • Lichtzoet en fris • Lekker op een broodje of (veggie) hamburger, of op de barbecue • Ideaal om zelf passata mee te maken
BRUINE TROSTOMAAT TOMAAT • Volle, friszoete (KUMATO) smaak • Heerlijk volle • Goede basis smaak voor je soep of • Mooi in salades, saus, lekker in op brood en als je sla of op je decoratie sandwich
Deze groenten bevatten minder suiker 1 wortel (100 g): 4,3 g suiker 1 tomaat (150 g): 4,3 g suiker 1 stengel prei (220 g): 3,3 g suiker ¼ komkommer (100 g): 1,7 g suiker 1 stengel bleekselder (60 g): 0,6 g suiker 1 asperge (20 g): 0,2 g suiker 1 radijs (8 g): 0,2 g suiker Deze groenten bevatten geen suiker Boerenkool • Champignons • Chinese kool • Knolselder • Zuurkool
MINIPRUIM TOMAAT • Goede balans tussen zoet en zuur en sappig en stevig • In je salade of verwerkt in een tarte tatin met verse tijm, wat honing en peper en zout
OUDE RASSEN • Green zebra (geel met groene strepen, fijne friszure smaak), noir de crimee (roodtot zwartpaars, vrij zoet), ananas (geeloranje met zoetzure smaak) en pink (rozerood met zachte smaak)
15
HOMEMADE
TO M AT E N PASSATA Halveer 2 kilo vlees tomaten, knijp er met je handen de pitjes uit en plet de tomaten. • Doe een laagje tomaten in een grote kookpot en warm op.
Voeg de rest toe zodra er vocht uit de tomaten komt. • Breng de tomaten aan de kook en laat 5 à 8 minuten op hoog vuur pruttelen tot ze gaar zijn.
Zeef de tomaten, doe opnieuw in de kookpot en breng aan de kook. • Laat 10 à 12 minuten koken en schep intussen regelmatig het schuim eraf.
Giet de passata in bokalen die je goed kan afsluiten met een draaideksel. • Laat de passata afkoelen en bewaar maximaal 6 maanden in een koele donkere ruimte.
ROND EN GEZOND
::
Regelmatig tomaten eten is goed voor hart en bloedvaten. Ze zijn rijk aan kalium, een bloeddrukverlagend mineraal. Tomaten danken hun mooie rode kleur aan de grote hoeveelheid lycopeen. Dat is een krachtig antioxidant met een beschermende werking. Lycopeen werkt nog intenser als je de tomaatjes lichtjes verhit of stooft. Tomaten bevatten caroteen, ook wel provitamine A genoemd. Deze stof helpt bij het bestrijden van schadelijke vrije radicalen en bij het gezond houden van je brein. De grote hoeveelheden vitamine C in tomaten zijn een opkikker voor je immuunsysteem en helpen bij het opruimen van afvalstoffen in je lichaam.
SOUP + JUICING = SOUPING
::
Niet zomaar een foodtrend: souping is vooral de perfecte manier om je dagelijkse portie biogroenten binnen te krijgen. Net als voor een smoothie mix je verschillende groenten in de blender, met dit verschil dat je de groenten eerst verwarmt of kookt. Fijner voor je maag, omdat het lichter verteerbaar is. Bovendien kun je eindeloos variëren met smaken en hoef je nooit meer groenten te verspillen: restjes verwerk je gewoon in je soup. Recept online
POMPOENEN
S I G N AT U R E D I S H VA N D E H E R F S T
16
Geen herfst zonder pompoen. Als halloweenversiering maar in de eerste plaats ook in de keuken. Populair zijn vooral de butternut- en kastanjepompoen waarmee je een fluweelzachte soep op tafel zet. Belgische trots Sommige pompoenen mogen dan exotische namen hebben, ze worden bijna allemaal geteeld in België. Slim kopen Ga voor stevige pompoenen met een intense kleur: je garantie op een rijpe vrucht met een heerlijke smaak. Handig: biopompoen hoef je niet te schillen, maar kan zo in de soep. Hoe kleiner de pompoen, hoe meer smaak.
Slim bewaren Ongesneden kun je pompoenen op een droge koele plaats (denk kelder of garage) een paar weken tot zelfs maanden bewaren. Een aangesneden stuk dek je af met huishoudfolie en is een paar dagen houdbaar in de groentelade. Buitenbeentje Als je een spaghettipompoen doormidden snijdt en vijftig minuten in de oven zet, kan je er sliertjes uit trekken. Met een saus en wat parmezaan erover heb je een lekker alternatief voor klassieke spaghetti.
ZO BEWAAR JE DE UNIEKE BIOSMAAK
::
Stomen. Bij stomen is er geen rechtstreeks contact tussen de groente en de kookvloeistof, wat zorgt voor het beste behoud van smaak en voedingswaarde.
DE LEKKERSTE
Koken. Voor de beste smaak kook je
Groentequiches!
groenten in zo weinig mogelijk water. Voeg de groenten pas toe als het water kookt en zet het vuur zachter. Dat verkort de kooktijd, met een beter behoud van smaak en voedingswaarde.
Het perfecte lunchgerecht voor elk seizoen •M et geroosterde groenten: perfect om restjes in te verwerken. •M et courgette, ricotta en dragon: fris en kruidig. •M et zalm en broccoli: een klassieke combinatie. • Met witloof, gorgonzola en honing: een combi van bitter en zoet, zalig! •M et pompoen, salie en parmezaan: een wintertopper.
::
Bakken. Groenten behouden hun smaak en voedingswaarde als je ze kort verhit op een hoog vuur.
Stoven. Bij stoven geldt het omgekeerde: door ze langzaam te stoven, krijgen ze een lekker zoete smaak.
Roosteren. Groenten zoals pastinaak, wortel, rode biet, courgette en aubergine rooster je het best in de oven. Zo krijgen ze een extra zoete smaak.
Bewaren. Groenten die van warmte houden, zoals paprika, tomaat, courgette, komkommer en aubergine behouden hun smaak beter buiten de koelkast.
GROENE EN ORANJE KASTANJEPOMPOEN • Zachte smaak, doet een beetje aan kastanjes denken • Perfect voor soep, verrassend als lasagne, pompoenkoekjes of in een stoofpotje
Fluweelzachte klassieker, altijd yummie!
BUTTERNUT • Zoet en boterachtig, zonder vervelende draadjes • Past bijvoorbeeld goed in ravioli gevuld met prosciutto en salie of in een risotto
SPAGHETTIPOMPOEN • Valt in spaghetti-achtige draadjes uiteen als je ’m bakt in de oven • Met zuiderse toets: de pompoensliertjes mengen met feta, gestoofde groenten, olijven en vers basilicum
Recept online
CROWN PRINCE POMPOEN • Kruimig vruchtvlees met een volle, zachte smaak • Perfect om te grillen: in stukjes op de bakplaat met wat olijfolie, knoflook en verse rozemarijn
V E R S VA N D E B I O - P E R S KO R T
17
Fermenteren kun je leren In koelkast- en diepvriesloze tijden fermenteerde haast iedereen zijn voedingsmiddelen om ze langer te bewaren. Deze oude methode is weer helemaal in. Zo doe je het.
❑ N eem een scherp mes, een snijplank, een
paar brandschone glazen of stenen potten, zout en water. Kies stevige en sappige groenten, zoals bloemkool, wortelen, prinsessenbonen, rode biet, radijsjes of venkel.
❑W as de groenten, snij ze fijn en zet ze
GROEN ONTBIJT
Het zou dé foodtrend voor de volgende jaren kunnen worden: je dag beginnen met veel vezels in de vorm van groenten. Elders in de wereld doen ze dat al jaren. In Mexico bijvoorbeeld eten ze ei met veel groenten en bonen, in Japan ingelegde groenten en in Turkije komkommer, tomaatjes en olijven. Ga ’s morgens daarom eens wat vaker voor worteltaart, pompoenpannenkoeken, groene smoothies, een spinazie-omelet, gevulde zoete aardappel en scrambled veggies in plaats van scrambled eggs.
onder gezouten water (bij voorkeur ongeraffineerd zout). Voeg eventueel kruiden en smaakmakers toe, zoals knoflook, mosterdzaadjes of gember.
❑ H ou de groenten ondergedompeld om
ze te beschermen tegen microben uit de lucht. Sluit de pot niet luchtdicht, zodat de gassen die ontstaan tijdens het fermentatieproces kunnen ontsnappen.
❑ L aat een week op kamertemperatuur
staan. Proef regelmatig. De zoute smaak verdwijnt stilaan om plaats te maken voor een licht zurige smaak.
❑ S top het fermenteerproces door de bokaal op een koude plaats te zetten, zoals de kelder of koelkast. Sluit de pot ook goed.
❑ D e groenten kun je een halfjaar bewaren. Spoel ze voor gebruik.
Umami HEERLIJK HARTIG UIT JAPAN Afgezien van de vier basissmaken, zoet, zout, zuur en bitter, heb je ook nog umami, Japans voor ‘heerlijke smaak’. Die is nog het beste te omschrijven als ‘hartig’ dankzij het aminozuur glutamaat. Dit stofje stimuleert de speekselafscheiding en maakt zoute en zelfs zoete smaken intenser. Groenten met van nature veel glutamaat zijn erwten, wortel, groene pepers, tomaat, ui, zeewier, zwarte olijf en knoflook.
VERGETEN GROENTEN
1
PASTINAAK Een soort ‘witte wortel’ met een zachtere smaak en structuur dan de klassieke wortel.
2
AARDPEER De smaak van dit knolgewas leunt aan bij die van artisjok en schorseneren, maar met een meer nootachtige toets.
3
KOOLRABI Kruising tussen witte kool en witte raap, met een frisse en zoete smaak.
4
RAMMENAS Doet denken aan radijs, maar is iets groter, heeft een zwarte schil en een licht pikante smaak. Daikon is de Aziatische tegenhanger.
5
BOERENKOOL Een grote groene winterkool met losse, krullende bladeren. Is door zijn hoge concentratie aan voedingsstoffen weer heel populair.
6
POSTELEIN Eenjarige plant met decoratieve en pittig smakende blaadjes, een beetje zoals rucola.
7
WARMOES Ook wel snijbiet genoemd. Het jonge blad smaakt naar spinazie.
8
GROENTEN UIT DE ZEE Zeegroenten worden steeds populairder. Terecht, want ze zijn heerlijk en zitten bomvol gezonde stoffen zoals eiwitten, vezels en essentiële aminozuren. Het bekendst is zeewier: bruinwieren zoals kombu en wakame, roodwieren zoals dulse, en groenwieren zoals zeesla. Zeewier groeit in zout en zoet water, maar wordt ook gekweekt in bassins. Het is erg geschikt om gerechten zoals pasta en salade mee te verrijken. Meng bijvoorbeeld wat slierten door je spaghetti, salade of soep. Je vindt ze bij ons ook verwerkt in tapenades en tartaar. Lekker bij een stukje gebakken vis! Ook niet te missen: zeeboontjes of spaghetti van bruine algen uit Bretagne. Door de zachte smaak en textuur ideaal als je voor het eerst algen wilt proberen. Of wat denk je van zeesla van groene algen met een verfijnde nootachtige, zoet-zoute smaak die een beetje aan spinazie doet denken?
SCHORSENEREN Een licht bittere, nootachtige smaak met mals, sappig vruchtvlees. Doet een beetje denken aan asperge.
9
WORTELPETERSELIE Zit qua smaak tussen knolselder en peterselie in. Mooi koolhydraatarm alternatief voor gebakken aardappeltjes.
10
KOOLRAAP Doet rauw denken aan radijs, gekookt eerder aan bloemkool. Gaat gekookt perfect samen met kaassaus en stukjes ham.
ODE AAN DE OOGST 18
ACHTER DE SCHERMEN VAN EEN BIOBOERDERIJ
19
“We leven meer met de natuur mee. Soms vervelend, maar wel een pak boeiender” BIOBOER DIRK
Twintig jaar geleden maakte Dirk Lammertyn de carrièreswitch van zijn leven. Met hart voor de natuur én de mens werd hij bioboer.
BIOWITLOOF
::
dirk lammertyn: “Biologisch
witloof wordt bij ons niet in volle grond geteeld. Sclerotinia of slijmrot is op het veld immers de witloofziekte bij uitstek. Omdat wij geen chemische middelen gebruiken, kunnen we die ziekte moeilijk bestrijden. Dus wordt ons witloof in kweekcellen geteeld, met temperatuur en vochtigheid als enige parameters.”
Dirk Lammertyn kan je moeilijk een klassieke bioboer noemen. Met zijn vzw De Lochting in Roeselare doet hij al jaren aan bioteelt, maar biedt hij ook werkkansen aan mensen die om welke reden dan ook niet terechtkunnen in het normale arbeidscircuit. Een biobedrijf met een hart voor de natuur én de mens dus. Twintig jaar geleden maakte hij bewust deze keuze.
onze serres. Die zijn zo hardnekkig dat je ze moeilijk op een biologische manier kunt bestrijden. Dus krijg je op den duur producten die je niet meer kunt verkopen. We leven veel meer met de natuur mee. En daardoor overkomen ons dingen waar we geen vat op hebben. Vaak vervelend, maar ook veel boeiender.”
dirk lammertyn: “Ik werkte toen als ingenieur in de textielindustrie. Toch had ik het gevoel dat er iets ontbrak. Ik wilde op mijn manier iets bijdragen aan onze maatschappij. Vanuit mijn interesse voor planten en telen werd ik uiteindelijk bioboer. En daar heb ik nog geen seconde spijt van: ik ga elke dag met hart en ziel werken. Sommige dingen kan je niet in cijfers of geld uitdrukken. Wat ik doe, voelt gewoon goed. Zo’n honderdtachtig mensen werken vandaag in en om De Lochting. Het gevoel dat ik nuttig bezig ben, geeft me een ongelofelijke voldoening.”
dirk lammertyn: “We worden drie keer per jaar gecontroleerd. De controle-organisatie komt twee keer onaangekondigd langs om dan een grondstaal en een plantenstaal te nemen. Bij de derde aangekondigde controle nemen ze de volledige boekhouding onder de loep. Zo gaan ze na of ook alle hulpmiddelen die we aankopen (zoals meststoffen, kalk, plantgoed en zaden) biologisch gecertificeerd zijn.”
Kan iedereen bioboer worden?
dirk lammertyn: “Je moet uiteraard allerhande labels verdienen voor je jezelf officieel bioboer mag noemen. Ik moest me aanmelden bij een controle-organisatie die me de regels van de biowetgeving oplegde. Om van een gewoon landbouwbedrijf een biologisch bedrijf te maken, moet je als boer de grond ‘omschakelen’. Dat kan twee tot drie jaar duren. De bodem moet zich kunnen herstellen van het gebruik van chemische middelen en kunstmest. Daarnaast moeten je producten aan allerlei bionormen voldoen. Zo zijn chemische pesticiden verboden en mogen we enkel natuurlijke beschermingsmiddelen voor het gewas gebruiken, zoals insecten. De normen zijn veel strikter dan voor de reguliere landbouw.”
Betekent dat ook dat je als bioboer een pak kwetsbaarder bent?
dirk lammertyn: “Absoluut. De kans op mislukte oogsten is bij ons groter omdat we minder mogelijkheden hebben om ziektes of plagen tegen te gaan. Zo zorgt de droogte van de zomer voor extra veel bladluizen in
Hoe worden jullie gecontroleerd?
Wat telen jullie allemaal?
dirk lammertyn: “We hebben 50 hectare volle grond en 5 hectare serres. Buiten telen we prei, pastinaak, rode biet, spruiten, savooi, wortelpeterselie, boerenkool en raap. Binnen gaat het vooral om lente-ui, koolrabi, warmoes, veldsla en witloof.”
Hebben jullie het gevoel dat steeds meer mensen voor bio kiezen?
dirk lammertyn: “Zeker weten. Eind jaren negentig is de trend in gang gezet, na enkele crisissen zoals de dioxinecrisis en monden klauwzeer. Mensen werden zo wantrouwig tegenover voeding dat ze steeds vaker voor de biosector kozen. De laatste zeven jaar merken we dat de sector duurzaam blijft groeien. Het gezondheidsaspect speelt hierin een grote rol, maar ook de zorgen om het milieu en de eigen omgeving. De tendens om steeds vaker bij lokale telers te kopen is er zeker. En natuurlijk kiezen mensen ook duidelijk voor smaak. Een biowortel smaakt gewoon anders. Daar kan niemand nog omheen.”
DE PRINCIPES VAN DE BIOTEELT
::
Wie aan bioteelt doet, moet zich aan duidelijke afspraken houden. Dit zijn de belangrijkste. • Bioteelt begint bij een gezonde bodem. Een traditionele boer zal vooral de plant voeden, een bioboer zal eerder de natuurlijke bodem stimuleren. Want uit de bodem haalt de plant alles wat ze nodig heeft. • De bioboer zweert bij mest van dieren of compost om de bodem te voeden. Kunstmest is uit den boze, net als het gebruik van chemische pesticiden. • De bioboer bewaakt de biodiversiteit op de boerderij. Door een grotere rijkdom aan gewassen hoedt hij zich voor eventuele plagen of ziektes. Doordat chemische pesticiden verboden zijn, zie je ook meer nuttige insecten rond de bioboerderij. Rondom de akkers zie je vaak wilde bloemen die natuurlijke insectenbestrijders aantrekken. • De bioboer doet aan teeltrotatie. Door regelmatig andere gewassen op hetzelfde perceel te planten en de grond af en toe een rustperiode te gunnen, blijft de bodem rijk en vruchtbaar.
NIEUWS 20
LEESVOER VOOR GROENTEFANS
V E E LG E S T E L D E V RAG E N OV E R G R O E N T E N Groenten kan je nooit te veel eten: is dat zo? Je kunt er in ieder geval nooit te veel over weten!
1
Kan je te veel groenten eten?
EASY PEASY FAMILY Claire van den Heuvel Fontaine Uitgevers - € 24,95 Een boek dat volop inspiratie geeft om je gezin verslaafd te maken aan groenten. Wie wil nu geen avocadospread, bietenhummus en quesadilla’s met zeekraal en groenekool met ricotta?
Eet je meer dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van 300 gram groenten, dan kan dat meestal geen kwaad. Toch kan je van bepaalde soorten last van je darmen krijgen. In bonen zitten korteketenkoolhydraten die niet worden verteerd, maar in de dikke darm worden gefermenteerd. Als je last hebt van het prikkelbaredarmsyndroom kun je krampen krijgen van de gassen die daarbij worden gevormd. Ook uien, broccoli en andere kruisbloemige groenten en knoflook kunnen dat effect hebben. Let daarom goed op hoe je lichaam op specifieke groenten reageert.
2
Bestaan er biodiepvriesgroenten en zijn die net zo gezond?
HONGER! Gewoon lekker eten Mme ZsaZsa Manteau - € 24,99 Of je nu vegetariër of groentefan bent, in dit boek vind je massa’s seizoensvriendelijke, vegetarische hoofdgerechten om je vingers bij af te likken!
Die bestaan zeker, denk maar aan spinazie, broccoli, bloemkool, en sperziebonen. Ze worden direct na de oogst gespoeld, geblancheerd en ingevroren, met behoud van smaak, vitamines en voedingsstoffen. Dat vitamines kapot zouden vriezen door de kou, klopt niet. Verse groenten lopen zelfs meer risico op vitamineverlies omdat ze verouderen, terwijl ingevroren producten hun voedingswaarde behouden.
3
Moet je paprika’s en tomaten ontvellen?
Het moet niet, maar voor sommige gerechten is het beter. Tomaten ontvel je vooral voor soepen en sausen zoals tomatensaus. Het vel van tomaten lost nauwelijks of niet in vloeistoffen op zodat je altijd stukjes in je soep of saus blijft tegenkomen. Zelfs als je ze pureert. De schil van paprika is dan weer moeilijk verteerbaar voor sommige mensen, waardoor ze last van oprispingen of maagklachten kunnen krijgen. Paprika’s worden ook nog eens zoeter en verfijnder van smaak als je ze ontvelt.
4
Zijn kleine courgettes lekkerder dan grote courgettes?
DE FLEXIKOK EN DE FLEXIKOK 2 Veerle De Brabanter Lannoo - € 24,99 Met zoveel uiteenlopende smaken en wensen in je gezin is koken soms een uitdaging. Dankzij de Flexikok kunnen veggie- en vega-fans samen aan tafel met vis- en vleesliefhebbers.
De minicourgette is een gewone courgette, die jong geoogst werd. Ze is net zo voedzaam, maar heeft een zachtere smaak. Kleine courgettes kun je vooral inzetten als decoratief onderdeel van je gerechten. Gevuld (met broodkruimels, Parmezaanse kaas, eieren en zongerijpte tomaten uit de oven) als borrelhapje, als rauwe snack of kort gewokt met wat ui, wortel, paprika en blauwschimmelkaas voor je pastaschotel.
5
Gaan vitamines verloren als ik groenten voorsnij?
Altijd handig: wat groenten ’s avonds snijden om de volgende dag te gebruiken. Alleen zijn vitamines erg gevoelig voor lucht, licht, vocht en hitte. Vooral vitamine C en foliumzuur gaan snel verloren. Ook geldt dat hoe kleiner je je groenten snijdt, hoe meer voedingsstoffen verloren gaan. Maar de grootste vitaminevreter is water. Je groenten in water bewaren, is funest. Meteen eten of bereiden is dus het advies. Kan het niet anders? Bewaar je groenten dan donker en luchtdicht.
ASPERGES: BELGISCHE PAREL OP JE BORD
::
Ze vallen bijna samen: de start van de lente én die van het asperge seizoen. Je kunt asperges zowel rauw, gekookt, gebakken als gewokt verwerken. Let er bij het kopen op dat de kopjes mooi vast en dicht zijn. ‘Piepende’ stelen verraden dat ze kakelvers zijn. Spoel asperges goed onder koud stromend water, snij zo’n twee centimeter af van de houtachtige uiteindes, schil ze met een dun schiller van het topje naar beneden en leg in water. Van de schillen en uiteindes kan je trouwens heerlijke aspergesoep maken. Gebruik je de asperges niet meteen, wikkel ze dan strak in een vochtige keukendoek en bewaar in de groentelade van je koelkast. Asperges op Vlaamse wijze zijn een klassieker, maar ontdek eens hoe verrassend asperges smaken als je ze afwerkt met zeste van sinaasappel en gebakken champignons.
SUPERTREND: DE BOWL
::
Je kan tegenwoordig vrijwel alles in een kommetje eten: je granola-ontbijt, maar ook je lunch of je diner. Als lunch kan je kiezen voor een buddha bowl, genoemd naar het buikje van boeddha. In deze bowl zoek je naar een balans tussen groenten, granen en proteïnen. De meeste buddha bowls zijn vegetarisch en kleurrijke groenten spelen de hoofdrol. Een ideale afsluiter van je dag is dan weer de poké bowl, een traditioneel gerecht uit Hawaii. De inhoud hiervan is eigenlijk een uit elkaar gehaalde sushirol: rauwe vis, groenten en sushirijst.