Issuu on Google+

FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NUACHTLITIR CHOLÁISTE AN PHIARSAIGH

NA

CÁSCA

2003

EAGRÁN NA CÁSCA 2003

C O L Á I S T E A N

FIOS FEASA C. an P. 2003 ©

P H I A R S A I G H

FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

GLEANN MAGHAIR, CORCAIGH. Lch. 1

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

Eagarfhocal Fáilte romhaibh go léir chuig an eagrán seo de Fios Feasa, nuachtlitir Choláiste an Phiarsaigh. Tá an t-am tar éis sleamhnú tharainn ar nós na gaoithe agus tá an-chuid imeachtaí agus gníomhachtaí tar éis tarlú i rith an ama sin. Bhí Turas an Ceathrú Bliain, Na Réamhscrúduithe don triú agus don séú bliain. I mBaile Átha Claith bhí Comórtas an Eolaí Óg agus an-chuid imeachtaí eile, idir dhíospóireachtaí agus chluichí atá tar éis tarlú chomh maith. Tá cuntas againn anseo ar mhóran de na himeachtaí thuas ach de bharr easpa spáis, faraor, ní féidir linn gach rud a chur anseo isteach. Is léir don dall gur sár-iarracht go deo atá anseo againn mar tá mórán leathanach breise againn, i bhfad Éireann níos mó ná aon eagrán roimhe seo. Bhraitheamar go raibh téarma fada idir an Nollaig agus an Cháisc agus chuireamar chun oibre dá réir Fuaireamar dua uaidh, leis, mhuise, ach mar a deirtear sa seanfhocal “Imíonn an tuirse agus fanann an tairbhe” Ghoill bás an Mháistir Uí Cheallaigh ar gach aon duine. Chaith sé blianta fada ag múineadh i Scoil na nÓg agus braitheann gach éinne uathu é. Ar dheis Dé go raibh a anam. Ba mhaith leis an bhfoireann a mbuíochas a ghabháil le hIníon Ní Loingsigh (Creideamh) a scríobh alt dúinn agus an Máistir Ó Súilleabháin (Stair), a scríobh altanna dúinn agus a rinne roinnt eagarthóireachta dúinn. Gan amhras níl dearmad á dhéanamh againn ar an Máistir Ó Céilleachair. Gabhaimíd buíochas leis as an gcabhair ar fad a thug sé dúinn agus as an obair go léir atá déanta aige. Bainigí taitneamh as. Katie Ní Eathairn, (eagarthóir)

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

AG MACNAMH SEAL Ag Críost an Síol Ag Críost an fómhar In iothlann Dé Go dtugtar sinn Scríobh sagart darbh ainm An tAth. Ó Síocháin an dán seo nuair a fuair leanbh le cairde leis bás. Tá sé le clos go minic anois mar gur chuir Seán Ó Riada ceol leis agus cantar go minic é. Tá an t-earrach linn agus comharthaí an earraigh go forleathan le feiscint agus le brath inár dtimpeall. Tá lusanna an chrom chinn ag luascadh leis an ngaoth agus na samharcíní leochaileacha ag gobadh aníos ar bhruach na habhann nó ar na clathacha nó faoi scáth na gcrann ag léiriú a n-áilleachta duinn faoi sholas na gréine faoi láthair. Is mó comhartha eile atá le feiscint, feirmeoirí ag treabhadh agus ag cur síl don fhómhar, níos déanaí sa bhliain. Is é seo tráth an charghais, no ‘lent’ as béarla a chiallaíonn – na laethanta ag dul i bhfaid. Is am speisialta ag an eaglais é seo chun ullmhú don Cháisc agus chun sinn féin a athnuachan d’aiséirí Chríost, ar Dhomhnach Cásca. Conas a dheinimid é seo? Tá sé de nós ag daoine glanltachán earraigh a dhéanamh agus an teach a sciúradh ó bhun go barr. Caitheann daoine roinnt sean rudaí amach agus deineann siad tosnú nua. Bhí an nós seo ag na Iúdaigh ag ullmhú do bhéile na Cásca – “An Passover.” Ní hamháin go ndeinimid é sin sa teach ach deinimid glantachán earraigh ar ár n-anmacha. Mholfaínn cúpla iarracht a fhéadfaimis a dhéanamh •

Smaoineamh ar ár saol go fad-teármach, Cad a theastaíonn uaim a dhéanamh le mo shaol? Cad é toil Dé? Tá cúis ag Dia tú a bheith anseo. Tá scrúduithe ag luí ar an dtriú bliain agus an séú bliain faoi láthair. Guímid gach rath orthu agus tugaimis gach tacaíocht dóibh.

Tá cogadh ar siúl, faraor, agus do b’fhiú dúinn smaoineamh ar mhuintir na hIaráice - tá Concern, Goal agus Trócaire ag obair ann agus beidh i ndiaidh an chogaidh - d’fhéadfaimís bheith níos flaithiúla le Trócaire i mbliana. Tá gaisce déanta ag daoine áirithe, bail ó Dhia orthu.

[Ar lean ar leathnach 27.]

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 2


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

COMHGHAIRDEAS

Ar dheis Seosamh Mac Donnacha, Príomh-Fheidhmeannach Foras na Gaeilge agus an chéad duais á bronnadh aige ar Ross Ó Lochlainn ag Comórtas ‘An Eolaí Óg, Esat BT 2003’.

Bhain Ross Ó Lochlainn, Coláiste an Phiarsaigh, an scoil seo againne, amach an chéad áit [Sinsear] sa roinn ‘Eolaíochtaí Sóisialta agus Iompair’ i gComórtas an Eolaí Óg 2003 san ardchathair i mí Eanáir seo caite. Ina theannta san bronnadh duais Foras na Gaeilge air mar aon le 300.00 de bharr a shaothair. Bronntar duais Foras na Gaeilge don tionscnamh is fearr sa chomórtas trí Ghaeilge. I mbliana, 2003 bhí breis is tríocha cúig togra istigh ar an gcomórtas. Ní haon bhréag a rá, mar sin, gur éacht thar an gcoitiantacht atá bainte amach aige. Ba mhaith leis a bhuíochas a ghabháil leis na múinteoirí go léir a chabhraigh leis. Luaitear duine acu thíos d’aonghnó. Tuigtear dúinn go bhfuil sé fiór- Buan-Trófaí bhuíoch don Mháistir Ó Finn, ach go háirithe, a chuidigh go Ghloine Phort mór leis agus é i mbun oibre a bron- Cliath i rith an chomórtais ar agus a bhí fairis i mBaile Átha Láirge nadh ar Ros fad. Ina theannta san thug múinteoirí Choláiste an Phiarsaigh an -chabhair go deo dó i mórán slite éagsúla. I ndóthair thug Ross féin bliain i mbun an tionscnaimh, geall leis . Thug sé cúpla mí ag bailiú eolais agus anuas air seo bhí air an t-eolas a scagadh. Ansan bhí air ord agus eagar a chur ar an togra agus é a leagadh amach ar sheastáin. Is liosta le háireamh iad na rúdaí a bhí le cur i gcrích aige agus arís tá sé thar a bheith buíoch de gach duine a chabhraigh leis. Tá cuntas níos cuimsithí le fáil ar a shaothar lastigh.

Lch. Lch.23 3

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

AN tEOLAÍ ÓG 2003 ‘NÍ MAR A SHÍLTEAR A BHÍTEAR’ Seachród Mhainistir Fhear Maí Anailís Aidhm: Chun a fháil amach cén céatadán den trácht a bhainfidh úsáid as an seachród nua má tá cáin bhealaigh curtha air. Achoimre Ritheann an N8 ó Chorcaigh go Baile Átha Cliath. Téann sé trí Mhainistir Fhear Maí, Rath Chormaic agus Cnocán na Biolraí. Is í an phríomh-fhadhb ná go bhfuil 30,000 feithicil ag trasnú na hAbhann Móire, a ritheann trí Mhainistir Fhear Maí, gach lá agus níl ach droichead amháin ann. Cuireann an trácht seo isteach ar an 13,000 feithicil a bhíonn ag dul ó Chorcaigh go Baile Átha Cliath go laethúil.

Mainistir Fhear Maí ón aer

Tá plean déanta amach ag Údarás Náisiúnta na mBóithre (NRA) chun Mainistir Fhéar Maí a sheachaint. Deireann siad go n-íocfaidh 99.84% den trácht cáin bhealaigh chun an seachród a úsáid. Íocfaidh 57.1% den trácht áitiúil cáin bhealaigh chun an baile a sheachaint. Tá na figiúirí seo bunaithe ar luach ar am in aghaidh na huaire i gcoinne costas an cháin bhealaigh agus ar 8.96 nóiméad sábháilte ag trácht tríd agus 4.45 nóiméad sábháilte ag trácht áitiúil.

Imprisean ealaíontóra den seachród atá molta

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 4

Dhéin mé taighde ar rátaí luasghéaraithe agus conas a mhoillíonn tiománaithe agus conas a bhrostaíonn siad.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Ar dheis: Ros ag a sheastán

D’úsáid mé aonad GPS chun na rátaí seo a thomhas Tar éis an taighde seo a dhéanamh agus tar éis staitisticí an NRA a scrúdú, fuair mé seit d’fhigiúirí nua. Chuir mé na staitisticí nua isteach le staitisticí an NRA agus fuaireas amach: Nach n-íocfadh ach 71.91% den ‘Trácht Tríd’ an cháin bhealaigh agus nach n-íocfadh 57.1% den ‘Trácht Áitiúil’ an cháin bhealaigh chun scuaine a sheachaint. Nach n-íocfadh ach 61.8% den ‘Trácht Tríd’ an cháin bhealaigh agus nach n-íocfadh 30.94% den ‘Trácht Áitiúil’ an cháin bhealaigh seachas dhá nóiméad a chaitheamh i scuaine. Cuireann na figiúirí nua isteach go mór ar an ioncam go raibh an NRA ag súil leis, le teacht an cháin bhealaigh.

Aonad GPS a bhaineann leis An Garda Síochána

Imprisean ealaíontóra den seachród atá molta

Lch. 5

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Foireann Chispeile na mBuachaillí Faoi-16 a ghlac páirt i gCraobh Chorcai Roinn A 2003

An Fhoireann: Ar chúl ó chlé: Micheál de Búrca, Eoin Mac Aogáin, Eoin Ó Drisceoil, Eoin Ó Leocháin, Cormac Ó Mongáin, Eoin Ó Goibín. Chun tosaigh, ó chlé:

Elaine Nic Chártaigh suite chun boird thíos, ag an mbéile Iodáilise a d’eagraigh Bean Uí Dhomhnaill arís i mbliana do dhaltaí an ceathrú bliain.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 6

Eoin Ó Murchú, Niall Ó Srianáín, Ross Ó Ceallaigh, Deaglán Ó hEathairn, Seán Mac Cárthaigh.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Thug Daithí Ó hAodha cuairt ar an scoil i mí Feabhra. Thug Iníon Ní Loingsigh [Creideamh] cuireadh dó teacht chun labhartha. Thug sé leis stiallscannáin a thaispeáin sé do na daltaí le linn a léachta. Léirigh sé dóibh cad a bhí ar bun ag ‘Self Help’ san Afraic. Is amhlaidh go gcabhraíonn siad le dúchasaigh cabhrú leo féin.

‘SELF HELP’

Mheabhraigh sé dá lucht éisteachta gurbh é seo an tslí ab’fhearr chun tabhairt faoi na fadhbanna sa triú domhan. Dá bhféadfaí na daoine féin a thraenáil agus a theagasc d’fhéadfaidís iad féin a chothú sa todhchaí. Is chuige sin atá ’Self Help’ bunaithe. Braitheann siad ar urraíocht ón bpobal. Ní haon strainséir é Daithí i gColáiste an Phiarsaigh gan amhras. I ndóthair nár thug sé cúpla cuairt anseo cheana ar son ‘Concern’ Daithí Ó hAodha le ceannnaire Rang Niamh, Tomás Ó Fiacháin,

Cártaí Nollag D’eagraigh múinteoirí Gaeilge na chéad bhliana, Iníon Ní Argáin, Iníon Ní Chionnaith agus an Máistir Ó Céilleachair ‘Comórtas Cártaí Nollag’ i gColáiste an Phiarsaigh i 2002. Rinne Glór na nGael , Gleann Maghair urraíocnt ar an gComórtas seo. Bhí ar na daltaí a gcárta féin a dhéanamh, as Gaeilge gan amhras. Rinne na daltaí sár-iarracht go deo. Bhí na cártaí ar fad ar fheabhas agus chuaigh se dian ar na moltóirí an buaiteoir a roghnú. Bhí sé soiléir gur chaith daoine mórán ama i mbun oibre. Ba í Colleen Ní Fhiannachta, Rang Orla, thall, an buaiteoir. Ard-chailín gan dabht ar bith. Tá Coláiste an Phiarsaigh anbhuíoch ar fad as an urraíocht a thug Máiréad Ní Mhaidín dúinn thar cheann Ghlór na nGael.

Lch. 7

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Taispeántas Bord Bia

Shelia Kelly Ionadaí Reigiúnach Bord Bia le Dearán Puinse, Rang Eilís

Thug Shelia Kelly, Ionadaí Réigiúnach, Bord Bia cuairt ar an scoil tar éis di cuireadh a fháil ó Iníon Ní Ghreacháín, an múinteoir eacnamaíocht bhaile tar éis na Nollag. Thug sí taispeántas cócaireachta do dhaltaí an triú bliain, idir bhuachaillí agus chailíní. Léirigh sí dóibh conas an bia a ullmhú, conas é a chócaráil agus an dainseár a bhaineann le baictéir. Sa lá atá inniu ann tá a fhios ag madraí an bhaile go bhfuil idir óg agus aosta ag brostú timpeall agus go minic nach mbíonn an bia a itheann siad lá i ndiaidh lae thar moladh beirte, Tar éis an taispeántais úd bhí sé soiléir go bhfuil mórán béilí sláintiúla go bhféadfaí a ullmhú agus nach fada in aon chor a thógfadh sé ort. Nach bhfuil sampla anseo againn den saghas bhiachlár a léirigh Shelia don lucht éisteachta. Neosfaidh mé rud eile duit nach fearr rud a dhéanfá ná triall a bhaint as an mbiachlár chéana agus n’fheadaráis, b’fhéidir go dtaithneodh sé leat agus go mbeifeá ag cur feabhais ar do shláinte!! Spaigití Bolognese Comhábhair

Micheál de Búrca, Sorcha Cáit Ní Bhriain agus Maria Ní Fhearghail agus bronnadh á dhéanamh acu ar Shelia Kelly.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 8

1 oinniún mionghearrtha 1 ionga garlóige brúite 1 sp. bhoird ola 450 gr. mairteoil mhionnaithe 1 sp. bhoird plúir 50 gr. muisirúin mionghearrtha 1 stán trátaí 125 ml. stoc (más gá) ½- 1 taesp. oregano Salann & piobar An Pasta 200 gram spaigití nó pasta eile [Ar lean thall]


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

PEIL

1 taesp. ola cócaireachta 1 taesp. salann

Modh 1. Déan an ola a théamh i gcorcán. Cócaráil an t-oinniún & an garlóg ann ar feadh 5 nóim. timpeall. 2. Cuir leis na muisriúin 3. Cuir an fheoil mhionnaithe isteach ann & donnaigh é. 4. Cuir isteach 1 sp. bhoird plúir chun é a dhéanamh tiubh. 5. Cuir isteach na trátaí, oregano & salann + piobar. 6. Cuir beagáinín stoc isteach ann mas gá. 7. Tabhair go pointe beirithe é, isligh an teas & déan suanbhruith réidh air ar feadh 20 nóim. nó mar sin. 8. Ullmhaigh an pasta. 9. Socraigh an spaigití ar mhias the & doirt an tanlann Bolognese anuas air. 10. Croith cáis Pharma anuas air. 11. Riar te le h-arán garlóige agus sailéad glas.

D’imir Coláiste an Phiarsaigh i gcoinne Ros Ó gCairbre i gCraobh Chorcaí i mbliana, 2003. Cé gur chuaigh an freasúra chun tosaigh go luath sa chluiche le trí phointe spreag ár gcaptaen, Criostóir Ó Coimín ár bhfoireann agus tháinig feabhas ar an scéal. Mar sin féin chaitheamar uainn an cluiche ar an lá. Nach orainne a bhí an mí-ádh, mar dá dtógfaimís ár seansanna ní bheadh aon bhaol orainn. Ní mar sin a bhí áfach agus ba e an scór ar d eir ead h ná 0-9 i gcoinne 0 -6. Cristóir Ó Coimín Captaen

Bain taitneamh as !

Foireann Peile na mBuachaillí (Sinsir), Choláiste an Phiarsaigh a ghlac páirt i gCraobh Chorcaí Roinn B 2003

Derry Farr

Lch. 9

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

ARDGHRADAM Chuamar, Áine-Máire Ní Hannóin, Sadhbh Ní Uallacháín agus mé fhéin Lorna suas go dtí Baile Atha Cliath chun páirt a ghlacadh i gcómórtas an ‘Eolaí Óg Esat BT 2003’. Rinneamar staidéar ar fhosfáití i bhfuíolluisce Chorcaí. Roghnaíomar an tábhar seo toisc go bhfuil ionad cóireála fuíolluisce á thógáil faoi san Oiléan Lorna Ní Mhurchú, Sadhb Ní Uallacháín agus Áine Máire Ní Hannóin láthair Bheag. An tréith thara bhain amach ‘Ardghradam’ i gcomórtas an Eolaí Óg Esat BT 2003 raingteach atá acu ná nuair a bhuaileann solas na gréine dromchla na n-éadaí féachann an fosforus lonrach, agus mar sin níos glaine. Faraor, tá míbhuntáíste ag baint leo. Nuair a shníonn siad san uisce leis an múnlach tí tá siad anois mar pháirt den timthriall uisce agus is príomhchothaithaigh algae iad. Chuamar timpeall Cuan Chorcaí ag fáil samplaí uisce agus rinneamar tástáil air le speictreafotaiméadar chun an méid fosfáite a bhí iontu a thomhas. Bhí fosfáití i ngach áit. Nuair a fhásann an algae sin bíonn aer á shú aige ón uisce, ag déanamh dochair dosna héisc. Ní féidir iad a bhaint trí chóiréil priomhúil nó tánaisteach cosúil le fuíollsubstaintí eile, caitear cóireáil threasach a dhéanamh orthu. Rinneamar taighde ar na modhanna sin agus an costas atá ag roinnt leo (bhí alán Mata agus alán tinneas cinn i gceist, tá a fhios agat.) Fuaireamar amach go mbeadh leath-mhilliún euro in aghaidh na bliana ag teastáil, gan bhoilsciú a chur san áireamh, chun ionad le coireála treasach a reachtáil. Is costas mór é seo agus ní dócha go bhféadfaí tabhairt faoi in aon chor mar níl an t-airgead ar fáíl chuige. Fágann san go raghaidh an fhadhb in olcas de réir a chéile. Ciallíonn sé, chomh maith le sin, go mbeidh an timpeallacht níos measa as dá réir.

Tráth na gCeist 2003 Radio na Gaeltachta Chun tosaigh ó chlé: Diarmaid Ó Mongáin, Caitríona Uí Bhaoill, Seán Ó Donnaile. Ar chúl ó chlé: An Máistir Ó Súilleabháin agus Seán Bán Breathnach (Radio na Gaeltachta)

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 10


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Entrevista con Lola Tháinig Lola chuig Coláiste an Phiarsaigh i mí Mhéan Fómhair. Spáinneach is ea í agus tá conaí uirthi i gCórdoba. Rinne an rang ceathrú bliain Spáinnise agallamh léi. Thíos tá cuid de na ceisteanna agus freagraí. Dúirt sí gur pháiste aonair í, gur bhreá léi Éire agus mhínigh sí cad a dhéanann sí ina ham saor. Fresin, nuair a cuireadh ceist faoi mhúinteoirí dathúla i gColáiste an Phiarsaigh, roghnaigh sí freagra mísholéir a thabhairt!!! Lola le daltaí an ceathrú bliain Cómo te llamas? Pues, me llamo Maria Dolores pero aquí me llamo Lola. Dónde vives? Bueno, vivo en Córdoba, en el sur de España. Vives en una casa o en un piso? Bueno, en España vivo en un piso y en Cork vivo en una casa. Te gusta Irlanda? Ah, si, mucho. Tienes hermanos? No, soy hija unica no tengo hermano ni hermana. Porque estás aquí en Irlanda? Oh, (riendo), bueno, porque, ah, ahora trabajo como profesora de español, como assistente y bueno, me gusta muchoj Irlanda. Vives en una ciudad o en pueblo? Vivo en una ciudad, si, en Córdoba. Que hay de interés en Córdoba? Pues hay muchas cosas, hay muchos monumentos, muchos lugares para visitar y también muchos bares, sitios para salir, muchas cosas. En tu opinión hay algún profesor guapo en este colegio? Bueno (riendo) no, no sé, porque cada dia, no tengo mucho tiempo y no conozco los profesores guapos. Te gusta la moda? Oh, mucho. Eres deportiva? Ah, no mucho pero aquí en Irlanda hago más deporte. Córdoba, a baile dúchais Te gusta ir al cine? Mucho, si, cuando estoy en España voy cada semana y ahora también. Quién es tu actor favorito? Ah, me gusta mucho Nicholas Cage y Sean Connery. Qué tipo de trabajo vas a hacer? Supongo que voy a ser profesora de inglés, pero no lo sé. Muchas gracias por la entrevista. Sí, muchas gracias

Lch. 11

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Turas na hIdirbhliana 2003 Lá 1. D’fhágamar aerfort Chorcaí go luath ar maidin. An 13 Feabhra a bhí ann. Nuair a shroicheamar Páras chuamar díreach go dtí an bus a thug go dtí lár na cathrach sinn. Thugamar cuairt ar an Champs Elyseés agus chonaiceamar roinnt de na siopaí mór le rá. Chuamar ansin ar an Metro go dtí an Túr Eiffel. Ba é seo buaicphointe an turais. Thaistealaíomar ar an mbus go dtí Munich an óiche sin. Lá 2. Ba é an chéad sprioc a bhí sa Ghearmáín againn ná dul go dtí Dachau. (Féach lch. 14 an creamatóiriam agus cuid de na botháin) Áit anchiúin a bhí ann gan amhras agus is beag caint a bhí ag aon duine ina dhiaidh. Tar éis Dachau leanamar ar aghaidh go dtí ‘An Sráidbhaile Oilimpeach’. Bhaineamar go léir an-taitneamh as seo chomh fada agus is

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 12


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Cathair Salzburg

Lá 3. An la dár gcionn thugamar aghaidh ar Salzburg agus na mianaigh shalainn. Léiríonn na múinteoirí thíos an tslí in ar bhain na mianadóirí amach an mianach. Shleamhnaigh siad síos an sleamhnán atá léirithe. Ar ais go Munich ansin linn chun ár scíth a ligean. Tá an taisteal seo an-tuirsiúil an dtuigeann tú. Lá 4. D’fhilleamar ar an Ostair chun cuid de na radharcanna a fheiceáil. Bhíodar go deas. Bhaineamar taitneamh as.Bhí an Créamatóiriam Dachau (‘Baracke x’) aimsir fuar áfach, ní raibh taithí againn ar sin in aon chor. Bhí an tírdhreach go hálainn ar fad. Chonaiceamar an caisleán úd a thug spreagadh do Walt Disney. B’aoibhinn an radharc é. Is é an caisleán atá i gceist ná Neu Schwanstein.

Lch. 13

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Lá 5. Bhí orainn roinnt siopadóireachta a dhéanamh i Munich. Cathair álainn isea Munich gan aon amhras. Chaitheamar cúpla uair an chloig ann. Chuamar ag snámh ar feadh tamaill. Bhí orainn greim a ithe agus ansin chaitheamar tamall san óstán ag bailiú ár mbagáiste. Siar linn Féachann an bhean ón tSeapáin, ar chlé san ardaitheoir seo an óiche sin go Páras neirbhíseach ach ná bí buartha, is gáire nádúrtha é sin ar a haghaidh. na Fraince arís. I ndáirire bhí a lán spáis ann do gach duine! Chaitheamar cúpla uair an chloig ag taisteal agus faoin am gur sroicheamar an áit, bhí sé dubh dorcha fós. Lá 6. D’éirigh gach duine go luath. Ba é seo an mhaidin dheirneanach, an dtuigeann tú, agus bhíomar chun taitneamh a bhaint as an méid ama a bhí fágtha. Fuaireamar cead dul go dtí Euro Disney ar feadh cúpla uair an chloig! Um thráthnóna bhíomar ag eitilt abhaile.

A O I CHAINTEOIR Bíonn ar dhaltaí an Teastais Shóisearaigh staidéar a dhéanamh ar Oideachas Sláinte Sóisialta agus Polaitiúil. Mar chuid den chúrsa bíonn ar dhaltaí tioscadal a dhéanamh. Roghnaigh Rang Eilís sa scoil seo againne cuireadh a thabhairt do Pat Cox, Uachtarán ParMáire Laoise Nic Chárthaigh, Ceannaire Rang Eilís, Pat Cox, Uach- laimint na hEorpa, chun tarán Parlaimint na hEorpa, Iníon Ní Mhathúna, Múinteoir i teacht agus labhairt leo bhfeighil, Ros Ó Ceallaigh, LeasCheannaire Rang Eilís. fao i Pharlaimint na hEorpa. Chaith sé uair an chloig nó mar sin ag caint leo. Bhunaigh siad a dtogra O.S.S.P. ar an gcaint a thug sé uaidh. Bhronn sé corn ar an scoil i gcuimhne a chuairte.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 14


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

ASTRALAÍOCHT Próifíl: An Reithe Dáta: Márta 21-Aibreán 19 Siombail: An Reithe Dúil: tine Rialtóir: Mars Tréithe:Tallanach, neamhspléach, bríomhar, muiníneach. Próifíl: ADúiln Tarbh Dáta: Aibreán20– Bealtaine20 Siombail: An Tarbh Dúil: talamh Rialtóir: Venus Tréithe: foighneach, muiníneach, praiticiúil, dílis. Próifíl: An Cúpla Dáta: Bealtaine 21–Meitheamh 20 Dúil: aer Rialtóir: Mearcair Tréithe: fiosrach, ildánach, áititheach, corrthónach. Próifíl: An Portán Dáta: Meitheamh 21-Iúil 22 Siombail: An Portán Dúil: uisce Rialtóir: An Ghealach Tréithe: corraitheach, goilliúnach, cantalach, láimhsitheach. Próifíl: An Gabhar Dáta: Nollaig 22-Eanáir 20 Siombail: an Gabhar Dúil: talamh Rialtóir: Saturn Tréithe: focás maith, freagrach, dáiríre, muiníneach. Próifíl an t-Uisceadóir Dáta:Eanáir 21– Feabhra 18 Siombail: an t-Uisceadóir Dúil: talamh Rialtóir: Úranas Tréithe: neamhspleách, fiosrach, forásach.

Lch. 15

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

Próifíl: An Leon An Leon (Iúil 23- Lúnasa 22) Siombail: An leon Dúil: tine Rialtóir: An Ghrian Tréithe: drámata; díniteach; idéalach; aidhmeannach;bródúil; rómánsúil; cineálta. Próifíl: An Mhaighdean An Mhaighdean (Lúnasa 23-Méan Fómhair 22) Siombail: An Mhaighdean Dúil: ithir Rialtóir: Mearcair Tréithe: séimh; dícheallach; muiníneach; ciúin;ionraic; éiríonn siad buartha go héasca. Próifíl: An Mhéa An Mheá (Méan Fómhair 23-Mí na Samhna 22) Siombail: An Mheá Dúil: aer Rialtóir: Véineas Tréithe: déanann siad rud ort; cúramach; ealaíontóir; áititheach;loighciúil; mallbhreathach. Prófíl: An Scairp An Scairp (23 Mí na Samhna-Deireadh Fómhar 21) Siombail: An Scairp Dúil: uisce Rialtóir: Pluto Tréithe: príobháideach; dílis; seiftiúil; ciapánta; éadulangach. Próifíl: An Saighdeoir An Saighdeoir (22 Deireadh Fómhair-Mí na Nollag 21) Siombail; An Saighdeoir Dúil: tine Rialtóir: Jupiter Tréithe: flaithiúil; cáirdiúil macánta muiníneach Ciapánta, lán de spiorad. Próifíl: Na hÉisc An Eisc(Feabhra 19- Márta 20) Siombal: Éisc Diúl: uisce Rialtóir: Neptune Tréithe: goilliúnach; trócaireach; samhlaíoch; gan chosaint; príobháideach.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 16

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Lúbra Focal—aimsigh na focail thíos Z L E H F L U U V F N B M F V

P W S O E S M H N Í O A J X Q

T N I C U I I A R T I S C F L

R L É S M D L I N S U L F A L

O W N A R U Ú I S A C V M A N

X Z E I H L I I U Ó M U B K R

Park y e l Mar 0 :0 0

-1 7/03 17/0

8 :3 0

GIGS ovi Bon J

V I A I J T Q A T D T E L X H

N O M N O X L I Ó I Y I M A T

A J D P S T E S K Í L S U R D

M U I L I R E B N A E O I R C

N Ó B R A C L Ó I R Í N C A Q

A E G F P F F G Z A R R L P P

Westl ife

REM

-2 7/03 0 / 6 1

Y N G G F B A H B M I Ú G E E

in ansdú L r a Bóth 0 -17:0 3 0 / 6 20/0

M G F J C I E N K N O R A O G

A V U Z F R R J C N Y H C C D

Alúmanam Berilium Calcium Carbón Clóirín Copar Cóbalt Flúirín Fosfar Heilium Hidrigin Iarann Lithium Magenéise Ocsaigin Potaissiam Sulfar Sódium

em Emin rsa ú Rásch wn hesto c n u P /03 27/06

Bótha r Lan sdúin 27/06 /03-19 :00 28/06 /03-19 -00

003 Slane 2 i Peppers, ll ot Chi ers, Red H ht Foo Fig ge, Stone A e h T f sO Queen Feeder, v ey PJ Har 3 23/08/0

(é Beck mháin) an a féin arclann Amh assador Amb 5/2003 01 /0

Lch. 17

GIGS

stee Bruce n Spr agu ings th eE Ban Stre RDS d et 31/0 5/03 -19: 30

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Aintín ‘Dóláisín’ Ceist agam ort… Ní féidir liom am a fháil mo staidéar a dhéanamh. Tá mé ag éiri imníoch faoi na scrúduithe ata ag teacht mar tá a fhios agam go bhfuil mé lag i gcúpla ábhar. Níl go leor staidéir déanta agam agus rud eile faoin scéal seo is ea go gcaithim alán ama ag féachaint ar an teilifís agus ag éisteacht le ceol. Cad a dhéanfaidh mé? Freagra……….. Déan amach clár ama ag cur isteach amannta chun staidéar a dhéanamh. Coiméad leis an gclár ama sin ar feadh an ama agus féach an ndéanann sé aon dífríocht duit, ansin féach ar an gclár ama agus tóg amach aon rud nach bhfuil tábhachtach cosúil le níos lú teilifisé, níos lú ceoil agus níos lú sosanna. Go n-éiri leat! Ceist agam ort… Tá cúpla duine ag piocadh orm i mo bhliain ghrúpa. Tá mé nua sa scoil agus táim fós ag déanamh cairde nua, mar níl aithne agam ar mhóran daoine. Tá grúpa i mo rang nach n -aontaíonn le mo smaointe. Bíonn siad i gconaí ag cur isteach orm agus ag magadh fúm. Anois fanaim ciúin sna ranganna agus coiméadaim mo smaointe chugam féin, ach ní hé sin an saghas duine mise in aon chor, tá a fhios agat. Is breá liom mo mhothúcháin a léiriú do chách. Cad a dhéanfaidh mé? Freagra Muna mbíonn tú sásta id’aigne féin, conas a dhéanfá cairde nua mar níl do phearsantacht cheart á thaispeáint agat. Ná bac leis na daoine eile sin. Tá a fhios agam go bhfuil sé deacair ach muna bhfaigheann siad aon fhreagra éireoidh siad as. Más mian leat, abair le duine eile go bhfuil udarás acu rud éigin a dhéanamh faoi. Ná bí buartha mar níl aon rud mí-cheart leat agus ná bí ag éisteacht leo. Ceist agam ort… Tá fadhb agam, níl bhuan-chara ag caint liom. Tá sí ag caint le daoine eile ag rá leo gan bacaint liom. Nílim ró-bhuartha faoi mar tá cairde eile agam ach cad a dhéanfaidh mé faoi, taim i bponc! Freagra Uaireanta bíonn ar dhaoine cairde eile a fháil; tagann meath ar an gcairdeas a bhíonn acu. Déanann gach duine é seo ó am go chéile. Na bí buartha faoi; tá cairde eile agat agus bí ag caint leo. Is féidir leat, gan amhras, cogar a chur i gcluais an chara seo agus an scéal a phlé go mácanta leis/leí. Déarfainn go mbeifeá breá in ann é seo a dhéanamh mar ó do litir feictear domsa go bhfuil tú an-chiallmhar go deo. Ná bí buartha faoi seo mar níl an réiteach chomh deacair sin mar a fheicfidh tú ar ball.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 18


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

CROSFHOCAL

Trasna 2. Céard é ainm an cheoltóra a shínigh conradh $80 milliúin; (6) 5. An dara plainéad ón ngrian; (5) 7. Príomhchathair na hAstráile; (8). 11. An t-aon ainmhí nach féidir léimt; (8) 12. An lá den tseachtain a thárla tragóid 11/9; Dé ______ (5) 13. An cód idirnáisiúta do “T”; (5). 15. An tír a bhuaigh orainn i gCorn an Domhain 2002; an ______ (5). 16. An chéad chaora …. clón.. ; (5) 17. Ainm an stáisiún spáis nua; (1)(1)(1) Anuas 1. Leanann se seo dó dhéag (3)(4) 3. Sloinne “Pearsain Spóirt na Bliana 2002”; (10) 4. Caireactéir ó leabhair agus scannáin cáiliúil..tál cosa móra leathair a (6) 6. An méid bliain go bhfuil an scoil seo againne oscailte; (6) 8. Dia Éigipteach …. seargáin ; (6) 9. An bolcán a chlúdaigh Pompeii; (8) 10. Ainm ar mhadra Mickey mouse; (5) 14. Ainm deirfiúr le Racheal i ‘Friends’; (3)

Lch. 19

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Cén dath? •

• • •

• • • •

Gruaig fhionn nó donn éadrom le craiceann liathbhánCosúil le:Gwyneth Paltrow, Claudia Schiffer. Dathanna súl is fearr:liath, gorm na spéire agus corcra éadrom. Ná caith dathanna buí nó oráiste. Gruaig fhionn nó donn éadrom le craiceann bhuí Cosúil le:Jennifer Aniston, Geri Halliwell. Dathanna súl is fearr:donn teo, ór agus glas. Ná caith dathanna gorm nó corcra. Gruaig rua le craiceann liathbhánCosúil le:Nicole Kidman, Julianne Moore. Dathanna súl is fearr:péiste, oráiste, glas éadrom agus cré-umha. Gruaig dhorcha le craiceann liathbhánCosúil le:Anjelica Huston, Courteney Cox. Dathanna súl is fearr:liath éadrom,dubh agus airgead. Gruaig dhorcha le craiceann bhuí Cosúil le:Jennifer Lopez (thall), Cindy Crawford. Dathanna súl is fearr:glas, oráiste, donn seacláid agus cré dearg. Gruaig dhorcha le craiceann dubh éadromCosúil le:Halle Barry, Tyra Banks. Dathanna súl is fearr:donn seacláid, bándearg éadrom, gorm na spéire agus corcra. Ná caith dathanna atá ró-gheal.

Nodanna eagsúla :

I gcóir fabhraí sláintiúla, fada – bain triail as vaseline orthu. Freisin is smaoineamh maith é chun do mascára a bhaint. Sara gcuireann tú peann luaidhe súl ort – bain triail as é a théamh faoi theas an triomadóir gruaige i gcóir 5-10 soicind. Déanann sé an scéal i bhfad níos easca duit !!! Má tá ingne laga, so-bhriste agat – bain triail as i bhfad níos mó níos mó uisce a ól. Tar éis cúpla lá feicfidh tú difríocht. Más é do mhian gruaig shnasta a bheith agat – ith níos mó bia leis an vítimín E ann, cosúil le rís dhonn, cnónna, geirm cruinneachta, agus glasraí glasa duilleogacha. Ná déan an iomad aclaíochta sara dtéann tú a chodladh. In ionad tú a dhéanamh tuirseach, coiméadann sé i do dhúiseacht tú agus raghaidh sé dian ort néal codlata a fháil. Má tá tú chun aclaíocht a dhéanamh, déan thart ar thrí huaire an chloig roimh ré é agus ansin beidh tú abálta codladh sámh a fháil.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 20


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

CONCERN Anseo thíos tá cuntas againn ón Máistir Ó Súilleabháín (Staire) faoin tslí gur spreagadh traidisiún i gColáiste an Phiarsaigh. N’fheadar aon duine anois , faoin dtráth seo, cé mhéid airgid atá bailithe leis na blianta do Concern. Bí cinnte de go bhfuil na mílte púnt i gceist ar aon nós. Bhí agus tá fós an-bhaint ag múinteoirí, daltaí agus túismitheoirí leis an scéal. Feictear go soiléir do gach duine sa scoil seo fós, más áil leo é a thabhairt faoi deara, go bhfuil an spiorad agus an spreagadh fós timpeall orainn maidir le cabhrú leis na bochtáin sa Tríú Domhan. Bliain i ndiaidh bliana lean an bailiúchán sa scoil agus in áiteanna eile nach é. Táimid ag gabháíl buíochais leis an Máistir as an obair ar fad atá déanta aige leis na blianta mar tá sé i gceist aige sos a thógaint ón obair seo i mbliana. Sin é an scéal a chualamar ar aon nós. Ambaiste féin tá a fhios ag Dia go bhfuil sé tuillte go maith aige. Léigh leat anois an cuntas atá aige féin a léiríonn conas mar a thosnaigh an scéal ar fad. Bhí a fhios againn go léir le fada go raibh daoine ocrach sa Tríú Domhan. Rud a bhí tamaill uainn, áfach, ab ea é. Ba é an teilifís a chuir an scéal abhaile orainn nuair a chraol an BBC clár faoin ngorta san Aetóip sa bhliain 1984. D’eagraigh Bob Geldof clár mór ceoil don teilifís. ‘Band Aid’ a tugadh air. Tháinig na milliún punt isteach chun teacht i gcabhair ar na daoine i ngatár. Ag an am sin bhí daoine ar fud na hÉireann ag bailiú airgid ar son na cúise. Spreag daoine a chéile an dtuigeann tú. Sa tsráid, sa séipéal, sa tigh tábhairne agus i mórán áiteanna eile bhí an fhlaithiúlacht le feiceáil. Ní pinginí in aon chor a bhí á gcaitheamh isteach sa chaipín, sa chiseán sa bhosca... ní hea ach £5, nó £10 nó níos mó fiú amháin. Ba iad san na rudaí a spreag sinn féin i gCóláiste an Phiarsaigh chun rud beag a dhéanamh ar son an Tríú Domhan. Bhíodh sé de nós ag Concern troscadh 24 uair a chloig a eagrú roimh Nollaig. Mar sin, ar shlí, comhtharlú ab ea é gur thosaíomar ag bailiú do Concern i dtús báire. Ó shin i leith leanamar le troscadh na Nollag do Concern. Tá mórán daltaí i gColaiste an Phiarsaigh tar éis troscadh a dhéanamh ar son an Tríú Domhan – do Concern agus do Thrócaire. Tá sráideanna Chorcaí siúlta acu ag bailiú airgid. Tá airgead bailithe acu ag geataí na séipeál i bparóiste Ghleann Maghair. Tá maitheas áirithe déanta ag an airgead atá bailithe ag daltaí, múinteoirí agus tuismitheoirí thar na blianta. Ar an leibheál eile chuir sé daltaí agus múinteoirí ag smaoineamh faoin Tríú Domhan agus faoi chúiseanna an ocrais. Tá roinnt iar-dhaltaí tar éis trémhsí a chaitheamh ag obair sa Tríú Domhan. Is ceart dúinn a bheith mórálach as a bhfuil déanta againn. Cé nach bhfuil ann ach braon san fharraige tá sé tábhachtach. Caithfear leanúint leis. B’fhéidir go raghaidh sé i bhfeidhm ar pholaiteoirí sa domhan saibhir- an chéad domhan- go gcaithfear caitheamh go cóir le pobal an Tríú Domhan. Caithfear an deis a thabhairt do phobal an Tríú Domhan a saol féin a fheabhsú ionas go Sampla is ea Cambodia de thír go n-oibríonn Concern ann mbeidh siad in ann maireacháil le dínit.

Lch. 21

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

SPIORAD NA NOLLAG Roimh an Nollaig, 2002 d’eagraigh an Máistir Ó Súilleabháin (Stair) troscadh don eagraíocht ‘Concern’. Tá a leithéid eagraithe go mion minic cheana aige. Fuair sé cúnamh ó mhúinteoirí , ó dhaltaí a g u s ó t h ú i s m it he o ir í . Troscadh lae a bhí i gceist. Ghlac scata daoine páirt ann agus faoi dheireadh bailíodh 4,500.00. Thóg idir dhaltaí agus mhúinteoirí orthu féin cárta urraíochta a líonadh, dá bhféadfaidís é agus rinne siad troscadh ansin dá réir. Anuas air seo, mar a tharla le cúpla bliain anuas thug an lucht féachana ag ceolchoirm na Nollag sintiús ag an doras ar a mbealach isteach dóibh. Ba mhaith leis an eagraíocht ‘Concern’ a chuir ar ár súile dúinn go dtéann gach cent a bhailítear caol díreach go dtí tograí sa triú domhan. Tugann siad cabhair airgid do mhuntir an triú domhan nó cabhraíonn siad leo tógraí a chuir i gcrích. Ba mhaith leis an máistir buíochas ó chroí a ghábháíl le gach duine as ucht a gcabhrach Ba mhaith linn, leis, tagairt a dhéanamh anseo don bhia a bailíodh um Nollaig. Dáiltear an bia seo go háitiúil. Cabhraíonn sé le daoine nach bhfuil go mait h as sa chomharsnacht. Ná déanaimís dearmad go ndéanann daoine an-iarracht chun an bia seo a bhailiú. Tá moladh tuillte acu. Molaimid iad as a n-iarracht agus gura fada buan an fhlaith-

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

An Máistir Ó Súilleabháin agus an seic á bhronnadh aige ar Dr. Paddy O’ Connor ó ‘Concern’

Cuid den bhia a tugadh um Nollaig

Daithí Ó hAodha ‘SELF HELP’ le grúpa daltaí as Rang Niamh an dara bliain

Lch. 22


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

FIONNBARRA Ó CEALLAIGH 1942-2003

Nuair a chualamar an scéal ar an 24 Feabhra faoi bhás anafaí Fhionbarra baineadh geit asainn ar fad. Cé go raibh Fionnbarra éirithe as an múinteoireacht le tamall bhí an spiorad céanna fós ag baint leis. Duine ab ea Fionnbarra nach raibh leisce ar bith air tabhairt faoi dhúshlán nua. Ó d’eirigh sé as an múinteoireacht chaith sé mórán ama i Meiriceá. Ach thagadh sé abhaile i gcónaí. Ghlac sé páirt i gComórtas an tSean-Nóis in Oireachtas na Gaeilge a bhí ar siul i nGaoth Dobhair i Mí Dheireadh Fómhair. Cúpla seachtain sar ar imigh sé go Meirceá ghlac sé páirt i Rothatón ar son na n-easlán. Bhí sé beartaithe aige bheith ar ais do Scoil Shamhraidh Siobhán Ó Dúill, Gaelachas Teoranta agus bronnadh á dhéanamh Willie Clancey i Sráid Na aici ar Fhionnbarra i 1996 nuair a d’éirigh sé as an múinteoireacht Cathrach an samhradh seo chugainn. Bhi cáil ar Fhionnbarra mar mhúinteoir den scoth. Chaith sé blianta i dTrábolgan sar ar aistrigh Scoil na nÓg go Gleann Maghair. Bhí suim ar leith ag Fionnbarra san oideachas. Bhí raon leathan ina chuid suime ón Alpha go dti Omega ón Araibís go dtí an Ghréigis. Chuirfeadh sé scoláirí ó ré na hAthbheochana i gcuimhne dhuit. D’fhág sé a rian ar gach scoláire a mhúin sé agus d’aithneofaí láithreach duine ar bith a tháinig faoina thionchar. Duine léannta ab ea Fionnbarra. D’fhéadfadh sé ábhar ar bith a phlé agus cé nár dhein sé iarracht a chuid tuairimí a bhrú ar éinne bheadh a fhios agat go raibh fios a ghnó aige. Duine modhúil ab ea Fionnbarra. I bhfocail an Ríordánaigh “duine íseal, uasal ab ea é! Gheobhair san ísleacht uaisleacht mar uaisleofar do ghuth.” Braithimid uainn a chairdeas, a chomhluadar, a dhílseacht, a scéalta. Bíonn an duine síulach scéalach a deirtear. B’shin é Fionnbarra. I gcomhluadar na naomh go Fionnbarra Ó Ceallaigh 1942—2003 raibh sé.

Lch. 23

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

RANG NIAMH AN DARA BLIAIN 2003

Scéal Duitse

Lá amháin tháinig duine isteach i ngaráiste agus saothar air. Bhí trua an domhain ag úinéir an gharáiste dó. Chuaigh sé chun cainte leis láithreach ag iarraidh a fháíl amach cad é a bhí ag cur isteach air. “A dhuine uasail” arsa mo dhuine le fear an gharáiste, “ táim i gcruachás, tá mo chairt ó mhaith agus ní féidir liom é a bhogadh in aon chor, olc maith ná donaí”. “I gcuntas Dé” arsa fear an gharáiste, “suigh síos agus lig do scíth mar féachann tú fíochmhar míliathach agus abair liom cad is dóigh leat atá mícheart leis”. “Dhera is maith atá a fhios agamsa cad atá de dhíth orm, nach é an rud sin san inneal atá uaim, a fhir chóir, tá a fhios agat féin, an páirt sin go dtugtar seacht gcéad is a deich air. Féach tá sé in inneall na cairte sin dála inneal gach cairte eile”. Bhuel níor thuig aon duine é, bhíodar ag féachaint ar a chéile.

MO DHUINE

Tá an freagra ar leathanach 27.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 24


FIOS

FEASA

COLÁISTE

Teach Bhaile Roisín

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

DO DHÚCHAS

Ceann eile de na foirgnimh stairiúla i nGleann Maghair is ea Teach Bhaile Roisín. Tógadh an teach i dtosach an tseachtú haois déag. Chuir Easpag Chorcaí faoi ann ar feadh tamaill i bhfad siar. Ceann de na pointí suimiúla faoi is ea maisiú na bhfallaí agus na síleálacha. Fostaíodh na deartháireacha Francini ón Iodáil chun an plástar stúcó a dhéanamh. Tá cóip den phlástar seo le feiceáil in Áras an Uachtaráin. Bíonn an teach oscailte don phobal idir Bealtaine agus Meán Fómhair. Ó am go chéile tugann ranganna i gColáiste an Phiars a i g h c u a i r t a i r .

Grúdlanna agus Drioglanna

Aodh Ó Broin ag Bréag Agaillimh an tséú bliain a bhí eagraithe sa scoil le déanaí

Bhí go leor tionscal thart ar Ghleann Maghair san ochtú agus sa naoú céad déag. Bhí grúdlanna, a rinne leann dubh agus beoir agus drioglanna a rinne uisce beatha coitianta sa cheantar. Bhain an t-ainm Arnott le grúdlann i mBaile Roisín, an Riverstown Ale Brewery. Bhí grúdlann eile ag muintir Arnott i gCorcaigh agus bhí duine díobh ina Mhéara ar an gcathair tráth. Inniu is ainm coitianta Arnott i gcúrsaí gnó, go háirithe i mBaile Átha Cliath. Duine eile a raibh baint aige le grúdlanna agus drioglanna sa cheantar ba ea Denny Lane. Fear gnó agus ball d’Éire Óg ba ea é. Bhí an ghluaiseacht seo chun tosaigh sna 1830-aidí agus 1840-idí. Bhí go leor smaointe agus tuairimí ag Éire Óg. Bhí nuachtán ‘The Nation’ acu agus bailiúchán mór leabhar agus amhrán. Scríobh Denny Lane an t-amhrán cáiliúil ‘Carrigdhoun’. Tá plaic ina onóir ar an Meal Theas i gCorcaigh.

Lch. 25

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

AN

PHIARSAIGH

Lch. 26

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

Daltaí na chéad bhliana agus daltaí an cuigiú bliain ag baint taitnimh as an gCeilí i rith ‘Seachtain na Gaeilge’ i gColáiste an Phiarsaigh 2003. D’eagraigh daltaí go bhfuil baint acu le ‘Meitheal’ agus ‘Anam Cairde’ é. Is iad daltaí an cuigiú bliain atá i gceist. Cabhraíonn a leithéid daltaí na chéad bhliana a chur ar a suaimhneas. [ Ar lean ó leathanach 2.]

Féach ar lch. 24

Cad mar gheall ar níos mó iarrachta sa bhaile chun cabhrú leis an teaghlach i slí éigin agus comhoibriú níos mó sa bhaile, ar scoil agus sa chomharsanacht. Má dheinimid go léir iaracht beidh an saol níos fusa ar gach éinne dá bharr. Tá tionchar ag ár ndeanghníomhartha ar chách mar atá ag droch ghníomhartha. Baileofar ár n-iarrachtaí mar a bhailítear an fómhar in iothlainn Dé. Go raibh síolta na maitheasa á gcur go flaithúil agus go flúirseach ionas go mbainimís go léir fómhar níos fearr.

Lch. 27

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.


FIOS

FEASA

COLÁISTE

AN

PHIARSAIGH

EAGRÁN

NA

CÁSCA

2003

FOIREANN ‘MEITHEAL’ 2002-2003

Ar chúl, ó chlé: Seán Ó Donnaile, Pól Ó Brolacháin, Conal Ó Riain, Seán Ó Mathúna Chun tosaigh: Máiréad Ní Drisceoil [Rúnaí], Sorcha Ní Shúilleabháin [Cathaoirleach], Laura Ní Dhálaigh, Gráinne Ní Choiligh.

Foireann Fios Feasa i mbun oibre sa ríomhlann

Foireann Fios Feasa Eagrán na Cásca 2003 Katie Ní Eathairn, (eagarthóir) Suzie Ní Eara, (leas-eagarthóir) Lorna Ní Mhurchú, Sadhbh Ní Uallacháín, Lesley Ní Cheallaigh, Stephanie Breathnach,Melanie Ní Chathail, Bernadette de Barra, Niall Ó Máirtín, Melissa Ní Dheasun, Elaine Nic Chárthaigh, Laura Ní Laighin, Doireann Ní Óbáin, Daithí Ó Spealáin, Suzanne Ní Chaoimh, Aoife Ní Dhálaigh, Sinéad Seoighe, Máire Nic Chárthaigh, Conchúr Ó hArgáin agus Aoife Ní Riain, Stiúrthóirí na hIdirbhliana 2002: An Máistir Ó Tuama, Iníon Ní Dhonnchú, Iníon Ní Leader

COLÁISTE AN PHIARSAIGH, GLEANN MAGHAIR, CORCAIGH. 2003 ©

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Aonad de chuid na hIdirbhliana is ea an tionscadal seo faoi stiúir an Mháistir Uí Chéilleachair.

Lch. 28

Ríomhphost: nuachtscoile@yahoo.co.uk


NUACHT CAISC 2003