"Вісник Ч", 2 квітня 2020 року

Q ïåðåæèâåì... Áàæàºìî âñ³ì çíàéòè ãðîø³ â âåñíÿíèõ êóðòêàõ!

Òèðàæ 42116 2 êâ³òíÿ 2020 ðîêó. ¹14/1768 Îáëàñíà ãàçåòà. Âèõîäèòü ùî÷åòâåðãà.

Çà óðîêè ñ³äàþòü óâå÷åð³, à çàâäàííÿ ïåðåäàþòü òåëåôîíîì, áî ³íòåðíåò ïîãàíèé. ßê ó ×îðíîòè÷àõ íà Ñîñíè÷÷èí³ äî ÇÍÎ ãîòóþòüñÿ ñòîð. 7

Àëëà Ñëþòà, îäèíàäöÿòèêëàñíèöÿ ×îðíîòèöüêî¿ øêîëè Ñîñíèöüêîãî ðàéîíó, äî ÇÍÎ ãîòóºòüñÿ âäîìà. Ôîòî Ìàðèíè ÇÀÁ²ßÍ

íàéö³êà ó«

â

ñòîð. 3 ³øå Ïðèçíà÷èëè íîâîãî êåð³âíèêà îáëàñíîãî ÑÁÓ ³ñíèêó»

Áàçàð çàêðèòèé. Êóäè ìîëîêî? ñòîð. 8

Êîðîíàâ³ðóñ ³ ÿê ç íèì áîðîòèñÿ

ñòîð. 14

Ïîêèíóëà ä³òåé ³ âòåêëà ñòîð. 16

2/ Ðåêëàìà, ð³çíå

02.04.2020

˳êè Óêðïîøòîþ:

Êàáì³í äîçâîëèâ ïîøòîâèì îïåðàòîðàì äîñòàâëÿòè ë³êàðñüê³ çàñîáè 23 áåðåçíÿ Êàá³íåò ì³í³ñòð³â óõâàëèâ â³äïîâ³äíó ïîñòàíîâó òà âí³ñ çì³íè äî ë³öåíç³éíèõ óìîâ ïðîâàäæåííÿ ãîñïîäàðñüêî¿ ä³ÿëüíîñò³ ç âèðîáíèöòâà ë³êàðñüêèõ çàñîá³â, îïòîâî¿ òà ðîçäð³áíî¿ òîðã³âë³ ë³êàðñüêèìè çàñîáàìè, ³ìïîðòó ë³êàðñüêèõ çàñîá³â (êð³ì àêòèâíèõ ôàðìàöåâòè÷íèõ ³íãðå䳺íò³â). Çã³äíî ç ïîñòàíîâîþ, Óêðïîøòà íà ð³âí³ ç ³íøèìè îïåðàòîðàìè ïîøòîâîãî çâ’ÿçêó çìîæå äîñòàâëÿòè ñïîæèâà÷àì ë³êàðñüê³ çàñîáè òà ñóïóòí³ òîâàðè. Âèêëþ÷åííÿ ñòàíîâëÿòü ë³êè, ùî ïîòðåáóþòü îñîáëèâèõ óìîâ çáåð³ãàííÿ àáî º â ïåðåë³êó íàðêîòè÷íèõ çàñîá³â, ïñèõîòðîïíèõ ðå÷îâèí ³ ïðåêóðñîð³â, à òàêîæ º ñèëüíîä³þ÷èìè òà îòðóéíèìè ë³êàðñüêèìè çàñîáàìè. «Ìè â³òàºìî òàêå ð³øåííÿ óðÿäó. Ïðîáëåìà äîñòóïíîñò³ ë³ê³â, îñîáëèâî â íàéâ³ääàëåí³øèõ êóòî÷êàõ êðà¿íè, äå æèâå ïîíàä 10 ìëí óêðà¿íö³â, õâèëþº íàñ äàâíî. Äîáðå, ùî â ïåð³îä êàðàíòèííèõ çàõîä³â öÿ ïîñëóãà ñòàíå ìîæëèâîþ. Ìè âæå âåäåìî ïåðåãîâîðè ç âèðîáíèêàìè òà ïîñòà÷àëüíèêàìè ë³êàðñüêèõ çàñîá³â, ùîá ÿêíàéøâèäøå óçãîäèòè ìåõàí³çì äîñòàâêè äîñòóïíèõ òà âêðàé íåîáõ³äíèõ ë³ê³â. Ñïîä³âàþñÿ, ê볺íòè äóæå øâèäêî îö³íÿòü çðó÷í³ñòü öüîãî ð³øåííÿ, ³ ïðèâîä³â âèõîäèòè ç äîìó â öåé ïåð³îä áóäå ìåíøå. Òèì ïà÷å, ùî Óêðïîøòà ìîæå çàáåçïå÷èòè óñ³ âàæëèâ³ ïîñëóãè äëÿ ëþäåé ó ãðóï³ ðèçèêó, íå âèõîäÿ÷è ç äîìó: äîñòàâêà ñîö³àëüíèõ âèïëàò òà ïåíñ³é, îïëàòà êîìóíàëüíèõ ïîñëóã, ïðîäàæ áàçîâèõ ïðîäóêò³â õàð÷óâàííÿ, äîñòàâêà ïîñèëîê òà ïðåñè, ùîá

Çíàéòå ñâîãî ëèñòîíîøó, ñâîº â³ää³ëåííÿ, çàìîâëÿéòå òîâàðè ³ ïîñëóãè òà áóäüòå çäîðîâ³! — Óæå ñüîãîäí³ ëèñòîíîøà ïðèíåñå äîäîìó ïåíñ³þ, ñóáñèä³þ, ãàçåòè, ãðîøîâèé ïåðåêàç, ïðîäóêòè õàð÷óâàííÿ òà ïðîìèñëîâ³ òîâàðè. Íàðàç³ ìàºìî ð³øåííÿ, ùî ìè çìîæåìî äîñòàâëÿòè ³ ë³êè. Âäîìà âè ìîæåòå ñïëàòèòè êîìóíàëüí³ ïëàòåæ³, ïåðåäïëàòèòè óëþáëåí³ âèäàííÿ, ïðèäáàòè íåîáõ³äí³ ïðîäóêòè, òîâàðè òà ë³êè. Çàìîâëÿéòå çàâ÷àñíî, — ðàäèòü Îëåíà ÄÎÐÎØÅÍÊÎ, äèðåêòîð ô³ë³¿ ×åðí³ã³âñüêà äèðåêö³ÿ ÀÒ «Óêðïîøòà». — Óæå ñüîãîäí³ çà òåëåôîíîì ñâîãî íà÷àëüíèêà ïåðåñóâíîãî â³ää³ëåííÿ àáî ëèñòîíîø³ ìîæíà çðîáèòè çàìîâëåííÿ. ijçíàéòåñü çàçäàëåã³äü, õòî âàø ëèñòîíîøà àáî íà÷àëüíèê ïîøòîâîãî â³ää³ëåííÿ, ÿêå âàñ îáñëóãîâóº. Çàïèòàéòå ³ çàïèø³òü ¿õ òåëåôîí òà çàìîâëÿéòå äîäîìó òîâàðè òà ïîñëóãè, äîïîìîæ³òü ñâî¿ì ñóñ³äàì òà ðîäè÷àì, ÿê³, ìîæëèâî, ùå íå îáñëóãîâóþòüñÿ â Óêðïîøò³, ëèñòîíîøà äîïîìîæå ¿ì ñïëàòèòè êîìóíàëüí³ ïëàòåæ³, íå âèõîäÿ÷è ç äîìó, ïåðåéòè íà îáñëóãîâóâàííÿ â Óêðïîøòó äëÿ îòðèìàííÿ ïåíñ³¿, çàìîâèòü íåîáõ³äíèé òîâàð. Ëèñòîíîøà ìîæå çàéòè â êîæíèé äâ³ð. ×åêàéòå ëèñòîíîøó âäîìà. Áóäüòå çäîðîâ³!

áóëî ÷èì çàéíÿòèñü ï³ä ÷àñ êàðàíòèíó. Õî÷ó âêîòðå ïîäÿêóâàòè êîëåãàì íà ëîã³ñòè÷í³é ïåðåäîâ³é íàøî¿ êîìïàí³¿ — îïåðàòîðàì, ëèñòîíîøàì, âîä³ÿì, ñîðòóâàëüíèêàì, — ÿê³ â öåé êðèòè÷íèé äëÿ êðà¿íè ÷àñ ðîáëÿòü óñå, ùîá ï³äòðèìóâàòè â í³é ðóõ ³ æèòòÿ», — çàçíà÷èâ ãåíåðàëüíèé äèðåêòîð Óêðïîøòè ²ãîð Ñì³ëÿíñüêèé. Íàãàäàºìî, ùî Óêðïîøòà, ÿê ñòðàòåã³÷íî âàæëèâèé îá’ºêò ³íôðàñòðóêòóðè, ïðàöþº ó çâè÷àéíîìó ðåæèì³ òà ïðîäîâæóº íàäàâàòè âñ³ ïîøòîâ³ òà ô³íàíñîâ³ ïîñëóãè. Àáè îáìåæèòè êîíòàêòè ê볺íò³â ³ç ïðàö³âíèêàìè â³ää³ëåíü ³ ìàêñèìàëüíî óáåçïå÷èòè âñ³õ â³ä ìîæëèâîñò³ çàðàæåííÿ â³ðóñíîþ ³íôåêö³ºþ, ÷àñòêîâî çì³íåí³ óìîâè äîñòàâêè òà âðó÷åííÿ. Äî çàê³í÷åííÿ êàðàíòèíó êîìïàí³ÿ áåçêîøòîâíî çáåð³ãàòèìå â³äïðàâëåííÿ ó â³ää³ëåííÿõ. À òàêîæ íà öåé ïåð³îä â êîìïàí³¿ ñêàñóâàëè êîì³ñ³þ íà ïîñëóãó ïåðåêàç³â êîøò³â «Ç êàðòêè äîäîìó».

×åðí³ã³âñüêà äèðåêö³ÿ Óêðïîøòè

Q çíàé!

Òèì÷àñîâ³ âîä³éñüê³ ïðàâà çàì³íèòè

097-336-55-60 ..ðåêëàìà

íà ïîñò³éí³ íåìîæëèâî

Ç 27 áåðåçíÿ ñåðâ³ñí³ öåíòðè ÌÂÑ íà êàðàíòèí³. Íà ðàç³ â îáëàñò³ ïðàöþº ò³ëüêè îäèí, ó ×åðí³ãîâ³. Âæèâó íàäຠëèøå ÷îòèðè ïîñëóãè, âèçíà÷åí³ íåâ³äêëàäíèìè: — ðåºñòðàö³ÿ íîâèõ ëåãêîâèê³â; — ðåºñòðàö³ÿ, ïåðåðåºñòðàö³ÿ òà çíÿòòÿ ç îáë³êó òðàíñïîðòíèõ çàñîá³â äëÿ ìåäè÷íèõ óñòàíîâ; — ïåðåðåºñòðàö³ÿ òðàíñïîðòó ó çâ’ÿçêó ³ç âòðàòîþ àáî âèêðàäåííÿì ñâ³äîöòâà ïðî ðåºñòðàö³þ; — â³äíîâëåííÿ ïðàâ ó ðàç³ ¿õ âòðàòè àáî âèêðàäåííÿ. Àáè îôîðìèòè òå, ùî âàì ïîòð³áíî, çàçäàëåã³äü òðåáà çàïèñàòèñÿ ó ×åðí³ãîâ³ çà íîìåðîì: (04622)

3-13-24. Ñïî÷àòêó íàäñèëàéòå äî ÷åðãîâîãî öåíòðó âåñü íåîáõ³äíèé ïàêåò äîêóìåíò³â. ϳñëÿ ïåðåâ³ðêè ñêàíêîï³é ïðàö³âíèêè öåíòðó ïðèçíà÷àòü äàòó ïðèéîìó. Åêçàìåí³â (òåîð³ÿ ³ ïðàêòèêà) â ïåð³îä êàðàíòèíó íå ïðîâîäÿòü. Òà ó áàãàòüîõ âî䳿â âèíèêëà ïðîáëåìà ÷åðåç òå, ùî äâîð³÷íèé ñòðîê 䳿 ¿õ ïåðøîãî ïîñâ³ä÷åííÿ ñïëèâ, ³ òåïåð ïîë³öåéñüê³ øòðàôóþòü. Çàçâè÷àé îáì³í ïðàâ, âèäàíèõ âïåðøå, ïðîâîäèòüñÿ áåç ñêëàäàííÿ ³ñïèò³â, çà óìîâè, ùî ç äíÿ âèäà÷³ ïîñâ³ä÷åííÿ âîä³é ñêî¿â íå á³ëüøå äâîõ àäì³í³ñòðàòèâíèõ ïîðóøåíü Ïðàâèë äîðîæíüîãî ðóõó òà íå ñòàâ âèíóâàòöåì àâàð³¿. ßêùî ñêî¿â ÄÒÏ

÷è âï³éìàâñÿ òðè÷³, äîâåäåòüñÿ ïî-íîâîìó â÷èòèñÿ, à ïîò³ì çäàâàòè òåîðåòè÷íèé ³ ïðàêòè÷íèé ³ñïèò. Áàãàòî òèõ, ó êîãî ñòðîê 䳿 âîä³éñüêîãî ïîñâ³ä÷åííÿ ñïëèâ, õî÷óòü ïåðåõèòðèòè êàðàíòèí ³ ñï³âðîá³òíèê³â ñåðâ³ñíîãî öåíòðó, ³ çâåðòàþòüñÿ, ìîâëÿâ, âòðàòèëè äîêóìåíòè. À êîëè ¿õ ïðîáèâàþòü ïî áàç³, âèäíî, ùî äíÿìè òåðì³í 䳿 çàê³í÷èâñÿ. ² ïðàâà íå ì³íÿþòü.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ùå ó ñåðâ³ñíîìó öåíòð³ äèñòàíö³éíî ìîæíà çàìîâèòè òà îòðèìàòè ó åëåêòðîííîìó âèãëÿä³ äîâ³äêó ïðî ïðèòÿãíåííÿ äî êðèì³íàëüíî¿ â³äïîâ³äàëüíîñò³, â³äñóòí³ñòü (íàÿâí³ñòü) ñóäèìîñò³.

Íîâèíè/ 3

02.04.2020

Q íà ïåðåäîâ³é

Q òðîõè ïðî ïîë³òèêó

Ïîøòà ïðàöþº. Íà÷àëüíèê ïåðåñóâíîãî â³ää³ëåííÿ — ó ìàñö³

Áîðîòèñÿ ç êîðîíàâ³ðóñîì íà ×åðí³ã³âùèí³ äîïîìàãຠÑåðã³é Ò³ã³ïêî

Ùî á íå îãîëîøóâàëè ïî êðà¿í³, êàðàíòèí ÷è íàäçâè÷àéíó ñèòóàö³þ, ïîøòîâ³ ïðàö³âíèêè äîñòàâëÿþòü ïî ñåëàõ ïåð³îäèêó, ïîøòó, ïåíñ³¿. Âîíè íà ïåðåäîâ³é, ÿê ³ ìåäèêè, ïðîäàâ÷èí³ ñóïåðìàðêåò³â, ôàðìàöåâòè, ïîë³ö³ÿ, ïðåñà. — Ç 16 áåðåçíÿ ìè ïðàöþºìî â ìàñêàõ. Âèìîãà. Òà é ó ìàãàçèí òàê âèá³ãëà, ó ëþäíå æ ì³ñöå, — ïîïðàâëÿº áëàêèòíó ìàñêó 51-ð³÷íà ²ðèíà ÌÈÃÎËÜ, íà÷àëüíèê ïåðåñóâíîãî ïîøòîâîãî â³ää³ëåííÿ Êîðþê³âñüêîãî ðàéîíó. — ² íå õî÷åòüñÿ â³ðèòè, ùî öå òàêèé ñòðàøíèé â³ðóñ. Òà êðàùå ïîáåðåãòèñÿ. Êîðþê³âêà ðîçó쳺 ìàñøòàáè, õî÷ ó ìàñêàõ ³ ìàëî ëþäåé õîäèòü — êîæåí çàéâèé ðàç íà âóëèöþ âèõîäèòè íå õî÷å. À îò ïî ñåëàõ ëþäÿì äî öüîãî â³ðóñó áàéäóæå. Âîíè ïðî íüîãî íàâ³òü íå ãîâîðÿòü. ²ðèíà Ìèãîëü Íå äèâëÿ÷èñü íà âñ³ êàðàíòèíí³ îáìåæåííÿ, ²ðèíà Ìèãîëü çáåð³ãຠîïòèì³çì: — Äàé Áîã, ùîá öÿ ìàñêà ïðèãîäèëàñü ò³ëüêè, ÿêùî ãóáè íå íàôàðáîâàí³, à õâîðîáà íàñ óñ³õ îá³éøëà! ***  àïòåêàõ ì³ñòå÷êà ³ ä³éñíî ìàñîê íåìà. Ùå íåäàâíî, ãîâîðÿòü ì³ñöåâ³, ìîæíà áóëî êóïèòè íà ïåðøîìó ïîâåðñ³ êîëèøíüîãî ïîáóòîâîãî êîìá³íàòó, ó â³ää³ë³ òêàíèí. Ìàðëåâ³, áàãàòîðàçîâ³. Çàðàç ìàãàçèí çàêðèòèé íà êàðàíòèí. Ïðî öå ïîïåðåäæóº îãîëîøåííÿ íà çà÷èíåíèõ âõ³äíèõ äâåðÿõ.

16 áåðåçíÿ ïðåçèäåíò Âîëîäèìèð Çåëåíñüêèé ç³áðàâ ðàçîì íàéáàãàòøèõ óêðà¿íö³â. ² ïîïðîñèâ îë³ãàðõ³â ï³äòðèìàòè äåðæàâó ó áîðîòüá³ ç êîðîíàâ³ðóñîì. Êîæíîìó çàïðîïîíóâàâ âçÿòè ï³ä îï³êó òó ÷è ³íøó îáëàñòü. Íàéáàãàòøèì ä³ñòàëîñü ïî äâ³ ³ á³ëüøå. Íàïðèêëàä, гíàò Àõìåòîâ â³äïîâ³äàòèìå çà ²âàíî-Ôðàíê³âñüêó, Ëüâ³âñüêó, Äîíåöüêó, Ëóãàíñüêó ïëþñ ì³ñòà, äå â³í ìຠâïëèâ, ÿê, íàïðèêëàä, Êðèâèé гã. ³êòîð ϳí÷óê, çÿòü íàøîãî çåìëÿêà Ëåîí³äà Êó÷ìè, — çà Äí³ïðîïåòðîâñüêó. Þð³é Êîñþê (öå òîé, ùî «Íàøà ðÿáà») îï³êóâàòèìåòüñÿ ³ííè÷èíîþ òà ×åðêàùèíîþ. Íà Õåðñîíùèí³ — Âàäèì Íîâ³íñüêèé. À îò õòî ä³ñòàâñÿ ×åðí³ã³âùèí³?

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎÃ, ôîòî àâòîðà

Q êàäðè

Íîâèé íà÷àëüíèê ÑÁÓ — íàø çåìëÿê, ïðîéøîâ ÀÒÎ, ìຠ24-ð³÷íèé äîñâ³ä 25 áåðåçíÿ ïðåçèäåíò ïðèçíà÷èâ 48-ð³÷íîãî Ïàâëà ÐÅÂÓÍÎÂÀ íà÷àëüíèêîì óïðàâë³ííÿ ÑÁÓ â ×åðí³ã³âñüê³é îáëàñò³. Ïàâëî Îëåêñàíäðîâè÷ íàðîäèâñÿ ó ×åðí³ãîâ³. Øêîëà, àðì³ÿ, íàâ÷àííÿ â óí³âåðñèòåò³ (ìຠâèùó þðèäè÷íó îñâ³òó). Ó 1996 ðîö³ ðîçïî÷àâ ðîáîòó â ñèñòåì³ ñëóæáè áåçïåêè Óêðà¿íè. Áóâ íà îïåðàòèâíèõ òà êåð³âíèõ ïîñàäàõ. Íåîäíîðàçîâî çàîõî÷óâàâñÿ â³äîì÷èìè â³äçíàêàìè òà íàãîðîäàìè. Ç 2014 ðîêó îá³éìàâ ïîñàäó çàñòóïíèêà íà÷àëüíèêà óïðàâë³ííÿ. Áðàâ ó÷àñòü ó àíòèòåðîðèñòè÷í³é îïåðàö³¿ (ÀÒÎ). Îäðóæåíèé. Ìຠñèíà òà äîíüêó. Ïåðøå åêñêëþçèâíå ì³í³-³íòåðâ’þ Ïàâëî Îëåêñàíäðîâè÷ äà⠫³ñíèêó ×». Ðîçïîâ³â ïðî âàæëèâ³ íàïðÿìêè ðîáîòè: — Ïð³îðèòåòè ÷³òêî îêðåñëåí³ êåð³âíèöòâîì ä å ð æ à â è ò à Ñ ë ó æ á è á å ç ï å ê è Óê ð à ¿ í è . Ðåã³îíàëüíèé îðãàí ÑÁÓ ðîáèòèìå âñå äëÿ çàõèñòó íàö³îíàëüíèõ ³íòåðåñ³â êðà¿íè ³ çàáåçïå÷åííÿ ñïîêîþ â ðåã³îí³. Ïàâëî Ðåâóíîâ Áåçóìîâíî, îäíèì ç ãîëîâíèõ çàâäàíü äëÿ íàøîãî óïðàâë³ííÿ º ïðîòèä³ÿ ðîçâ³äóâàëüíî-ï³äðèâí³é ä³ÿëüíîñò³ òà ïðîÿâàì ã³áðèäíî¿ àãðåñ³¿ ÐÔ. Òàêîæ õî÷ó çàïåâíèòè ùîäî áåçêîìïðîì³ñíèõ çàõîä³â ç ïðîòè䳿 ñèñòåìí³é êîðóïö³¿. Íàäçâè÷àéíî âàæëèâèì ïèòàííÿì ïîðÿäêó äåííîãî º ïðîòèä³ÿ ïîøèðåííþ êîðîíàâ³ðóñíî¿ ³íôåêö³¿. Òîìó ïðîøó ãðîìàäÿí ñâ³äîìî òà â³äïîâ³äàëüíî ïîñòàâèòèñü äî îáìåæóâàëüíèõ çàõîä³â. Äîòðèìóéòåñü âñòàíîâëåíèõ ïðàâèë, íå ï³ääàâàéòåñü ïàí³ö³ òà íå ïîøèðþéòå íåïåðåâ³ðåíó ³íôîðìàö³þ. Ïîïåðåäíèêà Ðåâóíîâà Þð³ÿ Ãîí÷àðîâà ùå ó ëèñòîïàä³ ìèíóëîãî ðîêó ïðèçíà÷èëè î÷³ëüíèêîì îáëóïðàâë³ííÿ ÑÁÓ íà Ëüâ³âùèíó.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ, ôîòî ç ³íòåðíåòó

Q âèðîê

Ó ×åðí³ãîâ³ çàñóäèëè íàéìîëîäøîãî «çëîä³ÿ â çàêîí³» 26 áåðåçíÿ ×åðí³ã³âñüêèé ðàéîííèé ñóä âèí³ñ âèðîê 28-ð³÷íîìó ãðóçèíó Ãåîðã³þ ʳëàäçå (â³äîìîìó ÿê «çëîä³é ó çàêîí³» Ãåãà Îçóðãåòñüêèé, Îçóðãåò³ — ì³ñòî â Ãðó糿, òàì íàðîäèâñÿ Ãåîðã³é). ³í íàéìîëîäøèé ç òèõ, õòî ìຠòàêèé òèòóë. Êîðîíóâàëè éîãî 2013 ðîêó ó Ãðåö³¿. Ïðàâäà, íå âñÿ âåðõ³âêà çëî÷èííîãî ñâ³òó âèçíàëà òó êîðîíàö³þ. Îäíàê, ÷îëîâ³êà ââàæàþòü àâòîðèòåòîì. Òàê³ äàí³ íàâîäèòü äåïàðòàìåíò ñòðàòåã³÷íèõ ðîçñë³äóâàíü Íàö³îíàëüíî¿ ïîë³ö³¿ Óêðà¿íè. Ñóä äàâ éîìó 7,5 ðîêó óâ’ÿçíåííÿ çà çàìàõ íà âáèâñòâî ³ ïîãðîçè ïðàö³âíèêó ïðàâîîõîðîííîãî îðãàíó. ʳëàäçå ìîæå îñêàðæèòè âèðîê. Ùå 2017 ðîêó ïîë³öåéñüê³ çàòðèìàëè Ãåîðã³ÿ ʳëàäçå ó Êèºâ³. Çà ¿õ âåðñ³ºþ, â³í ïðè¿õàâ äî Óêðà¿íè, àáè îá’ºäíàòè çëî÷èííó ìîëîäü ó ñòîëè÷íîìó ðåã³îí³. Çà ð³øåííÿì ñóäó éîãî ïîì³ñòèëè äî ×åðí³ã³âñüêîãî ïóíêòó òèì÷àñîâîãî òðèìàííÿ ³íîçåìö³â òà îñ³á áåç ãðîìàäÿíñòâà, ÿê³ íåçàêîííî ïåðåáóâàþòü íà òåðèòî𳿠Óêðà¿íè (Ðîçñóä³â гïêèíñüêîãî ðàéîíó). Òàì ï³ä ÷àñ ñóïåðå÷êè â³í âäàðèâ íîæåì ³íøîãî íåëåãàëà, ÿêèé ïðè¿õàâ ç Óçáåêèñòàíó. Íà ùàñòÿ, ïîðàíåííÿ áóëî íå ñìåðòåëüíå. Çà öèì ôàêòîì ñë³ä÷³ â³äêðèëè êðèì³íàëüíå ïðîâàäæåííÿ çà ÷. 2 ñò. 15, ÷. 1 ñò. 115 (çàìàõ íà âáèâñòâî). Çãîäîì â³äíîñíî êðèì³íàëüíîãî àâòîðèòåòà áóëî â³äêðèòî ùå îäíå ïðîâàäæåííÿ — çà ÷. 1 ñò. 345 Êðèì³íàëüíîãî êîäåêñó Óêðà¿íè (Ïîãðîçà àáî íàñèëüñòâî ùîäî ïðàö³âíèêà ïðàâîîõîðîííîãî îðãàíó). Îáâèíóâà÷åíèé ïîãðîæóâàâ êåð³âíèêîâ³ ïðàâîîõîðîííîãî îðãàíó òà éîãî ðîäèí³ ô³çè÷íîþ ðîçïðàâîþ. Ñêîðèñòàâøèñü òèì, ùî ñóä îáðàâ éîìó çàïîá³æíèé çàõ³ä ó âèãëÿä³ îñîáèñòîãî çîáîâ’ÿçàííÿ, ÷îëîâ³ê âè¿õàâ çà ìåæ³ Óêðà¿íè. Òîä³ éîãî îãîëîñèëè ó ì³æíàðîäíèé ðîçøóê. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ Ãåîðã³ÿ çàòðèìàëè ïðàâîîõîðîíö³ Áîëãàð³¿. Ó âåðåñí³ 2019 ðîêó âèäàëè Óêðà¿í³.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ

³òàë³é Ãàéäóê  îáëäåðæàäì³í³ñòðàö³¿ òà îáëàñí³é ðàä³ ïðî êóðàòîð³â íå ãîâîðÿòü. Çàòå ïð³çâèùå êóðàòîðà íàçâàâ ìåð ×åðí³ãîâà Âëàäèñëàâ ÀÒÐÎØÅÍÊÎ. 17 áåðåçíÿ ì³ñòî ìàëî ïåðåäàòè îáëàñò³ ñïèñîê íåîáõ³äíèõ â óìîâàõ ïàíäå쳿 ðå÷åé.

— Ìè çìóøåí³ ñêîðèñòàòèñÿ öèì ïîçîðíèì çâåðíåííÿì äî îë³ãàðõ³â. Öå íå äóæå äîñòîéíî ÿê äëÿ óêðà¿íö³â, àëå… Ñåðã³é Ò³ã³ïêî âèçíà÷åíèé ïðåçèäåíòîì ³ ðàçîì ç ³òà볺ì Ãàéäóêîì áóäóòü çä³éñíþâàòè äîïîìîãó ç êóï³âëåþ íåîáõ³äíèõ ðå÷åé äëÿ ïîäîëàííÿ êîðîíàâð³óñó, — ïîÿñíèâ ì³ñüêèé ãîëîâà. Ñåðã³é Ò³ã³ïêî — êîëèøí³é íàðäåï, áóâ â³öå-ïðåì’ºð-ì³í³ñòðîì çà ÷àñ³â ßíóêîâè÷à, ï³äïðèºìåöü. Éîãî ï³äïðèºìñòâî «ÒÀÑ àãðî» îðåíäóº òà îáðîáëÿº çåìë³ íà ×åðí³ã³âùèí³. — Ìèíóëîãî òèæíÿ ìè ïåðåðàõóâàëè ãðîø³ íà ïîòðåáè ×åðí³ã³âñüêî¿ ì³ñüêî¿ ë³êàðí³ ¹2, — ðîçïîâ³â òåëåôîíîì Ðîìàí ÏÎËÜÎÂÈÉ, äèðåêòîð áëàãîä³éíîãî ôîíäó Ñåðã³ÿ Ò³ã³ïêî. — ×îìó àêöåíò ñàìå íà ì³ñüêó ë³êàðíþ? Áî íàéòÿæ÷èõ õâîðèõ ç îáëàñò³ âåçòèìóòü ñàìå äî ×åðí³ãîâà. Çà ö³ êîøòè ïëàíóºòüñÿ çàêóïèòè àïàðàòè øòó÷íî¿ âåíòèëÿö³¿ ëåãåíü. Ìè ìàëè ïðèäáàòè ö³ àïàðàòè. Àëå ¿õ â íàÿâíîñò³ íå áóëî. ² íåâ³äîìî, ñê³ëüêè á ïîòð³áíî áóëî ÷åêàòè. Òîìó ïåðåäàëè ì³ñòó, ùîá ïðèøâèäøèòè ïîêóïêó. Òàêîæ ïëàíóºìî ïðèâåçòè çàõèñí³ êîñòþìè äëÿ ìåäèê³â, ðåñï³ðàòîðè, îäíîðàçîâ³ ìàñêè òà ðóêàâè÷êè. Ïðàöþºìî ³ ïî ðàéîíàõ îáëàñò³, çîêðåìà, ó Òàëàëà¿âñüêîìó, Ñð³áíÿíñüêîìó, ²÷íÿíñüêîìó, Ïàðàô³¿âñüê³é ãðîìàä³. Íàìàãàºìîñü äîïîìàãàòè ìåäèêàìåíòàìè, ïðåäìåòàìè ³íäèâ³äóàëüíîãî çàõèñòó. Óñå, ùî ïðîñÿòü, íàìàãàºìîñü íàäàòè. Ìîæëèâî, íå â ò³é ê³ëüêîñò³, ùî íåîáõ³äíà. Àëå öå ïîâ’ÿçàíî ç øàëåíèì äåô³öèòîì. Àêòèâíî ïðàöþºìî, ùîá çíàõîäèòè

ïîñòà÷àëüíèê³â. Íàïðèêëàä, ùå äâà òèæí³ òîìó çàìîâèëè ìàñêè. Òà ¿õ ïîñòà÷àþòü ÷åðåç äåíü íåâåëè÷êèìè ïàðò³ÿìè. Òðåò³é òèæäåíü ï³øîâ, òà âñå ùå íå îòðèìàëè ïîòð³áíó ê³ëüê³ñòü.

Ñåðã³é Ò³ã³ïêî Òå æ ñàìå ³ ç çàõèñíèìè êîñòþìàìè. Áóëà ³íôîðìàö³ÿ, ùî òàê³ êî ñò þ ì è ø è þò ü ó × å ð í ³ ãî â ³ . Çâ’ÿçàëèñü ç ï³äïðèºìñòâîì. Àëå òàì ñêàçàëè, ùî âæå âñþ ïàðò³þ çàìîâëåíî. Çàáèðàþòü ç êîë³ñ. Çãàäóâàíèé ÷åðí³ã³âñüêèì ì³ñüêèì ãîëîâîþ ³òàë³é Ãàéäóê — êîëèøí³é ñåêðåòàð ðàäè íàö³îíàëüíî¿ áåçïåêè òà îáîðîíè Óêðà¿íè çà ÷àñ³â ïðåçèäåíòà ³êòîðà Þùåíêà, ï³äïðèºìåöü, ó 2013 ðîö³ âõîäèâ äî ñîòí³ íàéáàãàòøèõ ëþäåé Óêðà¿íè. dz ñòàòêàìè 526 ì³ëüéîí³â çàéìàâ 18 ì³ñöå ó ðåéòèíãó «Ôîðáñ».

Ìàðèíà ÇÀÁ²ßÍ, ôîòî ç ³íòåðíåòó

Ïðî êîðîíàâ³ðóñ ³ ÿê ç íèì áîðîòèñÿ, ÷èòàéòå íà ñòîð. 4 òà 14.

Q íåñïîä³âàíî

³ðóñ ³ çãîäà â³ò÷èìà â³äêðèëè äâåð³ êàìåðè ѲÇÎ 19 áåðåçíÿ Êîçåëåöüêèé ðàéîííèé ñóä çà êëîïîòàííÿì àäâîêàòà â³äïóñòèâ ³ç ×åðí³ã³âñüêîãî ѲÇÎ ï³ä äîìàøí³é àðåøò 72-ð³÷íîãî Ìèõàéëà Âîéòåíêà, ÿêîãî ï³äîçðþþòü ó çãâàëòóâàíí³ íåïîâíîë³òíüî¿. Çàõèñíèê àðãóìåíòóâàâ òèì, ùî ÷îëîâ³ê ÷åðåç ë³òí³é â³ê òà ñóïóòí³ õðîí³÷í³ õâîðîáè çíàõîäèòüñÿ ó çîí³ ðèçèêó òà ìîæå ³íô³êóâàòèñÿ êîðîíàâ³ðóñîì. Òîìó äëÿ íüîãî çàðàç íàéêðàùå ïåðåáóâàòè ï³ä äîìàøí³ì àðåøòîì íà ñàìî³çîëÿö³¿. Ìຠïîñò³éíå ì³ñöå ïðîæèâàííÿ, ÿêå íå çì³íþâàâ ïîíàä 37 ðîê³â, ì³öí³ ñîö³àëüí³ çâ’ÿçêè, äðóæèíó, ç ÿêîþ ó øëþá³ 25 ðîê³â, âèõîâàâ äâîõ äîíüîê, äîðîñëîãî îíóêà. Ó÷àñíèê ë³êâ³äàö³¿ àâà𳿠íà ×ÀÅÑ, ìຠïîçèòèâíó õàðàêòåðèñòèêó ç ì³ñöÿ ïðîæèâàííÿ. Ðàí³øå íå ïðèòÿãóâàâñÿ í³ äî êðèì³íàëüíî¿, í³ äî àäì³í³ñòðàòèâíî¿ â³äïîâ³äàëüíîñò³. ijä ïðîñèä³â ó ñë³ä÷îìó ³çîëÿòîð³ á³ëüøå ï³âðîêó. Äî òîãî ìåøêàâ ó Áîÿðö³ Êè¿âñüêî¿ îáëàñò³. Ïðè¿õàâ íà áàòüê³âùèíó ó ñåëî Ëèõà÷³â Íîñ³âñüêîãî ðàéîíó. Âèïèâ ³ ïîòÿãëî íà ïðèãîäè. Ñòàâ ÷³ïëÿòèñÿ äî ñóñ³äñüêî¿ ä³â÷èíêè (ç áàãàòîä³òíî¿ ðîäèíè). ijçíàëèñÿ äîðîñë³. Ñòàëîñÿ öå

òîð³ê ó êâ³òí³. «Çäàëè» ïåíñ³îíåðà ïðàâîîõîðîíöÿì. Ò³ ñïî÷àòêó ï³äîçðþâàëè ÷îëîâ³êà ó ðîçáåùåíí³ íåïîâíîë³òíüî¿, àëå çãîäîì ïåðåêâàë³ô³êóâàëè íà ÷àñòèíó 4 ñòàòò³ 152 (çãâàëòóâàííÿ ìàëîë³òíüî¿). Çàõèñíèê ï³äîçðþâàíîãî çàÿâèâ íà ñóä³, ùî äèòèíà ñõèëüíà ôàíòàçóâàòè. Òà, ïåâíî, äîêàç³â ó ñë³ä÷èõ íå áðàêóº, ÿêùî òàêà ñóâîðà êâàë³ô³êàö³ÿ. ijäó çàãðîæóº â³ä äåñÿòè äî ï’ÿòíàäöÿòè ðîê³â òþðìè. Äî ðå÷³, íà çàñ³äàíí³ áóâ ïðåäñòàâíèê ïîòåðï³ëî¿ (÷îëîâ³ê ìàòåð³). ³í íå çàïåðå÷óâàâ ïðîòè çàäîâîëåííÿ êëîïîòàííÿ àäâîêàòà. ² çàÿâèâ ñóäó: éîãî ïîçèö³ÿ º äîáðîâ³ëüíîþ, í³õòî íà íüîãî í³ÿêîãî òèñêó íå çä³éñíþâàâ. Ìàòåð³àëüíî éîãî í³ â ÷îìó íå çàö³êàâëþâàâ. Âîíè ïîðàäèëèñÿ ç äðóæèíîþ, âèð³øèëè, ùî ç îãëÿäó íà ñèòóàö³þ ç êîðîíàâ³ðóñîì, âîíè íå ïðîòè äîìàøíüîãî àðåøòó. ² ñóä çàäîâîëüíèâ êëîïîòàííÿ àäâîêàòà. Ñë³äêóâàòè, ÷è ñèäèòü Âîéòåíêî âäîìà, áóäå Êèºâî-Ñâÿòîøèíñüêèé â³ää³ë ïîë³ö³¿. ßêùî ïåíñ³îíåð ïîðóøèòü ö³ëîäîáîâèé äîìàøí³é àðåøò, éîãî îøòðàôóþòü ìàêñèìóì íà 9446 ãðèâåíü (äâ³ ì³í³ìàëüí³ çàðïëàòè).

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ

Q çíîâó áåç ðåêîíñòðóêö³¿

Ïëàíè ïî «Êà÷àí³âö³» çðóéíóâàëà åï³äåì³ÿ Íàö³îíàëüíî ³ñòîðèêî-êóëüòóðíèé çàïîâ³äíèê «Êà÷àí³âêà», ÿê ³ óñ³ òóðèñòè÷í³ îá’ºêòè, çà÷èíåíèé íà êàðàíòèí. ³äâ³äóâà÷³â íå ïðèéìàº. Ìîæå, é íà êðàùå, áî ñïåö³àë³ñòè âèçíàëè ÷åòâåðòó ñòàä³þ àâàð³éíîñò³ ïàíñüêîãî ïàëàöó íà òåðèòî𳿠çàïîâ³äíèêà. Âîíà çàáîðîíÿº ïðîâîäèòè åêñêóðñ³¿. Ó ëþòîìó íà ñàéò³ «Êà÷àí³âêè» ç’ÿâèâñÿ â³äêðèòèé ëèñò äî ïðåçèäåíòà Óêðà¿íè Âîëîäèìèðà Çåëåíñüêîãî ç ïðîõàííÿì äîïîìîãòè çóïèíèòè ðóéíóâàííÿ îá’ºêò³â çàïîâ³äíèêà. — Íà öåé ð³ê áóëè ãðàíä³îçí³ ïëàíè, — ðîçïîâ³â òåëåôîíîì ãåíäèðåêòîð ͲÊÇ «Êà÷àí³âêà» Âîëîäèìèð ÁÓÐÅÍÊÎ. — Ðîçðàõîâóâàëè íà äâà ãðàíòè. Ïî íèì ïåðåäàâàëè äîêóìåíòè â ïîñîëüñòâà Áîëãà𳿠òà ÑØÀ. Ìîâà éøëà ïðî ï’ÿòü ì³ëüéîí³â ãðèâåíü. Ñåðåä ïð³îðèòåò³â — àëüòàíêà Ãë³íêè. Ïîñîëüñòâà äóæå ïðèñê³ïëèâî âèâ÷àþòü ïðîºêòíî-êîøòîðèñíó äîêóìåíòàö³þ, ùîá ãðîø³ áóëè âèòðà÷åí³ çà ïðèçíà÷åííÿì. Àëå êîðîíàâ³ðóñ ïîðóøèâ óñ³ ïëàíè. Ñâ³òîâ³ íå äî ãðàíò³â. Òðåáà áîðîòèñÿ ç åï³äå쳺þ. Òà é Óêðà¿í³ íå äî êóëüòóðè. Ñêîðî÷óþòü âèòðàòè íà íå¿. Ïëàíóâàëèñü êîøòè íà öåé ð³ê ³ ç äåðæáþäæåòó. Òà íå áóäå. Îñòàííüîãî ðàçó ̳íêóëüò âèä³ëÿâ íàì ãðîø³ ó 2010 ðîö³. — Îäíå êðèëî ïàëàöó áóëî â³äðåìîíòîâàíå í³ìåöüêèì êîøòîì? — Ùå ó 1997 ðîö³, ë³âå. Ïðàâå êðèëî ìàëè â³äðåìîíòóâàòè êîøòîì ̳í³ñòåðñòâà êóëüòóðè. Òà íå ñêëàëîñÿ. Òàê âîíî ³ ëèøèëîñÿ áåç ðåìîíòó.

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎÃ

Q ÷³ïëÿëèñü ïîìèëêè çà ïàëüö³

Ìèêîëà Äîíåöü — äèðåêòîð äåðæàâíî¿ óñòàíîâè «×åðí³ã³âñüêèé îáëàñíèé ëàáîðàòîðíèé öåíòð ̳í³ñòåðñòâà îõîðîíè çäîðîâ’ÿ Óêðà¿íè». À ìè â ìèíóëîìó íîìåð³ íàçâàëè éîãî ãîëîâíèì ñàí³òàðíèì ë³êàðåì, íà ñòîëè÷íèé ìàíåð. Òà ùå é ²âàíîì. Òî âñå êëÿòèé êîðîíàâ³ðóñ ³ õâèëþâàííÿ ÷åðåç íüîãî.

4/ Ñóñï³ëüñòâî

Åï³ äå ì³ÿ

02.04.2020

Ïîìåð â³ä ÊβÄ-19 — ïîõîâàþòü ó ïàêåò³ Q ïîêè æîäíîãî

27 áåðåçíÿ îáëàñòü îòðèìàëà ðîçïîðÿäæåííÿ â³ä ³êòîðà Ëÿøêà, êåð³âíèêà ðîá³ò ç ë³êâ³äàö³¿ ìåäèêî-á³îëîã³÷íî¿ íàäçâè÷àéíî¿ ñèòóàö³¿, ïîâ’ÿçàíî¿ ç ïîøèðåííÿì êîðîíàâ³ðóñíî¿ õâîðîáè, ç ïëàíîì ïîõîâàííÿ ïîìåðëèõ â³ä ÊβÄ-19. Ñåðåä ïóíêò³â: îáðîáèòè ò³ëî äåçðîç÷èíîì ³ ïîì³ñòèòè â ãåðìåòè÷íèé ïàêåò, ïîõîâàííÿ — ó ù³ëüíî çàêðèò³é òðóí³, ï³ä ÷àñ ïîõîâàííÿ ó ïðèì³ùåíí³ ìîæå ïåðåáóâàòè íå á³ëüøå îäí³º¿ îñîáè íà 10 êâàäðàòíèõ ìåòð³â. Îðãàíàìè ì³ñöåâîãî ñàìîâðÿäóâàííÿ óñ³ ïðèñóòí³ íà ïîõîâàíí³ áåðóòüñÿ íà îáë³ê (ϲÁ, àäðåñà, íîìåð òåëåôîíó). Îô³ö³éíî, ïîìåðëèõ â³ä ÊβÄ-19 íà ×åðí³ã³âùèí³ íåìà. Òîìó ñõåìó ïîõîâàííÿ ùå íå âèêîðèñòîâóâàëè. — À ïîìåðëèé 35-ð³÷íèé ïðèëó÷àíèí ç äâîñòîðîííüîþ ïíåâìîí³ºþ ³ ï³äîçðîþ íà êîðîíàâ³ðóñ? — Òåñòóâàííÿ íå ï³äòâåðäèëî ó íüîãî ÊβÄ-19, — â³äïîâ³â çàñòóïíèê ãîëîâè ÎÄÀ, êåð³âíèê ðîá³ò ç ë³êâ³äàö³¿ íàñë³äê³â íàäçâè÷àéíî¿ ñèòóàö³¿ ÎÄÀ Àíäð³é ÏÎÄÎÐÂÀÍ.

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎÃ

Q òðîõè çãîäîì

×åðåç êîðîíàâ³ðóñ â³äòåðì³íóâàëè ïðèçîâ Âåñíÿíèé ïðèçîâ íà ñòðîêîâó â³éñüêîâó ñëóæáó â³äòåðì³íóâàëè. ³í ìàâ ïî÷àòèñÿ ïåðøîãî êâ³òíÿ ³ òðèâàòè äî ê³íöÿ ÷åðâíÿ, òà ÷åðåç êàðàíòèí ìåäêîì³ñ³¿ íå ïðîâîäÿòüñÿ, ïðèçîâíèê³â íå âèêëèêàþòü äî â³éñüêêîìàò³â. Ïëàíóºòüñÿ, ùî ÷îëîâ³ê³â ïî÷íóòü áðàòè äî àð쳿 ó òðàâí³ ³ çàê³í÷àòü ó ëèïí³. Íà ñëóæáó â³äïðàâëÿòèìóòü òèõ, êîìó ìèíóëî 20 ðîê³â, ³ òèõ, êîìó ùå íåìຠ27-ìè, àëå â³í ç ÿêèõîñü ïðè÷èí íå ïîáóâàâ â àð쳿. Ç îáëàñò³ ïëàíóºòüñÿ ïðèçâàòè 561 îñîáó. Ç íèõ 289 äî Çáðîéíèõ ñèë, 175 — äî Íàö³îíàëüíî¿ ãâàð䳿, 54 — ó ïðèêîðäîííèêè, 43 äî Äåðæàâíî¿ ñïåö³àëüíî¿ ñëóæáè òðàíñïîðòó. Íà êîíòðàêò (ñëóæèòè çà çàðïëàòó äåñÿòü òèñÿ÷ ãðèâåíü) áåðóòü ³ç 18 ðîê³â.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ

1095 æèòåë³â ×åðí³ã³âùèíè íà ñàìî³çîëÿö³¿ Q à ñòî «çâ³ëüíèëîñü»

— Çà ³íôîðìàö³ºþ îáëàñíîãî ëàáîðàòîðíîãî öåíòðó, ñòàíîì íà 30 áåðåçíÿ â îáëàñò³ íà ñàìî³çîëÿö³¿ ïåðåáóâຠ1095 îñ³á, — ïîâ³äîìèâ Àíäð³é ÏÎÄÎÐÂÀÍ. — Ñþäè âõîäÿòü ³ ò³, õòî ïðè¿õàâ ç-çà êîðäîíó, ³ ò³, õòî êîíòàêòóâàâ ç õâîðèìè íà êîðîíàâ³ðóñ. Áëèçüêî ñòà îñ³á óæå ïðîéøëè 14-äåííó ñàìî³çîëÿö³þ òà çíÿò³ ç êîíòðîëþ. — Õòî êîíòðîëþº, ÷è ñïðàâä³ ëþäèíà ñèäèòü âäîìà? — Ëàáîðàòîðíèé öåíòð ³ ïîë³ö³ÿ. — Íà Ïðèëó÷÷èí³ ìîâà éäå ïðî 30-50 îñ³á. Äàí³ ïîñò³éíî çì³íþþòüñÿ, — êîìåíòóº Ìèõàéëî ÏÀÑÒÓØÅÍÊÎ, çàâ³äóâà÷ Ïðèëóöüêîãî ì³ñüêðàéîííîãî â³ää³ëó Äåðæóñòàíîâè «×åðí³ã³âñüêèé ëàáîðàòîðíèé öåíòð». — Ìè çáèðàºìî äàí³ ïðî êîíòàêòíèõ ëþäåé. Íàïðèêëàä, ïðè¿õàâ ñèí ³ç-çà êîðäîíó, êîíòàêòí³ ëþäè — áàòüêî ³ ìàòè. ¯õí³ äàí³ ïåðåäàºìî äî ïîë³ö³¿. ²íôîðìóºìî ñ³ìåéíèõ ë³êàð³â. — Ïî äâîðàõ íå õîäèòå? — Ó ïåð³îä åï³äå쳿 öå íåáåçïå÷íî. — À ïîë³ö³¿ — áåçïå÷íî? — Ìîæíà æ áåç êîíòàêòó. ϳä³éøîâ, íàáðàâ íîìåð, ëþäèíà ïîìàõàëà ó â³êíî — àãà, íà ñàìî³çîëÿö³¿.

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎÃ

Q íåâåçó÷à

Íà æ³íêó, ÿêà òîðãóâàëà ó ñåë³ ìîëîêîì òà ñèðîì,

ñêëàëè ïðîòîêîë

22 áåðåçíÿ ïîë³öåéñüê³ ó ñåë³ Íîâèé Áèê³â Áîáðîâèöüêîãî ðàéîíó ñêëàëè àäì³í³ñòðàòèâíèé ïðîòîêîë íà æ³íêó, ÿêà òîðãóâàëà äîìàøí³ì ñèðîì òà ìîëîêîì. Êàæóòü, öå Âàëåíòèíà Ñòóæíà. Çà ïîðóøåííÿ êàðàíòèííèõ ïðàâèë øòðàô â³ä 17 äî 34 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Ïðàâîîõîðîíö³ íàïðàâèëè äîêóìåíò äî Áîáðîâèöüêîãî ðàéîííîãî ñóäó íà ðîçãëÿä. Ñóääÿ Íàòàë³ÿ Áóëèãà ðîçãëÿíóëà ïðîòîêîë äåòàëüíî ³ çðîáèëà çàóâàæåííÿ, ùî íå âêàçàíî, ÿê³ ñàìå ïðàâèëà áóëè ïîðóøåí³ òà ÿêèì íîðìàòèâíî-ïðàâîâèì àêòîì âîíè âñòàíîâëåí³ ÷è ÿêå ð³øåííÿ îðãàí³â ì³ñöåâîãî ñàìîâðÿäóâàííÿ áóëî ïîðóøåíî. Òàêîæ âêàçàëà, ùî ïîñòàíîâà Êàá³íåòó ì³í³ñòð³â íå ì³ñòèòü áóäü-ÿêèõ çàáîðîí ùîäî ðîçäð³áíî¿ òîðã³âë³ ô³çè÷íèìè îñîáàìè äîìàøíüîþ ïðîäóêö³ºþ, ³ ïîâåðíóëà äîêóìåíò ïîë³ö³¿. Çà äàíèìè ïðåñ-ñëóæáè Ãîëîâíîãî óïðàâë³ííÿ Íàöïîë³ö³¿ â îáëàñò³, ç ïî÷àòêó ââåäåííÿ êàðàíòèíó áóëî ñêëàäåíî 95 ïðîòîêîë³â. Íàéá³ëüøå ïî ×åðí³ãîâó — 30, ͳæèíó — 18, Ïðèëóêè — 8, ×åðí³ã³âñüêèé ðàéîí — 6.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ïðèïóñêàþ, ÿêùî ðîçãëÿäàòèìóòü âñ³ ñêëàäåí³ ïðîòîêîëè, ñë³äóþ÷è êîæí³é áóêâ³ çàêîíó, á³ëüøå ïîëîâèíè ¿õ ïðîñòî «ðîçâàëèòüñÿ» ó ñóäàõ. Ùå ïðî òîðã³âëþ ìîëî÷íèì ÷èòàéòå íà ñòîð. 8.

Q îö³íêà

Ãîòóþòüñÿ ïëàòèòè íà ïà¿ ÷è ïðîäàâàòè çåìëþ? 3 4 ò è ñ ÿ ÷ ³ â è òÿ ã ³ â ç òåõí³÷íî¿ äîêóìåíòàö³¿ ïðî íîðìàòèâíó ãðîøîâó îö³íêó çåìåëüíèõ ä³ëÿíîê âèäàëè ôàõ³âö³ Äåðæãåîêàäàñòðó. Ïðî öå ïîâ³äîìëÿº íà îô³ö³éíîìó ñàéò³ Ãîëîâíå óïðàâë³ííÿ Äåðæãåîêàäàñòðó ó ×åðí³ã³âñüê³é îáëàñò³. Íàéá³ëüøå òàêèõ ä³ëÿíîê íà Áîáðîâè÷÷èí³ — 3927. Ìàéæå íå â³äñòຠÃîðîäíÿíùèíà — 3536. — Öå íàâ³òü ìåíøå, í³æ ó ìèíóëîìó ðîö³, — ãîâîðèòü Þð³é ÌÅÐÇËÎÂ, çàñòóïíèê íà÷àëüíèêà â³ää³ëó ó Ãîðîäíÿíñüêîìó ðàéîí³ Ãîëîâíîãî óïðàâë³ííÿ îáëàñíîãî Äåðæãåîêàäàñòðó. — Âèòÿãè ç òåõí³÷íî¿ äîêóìåíòàö³¿ áåðóòü îðåíäàð³ ñ³ëüñüêîãîñïîäàðñüêèõ çåìåëü. Âîíè ïîòð³áí³ äëÿ óêëàäàííÿ öèâ³ëüíî-ïðàâîâèõ óãîä (ñþäè â³äíîñèòüñÿ é êóï³âëÿ-ïðîäàæ), äëÿ ñïëàòè äåðæàâíîãî ìèòà, äëÿ ðîçðàõóíêó îðåíäíî¿ ïëàòè. — ×è ìîæíà âïëèíóòè íà îö³íêó, çàíèçèòè, òàê áè ìîâèòè, ÿê³ñòü çåìë³, ùîá ìåíøå ïëàòèòè íà ïà¿? — Äî 2019 ðîêó, ç äóæå-äóæå âåëèêîþ íàòÿæêîþ ïðèïóñêàþ, ùî ìîæíà áóëî âïëèíóòè. Íîðìàòèâíî ãðîøîâà îö³íêà çåìë³ áàçóºòüñÿ íà îáñòåæåíí³ ãðóíò³â. Äî 2019 ðîêó âèêîðèñòîâóâàëèñÿ ðåçóëüòàòè îáñòåæåíü ðàäÿíñüêèõ ÷àñ³â. Áóëî ïðîâåäåíî çàãàëüíîóêðà¿íñüêå áîí³òóâàííÿ ãðóíò³â (îö³íêà ÿêîñò³ ãðóíò³â çà ¿õ âëàñòèâîñòÿìè). Òîáòî âñåóêðà¿íñüêà íîðìàòèâíî ãðîøîâà îö³íêà. ßê âïëèíóòè íà íå¿? Íàâ³òü ó àãðàð³ÿ-ì³ëüÿðäåðà øòàíè ìîæóòü ñïàñòè (íå âèñòà÷èòü ãðîøåé).

Òàìàðà ÊÐÀÂ×ÅÍÊÎ

Q íàçáèðàëîñÿ

Êîðçèíè ïî âñ³é Óêðà¿í³ 72-ð³÷íèé Âàëåíòèí ÆÓÐÀÂÅËÜ ç³ Ñòîëüíîãî Ìåíñüêîãî ðàéîíó ìຠíå ò³ëüêè êîçàöüê³ âóñà, à é âïðàâí³ ðóêè — ðîêàìè ïëåòå êîðçèíè. Ðàí³øå ïðàöþâàâ ó÷èòåëåì â³éñüêîâî¿ ï³äãîòîâêè ³ ô³çêóëüòóðè ó øêîë³, çàðàç íà ïåíñ³¿. — Ïðèéøîâ äî ìåíå, êàæå: «Êîðçèí íàçáèðàëîñÿ, âèêëàäè â ³íòåðíåò, ìî’, õòî êóïèòü», — ðîçïîâ³äຠïðî Âàëåíòèíà Ìèêîëàéîâè÷à éîãî 49-ð³÷íèé îäíîñåëåöü Îëåã ËÓÖÓÊ. — Ö³íà 80 ãðèâåíü. ß é çàôîòîãðàôóâàâ ç êîðçèíàìè ïî-äðóæíüîìó. Òàê çàìîâëÿëè íå òå ùî ç óñ³º¿ ×åðí³ã³âùèíè, íàâ³òü â Äí³ïðî òàêà êîøóëÿ ïî¿õàëà!

Êîëèøí³é â÷èòåëü Âàëåíòèí Æóðàâåëü ç³ ñâî¿ìè âèðîáàìè

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎÃ. Ôîòî Îëåãà ËÓÖÓÊÀ

02.04.2020

Q à ùî ðîáèòè? Ìàéæå òðè òèæí³ ÷îðíîòèöüê³ øêîëÿð³ íà êàðàíòèí³. Ó øêîë³ ëèøå ÷åðãîâ³ ó÷èòåë³. ijòÿì õîäó — çàñü. Âñ³, ÿê çàãàëîì ïî Óêðà¿í³, íà äèñòàíö³éíîìó íàâ÷àíí³. Ó ì³ñòàõ ñòâîðèëè ñàéòè, íàäñèëàþòü çàâäàííÿ, ÿê³ ïîò³ì ïåðåâ³ðÿþòü çà äîïîìîãîþ ñïåö³àëüíèõ ïðîãðàì, ó÷í³â áóêâàëüíî çàêèäóþòü â³äåîðîëèêàìè íà òåìó óðîêó. À ùî ó ñåë³? ßê ãîòóþòüñÿ äî ñâîãî íàéãîëîâí³øîãî åêçàìåíó — çîâí³øíüîãî íåçàëåæíîãî îö³íþâàííÿ — îäèíàäöÿòèêëàñíèêè? Àäæå çàðàç áåç ÇÍÎ í³ øêîëó çàê³í÷èòè, í³ äî âèøó âñòóïèòè. ² ÿêùî ï³äñóìêîâó àòåñòàö³þ ó 4 òà 9 êëàñàõ â³äì³íèëè, òî îäèíàäöÿòèì õî÷ ³ ó ñåðïí³, à ñêëàäàòè-òàêè äîâåäåòüñÿ.

«Çàçäðþ ì³ñòó»

— Óæå ÷åòâåðòó ãîäèíó çðàíêó ñèäæó, à âîíî êðóòèòü ³ êðóòèòü, òîëêó — íóëü, — ç³òõຠíàä ìîí³òîðîì Îëåêñàíäð ËÈÑÈ×, ïåäàãîã ÷îðíîòèöüêî¿ øêîëè, â÷èòåëü õ³ì³¿. Ñàìå çàâäÿêè òîìó, ùî Îëåêñàíäð ³òàë³éîâè÷ óâ³éøîâ äî ñïèñêó íàéêðàùèõ â÷èòåë³â Óêðà¿íè, øêîëà îòðèìàëà 100 òèñÿ÷ ãðèâåíü â³ä ìåöåíàò³â. Íà ö³ ãðîø³ âèð³øèëè ï³äêëþ÷èòè ³íòåðíåò. ª, òà ñëàáåíüêèé. — Òîæ äîâîäèòüñÿ ðîçâîçèòè ñâîºþ ìàøèíîþ çàâäàííÿ ä³òÿì äîäîìó, à çà òèæäåíü çàáèðàòè. Ïðîøó áàòüê³â îáðîáëÿòè îáêëàäèíêè çîøèò³â ñïèðòîì, òà õ³áà öå ä³ëî? — Çàçäðþ ì³ñòó, — ï³äêëþ÷àºòüñÿ äî ðîçìîâè äèðåêòîð ³ â÷èòåëü ìàòåìàòèêè ×îðíîòèöüêî¿ øêîëè Îëåêñ³é ÊÎÂÀËÅÍÊÎ. — Êîëåãè ç ×åðí³ãîâà ïîñò³éíî âèñòàâëÿþòü åëåìåíòè óðîê³â. À ÿê ÿ ïî âàéáåðó ìàòåìàòèêó ïîÿñíþ? Íå òå, ùî â³äåî, à é ôîòîãðàô³þ íàä³ñëàòè — ö³ëà ïðîáëåìà. Òîæ ó á³ëüøîñò³ âèïàäê³â ïðîñòî äçâîíþ áàòüêàì ÷è ä³òÿì, ãîâîðþ çàâäàííÿ. Íàìàãàþñÿ ï³äñòàâëÿòè ð³çí³ ÷èñëà, ùîá íå ñïèñóâàëè îäíå â îäíîãî. À ïîò³ì âîíè âæå ìåí³ òàê ñàìî â³äïîâ³äàþòü. — Ìè ñòâîðèëè ãðóïó â ³íñòàãðàì³, — ä³ëèòüñÿ äîñâ³äîì Ñâ³òëàíà ÒÀÕ²ÐÎÂÀ, â÷èòåëü çàðóá³æíî¿ ë³òåðàòóðè. — Äîìîâëÿºìîñü íà ÷àñ, êîëè âñ³ çáèðàºìîñü. ² âåäåìî ïåðåïèñêó. Íàâ³òü ÷õàëè ³ ïðîñèëèñü âèéòè ç ÷àòó. Ïèøó ¿ì çàâäàííÿ, à âîíè â³äïîâ³ä³ íàäñèëàþòü. Òà ÿêùî ç êëàñó òðåòèíà íàïèøå, òî öå âæå äîáðå.

«ßêùî â÷èòè, ìîæíà ³ âäîìà ï³äãîòóâàòèñü»

ϳñëÿ òîãî, ÿê ³íòåðíåò ç’ÿâèâñÿ ó øêîë³, ï³äêëþ÷àòè ïîñòóïîâî ñòàëè é áàòüêè ó÷í³â. Àëå òàêà ðîçê³ø º íå â óñ³õ. — Êîøòóâàëà àíòåíà ç ï³äñèëþâà÷åì ñòî äîëàð³â. Íå êîæåí ñîá³ òàêå äîçâîëèòè ìîæå, — ïîêàçóº íà äàõ, äî ÿêîãî ïðèêð³ïëåíà çàë³çÿêà,

ßê

²ãîð ÑËÞÒÀ, â÷èòåëü òðóäîâîãî íàâ÷àííÿ, êðåñëåííÿ òà ìóçèêè, à çà ñóì³ñíèöòâîì áàòüêî îäèíàäöÿòèêëàñíèö³ Àëëè. — Äî íàñ ³ îäíîêëàñíèêè ïðèá³ãàþòü: «Ìîæíà ÿ ó âàñ ïàðîëü óêðàäó?» Äîçâîëÿºìî ï³äêëþ÷èòèñü. Âñòóïàòè Àëëà ïëàíóº äî ÷åðí³ã³âñüêîãî ïîë³òåõó. Îò ò³ëüêè ç³ ñïåö³àëüí³ñòþ äî ê³íöÿ íå âèçíà÷èëàñü. Âñå çàëåæàòèìå â³ä ðåçóëüòàò³â òåñòóâàííÿ. Ñêëàäàòèìå ÷îòèðè òåñòè: óêðà¿íñüêó ìîâó òà ë³òåðàòóðó, ìàòåìàòèêó, ³ñòîð³þ Óêðà¿íè òà ãåîãðàô³þ. — Ñïî÷àòêó íàâ³òü çðàä³ëà: êàðàíòèí. Òà âæå çà òèæäåíü çðîçóì³ëà, ùî õîðîøîãî ìàëî.

Îëåêñàíäð Ëèñè÷, ó÷èòåëü õ³ì³¿, «ëîâèòü» ³íòåðíåò, à ïîêè çàâäàííÿ ïåðåâ³ðÿº ó çîøèòàõ Ïîòð³áíà äîïîìîãà ó÷èòåë³â, à áà÷èòèñü íå ìîæíà, — ãîâîðèòü ä³â÷èíà. — Ãîòóâàòèñü äî ÇÍÎ ïî÷èíàëà ùå ìèíóëîãî ë³òà, ïîò³ì ó âåðåñí³, âçèìêó. ² âñå í³ÿê. ³äêëàäàëà íà âåñíó, à òåïåð óæå â³äêëàäàòè íåìຠêóäè. Ðàçîì ç ä³â÷èíîþ éäåìî äî ê³ìíàòè. Íà äèâàí³ ðîçêëàäåí³ êíèæêè. Ïåðåâàæíî ïîñ³áíèêè ç ï³äãîòîâêè äî ÇÍÎ. — Ç’ÿâèâñÿ ÷àñ, òî çðîáèëà òàê³ ñîá³ øïàð-

Ñóñï³ëüñòâî /7

ó ×îðíîòè÷àõ íà Ñîñíè÷÷èí³ äî ÇÍÎ ãîòóþòüñÿ

ãàëêè. Íà íèõ — ïèñüìåííèê, ÿê³ òâîðè íàïèñàâ, ê³ëüêà äàò, — ïîêàçóº ëèñòî÷êè ó êë³òèíêó ç âèïèñêàìè. — Ö³ ï³äêàçêè íà ÇÍÎ íå â³çüìåø. Àëå ïîêè ïèøåø, çàïàì’ÿòîâóºø. Òà é ïîâòîðþâàòè òàê çðó÷í³øå. Âñå êîðîòêî, à íå ïåðåãîðòóâàòè óñþ êíèæêó. ßêùî ïî÷íåø ëèñòàòè, òî é ãîëîâà îáåðòîì ³äå. — ßê ñêëàëà ðîçêëàä çàíÿòü? — Ñïî÷àòêó ùîñü ðîáëþ ïî ãîñïîäàðñòâó. Íàïðèêëàä, ìîº çàâäàííÿ — íàáðàòè ó ÷óãóíêè êàðòîïëþ äëÿ õàçÿéñòâà. Òî òå, òî ñå. Çàçâè÷àé ñ³äàþ çà óðîêè óâå÷åð³. ² âæå ïîêè ñïàòè íå ëÿãàþ, â÷ó. Ó ñ åë ³ òà ê è õ , ù î á äíÿìè ñèä³ëè ³ â÷èëè, íå çíàéäåø. Áî ó âñ³õ õàçÿéñòâî. Çàðàç ñîíå÷êî ïðèñâ³òèëî, ãîðîäè ïî÷èíàþòüñÿ. ×èòàþ òåîð³þ, ïîò³ì ïðîõîäæó òåñòè íà òåëåôîí³. Íå çàâæäè çðîçó쳺ø. Íó ïðî÷èòàâ ïàðàãðàô, à äàë³ ùî? Äçâîíþ â÷èòåëþ. Êðàùå óâå÷åð³, òîä³ âîíè óæå ó õàò³. Ïîÿñíÿòü, íà ïèòàííÿ äàäóòü â³äïîâ³äü. À òàê âèéøëè ç õàòè, à òåëåôîí ëèøèëè. Íå çàâæäè ñëóõàâêó áåðóòü. Ìîæåìî àáî ïîãîâîðèòè, àáî â÷èòåëü íàäñèëຠãîëîñîâ³ ïîâ³äîìëåííÿ ç ïîÿñíåííÿìè. Òà é ñåëî º ñåëî. Éäó äî ìàìè ó ìàãàçèí, çóñòð³ëà ó÷èòåëüêó. Ïîïèòàëà ìåíå, ùî çðîáèëà. Äàëà çàâäàííÿ, ïîðàäèëà. — ×è âïëèíå êàðàíòèí íà âàø³ ðåçóëüòàòè ïî ÇÍÎ? — Íîâ³ òåìè çàê³í÷èëèñü. Éøëî ïîâòîðåííÿ. ßêùî ðîçâ’ÿçóâàòè, ïðàöþâàòè, òî ìîæíà ³ âäîìà ï³äãîòóâàòèñü. Àëå æ º òàê³, õòî ðîáèòü çàâäàííÿ ëèøå â øêîë³. ² âäîìà íàâðÿä ÷è

Àíòîí Êëîïîò â³äêðèâàòèìå ñàìîñò³éíî. — Òåñòè òåñòàìè, à ùå æ ä³â÷àòàì çà âèïóñêíèé ãîëîâà áîëèòü, — æàðòóº ²ãîð Äìèòðîâè÷. — Ó íèõ ñóêí³ óæå çàìîâëåí³. Ó ×åðí³ã³â ó âåñ³ëüíèé ñàëîí ¿çäèëè. ² öå æ íå ò³ëüêè ìè. Âîíè çàïèñóþòü, õòî çâ³äêè ³ ÿêà ñóêíÿ, ùîá ÷àñîì â îäí³é øêîë³ îäíàêîâèõ ñóêîíü íå áóëî. Òî òàì ³ Ñîñíèöÿ, ³ Êîðþê³âêà. Îäíîêëàñíèê Àëëè Àíòîí ÊËÎÏÎÒ ãîòóºòüñÿ äî âñòóïó íà þðèäè÷íèé. — Ïîñ³áíèêè çà ìèíóë³ ðîêè ïåðåãëÿäàþ ïëþñ â³äåîóðîêè â ³íòåðíåò³ äèâëþñü. Òà öå âñå çàçâè÷àé óâå÷åð³, êîëè âæå òåìíî. À âäåíü çàíÿòü ³ òàê âèñòà÷àº. Òî íà ðèáàëêó ç’¿çäèâ, òî âäîìà ùîñü ðîáèâ. Ñüîãîäí³, íàïðèêëàä, ç ä³äîì äâ³ øèôåðèíè ïðèâåçëè, ïëèòêó ó äâîð³ êëàëè. Îñü ìîïåäêó ðåìîíòóþ. Çà óðîêè ñ³äàþ î äåâ’ÿò³é âå÷îðà, — êàæå Àíòîí.

Ìàðèíà ÇÀÁ²ßÍ. Ôîòî àâòîðà

Q äîáðà íîâèíà

Áåçêîøòîâíî

³ëüøå òðüîõ òèñÿ÷ ìàñîê ðîçäàëè ó Ïðèëóêàõ

Íà ìèíóëîìó òèæí³ àêòèâ³ñòè ãðîìàäñüêî¿ îðãàí³çàö³¿ «Ïðèëóöüêèé êîçàöüêèé ïîëê» ðîçäàëè á³ëüøå òðüîõ òèñÿ÷ ìàñîê ó Ïðèëóêàõ. —  àïòåêàõ ¿õ íåìàº. Òîìó ìè âèð³øèëè ïîøèòè ¿õ çã³äíî ñòàíäàðòó ÄÑÒÓ. Öèì çàéìàëèñÿ íàø³ äðóæèíè, áëèçüê³. Øóêàëè ìàðëþ, ðåçèíêó, áî íàðàç³ ö³ ìàòåð³àëè ñêëàäíî êóïèòè, — ä³ëèòüñÿ 43-ð³÷íèé Ñåðã³é ÒÊÀ×ÅÍÊÎ, êåð³âíèê ãðîìàäñüêî¿ îðãàí³çàö³¿. — Øâåéíèé öåõ — âëàñí³ñòü ÷ëåí³â íàøî¿ ãðîìàäñüêî¿ îðãàí³çàö³¿, îòîæ áàçà º. Äëÿ ä³òåé ðîáèìî ç³ ñìàéëèêàìè, àáè âèãëÿäàëî âåñåë³øå. Ó Ïðèëóêàõ, êîæåí ç ÷ëåí³â êîçàöòâà ðîçíîñèâ ó ñåáå íà ðàéîí³, äå º áàãàòîä³òí³, ìàëîçàáåçïå÷åí³ ðîäèíè, ïåíñ³îíåðè. Äàâàëè ñîëäàòàìñòðîêîâèêàì. Êîíòðàêòíèêè ìîæóòü çàáåçïå÷èòè ñåáå ñàì³. Òàêîæ òàêñèñòàì, ñîö³àëüíèì ïðàö³âíèêàì. Íàñòóïíà àêö³ÿ — ïî¿äåìî ïî ñåëàõ: Ñóõîïîëîâ’ÿíñüêî¿, Ëèíîâèöüêî¿, Ëàäàíñüêî¿, Âàðâèíñüêî¿ îá’ºäíàíèõ òåðèòîð³àëüíèõ ãðîìàä. Âèäàâàòèìåìî ìàñêè äî ê³íöÿ êàðàíòèíó. Ó ñåðåäèí³ áåðåçíÿ áåçêîøòîâíî äàâàëè áåðåçîâèé ñ³ê. Ìè ùîðîêó ðîçâîçèìî éîãî ïåíñ³îíåðàì ³ ò. ä. Öüîãîð³÷ ïîäàðóâàëè ó ðåàá³ë³òàö³éíèé öåíòð, òèì, ÷è¿ òåëåôîíè º ó áàç³ íàøîãî ïîëêó, ÿê ïðèõèëüíèê³â. Õîò³ëè, àáè ³ â áóäèíêó ïðåñòàð³ëèõ ó ñåë³ Çà¿çä ïîæèëüö³ ïîñìàêóâàëè. Ïðîòå òàìòåøíº êåð³âíèöòâî â³äìîâèëîñÿ â³ä ïîäàðóíêó. Ïðèïóñêàþ, öå çóìîâëåíî ïîë³òèêîþ. ³ðóñ â³ðóñîì, äîáðî ìîæíà ðîáèòè çàâæäè. *** Ó êîæíîãî ç íåáàéäóæèõ ïðèëó÷àí ñâ³é íàïðÿìîê. Àòîâåöü Àðòóð Êðèâóø, êåð³âíèê ïðèëóöüêîãî îñåðåäêó Ïðàâîãî ñåêòîðà, ïåðåä Íîâèì ðîêîì áåçïëàòíî â³ääàâàâ ÿëèíêè, ÿê³ âèðîñëè íà éîãî ä³ëÿíö³. Íèí³ ðîçâîçèòü ïðîäóêòè ìàëîçàáåçïå÷åíèì ñ³ì’ÿì òà ë³òí³ì ëþäÿì. Éîìó çàìîâëÿþòü êóïèòè õë³á, ë³êè ³ ïðèâåçòè çà ãðîø³ çàìîâíèê³â. Áóâàº, êóïóº âëàñíèì êîøòîì ÷è çà ïîæåðòâà íåáàéäóæèõ äðóç³â, ÿê³ ñêèäàþòü éîìó íà êàðòó. ×îëîâ³ê çàéìàºòüñÿ ðåìîíòîì ìàøèí.

Ñåðã³é Òêà÷åíêî ç ìàñêàìè

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ôîòî ç àðõ³âó Ñåðã³ÿ ÒÊÀ×ÅÍÊÀ

8/ Òåìà íîìåðà

02.04.2020

Ìîëîêî ³ êàðàíòèí

Õî÷ ñâèíÿì äàé, õî÷ ñàì ïèé, õî÷ ðèçèêóé íà 17 òèñÿ÷

Êóäè ä³âàòè ìîëîêî, êîëè áàçàðè çàêðèò³ ³ òðåáà ñèä³òè âäîìà? Àâòîáóñè, ùîá êóäèñü âèâåçòè, íå õîäÿòü. Ñâî¿ì òðàíñïîðòîì òåæ ðèçèêîâàíî, ³ ö³íà ðèçèêó — â³ä 17 äî 34 òèñÿ÷ ãðèâåíü. À êîðîâàì öå íå ïîÿñíèø, âîíè ñîá³ ÷åêàþòü ñêîðîãî âèãîíó íà ïàñîâèùå ³ ùîá ¿õ íå çàáóâàëè ïîäî¿òè. Äîÿòü ãîñïîäàð³ ³ ãàäàþòü: ³ êóäè éîãî òåïåð? Äîáðå, õî÷ ìîëîêîâîçè ùå ¿çäÿòü ïî ñåëàõ ³ ïðèéìàþòü, õî÷ ³ çà êîï³éêè. À ÿê êàðàíòèí ïðîäîâæàòü íà âñå ë³òî?

1

Îá'ÿâà íà âîðîòàõ ðèíêó ó Áîðçí³

«ß á êðàùå çäàâàëà. Àëå í³êóäè»

— Ïîáà÷èëà îá’ÿâó, ïèøóòü, ùî â Ëîñèí³âö³ ïî 10-12 ãðèâåíü çà ë³òð ìîëîêî êóïóþòü. Ðîáëÿòü òâåðäèé ñèð, ñóõå ìîëîêî. Çàòåëåôîíóâàëà, à ìåí³: «Ó çâ’ÿçêó ç òåïåð³øíüîþ îáñòàíîâêîþ, 5-6 ïëàòèìî», — îáóðåíà Îëüãà ÑÀÌÊÎ ç ñåëà Øàëîéêè Êîçåëåöüêîãî ðàéîíó. Îëüãà ²âàí³âíà çàéìàºòüñÿ âèãîòîâëåííÿì òâåðäîãî ñèðó, æèðíîãî é íåæèðíîãî ñèðó, ñìåòàíè, âåðøê³â íàòóðàëüíèì ñïîñîáîì (áåç ïîðîøê³â) ç ìîëîêà âëàñíèõ êîð³â. Ïðîäຠíà áàçàð³. — Òà â ìåíå äîÿðêà ïîëó÷ຠ600 ãðèâåíü ó äåíü. ß ïðè òàêèõ ö³íàõ íå âòîðãóþ ³ íà êîðì êîðîâàì. Îñü êóïèëà äâ³ ìàøèíè êóêóðóäçè, çàïëàòèëà 60 òèñÿ÷. Õîò³ëà ìàêóõè ùå âçÿòü, òàê íå áóäó. Ùî æ ðîáèòè? — ðîçãóáëåíà ãîñïîäèíÿ. — Çàðàç 35 ä³éíèõ êîð³â, à âñüîãî 44 ãîëîâè. ßêáè íå ò³ëüí³ áóëè, ÿ á óæå ¿õ ³ íå äåðæàëà. Äîáðå, ùî áàãàòî â çàïóñêó, íå âñ³ äîÿòüñÿ, à òî á ÿ íå çíàþ, ùî ç òèì ìîëîêîì ðîáèòè. À ìàðîäåðè ïðèêðèâàþòüñÿ ñèòóàö³ºþ ç êîðîíàâ³ðóñîì. ͳ, ùîá ëþäåé çàö³êàâèòè ³ õî÷à á ïî 10 ãðèâåíü äàâàòè, à âîíè ¿çäÿòü ïî ñåëàõ, ïî 5 ñêóïàþòü. Ùå ¿çäèëà â Ñèðà¿, òàì êîìïëåêñ. Ðîáëÿòü áðèíçó, éîãóðòè, âñÿêó âñÿ÷èíó. Õîò³ëà äîìîâèòèñü, ùîá ¿ì ìîëîêî çäàâàòè. Àëå ìîëîêî ¿ì ïðèâîçÿòü ç ôåðìè ç-ï³ä Áàõìà÷à. Ïî 12 ãðèâåíü áåðóòü, àëå ò³ëüêè íà ö³é ôåðì³. Ïðîñòèì

2

ñìåðòíèì äîñòóï çàêðèòèé. Òîìó óìóäðÿºìîñÿ ¿çäèòè íà Êè¿â. Áàçàð çàêðèòèé, à ìè ï³ä áàçàðîì ç ïðè÷åïó òîðãóºìî. Õòî ìåíå çíàº, çàïèòóþòü. Âæå íå íîñèìîñÿ, ÿê áóëî, ïî áàçàðó, íà ìàðëþ òîâàð íå ðîçêëàäóºìî. ϳäõîäÿòü: «Ìåí³ ñò³ëüêè ñèðó æèðíîãî, ñò³ëüêè íåæèðíîãî, ñìåòàíè, ìîëîêà». ß âäîìà ôàñóþ âñå: ñìåòàíó â ïàêåòèêè, ñèð — â á³ë³ êóëüî÷êè íåæèðíèé, â ðîæåâ³ æèðíèé. Ñóëóãóí³ ð³æó, õàð÷îâîþ ïë³âêîþ çàìîòóþ, ö³íó çðàçó ïèøó. Ìîëîêî ïîðö³éíî â áàíêàõ. Ìîæå, ÷åðåç öå, à ìîæå, òîìó ùî ðàíî ¿äåìî, íàñ ³ùå ïîë³ö³ÿ íå çà÷³ïàëà. À ïîêóïö³ ïîðÿäî÷í³, ïî îäíîìó ï³äõîäÿòü, ó ìàñêàõ, ó ïåð÷àòêàõ. Äÿêóþòü, ùî ïðè¿õàëè. À òî, êàæóòü, ç öèì â³ðóñîì ³ ïðîäóêò³â ÿê³ñíèõ êóïèòè íå ìîæíà. Áåðóòü æå ë³òí³ ëþäè, àáî â êîãî ä³òè, õòî áàãàòî ðîê³â íàøó ïðîäóêö³þ çíàº. Ïðîäàâö³ ðîçïîâ³ëè, ÿêóñü æ³íêó âæå îøòðàôóâàëè íà 17 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Äåñü ï³ä áóäèíêîì ñòîÿëà. À áàçàðè æ çàêðèò³. Ìîæå, ã³ã³ºíè íå äîòðèìóâàëàñü. ß, íàïðèêëàä, â ìàñö³, ðóêàâè÷êàõ ³ â ìåíå ñåðâåòêè ñïèðòîâ³. Âè¿æäæàºìî ç äîìó î ï³â íà ï’ÿòó, î øîñò³é ìè òàì, à äî âîñüìî¿ âæå ðîçïðîäóºìñÿ. À ïàòðóëüí³ ç âîñüìî¿. Áàãàòî ëþäåé äîäîìó íà ìîá³ëüíèé òåëåôîíóþòü ³ çà-

ìîâëÿþòü, ÷îãî ³ ñê³ëüêè òðåáà. ß âñå ñïàêóþ, ïîðàõóþ, çàïèøó âàðò³ñòü íà ëèñòî÷êó.  Êèºâ³ ïðèéøëè, çàáðàëè é ï³øëè. Ö³íó íà òîâàð íå ï³äí³ìàþ. ßê ìîæíà íàæèâàòèñÿ, êîëè â ëþäåé á³äà. Íàâïàêè, ñêèíóòè ìîæó, ÿêùî ãðîøåé íà âæå ðîçôàñîâàíèé øìàò íå âèñòà÷àº. ¯çäèëà äâ³÷³ íà òèæäåíü, à òåïåð ðàç, áî ìåíøå êîð³â äî¿òüñÿ. Àëå æ ¿äåø ³ òðóñèøñÿ, ùîá éîãî ïðîäàòü. Íå äàé Áîã, óë³ïëÿòü 17 òèñÿ÷ øòðàôó, ÿ á êðàùå çäàâàëà òå ìîëîêî ïîêè ùî. Íó, õ³áà òðîøêè, íà çàìîâëåííÿ, ðîáèëà á. Ìàøèíà ïî ñåëàõ ç Áîáðîâèö³ ¿çäèòü. À, ìî’, áðîâàðñüêà. ß äàâíî êîëèñü â Áðîâàðàõ çäàâàëà: ïðè¿æäæàëè, çàáèðàëè. Íåïîãàíî, ïî ìîëîêó. Ó íèõ, ÿêùî ù³ëüí³ñòü õîðîøà ³ æèðí³ñòü, òî äîáàâëÿºòüñÿ ë³òðàæ. À òîä³ ñòàëè ¿çäèòè ïåðåêóïíèêè, ïðèâàòíèêè, ñòàëè ë³òðàæ çìåíøóâàòè. Ïðèéìàþòü ïî îäí³é ö³í³, à íà çàâîä çäàþòü ïî âèù³é. Íàêðó÷óþòü. ßêîñü çà ìàøèíîþ ïî¿õàëà ñë³äîì, ùîá ïåðåâ³ðèòè, ³ ìåí³ íà 25 ë³òð³â çðàçó äîáàâèëîñü. Ïåðåñòàëà òàêèì çäàâàòè. Áàëàêàþòü êèÿíè, ùî í³áèòî ìàëåíüê³ ðèíêè áóäóòü â³äêðèâàòè, áî â ñóïåðìàðêåòàõ ï³äíÿëèñÿ ö³íè. À ÷è áóäóòü â Êè¿â ïóñêàòè ÷è í³ — îöå ñèäèìî, ÿê íà ïîðîõîâ³é áî÷ö³.

«Ó ëþäåé íå áåðó, òóò ³ ñâîº íå çíàþ, ÷è äîâåçó»

Íå ïåðøèé ð³ê âîçèòü ó Êè¿â íà ïðîäàæ ìîëîêî, ñèð, âåðø— ¯æäæó ñâî¿ì ñòàðåíüêèì «ìîñêâè÷åì». Òóäè ùî õî÷ êè Îëåêñàíäð Î˲ÉÍÈÊ ç ñåëà Êèíàø³âêà Áîðçíÿíñüêîãî âë³çå. Òîííà êàðòîïë³ ïîì³ùàºòüñÿ. Îñü, ïîêàæó. Òàì ïðóæèíè ðàéîíó. Ñêóïຠâ îäíîñåëüö³â ìîëîêî, ïåðåðîáëÿþòü ç äðóæèïîñèëåí³ ñòîÿòü, — â³äêðèâຠÎëåêñàíäð çàäí³ äâåðöÿòà «ìîíîþ Ëþäìèëîþ. Çàéìàþòüñÿ òàêèì á³çíåñîì âæå ðîê³â 20. Ç ñêâè÷à», äå ïðèáðàí³ ñèä³ííÿ. — Ñèð, çâè÷àéíî, òîííàìè íå íàñòàííÿì êàðàíòèíó ñêóïîâóâàòè ìîëîêî â ëþäåé ïåðåñòàâ. âîçèìî. Îòóò äëÿ íüîãî ì³ñöå ñïåö³àëüíå.  äí³ ìàøèíè ä³ðî÷êè — Ç ìîëîêà äðóæèíà âèãîòîâëÿº ñèð, áðèíçó, âåðøêè, âèâåð÷åí³. ßê íå â³ääàâèâñÿ âäîìà, ïî äîðîç³ äîäàâèòüñÿ, à âåðøêîâå ìàñëî, — ðîçïîâ³äຠÎëåêñàíäð. ñèðîâàòêà êð³çü ä³ðêè çá³æèòü. — Ëàøòóâàëà òå âñå, à ÿ âîçèâ íà Êè¿â. ² ìîëîêîì âîçèìî, — ßêùî âñå-òàêè áóäåòå áðàòè ìîëîêî â îäíîñåëüö³â, îäíà ê볺íòêà, â íå¿ ä³òè ìàëåíüê³, ïî 15 ë³òð³â çðàçó êóïóâàëà. ö³íó çíèçèòå? ² íå ò³ëüêè êîðîâ’ÿ÷å. Òðè êîçè òðèìàºìî, íà êîçÿ÷å ìîëîêî — ß äèâëþñÿ ïî ìîëî÷àðí³. ßêùî âîíè äåøåâøå ñêóïàòèòàêîæ ïîïèò º. ìóòü, ÿ â³ä òî¿ ö³íè çàâæäè íà ãðèâíþ äîðîæ÷å. À ÿê äîáàâëÿòü, Ó ëþäåé ñêóïàëè çàâæäè íà ãðèâíþ äîðîæ÷å, í³æ ìîëî÷àðòî ³ ÿ äîáàâëþ. Ïîêè êàðàíòèí íå ñê³í÷èòüñÿ, ìîëîêî â ëþäåé íÿ. Îñòàííÿ ö³íà 6,50 áóëà. êóïóâàòè íå áóäó. Öå æ íå êàðòîïëÿ, ùî ïîêëàâ äà é ëåæèòü. Òåïåð ëþäÿì, ó ÿêèõ ìîëîêî êóïóâàëè, â³äìîâèëè, áî Ó Êèºâ³ íà ñâ³é òîâàð ö³íó íå ï³äí³ìàâ. ðàïòîì â Êè¿â íå âïóñòÿòü, ³ êóäè ìè òîé ñèð? — ïîÿñíþº — Ê볺íò³â çàðàç ïîìåíøàëî? Îëåêñàíäð. — Òðèìàºìî òðè êîðîâè. Ñàì³ ñò³ëüêè ìîëîêà íå — ͳ. Êóïóâàòè íå áîÿòüñÿ. Ò³ ïîñò³éí³ çàìîâíèêè, ùî áóëè, âèï’ºìî, òî ïîíÿòíî. âîíè é çàëèøèëèñÿ, õ³áà íà äà÷ó õòî âè¿õàâ. Êóðåé òðèìàºìî Ïðîäàâàëè â Êèºâ³ íà Ñîëîì’ÿíö³, ï³ä áóäèíêàìè. ß ñïðî70, ÿéöÿ âîçèìî. áóþ ùå ïî¿õàòè, àëå ïîâåçó ò³ëüêè ïðîäóêö³þ ç³ ñâîãî ìîëîêà. — Ìè ùå âèâîçèìî, à æèòè âæå í³ çà ùî, — ðîçì³ðêîâóº Ëþäìèëà òà Îëåêñàíäð Îë³éíèêè Çàðàç ñòðàøíî â ëþäåé áðàòè. Ñâîº ÿê íå ïðîäàì — ñâèíÿì Ëþäìèëà. — Äî Êèºâà ãàçó îãî ñê³ëüêè ñïàëþºòüñÿ. Äîðîãà âèêèíó. Âîñüìåðî ñâèíåé òðèìàºìî. À ëþäÿì æå òðåáà ãðîø³ äàëåêà, 250 ê³ëîìåòð³â. À ïðîäóêö³¿ ò³ëüêè ç òðüîõ ñâî¿õ êîð³â â³ääàòè. áàãàòî íå â³çüìåø. Ïîâíà ìàøèíà íå íàáèðàºòüñÿ, âèãîäà íåâåëèêà. Çâè÷àéíî, îäíîñåëüöÿì êðàùå ìåí³ çäàâàòè.  ìîëî÷àðí³ ìîæóòü íàäóðèòè, íå ðîçïëàòèòèñÿ àáî — Àëå íà òàêèé âèïàäîê â ìåíå äðóãèé ìàðøðóò º — íà äà÷³, — íå ïàäຠäóõîì Îëåêñàíäð. — çàòðèìàòè. À ÿ ïðè¿õàâ, âòîðãóâàâ – íå âòîðãóâàâ, à ëþäÿì ãðîø³ çðàçó îääàâ. Ƴíêà âåäå áóõãàëòåð³þ. ϳä Êèºâîì º ñåëî Ñâèíî¿äè, ëþäè ç Êèºâà íà ë³òî ïåðå¿æäæàþòü. Òóäè íà 100 ê³ëîìåòð³â áëèæ÷å, Ê볺íò³â áàãàòî, òåëåôîíóþòü: «Ïðèâîçü». ¿çäèâ ìèíóëèì ë³òîì. Ì’ÿñíå òàì ñâî¿ ïðîäàþòü, à ÿ ìîëî÷íå âîçèâ. ̳ñöåâèé äÿäüêî ïðîäàâàâ ïî 90 Îñòàíí³é ðàç ìèíóëî¿ ñóáîòè âîçèâ. ͳõòî íå ãàíÿâ, ÿ ñòàâ ó òàêå ì³ñöå, äå çàéâ³ ëþäè íå õîäÿòü ³ ãðèâåíü áàíêó, òî ñóñ³äè ñêàçàëè, ùî êðàùå â ìåíå áðàòèìóòü. Íà áàçàð÷èêó òàì íà êàïîò³ ðîçêëàäó ìåíå í³õòî íå ïîáà÷èòü. Òåëåôîíè çàìîâíèê³â º, áåðóòü ïîñò³éí³ ïîêóïö³. âñå, ÿê íà 7 ïî¿õàâ, òî äî 10 âæå ðîçïðîäàâñÿ. Ç äîìó âè¿æäæàþ î ÷åòâåðò³é ðàíêó. À ÿê íà Êè¿â — î — Ïî çàêàçó ïðèâåçëè, ðîçäàëè. À òå, ùî áåç çàìîâëåííÿ áóëî, äîäîìó ïîâåðíóëîñü, — äîäຠï³â íà òðåòþ. äðóæèíà Ëþäìèëà. — Ñàìèì âèãîòîâëÿòè, âîçèòè — íåëåãêèé òðóä. Ìàëî õòî õî÷å çàéìàòèñÿ. Ïî Âçèìêó ðàç íà òèæäåíü ¿æäæó, âë³òêó äâà. Ùå ãóðê³â ï³â ãîðîäó íàñàäèìî, ïîì³äîð³â. ßê ñâî¿ íå 100 áàíîê êîæåí äåíü âèìèòè, ñèð â³ää³ëèòè. Ñâèíåé ÷åðåç òå é çàâåëè, ùîá ñèðîâàòêó íå âèëèâàòè. âðîäèëè, â ëþäåé ïðèéìàºìî. Âèøí³ âñÿ ä³òâîðà çíîñèòü, ùî äî áàá³â ïîïðè¿æäæàëà. Ì’ÿñî òåæ ïðîäàºìî, àëå â Êè¿â íå âîçèìî. Ëþäè ïî òåëåôîíó çàìîâëÿþòü. Ìåí³ âæå ç Êèºâà ïðîïîíóâàëè, ùîá «Íîâîþ ïîøòîþ» ïðèñèëàëè. Òà íó, êóäè ìîëî÷íå ïîøòîþ?

3

«Ìîëîêî ñàì³ ï’ºìî»

Æèòåë³ Ñèäîð³âêè Áîðçíÿíñüêîãî ðàéîíó áîÿòüñÿ, ùî ìîëîêî â ëþäåé ñêîðî áðàòèìóòü ïî 3,50. Áî ðèíêè çàêðèâàþòü, ³ âñ³, õòî âîçèâ íà áàçàð, òåïåð çäàþòü íà ìîëîêîâîçè. ² â³ä íàäëèøêó ïðîäóêö³¿ ö³íà âïàäå, à êîìïåíñàö³þ ëþäÿì í³õòî íå çàïëàòèòü. Ó ñåë³ êîðîâè º ìàéæå â êîæíîìó äâîð³.  Ñèäîð³âêó çàðàç ¿çäèòü íå îäèí ìîëîêîâîç. Áåðóòü íà ²÷íþ, Êóëèê³âêó. — Ñàì³ ï’ºìî, ïîðîñÿò³ äàºìî, — êàæå Îêñàíà ÊÓÄÅËß ç Ñèäîð³âêè. — Îäíà êîðîâà çàëèøèëàñü. Áóëî äâ³, àëå â òîìó ðîö³ ñòàëî ñ³íà ìàëî, ÷åðåç ñïåêó òðàâè íå áóëî. Ðàí³øå â ³íâåñòîðà

òðàêòîð âèïèñàòè ìîæíà áóëî. Ñâ³é ïàé ñêîñèâ, à çòþêóâàòè — 170 ãðèâåíü çà ãåêòàð. Íà äâ³-òðè êîðîâè âèñòà÷àëî, ñìîòðÿ, ÿêà òðàâà. À â òîìó ðîö³ âàæêî áóëî, íàì ïðîïîíóâàëè ñ³íî ïî 3,5 òèñÿ÷³ çà òîííó, äóæå äîðîãî. Êîð³â êîðìèòè í³÷èì, ìè îäíó ñâîþ â ñ³÷í³ çäàëè. ßê äâ³ êîðîâè áóëè, ìè ¿çäèëè â ͳæèí íà áàçàð ïðîäàâàòè. Äîâ³äêó ïîñò³éíî ó Áîðçí³ áðàëà íà íåëåéêîçí³ñòü. Àâòîáóñîì — ñ³ëà î ñüîì³é, ïîòîðãóâàëà é äîäîìó. Îá 11-é âäîìà. Òðè÷³ íà äåíü õîäèâ. Çàðàç àâòîáóñè íå õîäÿòü, äî¿õàòè í³÷èì. Êóäè éîãî çáóäåø?

 ñåë³ — í³, òóò ìàéæå â êîæíîãî ïî äâ³-òðè êîðîâè. ßê º ñâ³é òðàíñïîðò, ³ òî — áàçàðè çàêðèò³. Îòî ïî òî÷êàõ êîæåí ñâî¿õ ðîçâåçëè, ³ âñå. Ê볺íòàì ïîñò³éíèì. Çàðàç ìîëîêî éäå íà ñâî¿ ïîòðåáè. Ñèðó íàðîáèëè, âàòðóøîê íàë³ïèëè, ³íø³ ð³çí³ øòó÷êè. À çàëèøêè — ñâèí³, êóðÿì. Êàðàíòèí ïðîéäå, çíîâ íà ͳæèí âîçèòèìó. Ñüîãîäí³ î ñüîì³é ìàøèíà áóëà. Çàáðàëè âñå. Ç ²÷í³ ¿çäÿòü ³ ç Êóëèê³âêè. Çäàºìî ïîï³ä äâîðàìè, ÿê ÷óºìî, ùî ìàøèíà ï³ä’¿õàëà, âèíîñèìî íà åñòàêàäó. Áåðóòü ïî 5 ãðèâåíü. Ïðèéìàþòü ó ðóêàâèöÿõ ³ â ìàñêàõ.

Ñòîð³íêó ï³äãîòóâàëà Îëåíà ÃÎÁÀÍÎÂÀ. Ôîòî àâòîðà

Äîëÿ /9

02.04.2020

«Ñê³ëüêè æèâó, ïëàêàëà ÷îòèðè ðàçè. Òðè÷³ â³ä ãîðÿ Ëþäìèëà Êîíîíåíêî:

³ ðàç â³ä ùàñòÿ»

— Àáè õîáá³ ïðèíîñèëî çàäîâîëåííÿ íå ò³ëüêè ñîá³, à é îòî÷óþ÷èì, òðåáà âêëàäàòè ÷àñòèíêó äóø³, — ïîâ³ëüíî ñ³äຠíà ïîð³ã ñâîãî áóäèíêó 52-ð³÷íà æèòåëüêà Áîðçíè Ëþäìèëà ÊÎÍÎÍÅÍÊÎ. Äîâãî ñòîÿòè ¿é âàæêî. Ó ñïèí³ ìåòàëåâ³ ïëàñòèíè. — Ñèä³òè çíà÷íî ëåãøå, ÿê çàõîïëþñÿ, ìîæó ³ íî÷³ äîòÿãíóòè, — öå âîíà ïðî â’ÿçàííÿ ì’ÿêèõ ³ãðàøîê. Çàé÷èê³â, êîòèê³â, äðàêîí÷èê³â. — ß ¿õ ê³ëüêà ðîê³â âèãîòîâëÿþ. Ç òîãî ÷àñó, ÿê âíó÷îê ç’ÿâèâñÿ. Ðàí³øå øèòòÿì çàõîïëþâàëàñÿ. Æèòòÿ òàê ïîâåðíóëîñÿ, ùî äîâåëîñÿ.

Äëÿ îíóêà

²ãðàøêè, ÿê³ çâ'ÿçàëà Ëþäìèëà Êîíîíåíêî

— Çà îñâ³òîþ ÿ áóõãàëòåð, òà í³ äíÿ íå ïðàöþâàëà çà ôàõîì, áóëà äèñïåò÷åðîì óïðàâë³ííÿ ìåë³îðàö³¿. Ìàìà ïðàöþâàëà øâà÷êîþ â àòåëüº. ß äèâèëàñÿ, ÿê âîíà øèº, ³ â÷èëàñÿ. Ïåðø³ ìî¿ ðîáîòè — îäÿã ëÿëüêàì, ñòðî÷èëà íà íîæí³é øâåéí³é ìàøèíö³ «Îðøà». Ïîò³ì ïîòðîõó ñòàëà øèòè ñîá³. Ïàì’ÿòàþ, êîëè ùå áóëà íåçàì³æíÿ, ï³øëè â ìàãàçèí ç ä³â÷àòàìè ç ðîáîòè, à òàì òàêà êðàñèâà ñóêíÿ âèñ³ëà! Çàðïëàòè íå äàëè, à ïëàòòÿ õî÷åòüñÿ. Ó ïðîäàæó áóëà ñõîæà òêàíèíà. Íà íå¿ ÿêðàç âèñòà÷èëî. Êóïèëà ³ çà í³÷ ïîøèëà. Ïðèéøëà íà ðîáîòó â îáíîâö³, êîëåãè íå ïîâ³ðèëè, ùî ÿ çðîáèëà ñàìà, — ïîðèíຠó ñïîãàäè Ëþäìèëà ²âàí³âíà. — Âèéøëà çàì³æ ó äåâ’ÿíîñò³. Íàðîäèëèñÿ ñèíî÷îê ³ äîöÿ, øèòà âäÿãàíêó ³ ¿ì. Çàðïëàò òîä³ íå ïëàòèëè ïî ê³ëüêà ì³ñÿö³â. Ñêîðîòèëè ç ðîáîòè, ùå é äîêóïèòèñÿ äèòÿ÷èõ ðå÷åé áóëî ñêëàäíî. Ìàéñòðóâàëà êîñòþìè, äæèíñîâ³ øòàíè, íàâ³òü äóáëÿíêè øèëà. Õîò³ëîñÿ, ùîá ä³òè áóëè íå ïðîñòî âäÿãíåí³ ó íîâå, à ùå é ó êðàñèâå. Öå íèí³ ïðîñò³øå êóïóâàòè ãîòîâå, í³æ ïîøèòè ÷è çâ’ÿçàòè ñàìîìó, âèõîäèòü äåøåâøå. À ùå æ ³ çàéìàòèñÿ ç ä³òüìè òðåáà, àáè óñï³øíî íàâ÷àëèñÿ. Êîæíà õîðîøà ìàìà ì𳺠ïðî ¿õ ùàñëèâå ìàéáóòíº. ² ñèí ²ãîð, ³ äîöÿ ²ðà çàê³í÷èëè øêîëó ç çîëîòèìè ìåäàëÿìè. Ñèí ïîò³ì âñòóïèâ ó ͳæèíñüêèé óí³âåðñèòåò íà ôàêóëüòåò ³íôîðìàòèêè òà ìàòåìàòèêè. Òðîõè ïðîïðàöþâàâ ó øêîë³, òà ç Áîðçíè äî ñåëà, äå âèêëàäàâ, áóëî ñêëàäíî äîáèðàòèñÿ. Òåïåð ïðàöþº ñàì íà ñåáå. Âñòàíîâëþº êîìï’þòåðí³ ïðîãðàìè, äîïîìàãຠðîç³áðàòèñÿ ç êîìï’þòåðíîþ òåõí³êîþ. Äîíüêà çàê³í÷èëà ×åðí³ã³âñüêèé ïîë³òåõ ïî ñïåö³àëüíîñò³ «áàíê³âñüêà ñïðàâà». Ïðàöþâàëà ó Áîðçí³ ó «ÏðèâàòÁàíêó», íèí³ ó äåêðåò³. Íàøîìó ñîíå÷êó-Áîãäàí÷èêó — 3,5 ðîêó. ϳäòâåðäæóþ — ëþáîâ äî îíóê³â çîâñ³ì ³íøà, í³æ äî ä³òåé. Âåñü ÷àñ õî÷åòüñÿ ö³ëóâàòè, ïðèãîðòàòè, äàâàòè âñå íàéêðàùå. Êîëè âíó÷îê ïîðÿä, çàáóâàþòüñÿ ³ á³ëü, ³ âòîìà. Íó ÿê íå ïî÷èòàòè éîìó óëþáëåíó êàçêó ÷è â³ðøèê. Äî ðå÷³, Áîãäàí÷èê íàéìîëîäøèé ÷èòà÷ íàøî¿ Áîðçíÿíñüêî¿ á³áë³îòåêè. Âæå äåÿê³ äèòÿ÷³ êíèæêè ìè áåðåìî ïî äðóãîìó êîëó. Îíóê çíຠáàãàòî â³ðø³â ³ îïîâ³äàíü. Äëÿ íüîãî ïåðåäïëà÷óºìî äèòÿ÷èé æóðíàë «¯æà÷îê». Äèòèíà æîäåí ìàëþíî÷îê, æîäíó ë³òåðó ó íüîìó íå ïðîïóñòèòü. Ìè âæå â÷èìî áóêâè, ðàõóâàòè òðîøêè â쳺. À ùå â³í â³ðèòü, ùî ³ãðàøêè âñå ðîçóì³þòü ³ â³ä÷óâàþòü. Îñîáëèâî ëþáèòü ò³, ÿê³ ÿ éîìó çâ’ÿçàëà. — Ëþäìèëî ²âàí³âíî, çàðàç àáè ãðîø³, áóäü-ÿêó ³ãðàøêó ìîæíà êóïèòè. — Âîíî-òî òàê. Ïðîòå ó ìî¿õ åíåðãåòèêà, çíàºòå, ÿê êàæóòü: «Çðîáëåíî ç ëþáîâ’þ». Äî÷÷èíà êóìà ç ×åðí³ãîâà çâ’ÿçàëà ³ íàä³ñëàëà Áîãäàí÷èêó êîíèêà. Ïîäèâèëàñÿ

³ âèð³øèëà — ñàìà ìîæó òàêå çðîáèòè. Ñïî÷àòêó åñê³ç, ïîò³ì ðîçðàõîâóþ, ÿêîãî ðîçì³ðó ìຠáóòè âèð³á, âèìàëüîâóþ äåòàë³. ß äîáðå âì³þ ïåðåìàëüîâóâàòè. ×îëîâ³ê òåæ ëþäèíà òâîð÷à. Ó â³ñ³ìäåñÿòèõ ïðàöþâàâ õóäîæíèêîì-îôîðìëþâà÷åì ó õóäîæí³é ìàéñòåðí³. Ìàëþâàâ àã³òàö³éí³ ïëàêàòè, ð³çí³ ñòåíäè ó â³éñüêêîìàò, áóäèíêè êóëüòóðè ³ ò. ä. Ïî-âóëè÷íîìó éîãî é äîñ³ çâóòü «Õóäîæíèê». Ñèíó éîãî õèñò ïåðåäàâñÿ, à äîíüö³ í³. ²íîä³ ²ðèíà æàðòóº: «Íàïåâíî, ìåí³ âåäì³äü íà îáèäâ³ ðóêè íàñòóïèâ. Ðèñêó âåäó, ³ òà êðèâà âèõîäèòü». Òàê îò, âèìàëþþ êîæíó äåòàëü ³ ñ³äàþ çà ðîáîòó ç³ ñïèöÿìè àáî ãà÷êîì. ² çà äâà âå÷îðè âèõîäèòü ñì³øàðèê, ïîðîñÿòêî, êîòèê, ë³ñîâè÷îê, ïàíäà ÷è ìóëüòÿøíèé ãåðîé. Ìàëåíüê³ ³ âåëèê³. Íàïðèêëàä, ëîñü áóâ ìåí³ äåñü ïî êîë³íà. Ïåðøèé áóâ çàé÷èê ó êàïåëþøêó, äîñ³ ó Áîãäàí÷èêà íàéóëþáëåí³øà ³ãðàøêà. Âæå ñò³ëüêè ¿õ éîìó íàâ’ÿçàëà. À â³í ïîãðàºòüñÿ ³ çíîâó ïðîñèòü: «Áàáóñþ, ìåí³ âæå òðåáà íîâó». Áàâèòüñÿ àêóðàòíî, àäæå çíàº, ùî êîëè íå ïîñêëàäຠ¿õ óâå÷åð³ â êîðîáêó — çâ³ðÿòêà ïðîêèíóòüñÿ ³ áóäóòü ïëàêàòè, — óñì³õàºòüñÿ Ëþäìèëà ²âàí³âíà. — Âåëèêèõ ðå÷åé çàðàç óæå íå â’ÿæó, áî íàâàíòàæóâàòè ñïèíó, äîâãî ñèä³òè íå ìîæíà.

Íîãà ç³ñêîâçíóëà ç äðàáèíè

— À ùî ñòàëîñÿ ³ ÷îìó? — Ïî ìîëîäîñò³ ðîáèëà, òÿãàëà, áóäóâàëè õàòó. Õàçÿéñòâî âåëè÷åçíå òðèìàëè: êîðîâè, ñâèí³, êóðè ³ ùå êóïà ðîáîòè. Óñþ ñ³ì’þ íàãîäóâàòè, ùå é ìàìà çëÿãëà. Õâàòàëà, àáè âñå âñòèãíóòè, àáè äî ëàäó áóëî. Äîêè íå ñêðóòèëî. ³ñ³ì ðîê³â òîìó âèÿâèëè ãðèæ³ ó õðåáò³. ×îëîâ³ê íàïîë³ã: «Í³ÿêèõ êîð³â». ßê æå ìåí³ æàëü ¿õ áóëî çáóâàòè. Òà çãîäîì çðîçóì³ëà: êîðîâè — öå ïåêëî, òè ïðèâ’ÿçàíèé äî õóäîáè. Ùå é ïî¿äåø ìîëî÷íèì òîðãóâàòè, à ïîêóïö³ íîðîâëÿòü âèòîðãóâàòè äåøåâøå, ³íîä³ íèæ÷å ñîá³âàðòîñò³. Çðîáèëè ìåí³ îïåðàö³þ, äàëè ãðóïó ³íâàë³äíîñò³. À â ìåíå áàòüêî ïîìåð, ìàìà ôàêòè÷íî ëåæà÷à. Ùå é æèëà îêðåìî. Ñòàð³ ëþäè, çà ñâîº æèòëî òðèìàþòüñÿ. Áóëî öå ó 2017 ðîö³. Ïðèéøëà, ïîìèëà ìàìó, ïîãîäóâàëà, ñïàòè âêëàëà, ³ âñå á³ãîì, á³ãîì. Ïîë³çëà â ïîãð³á, òàì ñõ³äö³â íåìàº, äðàáèíà. Íîãà ç³ñëèçíóëà ç³ ùàáëÿ, ³ ÿ ìàéæå ç òðèìåòðîâî¿ âèñîòè âïàëà. Íå çíàþ, ñê³ëüêè ÿ òàì ïðîëåæàëà. Îòÿìèëàñÿ. Á³ëü ïðîíèçóâàâ óñå ò³ëî. Ìåíå çàáðàëè äî áîðçíÿíñüêî¿ ë³êàðí³, çíåáîëèëè, çíÿëè íàáðÿê. Íàïðàâèëè ó ÷åðí³ã³âñüêó îáëàñíó ë³êàðíþ, ó íåéðîõ³ðóðã³þ. ijàãíîñòóâàëè ïåðåëîì õðåáòà ó ãðóäíîìó â³ää³ë³. Ïîòð³áíî áóëî âñòàâëÿòè ïëàñòèíè íà òðè õðåáö³. — ˳êóâàííÿ ³ ïëàñòèíè — öå âåëè÷åçí³ êîøòè, çà ñòî òèñÿ÷ ãðèâåíü. — Ñïàñèá³ äðóçÿì ³ ð³äíèì. ß çàâæäè áóäó ¿ì âäÿ÷íà ³ ìîëèòèìóñÿ çà íèõ.

Ëþäìèëà Êîíîíåíêî ç ÷îëîâ³êîì Êîëè ëåæàëà, ë³êàð³ êàçàëè: «Ìîæå, çðîñòóòüñÿ, à ìîæå, é í³». Íàéñòðàøí³øèì áóëî, ùî íå çìîæó õîäèòè. Òà ÿ âèäó íå ïîäàâàëà. ² íå ïëàêàëà, îïòèì³ñòêà. Ñê³ëüêè ñåáå ïàì’ÿòàþ, ñëüîçè ó ìîºìó æèòò³ áóëè ÷îòèðè ðàçè. Òðè÷³ â³ä ãîðÿ, êîëè áðàò Êîëÿ çàãèíóâ ó 1986 ðîö³, â³í ñëóæèâ íà êîðäîí³ ç Àôãàí³ñòàíîì. Êîëè áàòüêî ïîìåð, ³ ìàòåð³ íå ñòàëî. À â³ä ùàñòÿ — êîëè âíó÷îê íàðîäèâñÿ, íà ìîº 49-ð³÷÷ÿ. Ó íàñ äí³ íàðîäæåííÿ â îäèí äåíü. Íå ïåðåäàòè ñëîâàìè åìîö³¿ â³ä òàêîãî ïîäàðóíêà Ãîñïîäà Áîãà. Ïîäðóæêè äî ìåíå ïðèõîäÿòü ïîæàë³òèñÿ, âèïëàêàòèñÿ, à ÿ ¿ì êàæó: «Íå ïëà÷òå, îñü ïîáà÷èòå, âñå áóäå äîáðå». ² âîíî ÿêîñü ñàìî ïî ñîá³ ñòàºòüñÿ, ùî ¿õí³ ïðîáëåìè âèð³øóþòüñÿ. ß ñàìà ïðî ïîãàíå ñòàðàþñÿ íå äóìàòè, ³ ä³òåé òàê ïðèâ÷èëà. ϳñëÿ ïåðåëîìó ëåæàëà ó ×åðí³ãîâ³, ïîò³ì âäîìà, ïîò³ì çíîâó ïî ë³êàðíÿõ. ² òàê ö³ëèé ð³ê. Çãîäîì ïî÷àëà ñòàâàòè íà íîãè. Ðîçõîäæóâàëàñÿ. Òàê, ïîìàëåíüêó, ïîòèõåíüêó, ³ ÿ çíîâó õîäæó. Áåç ä³ëà íå õî÷åòüñÿ ñèä³òè. ßê º íàòõíåííÿ, çà âå÷³ð ìîæó çâ’ÿçàòè ³ãðàøêó.

²ãðàøêè — íå çàðîá³òîê

— Ïåâíî, âäîìà íå ëèøèëîñÿ ³ ãàí÷³ðêè, íèìè íàáèâàºòå ³ãðàøêè? — Òà íó. ß êóïóþ ñèíòåïîí, ³ íèòêè, ³ ³íø³ ìàòåð³àëè. ×îëîâ³ê æàðòóº: «Òâîº õîá³ ó çáèòîê» (ñàì çàéìàºòüñÿ ðåìîíòîì ìàøèí. — Àâò.). — Ëþäìèëî, òàê ïðîäàâàëè á ³ãðàøêè. — ß âèñòàâèëà íà ñâî¿é ñòîð³íö³ ó ôåéñáóêó. Áóëî, êóïèëè áäæ³ëêó ³ ùå ê³ëüêà. Îäí³é æ³íî÷ö³ òàê ñïîäîáàëèñÿ, ùå çàìîâèëà îäíó ³ãðàøêó íà ïîäàðóíîê. Òà öå íå çàðîá³òîê. Ïîêè ùî ò³ëüêè ìàòåð³àëè îêóïëÿþòüñÿ. — Ñ ê ³ ë ü ê è êî ø òóº îä í à â åë è êà ³ãðàøêà? — Ãðèâåíü 130. ß ¿õ â ïåðøó ÷åðãó îíóêó ðîáëþ. Äàðóþ áëèçüêèì. Ñâî¿ìè çàõîïëåííÿìè õî÷åòüñÿ âèêëèêàòè ëèøå ïîçèòèâí³ åìîö³¿. Äóæå ëþáëþ êóõîâàðèòè, ïå÷ó ïèðîãè, ïèð³æêè, òîðòè. Íàäèâèëàñÿ ðåöåïò, ³ âïåðåä åêñïåðèìåíòóâàòè. Ìåí³, íàïðèêëàä, äî äóø³ ïèð³ã «Ïîö³ëóíîê ãðóçèíà». Ïðîñò³ ñêëàäíèêè: òðè æîâòêè, 150 ãðàì³â ìàðãàðèíó, 50 ãðàì³â ñìåòàíè, äâ³ ñêëÿíêè áîðîøíà, ï³â ïà÷êè ðîçïóøóâà÷à. Æîâòêè çáèòè ç öóêðîì, äîäàòè ìàðãàðèí, ñìåòàíó, áîðîøíî, ðîçïóøóâà÷ ³ çàì³ñèòè íå êðóòî. Ðîçä³ëèòè íà äâ³ ÷àñòèíè, â îäíó äîäàòè êàêàî. Ïîò³ì ò³ñòî íà ê³ëüêà õâèëèí ïîêëàñòè äî ìîðîçèëêè. Ðîçêà÷àòè ñâ³òëå, çâåðõó ïîêëàñòè ïðèãîðùó âèøåíü áåç ê³ñòî÷îê, ïðèòðóñèòè êðîõìàëåì, àáè ñ³ê íå âèò³êàâ. Çàëèòè çáèòèì á³ëêîì (òðè á³ëêè, 12 ñòîëîâèõ ëîæîê öóêðó ³ äð³áêà ëèìîííî¿ êèñëîòè). Çâåðõó ïîêëàñòè òåìíå ò³ñòî, ïîò³ì íà çìàùåíå ìàñëîì äåêî — ³ â ðîç³ãð³òó äî 180 ãðàäóñ³â äóõîâêó. ×åðåç 5-6 õâèëèí òåìïåðàòóðó ïåðåêëþ÷èòè íà 150 ãðàäóñ³â ³ ïåêòè ï³â ãîäèíè. Æèòòÿ îäíå, òîìó ïîòð³áíî øóêàòè ùàñòÿ â ðå÷àõ, ÿê³ òåáå îòî÷óþòü, íåçâàæàþ÷è íà òðóäíîù³, — íàñàìê³íåöü ä³ëèòüñÿ ðåöåïòîì ñâîãî îïòèì³çìó Ëþäìèëà Êîíîíåíêî.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ôîòî àâòîðà òà ç ñ³ìåéíîãî àðõ³âó

10/ Ñóñï³ëüñòâî

02.04.2020

Q íàøå çàïèòàííÿ÷êî

Q á³äà çíåíàöüêà

À ÿê âè ïåðåòå á³ëèçíó?

«Øòóêàòóðèòè áóäó ñàì. À öåãëà äëÿ ãðóáè ïîòð³áíà»

×àñ ïðèáèðàòè, ìèòè ³ ïðàòè. Ùîá íà Âåëèêäåíü ó õàò³ áóëî, ÿê ó â³íî÷êó, ÷èñòî é êðàñèâî. Êîëèñü õîäèëè ïðàòè íà êëàäêè, ó ð³÷ö³ ÷è îçåð³ âèïîë³ñêóâàëè á³ëèçíó, ïîñò³ëü. ² òåïåð õîäÿòü, òà âæå íå âñ³. À âè ÿê ñïðàâëÿºòåñü?

Äâà òèæí³ íàìàãàºòüñÿ äàòè ðàäó ñâî¿é âèãîð³ë³é ï³ñëÿ ïîæåæ³ îñåë³ 18-ð³÷íèé Äàíèëî ÇÎвÍ. ϳçíî ââå÷åð³ 16 áåðåçíÿ â³ä ãðóáêè çàãîð³ëîñÿ ë³æêî, ïîòð³ñêàëàñÿ ïëèòêà íà ñò³íàõ, çàêîïòèëàñÿ ñòåëÿ, ïîïëàâèâñÿ òåëåâ³çîð òà ³íø³ ðå÷³.

«Ó ïîñòåë³ ëåæàëà, ÿê êîðîëåâà» Ìàðèíà Ñòàøêî, ïðîäàâåöü ìàãàçèíó «Ïðîäóêòè», ͳæèí: — Çàêèíóëà ðå÷³, âçóòòÿ ÷è äèòÿ÷³ ³ãðàøêè â ìàøèíêó, ³ ðîáè ñâîº ä³ëî, äîêè ïåðåòüñÿ. ³äæàëî — ä³ñòàºø ëåäü âîëîãå. Ñîõíå øâèäêî. À êîëèñü áóëî âèêðó÷óºø, âèêðó÷óºø, àæ ðóêè çâîäèòü. Ïîâ³ñèëà íà áàëêîí³ — êàïàº. Íå êðîõìàëþ. Òåïåð òàêîãî ó ì³ñò³ ìàéæå í³õòî íå ðîáèòü, õ³áà ñòàð³ ëþäè. À ó ñåëàõ òðàïëÿëîñÿ. Êîëè ïðè¿çäæàþ äî ìàìè ó ñåëî — ô³ðàíî÷êè ó íå¿ ï³äêðîõìàëåí³, ïðîñòèðàäëà ³ ï³äêîâäðè òåæ, àæ ðèïëÿòü. Ëåæèø ó ïîñòåë³, ÿê êîðîëåâà.

— Ìåíå ñàìå âäîìà íå áóëî, î 9-é âå÷îðà âèéøîâ ç äðóçÿìè ó ì³ñòî, ïîò³ì ä³â÷àò ïðîâåëè… Êîëè ïîâåðíóâñÿ î 12-é, ë³æêî âæå ïîâí³ñòþ ç³òë³ëî, — çãàäóº Äàíèëî. — Áóäèíîê íå çãîð³â, ìàáóòü, òîìó ùî â³êíà áóëè çàêóïîðåí³, äâåð³ çà÷èíåí³. Êîëè ÿ ïî÷àâ á³ãàòè çà âîäîþ (íàìàãàâñÿ çàòóøèòè ñàì), ïîëóì’ÿ ñïàëàõíóëî. Ìîá³ëüíèé ñ³â. Çá³ãàâ äî ñóñ³ä³â, âèêëèêàëè ïîæåæíèê³â. Ïðè¿õàëè øâèäêî, âñå çàãàñèëè, çàëèëè. Õëîïåöü çàëèøèâñÿ ç³ ñâîºþ á³äîþ ñàì íà ñàì. Æèâóòü ó áóäèíêó ðàçîì ç ìàò³ð’þ, âîíà ïî¿õàëà íà ðîáîòó â Êè¿â. ² òóò êàðàíòèí. — Ìàìà ïðàöþº êóõàðåì, ïîâàõòîâî. Ñïî÷àòêó ñêàçàëè, ùîá ñèä³ëà âäîìà, à ïîò³ì òåðì³íîâî âèêëèêàëè íà Êè¿â. Ò³ëüêè ïî¿õàëà, íàçàâòðà çàãîð³ëîñÿ. Âåñü äåíü áóëî õîëîäíî, ÿ òîïèâ ãðóáó çðàíêó, ìàáóòü ïåðåãð³ëàñÿ. Ñàæó ÷èñòèëè ì³ñÿöÿ ï³âòîðà òîìó. Àëå îñü ðîçáèðàºìî ç äðóçÿìè, à òàì ñàæ³ âñå îäíî ïîâíî. Ñòàðà, öåãëà ðîçâàëþºòüñÿ. Òðàíñïîðò íå õîäèòü, ðîáîòó ìàìà âòðàòèòè áî¿òüñÿ. Ïîãîâîðèëè, âèð³øèëè, ùî ïðîáóäå òàì äî ê³íöÿ êàðàíòèíó. À éîãî ïðîäîâæèëè… ²íøèõ ðîäè÷³â ó õëîïöÿ íåìà. Íàâ÷àºòüñÿ â Ñíîâñüêîìó ó÷èëèù³ ë³ñîâîãî ãîñïîäàðñòâà íà ìàëÿðà-øòóêàòóðà. — Äîáðå, ùî éîãî âäîìà íå áóëî, êîëè çàãîð³ëîñÿ, — ââàæຠñóñ³äêà Àííà ÏÎËÞØÊÎ. — Çàðàç æèòè òàì â áóäèíêó íåìîæëèâî, ðåìîíò òðåáà. À íà ðåìîíò êîøòè. Äèðåêòîð ó÷èëèùà ïðîïîíóâàëà éîìó ïîêè ùî â ãóðòîæèòêó ïîæèòè ïðè ó÷èëèù³, àëå Äàíÿ áóäèíîê ïîêèäàòè íå õî÷å, ñàì òàì ùîñü øòóêàòóðèòü. Çãàðèùå ç äðóçÿìè ðîçãðåáëè, ïîâèíîñèëè. Òà é òî, çàðàç êàðàíòèí, ¿äàëüíÿ íå ïðàöþº. À òóò õî÷ ñóñ³äè íàãîäóþòü. Òðåáà öåãëà, âîãíåòðèâêà öåãëà, ãëèíà — íà ãðóáêó. Êàæå, çà ì³ñòîì º ÿêàñü ãëèíà, íà ñîá³ íîñèòè çáèðàºòüñÿ. Íàâ³òü âåëîñèïåäà íåìàº, ìè äàâàëè. Áàáóñÿ ç âóëèö³ ç äåñÿòîê âîãíåòðèâêèõ öåãëèí äàëà ³ òà÷êó, âîçèâ. Äîïîìàãàºìî ÷èì ìîæåìî, àëå á ùå é õòîñü â³ä âëàäè íà öþ äèòèíó óâàãó çâåðíóâ. — Ñóñ³äè ïðîäóêò³â íàçíîñèëè, êîíñåðâàö³¿. Êàðòîïë³, — âäÿ÷íèé Äàíèëî. — Âæå ìîæó é ñàì ùîñü ïðèãîòóâàòè. Ïðèõîäèâ åëåêòðèê ç ó÷èëèùà, åëåêòðèêó ïîäèâèâñÿ, ï³äêëþ÷èâ. » êó àí Àëå ñóñ³äêà Îëüãà Ñòîâáóíåíêî Íîìåð êàðòêè «ÏðèâàòÁð³í ãîòóº, çâå, ùîá ïî¿â. Íî÷óâàòè íå 4149439018599526, Çî õîëîäíî, áî âæå ìîæó îá³ãð³âà÷ ÷. âè ðî ìè äè ëî Äàí³¿ë Âî âìèêàòè, òà ùå ï³ä êîâäðîþ. À 008 8Ìîá³ëüíèé òåëåôîí: 0967-55, îò öåãëè òðåáà áóäå á³ëüøå, áî äóìàëè áðàòè ç³ ñòàðî¿ ãðóáêè, 24-06, Äàí³¿ë, 068-376à âîíà âñÿ íåãîäíà. Ìàéñòåð ç . íà ñóñ³äêà Àí ó÷èëèùà Þð³é Àíàòîë³éîâè÷ ç ï³÷íèêîì ïðèõîäèëè, ãëÿíóëè, ùîá ãðóáêó ñêëàñòè. ßê ðîçïëà÷óâàòèñÿ áóäó, ïîêè íå çíàþ. Äàíèëî ñîðîìèòüñÿ, à ñóñ³äè ðîçïîâ³ëè, ùî ãåòü ïîòðóõ â³ä æàðó ³ îäÿã õëîïöÿ, íåìà ùî âçóòè. Ìຠ42-43 ðîçì³ð, 48 ðîçì³ð îäÿãó, çð³ñò 180.

«Êðîõìàëèëà, ùîá êîâïàê ñòîÿ⻠ͳíà Ñòåöåíêî, ïåíñ³îíåðêà, ×åðí³ã³â: — Àáè ãðîø³, íèí³ óñÿêîãî íàïðèäóìóâàëè, ùîá âèïðàíå ³ ïàõëî äîáðå, ³ êîë³ð íå âòðà÷àëî, ³ â³äá³ëþâàëîñÿ, ³ ï³ñëÿ öüîãî øâèäêî íå ðâàëîñÿ. ßê çãàäóþ, ñê³ëüêè ÿ ïîïîìó÷èëàñü, êîëè êóõàðåì ïðàöþâàëà. Õàëàò á³ëèé, ôàðòóõ ³ ðóøíèêè òåæ. Áóëî, ñïåöîäÿã ÷èñòèé âèäàâàëè. À òðàïëÿëîñÿ, ùî ñàìèì äîâîäèëîñÿ ïðàòè. Äåñü áðèçíå ê³ëüêà êðàïåëü áîðùó — âñå ó ñò³ðêó. Öå òåïåð ó êóõàð³â ð³çíîêîëüîðîâ³ ÷åï÷èêè, ðóêàâè÷êè, ñïåö³àëüí³ øàïî÷êè. À ó íàñ êîëèñü ëèøå êîâïàêè ç âèáèòèìè â³çåðóíêàìè ÷è âèøèâêîþ. ² íà÷àëüñòâî òðåáóâàëî, àáè âîíè «ñòîÿëè», áóëè íàêðîõìàëåí³. ßêùî ñëàáî ï³äêðîõìàëåí³, íà êóõí³, êîëè ïàð, ìîæóòü ³ ïîõèëèòèñÿ íà á³ê. ϳäêðîõìàëåí³ õàëàòè ëåãøå áóëî ïðàñóâàòè. Çàâàðèëà êðîõìàëü, ïîìî÷èëà ó íüîãî êîâïàê ÷è êîñèíêó, ³ ëÿï ¿õ íà äâåð³. Âèñÿòü ïðèêëåºí³, äîêè íå ï³äñîõíóòü. À òåïåð º «Ëóãà», íå òðåáà âàðèòè òîé êëåéñòåð. ² â³äá³ëþâà÷³â ð³çíèõ ïîâíî. Ðàí³øå á³ëèçíó ç õëîðêîþ âèïåðåø ê³ëüêà ðàç³â, ³ ïîë³çëî ïðîñòèðàäëî.

×îòèðè ì³ñÿö³ — ò³ëüêè ñëóæáà ³êòîð³ÿ Ëóï³êñ, â³éñüêîâîñëóæáîâà çà êîíòðàêòîì, ͳæèíñüêå, ͳæèíñüêèé ðàéîí: — ϳäïèñàëà êîíòðàêò íà ñëóæáó, òî ïîêè äîìà ïåðå ìî¿ì äâîì áàáóñÿ. Òà çà ÷îòèðè ì³ñÿö³ (ï³ñëÿ íàâ÷àííÿ â «Äåñí³» òà â Ïîëòàâ³) ïîâåðíóñü íà ñëóæáó â ͳæèí. ² ïðîäîâæó ïðàííÿ. Òà öå â íàø³é ðîäèí³ íå ñêëàäíî. Óæå ðîê³â äåñÿòü, ÿê ïðîáóðèëè ñâåðäëîâèíó, áî òðîº ä³òåé, ðóêàìè íå âïîðàºøñÿ. Ïîñòàâèëè ïðàëüíó ìàøèíêó. Ïåðøà ïðîáóëà â³ñ³ì ðîê³â. ³äïðàöþâàëà ñâîº. Êóïèëè äðóãó. Ñèïó÷èé ïîðîøîê íå âèêîðèñòîâóþ óæå ç ï³âðîêó, çàì³íèëà éîãî ãåëåì, áî êðàùå ñïðàâëÿºòüñÿ ç ïëÿìàìè. Îïîë³ñêóâà÷ äîäàþ äëÿ ðóøíèê³â ³ ïîñò³ëüíî¿ á³ëèçíè, áî âîäà æîðñòêà, òàê ùîá áóëè ì’ÿê³øèìè. Äëÿ îäÿãó äîñòàòíüî ³ ãåëþ. Òèì á³ëüøå, ùî îäÿã îáîâ’ÿçêîâî ïðàñóþ. Òåïåð ïðàñóºìî ùå é íàìîðäíèêè (ïðî ìàñêè. — Àâò.), ùîá â³ðóñ íå ïðîñî÷èâñÿ. Çà ñâîº æèòòÿ æîäíîãî ðàçó íå êðîõìàëèëà. Àëå ïàì’ÿòàþ, ÿê ìàìà íàêðîõìàëþâàëà íèæíþ ñï³äíè÷êó äî íîâîð³÷íèõ ïëàòòÿ÷îê, ùîá ïèøí³øèìè áóëè. À ùå êðîõìàëèëà ïðîñò³ ñ³ò÷àñò³ òþë³, ùîá ãàðíî âèãëÿäàëè. Òåïåð óæå ³ íå ÷óëà, ùîá õòîñü êðîõìàëü ðîçâîäèâ.

Îëåíà ÃÎÁÀÍÎÂÀ

Q á³äà

Ãîð³ëî 20 ãåêòàð³â ñóõî¿ òðàâè. Âîãîíü çíèùèâ ï’ÿòü õàò

«Êóì êóì³ êóïèâ, à ÿ ùî, õóæà?» Àíòîí³íà Âîðîíà, ïåíñ³îíåðêà, ïðàöþâàëà ìîëîäøîþ ìåäè÷íîþ ñåñòðîþ ó ðàéîíí³é ë³êàðí³, Áîðçíà: — Àâòîìàòè÷íà ïðàëüíà ìàøèíêà ó ìåíå âæå áàãàòî ðîê³â. Áî æ ñ³ìåéêà ÿê ó òîãî Îìåëüêà: ìè ç ÷îëîâ³êîì, ñèí, äîíüêà ç ä³òüìè. Êóïóâàëè ðîê³â 15 òîìó. Òîä³ ùå íà âñþ Áîðçíó, ìî’, ï’ÿòü òàêèõ áóëî. ² ó ìåíå òåæ. Âèéøëî òàê, ùî êóìà ïîõâàëèëàñü. Êóì êóì³ ìàøèíêó-àâòîìàò êóïèâ. ß äî ÷îëîâ³êà: ó íèõ ³ âîäè â õàò³ íå áóëî, à ìàøèíêà º. ×îëîâ³ê çà ñèíà — ³ ïî¿õàëè. Ïðèâåçëè. Êîøòóâàëà á³ëüøå ÷îòèðüîõ òèñÿ÷ ãðèâåíü. Ãðîø³ íà òîé ÷àñ âåëè÷åçí³. Òîä³ ³ ãàç ïðîâîäèëè, ³ ñèíà æåíèëè. Òà ñïðàâèëèñü. ßê ïåðøèé ðàç óâ³ìêíóëà, òî àæ çëÿêàëàñü. Ñîðîê õâèëèí, à íàâ³òü âîäà íå çëèâàëàñü. ×îëîâ³êîâ³ ùå êàæó, ìàáóòü, ñïîð÷åíó êóïèâ. Íå çíàëà æ, ùî ³ ÿê. Ïîò³ì ðîç³áðàëèñü. Íàðàäóâàòèñü íå ìîãëà: ñàìà ïåðå, âèêðó÷óº, âîäó ãð³º. Ïîïåðâàõ âñå äÿêóâàëà ò³é ëþäèí³, ÿêà âèãàäàëà òàêó äîáðó øòóêó. Òåïåð óæå é íå â³ðèòüñÿ, ùî ïðàëè ³ ðóêàìè, ³ íîãàìè. Ïàì’ÿòàþ, ä³òåé âèêóïàºìî, íà ï³÷, à ñàì³ ó âàíí³ äàâàé ïðàòè. ßê âçèìêó íàäâ³ð âèíîñèø á³ëèçíó, òî àæ ïàëüö³ ïðèìåðçàþòü. Òà ïîïðàòè ëþáëþ ³ çàðàç. ßê òåïëî, òî ó âåëèê³é áà볿 ïåðåïîëîùó. Ðîçâ³øó íà ñîíå÷êó. ² òàê ìåí³ íà÷å äîáðå ðîáîòà çðîáëåíà. Ìàøèíêà òàê íå çìîæå.

«Íà ð³÷ö³ ïîëîñêàëè» Ãàëèíà Ñàâåíêî, ªë³íå, Ñíîâñüêèé ðàéîí: — Öå çàðàç ÷è íå ó âñ³õ ìàøèíêè. À ïàì’ÿòàþ ÷àñè, ÿê ïðàëè âðó÷íó. Ïîëîñêàòè á³ëèçíó âèâîçèëè íà ð³÷êó. Öå çàðàç ªë³íêà ì³ëêà òà áðóäíà. À òîä³ âîäè áàãàòî áóëî, ÷èñòà. Äîìà âèïåðåø. Ïîãðóçèø ó êîðîáêó ÷è â³äðî, íà âåëîñèïåä — ³ íà ð³÷êó. Áðóñ òàì ñòîÿâ. Íà íüîãî çàõîäèëè ³ ïîëîñêàëè. Ëþäåé áàãàòî çáèðàëîñü. Âåñåëî. Çàðàç ðóêàìè ëèøå äîð³æêè, ùî íà ï³äëîç³ ëåæàòü, ïåðó.

28 áåðåçíÿ á³ëÿ ñåëà Áàðàí³âêà Ñåìåí³âñüêîãî ðàéîíó ÿêàñü ïàäëþêà çàïàëèëà ñóõó òðàâó. Ïîëóì’ÿ îõîïèëî ïëîùó 20 ãåêòàð³â ³ ï³ä³áðàëîñÿ äî ñåëà. Âîãîíü çíèùèâ îäíó æèëó õàòó ³ õë³â, çãîð³ëî ùå é ÷îòèðè äâîðè, äå í³õòî íå ìåøêàâ.

Ó Òóðê³âö³ Ïðèëóöüêîãî ðàéîíó ÷åðåç ï³äïàë òðàâè çãîð³â ñàðàé. Ó ñåë³ Ãîðèöÿ Ìåíñüêîãî ðàéîíó çãîð³â íåæèëèé áóäèíîê. Çà îñòàíí³é òèæäåíü íå ìèíຠé äîáè, àáè íå ïàëàëî. Ò³ëüêè 29 áåðåçíÿ ìíñíèêè çàãàñèëè 44 ïîæåæ³. Ñòàíîì íà 30 áåðåçíÿ ïî îáëàñò³ 453 ðàçè ãîð³ëè ñóõà òðàâà ³ ñì³òòÿ. Ïîñòðàæäàëî 20 ñïîðóä. ϳä ÷àñ ñïàëþâàííÿ ñóõî¿ ðîñëèííîñò³ çàãèíóëî äâîº ëþäåé. À ñê³ëüêè çâ³ðÿò ³ ïòàõ³â ïîìåðëè ó ïîëóì’¿ òà äèìó, í³õòî é íå ðàõóâàâ.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ

Ãóìîð/ 13

02.04.2020

— À ó òåáå êîðîíàâ³ðóñ? — Òàê. — À â³í ó òåáÿ ç Êèòàþ ÷è ç ²ðàíó? — Îáðàæàºø, ÷èñòî ³òàë³éñüêèé!

Ó ÷îìó ïðîáëåìà?

Óñ³ì çàõîò³ëîñÿ ñàëàòó, à ïîì³äîð³â íåìàº. Ó òåïëèöþ òðåáà éòè. Òàì ùîñü ç îñâ³òëåííÿì, ïîëàãîäèòè í³ÿê — ó ÷îëîâ³êà ðóêà áóëà ùå â ã³ïñ³. Áåðó òåëåôîí, éäó çà òîìàòàìè. Ïîñâ³òèëà — ãàðíî æ ÿê, ÿñêðàâî÷åðâîí³, æîâò³, ðîæåâ³, ÷îðí³ ïîì³äîðè ñåðåä çåëåíîãî ëèñòÿ. Äíåì âçàãàë³ íå òàê âñå âèãëÿäàº, íàáàãàòî òüìÿí³øå. Ïîôîòîãðàôóâàëà, ïîâåðíóëàñÿ, çàõîïëåíî ïîêàçóþ ñâî¿ì. À ìåí³: — Íó òàê, ôîòêè ãàðí³. Âèäíî, âì³þòü ïîçóâàòè ïîì³äîðè ïåðåä êàìåðîþ. À âçàãàë³, âîíè äå? Òè íà÷åáòî ñàëàò çáèðàëàñÿ ðîáèòè... Îñü ³ äóìàþ: ÿ æåðòâà ãàäæåò³â ÷è ñêëåðîçó?

Ã. ÏÎÊÀ×

Äèòÿ÷à áåçïîñåðåäí³ñòü

Ìåí³ áóëî 2 ðîêè, ìàì³ 20. ¯äåìî â ïåðåïîâíåíîìó òðîëåéáóñ³ â ãîäèíó ï³ê. ßêèéñü õëîïåöü ïî÷àâ çàãðàâàòè ç ìàìîþ. Íå îòðèìàâøè â³äïîâ³ä³, â³í çàïèòàâ ìåíå: «Ä³â÷èíêî, à ÷îìó ó òåáå ìàìà òàêà çëà?» ß, íå çàìèñëþþ÷èñü, íà âåñü òðàìâàé: «Âîíà ó ìåíå íå çëà, ïðîñòî ï³ñÿòè õî÷å!» ² òóò æå, äî¿âøè ìàíäàðèí, â³ääàþ ìàì³ øê³ðêè ç³ ñëîâàìè: «Íà, ìàìî, òàòîâ³ íà ñàìîãîíêó â³ääàé!» Ìàìà äîñ³ ìåí³ ïðî öåé âèïàäîê íàãàäóº...

Æ. ÌÀËÅÂÑÜÊÀ

Ïîãîäà

 Àìåðèö³, øòàò ̳÷èãàí, äèêòîðêà íà òåëåáà÷åíí³ ÿêîñü â³äçíà÷èëàñÿ. Äâà äí³ îá³öÿëè ñí³ã, à â³í âñå íå éøîâ ³ íå éøîâ. Ƴíêà, âåäó÷è íîâèíè, çâåðòàºòüñÿ äî âèñòóïàþ÷îãî ìåòåîðîëîãà ³ êàæå: — Íó, ϳòåðå, ³ äå ò³ 20 ñì, ÿê³ âè ìåí³ îá³öÿëè â÷îðà? Ìåòåîðîëîã ç³ãíóâñÿ íàâï³ë ³ çíèê ç êàäðó, à êàðòèíêà ñìèêàëàñÿ ùå ïàðó õâèëèí ï³ä äðóæíèé ðåã³ò ïåðñîíàëó ñòó䳿.

Á. ÊÐÈÂÓÊ

Ìîæå, öå íàòÿê?

Ó íàøîìó æèòëîâîìó óïðàâë³íí³ íåùîäàâíî çâ³ëüíÿâñÿ îñòàíí³é çâàðþâàëüíèê. ³í íàïëóòàâ ó çàÿâ³ ³ íàïèñàâ íà ³ì’ÿ äèðåêòîðà: «Ïðîøó âàñ çâ³ëüíèòèñÿ çà âëàñíèì áàæàííÿì». ß íå ïîì³òèëà ³ ïîíåñëà éîãî çàÿâó äèðåêòîðó íà ï³äïèñ. À äèðåêòîð ³ êàæå: — À â³í æå ìຠðàö³þ, ùî ìåí³ òóò áåç çâàðþâàëüíèê³â ðîáèòè?

Ì. ÇÀªÖÜ

Òàòî-Õàëê

Ó äàëåê³ 1980-ò³ áàãàòî ÷îëîâ³ê³â êîðèñòóâàëèñÿ îäåêîëîíàìè ðàäÿíñüêîãî âèðîáíèöòâà. ×îëîâ³ê îäí³º¿ çíàéîìî¿, íàïðèêëàä, êîðèñòóâàâñÿ «Ðîñ³éñüêèì ë³ñîì», ÿêèé ìàâ «ïðèºìíèé» çåëåíèé êîë³ð, íå êàæó÷è âæå ïðî çàïàõ. Îäíîãî ðàçó, ì³é ñèí ãðàâ ç ñóñ³äñüêèì õëîï÷èêîì, ³ âîíè âèïàäêîâî ðîçëèëè öåé áîæåñòâåííèé EAU de Parfume. Çëÿêàâøèñü, ùî áàòüêî áóäå éîãî ëàÿòè, ñèí ðîçáàâèâ îäåêîëîí, ùî çàëèøèâñÿ, âîäîþ ³... çåëåíêîþ. Âðàíö³ ÷îëîâ³ê âñòàâàâ äóæå ðàíî, íàìàãàâñÿ í³êîãî íå áóäèòè, òîìó çáèðàâñÿ íà ðîáîòó, íå âìèêàþ÷è ñâ³òëî. ³í îäÿãíóâñÿ, óìèâñÿ, íàëèâ ó ðóêè òðîõè îäåêîëîíó, ðîçìàçàâ éîãî ïî îáëè÷÷þ ³, çàäîâîëåíèé æèòòÿì ³ çàïàõîì, ï³øîâ íà ðîáîòó. гâíî ÷åðåç äåñÿòü õâèëèí íå ñïàâ âåñü áóäèíîê. Öüîãî äíÿ çåëåíèé òàòêî çàëèøèâñÿ âäîìà.

Ã. ÏÅ×ÅÐÅÍÊÎ

Óñÿêèõ êîõàþòü

ϳñëÿ ñòîìàòîëîãà äîâåëîñÿ â³äâ³äàòè ìàãàçèí ïîáóòîâî¿ òåõí³êè. Çóá áóâ ñêëàäíèé, àíàñòåç³ÿ âçÿëàñÿ íà ñîâ³ñòü, ùåëåïó ñïðàâà ÿ íå â³ä÷óâàëà â³ä ñëîâà çîâñ³ì. Õîäèìî ç ÷îëîâ³êîì ïî ðÿäàõ ïðàëüíèõ ìàøèí, ÿ çàö³êàâëåíî ìèêàþ ³ êèâàþ íà ìîäåë³, ùî ñïîäîáàëèñÿ. ßçèê íå ñëóõàºòüñÿ — íàìàãàþñÿ æåñòèêóëþâàòè, ç îáâèñëîãî ³ çàí³ì³ëîãî êóòî÷êà ðîòà çðàäíèöüêè òå÷å ñëèíà. ß öüîãî íå â³ä÷óâàþ, õîäæó çàõîïëåíîä³ëîâà. ×îëîâ³ê äáàéëèâî âèòèðຠìåí³ ãóáó. ×óþ çà ñïèíîþ ä³àëîã ä³â÷àò-êîíñóëüòàíò³â: — Òè áà÷èëà? Íàâ³òü íà òàêèõ îäðóæóþòüñÿ! — Íàô³ã 䳺òó!

Î. ÄÀËÅÍÊÎ

Q õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê...

Q õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... õî÷åòå àíåêäîòèê... ͳõòî íå ï³äêàæå, ñê³ëüêè ðóëîí³â òóàëåòíîãî ïàïåðó áðàòè ç ðîçðàõóíêó íà 10 êã ãðå÷êè? *** — ßê äîáðå â þíîñò³. ßêùî òè äóæå ïîäîáàºøñÿ õëîïöþ, öå ìîæíà ïîì³òèòè ïî òîìó, ÿê â³í ÷åðâîí³º ³ íàìàãàºòüñÿ çàõîâàòè øèð³íüêó, ùî âèïèðàº. — Òà ê ó ç ð ³ ë î ì ó â ³ ö ³ òå æ ñàìå. ßêùî òè äóæå ïîäîáàºøñÿ ÷îëîâ³êîâ³, öå ìîæíà ïîì³òèòè ïî òîìó, ÿê â³í ÷åðâîí³º ³ íàìàãàºòüñÿ çàõîâàòè æèâ³ò, ùî âèïèðàº. *** À ÿ çà ðàäÿíñüêî¿ âëàäè â³äì³ííî æèâ! Ëåæàâ ö³ëèìè äíÿìè, ¿â â³ä ïóçà, ó âàíí³ ç êà÷å÷êîþ ãðàâ, ïåëþøêè ìåí³ áàòüêè ðåãóëÿðíî çì³íþâàëè... *** Îäåñà. Ñèíà ïîñèëàþòü â ìàãàçèí çà ñìåòàíîþ. ×åðåç ãîäèíó õëîï÷èê ïîâåðòàºòüñÿ áåç ñìåòàíè ³ ç³ ñëüîçàìè íà î÷àõ: — Ïðîäàâåöü â ìàãàçèí³ ñêàçàâ, ùî ìàëåíüêèì ºâðåéñüêèì õëîï÷èêàì ñìåòàíó íå ïðîäàºìî! Ðîçëþ÷åíèé áàòüêî ïîá³ã ðîçáèðàòèñÿ. Âë³òຠâ ìàãàçèí ³ êðè÷èòü: — Ùî öå òàêå?! Ùî çà àíòèñåì³òèçì?! ß áóäó ñêàðæèòèñÿ! Âèõîäèòü ñòàðèé ºâðåé â áðóäíîìó õàëàò³ ³ êàæå: — Òè õ ³ ø å , í ó ø î â è êðè÷èòå? Âè ïðîáóâàëè öþ ñìåòàíó?.. *** ×îëîâ³ê êóïèâ íà ÿðìàðêó äâ³ ãóñêè, â³äðî, êîâàäëî, à ïîò³ì ùå äâîõ êóðåé çàäåøåâî. Éäå äîäîìó, à íàçóñòð³÷ æ³íêà: — ϳäêàæ³òü, ÿê äî ñåëà ïðîéòè? — ²ä³òü ç³ ìíîþ, ÿ ïîêàæó. Ò³ëüêè äàâàéòå ÷åðåç ë³ñ, òàê áëèæ÷å. — Íó çâè÷àéíî, à òî ÿ âàñ, ÷îëîâ³ê³â, íå çíàþ! Ò³ëüêè çàéäåìî â ë³ñ, òàê äå-íåáóäü ìåíå äî äåðåâà ïðèòèñíåòå... — Òà âè ùî, æ³íêî? Áà÷èòå, ñê³ëüêè ó ìåíå æèâíîñò³ â ðóêàõ? ßê ÿ çìîæó? — Òà äóæå ïðîñòî! Ãóñåé íàêðèºòå â³äðîì, à çâåðõó — êîâàäëî. — À êóðåé ÿ êóäè ïîä³íó? — ...Íó äîáðå, êóðåé ÿ ìîæó ïîòðèìàòè. *** Ƴíêà ïðèõîäèòü äî ã³íåêîëîãà ³ ñêàðæèòüñÿ: — ˳êàðþ, ìè ç ÷îëîâ³êîì æèâåìî âæå òðè ðîêè, äóæå õî÷åìî äèòèíêó, à ÿ âñå í³ÿê íå ìîæó çàâàã³òí³òè. — Äîáðå, ðîçäÿãàéòåñÿ. — Âèáà÷òå, àëå ïåðâ³ñòêà âñå æ õîò³ëîñÿ á â³ä ÷îëîâ³êà...

*** Äðóæèíà â³äïðàâëÿº ÷îëîâ³êà â ïåêàðíþ çà êðóàñàíàìè: — À ñê³ëüêè êóïèòè, êîõàíà? — Êóïè ñò³ëüêè, ñê³ëüêè ó íàñ ç òîáîþ ñüîãîäí³ âíî÷³ áóëî! ×îëîâ³ê ïðèõîäèòü: — Ìåí³, áóäü ëàñêà, 5 êðóàñàí³â. Çàäóìàâñÿ: — ͳ, ìåí³, áóäü ëàñêà, 3 êðóàñàíè, øîêîëàäêó ³ ÷óïà÷óïñ! *** — Ëþáà, äàâàé íå ñâàðèòèñü, à îáãîâîðèìî âñå ñïîê³éíî... — ͳ! Êîæåí ðàç, êîëè ìè ùîñü ñïîê³éíî îáãîâîðþºìî, òè ìàºø ðàö³þ. *** Äæåíòëüìåí ïðèõîäèòü â ïîë³ö³þ ³ êàæå: — Ó ìåíå ïðîïàëà äðóæèíà. — Êîëè ïðîïàëà? — ̳ñÿöü òîìó âîíà ï³øëà ç äîìó ³ äî öüîãî ÷àñó íå ïîâåðíóëàñÿ. — À ÷îìó âè çâåðíóëèñÿ äî íàñ ò³ëüêè çàðàç? — Ó ìåíå çàê³í÷èëèñÿ ÷èñò³ ñîðî÷êè ³ øêàðïåòêè. *** Çëîâèâ äðàêîí â ë³ñ³ âîâêà, êàæå éîìó: — Äèâèñü, çàïèñóþ: ñüîãîäí³ ïðèéäåø äî ìåíå íà îá³ä, ÿ òåáå ç’¿ì. Çðîçóì³â? — Çðîçóì³â. — ª ïèòàííÿ? — H³. ϳøîâ âîâê ïîíóðèé. Éäå äàë³ äðàêîí ïî ë³ñ³. Çëîâèâ ëèñèöþ. — Äèâèñü, ðóäà, çàïèñóþ: ñüîãîäí³ ïðèéäåø äî ìåíå íà âå÷åðþ, ÿ òåáå ç’¿ì. Çðîçóì³ëà? — Çðîçóì³ëà. — ª ïèòàííÿ? — H³. ϳøëà ëèñèöÿ, çàæóðèëàñÿ. À äðàêîí äàë³ éäå. Çëîâèâ çàéöÿ, êàæå: — Äèâèñü, âóõàíü, çàïèñóþ: çàâòðà ïðèéäåø äî ìåíå íà ñí³äàíîê, ÿ òåáå ç’¿ì. Çðîçóì³â? — Çðîçóì³â. — ª ïèòàííÿ? — ª. — Êàæè! — À ìîæíà íå ïðèõîäèòè? — Ìîæíà. Âèê-ðåñ-ëþ-þ! *** Äðóæèíà ÷îëîâ³êîâ³: — Òè ÷îìó òàêèé ï’ÿíèé? — Äóñþ, ðèáàëèìî ìè ç Êîëüêîþ, äèâèìîñÿ, ïîâç ïðîïëèâຠïëÿøêà, â³äêðèâàºìî... — Òàê, òàê, òàê. À òàì äæèí... — Íó ÷îìó äæèí. Êðàùå... Ãîð³ëêà!

14/ Çäîðîâ’ÿ ³ öå âñå ïðî íüîãî

02.04.2020

ϳäâèùåííÿ òåìïåðàòóðè, ñóõèé êàøåëü, çàòðóäíåíå äèõàííÿ 10

1.

— гçíèé â³ê, ð³çíèé ³ìóí³òåò. Õ³áà ìîæå êîðîíàâ³ðóñ ó âñ³õ ïðîÿâëÿòèñÿ îäíàêîâî? — Íå ìîæå. Àëå îñíîâí³ ñèìïòîìè îäíàêîâ³. ϳäâèùåííÿ òåìïåðàòóðè ³ ñóõèé êàøåëü. ßêùî öå ëþäèíà ç³ çíèæåíèì ³ìóí³òåòîì, òî òåìïåðàòóðà íå îáîâ’ÿçêîâî 40. Ìîæå áóòè ³ 37,5, ³ 37,8 ãðàäóñà. Àëå ÿêùî º ñóõèé êàøåëü ³ çàòðóäíåíå äèõàííÿ, ³ ÿêùî º â³äîìîñò³, ùî ëþäèíà ÷è ñï³ëêóâàëàñÿ ³ç êèìîñü ç-çà êîðäîíó, ÷è ïðè¿õàëà ³ç-çà êîðäîíó, òî öå âæå ìîæå íàñòîðîæèòè. Öå â³ðóñíå çàõâîðþâàííÿ, ³ ïåðø³ ê³ëüêà ä³á ìຠòðîïí³ñòü (÷³ïëÿºòüñÿ) äî âåðõí³õ øàð³â íîñîãëîòêè, òðàõå¿ ëåãåíü. Äàë³ ïðîíèêຠâ êðîâ, áî öå âíóòð³øíüîêë³òèííèé ïàðàçèò. À ï³ñëÿ òîãî, ÿê â³í ïîöèðêóëþâàâ ó êðîâ³, äí³â 5-7, ïðîíèêຠó òêàíèíè ëåãåíü.

2.

— ×è ñïðàâä³ íàéíåáåçïå÷í³øèé äëÿ ñòàðøèõ ëþäåé?

— ³í íåáåçïå÷íèé äëÿ âñ³õ. Øâèäêî ìóòóº (çì³íþºòüñÿ), ³ âæå íå ìîæíà ñêàçàòè, ùî óðàæຠò³ëüêè ñòàðøå ïîêîë³ííÿ.  Óêðà¿í³ â³ðóñ ïîìîëîäøàâ. Â³ê ³íô³êîâàíèõ ïîìîëîäøàâ. Ïîâèíí³ ïåðåõâîð³òè á³ëüøå 65 â³äñîòê³â íàñåëåííÿ, ùîá âèðîáèâñÿ

çàïèòàíü ïðî êîðîíàâ³ðóñ äî ³íôåêö³îí³ñòêè ×åðí³ã³âñüêî¿ öåíòðàëüíî¿ ðàéîííî¿ ë³êàðí³ ²ðèíè ÒÅÑËÅÍÎÊ.

³ìóí³òåò (àíòèò³ëà), ³ òîä³ ³íôåêö³ÿ ïîêèíå Óêðà¿íó.

â³ðóñó ïðîòÿãîì 14 äí³â. Ó ñåðåäíüîìó — 5.

3.

5.

— Ìîæå òàêå áóòè, ùî íàø³ ëþäè öèì â³ðóñîì ïåðåõâîð³ëè, íå çíàþ÷è ïðî öå? — Ìîæå. Ó 2003 ðîö³ áóâ â³ðóñ SARS. Êîðîíàâ³ðóñ òåæ SARS — SARS-ÑîV-2. Òîé, ùî ó 2003, òåæ âèêëèêàâ ïíåâìîí³¿. Òåæ ãèíóëî äóæå áàãàòî. Ìîæëèâî, äåÿê³ ëþäè âæå ìàþòü ³ìóí³òåò.

4.

— Ìàñêè. Äåõòî êàæå: âîíè íå çàõèùàþòü.

— Íà âóëèö³ ìàñêà íå òðåáà. Âîíà ïîòð³áíà ó çàêðèòîìó ì³ñö³, ÿêå íå ïðîâ³òðþºòüñÿ. Òðîëåéáóñ — òðåáà. Ìàãàçèí — òðåáà. Âóëèöÿ — íå òðåáà. Ãóëÿòè — áåç ìàñêè.

Âàñ â³ä â³ðóñó ìàñêè íå çàõèñòÿòü. Çàõèñòÿòü ³íøèõ ëþäåé, ÿêùî â³ðóñ º ó âàñ. ßêùî íàâ³òü âè º ïðîñòî íîñ³ºì öüîãî â³ðóñó.

— Ó êàðàíòèí ìîæíà ãóëÿòè? Ïðàöþâàòè íà ãîðîä³?

— Ìîæíà. ß ïðîòè ñêóï÷åííÿ ëþäåé, íàâ³òü íà äèòÿ÷èõ ìàéäàí÷èêàõ. ßêùî ãóëÿòè, òî â³äñòàíü ï³âòîðà-äâà ìåòðè ìຠáóòè ì³æ êîæíèì. ßêùî éäåòå ç ÷îëîâ³êîì, êîõàíèì, äèòèíîþ, í³êîãî íå ï³äïóñêàéòå áëèæ÷å í³æ íà ï³âòîðà-äâà ìåòðè. ³ðóñ ìîæå ïîøèðþâàòèñÿ íà ï³âòîðà ìåòðà, ìàêñèìóì äâà, äàë³ íå ëåòèòü. Äëÿ ïîð³âíÿííÿ, â³ðóñ êîð³ ëåòèòü íà âåëèê³ â³äñòàí³. Öåé âàæêèé, ïàäຠíà çåìëþ.

6.

— ßê ä³àãíîñòóþòü?

— Çàâäÿêè òåñòàì. Åêñïðåñ-ñèñòåìàì. Öå ÿê òåñò íà ²×-³íôåêö³þ. Ç ïàëü÷èêà êðîâ óçÿâ, êàïíóâ, ³ âèÿâëÿºø íàÿâí³ñòü ³ ì ó í î ã ë î á ó ë ³ í ó. Ê î ë è ë þ ä è í à çàõâîð³º, ó íå¿ âèðîáëÿºòüñÿ á³ëîê ïàì’ÿò³ ³ìóíîãëîáóë³í. ³í ç’ÿâëÿºòüñÿ íà 5-7 äîáó. Àëå öüîãî äëÿ òî÷íîãî ä³àãíîçó ìàëî. ϳäòâåðäæóþòü íàÿâí³ñòþ â³ðóñó ó êðîâ³. Öå ðåàêö³ÿ ÏËÐ.

Ïîë³ìåðàçíî-ëàíöþãîâà ðåàêö³ÿ. Ðîáèòüñÿ ìàçîê ³ç ãîðëà ³ íîñà. Àíàë³çóºòüñÿ ó ëàáîðàòîð³¿. ² åêñïðåñòåñòè, ³ ëàáîðàòîð³ÿ ÏËÐ º â îáëàñò³.

7.

— ˳êóþòü ò³ëüêè â ³íôåêö³éíèõ â³ää³ëåííÿõ?

— Ó ³íôåêö³éíîìó â³ä³ëåíí³ — ñåðåäíüîâàæê³ ³ âàæê³ ôîðìè, êîëè ðîçâèâàºòüñÿ ïíåâìîí³ÿ.  îáëàñò³ 15 ³íôåêö³éíèõ â³ää³ëåíü. 427 ë³æîê. 200 ë³æîê ó â³ää³ëåííÿõ ³ 227 ó áîêñàõ. Öüîãî ìàëî äëÿ ïàíäå쳿. Óñ³ ë³êàðí³ íèí³ ïðàöþþòü ò³ëüêè íà åêñòðåí³ âèïàäêè. Íàëàøòîâàí³ íà òå, ùîá ìîãëè óñ³õ âèïèñàòè ³ êëàñòè ò³ëüêè êîðîíàâ³ðóñ. Ãîòîâ³ ðîçãîðíóòè áóäüÿêó ë³êàðíþ ï³ä ãîñï³òàëü. Ëåãê³ ôîðìè í³õòî ãîñï³òàë³çóâàòè í å áóä å . Ñ à ì î ³ ç îë ÿ ö ³ ÿ . Î ãë ÿ ä ñ³ìåéíîãî ë³êàðÿ. Òðèìàòè çâ’ÿçîê ³ç íèì ó òåëåôîííîìó ðåæèì³.

8.

— ßê ë³êóâàòè?

— ³ðóñíà ïíåâìîí³ÿ âàæêî ï³ääàºòüñÿ ë³êóâàííþ. Ïðîòè â³ðóñ³â àíòèá³îòèêè íå ä³þòü. Àíòèâ³ðóñíèõ ïðåïàðàò³â ïðîòè ö³º¿ õâîðîáè íåìà. ßêùî ïðè çâè÷àéíîìó

Q ó òåìó Õòîñü çíàº, ÿê äîâãî ó êàðàíòèí³ íå ìîæíà í³êîãî ïóñêàòè äîäîìó? À òî ÷îëîâ³ê óæå ï’ÿòèé äåíü ñòóêຠó äâåð³. Ìåíå öå íåðâóº.

Ïîâ³òðÿíî-êðàïåëüíèé øëÿõ ïåðåäà÷³. Âè ìîæåòå áóòè íîñ³ºì

ñâèíÿ÷îìó ãðèï³ íàçèâàëè ÷³òêî ë³êè «òàì³ôëþ», òî òóò — íåìà. ˳êóâàííÿ ò³ëüêè ñèìïòîìàòè÷íå (êàøåëü — â³ä êàøëþ ³ ò. ä.). Âàêöèíè øâèäêî òåæ íå áóäå. Îá³öÿþòü äî ê³íöÿ ðîêó.

9.

— Ñï³ëüíå ì³æ ãðèïîì ³ êîðîíàâ³ðóñîì?

— Ïðàêòè÷íî óñå îäíàêîâî. Ó 2016 ðîö³ òåæ ïîìèðàëè â³ä ïíåâìîí³¿. Ó âñ³õ õâîðèõ, ÿê³ òîä³ ïîìèðàëè, áóëà ï³çíÿ ãîñï³òàë³çàö³ÿ.

10.

— Íà îáëàñòü 32 ë³êàð³³íôåêö³îí³ñòè òà 160 ñåðåäí³õ ìåäè÷íèõ ïðàö³âíèê³â. — Äëÿ ïàíäå쳿 öå í³ùî. Êð³ì ³íôåêö³îí³ñò³â, ìàþòü áóòè çàä³ÿí³ òåðàïåâòè, ðåàí³ìàòîëîãè. À äàë³, ÿêùî íå çóïèíèòè õâîðîáó, áóäóòü ïðàöþâàòè ³ òðàâìàòîëîãè, ³ îêóë³ñòè. Íàéñêëàäí³øå, ÿêùî ³äå ìàñîâå ïîñòóïëåííÿ õâîðèõ, ñîðòóâàííÿ. Ëåãê³ â³äïðàâëÿþòüñÿ äîäîìó, ñåðåäí³ ïîòðåáóþòü á³ëüøå óâàãè (çàéìàþòüñÿ òåðàïåâòè), âàæêèõ êëàäóòü ó ðåàí³ìàö³þ. Êîëè áóâ ãðèï 2016 ðîêó, ìè òóò ïðèéìàëè íà äîáó ïî 70 ÷îëîâ³ê. Ó íàñ áóâ òàêèé íàïëèâ, ùî «øâèäê³» ó ÷åðãó ñòîÿëè. Áîêñè íà 4 ÷îëîâ³êè, à ëåæàëè ïî 7.

Q íàä³éñÿ, àëå é ñàì íå ïëîøàé

×è ìîæíà äàâàòè êèñåíü óäîìà?

à â öåé ÷àñ

 ³íòåðíåò-ìàãàçèíàõ ìåäòåõí³êè ðîçêóïèëè êèñíåâ³ êîíöåíòðàòîðè

Êèñíåâ³ êîíöåíòðàòîðè — àïàðàòè, ÿê³ áåðóòü êèñåíü ç ïîâ³òðÿ. Êîíöåíòðóþòü éîãî. ² äàþòü íà âèõîä³ ãàç, ó ÿêîìó êèñåíü ñòàíîâèòü 95 â³äñîòê³â. Êîíöåíòðàòîðè çàñòîñîâóþòü íå ò³ëüêè ó ë³êàðíÿõ ÷è ñàíàòîð³ÿõ. ª ñïåö³àëüí³ ìîäåë³ äëÿ äîìàøíüîãî âæèòêó, ç äåòàëüíèìè ³íñòðóêö³ÿìè. ª óí³âåðñàëüí³ ìîäåë³. Ö³íè ð³çí³. ³ä 9 òèñÿ÷, 13 òèñÿ÷, 28 òèñÿ÷ ³ äî 70 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Ðîçêóïëåí³ êèñíåâ³ ìàñêè ç áàëîíàìè. Ö³íà 300-340 ãðèâåíü. Íå çíàéäåø íåäîðîãèõ êèñíåâèõ ïîäóøîê. Ó ïðîäàæó ïî ö³í³ ï³ä òèñÿ÷ó ãðèâåíü. Ðîçêóïèëè ïóëüñîêñèìåòðè. Ïðèëàä, ÿêèé íàäÿãàþòü íà ïàëåöü òà âèì³ðþþòü êèñåíü ó êðîâ³. Ö³íà â³ä 190 ãðèâåíü äî 7 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Íàéá³ëüø õîäîâ³ ìîäåë³ ïðèáëèçíî ï³ä òèñÿ÷ó. Íåìà äåô³öèòó ëèøå íà êèñíåâ³ áàëîíè äëÿ äàéâ³íãó (ï³äâîäíîãî ïëàâàííÿ). Êèñíåâó òåðàï³þ çàñòîñîâóþòü ïðè ð³çíèõ õâîðîáàõ. Ó òîìó ÷èñë³ ïðè ïíåâìîí³ÿõ, ÿê³ º íàñë³äêîì çàðàæåííÿ êîðîíàâ³ðóñîì.

Êèñåíü çàçâè÷àé äàþòü ó ë³êàðíÿõ, ñàíàòîð³ÿõ. ×è ìîæíà ë³êóâàòèñÿ íèì óäîìà?

²ðèíà Òåñëåíîê á³ëÿ àïàðàòà øòó÷íî¿ âåíòèëÿö³¿ ëåãåíü ó ³íôåêö³éíîìó â³ää³ëåíí³ ×åðí³ã³âñüêî¿ öåíòðàëüíîú ðàéîííî¿ ë³êàðí³

Q ïåðø³

Çàâ³äóâà÷êà ³íôåêö³éíèì â³ää³ëåííÿì ×åðí³ã³âñüêî¿ ì³ñüêî¿ ë³êàðí³ ¹2, ãîëîâíèé åêñïåðò ç ³íôåêö³éíèõ õâîðîá â îáëàñò³ Ñâ³òëàíà ÂÎÐÎÍÀ: — Òåîðåòè÷íî, êèñíåâèé êîíöåíòðàòîð ìîæíà âèêîðèñòîâóâàòè óäîìà. Àëå íà ïðàêòèö³ öèì ìàþòü çàéìàòèñÿ ñïåö³àë³ñòè. Êèñåíü ïîäàºòüñÿ, ÿêùî ëþäèíà ñàìà íå ìîæå äèõàòè. ˳êóâàííÿ êèñíåì — öå íå îáîâ’ÿçêîâî àïàðàò øòó÷íî¿ âåíòèëÿö³¿ ëåãåíü. Ìîæå áóòè é êîíöåíòðàòîð. Ìîæå áóòè íàçàëüíèé êàòåòåð (òðóáî÷êè â í³ñ). Êèñíåâà ìàñêà. Êèñíåâ³ àïàðàòè äëÿ äàéâ³íãó? Íå äîñë³äæóâàëà öå ïèòàííÿ.

²ãîð ÊÎ×ÅÍÊÎ, çàâ³äóâà÷ ðåàí³ìàö³éíîãî â³ää³ëåííÿ ×åðí³ã³âñüêî¿ öåíòðàëüíî¿ ðàéîííî¿ ë³êàðí³: — óïîòåòè÷íî ìîæíà, ÿêùî âîëîä³òè òåõí³êîþ êîðèñòóâàííÿ, ìàòè ðîçõ³äí³ ìàòåð³àëè. Ìàñêó, òðóáî÷êè. Ìàñêà íàêëàäàºòüñÿ íà îáëè÷÷ÿ ³ ï³äêëþ÷àºòüñÿ äî êîíöåíòðàòîðà. Îáîâ’ÿçêîâî ÷åðåç çâîëîæóâà÷. Ùîá çàïîá³ãòè ïåðåñèõàííþ ñëèçîâèõ. Àëå, íàãîëîøóþ, ñàìîë³êóâàííÿì çàéìàòèñÿ íå ñë³ä. ª íàêàç ¹722 â³ä 28 áåðåçíÿ. Ó íüîìó ðîçïèñàíî, ïðè ÿêèõ ñèìïòîìàõ âèêëèêàòè «øâèäêó äîïîìîãó» òà ãîñï³òàë³çóâàòè, ïðè ÿêèõ ëèøàòèñÿ óäîìà. — Êèñíåâ³ ïîäóøêè, ìàñêè òà êèñíåâ³ áàëîíè äëÿ äàéâ³íãó ìîæíà çàñòîñîâóâàòè ó äîìàøíüîìó ë³êóâàíí³? — Êèñíåâ³ ïîäóøêè — öå íå àêòóàëüíî äëÿ êîðîíàâ³ðóñó. Âîíè íà ê³ëüêà õâèëèí. Áàëîíè äëÿ äàéâ³íãó?  òåî𳿠ìîæíà ïðèïóñòèòè ¿õ çàñòîñóâàííÿ äëÿ ïîäà÷³ êèñíþ. À íà ïðàêòèö³, íå äóìàþ, ùî íà ×åðí³ã³âùèí³ òàê áàãàòî äàéâåð³â. ²ðèíà ÒÅÑËÅÍÎÊ, ³íôåêö³îí³ñòêà ×åðí³ã³âñüêî¿ öåíòðàëüíî¿ ðàéîííî¿ ë³êàðí³: — Êèñåíü ïîêàçàíèé, êîëè ñàòóðàö³ÿ, òîáòî íàñè÷åí³ñòü êèñíåì êðîâ³, ïàäຠíèæ÷å 80 â³äñîòê³â. Êèñåíü òà ³íòóáàö³ÿ (òðóáî÷êà óñåðåäèíó äî äèõàëüíèõ øëÿõ³â) ïîêàçàí³ òèì, ó êîãî âàæê³ ôîðìè ïíåâìîí³¿. ßêùî ³äå óðàæåííÿ ëåãåíü, êèñåíü ç êîíöåíòðàòîð³â (àïàðàòèê ñòî¿òü, ìàñî÷êó áåðåø) íå ä³ñòàíå ëåãåíü. Ïîòð³áåí òèñê, ùîá êèñåíü ï³ä òèñêîì ³øîâ. — ßêùî ïðîñòî âàæêî äèõàòè... — ßêùî âàæêî äèõàòè, öå âæå ïîêàçàííÿ äî ãîñï³òàë³çàö³¿. Äîìà í³÷îãî íå çðîáèø. Ç íàï³âì³ðàìè íå âàðòî ãðàòèñÿ. Àïàðàò øòó÷íî¿ âåíòèëÿö³¿ ëåãåíü (ØÂË) — öå ðåàí³ìàö³éíèé àïàðàò. ϳäêëþ÷àºòüñÿ äî êèñíåâîãî áàëîíó. Ó íàñ ñòîÿòü êèñíåâ³ áàëîíè, ÿê öÿ ê³ìíàòà. Ìàëåíüêèõ íåìà. Ðîçâîäêà ïî â³ää³ëåííÿõ, òðóáî÷êè â ñò³íêàõ, çâ³äòè âèõîäèòü êèñåíü. Ç’ºäíóºø ç àïàðàòîì, ³ ïàö³ºíò äèøå. Äî àïàðàòà øòó÷íî¿ âåíòèëÿö³¿ ëåãåíü õâîðèé ï³äêëþ÷àºòüñÿ äî îäóæàííÿ. Íå ïî ÷åðç³, íå òàê, ùîá îäèí ïîäèõàâ, äðóãèé. Ó íàñ ØÂË ó â³ää³ëåíí³ îäèí. ª ùå â çàãàëüíîìó êîðïóñ³. *** Óñüîãî â îáëàñò³ 258 ØÂË, ç íèõ 40 — äëÿ ä³òåé.

˳êóþòüñÿ â³ä ïíåâìîí³¿

Ó Áîðçíÿíñüê³é öåíòðàëüí³é ðàéîíí³é ë³êàðí³ ë³êóþòüñÿ â³ä êîðîíàâ³ðóñó äâîº ïàö³ºíò³â ³ç ñåëà Êîìàð³âêà, ùî íà Áîðçíÿíùèí³. 69-ð³÷íèé Âîëîäèìèð Äóäêà, â³í ïðàöþâàâ çàâãîñïîì ó ì³ñöåâ³é øêîë³-³íòåðíàò³. ² 63-ð³÷íà Íàòàë³ÿ Æóðàâåëü, íåïðàöþþ÷à ïåíñ³îíåðêà. Âîëîäèìèð Äóäêà çàõâîð³â ïåðøèì â îáëàñò³. Òî÷í³øå, ó íüîãî ïåðøîãî íà ×åðí³ã³âùèí³ ä³àãíîñòóâàëè õâîðîáó, áî ç’ÿâèëèñÿ òåñòè. Ïîò³ì «ïîùàñòèëî» Íàòà볿 Ïàâë³âí³. Êîðîíàâ³ðóñ ï³äòâåðäæåíèé ëàáîðàòîðíî. — Ñòàí ïàö³ºíò³â ñòàá³ëüíèé, — 31 áåðåçíÿ ñêàçàëà «Â³ñíèêó» êåð³âíèöÿ Áîðçíÿíñüêî¿ öåíòðàëüíî¿ ðàéîííî¿ ë³êàðí³ Òåòÿíà ÑÒÎÂÁÀ. — Ƴíî÷êà ó áîêñ³ ³íôåêö³éíîãî â³ää³ëåííÿ. ×îëîâ³ê ó ïàëàò³ ³íôåêö³éíîãî â³ää³ëåííÿ. ˳êóºìî çã³äíî ïðîòîêîë³â — ÿê ïíåâìîí³þ.

— Äîðîãå ë³êóâàííÿ? — Ìåäèêàìåíòè, ÿê³ ïåðåäáà÷åí³ íàö³îíàëüíèì ïåðåë³êîì îñíîâíèõ ë³êàðñüêèõ çàñîá³â, º. ×àñòèíó äîâîäèòüñÿ êóïóâàòè. Çâ³äêè âçÿëàñÿ çàðàçà ó Êîìàð³âö³, ç’ÿñîâóþòü. Íà â’¿çä³-âè¿çä³ ïîñòàâëåí³ áëîê-ïîñòè. Äåçèíô³êóþòü òðàíñïîðò. Îáðîáèëè ìàãàçèíè, êëóá, öåðêâó. ×åðåç ãó÷íîìîâåöü ðîçêàçóâàëè ïðî êîðîíàâ³ðóñ. Õâîðîáó, â³ä ÿêî¿ ïîìåðëè òèñÿ÷³ ëþäåé. Àëå òèñÿ÷³ é âèë³êóâàëèñÿ. Íà ñàìî³çîëÿö³¿ (òîáòî ñèäÿòü äîìà) ó Êîìàð³âö³ ñ³ìåéíà ë³êàðêà Ñâ³òëàíà Áàáè÷, àïòåêàðêà Ëàðèñà Øóëüãà, ïåä³àòð Ãàëèíà Êóðàíäà. Íà ñàìî³çîëÿö³¿ òàêîæ ïðàö³âíèêè òà ó÷í³ øêîëè-³íòåðíàòó.

Ñòîð³íêó ï³äãîòóâàëà Òàìàðà ÊÐÀÂ×ÅÍÊÎ. Ôîòî àâòîðà

Ïåðåäîñòàííÿ /15

02.04.2020

Q àëå íå âñ³

8509 ãðèâåíü ó ñåðåäíüîìó çàðîáëÿþòü íà ×åðí³ã³âùèí³ 8509 ãðèâåíü. Òàêà ñåðåäíÿ çàðîá³òíà ïëàòà íèí³ íà ×åðí³ã³âùèí³. Ïðî öå ïîâ³äîìëÿº äåïàðòàìåíò ñîö³àëüíîãî çàõèñòó ×åðí³ã³âñüêî¿ ÎÄÀ. Ïîð³âíÿíî ç³ âñåóêðà¿íñüêèì ïîêàçíèêîì (10787 ãðèâåíü), íà÷å é íåïîãàíî. Ìàéæå âäâ³÷³ á³ëüøå, í³æ ì³í³ìàëüíà çàðïëàòà (4723 ãðèâí³). Ìàéæå â ÷îòèðè ðàçè á³ëüøå, í³æ ì³í³ìàëüíèé ïðîæèòêîâèé ì³í³ìóì (2102 ãðèâí³). Àëå, íà æàëü, íå êîæåí ìîæå çàðîáèòè ö³ 8509. Ó îäíîãî áóäå ì³í³ìàëêà, ó ³íøîãî òèñÿ÷ 20. Íå âñþäè çàðîáëåíå ïëàòÿòü. Íà 1 áåðåçíÿ 18 ï³äïðèºìñòâ îáëàñò³ çàáîðãóâàëè 14,4 ì³ëüéîíà çàðîá³òíî¿ ïëàòè.

Òàìàðà ÊÐÀÂ×ÅÍÊÎ

³êíà. Äâåð³ Ãàðàíò³ÿ 12 ðîê³â Øâèäêèé

çèìîâèé Äîñòàâêà òà çàì³ð ïî ðàéîíó áåçêîøòîâíî. ìîíòàæ!

Òåë. 098-960-60-60 ²ÊÍÀ òà ÄÂÅв âñ³õ âèä³â. Ãàðàíòîâàíà çíèæêà ïåíñ³îíåðàì.

Òåë.: 067-121-8000, 063-121-8000.

²ÊÍÀ. ÄÂÅв. Òåë.: 098-825-45-50, 093-440-74-74, 050-882-54-45.

Êèñåë³âñüêèé ì’ÿñîêîìá³íàò

çàêóïîâóº: òåëÿò, êîð³â, áèê³â, êîíåé, ñâèíåé

çà âèñîêèìè ö³íàìè.

Êóïëþ ÂÐÕ, êîð³â, òåëÿò, áèê³â, êîíåé, ñâèíåé,

êíóð³â, ê³ç, øêóðè ÂÐÕ Ïåðåâåçåííÿ. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. 096-152-07-43,063-497-93-27.

²ÊÍÀ, ÄÂÅв, íàòÿæí³ ñòåë³, â³äêîñè íà â³êíà. Òåë.: 067-944-80-17, 063-252-75-96.

ÍÀÒßÆͲ ÑÒÅ˲ ËÞÑÒÐÈ, ѲÒÈËÜÍÈÊÈ Âè¿çä íà îáì³ð òà äîñòàâêà áåçêîøòîâíî.

093-787-92-91.

Êȯ ÌÊ

Êóïëþ æèâîþ âàãîþ

ÊÓÏËÞ ÄÎÐÎÃÎ ÊÎвÂ, ÊÎÍÅÉ, ÁÈʲÂ, ÒÅËÈÖÜ.

066-90-220-60, 097-52-887-51,

Ïðîáëåìí³, ëåæà÷³, äîð³çàí³. Ö³ëîäîáîâî.

êóïóº êîð³â, òåëÿò (45-52 ãðí/êã), ñâèíåé, øêóðè. Óòðèìàííÿ. Òåë.: 063-475-90-05, 098-375-22-09, 099-325-15-54.

êîð³â, áèê³â, òåëèöü (ïåðåâåçåííÿ).

Îëåã.

ÊÎвÂ, ÒÅËßÒ, ÑÂÈÍÅÉ Äîð³ç Ö³íè íàéâèù³

063-87-39-355, 096-48-66-713. ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ êîð³â, êîíåé, ñâèíåé, òåëÿò íà óòðèìàííÿ. Ïåðåâåçåííÿ. Òåë.: 093-93-65-979, 097-438-10-08, 050-262-91-99.

ÄÎÐÎÃÎ ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ òåëÿò, êîð³â, êîíåé òà ñâèíåé íà ì’ÿñî òà óòðèìàííÿ. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

096-690-51-57.

òåëÿò, òåëèöü, áè÷ê³â, êîð³â òà êîíåé. ÄÎÐÎÃÎ 097-66-99-500 Òåë.: 093-500-53-10 099-28-43-414 Êóïëþ êîð³â, êîíåé, òåëÿò, ñâèíåé, à òàêîæ êîð³â íà ìîëîêî òà ðîáî÷èõ êîíåé.

Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. Âèñîê³ ö³íè.

093-093-17-43, 068-815-86-93.

Ðåìîíò õîëîäèëüíèê³â, ìîðîçèëüíèê³â, òåõí³êè UFO

òà ðîáî÷èõ êîíåé

Âèñîê³ ö³íè 063-065-02-18, 067-396-80-08

ÁÅÐÅÇÍßÍÑÜÊÈÉ ì’ÿñîêîìïëåêñ çàêóïîâóº Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

à òàêîæ êîð³â, áèê³â. Ïåðåâåçåííÿ.

ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ íà â³äãîä³âëþ:

À òàêîæ êîð³â íà ìîëîêî

ÇÀÊÓÏÎÂÓÞ: òåëÿò,

ñâèíåé. Òåëÿò íà â³äãîä³âëþ. Çà íàéâèùèìè ö³íàìè. Òåë.: 098-427-54-48, 093-235-42-70, 066-924-32-38.

ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ

òåëÿò, ÂÐÕ, ñâèíåé, êîíåé. Òåëÿò íà â³äãîä³âëþ. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. Âèñîê³ ö³íè.

Òåë.: 093-982-33-85, 096-829-78-34.

Òåë.097-192-80-90 (Ñåðã³é).

ÄÎÐÎÃÎ ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ

ÂÐÕ, ÊÎÍÅÉ, ÒÅËßÒ. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. 066-749-30-02, 098-519-29-82, 063-020-32-45.

áóäü-ÿêî¿ ñêëàäíîñò³. Çàêóïîâóºìî ë³ñ, äðîâà, ñóõîñò³é. ×èñòèìî ë³ñîïîñàäêè, ïàðêè, êëàäîâèùà, ë³ñ.

ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ ÂÐÕ

Òåë.: 097-453-81-19, 093-037-92-47.

ÑÂÈÍÅÉ, ÒÅËßÒ. Ö³íè íàéâèù³. Òåë. 063-756-96-56, 096-041-76-97.

³êíà, äâåð³, æàëþç³ â³ä âèðîáíèêà. Øâèäêî, ÿê³ñíî íåäîðîãî. Ïåðåäîïëàòè íå áåðó. Òåë.: 068-18-56-240, 068-66-20-221. Âàëåð³é

áèê³â, êîíåé.

Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. 098-932-07-67, 050-052-43-32, 093-35-19-700.

ÂÀËÈÌÎ ÄÅÐÅÂÀ áóäü-ÿêî¿ ñêëàäíîñò³. Çí³ìàºìî åëåêòðîäðîòè. Ïîì³ðí³ ö³íè. Ïåíñ³îíåðàì çíèæêà.

063-489-85-45, 096-659-90-33, 096-626-74-40

Ïðîäàì

ä³éíèõ êîð³â òà ðîáî÷èõ êîíåé. Äîñòàâêà. Ïåðåâåçåííÿ. 066-23-23-967, 067-78-66-800.

ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ ÂÐÕ, êîíåé, ñâèíåé.

Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

Òåë.: 050-592-83-12; 063-143-59-30.

êîð³â íà ìîëîêî, êîíåé äëÿ ïðàö³

Òåë: (0462)971-283, 093-144-38-48, 095-295-92-05.

Òåë.: 063-173-88-84; 097-646-80-95.

098-74-11-833, 063-13-71-061.

Äîðîãî çàêóïîâóºìî ÂÐÕ, êîíåé, ñâèíåé, òåëÿò.

ÏÈËߪÌÎ ÄÅÐÅÂÀ

×åðí³ã³âñüêèé ì’ÿñîêîìá³íàò çàêóïîâóº íà âèã³äíèõ óìîâàõ òåëÿò, êîð³â,

Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

Çàêóïîâóºìî

Øâèäêèé âè¿çä. Ãàðàíò³ÿ.

Ñâèíåé, êîíåé. Òåëÿò íà â³äãîä³âëþ. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. Âèñîê³ ö³íè.

ÄÎÐÎÃÎ ÊÎвÂ, ÊÎÍÅÉ.

Òåë.: 068-690-16-41, 095-497-95-23

Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

Õàðê³âñüêèé ì’ÿñîêîìá³íàò çàêóïîâóº ÂÐÕ çà íàéâèùèìè ö³íàìè. Çâåðòàòèñÿ äî ðåã³îíàëüíîãî ïðåäñòàâíèêà. Òåë. 067-722-53-37.

Ïðîäàì ä³éíèõ êîð³â, ò³ëüíèõ òåëèöü òà ðîáî÷èõ Îáì³í. êîíåé. Ìîæëèâà

068-922-21-06 äîñòàâêà. ÄÎÐÎÃÎ ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ ÂÐÕ, ÊÎÍÅÉ, ÒÅËßÒ. 067-786-68-00, 066-75-90-993.

ÄÎÐÎÃÎ ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ òåëÿò, êîð³â, ñâèíåé, êîíåé. Ïåðåâ³ç ÂÐÕ. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî. Òåë.: 066-329-16-03, 093-772-19-96.

Ðåöåïòè äî âàøîãî ñòîëó

Êàðòîïëÿíî-êàïóñòÿí³ êðîêåòè

Êàïóñòà — 400 ã, 4 êàðòîïëèíè, 1 ÿéöå, ñèð — 100 ã, òîïëåíå ìàñëî — 3 ñò. ë., ìîëîêî — 0,5 ñêëÿíêè, áîðîøíî — 3 ñò. ë. ç ã³ðêîþ, ïàí³ðóâàëüí³ ñóõàð³ — 2 ñò. ë. + äëÿ ïàí³ðóâàííÿ, çåëåíü ïåòðóøêè, ñ³ëü, ÷îðíèé ìåëåíèé ïåðåöü, êóìèí, êîð³àíäð çà ñìàêîì. Ïðèãîòóâàòè êàðòîïëÿíå ïþðå. Íàøàòêóâàòè êàïóñòó. Ó ãëèáîê³é ñêîâîðîä³ ç òîïëåíèì ìàñëîì ï³äñìàæèòè êîð³àíäð ³ êóìèí, äîäàòè êàïóñòó. Ïåðåì³øàòè, âëèòè ìîëîêî ³ òóøêóâàòè äî ì’ÿêîñò³ íà íåâåëèêîìó âîãí³. Çà äîïîìîãîþ áëåíäåðà çðîáèòè ç êàïóñòè ïþðå, çì³øàòè ç êàðòîïëåþ. Äîäàòè çëåãêà çáèòå ÿéöå, äð³áíî íàòåðòèé ñèð, ñ³ëü, ïåðåöü ³ ïîäð³áíåíó ïåòðóøêó, ñóõàð³, ïåðåì³øàòè. Ñôîðìóâàòè êðîêåòè, îáâàëÿòè â ñóõàðÿõ ³ îáñìàæèòè ç îáîõ áîê³â íà ðîç³ãð³ò³é î볿.

Ðóëåòèêè ç ãðèáàìè

Âîäà — 120 ìë, áîðîøíî — 150 ã, á³ë³ ãðèáè — 200 ã, öèáóëèíà — 1 øò., ìîðêâà — 1 øò., òîìàòíà ïàñòà — 2 ñò. ë., îë³ÿ, êð³ï, ñ³ëü çà ñìàêîì. Ó âîä³ ðîç÷èíèòè ñ³ëü ³ äîäàòè 1 ñò. ëîæêó î볿. Äîäàòè áîðîøíî ³ çàì³ñèòè ò³ñòî. Äàòè ò³ñòó ïîñòîÿòè 20-30 õâèëèí. Íà ñêîâîðîä³ ç î볺þ îáñìàæèòè äð³áíî íàøàòêîâàíó öèáóëþ. Äîäàòè ãðèáè äî öèáóë³ ³ îáñìàæóâàòè 2-3 õâèëèíè. Äîäàòè òåðòó ìîðêâó ³ ñìàæèòè ùå 1-2 õâèëèíè. Òðîõè ïîñîëèòè. Ò³ñòî ðîçêà÷àòè â òîíêèé ïëàñò. Íàìàçàòè íà÷èíêîþ, ùî îñòèãëà. Çãîðíóòè ðóëåòîì. Íàð³çàòè íà íåâåëèê³ ÷àñòèíè ³ âèêëàñòè â ãëèáîêó ñêîâîðîäó. Ó âîä³ ðîçâåñòè òîìàòíó ïàñòó àáî ïðîñòî âçÿòè òîìàòíèé ñ³ê. Äîäàòè ñ³ëü, 1 ñò. ëîæêó î볿 ³ òðîõè öóêðó. Âëèòè â ñêîâîðîäó ³ â³äðàçó æ ïîñòàâèòè íà ïëèòó. Ãîòóâàòè 20 õâèëèí íà ñåðåäíüîìó âîãí³. Ãîòîâ³ ðóëåòè ïîñèïàòè äð³áíî íàøàòêîâàíèì êðîïîì.

Ñìà÷íà ðèáêà ïî-êîðåéñüêè

ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ ÒÅËßÒ, ÊÎвÂ, ÊÎÍÅÉ, ÑÂÈÍÅÉ

Æèâîþ âàãîþ òà ïî âèõîäó ì’ÿñà.

ÊÓÏËÞ ÊÎÍÅÉ, 22-26 ãðí/êã,

063-45-50-094, 068-36-59-050.

096-69-05-018, 063-915-91-97.

êîð³â, êîíåé, òåëÿò.

Òåë.: 063-023-26-69, 098-588-66-94.

Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

Q äå ìîÿ âåëèêà ëîæêà?

òåëÿò, ñâèíåé, 068-69-37-521;

Òåë.: 099-29-88-987; 063-78-93-022. ÏÐÎÄÀÆ ÄÎÌÀØÍÜί ÏÒÈÖ²:

áðîéëåðí³ êóð÷àòà, ³íäè÷àòà, êà÷åíÿòà (ç äîñòàâêîþ)

Çàïèòàííÿ çà òåëåôîíîì.

063-692-63-33, 050-46-50-911, 097-137-26-13. ì. ×åðí³ã³â

ÏÐÎÄÀÞ

îáïðèñêóâà÷³, ïëóãè, «¿æà÷êè», ãðàáêè, ñàäæàëêè, êîñàðêè, êàðòîïëåêîìáàéíè, ñ³âàëêè, òà ³í. ñ/ã òåõí³êó. Òåë.: 098-293-30-74, 063-33-468-11.

Äîðîãî ÂÐÕ:

òåëÿò íà â³äãîä³âëþ, êîð³â, êîíåé, ñâèíåé. Äîð³ç ö³ëîäîáîâî.

096-387-62-62, 099-618-52-77.

Ðèáà (êîðîï) — 2 øò., ÷àñíèê — 2-3 çóá÷èêè, ñ³ëü — 1 ÷. ë., ñïåö³¿ äëÿ ðèáè — 1 ñò. ë., ñ³ê ëèìîíà, öèáóëÿ — 4-5 øò., ñîëîäêèé ïåðåöü — 2 øò. Äëÿ ñîóñó-ìàðèíàäó çì³øàòè ïîäð³áíåíèé ÷àñíèê, ñ³ëü, ñïåö³¿ äëÿ ðèáè, ñþäè æ íàòåðòè òðîõè ñîëîäêîãî ïåðöþ (íà äð³áí³é òåðòö³). Äîäàòè ñ³ê ëèìîíà ³ äîáðå ïåðåì³øàòè. Íà ðèá³ çðîáèòè íàäð³çè (äî ê³ñòîê) øèðèíîþ â ïàëåöü. Öèáóëþ íàð³çàòè ê³ëüöÿìè, ïåðåöü ñîëîìêîþ. ×àñòèíó öèáóë³ ç ïåðöåì äîäàòè â ðèáó ³ êîæíèé íàäð³ç íàïîâíèòè ìàðèíàäîì. Âèêëàñòè îâî÷³ ó ãëèáîêå äåêî, à çâåðõó — ðèáêó. Çëåãêà ïîëèòè î볺þ. Íàêðèòè ôîëüãîþ ³ â³äïðàâèòè â äóõîâêó, ðîç³ãð³òó äî 180 ãðàäóñ³â, íà 40 õâèëèí. Ïîò³ì çíÿòè ôîëüãó ³ çàï³êàòè äî ðóì’ÿíî¿ ñêîðèíêè.

Êîâáàñà êóðÿ÷à

Ñòåãíî êóðÿ÷å (áåç ê³ñòîê) — 1 êã, ÷àñíèê — 7-8 çóá÷èê³â, ñ³ëü (çà ñìàêîì) — 1 ÷. ë., ïåðåöü ÷îðíèé ìåëåíèé, ïàïðèêà, êîð³àíäð, á³ëèé ïåðåöü, ÷èë³, íàñ³ííÿ ã³ð÷èö³, êóêóðìà — çà ñìàêîì, ìàéîíåç — 2 ñò. ë., æåëàòèí — 15 ã. Êóðÿ÷å ì’ÿñî ïîð³çàòè ðàçîì ç³ øê³ðêîþ íà êóáèêè ðîçì³ðîì 1,5-2 ñì (íå äóæå äð³áíî). Äîäàòè ñ³ëü, ñïåö³¿ òà ïîäð³áíåíèé ÷àñíèê. Äîäàòè ìàéîíåç ³ ðåòåëüíî ïåðåì³øàòè. Âñèïàòè æåëàòèí ³ ùå ðàç äîáðå ïåðåì³øàòè. Âèêëàñòè 1/4 ôàðøó íà õàð÷îâó ïë³âêó. Çãîðíóòè â êîâáàñêó. Äàë³ çàãîðíóòè â ôîëüãó «öóêåðêîþ». Òàê çðîáèòè ³íø³ êîâáàñêè. Çàï³êàòè â ðîç³ãð³ò³é äóõîâö³ ïðè òåìïåðàòóð³ 180 ãðàäóñ³â 1 ãîäèíó. Êîëè êîâáàñêà îõîëîíå, â³äïðàâèòè ¿¿ â õîëîäèëüíèê íà 5-7 ãîäèí.

Ôðóêòîâ³ ïèð³æêè «Äþøåñ»

Áîðîøíî — 4 ñòàê., âåðøêîâå ìàñëî (àáî âåðøêîâå ìàñëî íàâï³ë ç ìàðãàðèíîì, àáî ìàðãàðèí õîðîøî¿ ÿêîñò³) — 80 ã, öóêîð — 2 ñò. ë., ñ³ëü — 1 ÷. ë., ìîëîêî — 1 íåïîâíèé ñòàê. Äëÿ íà÷èíêè: íåâåëèê³ ãðóø³ – 6-8 øò., öóêîð — 4 ñò. ë., âåðøêîâå ìàñëî — 1 ñò. ë., ìàííà êðóïà — 1,5 ñò. ë., âàí³ë³í — 1 ïàêåòèê. Ãðóø³ äð³áíî íàð³çàòè. Ðîçòîïèòè 1 ñò. ë. âåðøêîâîãî ìàñëà íà ãëèáîê³é ñêîâîðîä³. Âèêëàñòè ãðóø³ ³ ñìàæèòè, ïîì³øóþ÷è, äî ì’ÿêîñò³. Äîäàòè öóêîð ³ âàí³ë³í, òðèìàòè íà âîãí³ äî ïîâíîãî ðîç÷èíåííÿ. Çíÿòè ç âîãíþ, òðîõè îñòóäèòè ³ âì³øàòè ìàííó êðóïó. Çàëèøèòè äëÿ íàáóõàííÿ íà ÷àñ, ïîêè áóäåòå ãîòóâàòè ò³ñòî. Ðîçòîïèòè âåðøêîâå ìàñëî ó âåëèê³é ìåòàëåâ³é ìèñö³. Äîäàòè ñ³ëü ³ öóêîð, ïîò³ì ìîëîêî ê³ìíàòíî¿ òåìïåðàòóðè, äîáðå ïåðåì³øàòè. Âèñèïàòè çâåðõó âñþ ìóêó, íà íå¿ — ñîäó, ãàøåíó îöòîì. Ðîçì³øóâàòè ñïåðøó ëîæêîþ, ïîò³ì — ðóêàìè (ò³ñòî ìຠâèéòè íå ëèïêèì). Çàãîðíóòè ò³ñòî â ïîë³åòèëåí ³ äàòè â³äïî÷èòè 30-40 õâèëèí ïðè ê³ìíàòí³é òåìïåðàòóð³. Ðîçä³ëèòè ò³ñòî íà 12 êóëüîê, à íà÷èíêó — íà 12 ÷àñòèí. Ðîçêà÷àòè îäíó êóëüêó, íà éîãî ïîëîâèíó ïîêëàñòè ÷àñòèíó íà÷èíêè, ñêëàñòè ò³ñòî íàâï³ë, ïðèòèñíóòè êðà¿ ³ çàùèïàòè. Çðîáèòè 2-3 ïðîêîëè âèäåëêîþ â âåðõíüîìó øàð³. Çë³ïèòè òàêèì ÷èíîì âñ³ ïèð³æêè. Íàëèòè â ñêîâîðîäó î볿 íà 1-1,5 ñì, äîáðå ðîç³ãð³òè ¿¿. Ñìàæèòè ïî 3-4 ïèð³æêè îäíî÷àñíî, ç îáîõ ñòîð³í, äî óòâîðåííÿ ðóì’ÿíî¿ ñêîðèíêè ³ ïîì³òíîãî çá³ëüøåííÿ â ðîçì³ð³. Âèêëàäàòè íà ïàïåðîâèé ðóøíèê, ùîá âèäàëèòè íàäëèøêè æèðó.

16/ Íàîñòàíîê

02.04.2020

Q òðè õàòè ó ñåë³

«Ïðèâåëà ìåí³ ä³òåé: «Ìàì, ÿ íà çàðàáîòêè».

Ñåëî Êó÷óãóðè Êîðþê³âñüêîãî ðàéîíó ìàéæå ïîðîæíº. Âçäîâæ òðàñè ñòîÿòü ïîêèíóò³ õàòè áåç îçíàê æèòòÿ. À íà âè¿çä³ õëîï÷èê ïàñå ê³ç. ² â îäíîìó ç äâîð³â ïîðàºòüñÿ 67-ð³÷íà Âàëåíòèíà ÊÀÐÄÀØ, âèêèäຠç õë³âà ãí³é. — Òðè æèë³ õàòè íà âñå ñåëî çàëèøèëîñÿ. Ñïðàâà ä³ä ç áàáîþ æèâóòü, ïî 83 ðîêè, Ãàííà ³ Ìèêîëà Êîáö³. Âîíè òóò ñïîêîíâ³êó, ÿê ³ ìî¿ áàòüêè. À ç äðóãîãî áîêó ÷îëîâ³ê, ðîê³â 60. Ðîç³éøîâñÿ ç æ³íêîþ, êóïèâ òóò ó áàáè Êîðîá÷èõè õàòó. Ùå íåäàâíî áóëî ÷îòèðè ÷è ï’ÿòü äâîð³â, äå ëþäè æèëè. Îäí³ ïîìåðëè, ³íø³ âè¿õàëè. Îñåë³ ïîðîçêðàäàëè, ïîêð³âë³ ïîçí³ìàëè. À ìè ç Êèºâà ñþäè ïðè¿õàëè. ×îëîâ³êà 23 ðîêè ÿê íåìà, ñèí ïîìåð 5 ðîê³â òîìó, íåâ³ñòêà äâîõ ä³òåé ïîêèíóëà ³ âäðàëà. Ó ìåíå äâ³ òèñÿ÷³ 100 ãðèâåíü ïåíñ³¿, ÿê ³ çà ùî ãîäóâàòè? ² îöå áàáà â ñâî¿ 67 ðîê³â îï³êóíñòâî îôîðìèëà, — íà÷å âèïðàâäîâóºòüñÿ Âàëåíòèíà Îïàíàñ³âíà. — Æèëè â Ïðèï’ÿò³, ïðàöþâàëè íà ×îðíîáèëüñüê³é àòîìí³é ñòàíö³¿. Ñàìà ÿ ðîäîì çâ³äñè. Ó Ïðèï’ÿò³ áóëà êàñòåëÿíøåþ ³ êîìåíäàíòîì â ãóðòîæèòêó, â³ä óïðàâë³ííÿ áóä³âíèöòâîì. Áóëî 26 ãóðòîæèòê³â ó Ïðèï’ÿò³. Îëåêñ³é Ñàõàðîâ, ìàéáóòí³é ÷îëîâ³ê, òåæ òàì æèâ ³ ïðàöþâàâ. Ëüîøà ïðè¿õàâ ç Êóðñüêî¿ îáëàñò³ ðàí³øå íàñ, íà ïåðøèé åíåðãîáëîê. ϳñëÿ àâà𳿠íàñ åâàêóþâàëè â Êè¿â, äàëè äâîê³ìíàòíó êâàðòèðó íà Òðîºùèí³. Æèëè òàì ç ÷îëîâ³êîì ³ ñèíîì Ñåð㳺ì. ß ïðàöþâàëà êàñèðîì-êîíòðîëåðîì â óí³âåðñàì³. Ñåðã³é ó Êèºâ³ ïîçíàéîìèâñÿ ç Åëëîþ ç Äîíåöüêà. Îëåêñ³é ïîìåð ó 1996 ðîö³. ß âèéøëà íà ïåíñ³þ, ïî ÷îðíîáèëüñüê³é, ³ ç 2003 ðîêó òóò æèâó. Âæå öÿ õàòà 20 ðîê³â ñòîÿëà áåç áàòüêà. Ñïî÷àòêó ïåðå¿õàëà, ÿê íà äà÷ó, äà òàê ³ îñòàëàñÿ.

¯ì êâàðòèðó êè¿âñüêó çàëèøèëà. Ó Ñåðã³ÿ ç Åëëîþ äâîº ä³òîê, Âàäèì ³ Àëüîøà Êîæåì’ÿêè. Ç íåâ³ñòêîþ âîíè òàê ³ íå ðîçïèñàëèñÿ. ×åðåç îíóê³â ³ ä³òåé ÿ â ñåë³ çàëèøèëàñÿ. Òóò ³ ïîðîñÿ âèðîùó, çàð³æó, ³ êàðòîïëþ âèêîïàþ, êîíñåðâàö³¿ íàðîáëþ. ²íäèê³â ïî 70, ïî 100 øòóê òðèìàëà. Ñåðã³é «Õîíäîþ» ïðè¿õàâ, ìàøèíó çàâàíòàæèâ ³ ïî¿õàâ. Êàçàâ: «Äîáðå, ìàìî, ùî òè â ñåë³». Ãîëîäí³ íå áóëè. À í³êîëè é ãí³é íå ïðè¿äóòü ðîçêèäàòè. Äîïîìîãè í³ÿêî¿. Ñåðã³é í³äå íå ïðàöþâàâ, íà ñòîëÿðà âèâ÷èâñÿ â ó÷èëèù³, àëå ïî ñïåö³àëüíîñò³ íå ï³øîâ. ϳäðîáëÿâ íà áàçàð³. Ìàøèíó éîìó êóì ÷åðí³ã³âñüêèé ïîäàðóâàâ. ³ääàâ, áî â ñàìîãî ¿õ, ìî’, 10 áóëî. ß íå ö³êàâèëàñÿ, çà ùî. Ó 41 ð³ê Ñåðã³é ïîìèðຠâ³ä åíäîêàðäèòó (³íôåêö³éíå çàõâîðþâàííÿ ç ³ìóííèìè ïîðóøåííÿìè ³ âðàæåííÿì êëàïàí³â ñåðöÿ). ³í äàâíî íà ñåðöå æàë³âñÿ. Ïàòîëîãîàíàòîì ñêàçàâ: ìèòòºâà ñìåðòü. Öå áóëî ó âåðåñí³. Ïî¿õàëè âñ³ºþ ñ³ì’ºþ éîãî õîðîíèòè: áðàò ì³é, ñåñòðà ç äî÷êîþ. Íåâ³ñòêó ÿ íå ïðîïèñóâàëà, âîíà ùå ç ïåðøèì ÷îëîâ³êîì íåðîçâåäåíà. Çíàéîìà â ÆÅÊó, à ÿ çàá³ãëà òóäè äî ïàñïîðòèñòà, êàæå: çàáåð³òü ä³òåé, áî âæå ñóñ³äè ïðèõîäèëè ñêàðæèòèñÿ. Âîíè æèëè òàì ðîê³â 15, í³ îäíå, í³ äðóãå í³äå íå ðîáèëî, à ÿ ïëàòèëà çà êâàðòèðó ç ïåíñ³¿. ² ÿê 9 äí³â ïî ñèíó â³äáóëè, ÿ íåâ³ñòêó ç ä³òüìè çàáðàëà â Êó÷óãóðè. Ùîá ó êè¿âñüê³é êâàðòèð³ ïðèòîí íå îðãàí³çóâàëà. Òàì çàðàç òðîþð³äíî¿ ñåñòðè äî÷êà ç ÷îëîâ³êîì æèâóòü. Íåâ³ñòêà ìàéæå ð³ê òóò ïðîæèëà.

Âàëåíòèíà Êàðäàø ç âíóêîì Îëåêñ³ºì

ßêîñü ¿¿ íà òàáëåòêàõ íåõîðîøèõ ñï³éìàëà. Åëëà âæå â Ñÿäðèíîìó âèíàéìàëà áóäèíî÷îê.  «Á³îìàñ³» ïðàöþâàëà ðîáî÷îþ. Áðèêåòè ç òèðñè øòàìïóþòü. Ïåðøîãî âåðåñíÿ â³äâåëà ä³òåé äî øêîëè. Âàäèì ó äðóãèé, à Îëåêñ³é â ïåðøèé ï³øîâ. À òðåòüîãî âåðåñíÿ ïðèâåëà ñþäè, ³ç ïîðòôåëÿìè. Õëîï÷èêè îòàêî ïîïðèòóëþâàëèñÿ, à âîíà: «Ìàì, ÿ ïîåäó â Êèåâ íà çàðàáîòêè. Áóäó ÷åðåç äâå íåäåëè ïðèåçæàòü…» ß ñàìå ñâèíÿì ì³øàëà, ðóêà ïî ë³êîòü â òîìó ò³ñò³. Çäèâóâàëàñü: «Ùå ÷îãî. Àíó áèñòðî çà ä³òåé ³ íà êâàðòèðó! Ðîáîòà â òåáå º». Âîíà ñòàëà â äâåðÿõ ³ í³÷îãî. ß ïîêè ñâèí³ âèíåñëà, âåðòàþñü — ä³òè òóëÿòüñÿ â êóõí³ ï³ä â³øàëêîþ. «À äå ìàìà?» «Ïî¿õàëà. ¯¿ ìàøèíà ÷åêàëà». Êóäè? Ç êèì? Ò³ëüêè ðàíö³ ç êíèæêàìè ïðè íèõ, ó ÷îìó ñòîÿëè, â òîìó é çàëèøèëèñÿ. À ìàìà çáðåõàëà ³ âòåêëà: íå òå ùî ÷åðåç äâà òèæí³, ø³ñòü ðîê³â òóò íå ïîêàçóºòüñÿ ³ íå äçâîíèòü. Çàðàç õëîïö³ â ñüîìèé ³ øîñòèé êëàñè õîäÿòü. Îòî Îëåêñ³é á³ãຠê³ç ïàñå, à Âàäèì òðîõè ïðèõâîð³â. Äî øêîëè ¿õ âîçÿòü ó Ñÿäðèíå. Àâòîáóñ ç Ðèáèíñüêà ä³òîê çàáèðàº, à ìî¿ âíèç òóäè éäóòü, ³ ¿õ ï³äáèðຠ³ ïðèâîçèòü. Áàòüê³âñüêèõ ïðàâ ÿ ¿¿ ïîçáàâèëà. Óæå ïî÷àëà îï³êóíñòâî îôîðìëÿòè, ïðè¿õàëà â ñîöñëóæáó. Õëîïö³ ïîðÿä ñòîÿòü, âæå é çèìà, à îáóâêè òåïëî¿ íåìà. Êàæó: «ß ¿ì çèìîâ³ ÷îá³òêè íå êóïëþ, äîðîã³ äóæå». Òîä³ ñïåö³àë³ñò â³ää³ëó ìîëîä³ ³ ñïîðòó ˳ë³ÿ Àíàòî볿âíà çðàçó: «Ùàñ. ϳøëè, õëîïö³». Çà íèõ, ïîâåëà ÷åðåç äîðîãó. Òàì ìàãàçèí â Êîðþê³âö³, íàïèñàíî «Âçóòòÿ». Ïðèõîäÿòü âæå îáóò³ ìî¿ õëîïö³, â íàï³â÷îá³òêàõ õîðîøèõ. Âæå íå çíàþ, ìàáóòü, õàçÿéêà ìàãàçèíó çà ñâ³é ðàõóíîê, à ìîæå, é âîíà ñàìà êóïèëà. Íåâ³ñòêó íå øóêàëà, à ÿê ÿ ¿¿ øóêàòèìó? Áà÷èëà, íà Òðîºùèí³ á³ãàº. ß òàì ïåíñ³þ îòðèìóþ, êâàðòèðó ïåðåâ³ðÿþ. Âîíà äî ìåíå: «Òüîòÿ Âàëÿ, êàê òàì äåòè?» Ìåíå ÿê âçÿëî: «Ïðè¿äü ³ ïîáà÷èø ÿê.  ³íòåðíàò³ òâî¿ ä³òè, â ×åðí³ãîâ³». «À ìíå â Ñÿäðèíîì ãîâîðèëè, ÷òî âè îïåêóíñòâî âçÿëè». «À, òàê öå òè âçíàëà! À ÷îãî æ íå ç’ÿâèëàñÿ? Ïðè¿æäæàé, îï³êóéñÿ. Íå ÿ æ ¿õ íàðîäèëà, à òè». ² òîëêó ç òî¿ ðîçìîâè? À ä³òè ñëóõíÿí³. Çäîðîâî õîðîøèº õëîïö³! — õâàëèòü âíóê³â Âàëåíòèíà Îïàíàñ³âíà. — Äîïîìàãàþòü. Äâîº ñâèíåé òðèìàºìî, êóðåé 35 øòóê. Ìàãàçèíó â ñåë³ íåìà, õë³á íå âîçÿòü. Ñàìà ìîïåäîì ÷îòèðè ê³ëîìåòðè â Ñÿäðèíå ¿æäæó. Àáî íà Õîëìè. Ìàøèíó ïðîäàëà, áóâ «Æèãóëü» 7-êà, à «Äåëüòó» êóïèëà. Âçèìêó íà ìàðøðóòö³ â Êîðþê³âêó, íàêóïëÿþ òàì âñüîãî çðàçó.

Îëåíà ÃÎÁÀÍÎÂÀ, Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ôîòî Îëåíè ÃÎÁÀÍÎÂί

ßêùî âè àêòèâíà, íàö³ëåíà íà ðåçóëüòàò, ñòðåñîñò³éêà, êîìóí³êàáåëüíà ëþäèíà, â쳺òå òà ìàºòå ñò³éêå áàæàííÿ

ÏÐÀÖÞÂÀÒÈ ÌÅÍÅÄÆÅÐÎÌ Ç ÐÅÊËÀÌÈ,

097-336-55-60

äçâîí³òü: 097-336-55-60, 091-333-03-56. Ðåºñòðàö³éíå ñâ³äîöòâî ×à ¹314 â³ä 18 ëèñòîïàäà 2004 ð.

Çàñíîâíèê: òðóäîâèé êîëåêòèâ Òîâàðèñòâà ç îáìåæåíîþ â³äïîâ³äàëüí³ñòþ “Ðåäàêö³ÿ ãàçåòè “×åðí³ã³âñüêèé â³ñíèê”. Âèäàâåöü: ÒΠ“Ðåäàêö³ÿ ãàçåòè “×åðí³ã³âñüêèé â³ñíèê”. Ãîëîâíèé ðåäàêòîð Ñ.Ï. Íàðîäåíêî ³äïîâ³äàëüíèé çà âèïóñê íîìåðà Ñ.Ï. Íàðîäåíêî

ÍÀØÀ ÀÄÐÅÑÀ: 14000, ×åðí³ã³â, âóë. Ïðåîáðàæåíñüêà, 12, 1-é ïîâåðõ. Òåëåôîíè: 675-186 (ðåäàêòîð), 675-188, 675-189, 675-522 (êîðåñïîíäåíòè), Òèðàæ 42116 093-42-89-990 (áóõãàëòåð³ÿ), 675-187 (â³ää³ë ðåêëàìè). Åëåêòðîííà ïîøòà: vistnik_777@i.ua

ÍÀز ÐÅʲÇÈÒÈ: ÒΠ“Ðåäàêö³ÿ ãàçåòè “×åðí³ã³âñüêèé â³ñíèê” ð/ð UA2338080500000000 26000115829; ÀÒ “Ðàéôôàéçåí Áàíê “Àâàëü” ì. Êè¿â; ÌÔÎ 380805; êîä 31188511.

Çàì.8214

Ðåêëàìà ó «Â³ñíèêó ×»

²íäåêñ 61062

Ðóêîïèñè ³ ôîòîçí³ìêè, íàä³ñëàí³ äî ðåäàêö³¿, íå ðåöåíçóþòüñÿ ³ íå ïîâåðòàþòüñÿ. Ïðèéìàºìî ðåêëàìó òà îãîëîøåííÿ â³ä ï³äïðèºìñòâ, óñòàíîâ, îðãàí³çàö³é, êîìåðö³éíèõ ñòðóêòóð òà ïðèâàòíèõ îñ³á. Çà äîñòîâ³ðí³ñòü ôàêò³â â³äïîâ³äàëüí³ñòü íåñóòü ðåêëàìîäàâåöü ³ àâòîð ïóáë³êàö³¿. Ïðîïëà÷åí³ ìàòåð³àëè â ãàçåò³ ïîçíà÷àþòüñÿ çíàêîì «ðåêëàìà», «òðèáóíà», «³ì³äæ», «äîáðà ñïðàâà», «àêòóàëüíî». Ëþäè äîáð³! Ðåòåëüíî çâàæóéòå, ÷è âàðòî áðàòè ãðîø³ ó ô³ðì, ùî ïðîïîíóþòü íó äóæå ãàðí³ óìîâè. Óâàæíî ÷èòàéòå äîãîâîðè. Íå âëÿïàéòåñü! Ðåäàêö³ÿ «Â³ñíèêà ×».

Ãàçåòà íàáðàíà ³ çâåðñòàíà â êîìï'þòåðíîìó öåíòð³ ðåäàêö³¿, â³ääðóêîâàíà ÒΠ«Óêðïîë³ãðàôìåä³à», 04080, òåë. (044) 205-43-23, ì.Óêðà¿íêà, âóë. Ïðîìèñëîâà, 3.