De.GROEN f i n e . a r t.c o l l e c t i o n S H O W. 1 4 hester oerlemans fixing air
2
FIXING AIR Een solotentoonstelling van Hester Oerlemans te zien tot en met 14 maart 2021 bij Collectie DE.GROEN in Arnhem. Oerlemans ging voor een periode van 3 maanden naar Xiamen in China om daar te werken aan een serie Blobs. Door Covid-19 raakte zij in een isolement in de Chinese stad. De 3 maanden werden 6 maanden. Het enige dat zij nog kon doen was doorgaan met haar project FIXING AIR, een project waarbij lucht en ballonnen bepalen hoe het werk eruit gaat zien. Een half jaar lang heeft zij met niet aflatende energie geĂŤxperimenteerd en doorgewerkt. Uiteindelijk zijn al haar Blobs, circa 60 stuks, verscheept naar Berlijn. De unieke met de hand gemaakte sculpturen liggen, staan en hangen nu hier bij DE.GROEN, samen met tekeningen die zij maakte in Covid-tijd in Xiamen. Voor het eerst in Nederland te zien! FIXING AIR overrompelt in vormen, kleuren, zwart, wit en transparant en tart de zwaartekracht! Wij zijn trots om in een solotentoonstelling het werk van Hester Oerlemans bij ons te laten zien. Natuurlijk hopen we straks na de lockdown binnen de mogelijkheden u weer bij Collectie DE.GROEN te ontmoeten. Marjolein de Groen en Peter Jordaan
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
FIXING AIR In het afgelopen decennium was Hester Oerlemans regelmatig bezig met het fixeren van lucht. Geïnspireerd door de onmogelijkheid een vorm te vinden voor het ongrijpbare, en een al langer bestaande interesse in de transformatie van het ene medium naar het andere, kwam de kunstenaar uit op een serie bizarre maar kritische sculpturen. Oerlemans’ glanzende Blobs (2020) zijn zowel vormelijk als abstract, een index van het onzichtbare. Stuk voor stuk uniek door kleur en vorm, stulpen ze onvoorspelbaar uit en doen zowel aan implosie als expansie denken, aan vasthouden en loslaten. Hun onmiskenbare spanning ontstaat zowel uit het procedé van de kunstenaar als uit haar speelse gevoel voor het paradoxale. Elke sculptuur begint met het opblazen van ballonnen in allerlei soorten en maten.
Daarna giet Oerlemans een aantal keren epoxyhars over de vormen om zo rubber en lucht om te vormen tot een dunne maar bestendige laag. Uiteindelijk lopen de ballonnen binnenin leeg en laten de toeschouwers in verbazing achter bij de aanblik van een ledig pantser, achtergelaten door handen die er misschien ook nooit waren. Met de Blobs en Sausage (2020), ook gemaakt van ballonnen, experimenteert de kunstenaar op het snijvlak van autonome en toegepaste kunst. Ze maakt gebruik van beide disciplines waarbij haar objecten zowel poetisch als geestig zijn. Soms zijn haar gestes opvallend simpel: ze knoopt de uiteinden van een langwerpige ballon aan elkaar zodat er een worst ontstaat of, zoals bij Seat (2017), verwarmt ze de rugleuning van een plastic stoel zodat ze hem kan buigen tot een vorm die lijkt op de snavel van een bekend stripfiguur. Nu gezonde lucht van levensbelang is, verwijst Oerlemans naar de verborgen krachten die onze wereld vormgeven. Waar de Blobs op het eerste gezicht onschuldig lijken, verwijzen ze naar het huidige wankele tijdperk.
Deze ballonassemblages worden via een bewerkelijk proces in een grotere ballon gestopt, die al gevuld is met lucht. Deze wordt vervolgens vacuum gezogen om de uiteindelijke vorm te bereiken. Een complexe techniek van blazen, zuigen en knopen leggen mondt uit in een ballonnen-in-een-ballonvorm die soms een vriendelijke vorm aanneemt en dan weer verontrustend overkomt.
Het fixeren van lucht is een bezigheid voor dwazen, maar Oerlemans zet het in voor een serieus doel. De Blobs refereren aan een eerste levensbehoefte die we niet kunnen bezitten en waar we niet zonder kunnen.
13
14
15
FIXING AIR For most of the last decade, Hester Oerlemans has been trying to fix air. Moved by the impossibility of finding form for the intangible and by a longstanding interest in the transformation of one medium to another, the Dutch artist has arrived at a series of quixotic yet critical sculptures.
Oerlemans’ shiny Blobs (2020) are both bodily and abstract, an index of the invisible. Highly individualized through color and shape, they bulge irregularly and suggest both containment and expansion, control and release. Their irreducible tension arises as much from the artist’s process as from her playful sense of paradox. Each sculpture begins by inflating balloons of various shapes and sizes. These balloon assemblages are then inserted into a larger balloon that is itself already filled with air, which is subsequently removed with a vacuum in order to finalize a form. A studied technique of blowing, sucking and knotting results in a balloons-within-a-balloon form that appears by turns familiar and unsettling. From here, Oerlemans repeatedly pours epoxy resin over the forms to convert rubber and air into a thin but durable layer. The balloons inside eventually deflate, leaving viewers to wonder at an empty carapace, 16
abandoned by hands that might never have been there at all. Through the Blobs and the also balloonbased Sausage series (2020), the artist experiments at the intersection of fine and applied arts. She relies on both fields, making objects that are poetic and humorous. At times, her gestures are remarkably simple: she ties the ends of an elongated balloon to create a sausage or, in the case of Seat (2017), heats the back of a plastic chair to bend it into a form that resembles the beak of a well-known cartoon character. As clean air continues to be a baseline demand of a hyper-connected, global population, Oerlemans Blobs are gestures to the unseen forces that shape our world. If at first glance they appear as harmless, discarded charms – at second, they become the hollow relics of a precarious era defined by the inflation and deflation of intangible assets. Fixing air is a fool’s errand, but one that Oerlemans pursues to a serious end. The resulting sculptures reflect on both a universal resource that we can neither own nor live without, as well as on the desires that fuel an insatiable economy, many of which have no real substance at all.
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
BATTLE BANNERS, EEN PROJECT VAN HESTER OERLEMANS EN MARIKE SCHUURMAN Om het Coronavirus in te dammen nam de Chinese staat allerlei maatregelen in het openbaar. Op alle kruispunten en andere strategische plekken in Xiamen hingen rode banners met slogans met wenselijke gedragsregels m.b.t. Covid-19. WeChat (de Chinese versie van WhatsApp) biedt een functie voor het scannen en vertalen van de geschreven inhoud van een 28
beeld. Na het scannen wordt de Engelse vertaling als laag over de Chinese karakters heen gelegd, waardoor er nieuwe beelden ontstaan. Het is mogelijk deze vertaalde foto’s op te slaan in de smartphone. Van 158 van deze foto’s is de publicatie Battle Banners gemaakt. In de kluis van DE.GROEN is hier nu een videoprojectie van te zien.
29
COLOFON Deze publicatie verschijnt bij de tentoonstelling FIXING AIR van Hester Oerlemans bij Collectie DE.GROEN. Idee en samenstelling : Marjolein de Groen, Peter Jordaan, Hester Oerlemans Tekst FIXING AIR : Isabel Parkes Vertaling tekst FIXING AIR : Rob Klinkenberg Fotografie : Hester Oerlemans, studioschuurman Vormgeving : Oscar Lourens Druk : Drukwerkdeal, Deventer Collectie DE.GROEN bedankt de gemeente Arnhem. Het project FIXING AIR is mogelijk gemaakt met financiĂŤle ondersteuning van het Mondriaan Fonds
Arnhem, januari 2021 Collectie DE.GROEN Weverstraat 40 6811 EM Arnhem www.collectiedegroen.nl
30
31