"Вісник Ч", 13 лютого 2014 року

ïåðåæèâåìî âåñåëî — Íàøå óëþáëåíå ñâÿòî – Äåíü Ñâÿòîãî Âàëåíòèíà. Öå ºäèíå ñâÿòî, ï³ñëÿ ÿêîãî áîëèòü íå ãîëîâà...

Òèðàæ 61783 13 ëþòîãî 2014 ðîêó. ¹7/ 1449

³êòîð Ìåäâåä÷óê ïðîäàâ ñâîþ ÷àñòêó,

³êòîð Ìåäâåä÷óê

³ òåïåð Þð³é Ãðèá âëàñíèê

ìèñëèâñüêîãî ãîñïîäàðñòâà «øàíóâàëüíèê³â ïðèðîäè» Þð³é Ãðèá íà ôîí³ êîòåäæó Ñåðã³é Ò³ã³ïêî

À â Êàðïèë³âö³ — Ñåðã³é Ò³ã³ïêî?

Í Òàê³ êàáàí÷èêè âîäÿòüñÿ ó êîçåëåöüêèõ ë³ñàõ

àéâ³äîì³ø³ òà íàéêðóò³ø³ ìèñëèâñüê³ ãîñïîäàðñòâà îáëàñò³ — ó Êîçåëåöüêîìó ðàéîí³. Äóæå âæå âèã³äíå ðîçòàøóâàííÿ: ãóñò³ ë³ñè, áåðåã Êè¿âñüêîãî ìîðÿ òà é äî ñòîëèö³ íåäàëåêî. ÄÏ «Òîâàðèñòâî øàíóâàëüíèê³â ïðèðîäè Êîçåëåöüêîãî ðàéîíó» çà ñåëîì Äàí³âêà. Íàëåæàëî áðàòàì ³êòîðó ³ Ñåðã³þ Ìåäâåä÷óêàì (³êòîð Ìåäâåä÷óê — óêðà¿íñüêèé ïîë³òèê, êóì ïðåçèäåíòà Ðîñ³¿ Âîëîäèìèðà Ïóò³íà, ÷îëîâ³ê òåëåâåäó÷î¿ êàíàëó ÑÒÁ Îêñàíè Ìàð÷åíêî). Ñïåö³àë³çîâàíå ìèñëèâñüêî-ðèáàëüñüêå ï³äïðèºìñòâî «Äåñíÿíñüêå» íà â’¿çä³ ó ñåëî Êàðïèë³âêà. Âîíî â³äíîñíî ìîëîäå. Êàæóòü, ùî ó «Äåñíÿíñüêîìó» ãîñïîäàðþº Ñåðã³é Ò³ã³ïêî (íàðîäíèé äåïóòàò, êîëèøí³é â³öå-ïðåì’ºð-ì³í³ñòð Óêðà¿íè).

Ìàðèíà ÇÀÁ²ßÍ. Ôîòî àâòîðà

ïðîäîâæåííÿ ñòîð. 4

2. Реклама 13 лютого 2014 року ÄÎÐÎÃÎ ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ ÂÐÕ, ÊÎÍÅÉ, ÒÅËßÒ. 098-519-28-70, 066-75-90-993.

ÊÎÃÄÀ ÇÄÎÐÎÂÜÅ ÄÀÅÒ ÒÐÅÙÈÍÓ...

ÄÎÐÎÃÎ ÇÀÊÓÏÎÂÓªÌÎ òåëÿò, êîð³â, êîíåé òà ñâèíåé íà ì’ÿñî òà óòðèìàííÿ. Òåë. 063-023-26-69, 098-588-66-94, 050-532-73-11.

²ÊÍÀ

áðîíåäâåð³, æàëþç³. Íàéêðàù³ ö³íè, âèá³ð ïðîô³ëþ, ãàðàíò³ÿ, êðåäèò*. ì. ×åðí³ã³â, Òåë.: (093) 78-79-291, (067) 944-80-17, 93-73-10. *Áàíê «À-Áàíê». ˳ö. ÍÁÓ ¹16 â³ä 09.10.2009 ð.

Êàê âû äóìàåòå, ê êàêîìó âðà÷ó ÷àùå âñåãî ïðèõîäÿò òîëüêî òîãäà, êîãäà òåðïåòü óæå íåâûíîñèìî? Íåò, ýòî íå ãèíåêîëîã è íå ñòîìàòîëîã. Õîòÿ –ñêîðåå âñåãî – èìåííî ýòèõ âðà÷åé íàçîâóò âàøè çíàêîìûå, çàäàé âû ïîäîáíûé âîïðîñ. Íà ñàìîì äåëå, áîëüøèíñòâî ïàöèåíòîâ äî ïîñëåäíåãî îòêëàäûâàþò âèçèò ê ïðîêòîëîãó. Ñôåðà äåÿòåëüíîñòè ýòîãî âðà÷à íàñòîëüêî èíòèìíà, ÷òî êðîìå æóòêèõ áîëåé ïàöèåíòû ìîãóò èñïûòûâàòü íåïðåîäîëèìîå ñòåñíåíèå. È ñîâåðøåííî íàïðàñíî! Ãåìîððîé, òðåùèíà ïðÿìîé êèøêè, ñëîæíîñòè ñ äåôåêàöèåé, àíàëüíûé çóä, ïîëèïû è áàõðîìêè – êàæäûé òðåòèé æèòåëü Óêðàèíû ñòàëêèâàåòñÿ ñ ýòèìè ïðîáëåìàìè åæåäíåâíî. Íî ìóæåñòâåííî òåðïèò è íàäååòñÿ, ÷òî âñ¸ ïðîéä¸ò ñàìî ñîáîé. Íå ïðîéäåò! Ïðè ëþáûõ – äàæå íåçíà÷èòåëüíûõ – ïðîáëåìàõ â îáëàñòè çàäíåãî ïðîõîäà íóæíî ñðî÷íî îáðàùàòüñÿ ê ïðîêòîëîãó. Òàê âû ìèíèìèçèðóåòå îïàñíîñòü, è â âàøåé ìåäèöèíñêîé êàðòî÷êå íå ïîÿâèòñÿ çàïèñèíà ëàòûíè:

www.doctorpro.com.ua

C-r (cancer). Ðàê ïðÿìîé êèøêè – î÷åíü ÷àñòî – ñëåäñòâèå òîãî, ÷òî äîëãîå âðåìÿ ïàöèåíò ñïèñûâàë çóä â àíóñå íà íåäîñòàòî÷íóþ ãèãèåíó èëè íîøåíèå ñèíòåòè÷åñêîãî áåëüÿ. Èëè ñòàðàëñÿ íå äóìàòü î êðîâÿíèñòûõ âûäåëåíèÿõ èç ïðÿìîé êèøêè. Èëè òåðïåëèâî íå çàìå÷àë àíàëüíûõ òðåùèí, êîòîðûå ïðîÿâëÿþòñÿ áîëåçíåííûì äèñêîìôîðòîì, íî ëå÷àòñÿ ïåðèîäè÷åñêè è ñóìáóðíî – ïî ìåðå îáîñòðåíèÿ. Àíàëüíûå òðåùèíû (ôèññóðû) – îäíî èç íàèáîëåå ðàñïðîñòðàí¸ííûõ ïîñëå ãåìîððîÿ ïðîêòîëîãè÷åñêèõ çàáîëåâàíèé. Ïðè íåñâîåâðåìåííîì ëå÷åíèè ôèññóðà ïåðåõîäèò â õðîíè÷åñêóþ ñòàäèþ è ñ òðóäîì ïîääàåòñÿ èçëå÷åíèþ. Ïðèçíàêè ôèññóðû î÷åíü íàïîìèíàþò ïðîÿâëåíèÿ ãåìîððîÿ – ýòî è çóä, è êðîâîòå÷åíèå, è îñòðàÿ áîëü. Íî âîò ïðè÷èíû ýòèõ ïðîÿâëåíèé ðàçëè÷íû: ïðè ãåìîððîå íàáëþäàåòñÿ ðàñøèðåíèå âåí, à òðåùèíû ïðÿìîé êèøêè – ýòî áîðîçäêè, ìèêðîðàçðûâû ñëèçèñòîé ïðÿìîé êèøêè, âûçâàííûå å¸ òðàâìèðîâàíèåì ïðè äåôåêàöèè, êàê ïðàâèëî, â ñî÷åòàíèè ñ îòñóòñòâèåì èíòèìíîé ãèãèåíû. Èìåííî ïîòîìó, íè â êîåì ñëó÷àå íåëüçÿ ïîëàãàòüñÿ íà íàðîäíóþ ìåäèöèíó è ñàìîñòîÿòåëüíî óñòðàíÿòü íåïðèÿòíûå ñèìïòîìû. Âèçèò ê âðà÷ó-ïðîêòîëîãó îáåñïå÷èò òî÷íóþ äèàãíîñòèêó çàáîëåâàíèÿ, âåäü â êîíå÷íîì èòîãå ñïîñîáû ëå÷åíèÿ ýòèõ çàáîëåâàíèé (ôèññóð è ãåìîððîÿ) ñèëüíî ðàçíÿòñÿ, è òîëüêî âðà÷ ñïîñîáåí ðåêîìåíäîâàòü òó èëè èíóþ ñõåìó ëå÷åíèÿ, ïîäõîäÿùóþ äëÿ êàæäîãî êîíêðåòíîãî ñëó÷àÿ.  íà÷àëå çàáîëåâàíèÿ, êîãäà òðåùèíû (ôèññóðû) åù¸ òîëüêî ñôîðìèðîâàëèñü è

г. Чернигов

ул. Героев Чернобыля, 3

Лиц. МОЗУ сер. АГ № 601724 от 02.06.11

ïðåäñòàâëÿþò ñîáîé íåãëóáîêèå íàäðûâû î÷åíü ýôôåêòèâíî êîíñåðâàòèâíîå ëå÷åíèå.  ýòîì ñëó÷àå âðà÷è «ÄîêòîðÏÐλ íàçíà÷àþò íàðóæíûå ñðåäñòâà – óíèêàëüíûå ìàçè,îáëàäàþùèå ïðîòèâîâîñïàëèòåëüíûìè è ðàíîçàæèâëÿþùèìè ñâîéñòâàìè. Òàêæå ïàöèåíòó ðåêîìåíäóåòñÿ îïðåäåë¸ííàÿ äèåòà è ñïèñîê íåîáõîäèìûõ ãèãèåíè÷åñêèõ ïðîöåäóð.  ñëó÷àå, êîãäà àíàëüíûå òðåùèíû â òå÷åíèå ïðîäîëæèòåëüíîãî âðåìåíè ïîñòîÿííî ïîâðåæäàþòñÿ, çàòâåðäåâàþò (çàðóáöîâûâàþòñÿ) è ïåðåõîäÿò â õðîíè÷åñêóþ ñòàäèþ, òðåáóåòñÿ óæå áîëåå ñåðüåçíîå âìåøàòåëüñòâî.  «ÄîêòîðÏÐλ ðåøàþò ýòó ïðîáëåìó áåç îïåðàöèè! Ìàëîèíâàçèâíûå ìåòîäû ëå÷åíèÿ ïðèìåíÿþòñÿ â ìåäèöèíñêèõ öåíòðàõ Åâðîïû, Àìåðèêè, Èçðàèëÿ, Àâñòðàëèè óæå áîëåå 20 ëåò. Ïðåèìóùåñòâà ýòèõ ìåòîäèê ïåðåä òðàäèöèîííîé îïåðàöèåé î÷åâèäíû: âîïåðâûõ, îòñóòñòâèå ñòðàõà è ïîäãîòîâèòåëüíîãî ïåðèîäà. Âî-âòîðûõ, îòñóòñòâèå òðàâìèðîâàíèÿ ñëèçèñòîé òêàíè, à ñîîòâåòñòâåííî, îòñóòñòâèå áîëè è ïîñëåîïåðàöèîííîãî ïåðèîäà. Â-òðåòüèõ, íåïîñðåäñòâåííî ñðàçó ïîñëå îêîí÷àíèÿ ïðîöåäóðû áîëüíîé ïîêèäàåò ëå÷åáíîå çàâåäåíèå, è çàíèìàåòñÿ ñâîèìè îáû÷íûìè äåëàìè. Ïðè ýòîì, ïðîöåäóðû çàíèìàþò íå áîëåå 10 ìèíóò è íå òðåáóþò ïðåáûâàíèÿ â ñòàöèîíàðå. Âîçìîæíîñòè ñîâðåìåííîé ìåäèöèíû è êâàëèôèêàöèÿ âðà÷åé «ÄîêòîðÏÐλ ïîëíîñòüþ ìåíÿþò ïðåäñòàâëåíèÿ ïàöèåíòîâ î âèçèòàõ ê ïðîêòîëîãó. Ãëàâíîå: íå çàïóñêàéòå áîëåçíü è îáðàùàéòåñü çà êîíñóëüòàöèåé ïðè ïåðâûõ ñèìïòîìàõ. È áóäüòå çäîðîâû!

ПРОКТОЛОГИЯ

ДЕРМАТОЛОГИЯ

БЕЗОПЕРАЦИОННОЕ ЛЕЧЕНИЕ ГЕМОРРОЯ и ТРЕЩИН ПРЯМОЙ КИШКИ без боли, без госпитализации. Устранение косметических дефектов в области ануса.

ЛЕЧЕНИЕ ПСОРИАЗА БЕЗ ГОРМОНОВ. Диагностика и лечение грибковых заболеваний кожи, экземы, дерматитов. Удаление кондилом, папиллом, бородавок.

â³äîì³ ëþäè

13 лютого 2014 року

Новини. 3 Êó÷ìà ï³äòðèìàâ êîíñòèòóö³éíèé ïëàí îïîçèö³¿

íàï³âæàðò

ðàçîì — ñèëà

×åðí³ã³âùèíà îìèâàºòüñÿ... ×îðíèì òà Àçîâñüêèì ìîðÿìè

Ñîñíè÷àíè âèéøëè ï³ä ðàéâ³ää³ë. Íà÷àëüíèê ì³ë³ö³¿ ï³øîâ ç ïîñàäè

×åðí³ã³âñüêà îáëàñíà ðàäà ìຠîô³ö³éíèé ñàéò â ²íòåðíåò³. Òàì ïåðåë³ê ð³øåíü, ïðèéíÿòèõ ðàäîþ, ñïèñîê äåïóòàò³â òà ³íøà êîðèñíà ³íôîðìàö³ÿ. Íåùîäàâíî ó âåðõíüîìó ïðàâîìó êóòî÷êó ñàéòà ðîçì³ñòèëè ïîâ³äîìëåííÿ: «Óâàãà! ³äêðèòî òåñòîâó âåðñ³þ íîâîãî îô³ö³éíîãî ïîðòàëó îáëàñíî¿ ðàäè. … çà àäðåñîþ http://chor.gov.ua/» «Â³ñíèê ×» â³äðàçó æ çàö³êàâèâñÿ, ùî òàì íîâîãî. Îñîáëèâî ñïîäîáàëàñü ³íôîðìàö³ÿ ó ðîçä³ë³ «Íàø êðàé», à ñàìå — «Ïðèðîäà». «Ëàíäøàôò — ð³âíèííà ïîâåðõíÿ, á³ëüø³ñòü òåðèòî𳿠ðåã³îíó ðîçòàøîâàíà ó ñòåïîâ³é çîí³, — íàïèñàíî â òåñòîâ³é âåðñ³¿ íîâîãî îô³ö³éíîãî ïîðòàëó. — Îáëàñòü º îäí³ºþ ç íàéáàãàòøèõ ùîäî çàïàñ³â âîäíèõ ðåñóðñ³â â Óêðà¿í³. ¯¿ âîäíà ñ³òêà ñêëàäàºòüñÿ ³ç 196 ð³÷îê äîâæèíîþ ïîíàä 10 êì òà 1065 ð³÷îê äîâæèíîþ ìåíøå 10 êì. Çàãàëüíà ð³÷êîâà ìåðåæà — 8480 êì. Ãîëîâíèìè âîäíèìè àðòåð³ÿìè º ð. Äåñíà (552 êì) ç îñíîâíèìè ïðèòîêàìè: ð. Îñòåð (199 êì), ð. Ñíîâ (190 êì), ð. Ñåéì (56 êì) òà ð. Óäàé (195 êì). Âîäí³ ðåñóðñè: îìèâàºòüñÿ ×îðíèì òà Àçîâñüêèì ìîðÿìè, ãîëîâíà ð³÷êà — Äí³ïðî.  ìåæàõ ðåã³îíó ïðîò³êຠð. Äí³ïðî òà çíàõîäèòüñÿ ÷àñòèíà Êè¿âñüêîãî âîäîñõîâèùà.  îáëàñò³ ïåðåâàæàþòü äåðíîâî-ï³äçîëèñò³ ãðóíòè, íà ï³âäí³ — ÷îðíîçåìè, ðîçïîâñþäæåí³ òàêîæ ñ³ð³, ñâ³òëî-ñ³ð³, îï³äçîëåí³ ³ òîðôÿíî-áîëîòí³ ãðóíòè». ×åðí³ã³âùèíà — çîíà ì³øàíèõ ë³ñ³â, öå âèâ÷àþòü óæå ó ÷åòâåðòîìó êëàñ³ øêîëè. Àëå ãîëîâíà ðîäçèíêà, çâè÷àéíî æ, «îìèâàºòüñÿ ×îðíèì òà Àçîâñüêèì ìîðÿìè». Íó ÷îãî âè, âåðñ³ÿ æ òåñòîâà, óñì³õíåòüñÿ ÷èòà÷. Òàê ñàéò æå îô³ö³éíèé! Õòîñü æå îòðèìóº ãðîø³ çà òå, ùîá òàì íå ïèñàëè ñóïåðäóðíèõ äóðíèöü! À öå âæå ïðî÷èòàëè (íà ÷àñ ï³äãîòîâêè íîìåðà) àæ 230 ÷îëîâ³ê. Äèòèíêà ÿêàñü ïðî÷èòàëà, ñêàæå íà ãåîãðàô³¿. Íå òå ùî äâà ïîñòàâëÿòü, ç êëàñó âèæåíóòü! À ìîæå, òî ãðàþòü àïåòèòè òà àìá³ö³¿? Çåìë³ íàä Êè¿âñüêèì ìîðåì ðîçäàëè, áàçó â ßëò³ ïðîäàëè, à æèòè æ òðåáà. ² îò óÿâ³òü, ùî ×îðíå òà Àçîâñüêå ìîðÿ áëèçüêî… Ñê³ëüêè êîøòóâàëà á ñîòêà çåìë³? Òóò ïî 2,5 òèñÿ÷³ áàêñ³â çà ñîòêó ä³ëà íå áóäå, òóò 20,5 òèñÿ÷³ òðåáà!

Îëüãà ÌÀÊÓÕÀ

×åòâåðòîãî ëþòîãî ó Ñîñíèö³ ïîõîâàëè 39-ð³÷íîãî âîä³ÿ Ïàâëà Òåðåùåíêà. Áåç áàòüêà çàëèøèëîñÿ äâîº ñèí³â. Ñòàðøèé — ñòóäåíò þðèäè÷íîãî ³íñòèòóòó. Ìîëîäøèé — îäèíàäöÿòèêëàñíèê. Ïàâëî ïîìåð 31 ñ³÷íÿ ó ðåàí³ìàö³¿ îáëàñíî¿ ë³êàðí³, íå âèõîäÿ÷è ç êîìè. Íàãàäàþ, óâå÷åð³ 25 ñ³÷íÿ Ïàâëî ï³øîâ äî êàôå «Þí³ñòü» ³ íå ïîâåðíóâñÿ. Äðóæèíà íå ìîãëà ç íèì çâ’ÿçàòèñÿ, áî ìîá³ëêó çàëèøèâ óäîìà. Íåïðèòîìíîãî, ðîçäÿãíåíîãî, ïîáèòîãî, ç ñ³ìîìà êóëüîâèìè ïîðàíåííÿìè, ï³ä ðàíîê éîãî çíàéøîâ ïåðåõîæèé. Á³ëÿ Ïàâëà âàëÿëèñÿ ãóìîâ³ êóë³ â³ä òðàâìàòèêà. Ñïî÷àòêó ïîòåðï³ëîãî â³äâåçëè ó ðàéë³êàðíþ. Ïîò³ì â îáëàñíó. Çðîáèëè òðåïàíàö³þ ÷åðåïà, âèäàëèëè ãåìàòîìó. Ùå êîëè Ïàâëà çàáðàëè íà ×åðí³ã³â, éîãî äðóæèí³ Àëë³ ñîñíè÷àíè íàçâàëè ³ìåíà òà ïð³çâèùà ïðè÷åòíèõ ÷îëîâ³ê³â. Òà ìèíóâ òèæäåíü, äðóãèé. ̳ë³ö³ÿ í³êîãî íå çàòðèìóâàëà. Òåðåùåíêà ââàæàëè ïîðÿäíèì ñ³ì’ÿíèíîì. Íà éîãî ïîõîðîí ç³éøëàñÿ ÷è íå âñÿ Ñîñíèöÿ. Ëþäè îáóðþâàëèñü, ùî ì³ë³ö³ÿ ïîêðèâຠì³ñöåâèõ ìàæîð³â. Íàñòóïíîãî äíÿ ï³ñëÿ ïîõîðîíó, ï’ÿòîãî ëþòîãî, ëþäè ïðèéøëè ï³ä Ñîñíèöüêèé ðàéâ³ää³ë ì³ë³ö³¿. dzáðàëîñÿ á³ëüøå ï³âòèñÿ÷³ (í³õòî ç ïîë³òèê³â ¿õ íå çáèðàâ. — Àâò.). Ëþäè âèìàãàëè ïðèòÿãíåííÿ âèííèõ äî â³äïîâ³äàëüíîñò³. Çàñïîêî¿òè ïîâñòàëèõ ñîñíè÷àí ç ×åðí³ãîâà ïðè¿õàâ ïåðøèé çàñòóïíèê íà÷àëüíèêà îáëàñíî¿ ì³ë³ö³¿ Îëåêñàíäð Ëþáàðåöü. ³í ïðè âñ³õ íàçâàâ ï³äîçðþâàíèõ. ³òàë³ÿ Áàñàíöÿ, Ñåðã³ÿ Ñêëÿðà òà Ñåðã³ÿ Òðóáó. Ïåðøèì äâîì îãîëîøåíî ï³äîçðó ó íàíåñåíí³ óìèñíèõ ò³ëåñíèõ óøêîäæåíü. Òðóáó ï³äîçðþþòü ó õóë³ãàíñòâ³. Ëþäè âèìàãàëè ¿õ çàòðèìàííÿ ³ òàêè â³äïðàâèòè «òð³éöþ» äî ³çîëÿòîð³â òèì÷àñîâîãî òðèìàííÿ. Ñåðã³é Ñêëÿð — ñèí ãîëîâè ðàéîííî¿ ðàäè ÓÒÌÐ Àíàòîë³ÿ Ñêëÿðà. Ìàòè áóëà âèõîâàòåëüêîþ äèòñàäêà. ³òàë³é Áàñàíåöü — ñèí ï³äïðèºìöÿ. Ìàòè ïðàöþº â óïðàâë³íí³ ïðàö³ ³ ñîöçàõèñòó ñïåö³àë³ñòîì â³ää³ëó äîïîìîã. Ùå âë³òêó 2012 ðîêó â³í íà ñìåðòü çáèâ ëþäèíó, òà â òþðìó éîãî íå ïîñàäèëè. Ñóä äàâ òðè ðîêè óìîâíî. Ñåðã³é Òðóáà — ñèí âëàñíèêà êàôå «Þí³ñòü» Âîëîäèìèðà Òðóáè. Îñòàíí³é çäຠêàôå â îðåíäó. Ìàòè íèí³ íà ïåíñ³¿, à äî öüîãî òðèâàëèé ÷àñ ïðàöþâàëà ñåêðåòàðåì ñ³ëüðàäè â Çàãðåáåëë³ (ñåëî ï³ä Ñîñíèöåþ). 7 ëþòîãî ï³ñëÿ çâåðíåííÿ ãðîìàäÿí Ñîñíèöüêà ðàäà ïðèéíÿëà ð³øåííÿ çàêðèòè êàôå «Þí³ñòü». ³äáóëèñÿ êàäðîâ³ çì³íè ó ñîñíèöüê³é ì³ë³ö³¿. Íà÷àëüíèê Áîðèñ Ñåìåíþê óæå íå êåðóº ðàéâ³ää³ëîì. Êàæóòü, éîãî â³äïðàâëÿþòü ó â³äñòàâêó. Íèí³ â³í ï³øîâ ó íåâèêîðèñòàíó â³äïóñòêó.

ïðîäîâæåííÿ ñòîð. 15

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ

òðåáà ä³ëèòèñÿ

³ä Ñåðã³ÿ Ò³ã³ïêà âèìàãàþòü ñ³ì â³äñîòê³â гê òîìó Ñåðã³é Ò³ã³ïêî (òîáòî ô³íàíñîâî-ïðîìèñëîâà ãðóïà «ÒÀÑ», íàçâà ðîçøèôðîâóºòüñÿ Òèãèïêî Àííà Ñåðãååâíà, òàê çâàòè ñòàðøó äî÷êó ïîë³òèêà) ïðèäáàâ àãðîô³ðìó Âàñèëÿ Ôåñàêà «Îáð³é» ó ñåë³ Õàðèòîí³âêà Ñð³áíÿíñüêîãî ðàéîíó. ßêùî òî÷í³øå, êîðïîðàòèâí³ ïðàâà íà «Îáð³é» ïðèäáàëî ÒΠ«Òàãðîí», ùî ï³äïîðÿäêîâóºòüñÿ ãðóï³ «ÒÀÑ». Îðåíäíà ïëàòà çà çåìëþ — ï‘ÿòü â³äñîòê³â. Æèòåë³ Õàðèòîí³âêè âèìàãàþòü ñ³ì â³äñîòê³â. Çà öå ïðîãîëîñóâàëè íà çàãàëüíèõ çáîðàõ. Àäæå â ñóñ³äí³õ àãðîô³ðìàõ âëàñíèêàì çåìåëüíèõ ïà¿â ïëàòÿòü ñ³ì â³äñîòê³â. Àãðîô³ðìà «Îáð³é ËÒÄ» îðåíäóº 2134 ãåêòàðè õàðèòîí³âñüêèõ çåìåëü. Ñâî¿ çåìë³ ¿é äîâ³ðèëè îáðîáëÿòè 405 âëàñíèê³â ïà¿â. Àíäð³é Ëåâêîâåöü, çàñòóïíèê äèðåêòîðà êåðóþ÷î¿ êîìïàí³¿ àãðîô³ðìè «Îáð³é ËÒÄ», ÿêèé áóâ íà çáîðàõ, íà ïðîïîçèö³þ çá³ëüøèòè îðåíäíó ïëàòó äî ñåìè â³äñîòê³â íå ïîãîäèâñÿ. Ìîâëÿâ, óñå,

ùî á³ëüøå ï‘ÿòè â³äñîòê³â, ðèçèêîâàíî. гçíèöÿ ó äâà â³äñîòêè — öå ñóòòºâî ÷è í³? Æèòåëü Õàðèòîí³âêè, êîëèøí³é ãîëîâíèé àãðîíîì ì³ñöåâîãî ñ³ëüãîñïï³äïðèºìñòâà Ïåòðî Êàðìàçèíåíêî ïîðàõóâàâ. Çà 2012 ð³ê, êîëè çà ïàé òóò äàâàëè ÷îòèðè â³äñîòêè, âëàñíèêè çåìë³ îäåðæàëè ïî 3088 ãðèâåíü. Ïðè îðåíäí³é ïëàò³ ñ³ì â³äñîòê³â öÿ öèôðà ñòàíîâèëà á 5405 ãðèâåíü. Íà 405 ïàÿõ ëþäè ìîãëè á äîäàòêîâî îäåðæàòè çà ð³ê 938 òèñÿ÷ ãðèâåíü, à â áþäæåò íàä³éøëî á, â³äïîâ³äíî, 140,7 òèñÿ÷³ ãðèâåíü ïðèáóòêîâîãî ïîäàòêó. Ðàçîì âèõîäèòü ì³ëüéîí 79 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Ó 2013 ðîö³ ïðè îðåíäí³é ïëàò³ 5 â³äñîòê³â ð³çíèöÿ ì³æ 7 â³äñîòêàìè ñòàíîâèëà 1544 ãðèâí³ ïî îäíîìó ïàþ, à ïî âñ³õ 405 ïàÿõ — 625 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Äëÿ 126 âëàñíèê³â ä³ëÿíîê ïëîùåþ 2 ãà ð³çíèöÿ — 720 ãðèâåíü íà îäíîãî. Çà äâà ðîêè ñåëî íåäîîòðèìàëî ì³ëüéîí 859 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Âèìîãè ãðîìàäè ïëàòèòè ñ³ì â³äñîòê³â ï³äòðèìàëè ³ äåïóòàò îáëàñíî¿ ðàäè Îëåã Äìèòðåíêî, ³ ãîëîâà ðàéîííî¿ ðàäè Ãðèãîð³é Ãîëäîâñüêèé, ³ ãîëîâà ðàé-

äåðæàäì³í³ñòðàö³¿ Ñåðã³é Äåë³ÿ. Ó öüîìó ïèòàíí³ âîíè îäíîñòàéí³. Ñåðã³é Äåë³ÿ ïîâ³äîìèâ, ùî çàñòóïíèê íà÷àëüíèêà óïðàâë³ííÿ ðàéäåðæàäì³í³ñòðàö³¿ âæå íàäñèëຠëèñòè êåð³âíèêàì ï³äïðèºìñòâ ³ ôåðìåðàì ç ïðîïîçèö³ºþ çðîáèòè äîäàòêîâ³ óãîäè ³ âèïëà÷óâàòè çà îðåíäó çåìë³ 7 â³äñîòê³â. Çà ï³äñóìêàìè ðîáîòè çáîð³â ïðèéíÿòî ð³øåííÿ. Îäíèì ç ïóíêò³â º âèìîãà äî êåð³âíèöòâà àãðîô³ðìè «Îáð³é ËÒÄ» ç 1 ñ³÷íÿ 2014 ðîêó âñòàíîâèòè îðåíäíó ïëàòó çà çåìëþ ó ðîçì³ð³ 7 â³äñîòê³â âàðòîñò³ ïàþ òà âðàõóâàòè ïðîïîçèö³þ Ãðèãîð³ÿ Ãîëäîâñüêîãî ïðî îáîâ’ÿçêîâó ðåºñòðàö³þ ó Ñð³áíîìó äî÷³ðíüîãî ï³äïðèºìñòâà, ùî îáðîáëÿº õàðèòîí³âñüê³ çåìë³. Òåðì³í ðîçãëÿäó âèìîãè çáîð³â — äî 1 áåðåçíÿ öüîãî ðîêó. Òåðì³í îðåíäè çåìåëüíî¿ ÷àñòêè ó áàãàòüîõ ïàéîâèê³â çàê³í÷óºòüñÿ. ² âîíè ìîæóòü ïåðåéòè ç ïàÿìè äî ò³º¿ ñòðóêòóðè, äå çàïëàòÿòü ñ³ì â³äñîòê³â.

Ñåðã³é ÁÅÁÈÊ, Îëüãà ÌÀÊÓÕÀ

íîâå

Ó Ðîñ³þ íà òðè ì³ñÿö³, â Óêðà¿íó ç ãðîøèìà Ç 1 ñ ³ ÷ í ÿ 2 0 1 4 ð î êó â Ðîñ³¿ ïî÷àëè ä³ÿòè íîâ³ ïðàâèëà ïåðåáóâàííÿ óêðà¿íö³â. Ðàí³øå âîíè ¿çäèëè çà äóæå ñïðîùåíèì ïîðÿäêîì, à òåïåð ãðîìàäÿí Óêðà¿íè ìàéæå ïðèð³âíÿëè äî ³íøèõ ³íîçåìö³â. Òåïåð íàì áåç â³çè òà ³íøèõ äîäàòêîâèõ äîêóìåíò³â ìîæíà ïåðåáóâàòè â Ðîñ³¿ ëèøå 90 äí³â ïðîòÿãîì ïåð³îäó 180 äí³â. Òîáòî ñóêóïíî íå á³ëüøå òðüîõ ì³ñÿö³â ïðîòÿãîì ï³âðîêó. Ìîæíà ä³ëèòè ö³ 90 äí³â íà ê³ëüêà ÷àñòèí. Ïðî öå ðîçïîâ³ëà ñåêðåòàð Ïî÷åñíîãî êîíñóëüñòâà Ðîñ³éñüêî¿ Ôåäåðàö³¿ â ×åðí³ãîâ³ Þë³ÿ ªÂÒÓØÅÍÊÎ. — Ùî ðîáèòè, ÿêùî, íàïðèêëàä, ãðîìàäÿíèíó Óêðà¿íè òðåáà äîãëÿäàòè çà ñâî¿ì ðîäè÷åì-ðîñ³ÿíèíîì? — ßêùî º ïîâàæíà ïðè÷èíà, äëÿ ïðîäîâæåííÿ ïåðåáóâàííÿ òðåáà çâåðíóòèñÿ â

îðãàíè äåðæàâíî¿ ì³ãðàö³éíî¿ ñëóæáè Ðîñ³¿, — ïîÿñíèëà Þë³ÿ Ìèêîëà¿âíà. Òàêîæ ìîæíà çàëèøàòèñÿ íà äîâøå, í³æ 90 äí³â, ÿêùî º îô³ö³éíèé äîçâ³ë íà ðîáîòó àáî ïàòåíò, äîçâ³ë íà òèì÷àñîâå ïðîæèâàííÿ ÷è ïîñâ³äêà íà ïðîæèâàííÿ, àáî ³íîçåìåöü º ñòóäåíòîì ðîñ³éñüêîãî âóçó ÷è àêðåäèòîâàíèé æóðíàë³ñò, àáî ïåðåáóâຠó ë³êóâàëüíèõ çàêëàäàõ Ðîñ³éñüêî¿ Ôåäåðàö³¿. Ó âèïàäêó ïîðóøåííÿ ïðàâèë ³íîçåìöþ çàáîðîíÿòü â’¿çä ó Ðîñ³þ íà òðè ðîêè. Çàáîðîíó ìîæóòü íàêëàñòè äåâ’ÿòü â³äîìñòâ. — Àëå ïðèêîðäîííèêè ïîâèíí³ âèäàòè ïèñüìîâó äîâ³äêó ïðî ïðè÷èíó â³äìîâè ó â’¿çä³ â Ðîñ³þ, — íàãîëîñèëà Þë³ÿ ªâòóøåíêî. — Öå ðåãëàìåíòóºòüñÿ ïóíêòîì 36 íàêàçó ÔÑÁ ÐÔ â³ä 8 ãðóäíÿ 2012 ðîêó ¹562 «Ïðî çàòâåð-

äæåííÿ Àäì³í³ñòðàòèâíîãî ðåãëàìåíòó Ôåäåðàëüíî¿ ñëóæáè áåçïåêè Ðîñ³éñüêî¿ Ôåäåðàö³¿ ç âèêîíàííÿ ôóíêö³¿ ³ç çä³éñíåííÿ ïðèêîðäîííîãî êîíòðîëþ â ïóíêòàõ ïðîïóñêó ÷åðåç äåðæàâíèé êîðäîí Ðîñ³éñüêî¿ Ôåäåðàö³¿». ßêùî ó âàñ º âàãîì³ ï³äñòàâè ââàæàòè, ùî âàø³ ïðàâà ïîðóøåí³, 䳿 ïðèêîðäîííèê³â ìîæåòå îñêàðæèòè ó íàéáëèæ÷å äî ×åðí³ã³âùèíè ïðèêîðäîííå óïðàâë³ííÿ ÔÑÁ Ðîñ³¿ ïî Áðÿíñüê³é îáëàñò³: 241007, ì. Áðÿíñüê, âóë. 3-ãî ëèïíÿ, áóä. 1 (ðîñ.: 241007, ã. Áðÿíñê, óë. 3-ãî èþëÿ, ä.1). Ïðåñ-ñåêðåòàð ×åðí³ã³âñüêîãî ïðèêîðäîííîãî çàãîíó Îëåêñàíäð ÄÓÄÊÎ çàïåâíèâ, ùî â Óêðà¿í³ ïîä³áí³ íîðìè ä³þòü óæå áàãàòî ðîê³â. — Â’¿çä áåç ðåºñòðàö³¿ íà 90 äí³â ïðîòÿãîì ï³âðîêó — äàâíÿ íîðìà, ùî 䳺 â áàãàòüîõ êðà¿íàõ, ó òîìó

÷èñë³ é ó íàñ, ³ íå º ÿêîþñü äèñêðèì³íàö³éíîþ, — ñêàçàâ Îëåêñàíäð Âîëîäèìèðîâè÷. — ßêùî ðîñ³ÿíèí ÷è ãðîìàäÿíèí ³íøî¿ äåðæàâè ïåðåáóâຠâ Óêðà¿í³ äîâøå, í³æ 90 äí³â ïðîòÿãîì 180-äåííîãî ïåð³îäó, â³í ìîæå çàðåºñòðóâàòèñÿ. Ç 19 ãðóäíÿ ïðè ïåðåòèí³ êîðäîíó ³íîçåìöÿìè óêðà¿íñüê³ ïðèêîðäîííèêè ó ï³äîçð³ëèõ ìîæóòü ïåðåâ³ðèòè ¿õíº ô³íàíñîâå çàáåçïå÷åííÿ. ß ê ù î òà ê è é ã ð î ì à ä ÿ í è í â’¿æäæຠíà îäèí äåíü, ì³í³ìóì ó íüîãî ïîâèííî áóòè 4704 ãðèâí³, ïëþñ 784 ãðèâí³ çà êîæåí äîäàòêîâèé äåíü ïåðåáóâàííÿ. Êð³ì ãîò³âêè, ïëàòîñïðîìîæí³ñòü ìîæå çàñâ³ä÷èòè ïëàò³æíà êàðòêà ç âèïèñêîþ ç ðàõóíêà, äîêóìåíò ïðî îðåíäó æèòëà é îïëàòó õàð÷óâàííÿ, çâîðîòíèé êâèòîê òîùî.

Ãåííàä³é ÃÍÈÏ

«Â Óêðà¿í³ í³êîëè íå áóëî öàð³â. ϳä öàðÿìè æèëè, àëå áóëè ãåòüìàíè, à âîíè çàëåæàëè â³ä çáîð³â — íå ãåòüìàí óñå âèð³øóâàâ, à çáîðè», — ñêàçàâ Ëåîí³ä Êó÷ìà ó â³âòîðîê, 11 ëþòîãî, ó ×åðí³ã³âñüê³é îáëàñí³é ðàä³, ïåðåäຠ«ÓͲÀÍ». Êîëèøí³é ïðåçèäåíò ïåðåêîíàíèé ó íåîáõ³äíîñò³ ïîâåðíåííÿ êðà¿íè äî ïàðëàìåíòñüêî-ïðåçèäåíòñüêî¿ ôîðìè ïðàâë³ííÿ. Çà ñëîâàìè Êó÷ìè, íåîáõ³äíî, ùîá Âåðõîâíà Ðàäà ðàçîì ç óðÿäîì â³äïîâ³äàëà çà ñèòóàö³þ â êðà¿í³, ³ òàêó â³äïîâ³äàëüí³ñòü òðåáà çàêð³ïèòè êîíñòèòóö³éíî. Íà éîãî äóìêó, Óêðà¿í³ âàðòî ïîâåðíóòèñÿ äî íîðì Êîíñòèòóö³¿ â³ä 2004 ðîêó, à ïîò³ì ñòâîðèòè, çà íåîáõ³äíîñò³, êîì³ñ³þ ç óäîñêîíàëåííÿ Îñíîâíîãî çàêîíó. «Âåðíóòèñÿ äî Êîíñòèòóö³¿ 2004 ðîêó ³ äîðîáëÿòè Êîíñòèòóö³þ, ÿêùî âîíà êîìóñü íå ïîäîáàºòüñÿ, ³íàêøå í³êîëè ïàðëàìåíòñüêî-ïðåçèäåíòñüêó ìîäåëü íå óòâîðèòè», — ïîÿñíèâ åêñ-ïðåçèäåíò. Íàãàäàºìî, îïîçèö³éí³ ôðàêö³¿ íàïîëÿãàþòü, ùîá Âåðõîâíà Ðàäà óõâàëèëà êîíñòèòóö³éíèé àêò ùîäî ïîâåðíåííÿ äî Îñíîâíîãî çàêîíó â ðåäàêö³¿ 2004 ðîêó. 11 ëþòîãî Ëåîí³ä Êó÷ìà, äðóãèé Ïðåçèäåíò Óêðà¿íè, â³äâ³äàâ ×åðí³ã³âñüêó îáëàñíó ðàäó. Òàì éîìó â óðî÷èñò³é îáñòàíîâö³ Âîëîäèìèð Õîìåíêî, ãóáåðíàòîð, âðó÷èâ â³äçíàêó «Ïî÷åñíèé ãðîìàäÿíèí ×åðí³ã³âñüêî¿ îáëàñò³», ÿêó ïðèñâî¿ëè äåïóòàòè ×åðí³ã³âñüêî¿ îáëðàäè ó ëèñòîïàä³ ìèíóëîãî ðîêó. Ïðàâäà, íå ç ïåðøîãî, à ç òðåòüîãî ðàçó.

Îëüãà ÌÀÊÓÕÀ

äîðîãà çåìëÿ

Ç 5,20 äî 71,94

5 ãðèâåíü 20 êîï³éîê — ñò³ëüêè, ââæàëîñÿ, êîøòóâàâ* êâàäðàòíèé ìåòð çåìë³ â ²÷í³ ç 1998 ðîêó ïî 1 ñ³÷íÿ 2014 ðîêó. Ç ïåðøîãî ñ³÷íÿ âàðò³ñòü çðîñëà äî 71 ãðèâí³ 94 êîï³éîê. ³äïîâ³äíî äî íåáåñ çëåò³ëà îðåíäíà ïëàòà çà çåìëþ. Äëÿ âñ³õ æèòåë³â ²÷í³ — ³ äëÿ ïðîñòèõ âëàñíèê³â ïðèñàäèáíèõ ä³ëÿíîê, ³ äëÿ âëàñíèê³â ï³äïðèºìñòâ, ìàãàçèí³â, îô³ñ³â. Õòî ïëàòèâ çà ãîðîä òðè ãðèâí³ íà ð³ê, ïîâèíåí áóäå ïëàòèòè ìàéæå 40 ãðèâåíü. ²÷íÿíö³ îáóðèëèñü. Äåïóòàòè ì³ñüêî¿ ðàäè ïðîâåëè 6 ëþòîãî ïîçà÷åðãîâó ñåñ³þ, ïðîãîëîñóâàëè çà â³äì³íó ð³øåííÿ ïðî çàòâåðäæåííÿ íîâî¿ íîðìàòèâíî-ãðîøîâî¿ îö³íêè çåìë³ ³ â³äïðàâèëè íà äîîïðàöþâàííÿ îðãàí³çàö³¿, ÿêà ðîáèëà ïðîåêò. Âèçíà÷åííÿ íîðìàòèâíî¿ ãðîøîâî¿ îö³íêè ³÷íÿíñüêî¿ çåìë³ ïðîâîäèëî ÷åðí³ã³âñüêå ÏÏ «Äåñíà-Åêñïåðò-Ì». — Òàêó æ ðîáîòó ìèíóëîãî ðîêó ìè âèêîíóâàëè ³ ó Ùîðñ³, — ðîçïîâ³â Ãåííàä³é ÌÎËÎÒ, êåð³âíèê ÏÏ. — Òàì âèéøëî 68 ãðèâåíü çà êâàäðàòíèé ìåòð. Íîðìàòèâíî-ãðîøîâà îö³íêà, ÿêùî ïîÿñíèòè ïðîñòî, — öå ãðîø³, ÿê³ çàêîïàëè: ³íæåíåðíà ³íôðàñòðóêòóðà ì³ñòà, ë³í³¿ åëåêòðîïåðåäà÷, ãàçîâ³ ìàã³ñòðàë³, âîäîãîíè, êàï³òàëüíèé ðåìîíò äîð³ã ³ òàêå ³íøå. Âñå öå âïëèâຠïðè ðîçðàõóíêàõ. — Ùî æ òàêîãî â ²÷í³ «çàêîïàëè» ç 1998 ðîêó, ùî íîðìàòèâíî-ãðîøîâà îö³íêà íàñò³ëüêè çðîñëà? — çàïèòàëà Ãðèãîð³ÿ ÃÅÐÀÑÈÌÅÍÊÀ, ì³ñüêîãî ãîëîâó ²÷í³. — Àäæå çà îñòàíí³ äåñÿòü ðîê³â ðàéöåíòðè îáëàñò³, íà æàëü, íå ðîçêâ³òëè, à âñå á³ëüøå ñòàþòü ñõîæèìè íà çàíåäáàí³ ñåëà. — 5,20 — òàêîãî âæå í³äå íåìà ³ íå áóäå. Ìåòîäèêà îáðàõóíêó çì³íèëàñÿ, — ãîâîðèòü Ãðèãîð³é Âàñèëüîâè÷. — Çðîáèëè äâ³ íîâ³ ñâåðäëîâèíè íà âîäó, â³ä äâîõ ç ïîëîâèíîþ äî òðüîõ ì³ëüéîí³â ãðèâåíü êîæíà. Âåëè ãàç, âîäó. Îò ³ äîäàëîñÿ. Âèçíà÷åííÿ íîðìàòèâíî-ãðîøîâî¿ îö³íêè äåïóòàòè áåðóòü ï³ä ñâ³é êîíòðîëü — ÿêùî áóëà äîïóùåíà ïîìèëêà, âîíà áóäå âèïðàâëåíà.

Îëüãà ÌÀÊÓÕÀ *Öå òàê çâàíà íîðìàòèâíî-ãðîøîâà îö³íêà. Ñïðàâæíÿ âàðò³ñòü âñòàíîâëþºòüñÿ ïðè çä³éñíåíí³ êîíêðåòíîãî äîãîâîðó êóï³âë³-ïðîäàæó.

íå äàé Áîã

Ó Ëóãàíñüê³é îáëàñò³ ñâèíÿ÷à ÷óìà. ×è ïðèâåçóòü ¿¿ íà ×åðí³ã³âùèíó ³ç ñàëîì?

— 6 ëþòîãî ó ãîñïîäàðñòâ³ ì³ñöåâîãî ôåðìåðà Áîáîøêà ïî÷àâñÿ ïàä³æ ñâèíåé, — ðîçïîâ³äຠñåêðåòàð Äàâèäî-Ìèê³ëüñüêî¿ ñ³ëüðàäè Êðàñíîäîíñüêîãî ðàéîíó Ëóãàíñüêî¿ îáëàñò³ Íàòàëÿ ÑÈÌÎÍÅÍÊÎ. Ñàìå â ñåë³ ÄàâèäîÌèê³ëüñüêîìó âèÿâèëè àôðèêàíñüêó ÷óìó ³ çíèùèëè á³ëüøå 200 ñâèíåé. — Ôåðìåð çâåðíóâñÿ äî âåòåðèíàð³â. Âèÿâèëîñü, ùî öå àôðèêàíñüêà ÷óìà ñâèíåé. Ïðèéøëà ç Ðîñ³¿. Ïî÷èíàþ÷è ç ï’ÿòíèö³ ³ âñ³ âèõ³äí³ ìè ïðàöþâàëè: ³ ñ³ëüðàäà, é îáëàñí³, ³ ðàéîíí³ âåòåðèíàðè. Ñïî÷àòêó òâàðèíàì ðîáèëè óêîëè, ï³ñëÿ ÿêèõ ñâèí³ çà ê³ëüêà õâèëèí ïîìèðàëè. Äàë³ ¿õ âàíòàæèëè íà ïðè÷åï ³ â³äâîçèëè çà ñåëî, äå ñïàëþâàëè. Äëÿ ëþäåé, çâ³ñíî, öå áóëà âåëèêà òðàãåä³ÿ. Àäæå ó ÄàâèäîÌèê³ëüñüêîìó íåìຠí³ÿêèõ ï³äïðèºìñòâ. ² ëþäè æèâóòü ç òîãî, ùî òðèìàþòü õóäîáó. Àëå í³õòî íå áèâñÿ, íå ñâàðèâñÿ. Âñ³ â³ääàâàëè ñâèíåé. — ×è ìîæå öÿ õâîðîáà äîêîòèòèñÿ äî ×åðí³ã³âùèíè? — Íàâðÿä. Ñïàëàõ³â ÷óìè ïîêè ùî í³äå ïîáëèçó íå çàô³êñîâàíî. Ó íàñ îãîëîøåíî 40-äåííèé êàðàíòèí. À âè æ äóæå äàëåêî. Äóìàþ, íàâðÿä ÷è âîíà äî âàñ ä³éäå. Ìè æ ÷åðåç ð³÷êó â³ä Ðîñ³¿. ² äóæå äèâíî, ùî ðàí³øå ó íàñ í³÷îãî òàêîãî íå áóëî. ×åðí³ã³â íàñïðàâä³ äàëåêî â³ä Êðàñíîäîíà — 917 ê³ëîìåòð³â. Àëå æ â íàø³é îáëàñò³ áàãàòî íà÷àëüñòâà ç Ëóãàíùèíè. À ðàïòîì ÷óìà ïîòðàïèòü äî íàñ ÷åðåç ïåðåäà÷ó ðàçîì ç ñàëüöåì ³ ì’ÿñöåì? Òà é òóò áîÿòèñÿ íå âàðòî. Àäæå ìàéæå âñ³ íàø³ ëóãàíñüê³ ç Á³ëîêóðàêèíñüêîãî ðàéîíó. À öå çîâñ³ì ç ³íøîãî áîêó, ìàéæå çà 200 ê³ëîìåòð³â â³ä Êðàñíîäîíà. 6 ëþòîãî, ó ÷åòâåð, çàñòóïíèê ãîëîâè îáëàñíî¿ äåðæàâíî¿ àäì³í³ñòðàö³¿ Îëåêñàíäð Øàíîéëî áóâ ó Êèºâ³, ó Êàá³íåò³ ̳í³ñòð³â. Òàì ï³ä ãîëîâóâàííÿì â. î. ì³í³ñòðà àãðàðíî¿ ïîë³òèêè òà ïðîäîâîëüñòâà Ìèêîëè Ïðèñÿæíþêà îáãîâîðþâàëè âèÿâëåííÿ àôðèêàíñüêî¿ ÷óìè ñâèíåé íà Ëóãàíùèí³. Äóìàëè, ÿê çàïîá³ãòè ¿¿ ðîçïîâñþäæåííþ Óêðà¿íîþ.

Ìàðèíà ÇÀÁ²ßÍ

÷îìó?

4. Ñóñï³ëüñòâî. 13 ëþòîãî 2014 ðîêó

Ïðè÷èíè ³êòîð Ìåäâåä÷óê ïðîäàâ ñâîþ ÷àñòêó, ³ òåïåð Þð³é Ãðèá âëàñíèê ³ íàñë³äêè ìèñëèâñüêîãî ãîñïîäàðñòâà «øàíóâàëüíèê³â ïðèðîäè». À â Êàðïèë³âö³ — Ñåðã³é Ò³ã³ïêî? äåâàëüâàö³¿ ãðèâí³ ó ë³ñ³, ë³ñ³ òåìíîìó

ïðîäîâæåííÿ. ïî÷àòîê ñòîð. 1

«Ó íàñ êîíêóðåíò³â íåìົ

Íà ãîñïîäàðñüêîìó äâîð³ ó «Òîâàðèñòâ³ øàíóâàëüíèê³â ïðèðîäè» ÷îëîâ³êè íîñÿòü äðîâà. Ó äâîð³ òðàêòîðè, ñòàðåíüê³ ïîçàøëÿõîâèêè, ó êë³òêàõ — ñîáàêè. Áåçë³÷ ãîñïîäàðñüêèõ ïðèì³ùåíü, ãàðàæ³â. Óñå ïðàöþº, ãóäå, ìåòóøèòüñÿ. À ÿêùî ãëÿíóòè ÷åðåç íåâèñîêèé ïàðêàí, êàðòèíà çîâñ³ì ³íøà. Äâîïîâåðõîâ³ äåðåâ’ÿí³ êîòåäæ³, ãîéäàëêè äëÿ ä³òîê, ñí³ãîõîäè, êâàäðîöèêëè, øèêàðí³ äæèïè ç³ ñòîëè÷íèìè íîìåðàìè. Âñå öå äëÿ â³äïî÷èâàëüíèê³â. Òóò ìîæíà íå ò³ëüêè ïîëþâàòè, à é ïðîñòî âèíàéíÿòè ê³ìíàòó ïîñåðåä ë³ñó. Çâè÷àéíèé íîìåð ç óñ³ìà âèãîäàìè íà äâîõ êîøòóº 400 ãðèâåíü, ëþêñ — 800. ˳öåíç³ÿ íà äîáóâàííÿ îëåíÿ áëàãîðîäíîãî êîøòóº 16 òèñÿ÷ ãðèâåíü, êàáàíà — â³ä 4000, êîçóë³ — 3000. Çàãàëüíà ïëîùà óã³äü — 29,5 òèñÿ÷³ ãåêòàð³â. Ó ï’ÿòíèöþ, 7 ëþòîãî, â³ëüí³ íîìåðè ó êîòåäæ³ ùå çàëèøàëèñÿ. Àëå òóò ÿâíî ÷åêàëè ãîñòåé. Ìîæå, ³êòîðà Ìåäâåä÷óêà? — ³êòîð áóâ òóò ðîê³â ñ³ì òîìó. ³í âçàãàë³ íå ìèñëèâåöü. À îò ìîëîäøèé áðàò, Ñåðã³é Ìåäâåä÷óê, ïðè¿çäèâ òèæí³â çî äâà òîìó. Âçÿâ ïîðîñÿòêî, — â³äïîâ³äຠíà ìîº çàïèòàííÿ Þð³é ÃÐÈÁ. Ïðåäñòàâëÿºòüñÿ âëàñíèêîì ãîñïîäàðñòâà. ³í êèÿíèí, îñíîâíèé á³çíåñ — ëîã³ñòè÷íà ô³ðìà (îðãàí³çàö³ÿ ðàö³îíàëüíîãî ïðîöåñó íàäõîäæåííÿ òîâàð³â òà ïîñëóã â³ä ïîñòà÷àëüíèê³â äî ñïîæèâà÷³â.— Àâò.). — À ÿê æå Ìåäâåä÷óêè? — Ìåäâåä÷óê-ìîëîäøèé ñïðàâä³ áóâ ñï³âçàñíîâíèêîì ìèñëèâñüêîãî ãîñïîäàðñòâà.

Íàñ áóëî òðîº. Àëå ç 2006 ðîêó â³í âèéøîâ ç³ ñïðàâè, — ïîÿñíþº Þð³é Âàñèëüîâè÷. — Êîëè ìè çàéøëè, òóò áóëî ïóñòî. Áðàêîíüºðè âèáèëè âñå, ùî ò³ëüêè ìîæíà. ʳëüêà ðîê³â òîìó ³ íà ìåíå áðàêîíüºðè íàïàëè. ß ê³ëüêà ì³ñÿö³â ó ë³êàðí³ áóâ. Çàðàç òóò æèâóòü áëàãîðîäíèé îëåíü, êîñóëÿ ºâðîïåéñüêà, äèêèé êàáàí, âîâê, ëèñèöÿ, çàºöü, ºíîò, áîðñóê, âèäðà, áàãàòî áîáð³â. Ïëàíóºìî, ùî ç íàñòóïíîãî ðîêó áóäå ³ ðèáîëîâëÿ. Ïî÷èñòèëè îçåðî, ÿ âêëàâ ó öå áëèçüêî òðüîõ ì³ëüéîí³â ãðèâåíü. Íà çàïèòàííÿ, ÿêà ðèáà çàðàç âîäèòüñÿ â îçåð³, Þð³é Âàñèëüîâè÷ ä³ñòàâ ìîá³ëüíèé ³ ïîêàçàâ ôîòî — äåê³ëüêà ùóê. — Õòî ïðàöþº ó âàøîìó ãîñïîäàðñòâ³: ì³ñöåâ³, êèÿíè? — гçí³. ̳ñöåâèõ ÿ íå ëþáëþ. Âîíè íå õî÷óòü ïðàöþâàòè (äàí³âö³ ðîçïîâ³ëè, ùî ðàí³øå ñïðàâä³ áðàëè ëþäåé ç ¿õíüîãî ñåëà, à çàðàç ïðèâåçëè ðîá³òíèê³â ³ç Çàõ³äíî¿ Óêðà¿íè. — Àâò.). — ßêå ãîñïîäàðñòâî ââàæàºòå ñâî¿ì êîíêóðåíòîì? — Æîäíå. ͳõòî ç íàìè íå ìîæå êîíêóðóâàòè.

Íî÷óâàòè íå ìîæíà. Ò³ëüêè ïîëþâàòè Ñïåö³àë³çîâàíå ìèñëèâñüêî-ðèáàëüñüêå ï³äïðèºìñòâî «Äåñíÿíñüêå» íà â’¿çä³ ó ñåëî Êàðïèë³âêà. Ïðàöþº ç 2009 ðîêó. Óòâîðèëîñÿ íà ì³ñö³ êîëèøíüîãî Ìåæèð³÷èöüêîãî. Íà âèñîêîìó çåëåíîìó ïàðêàí³ ç òðèçóáàìè íàïèñ: «Îõîðîíÿºòüñÿ ñëóæáîâèìè ñîáàêàìè». Ïðîõ³ä çàêðèòèé. À âîðîòà äëÿ òðàíñïîðòó ò³ëüêè ïðè÷èíåí³. Íàçóñòð³÷

á³æàòü ìàëåíüê³ áåçïîðîäí³ öóöåíÿòà, ëàùàòüñÿ äî í³ã. Çäàëÿ âèäíî ïîðîæí³ êë³òêè. Òàì, êàæóòü, êîëèñü æèëè ìèñëèâñüê³ ñîáàêè. Ó äâîð³ ïîðîæíüî. Òà é îáñòàíîâêà òóò ó ðàçè ïðîñò³øà, í³æ ó Äàí³âö³. Âåëè÷åçíèé ãàðàæ ç ÷îòèðìà âîðîòàìè, ê³ëüêà áåñ³äîê, áóäèíîê äëÿ ïðàö³âíèê³â òà íåäîáóäîâàíèé äåðåâ’ÿíèé êîòåäæ. Òóò, ãîâîðÿòü, ó ïåðñïåêòèâ³ ìîæíà áóäå ïåðåíî÷óâàòè. Àëå çàðàç òàêèõ ïîñëóã íåìàº. Òåõí³êè ó äâîð³ òåæ íåáàãàòî: òðàêòîð òà ê³ëüêà ìàøèí. Íîìåðè ñòîëè÷í³ ³ ì³ñöåâ³. Ïîëþâàòè ìîæíà íà êàáàíà òà ëîñÿ. Ëîñü öüîãî ðîêó êîøòóâàâ â³ä 8 òèñÿ÷ ãðèâåíü, êàáàí — â³ä 2,5 òèñÿ÷³. ²íäèâ³äóàëüí³ ïîëþâàííÿ ïðîâîäÿòüñÿ ùîäíÿ çà äîìîâëåí³ñòþ, çàã³ííå — ïî âèõ³äíèõ. Çàéö³â òà ïåðíàòó äè÷èíó ïîëþâàòè çàáîðîíåíî, îñê³ëüêè ãîñïîäàðñòâî ðîçòàøîâàíå íà òåðèòî𳿠ëàíäøàôòíîãî ïàðêó. Ïëîùà ñàìîãî óã³ääÿ — 47 òèñÿ÷ ãåêòàð³â. Òåðèòîð³ÿ ïðîñòÿãàºòüñÿ àæ äî Êè¿âñüêîãî âîäîñõîâèùà. Ó ïåðñïåêòèâ³ — ðèáîëîâëÿ. Êîìó íàëåæèòü ãîñïîäàðñòâî, ó «Äåñíÿíñüêîìó» íå ç³çíàþòüñÿ. À îò ì³ñöåâ³ æèòåë³, âñ³ ÿê îäèí, êàæóòü: íåùîäàâíî éîãî ïðèäáàâ Ñåðã³é Ò³ã³ïêî. Àëå ñàìîãî Ñåðã³ÿ Ëåîí³äîâè÷à ó Êàðïèë³âö³ íå áà÷èëè. — Âëàñíèê ç³ ìíîþ íå çíàéîìèâñÿ. ² íå ç³çíàþòüñÿ, õòî òàì ãîñïîäàð. Òîìó ãîâîðèòè, òàê öå ÷è í³, íå ìîæó, — â³äïîâ³â íà ìîº çàïèòàííÿ êàðïèë³âñüêèé ñ³ëüñüêèé ãîëîâà ²âàí ÏÐÎÒ×ÅÍÊÎ. Ïîì³÷íèê Ñåðã³ÿ Ëåîí³äîâè÷à ²ðèíà Ðóäêî ïîâ³äîìèëà: — Ñåðã³é Ëåîí³äîâè÷ ñòîñóíêó äî óã³äü íå ìàº.

Ìàðèíà ÇÀÁ²ßÍ

ïîòð³áí³

ÎÀÎ «Êîìèíòåðí» ïðèãëàøàåò íà ðàáîòó

Ô

³íàíñîâèé ðèíîê â³äïîâ³â íà ïîë³òè÷íó ³ ñîö³àëüíó ñèòóàö³þ â êðà¿í³. Äîëàð ïî÷àâ äîðîæ÷àòè ç êîæíèì äíåì ³ 6 ëþòîãî âæå ïðîáèâ ïñèõîëîã³÷íî âàæëèâó ïîçíà÷êó — 9 ãðèâåíü. Âîñòàííº òàêèé êóðñ áóâ ó êðèçîâîìó 2009 ðîö³. ßê³ æ ïðè÷èíè ³ ÿêèìè ìîæóòü âèÿâèòèñÿ íàñë³äêè îáâàëó ãðèâí³?

Ïðè÷èíè äåâàëüâàö³¿ Ðåêòîð Êè¿âñüêîãî ³íñòèòóòó áàíê³âñüêî¿ ñïðàâè, äîêòîð åêîíîì³÷íèõ íàóê, ïðîôåñîð Âàñèëü Ôóðìàí ñåðåä ïðè÷èí äåâàëüâàö³éíîãî ïðîöåñó íàçâàâ ïîë³òè÷íó êðèçó. Ó ïåðøó ÷åðãó, íåãàòèâíèé âïëèâ íà âàëþòíèé ðèíîê ðîáèòü âîíà, íåñòàá³ëüí³ñòü âèêëèêຠàæ³îòàæ íà êóï³âëþ âàëþòè. Á³ëüøå ñóòòºâèõ åêîíîì³÷íèõ ïðè÷èí äëÿ ïàä³ííÿ íàö³îíàëüíî¿ âàëþòè â Óêðà¿í³ íåìàº. Î÷åâèäíî, ùî ïàä³ííÿ ðåéòèíã³â êðà¿íè ³ îáâàë óêðà¿íñüêî¿ âàëþòè â³äáóâàºòüñÿ ÷åðåç ïîë³òè÷íó íåñòàá³ëüí³ñòü. Êîæåí çàéâèé äåíü íåáàæàííÿ ñòîð³í ïðîòèáîðñòâà éòè íà êîìïðîì³ñè ïîñëàáëþº íàøó äåðæàâó, íàñàìïåðåä — åêîíîì³÷íî. Òàê, ì³æíàðîäí³ ðåéòèíãîâ³ àãåíòñòâà ÷åðåç ïîë³òè÷íó íåñòàá³ëüí³ñòü óæå çíèçèëè êðåäèòí³ ðåéòèíãè äëÿ íàøî¿ êðà¿íè, õî÷à íà ïî÷àòêó ñ³÷íÿ ïëàíóâàëè çì³íèòè ïðîãíîç ðåéòèíã³â íà ïîçèòèâíèé. Â. î. ïðåì’ºðà Ñåðã³é Àðáóçîâ òàê ïðîêîìåíòóâàâ çíèæåííÿ ðåéòèíã³â: «Öå — ï³äâèùåíà ïëàòà çà ðèçèê, ÿêèé íåñóòü íàø³ ïîçè÷àëüíèêè. Ïîë³òè÷íà íåñòàá³ëüí³ñòü òèñíå íà ðèíîê ãîò³âêîâî¿ âàëþòè, ç’ÿâëÿºòüñÿ íàïðóæåí³ñòü, íåçâàæàþ÷è íà â³äñóòí³ñòü åêîíîì³÷íèõ ï³äñòàâ äëÿ öüîãî».

êðîê êðàõó ô³íàíñîâî¿ øâåé 4-5 ðàçðÿäà Ïåðøèé ñèñòåìè

Õîðîøàÿ çàðàáîòíàÿ ïëàòà. Êóëüòóðíî-ìàññîâàÿ è ñïîðòèâíîîçäîðîâèòåëüíàÿ æèçíü íà ïðåäïðèÿòèè. Çäðàâïóíêò, ãäå âû ìîæåòå âîñïîëüçîâàòüñÿ óñëóãàìè ôèçèîòåðàïåâòè÷åñêîãî, çóáîâðà÷åáíîãî, ïðîöåäóðíîãî, ãèíåêîëîãè÷åñêîãî êàáèíåòîâ. Îáùåñòâåííîå ïèòàíèå ðàáîòíèêîâ îáåñïå÷åíî ñòîëîâîé çà áåçíàëè÷íûé ðàñ÷åò. Îäèíîêèì ïðåäîñòàâëÿåòñÿ áëàãîóñòðîåííîå îáùåæèòèå ñ ìèíèìàëüíîé ñòîèìîñòüþ ïðîæèâàíèÿ, êîòîðîå ðàñïîëîæåíî íåäàëåêî îò îðãàíèçàöèè. Áóäåì ðàäû âèäåòü âàñ ïî àäðåñó:

Ðåñïóáëèêà Áåëàðóñü, ã. Ãîìåëü, óë. Èíòåðíàöèîíàëüíàÿ, 5 Òåë. îòäåëà êàäðîâ: (0232) 74-94-66

Äëÿ òîãî, ùîá ïîõèòíóòè ô³íàíñîâó ñèñòåìó, äîñòàòíüî ïàðàë³çóâàòè ¿¿ îñíîâíèé ³íñòèòóò — êîìåðö³éí³ áàíêè. Ó öüîìó íàïðÿìêó Óêðà¿íà âæå çðîáèëà ñâ³é ïåðøèé êðîê. Âíåñåíî ñìóòó ó ñâ³äîì³ñòü íàñåëåííÿ, ùî ïåðåæèëî âæå íå îäíó êðèçó ³ ãîòîâå äî íàéã³ðøîãî ñöåíàð³þ. Ó íàø³é êðà¿í³ âëàä³ òðàäèö³éíî íå â³ðÿòü, õòî á ¿¿ íå î÷îëþâàâ. Òîìó ïåðøà ðåàêö³ÿ «ðîçñóäëèâîãî» ãðîìàäÿíèíà, ùî ïðîéøîâ ÷åðåç åêîíîì³÷í³ ñòðóñè, — çíÿòè êðîâíî çàðîáëåí³ ãðîø³ ç äåïîçèò³â. Öå ïðàãíåííÿ º çðîçóì³ëèì, àëå ÿê ò³ëüêè éîìó ï³ääàþòüñÿ ñîòí³ òèñÿ÷ ³ ì³ëüéîíè ëþäåé, áàíê³âñüêà ñèñòåìà ïî÷èíຠâàëèòèñÿ. Öå ÿâèùå, ÿêå åêîíîì³ñòè ïî âñüîìó ñâ³òó íàçèâàþòü «íàá³ãîì íà áàíêè», â³äîìå âæå íå ìåíøå äâîõ ñîòåíü ðîê³â, ³ â ð³çí³ ÷àñè â³ä íüîãî ñòðàæäàëè ÷è íå âñ³ êðà¿íè.

Ùî ìîæå áóòè Îñòàíí³ì ÷àñîì ô³íàíñèñòè ó ïîøóêàõ

ãðîøåé ñòàëè êèäàòèñÿ ç áîêó â á³ê íà ì³æáàíêó. Íà ïî÷àòêó ëþòîãî íà ì³æáàíêó ùîäíÿ ïðîêðó÷óºòüñÿ äî $5 ì³ëüÿðä³â — ó ê³ëüêà ðàç³â á³ëüøå, í³æ çàçâè÷àé. Çá³ëüøåííÿ îáîðîò³â, à ðàçîì ç íèìè ³ êóðñó, ïî÷àëîñÿ âæå íà ïî÷àòêó ãðóäíÿ: íàéêì³òëèâ³ø³ áàíê³ðè ùå äâà ì³ñÿö³ òîìó çðîçóì³ëè, ÷èì ìîæå çàê³í÷èòèñÿ ñèëîâå ïðîòèñòîÿííÿ. Òåïåð öå ðîçóì³þòü óñå á³ëüøå ëþäåé — â³ä òîãî ³ ïàí³êà ïîñèëþºòüñÿ. óðøå áóäå, êîëè áàíêè ïåðåñòàíóòü çä³éñíþâàòè áåçãîò³âêîâ³ ðîçðàõóíêè, ùî â³äâåäå ô³íàíñîâèé ñåêòîð äî ò³íüîâî¿ åêîíîì³êè. Öå âæå êîëàïñ åêîíîì³êè. Ó ðåçóëüòàò³ çà ê³ëüêà äí³â ìîæå ïîìåðòè îðãàí³çîâàíà òîðã³âëÿ, ÿêà çä³éñíþº âñ³ ðîçðàõóíêè ÷åðåç áàíêè, à îòæå, ïëàòèòü ïîäàòêè ³ ïîïîâíþº êàçíó. ϳñëÿ öüîãî íå çà ãîðàìè âèõ³ä íà âóëèö³ ìàðîäåð³â. Êðà¿íà, ùî îïèíèëàñÿ â òàêîìó ñòàíîâèù³, ïåðø çà âñå, ðèçèêóº ñâîºþ ö³ë³ñí³ñòþ, ÿê³é çàãðîæóº «ðîçòÿãóâàííÿ» ñóñ³äàìè ¿¿ òåðèòîð³é.

Ãðèâíþ ñòàá³ë³çóþòü Êåð³âíèê ãðóïè ðàäíèê³â ãîëîâè Íàö³îíàëüíîãî áàíêó Âàëåð³é Ëèòâèöüêèé ñòâåðäæóº, ùî ÍÁÓ òðèìຠñèòóàö³þ ç ãðèâíåþ êîíòðîëåì ³ çàêëèêຠóêðà¿íö³â çáåð³ãàòè çàîùàäæåííÿ â íàö³îíàëüí³é âàëþò³. Çðóéíóâàòè ô³íàíñîâó ñèñòåìó íåïðîñòî. Ïîòóæí³ åêîíîì³÷í³ ³íñòðóìåíòè íàëàãîäæåí³ ÿê ãîäèííèê — â³ä ãðîøîâèõ ïîòîê³â çàëåæèòü íå ò³ëüêè åêîíîì³÷íà, à é ïîë³òè÷íà áåçïåêà äåðæàâè ³, ÿê íàñë³äîê, ¿¿ ö³ë³ñí³ñòü. Ó ñ³÷í³ äî çàãàëüíîãî ôîíäó Äåðæàâíîãî áþäæåòó Óêðà¿íè íàä³éøëî 22,5 ì³ëüÿðäà ãðèâåíü, ùî íà 2,5 ì³ëüÿðäà, àáî íà 12,2% á³ëüøå çà â³äïîâ³äíèé ïîêàçíèê 2013 ðîêó. Áþäæåò 2014 ðîêó âñå-òàêè äîçâîëèòü íàì óòðèìàòè ñòàá³ëüíó ñèòóàö³þ ÿê â åêîíîì³ö³, òàê ³ â ñîö³àëüí³é ñôåð³, ùî äîçâîëèòü âèïëà÷óâàòè âñ³ ñîö³àëüí³ ãàðàíò³¿ äåðæàâè. Ñüîãîäí³ ÍÁÓ òà óðÿä ìàþòü ÷³òê³ ìîäåë³, ÿê êîðåëþâàòè ñòàí åêîíîì³êè, çàðïëàò ³ ïåíñ³¿. Ñüîãîäí³ ìè ùå ìîæåìî óíèêíóòè íàéã³ðøîãî ñöåíàð³þ, ÿê öå áóëî ó 2008 ðîö³. Äëÿ öüîãî íåîáõ³äíî íåãàéíî âèð³øèòè ïîë³òè÷íó êðèçó. Îïîçèö³¿ òà âëàä³ ïîòð³áíî ïðèéòè äî êîìïðîì³ñó, íàâ³òü ÿêùî â³í íå çîâñ³ì çàäîâîëüíèòü ÷è¿ñü àìá³ö³¿. Óñ³ì íàì íåîáõ³äíî óñâ³äîìèòè, ÷èì ìîæå çàâåðøèòèñÿ ïðîäîâæåííÿ öüîãî ïðîòèñòîÿííÿ. Íà êîíó — åêîíîì³êà êðà¿íè.

Ïàâëî ÃÎÐÁÀÍÜ

13 лютого 2014 року

àêòóàëüíî

òà îñîáèñòèõ ïîë³òè÷íèõ ñèìïàò³é ÷è àíòèïàò³é. ², ñõîæå, ìè ñòàºìî ñâ³äêàìè ïîÿâè òàêî¿ ïîçèö³¿. Ïîêè ³íø³ ïîë³òèêè «ç åêîíîì³÷íèì óõèëîì» çàõîâàëè ãîëîâè â ï³ñîê ³ ÷åêàþòü, íà ÷èé á³ê ñõèëèòüñÿ ÷àøà òåðåç³â, ç³ ñì³ëèâîþ çàÿâîþ âèñòóïèâ êîëèøí³é â³öå-ïðåì’ºð ³ ÷èííèé íàðîäíèé äåïóòàò â³ä Ïàðò³¿ ðåã³îí³â Ñåðã³é Ò³ã³ïêî. Íà ñâî¿é ñòîð³íö³ â ñîö³àëüí³é ìåðåæ³ Facebook â³í ï³äêðåñëèâ, ùî Óêðà¿í³ ïîòð³áåí íå ò³ëüêè ïîë³òè÷íèé êîìïðîì³ñ, à é àíòèêðèçîâ³ ìåíåäæåðè. Îñü ùî â³í çàÿâèâ: «Ñèòóàö³ÿ â åêîíîì³ö³ ïîã³ðøóºòüñÿ. ßêùî òåðì³íîâî íå âæèòè íåîáõ³äíèõ çàõîä³â — ïîñòðàæäàþòü óñ³, íåçàëåæíî â³ä ïîë³òè÷íèõ óïîäîáàíü. Òåðì³íîâî ïîòð³áåí ïîë³òè÷íèé êîìïðîì³ñ ³ àíòèêðèçîâ³ ìåíåäæåðè, ÿê³ øâèäêî ïî÷íóòü ðÿòóâàëüí³ ðîáîòè». Íå ìîæíà íå â³äçíà÷èòè, ùî íà òë³ «ìîâ÷àííÿ òà ìóêàííÿ» ³íøèõ ïîë³òèê³â â³ä ïàðëàìåíòñüêî¿ «á³ëüøîñò³» — öå ÷³òêà ³ ñì³ëèâà ïîçèö³ÿ. Ç òàêîþ ïîçèö³ºþ ìîæíà øóêàòè êîíòàêò ³ òî÷êè äîòèêó ç îïîíåíòàìè ÷èííî¿ âëàäè. Òà é, ñõîæå, Ñ. Ò³ã³ïêî ïîñòóïîâî ñòຠíå ò³ëüêè ë³äåðîì ñâ äåïóòàòñüêî¿ ãðóïè ÷èñåëüí³ñòþ ïîíàä òðèäöÿòü ÷îëîâ³ê. ßê ñòâåðäæóþòü ó êóëóàðàõ Âåðõîâíî¿ Ðàäè íàø³ àíîí³ìí³ äæåðåëà, íàâêîëî íüîãî ïî÷èíàþòü ãðóïóâàòèñÿ é ³íø³ äåïóòàòè — ÿê ðåã³îíàëè, òàê ³ ïîçàôðàêö³éí³. Öå ëþäè, ÿêèì íàáðèäëè áàðäàê ó êðà¿í³ ³ «õîâàííÿ â êóùàõ» â³ä âèð³øåííÿ àêòóàëüíèõ ïðîáëåì. Îäíàê âîíè íå ãîòîâ³ ïîñòóïèòèñÿ ïðèíöèïàìè ³ âèéòè ç ôðàêö³¿ Ïàðò³¿ ðåã³îí³â, çðàäèâøè òàêèì ÷èíîì ñâî¿õ âèáîðö³â. Ó êóëóàðàõ ¿õ óæå âñòèãëè îõðåñòèòè «äåìîêðàòè÷íî¿ ïëàòôîðìîþ» â Ïàðò³¿ ðåã³îí³â. Öÿ ïîçèö³ÿ íå ìîæå íå ³ìïîíóâàòè òèì, êîìó íå áàéäóæà äîëÿ êðà¿íè, ¿¿ ö³ë³ñí³ñòü ³ ¿¿ ïåðñïåêòèâè. Ïîäèâèìîñÿ ïðàâä³ ó â³÷³. Êîëè îäíà âåëèêà ÷àñòèíà ñóñï³ëüñòâà íå áàæຠäàë³ ìîâ÷êè ñïîñòåð³ãàòè çà äåãðàäàö³ºþ êðà¿íè, à ³íøà íå áàæຠñëóõàòè ïåðøó, ïîòð³áíà òðåòÿ ñòîðîíà, ÿêà çàïðîïîíóº ùîñü, ùî âëàøòóº ³ ïåðøèõ, ³ äðóãèõ. Àëüòåðíàòèâà — ãðîìàäÿíñüêà â³éíà. Àëå âîíà òî÷íî íå ïîòð³áíà í³êîìó.

Íàñòຠ÷àñ íîâèõ ë³äåð³â? Ï

àòîâà ñèòóàö³ÿ, ñèòóàö³ÿ ùî ñêëàëàñÿ ñüîãîäí³ â Óêðà¿í³ ÷åðåç áåçïåðåðâíå ïðîòèñòîÿííÿ ì³æ ì³òèíãóâàëüíèêàìè íà Ìàéäàí³ ³ âëàäîþ, âñå àêòóàëüí³øèì ðîáèòü íà ïîðÿäêó äåííîìó ïèòàííÿ: à ùî æ äàë³? ³äïîâ³äü íà öå ïèòàííÿ ïîêè íå äàëà æîäíà ç³ ñòîð³í êîíôë³êòó. Íå ìîæóòü éîãî çàïðîïîíóâàòè ³ «çîâí³øí³ ñèëè». Ñõîæå, ùî ñóñï³ëüñòâî ÷åêຠíà ëþäèíó àáî ñèëó, ÿêà, íàðåøò³, â³çüìå íà ñåáå ñì³ëèâ³ñòü ðîçñòàâèòè «êðàïêè íàä ³» ó âñ³é ö³é ³ñòîð³¿. Òèì á³ëüøå, ùî çàòÿãóâàííÿ ïðîòèñòîÿííÿ, çà îö³íêàìè åêñïåðò³â, çàãðîæóº Óêðà¿í³ âåëèêèìè ïðîáëåìàìè ó ñôåð³ åêîíîì³êè. ² ïðîáëåìè ö³ íå çà ãîðàìè.

Ó òàêèõ óìîâàõ äóæå áàãàòî çàëåæèòü â³ä îñîáèñòî¿ ñì³ëèâîñò³ êîæíîãî àâòîðèòåòíîãî ïîë³òèêà. ² ñì³ëèâ³ñòü öÿ ïîâèííà ïðîÿâëÿòèñÿ â ð³øó÷³é åêîíîì³÷í³é ïîçèö³¿, íåçàëåæíî â³ä ïàðò³éíî¿ ïðèíàëåæíîñò³

á³äà

Ó Í³æèí³ çíîâó ï³äïàëèëè ìàøèíó

Þð³é ËÀÑÎÂ, æóðíàë³ñò

Öüîãî ðàçó òèì÷àñîâî áåçðîá³òíî¿ Îëåíè Êðèñüêî. Ó í³÷ ç 10 íà 11 ëþòîãî ¿¿ àâò³âêà «ÂÀÇ-2115» ïàëàëà ïî âóëèö³ Ìàòðîñîâà. Áëèçüêî ïåðøî¿ ãîäèíè íî÷³ ÌÍÑíèê³â âèêëèêàëà ñàìà âëàñíèöÿ. Ó ìàøèí³ ïîâí³ñòþ âèãîð³â ñàëîí. Ïîêè íå çðîçóì³ëî, ÿê àâò³âêó ï³äïàëèëè ³ õòî, îäíàê òå, ùî «ÂÀÇ-2115» ïîøêîäèâ õòîñü íàâìèñíî, çà âåðñ³ºþ ðÿòóâàëüíèê³â, ïîçà ñóìí³âîì. À âäåíü 10 ëþòîãî çàãîð³âñÿ àâòîìîá³ëü í³æèíöÿ Ìèõàéëà Àôîíà — «OPEL ASTRA». ×îëîâ³ê ïðàöþº îõîðîíöåì íà ÏÀÒ «Ìèðîí³âñüêèé õë³áîïðîäóêò». Ïðè÷èíà — êîðîòêå çàìèêàííÿ åëåêòðîìåðåæ³. Çãîð³â ìîòîðíèé â³äñ³ê. Çáèòîê — áëèçüêî 25 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Àâò³âêà ãîð³ëà ïî âóëèö³ Àâ䳿¿âñüê³é î ï³â íà ïåðøó äíÿ. Îáèäâà àâòîìîá³ë³, Îëåíè Êðèñüêî ³ Ìèõàéëà Àôîíà, çàéíÿëèñÿ á³ëÿ âëàñíèõ áóäèíê³â. Çà ìèíóëèé òèæäåíü (ç 4 ïî 11 ëþòîãî) íà òåðèòî𳿠îáëàñò³ âîãîíü çíèùèâ (ïîøêîäèâ) ÷îòèðè àâòîìîá³ë³. Äâîº ÷åðí³ã³âö³â òðàâìîâàí³. Âîíè îáãîð³ëè â àâò³âö³.

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎÃ

Суспільство. 7

ïîçèö³ÿ

5 êîíñîðö³óì³â óêðà¿íñüêèõ ì³ñò îòðèìàþòü â³ä GIZ òåõí³÷íó äîïîìîãó â ñóì³ 4 ìëí. ºâðî — Îäíèì ³ç ñòðàòåã³÷íèõ çàâäàíü óðÿäó º âèêîðèñòàííÿ êðàùîãî ñâ³òîâîãî äîñâ³äó óïðàâë³ííÿ ðåã³îíàìè òà âïðîâàäæåííÿ åíåðãîçáåð³ãàþ÷èõ òåõíîëîã³é. Çà ï³äòðèìêè óðÿäó 5 êîíñîðö³óì³â óêðà¿íñüêèõ ì³ñò 6 ëþòîãî 2014 ðîêó ï³äïèñàëè ìåìîðàíäóì ç ͳìåöüêèì áþðî ì³æíàðîäíîãî ñï³âðîá³òíèöòâà (GIZ) äëÿ âïðîâàäæåííÿ ïðîåêòó «Åíåðãîåôåêòèâí³ñòü ó ãðîìàäàõ». Ó ðàìêàõ öüîãî ïðîåêòó GIZ íàäàñòü óêðà¿íñüêèì ì³ñòàì òåõí³÷íó äîïîìîãó íà ñóìó 4 ìëí. ºâðî, — ñêàçàâ â. î. â³öåïðåì’ºðà Îëåêñàíäð ³ëêóë íà óðî÷èñòîìó ï³äïèñàíí³ ìåìîðàíäóìó. ³í çàçíà÷èâ, ùî çà ìèíóëèé ð³ê çàâäÿêè, â òîìó ÷èñë³, âïðîâàäæåííþ åíåðãîçáåð³ãàþ÷èõ òåõíîëîã³é ñïîæèâàííÿ ãàçó íà âèðîáíèöòâî òåïëîâî¿ åíåð㳿 óêðà¿íñüêèìè ï³äïðèºìñòâàìè òåïëîêîìóíåíåðãî çìåíøåíî íà ïîíàä 6%.  ðåã³îíàõ áóëî ðåàë³çîâàíî äåñÿòêè ïðîåêò³â, íàïðàâëåíèõ íà åíåðãîçáåðåæåííÿ. Íàðàç³ ç ì³æíàðîäíèìè ô³íàíñîâèìè îðãàí³çàö³ÿìè (ÌÔÎ) â Óêðà¿í³ âæå ðåàë³çóºòüñÿ 4 âåëèêèõ ïðîåêòè çàãàëüíîþ âàðò³ñòþ ïîíàä 3 ìëðä. ãðí. Óðÿäîì âåäåòüñÿ ðîáîòà ùîäî ï³äãîòîâêè äî ðåàë³çàö³¿ ùå 5 ñï³ëüíèõ ç ÌÔÎ ïðîåêò³â ç ìîäåðí³çàö³¿ ãàëóç³ ÆÊà íà ñóìó ìàéæå 10 ìëðä. ãðí. Ïðîåêòè íàïðàâëåí³ íà âïðîâàäæåííÿ åíåðãîçáåð³ãàþ÷èõ òåõíîëîã³é, ï³äâèùåííÿ ÿêîñò³ ìóí³öèïàëüíî¿ ³íôðàñòðóêòóðè â ì³ñòàõ Óêðà¿íè, à ñàìå — ñèñòåì âîäîïîñòà÷àííÿ òà âîäîâ³äâåäåííÿ, òåïëîïîñòà÷àííÿ, åíåðãîåôåêòèâíîñò³ æèòëîâèõ áóäèíê³â. — Ó ðàìêàõ ìîäåðí³çàö³¿ ãàëóç³ ÆÊà ïîäàëüøà ñï³âïðàöÿ ç GIZ ìຠáóòè ñïðÿìîâàíà íà ðîçðîáêó òà âïðîâàäæåííÿ ñèñòåìè åôåêòèâíîãî åíåðãåòè÷íîãî ðîçâèòêó ì³ñò òà çàëó÷åííÿ ³íîçåìíèõ, ó òîìó ÷èñë³ í³ìåöüêèõ, êîìïàí³é ó æèòëîâî-êîìóíàëüíó ñôåðó. Ó òîìó ÷èñë³ ñòðàòåã³÷íèì íàïðÿìêîì º çàëó÷åííÿ ³íâåñòîð³â íà îñíîâ³ äåðæàâíî-ïðèâàòíîãî ïàðòíåðñòâà, — ñêàçàâ Îëåêñàíäð ³ëêóë.

íà ÷àñ³

Óðîêè ³ñòî𳿠15

ëþòîãî ìèíຠ25 ðîê³â ç äíÿ âèâåäåííÿ â³éñüê êîëèøíüîãî ÑÐÑÐ ç òåðèòî𳿠Àôãàí³ñòàíó. Äåâ’ÿòü ðîê³â, îäèí ì³ñÿöü ³ äåâ’ÿòíàäöÿòü äí³â ïîíàä 160 òèñÿ÷ óêðà¿íö³â áðàëè ó÷àñòü ó ÷óæ³é â³éí³. Äîäîìó íå ïîâåðíóëèñÿ á³ëüøå òðüîõ òèñÿ÷ íàøèõ çåìëÿê³â, 8 òèñÿ÷ îòðèìàëè ïîðàíåííÿ, 6 òèñÿ÷ ñòàëè ³íâàë³äàìè.

Àôãàí³ñòàí — ÿñêðàâèé ïðèêëàä ðîçâ’ÿçàííÿ â³éíè çàðàäè åôåìåðíèõ ãåîïîë³òè÷íèõ ³íòåðåñ³â. Àáè çáåðåãòè ñâ³é âïëèâ íà öþ êðà¿íó, çàðàäè ï³äòðèìêè ñâîãî ì³æíàðîäíîãî ñòàòóñó ÑÐÑÐ óâ³â â³éñüêà â öþ êðà¿íó. ³éíà, ÿêà ïëàíóâàëàñÿ ÿê øâèäêà çì³íà âëàäè â Àôãàí³ñòàí³, ïåðåòâîðèëàñÿ íà òðèâàëó â³éñüêîâó êàìïàí³þ. Ðàäÿíñüêèõ â³éñüêîâîñëóæáîâö³â î÷³êóâàëà ïàðòèçàíñüêà â³éíà — ïðàêòè÷íî âñå íàñåëåííÿ ìàëî çáðîþ ³ ìîãëî ÷èíèòè îï³ð. ³éíà â Àôãàí³ñòàí³ ïîêàçàëà âñ³ ì³íóñè âåäåííÿ â³éíè ïî-ºâðîïåéñüêè ïðîòè àç³àòñüêî¿ êðà¿íè — ñàìå ç öèì ìàþòü ñïðàâó ñüîãîäí³ òåïåð óæå àìåðèêàíö³ çíîâó-òàêè â Àôãàí³ñòàí³ (àìåðèêàíñüê³ òà áðèòàíñüê³ áîéîâ³ ë³òàêè ïî÷àëè îáñòð³ëè â 2001 ðîö³, ï³çí³øå áóëî ââåäåíî â³éñüêà ÍÀÒÎ), ²ðàêó, ³íøèõ êðà¿íàõ ðåã³îíó. ³éíà â Àôãàí³ñòàí³ ïîêàçàëà, ùî ïîë³òèêà çà äîïîìîãîþ íàñèëüíèöüêèõ çàñîá³â ìຠäîâãîñòðîêîâ³ íàñë³äêè, ñïðîãíîçóâàòè ÿê³ ïðàêòè÷íî íåìîæëèâî. ³éíà, òàê ñàìî ÿê ³ ãðîìàäÿíñüêå ïðîòèñòîÿííÿ (ç ÷îãî, âçàãàë³-òî, ³ ïî÷àëàñÿ â³éíà â Àôãàí³ñòàí³), ïðàêòè÷íî íåêåðîâàíà — ÿêùî ïðîöåñ ðîçïî÷àòî, çóïèíèòè éîãî ñòຠíåìîæëèâî àáî äóæå ñêëàäíî.

Îìàð Íåññàð, äèðåêòîð Öåíòðó âèâ÷åííÿ ñó÷àñíîãî Àôãàí³ñòàíó, òàê îö³íèâ òó â³éíó: «Äðàìàòóðã³ÿ ðàäÿíñüêî-àôãàíñüêî¿ â³éíè ðîçâèâàëàñÿ çà çàêîíàìè ïîðî÷íî¿ ïîë³òè÷íî¿ ëîã³êè, êîëè êîæíå íàñòóïíå ð³øåííÿ ëèøå ïîñèëþº íåãàòèâí³ íàñë³äêè â³ä ïîïåðåäí³õ çíîâó-òàêè ïîìèëêîâèõ ä³é ³ â÷èíê³â. Åñêàëàö³ÿ ïîìèëîê äóæå øâèäêî ñôîðìóâàëà ïîòóæíå ³ ãëèáîêå ðàäÿíñüêî-àôãàíñüêå ïðîáëåìíå ïîëå, ùî ñòàëî ïîë³òè÷íèì áîëîòîì, â ÿêå áåçïîâîðîòíî êàíóëè âñ³ äîñÿãíåííÿ, íà䳿 òà ³ëþ糿 Ìîñêâè ³ Êàáóëà». Íåçâàæàþ÷è íà òå, ùî â³éíà â Àôãàí³ñòàí³ áóëà «÷óæîþ â³éíîþ» â ïîâíîìó ðîçóì³íí³ öüîãî ñëîâà äëÿ þíàê³â ç Ðîñ³¿, Óêðà¿íè, Á³ëîðóñ³ òà ³íøèõ êðà¿í ÑÐÑÐ, âî¿íè-³íòåðíàö³îíàë³ñòè ìóæíüî âèêîíóâàëè ñâ³é îáîâ’ÿçîê. Ó ñìåðòåëüí³é íåáåçïåö³ ìîëîä³ õëîïö³ 18-19 ðîê³â äåìîíñòðóâàëè ìóæí³ñòü, âèòðèìêó ³ áðàòåðñòâî. Ïîâåðíóâøèñü äîäîìó, áàãàòî õòî â³ä÷óâ íåñïðàâåäëèâ³ñòü ç áîêó äåðæàâè ³ ñóñï³ëüñòâà äî ñåáå. ³éíó, â ÿê³é âîíè áðàëè ó÷àñòü, áóëî îãîëîøåíî ïîìèëêîþ. Õòî âîíè òîä³, çàïèòóâàëè âî¿íè-àôãàíö³. Äëÿ áàãàòüîõ æèòòÿ ó ìèðí³ 90-³ çäàëîñÿ ã³ðøèì çà â³éñüêîâó êàìïàí³þ, òîìó

ùî íåîáõ³äíî áóëî âèæèâàòè çà íîâèõ óìîâ. ¯õ ïñèõîëîã³÷íèé ñòàí ï³ñëÿ â³éíè íàçâàëè «àôãàíñüêèì ñèíäðîìîì». Çà ñëîâàìè ðåêòîðà Ñõ³äíî-ºâðîïåéñüêîãî ³íñòèòóòó ïñèõîàíàë³çó Ìèõàéëà Ðåøåòí³êîâà, ÿêèé äîñë³äæóâàâ öþ ïðîáëåìó, àôãàíñüê³ ïî䳿 ñòàëè ïåðøîþ çà äîâã³ ðîêè ëîêàëüíîþ â³éíîþ, ùî âåëàñÿ ïîçà òåðèòîð³ºþ êðà¿íè, íà â³äì³íó â³ä Âåëèêî¿ Â³ò÷èçíÿíî¿, êîëè éøëîñÿ ïðî çàõèñò ñâîãî äîìó ³ ñâ ñ³ì’¿. Ìèõàéëî Ðåøåòí³êîâ ñïðîáóâàâ îïèñàòè ñòàí âî¿í³â-àôãàíö³â: «Ó ëþäåé, ÿê³ ïîâåðòàëèñÿ ç â³éíè, áóëè óÿâëåííÿ ïðî òå, ùî òåïåð ó íèõ ïî÷íåòüñÿ ùîñü íîâå. Ó öüîìó íîâîìó æèòò³ âñå ìຠáóòè ÷åñí³øèì, ÷èñò³øèì, øëÿõåòí³øèì. ² òóò âîíè ïîòðàïëÿþòü ó ïåðåáóäîâíó ³ ïîñòïåðåáóäîâíó åïîõó, ó ïåð³îä ïåðâèííîãî íàêîïè÷åííÿ êàï³òàëó ç óñ³ìà äîáðå â³äîìèìè íàì ïðîÿâàìè. Âîíè ïîòðàïëÿþòü

ó æèòòÿ, äå ¿õ í³õòî íå ÷åêàº. Ïðè öüîìó õëîïö³ çà ñâî¿ìè äîâîºííèìè ñïîãàäàìè çíàëè, ùî âåòåðàíè â³éíè — öå øàíîâàí³ â ñóñï³ëüñòâ³ ëþäè. ² ðàïòîì âîíè âèÿâëÿþòü, ùî í³ ïîâàãè, í³ ïîøàíè äî íèõ íåìàº. Á³ëüøå òîãî, ïðè âëàøòóâàíí³ íà ðîáîòó ¿õí³é áîéîâèé äîñâ³ä â Àôãàí³ñòàí³ ñïðèéìàºòüñÿ ÿê íåãàòèâíèé ôàêòîð. Ëþäè áîÿëèñÿ ¿õ — çà ïðÿìîë³í³éí³ñòü, âèáóõîâèé õàðàêòåð, íåïðîãíîçîâàí³ñòü ïîâåä³íêè». Çà ñëîâàìè ïñèõîëîãà, âåòåðàí, ÿêèé âèæèâ, íàìàãàâñÿ æèòè íà ïîâíó êîòóøêó, «³ çà ñåáå, ³ çà òîãî õëîïöÿ, ÿêèé íå äîæèâ äî öèõ äí³â». Ïîñòóïîâî öåé îáðàç çì³íèâñÿ, áàãàòî ïðîéøëè ïñèõîëîã³÷íó ðåàá³ë³òàö³þ, ñîö³àë³çóâàëèñÿ â íîâèõ óìîâàõ, äî òîãî æ ñòàá³ë³çóâàëàñÿ ïîë³òè÷íà òà åêîíîì³÷íà ñèòóàö³ÿ. Óêðà¿íñüêà äåðæàâà ñüîãîäí³ ìຠ÷³òêó ïîçèö³þ â³äíîñíî âî¿í³â-³íòåðíàö³îíàë³ñò³â: íåçâàæàþ÷è íà òå, ùî â³éíà â Àôãàí³ñòàí³ áóëà ïîìèëêîþ

ðàäÿíñüêîãî êåð³âíèöòâà, ëþäè, ÿê³ ïðîéøëè ¿¿, ëþäè, ÿê³ âòðàòèëè íà í³é çäîðîâ’ÿ ³ æèòòÿ, — ãåðî¿. Öåé ð³ê, çã³äíî ç óêàçîì Ïðåçèäåíòà, îãîëîøåíî ðîêîì ó÷àñíèê³â áîéîâèõ ä³é íà òåðèòî𳿠³íøèõ êðà¿í. Óêàçîì ïåðåäáà÷åíî ï³äâèùåííÿ ð³âíÿ ñîö³àëüíîãî çàõèñòó òà ìåäè÷íîãî îáñëóãîâóâàííÿ ó÷àñíèê³â áîéîâèõ ä³é íà òåðèòî𳿠³íøèõ äåðæàâ, ñ³ìåé çàãèáëèõ òà ïîìåðëèõ ó÷àñíèê³â òàêèõ áîéîâèõ ä³é. Ñåðåä çàõîä³â — ïðîâåäåííÿ êàï³òàëüíîãî ðåìîíòó òà îñíàùåííÿ ñó÷àñíèì ìåäè÷íèì îáëàäíàííÿì ãîñï³òàëþ äëÿ âî¿í³â³íòåðíàö³îíàë³ñò³â «Ë³ñîâà ïîëÿíà», çàáåçïå÷åííÿ æèòëîì òèõ, õòî ïîòðåáóº ïîë³ïøåííÿ æèòëîâèõ óìîâ. Ñüîãîäí³øí³ ïî䳿 â Óêðà¿í³ äëÿ áàãàòüîõ âî¿í³â-àôãàíö³â — ÿê «â³äëóííÿ» ìèíóëîãî. Âîíè, ÿê í³õòî, ðîçóì³þòü óñþ ñêëàäí³ñòü ñóñï³ëüíîïîë³òè÷íî¿ ñèòóàö³¿ ³ íåîáõ³äí³ñòü âèð³øåííÿ ¿¿ ìèðíèì øëÿõîì.

³êòîð ÄÐÓÇÅÍÊÎ

8. ijëî 13 лютого 2014 року äîìàøí³é á³çíåñ

Ñåðã³é Ñèðîòà ïðîäຠòåïëè÷í³ îâî÷³ ó ñâîºìó ðàéîí³ Ï

³äïðèºìåöü ³ç ñåëà ²ðæàâåöü ²÷íÿíñüêîãî ðàéîíó 43-ð³÷íèé Ñåðã³é ÑÈÐÎÒÀ òîííè öèáóë³ òà îã³ðê³â ç âëàñíèõ òåïëèöü çáóâຠîïòîì ó ìàãàçèíè ðàéîíó. — Òàê âèã³äí³øå, — ãîâîðèòü òåïëè÷íèê. — Ö³íè ÿ íå çàâèùóþ, òðèìàþ òàê³ æ, ÿê ³ íà Òðîºùèíñüêîìó ðèíêó â Êèºâ³. Ïðàöþþòü óäâîõ ç äðóæèíîþ. Íàâ³òü òåëåâ³çîð ñòî¿òü ó òåïëèö³, äå âîíè ïðîâîäÿòü á³ëüøå ÷àñó, í³æ ó õàò³. Òóò òåïëî ³ ñâ³òëî. Ó ñîíÿ÷íèé äåíü òðåáà çàõîäèòè â òåìíèõ îêóëÿðàõ. Ó òåïëèö³ ðîñòóòü íàâ³òü... áàíàíè. Ïåðøó ðîñëèíó ãîñïîäàð êóïèâ ê³ëüêà ðîê³â òîìó çà 50 ãðèâåíü. Çãîäîì ç ïàã³íö³â ðîçâåëèñÿ äåñÿòêè êóù³â ö³º¿ ã³ãàíòñüêî¿ òðàâè. Äâà áàíàíè êâ³òíóëè é äàâàëè ïëîäè — ïî ñîòí³ áàíàí³â.

Çà äâà ì³ñÿö³ íà 100 êâàäðàòíèõ ìåòðàõ âèðîñòຠòðè òîííè îã³ðê³â Ãðîø³ Ñåðã³é Ñèðîòà çàðîáëÿº íà öèáóë³ òà îã³ðêàõ. — Öèáóëþ äîáðå êóïóþòü íà Íîâèé ð³ê ³ гçäâî, — ä³ëèòüñÿ Ñåðã³é Îëåêñàíäðîâè÷. — ß ìèíóëîãî ðîêó ñïðîáóâàâ òîðãóâàòè â Êèºâ³ íà Òðîºùèí³ íà Âîäîõðåùå. Ìàéæå âñå ïðèâ³ç íàçàä. Óäâîõ ç äðóæèíîþ Ëþáîâ’þ â òåïëèö³ ïåðåä Íîâèì ðîêîì âèðîùóþòü öèáóëþ, çà íåþ — îã³ðêè. ßùèêè öèáóë³ ñòàâëÿòü ó äâà ÿðóñè, öèáóëèíè ðîçêëàäàþòü ñóö³ëüíèì øàðîì. ×åðåç äåÿêèé ÷àñ âîíè âèãàíÿþòü ï³ð’ÿ, ñõîæå íà çåëåíèé êèëèì. Êîëè âîíî äîñÿãຠäîâæèíè 33 ñàíòèìåòðè — òîâàð ãîòîâèé. Îã³ðêè âèðîùóþòü íà êîêîñîâîìó ñóáñòðàò³. Ó ì³øå÷êè ç êîêîñîâèì âîëîêíîì ñàäæàþòü íàñ³íèíó ³ ï³äâîäÿòü êðàïåëüíèöþ ç âîäîþ òà ðîç÷èíåíèìè â í³é äîáðèâàìè òà ì³íåðàëàìè. Öÿ òåõíîëîã³ÿ íàçèâàºòüñÿ ã³äðîïîí³êà. ³ñ³ì ðàç³â íà äîáó ó ì³øå÷êè ç ñóáñòðàòîì íàäõîäèòü âîäíèé ðîç÷èí. Äîáðèâà ãîñïîäàð ðîçðàõîâóº ÷åðåç êîìï’þòåðíó ïðîãðàìó. Çà äîïîìîãîþ êîìï’þòåðà â³äñë³äêîâóº òåìïåðàòóðó òà âîëîã³ñòü ó òåïëèö³. Ó ïîäàëüøîìó ïëàíóº êåðóâàòè ì ³ ê ð î ê ë ³ ì àòî ì ç à ä î ï î ì î ãî þ ìîá³ëüíîãî òåëåôîíó. — Âèðîùóâàòè îã³ðêè äî Íîâîãî ðîêó äóæå âèòðàòíî, — ïîÿñíþº ãîñïîäàð. — Ñâ³òëîâèé äåíü óñüîãî 8 ãîäèí, äîâîäèòüñÿ äîñâ³÷óâàòè ëàìïàìè ïî 17 ãîäèí, 200 âàò íà êâàäðàòíèé ìåòð. Ãðóáî êàæó÷è, 100 êâàäðàòíèõ ìåòð³â òåïëèö³ ïîìíîæèòè íà 200 âàò — 20 ê³ëîâàò íà ãîäèíó âèòðà÷àòèìå òåïëèöÿ. Äëÿ òàêîãî ñïîæèâàííÿ òðåáà òÿãòè íîâó ë³í³þ ³ ñòàâèòè îêðåìèé òðàíñôîðìàòîð. Àáî äîñâ³÷óâàòè ñâ³òëîä³îäàìè. Àëå âîíè äîðîã³. Ìè ñàäèìî ðîçñàäó îã³ðê³â ó ñ³÷í³, 200-300 ðîñëèí. Íà íèõ ìè ìîæåìî ïîâ³ñèòè îäíó ëàìïó, ïîò³ì, ÿê ðîñëèíè çá³ëüøóþòüñÿ, äîäàºìî ùå îäíó, ïîò³ì ùå. À òîä³ é êâ³òåíü — äåíü âèð³ñ. Ïëîäîíîñÿòü ðîñëèíè äî øåñòè ì³ñÿö³â. Ó òåïëèö³ îã³ðêè çáèðàºìî äîòè, ïîêè º åêîíîì³÷íà äîö³ëüí³ñòü. Âë³òêó ç’ÿâëÿþòüñÿ ´ðóíòîâ³, ö³íà ïàäàº, ³ ñåíñ íàäàë³ çáèðàòè ¿õ ó òåïëèö³ âòðà÷àºòüñÿ. dz 100 êâàäðàòíèõ ìåòð³â çà äâà ì³ñÿö³ ìîæíà ç³áðàòè áëèçüêî òðüîõ òîíí îã³ðê³â. Ïðè ñåðåäí³é îïòîâ³é ö³í³ â³ä 10 äî 30 ãðèâåíü çà ê³ëîãðàì âèðó÷êà ñòàíîâèòü â³ä 30 äî 45 òèñÿ÷ ãðèâåíü. ̳íóñóºìî âèòðàòè: 300 ãðèâåíü íàñ³ííÿ, êîêîñîâèé ñóáñòðàò — äâ³ òèñÿ÷³, ñâ³òëî é òåïëî — òèñÿ÷ 15-20. Çàëèøàºòüñÿ

20-30 òèñÿ÷. Íàìàãàºìîñÿ çäåøåâèòè òåïëî. Ìîæíà äðîâà íå êóïëÿòü ïî 1200 ãðèâåíü çà ìàøèíó, à çàãîòîâèòè ñàìîìó, êóïèòè ñòàðó õàòó íà ðîçá³ðêó.

Ïðîäàâ êâàðòèðó — çáóäóâàâ òåïëèöþ Çèìîâó òåïëèöþ-òåðìîñ Ñèðîòà çáóäóâàâ òðè ðîêè òîìó, ÿê ïðîäàâ êâàðòèðó â ²÷í³ òà ïåðå¿õàâ ó

Òàê êâ³òíå ³ ïëîäîíîñèòü áàíàí

Ïëåì³ííèê ijìà Øàð³ïîâ

ð³äíèé ²ðæàâåöü. Êð³ì òåïëèöü, â³í ùå òðèìຠìàãàçèí òà áàð. Äî òîãî ïðàöþâàâ ìåäñåñòðîþ â ðàéë³êàðí³, çàâ³äóþ÷èì ÔÀÏîì â ²ðæàâö³. Õî÷ ³ æèëè ç äðóæèíîþ â ²÷í³, àëå ãîðîä ïîðàëè â ²ðæàâö³. Ñïî÷àòêó çáóäóâàâ çâè÷àéíó òåïëèöþ. À ðîê³â ï’ÿòü òîìó â ²íòåðíåò³ ïîáà÷èâ òåïëèöþ-òåðìîñ Àíàòîë³ÿ Ïàò³ÿ ç Áðîâàðñüêîãî ðàéîíó íà Êè¿âùèí³. Äî ðå÷³, ïåðøó ñâîþ òåïëèöþ Ïàò³é çáóäóâàâ ó ñåë³ Ñîêèðèí Êîçåëåöüêîãî ðàéîíó. ¯¿ ãîëîâíà â³äì³íí³ñòü â³ä ³íøèõ — çàãëèáëþºòüñÿ ó çåìëþ, ñò³íêè óòåïëþþòüñÿ ³ îááèâàþòüñÿ ôîëüãîþ. Çîâí³ çàëèøàºòüñÿ ëèøå äàõ ç ïðîçîðîãî ïëàñòèêó — ïîë³êàðáîíàòó. Ñâ³òëî â³äáèâàºòüñÿ â³ä áëèñêó÷èõ ñò³íîê, ³ â òåëèö³ ñâ³òë³øå, í³æ íàäâîð³, â 1,8 ðàçó. Ïàò³é çàïàòåíòóâàâ ñâ³é âèíàõ³ä ó ͳìå÷÷èí³ ùå â 1990 ðîö³. — ß ïîãîâîðèâ ç òåïëè÷íèêîì

Ñåðã³é Ñèðîòà ó ñâî¿é òåïëèö³ ̳ðëàíîì Áàáàºâèì ç ñåëà Ãîãîë³â Áðîâàðñüêîãî ðàéîíó, — ãîâîðèòü åíòóç³àñò. — Ó íüîãî º áàíàíîâà îðàíæåðåÿ, äâ³ òåïëèö³ 50 ìåòð³â äîâæèíîþ, 5 — øèðèíîþ. Áàáàºâ ñêàçàâ, ùî í³ÿêîãî îñîáëèâîãî ñåêðåòó ó Ïàò³ÿ íåìàº. Äëÿ ñâ òåïëèö³ Ñåðã³é Ñèðîòà âçÿâ çà îñíîâó òåïëèöþ Ïàò³ÿ. Àëå äàõ çðîáèâ íå äâîñêàòíèì, à îäíîñêàòíèì, ç íàõèëîì íà ï³âäåíü. Ó êîòëîâàí³ øèðèíîþ ï’ÿòü ìåòð³â, äîâæèíîþ 12 ³ ãëèáèíîþ äâà ç ïîëîâèíîþ ç öåãëè âèêëàëè ñò³íêè. ϳâí³÷íà ñò³íà âèùà çà ³íø³ íà äâà ìåòðè ³ â³äáèâຠäîäàòêîâî 30-40 â³äñîòê³â ñâ³òëà. Ç â³äñòóïîì ó 10 ñàíòèìåòð³â ççîâí³ ñò³íè îáñòàâèëè øèôåðîì. Ïðîñò³ð ì³æ øèôåðîì òà öåãëîþ çàäóëè ï³íî³çîëîì. ³í ÷åðåç äåÿêèé ÷àñ çñîõñÿ é ïîòð³ñêàâñÿ. Äîâåëîñÿ äîäàâàòè ï³íîïëàñòîâî¿ êðèøêè. Óñüîãî ó òåïëèöþ âêëàâ áëèçüêî 100 òèñÿ÷ ãðèâåíü. Ìàòåð³àëè áðàâ íàéêðàù³, ùîá ñëóãóâàëè äîâã³ ðîêè. Ïðè ì³íóñ 20 íàäâîð³ ó ñîíÿ÷íó ïîãîäó â òåïëèö³ íàâ³òü ïðè âèìêíåíîìó îïàëåíí³ ïëþñ 20. Ó õìàðí³ äí³ òà íî÷àìè òðåáà âìèêàòè êîòåë. ¯õ òóò òðè: äðîâ’ÿíèé, ãàçî-

âèé òà åëåêòðè÷íèé. Íàéäåøåâøå ãð³òè äðîâàìè. Àëå ïðè ì³íóñ 20-25 òðåáà òîïèòè áåçïåðåðâíî. Òîæ íà í³÷ âìèêàþòü ãàçîâèé êîòåë. Åëåêòðè÷íèé — íàéäîðîæ÷èé. Íèì êîðèñòóâàëèñÿ, ïîêè íå ïðîâåëè ãàç.

² òåïëèöÿ, ³ ïòàõîôåðìà â îäíîìó ïðèì³ùåíí³ — Êîæíà ðîñëèíà ñïîæèâຠâóãëåêèñëèé ãàç, — ïîÿñíþº çàäóìêó Ñèðîòà. — Äëÿ õîðîøîãî óðîæàþ éîãî òðåáà äî 50 â³äñîòê³â. Ïðîìèñëîâ³ òåïëè÷íèêè öåé ãàç âèïóñêàþòü ç áàëîí³â àáî ñòàâëÿòü íà ãàçîâ³ êîòëè ñïåö³àëüí³ ô³ëüòðè, ï³ñëÿ ÿêèõ âóãëåêèñëèé ãàç â³ä çãîðàííÿ éäå âñåðåäèíó. À ÿ õî÷ó, ùîá âóãëåêèñëèé ãàç ïîñòà÷àëè ïòàõè — ïåðåï³ëêè. Çàðàç ó ìåíå â ñàðà¿ º óæå 500, ³ ÷åðåç äâà äí³ ç ³íêóáàòîðà âèëóïèòüñÿ ùå ï³âòîðè òèñÿ÷³. Ó òåïëèö³ ¿ì áóäå äîáðå. ªäèíå çàñòåðåæåííÿ — ïòèöÿ íà ñâ³òë³ ñòຠàãðåñèâíîþ. Òîìó êë³òêè â òåïëèö³ äîâåäåòüñÿ ÷èìîñü íàêðèâàòè.

Ãåííàä³é ÃÍÈÏ Ôîòî àâòîðà òà ç àðõ³âó Ñåðã³ÿ Ñèðîòè

Ìàéáóòí³é óðîæàé ðåêëàìà

13 лютого 2014 року

òåðèòîð³ÿ ëþáîâ³

«Ëåáåä³âêó íå çàëèøèëà. À æèâó â Ãîí÷àð³âñüêîìó» Âèÿâèëîñü, ùî Îëåíà Âàñèë³âíà æèâå òåïåð ó ñóñ³äíüîìó Ãîí÷àð³âñüêîìó, äå ¿¿ ÷îëîâ³ê Îëåã Âàñèëüîâè÷ îäåðæàâ êâàðòèðó. Òàì ³ ïðàöþº ñ³ìåéíèì ë³êàðåì. Òà Ëåáåä³âêó íå çàëèøèëà. ϳñëÿ ñêîðî÷åííÿ øòàò³â òóò ó íå¿ ï³âñòàâêè. Ïî ñóáîòàõ âåäå ïðèéîì õâîðèõ ç óñ³õ òðüîõ ñ³ë — Ëåáåä³âêè, Ìàêñèìà ³ Ñîêîë³âêè. Òàê, ÿê ³ ðàí³øå. Ãîí÷àð³âñüêà ë³êàðñüêà àìáóëàòîð³ÿ — íà äðóãîìó ïîâåðñ³ êîëèøíüîãî â³éñüêîâîãî ãîñï³òàëþ. Ðîêè íå çì³íèëè íàøó ãåðî¿íþ. Âîíà âñå òàêà æ ãàðíà, ìîëîäà ³ óâàæíà, ÿê ³ â 2004 ðîö³. Êàæåìî ¿é ïðî öå. À âîíà ñ쳺òüñÿ: — Íó, ñïàñèá³ íà äîáð³ì ñëîâ³. Çâ³ñíî, íå ïîñòàð³ëà. Îò ò³ëüêè ³êóñ³ ìî¿é óæå òðèíàäöÿòü, à ìåíø³é äî÷ö³ ijàíö³ — ï’ÿòü. — Òî ó âàñ ùå é ijàíêà! — ðà䳺ìî ìè. — Ñïàñèá³ Áîãó, ïîñëàâ íàì öþ ðàä³ñòü. À â ³íøîìó âñå, ÿê ³ ðàí³øå. Æèâ³ íàø³ áàòüêè — ìî¿ ³ Îëåãà. ß é äîñ³ áàãàòà æ³íêà. 100 ê³ëîãðàì³â çîëîòà — ìî¿! Òîä³, ó 2004-îìó, Îëåíà òàê æàðòóâàëà, ïîãëÿäàþ÷è çàêîõàíî íà ñâîãî êðåìåçíîãî ÷îëîâ³êà. — Ïðàâäà-ïðàâäà! — êàçàëà. — Ó ìîãî Îëåãà çîëîòå ñåðöå, çîëîòà ãîëîâà ³ çîëîò³ ðóêè. — ß òàêèé! — ï³äõîïèâ æàðò Îëåã, ³ âîíè âåñåëî ñì³ÿëèñÿ. À ìè ìèëóâàëèñÿ ìîëîäèì ïîäðóææÿì ³ ¿õíüîþ òðèð³÷íîþ äîíå÷êîþ, ÿêà òî òóëèëàñÿ äî òàòêîâèõ êîë³í, òî ùîñü øåïîò³ëà éîìó íà âóõî. Î ë å ã, ÿ ê ³ ð à í ³ ø å , ï ð à ö þ º â Ãîí÷àð³âñüêîìó åëåêòðèêîì. Ó 2007 ðîö³ îäåðæàâ äâîê³ìíàòíó êâàðòèðó. Ìàëåíüêó, íà ïåðøîìó ïîâåðñ³ äâîïîâåðõ³âêè, àëå ç óñ³ìà êîìóíàëüíèìè âèãîäàìè. Ó òðàâí³ Êîâàëåíêè ïåðåñåëèëèñÿ ñþäè, à ó âåðåñí³ Â³êà ï³øëà äî ïåðøîãî êëàñó Ãîí÷àð³âñüêî¿ ã³ìíà糿. — Ó Ëåáåä³âö³ øêîëè íåìà. Òðåáà áóëî á âîçèòè äèòèíó ó Ìàêñèì. À â Ãîí÷àð³âñüêîìó øêîëà ÷óäîâà. Äóæå õîðîø³ â÷èòåë³, — êàæå Îëåíà Âàñèë³âíà. — Òóò ³ øêîëà ìèñòåöòâ. Óìîâè äëÿ ðîçâèòêó ä³òåé ó ñåëèù³ ïðåêðàñí³. Ìî¿ äî÷êè çàéìàþòüñÿ òàíöÿìè. ³êà äîáðå ìàëþº, à ijàíêó ìè â³ääàëè íà ìóçèêó. ̳é òàòî ïðåêðàñíî ãðຠíà áàÿí³. Óñïàäêóâàòè òàëàíò º â³ä êîãî. ijàíêà íàðîäèëàñÿ âæå òóò, ó Ãîí÷àð³âñüêîìó, 31 áåðåçíÿ 2008 ðîêó. ³êà íà ïåðøèõ ïîðàõ ðåâíóâàëà. — Âàì ìåíå ìàëî? — ñåðäèëàñÿ. — ß íå òàêà? Òà, ï³äð³ñøè, çðîçóì³ëà, ùî ìè ëþáèìî îáîõ äî÷îê îäíàêîâî, ³ òåïåð óæå ïðåêðàñíî ñïðàâëÿºòüñÿ ç ðîëëþ ñòàðøî¿ ñåñòðè, îï³êóºòüñÿ ìàëîþ. À íåùîäàâíî ñêàçàëà, ùî õî÷å áóòè â÷èòåëüêîþ ïî÷àòêîâèõ êëàñ³â. Ðàä³þ, ùî ìàþ äâîõ äî÷îê. Çàçäðèëà òèì, ó êîãî áóëè ñåñòðè ³ áðàòè. Îëåã ó ñâî¿õ áàòüê³â îäèí, ³ ÿ — ºäèíà äîíüêà.

«Ó Äí³ïðîïåòðîâñüê ¿çäèìî ó â³äïóñòêó» — Íå ñóìóºòå çà Äí³ïðîïåòðîâñüêîì? ̳ñüêà ä³â÷èíà îáæèëàñÿ â íàø³é ë³ñîâ³é ñòîðîí³. Íå â êîæíîãî òàê ñêëàäàºòüñÿ. — Îé, ìåí³ òóò äóæå ïîäîáàºòüñÿ! Öå æ äèâî — êâàðòèðà â ë³ñ³. Êðàñà ÿêà! À äî Äí³ïðà ìè ¿çäèìî ó â³äïóñòêó. Îñü ijàíêà ö³ëèé ì³ñÿöü ãîñòþâàëà ó ä³äóñÿ ³ áàáóñ³. Áàòüêè ó íàñ áóâàþòü. Ðàçîì ¿ì ïðè¿õàòè ñêëàäí³øå, ¿çäÿòü ïî ÷åðç³. ijì æå íå êèíåø. Òåïåð, êîëè º ìîá³ëüí³ òåëåôîíè, ðîçìîâëÿºìî ùîäíÿ. ² ïî ñêàéïó ñï³ëêóºìîñü. Ñëàâà Áîãó, ³ òàòî, ³ ìàìà çäîðîâ³. Öå ãîëîâíå. ̳é òàòî — ç Âåðõíüîäí³ïðîâñüêîãî äèòáóäèíêó. Çíàéøëè éîãî, ìàëåíüêîãî, â ëèïí³ 1945 ðîêó. ͳÿêèõ äîêóìåíò³â ïðè íüîìó íå áóëî. Ïð³çâèùå äàëè — ²þëüñüêèé. À íàçâàëè, ÿê ×àïàºâà, — Âàñèëü ²âàíîâè÷. Äàòó íàðîäæåííÿ òåæ äîâ³ëüíó ïîñòàâèëè — 15 êâ³òíÿ. Ìàáóòü, äèòÿòêî âèãëÿäàëî ì³ñÿö³â íà òðè. Ìîæå, òîìó, ùî ñàì íå çíàâ ùàñëèâîãî äèòèíñòâà, ìåíå ç ìàëèõ ë³ò áàëóâàâ, âèêîíóâàâ óñ³ ìî¿ çà-

Ç

Îëåíîþ ÊÎÂÀËÅÍÊÎ ìè âïåðøå çóñòð³ëèñÿ ó ãðóäí³ 2004-îãî â îáëìóçäðàìòåàòð³ íà öåðåìîí³¿ âøàíóâàííÿ ïåðåìîæíèöü îáëàñíîãî êîíêóðñó «Æ³íêà ðîêó». Ñåðåä ô³íàë³ñòîê áóëà é âîíà, ãîëîâíèé ë³êàð Ëåáåä³âñüêî¿ àìáóëàòî𳿠çàãàëüíî¿ ïðàêòèêè ³ ñ³ìåéíî¿ ìåäèöèíè, ùî â Êîçåëåöüêîìó ðàéîí³. Âèÿâèëîñü, ùî Îëåíà Âàñèë³âíà — ç Äí³ïðîïåòðîâñüêà. Òàì ð³äíèé ä³ì, òàì òàòî ³ ìàìà. ̳ñüêà æèòåëüêà ïðîì³íÿëà ì³ëüéîííèé Äí³ïðîïåòðîâñüê íà íåâåëèêå ñåëî â íàøîìó êðà¿. ×àñò³øå áóâຠíàâïàêè — ìîëîäü êèäຠñåëà, øóêຠùàñòÿ â ì³ñò³. Çàõîò³ëîñÿ ïîçíàéîìèòèñü áëèæ÷å. Òîä³ é ðîçïîâ³ëè ÷èòà÷àì «Â³ñíèêà ×» ïðî ö³êàâó ëþäèíó, ñ³ëüñüêîãî ë³êàðÿ ³ ùàñëèâó æ³íêó. Íà íàøå çàïèòàííÿ, ÷è íå ïëàíóº âîíà ïîâåðíóòèñÿ â Äí³ïðîïåòðîâñüê, Îëåíà Âàñèë³âíà â³äïîâ³ëà: «Íå çíàþ. Ðîñòå äî÷êà. Òðåáà áóäå äóìàòè, ÿê ³ äå ¿¿ â÷èòè». «Â³ñíèê ×» íåð³äêî ïîâåðòàºòüñÿ äî ñâî¿õ ãåðî¿â. Îò ³ ìè ìàëî íå ÷åðåç äåñÿòü ë³ò âèð³øèëè ïîö³êàâèòèñÿ, äå æ ñüîãîäí³ Îëåíà Êîâàëåíêî, ÿê ñêëàëàñÿ ¿¿ ïîäàëüøà äîëÿ.

«ß é äîñ³ áàãàòà æ³íêà.

100 ê³ëîãðàì³â

Äîëÿ. 9

×åðåç äåíü ó ìåíå âæå áóâ ïîâíèé ïîãð³á óñÿêî¿ âñÿ÷èíè.  ñåë³ ë³êàðÿ øàíóþòü, òàê âåäåòüñÿ ç äàâí³õ-äàâåí. ² ìåíå êîëåêòèâ àìáóëàòî𳿠çóñòð³â ÿê ð³äíó. Îòî÷èëè óâàãîþ ³ òóðáîòîþ. ϳäêàçóâàëè, ðàäèëè, â÷èëè. Ïðåêðàñí³ ëþäè. Áóäó äÿêóâàòè ¿ì óñå æèòòÿ. À âæå çãàäóâàíà Íàòàë³ÿ ²âàí³âíà Êîâàëåíêî ç ÷àñîì ñòàëà ìîºþ ñâåêðóõîþ. Âîíà ïîçíàéîìèëà íàñ ç Îëåãîì. Óñå ðîçïîâ³äàëà ïðî ñâîãî ºäèíîãî ñèíà, ÿêèé ïðàöþº åëåêòðèêîì ó ñóñ³äíüîìó Ãîí÷àð³âñüêîìó, à òîä³ çàïðîñèëà íàñ ³ç áàòüêîì, ùî ïðè¿õàâ íàâåñòè ëàä ó ìîºìó æèòë³, ó ë³ñ ïî ãðèáè. Îëåã òàòó ñïîäîáàâñÿ. — Õîðîøèé õëîïåöü, — ñêàçàâ ìåí³. — Ïðèäèâèñü óâàæí³øå, äîíþ. Ñïî÷àòêó ìè ïðîñòî äðóæèëè. Îëåã áóâ äóæå óâàæíèé, äåë³êàòíèé, ïðèíîñèâ ìåí³ ç ë³ñó ãðèáè, ðèáó ç Äåñíè. Ãîëîâíèì áóëè íå ò³ ïëîòâè÷êè, à óâàãà ³ ï³äòðèìêà. ß — ì³ñüêà ëþäèíà, à òðåáà æ çâèêàòè äî ñ³ëüñüêîãî æèòòÿ. Êîëåãè ³ Îëåã äóæå äîïîìîãëè. Ïî÷óòòÿ ëþáîâ³ âèíèêëî ï³çí³øå, à òîä³ áóëè ïðîñòî äîâ³ðà ³ ðîçóì³ííÿ îäíå îäíîãî.

³êà, ³êóñÿ, ³êòîð³ÿ. À òåïåð ùå é ijàíêà

— Ìè ïî÷àëè æèòè ðàçîì. Îëåã â óñüîìó äîïîìàãàâ. Â³í ³ òåïåð òàêèé — äîáðèé, óâàæíèé, ðîáîòÿùèé. Êîõàíèé ÷îëîâ³ê ³ ïðåêðàñíèé áàòüêî íàøèì äî÷êàì. Êîëè â³ëüíèé, à ÿ çàòðèìóþñÿ íà ðîáîò³, ïðèãîòóº îá³ä, íàãîäóº ä³òåé. ßêîñü ÿ çàõâîð³ëà, ëåæàëà â ×åðí³ãîâ³ â ë³êàðí³. Ç Äí³ïðà ïðè¿õàëà ìàìà. ßêðàç áóâ ¿¿ äåíü íàðîäæåííÿ, 60 ë³ò. Ìàìà á³ëÿ ìåíå â ë³êàðí³, à âäîìà Îëåã íàêðèâ òåù³ ñâÿòêîâèé ñò³ë. Óñå ñàì ïðèãîòóâàâ. ³ä íåñïîä³âàíêè ìàìà ìàëî íå ðîçïëàêàëàñÿ. — Äîíå÷êî, ó òåáå ÷óäîâèé ÷îëîâ³ê, — íå ïåðåñòຠïîâòîðþâàòè. — Äÿêóþ Áîãó çà íüîãî. Êîëè â íàñ íàðîäèëàñÿ ïåðøà äîíå÷êà, ³ì’ÿ ¿é âèáèðàëè áàáóñ³ — Íàòàë³ÿ ²âàí³âíà ³ Ìàð³ÿ Ñòåïàí³âíà. Äîöÿ íàðîäèëàñÿ 26 ñåðïíÿ 2001 ðîêó. Íà çâîðîò³ ëèñòî÷êà â³äðèâíîãî êàëåíäàðÿ ó öå ÷èñëî âîíè çíàéøëè ðîçïîâ³äü ïðî äâà æ³íî÷³ ³ìåí³ — ³êòîð³ÿ ³ ͳêà. Ó äàâíüîðèìñüê³é ³ äàâíüîãðåöüê³é ì³ôîëîã³ÿõ òàê çâàëàñÿ áîãèíÿ ïåðåìîãè. ß áåðåæó òîé ëèñòî÷îê. Õàé ³êà çíàº, çâ³äêè â íå¿ òàêå êðàñèâå ³ì’ÿ. À äëÿ ijàíêè âèáèðàëè ³ì’ÿ óñ³ºþ ñ³ì’ºþ. Áóëî áàãàòî âàð³àíò³â. Çóïèíèëèñÿ íà ijàí³. Òåæ êðàñèâî. Îëåíà Êîâàëåíêî ç äî÷êàìè ³êòîð³ºþ òà ijàíîþ Äîíå÷êè ìî¿ â ÷îìóñü ñõîæ³ ì³æ ñîáîþ, â ÷îìóñü ð³çí³. ³êà ðîçñóäëèâà. ijàíà — äóæå æèâà, í³ÿêîãî, ãðîøåé íà õàáàð íåìà. Ëåáåä³âêè â³í ïðèâ³ç ìåíå âëàñíîþ áàãàíêè. Áàòüêî ó ìåíå çîëîòèé, óñå áîéîâà. Øâèäêà… Òàê õî÷åòüñÿ ¿ì À êîíêóðñè ó ìåäè÷íèé çàâæäè ìàøèíîþ. Ñêàçàâ: «Òàì áóäèíî÷îê º íà ñâ³ò³ ðîáèòè â쳺. Â³í ³ ñëþñàð, ³ ùàñëèâî¿ äîë³. çàõìàðí³. ϳøëà ñêëàäàòè âñòóïí³ äëÿ ë³êàðÿ. ϳäðåìîíòóºø ³ ìàòèìåø åëåêòðèê, ³ òîêàð, ³ çâàðíèê. Çàî÷íî ³êà âæå â ñüîìîìó êëàñ³. ijàíö³ åêçàìåíè çà êîìïàí³þ ç ïîäðóæêîþ. æèòëî». çàê³í÷èâ òîðãîâåëüíèé òåõí³êóì. â áåðåçí³ ìèíå ø³ñòü Áóëà âïåâíåíà, ùî Âñòóïèâ äî áóä³âåëüíîãî ³íñòèòóòó. ðîê³â. Âîñåíè ï³äå ï ð î â à ë þ ñ ü . Òî ã î Ç ìàìîþ âîíè ïîçíàéîìèëèñÿ â ä î í ÿ ä î ï å ð ø î ãî ðîêó âïåðøå çàïðîãóðòîæèòêó. Âîíà ïðè¿õàëà äî Äí³êëàñó. Êèì âîíè ñòàâàäèëè íà âñòóïíèõ ïðîïåòðîâñüêà ç Âîëèí³ â÷èòèñÿ íóòü ó ìàéáóòíüîìó, òåñòóâàííÿ, êîíêóðñ íà ìàëÿðà-øòóêàòóðà. Ç ÷àñîì çàÿêó ñïåö³àëüí³ñòü áóâ ëèøå òðè ÷îê³í÷èëà áóõãàëòåðñüêèé òåõí³êóì. âèáåðóòü, ñüîãîäí³ ëîâ³êè íà ì³ñöå. ß Óñå æèòòÿ — áóõãàëòåð. Çàâæäè ó íå¿ ãàäàòè ðàíî. Ãîëîâíå, âñòóïèëà ³ çàê³í÷èëà. ðåâ³ç³¿, çâ³òè, çàâæäè í³êîëè. Îòîæ ùîá áóëè õîðîøèìè À âæå ïðàöþþ÷è ó âèõîâàííÿì ºäèíî¿ äîí³ á³ëüøå òàòî ëþäüìè, ùîá ïðàöþ Ëåáåä³âö³, ïî¿õàëà çàéìàâñÿ, ïðî âñå ìåí³ ðîçïîâ³äàâ, ëþáèëè, øàíóâàëè äî Êèºâà íà êóðñè óñå ïîêàçóâàâ. Ïðèì³ðîì, ÿê ðîäÿòüò è õ , õ òî ï î ðó÷ ç ñ³ìåéíî¿ ìåäèöèíè. ñÿ êðîëèêè, ðîçïîâ³â. Ìè òðèìàëè íèìè. Íåõàé áóäóòü Òàê ñòàëà ñ³ìåéíèì òîä³ âóõàñòèõ. Òàê ùî ÿ âñå áà÷èëà ³ ñõîæèìè íà ñâî¿õ ë³êàðåì. âñå çíàëà. ä³äóñ³â ³ áàáóñü. Õî÷ æèëè ìè íå â ðîçêîø³, àëå ßê ³ ìî¿ áàòüêè, âñå íåîáõ³äíå ó ìåíå áóëî. Ïðèáàòüêè ÷îëîâ³êà ì³ðîì, ï³àí³íî. ß óñï³øíî çàê³í÷èëà Âàñèëü Âàñèëüîâè÷ ìóçè÷íó øêîëó. Âñå, ÿê ó ëþäåé. ³ Íàòàë³ÿ ²âàí³âíà Ùî îáîâ’ÿçêîâî áóäó ë³êàðåì, — ïðåêðàñí³ ëþäè, çíàëà ç äèòèíñòâà. Ðîáèëà ëÿëüêàì äîáð³, ïðàöüîâèò³. ïåðåâ’ÿçêè ³ óêîëè, ìàçàëà çåëåíêîþ — Ó Äí³ïð³ íàø À öå çí³ìîê 2004 ðîêó. ³êóñÿ ç ìàìîþ ³ òàòêîì. Òóò ¿é ùå òðè ðîêè Òðèìàþòü ÷èìàëå ³ áèíòóâàëà «ðàíè». Ó ñòàðøèõ êëàäâîïîâåðõîâèé ä³ì õàçÿéñòâî, ïîðàþòü ñàõ â³äâ³äóâàëà øêîëó þíîãî ìåäèêà. — íà Êðàñíîï³ëë³. ãîðîäè, çàáåçïå÷óþòü ïðîäóêòàìè Êîëè â÷èëàñÿ â ìåäó÷èëèù³, ï³äïðàÒàêå ðîá³òíè÷å ñåëèùå ì³æ äâîìà çàÑïî÷àòêó ÿ ïîñåëèëàñÿ â êàá³íàøó ñ³ì’þ. Ó âèõ³äí³ Îëåã ç äî÷êàìè öüîâóâàëà ñàí³òàðêîþ â ïåðóêàðí³. âîäàìè-âåëåòíÿìè — «Þæìàøåì» ³ íåò³ ãîëîâíîãî ë³êàðÿ. Íàñòóïíîãî ¿äå â Ëåáåä³âêó, äîïîìàãຠáàòüêàì. Îò òîä³ ÿ âïåðøå âðÿòóâàëà ëþäèíó øèííèì. Çáóäóâàòè ä³ì äîïîìîãëè äíÿ âèð³øèëà çâàðèòè áîðù. Çà ² ä³â÷àòêà ïðèâ÷àþòüñÿ äî ñ³ëüñüêî¿ â³ä ñìåðò³. Ó çàâ³äóâà÷êè áóëî õâîðå êîëèñü áàòüêè ìàìè ç Âîëèí³. Òàòîâ³, îâî÷àìè ïî¿õàëà â ×åðí³ã³â. Õî÷ ³ ðîáîòè. Öå äîáðå. Òðåáà çíàòè, ùî ñåðöå. Êîëè ¿é ñòàëî ïîãàíî, âñ³ çðîçóì³ëî, äîïîìàãàòè áóëî í³êîìó. 42 ê³ëîìåòðè, à áëèæ÷å æ áàçàðó ðîçãóáèëèñÿ. À ÿ ò³ëüêè ïðîéøëà áóäü-ÿê³ ñòàòêè âèðîñòàþòü ç ïðàö³. Äèòáóäèíîê â³í ³ º äèòáóäèíîê. íåìàº. êóðñ ðåàí³ìàö³¿. Íå çëÿêàëàñÿ, à Âàæêî¿, íàïîëåãëèâî¿. Ò³ëüêè âîíà ѳì’ÿ íàøà ïðîñòà. Êëîïîòàòè Ñòîþ, êóõîâàðþ. Çàõîäèòü Íàâçÿëàñÿ ðîáèòè øòó÷íå äèõàííÿ ³ ðîáèòü ëþäèíó ëþäèíîþ. ïðî êðàùèé ðîçïîä³ë äëÿ äî÷êè í³òàë³ÿ ²âàí³âíà, ìåäñåñòðà. ìàñàæ ñåðöÿ. Ìàëà ºäèíå áàæàííÿ: ×è ñóìóþ çà Äí³ïðîïåòðîâõòî íå ì³ã. ²ç íàøîãî âèïóñêó ïî¿õàëè — Ùî âàðèòå? — ïèòàº. âðÿòóâàòè! Äîïîìîãòè! ñüêîì? Ñóìóþ, çâ³ñíî, ³ çà ì³ñòîì, ïðàöþâàòè â ñåëî ò³ëüêè äâîº — ÿ ³ — Áîðù, — â³äïîâ³äàþ. Öåé âèïàäîê çàïàì’ÿòàâñÿ íà ùå îäíà ä³â÷èíà. Òåæ ì³ñüêà, ç Äí³³ çà áàòüêàìè. ×è æàë³þ, ùî òàê — À îâî÷³ äå âçÿëè? âñå æèòòÿ. À òåïåð, êîëè çà ïëå÷èìà ïðà. Ïðè¿æäæ³ æ óñ³ âëàøòóâàëèñÿ ñêëàëîñÿ? ͳ, íå æàë³þ. Òóò ïðåêðàñ— ßê — äå? Ó ×åðí³ã³â ¿çäèëà, â ì³ñò³. Áàòüêè ñêàçàëè: «Íó ùî æ. âæå 14 ðîê³â ë³êàðñüêîãî ñòàæó, íà ïðèðîäà, ë³ñ, ëóã, Äåñíà. Ëþäè íà áàçàð. Ïîïðàöþºø çà ïðèçíà÷åííÿì, à òàì êîëè ùîäíÿ, ê³ëüêà ðàç³â íà äåíü õîðîø³. Òóò òåïåð ì³é ä³ì, ìîÿ ñ³ì’ÿ, Âîíà é ðóêàìè ñïëåñíóëà. âèäíî áóäå». ïðèõîäèø íà äîïîìîãó õâîðîìó, ïðî êîõàíèé ÷îëîâ³ê, ëþá³ äîíå÷êè. Òå, — Ùî æ öå âè íàñ, Îëåíî ÂàÒàê ÿ ïîòðàïèëà â Êîçåëåöü. ùîñü êîíêðåòíå é íå çãàäàºø. ùî òðåáà ëþäèí³ äëÿ ùàñòÿ. ñèë³âíî, ãàíüáèòå? Òà ÷è æ ó ñåë³ Ãîëîâíèì ë³êàðåì òîä³ òàì ïðàöþâàâ ϳñëÿ ó÷èëèùà äâà ðîêè ïðàöþ˳ä³ÿ ÊÓÇÜÌÅÍÊÎ Ìèêîëà Ìèõàéëîâè÷ Ðîìàíþê, íèáóðÿê³â ³ êàïóñòè íåìàº, ùîá ë³êàðêà Ôîòî ²ãîðÿ ÊÎØÎÂÎÃÎ âàëà ìåäñåñòðîþ. Ïðî ³íñòèòóò ÿêîñü í³øí³é ãîëîâíèé îáëàñíî¿ ë³êàðí³. Äî òà Îëåêñàíäðà ÁÀÁÅÍÊÀ ó ×åðí³ã³â çà íèìè ¿çäèëà? ³ íå äóìàëà. Áëàòó ó ìî¿õ áàòüê³â

çîëîòà — ìî¿!»

«Ó ñåëî ìåíå ïðèâ³ç ñàì Ðîìàíþê»

10. Æèòåéñüêå ³ ïîòîéá³÷íå 13 ëþòîãî 2014 ðîêó

4

ëþòîãî íà êàíàë³ ÑÒÁ ïîêàçàëè ïðîãðàìó «Ñë³äñòâî âåäóòü åêñòðàñåíñè». ¯¿ ãåðî¿íåþ ñòàëà 54-ð³÷íà Ëþáîâ ÊËÈÌÅÍÊÎ ç ²÷í³. Äî íå¿ ïðè¿çäèëè íàéêðóò³ø³ ó÷àñíèêè «Áèòâè åêñòðàñåíñ³â»: àçåðáàéäæàíåöü Õàÿë Àëåêïåðîâ òà á³ëîðóñêà Ãàëà Ïîë³ùóê. Ðîçâ³ÿëè ñóìí³âè æ³íêè, ùî âîíà «÷îðíà âäîâà». ×åòâåðî ¿¿ êîõàíèõ ìóæ÷èí çàãèíóëè. Ç’ÿñóâàëè, ÷îìó ó áóäèíêó òð³ñíóëî äçåðêàëî, ÷óòè ÷è¿ñü êðîêè. Òà íàéãîëîâí³øå, çàñïîêî¿ëè, ùî îíóêó ³ ñèíó, ³ ¿é ñàì³é í³÷îãî íå çàãðîæóº. Ëþáîâ Êëèìåíêî — äîíüêà â³äîìîãî â îáëàñò³ õóäîæíèêà, íèí³ ïîê³éíîãî ²ëë³ Ï³äãàéíîãî.

Ëþáîâ Êëèìåíêî áîÿëàñÿ, ùî âîíà

«÷îðíà âäîâà». ×åòâåðî ¿¿ ìóæ÷èí çàãèíóëè Ëþáîâ ²ëë³âíà ç îíóêîì

Äâîº ðîçáèëèñÿ, äâîº ïîìåðëè ó ë³êàðí³ Îëåêñàíäð Áóðíîñ

Ëþáîâ ç ä³òüìè Êð³ñò³íîþ ³ Ñàøåþ òà äðóãèì ÷îëîâ³êîì Ñåð㳺ì Ìåíüêîì

Ñàì³ ñîáîþ â³äêðèâàëèñÿ äâåð³, â³êîííèö³ Òîãî äíÿ äíÿ, ÿê ÿ ïðè¿õàëà äî ²÷í³ (ó â³ääàëåíèé ðàéîí Ñîô³¿âêà), Ëþáîâ ²ëë³âíà áóëà ó Êèºâ³ íà ðîáîò³. Ïðàöþº ïðîäàâöåì. Îòîæ ðîçìîâëÿëà ç ¿¿ äîíüêîþ 33-ð³÷íîþ Êð³ñò³íîþ ËÀÐʲÍÎÞ. — Êîëè ïîìåð ìàìèí òðåò³é ÷îëîâ³ê, áóëî öå âîñåíè 2009 ðîêó, ìè ñòàëè äóæå ïåðåæèâàòè. Áîÿëèñÿ çà ìîãî ñèíà Àíäð³ÿ ³ áðàòà Ñàøó. Ìè ç ìàìîþ ëþáèìî äèâèòèñÿ «Áèòâó åêñòðàñåíñ³â». Îäíîãî ðàçó òàì ïîêàçóâàëè «÷îðíó âäîâó». Ƴíêó, â ÿêî¿ âìèðàëè îäèí çà îäíèì ÷îëîâ³êè. Ó íå¿ ì³æ áðîâàìè áóëà ñêëàäî÷êà. Ìàìà òàê ðîçõâèëþâàëàñÿ: «Äîíþ, ãëÿíü, ìîæå, ³ â ìåíå òàêà º. Ìîæå, ÿ òåæ «÷îðíà âäîâà». Òà ÿ ïîäèâèëàñÿ, íå áóëî í³ÿêèõ îçíàê, ïðî êîòð³ ãîâîðèëè åêñòðàñåíñè. ϳñëÿ ñìåðò³ â³ò÷èìà á³äè ïîñèïàëèñÿ íà íàñ. ß ðîçëó÷èëàñÿ ç ÷îëîâ³êîì. Ìè æèëè ó Êèºâ³. Ïåðå¿õàëà ç ñèíîì ó ³÷íÿíñüêó õàòó, ÿêà çàëèøèëàñÿ ï³ñëÿ â³ò÷èìà. Äèòèíà ó ìåíå ³íâàë³ä, ïðîáëåìè ðîçâèòêó ³ ìîâëåííÿ, ïðîòå õîäèòü äî çâè÷àéíî¿ øêîëè. Éîìó íèí³ 9 ðîê³â. Ðàí³øå ìè ïðè¿çäèëè ó öþ õàòó, ÿê íà äà÷ó. ͳ÷îãî äèâíîãî íå ïîì³÷àëè. À êîëè òóò îñåëèëèñÿ, ñòàëî â³äáóâàòèñÿ ùîñü ì³ñòè÷íå. Ùå ÿê â³êíà íå ïîì³íÿëè íà íîâ³, í³ ç òîãî í³ ç ñüîãî â³êîííèö³ â³äêðèâàëèñÿ. Ïðî÷èíÿëèñÿ äâåð³, õî÷à í³ â³òðó, í³ ïðîòÿã³â íå áóëî. À âíî÷³ áóëî ÷óòíî, ÿê õòîñü õîäèòü ïî ãîðèù³. Òàê çâó÷íî òóïàº. ³ä ñòðàõó ÿ õîâàëàñÿ ï³ä êîâäðó. Öåé òóï³ò ÷óëè ³ ìàìà, ³ áðàò, ³ ñèí. Àíäð³éêî êàçàâ: «Ìàì, ÿ áà÷ó — çà äâåðèìà çäîðîâà ÷îðíà áàáàþêà». ß äîïèòóâàëàñÿ: «Öå ÷îëîâ³ê ÷è æ³íêà?» «Öå íå äÿäÿ ³ íå òüîòÿ, òåìíèé ñèëóåò», — â³äêàçóâàâ ñèí. ×óæèì ìè öüîãî íå ðîçïîâ³äàëè. Íå êîæåí çðîçó쳺. Íå âñ³ æ â³ðÿòü ó ì³ñòèêó. Áóëî ïîñò³éíå â³ä÷óòòÿ, íà÷å õòîñü

ñòî¿òü çà ñïèíîþ. ²íîä³ ÿ â³ä÷óâàëà ÷èºñü äèõàííÿ. Ìóðàøêè éøëè ïî ò³ëó. ßêîñü òð³ñíóëî âåëèêå äçåðêàëî, ùî âèñ³ëî á³ëÿ â³øàëêè. Ìè â³äð³çàëè ðîçêîëîòèé øìàòîê ³ âèêèíóëè. Ðåøòà âèñ³ëà. Êîëè åêñòðàñåíñè áóëè ó íàñ ó õàò³, Ãàëà Ïîë ³ ù ó ê ñ êà ç à ë à , ù î äçåðêàëî — ïîðòàë ó ïîòîéá³÷÷ÿ, ³ òî áóâ çíàê. Äçåðêàëî òðåáà âèêèíóòè. Çâ³äòè — ïðèñóòí³ñòü óñüîãî íåâ³äîìîãî. Òîä³ ³ çíÿëè, âèêèíóëè. Ìåíå ðàç òàê íàëÿêàëî òå, ùî ä³ÿëî- Ãàëà Ïîë³ùóê ñÿ ó õàò³, ùî ÿ íå âèòðèìàëà ³ ïîäçâîíèëà ìàì³ ó Êè¿â. Âîíà ÿêðàç áóëà íà ðîáîò³. Ñêàçàëà: «Âèêëèêàé ñâÿùåíèêà». Áàòþøêà ïðèéøîâ. Ðîçïîâ³ëà éîìó ïðî âñå, ùî êî¿òüñÿ. ³í ïîñâÿòèâ õàòó, ïîíàë³ïëþâàâ õðåñò³â. Ñêàçàâ, ùîá ìîëèëàñÿ ³ äî öåðêâè õîäèëà. Òà í³÷îãî íå çì³íèëîñÿ. Òîä³ ïîðàäèëèñÿ ç ìàò³ð’þ ³ íàïèñàëè ëèñòà â ïðîãðàìó «Áèòâà åêñòðàñåíñ³â». Àäðåñó ä³çíàëèñÿ ç á³æó÷îãî ðÿäêà. ß õîò³ëà, ùîá ïðè¿õàâ Õàÿë Àëåêïåðîâ, â³í äóæå ñèëüíèé åêñòðàñåíñ. Ïðîòå â ëèñò³ öüîãî íå âêàçàëè. ³äïðàâèëè ëèñò. Ìèíóëî ìàéæå äâà ðîêè, êîëè íàì ïåðåäçâîíèëè ç êàíàëó ÑÒÁ. Áóëî öå òîð³ê âåñíîþ. ßêðàç ïåðåä ïîìèíàëüíèìè äíÿìè. Ïðè¿õàëà âåëè÷åçíà çí³ìàëüíà ãðóïà. Òðè äí³ õîäèëè, ïðàöþâàëè. À íà ñàì³ ìîãèëêè ïðè¿õàëè Ãàëà ³ Õàÿë. ßê ïîáà÷èëà éîãî, àæ ðîò ðîçêðèëà. Ïðàöþâàëè ç äåñÿòî¿ ðàíêó äî äåñÿòî¿ âå÷îðà. Ç íèì âåñü ÷àñ ïîðÿä áóâ ïåðåêëàäà÷. Ãðîøåé ìè í³ÿêèõ íå ïëàòèëè. Âîíè ç ìàìîþ õîäèëè íà êëàäîâèùå äî ïîõîâàíîãî â³ò÷èìà Ñåðã³ÿ Êëèìåíêà.

Ç òðåò³ì ÷îëîâ³êîì Ñåð㳺ì Êëèìåíêîì

Õàÿë Àëåêïåðîâ

¯çäèëè â Àíäð³¿âêó ¿âêó ×åðí³ã³âñüêîãî ðàéîíó, ðàéîíó äå íàðîäèëàñÿ ìàìà. Òàì Õàÿë ³ Ãàëà ðîçãàäàëè òàºìíèöþ âñüîãî, ùî â³äáóâàëîñÿ ó ¿¿ æèòò³. Ãîâîðèëè òàê³ ðå÷³, ïðî ÿê³ ÷óæ³ çíàòè íå ìîãëè. Íàâ³òü ïðî ïåðøó ëþáîâ. Ìàì³ òîä³ áóëî 16 ðîê³â. Ïåðøèé ¿¿ äðóã ðîçáèâñÿ íà ìàøèí³. ¯õàâ ÷è òî ç ãóëÿíêè, ÷è íà ãóëÿíêó. Äðóãèé — ì³é áàòüêî Îëåêñàíäð Áóðíîñ, áóâ ìîðÿêîì äàëåêîãî ïëàâàííÿ. ¯õàâ ó Ñåâàñòîïîëü ³ òåæ ðîçáèâñÿ íà ìàøèí³. Âèëåò³â ÷åðåç ëîáîâå ñêëî. Êîëè éîãî íå ñòàëî, ìåí³ ùå é ðîêó íå áóëî. Òðåò³é, Ñåðã³é Ìåíüêî, áàòüêî áðàòà Ñàø³. ³í áóâ ìîëîäøèé çà ìàìó íà òðè ðîêè. Âîíè ïðîæèëè 11 ðîê³â. Ïîò³ì ðîçëó÷èëèñÿ. Ñàøà ï³äòðèìóâàâ ñòîñóíêè ç áàòüêîì. ѳì ðîê³â òîìó (Ñàø³ áóëî òîä³ 20) â³í ïðè¿õàâ äî áàòüêà â ãîñò³. Òîé ïî÷óâàâñÿ ïîãàíî. ³äâåçëè â ë³êàðíþ. Íà äðóãèé äåíü â³í ïîìåð. Çãîð³â â³ä ïíåâìîí³¿. ×åòâåðòèé, Ñåðã³é Êëèìåíêî, áóâ ìîëîäøèé çà ìàìó íà 10 ðîê³â. Ïðîæèëè âîíè òåæ 11 ðîê³â. Â³í ³øîâ ç ðîáîòè. Âïàâ, óäàðèâñÿ ãîëîâîþ. Áóëà íåâåëèêà ïîäðÿïèíà. Ìè éîãî â³äâåçëè äî ë³êàðí³. Òàì ñêàçàëè — í³÷îãî ñòðàøíîãî. À î ñüîì³é ðàíêó â³í ïîìåð. ˳êàð, ÿêèé ðîáèâ ðîçòèí, äèâóâàâñÿ: «Óñ³ îðãàíè çäîðîâ³. Íå çíàþ, ùî íàïèñàòè». Íàïèñàâ: «Ñåðöå». Áóëî öå âîñåíè 2009 ðîêó. Îòàêà ³ñòîð³ÿ. Âñ³, õòî ¿¿ çðàäèâ, ï³øëè íà òîé ñâ³ò. — Êð³ñò³íî, êàæóòü, ùî ðîçñë³äóâàííÿ åêñòðàñåíñ³â, ÿê ³ «áèòâà», — öå íå á³ëüøå, í³æ øîó? — Çâ³ñíî, º åëåìåíòè øîó. Àëå åêñòðàñåíñè ãîâîðèëè òàêå, ïðî ùî ìîãëà çíàòè ëèøå ìîÿ ñ³ì’ÿ. Âîíè íàâ³òü ðîçïîâ³ëè ïðî ïåðøîãî ìàìèíîãî õëîïöÿ, ÿêîãî ìàéæå 30 ðîê³â íåìຠíà ñâ³ò³. Êîëè ïîõîäèëè ïî íàø³é õàò³, ñêàçàëè, ùî í³ÿêà òî íå äåìîí³÷íà ñèëà, à äóõ áàáóñ³ (ìàìèíî¿ ìàìè) ïîäàâàâ íàì çíàêè. Ùî ñìåðòü óñ³õ ìàìèíèõ ÷îëîâ³ê³â íå ç ¿¿ âèíè. Öå áàáóñÿ â³ääàëÿëà â³ä íå¿ óñ³õ, õòî õî÷ ðàç ìàìó çðàäèâ. Êîëè åêñòðàñåíñè ïî¿õàëè â Àíäð³¿âêó, òàì óæå ³ õàòè íåìàº, â ÿê³é ìàìà íàðîäèëàñÿ. Õàÿë ïîáà÷èâ âèä³ííÿ, ÿê á³ëÿ ãðîáó ñèäèòü ³ ïëà÷å ìàëåíüêà ä³â÷èíêà. Òî áóëà ìîÿ ìàìà. Âîíà ó òðè ðîêè âòðàòèëà ìàò³ð. Áàáóñÿ ïðàöþâàëà ó ë³ñ³, ³ íà íå¿ âïàëî äåðåâî, ïåðåáèëî õðåáåò. Âîíà ï³âðîêó ïðîìó÷èëàñÿ ëåæà÷îþ ³ ïîìåðëà. Ç òèõ ï³ð áàáóñÿ çàõèùàëà ìîþ ìàìó â³ä óñ³õ, õòî ¿é ðîáèâ çëî. — Çì³íèëîñÿ ùîñü ï³ñëÿ òîãî, ÿê ïîáóâàëè åêñòðàñåíñè? — Ìåí³ ñòàëî íàáàãàòî ëåãøå, áî ÿ â³ðþ ó âñå öå. Åêñòðàñåíñè ïðîâåëè ðèòóàë íà ìîãèë³ áàáóñ³, ùîá ¿¿ äóõ çàñïîêî¿âñÿ. òåïåð ìè íå ÷óºìî òèõ êðîê³â, ñêðèïó äâåðåé. Òà îäíàê ìåí³ äîñ³ çäàºòüñÿ, ùî õòîñü íåâèäèìèé ñòî¿òü çà ìîºþ ñïèíîþ. Ïîðÿä ç Êð³ñò³íîþ ÿ í³÷îãî òàêîãî íå â³ä÷óëà. Õî÷à òåæ â³ðþ ó ì³ñòèêó.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ôîòî ç ñ³ìåéíîãî àðõ³âó

13 лютого 2014 року

è ê ü ë ³ — Ò ì³é! ïîñ

– Òè áóäåø ìåí³ â³ðíîþ?

– À òè îäèí ìåíå ïîòÿãíåø? Ïîçíàéîìëþñü ³ç äîáðèì, õîðîøèì, êðàñèâèì, áàãàòèì ³ ùåäðèì ÷îëîâ³êîì. Ïðî ñåáå í³÷îãî íå ïîâ³äîìëÿþ — íåõàé áóäå ñþðïðèç!

«

«

Êîõàííÿ — öå êîëè äèâèøñÿ íà ñïëÿ÷ó äðóæèíó ³ äóìàºø: «Óáèâ áè çàðàçó!». À ñàì óñå êîâäðó ïîïðàâëÿºø, ùîá íå çìåðçëà, ñòåðâî!

Ì³é ³äåàë

Öå íå ì³øîê ç ãðîøèìà àáî êðàñóí÷èê íà çðàçîê Áðåäà ϳòà, ÿê ó áàãàòüîõ òåïåð³øí³õ ìîëîäèõ ä³â÷àò. Äëÿ ìåíå âàæëèâî ³íøå. Ì³é ³äåàë ìຠæàðòóâàòè, ÿê Çåëåíñüêèé, áóòè ìèëèì, ÿê Âàêàð÷óê, ñêëàäàòè äëÿ ìåíå â³ðø³, ÿê Ïàøà Áðîäñüêèé, ³ áóòè ñèëüíèì, ÿê ³ðàñòþê. ÎÑÜ ÌÎß Ìвß!

Þ. ÄÓÄÊÀ

«

²ç øëþáíîãî îãîëîøåííÿ: Øóêàþ òèõîãî, íåìîëîäîãî, íåïðèì³òíîãî ÷îëîâ³êà ³ç äðóãî¿ ñîòí³ «Ôîðáñ».

õî÷åòå àíåêäîòèê?

³äãàäàé, â³ä êîãî?

Ó ïîøòîâîìó â³ää³ëåíí³ ëèñóâàòèé ÷îëîâ³ê ñåðåäíüîãî â³êó ñòî¿òü á³ëÿ ïðèëàâêà é ìåòîäè÷íî ñòàâèòü øòàìïèê «Ç ëþáîâ’þ» íà ÿñêðàâî-ðîæåâ³ êîíâåðòè ³ç çîáðàæåííÿì ñåðäå÷îê. Ïîò³ì ä³ñòຠôëàêîí÷èê ³ ïî÷èíຠáðèçêàòè íà êîíâåðòè äóõàìè. Çàö³êàâëåíèé â³äâ³äóâà÷ ï³äõîäèòü äî íüîãî é çàïèòóº, ùî öå â³í ðîáèòü. ×îëîâ³ê ó â³äïîâ³äü: — ß â³äïðàâëÿþ òèñÿ÷ó ëèñò³âîê äî Äíÿ Ñâÿòîãî Âàëåíòèíà ç íàïèñîì: «Â³äãàäàé, â³ä êîãî?» — Àëå íàâ³ùî? — À ÿ àäâîêàò ç³ ñïðàâ ðîçëó÷åííÿ...

Ì. ËÈÍÜÊÎ

Ç ìåòîþ ïîïåðåäæåííÿ Ó ìî¿õ ñóñ³ä³â º 5-ð³÷íà äîíå÷êà. ßêîñü, êîëè áàòüêè äèâèëèñÿ ô³ëüì ç ëåãêèì åðîòè÷íèì ï³äòåêñòîì, ó ê³ìíàòó çàéøëî äèòÿ ³ ïîö³êàâèëîñÿ, ÷îìó öå äÿäüî çâ’ÿçóº òüîò³ ðóêè. Òàòóñü ïåðåäáà÷ëèâî êàíàë ïåðåêëþ÷èâ ³, íåäîâãî äóìàþ÷è, â³äïîâ³â: — Òà öå òüîòÿ ó íüîãî âïåðøå íî÷óº. ³í ç íåþ íå äóæå äîáðå çíàéîìèé, îò ³ ïîáîþºòüñÿ, ùîá í³÷îãî íå âêðàëà. Ñêàçàâ, òà é çàáóëè. Àæ òóò ÷åðåç ê³ëüêà äí³â äî íèõ ïðè¿æäæຠìàìèíà ïîäðóãà, êîëèøíÿ îäíîêóðñíèöÿ. Óâå÷åð³ ñòàëè ¿é ñòåëèòè ïîñò³ëü, à äîíå÷êà ³ âèäàº: — À ìè òüîòþ ˳çó áóäåìî çâ’ÿçóâàòè? Âîíà æ ó íàñ ïåðøèé ðàç íî÷óº. À òî ùå ùîñü óêðàäå… Ï³ñëÿ öüîãî áàòüêè äóæå ïåðåæèâàëè, àáè ïåðøà í³÷ òüîò³ ˳çè â ¿õíüîìó äîì³ íå ñòàëà îñòàííüîþ.

Ì. ÂËÀÑÅÍÊÎ

« «

Ïîçíàéîìëþñÿ ç ÷îëîâ³êîì. Âèìîãè: çð³ñò — âèùå 179,99, âàãà — äî 69,99, â³ê — íå á³ëüøå 29,99. Ïðî ñåáå: äèðåêòîð ìàãàçèíó.

«

Îãîëîøåííÿ ó â³ää³ë³ ëèñò³âîê: Ñóïåðïðîïîçèö³ÿ! Âàëåíòèíêè ç íàïèñîì «Äëÿ ºäèíî¿ êîõàíî¿» — óñüîãî äåñÿòü ãðèâåíü çà ÷îòèðè øòóêè!

Гумор. 13

Îãîëîøåííÿ â ãàçåò³: «Ò³ëüêè ó Äåíü Ñâÿòîãî Âàëåíòèíà — çíèæêà íà ë³êóâàííÿ çàõâîðþâàíü, ùî ïåðåäàþòüñÿ ñòàòåâèì øëÿõîì!»

— Êîõàíà, ç’¿æ øìàòî÷îê òîðòèêà! — Ñïàñèá³, çàé, íå õî÷ó. — Íó äèâèñÿ, ÿêèé â³í àïåòèòíèé! Íó ç’¿æ õî÷ áè øìàòî÷îê. — Ñïàñèá³, ÿ íå ãîëîäíà. — Íó, çîâñ³ì òð³øå÷êè. — Òà â³äâàëè! ß ï³ñëÿ øîñòî¿ íå ¿ì! — Æåðè òîðò, äóðåïà, òàì îáðó÷êà! Îäðóæèòèñÿ ç òîáîþ õî÷ó! *** ßê äîáðå ç òîáîþ ëåæàòè, øåïîò³òè ñëîâà òîá³ ó âóøêî, ðóêàìè í³æíî îá³éìàòè, ìîÿ ëþáà, êîõàíà... ïîäóøêî! *** Äîñâ³ä÷åíèé êàðä³îëîã ðîçáèâຠæ³íî÷³ ñåðöÿ íà äâà øëóíî÷êè ³ äâà ïåðåäñåðäÿ. *** — À ÿê òåáå ÷îëîâ³ê â³äïóñòèâ ó í³÷íèé êëóá? — Òà ÿ éîìó âàííó ïðèãîòóâàëà ³ ï³íîþ íàïîâíèëà. — ² öå éîãî çóïèíèëî? — Çâè÷àéíî. Ìîíòàæíà ï³íà êîãî çàâãîäíî çóïèíèòü. *** Çàêîõàíà ïàðî÷êà çàéøëà äî ðåñòîðàíó ïîâå÷åðÿòè. Çà ñòîëèêîì âîíè áóêâàëüíî ïîæèðàþòü îäíå îäíîãî î÷èìà: — Òè òàêà ñîëîäêà, ÿ á òåáå ç’¿â óñþ... — ² ÿ òåæ... Îô³ö³àíò, ùî ï³ä³éøîâ, êàøëÿíóâ ³ çàïèòàâ: — À çàïèâàòè ÷èìíåáóäü áóäåòå? *** Çíàºòå, ÿê öå êðóòî, êîëè êîõàíà ëþäèíà äçâîíèòü ³ ïèøå ùîäíÿ?! ß ÒÅÆ — Ͳ. *** Âàø ÷îëîâ³ê ð³äøå ïðîñèòü ¿ñòè? Áóäüòå ïèëüí³! Ìîæëèâî, ó íüîãî ç’ÿâèëàñÿ êîõàíêà. *** — Ëþáà, ïåðø í³æ ìàí³ïóëþâàòè ñâî¿ì ÷îëîâ³êîì çà äîïîìîãîþ ñåêñó, çãàäàé, ùî ñâ³ò íå áåç äîáðèõ á…äåé. *** Êîìóñü êîõàíà. Êîìóñü äî÷êà. Êîìóñü ñåñòðà. Êîìóñü ïîäðóãà. Êîìóñü ïîïåðåê ãîðëà. ÏÈØÀÞÑß ñâîºþ óí³âåðñàëüí³ñòþ. *** Ƴíêà — äèâíà ïòàøêà. ϳäõîïëþºòüñÿ ç ñàìîãî ðàíêó, ìîâ æàéâîðîíîê, ö³ëèé äåíü ïðàöþº, ÿê äÿòåë, ëÿãຠï³çíî, í³áè ñîâà. Ïðè öüîìó ïîâèííà âîðêóâàòè, ÿê ãîëóáêà, ³ ñÿÿòè, ÿê æàð-ïòèöÿ, çàëèøàþ÷èñü

äëÿ ÷óæèõ ÷îëîâ³ê³â æóðàâëåì ó íåá³, à äëÿ ñâîãî — ñèíèöåþ â ðóêàõ… *** ßêùî ÷îëîâ³ê ïðèãîòóâàâ äëÿ âàñ âå÷åðþ ³ ó ñàëàò³ á³ëüøå òðüîõ ñêëàäîâèõ — ââàæàéòå, ùî ó íüîãî ñåðéîçí³ íàì³ðè! *** Âîíà çðàíêó, îáðàæåíî: — Ìèëèé, òè ùî, çàáóâ, ÿêèé ñüîãîäí³ äåíü? ³í, äèâóþ÷èñü: — ßêèé? Âîíà: — Äåíü Ñâÿòîãî Âàëåíòèíà! Ïðèãàäàâ? Íó, òàê êóäè òè ìåíå ñüîãîäí³ ïîâåäåø? ³í, ç âèãëÿäîì ãåí³ÿ, ùî ïðîçð³â: — Ó öåðêâó! Âîíà, çäèâîâàíî: — ×îìó? — Ïîñòàâèìî ñâ³÷êó Ñâÿòîìó Âàëåíòèíó. *** Ïàðóáîê ç ä³â÷èíîþ îäí³ ó êâàðòèð³, ïàðóáîê ïðèñòຠäî ä³â÷èíè, âîíà ÷èíèòü îï³ð ³ êàæå: — Äàâàé çàëèøèìîñÿ ïðîñòî äðóçÿìè. — Äîáðå, òîä³ äàâàé ñõîäèìî â ìàãàçèí çà ãîð³ëêîþ ³ çí³ìåìî íà âå÷³ð ä³â÷àò. *** Ó ïàðêó íà ëàâî÷ö³ ñèäÿòü äâîº çàêîõàíèõ. Ðàïòîì â³í ïîì³÷àº, ùî ÿêèéñü ÷îëîâ³ê ïîäຠéîãî ä³â÷èí³ çàãàäêîâ³ çíàêè. — Ùî âàì òðåáà? — çðèâàºòüñÿ ç ì³ñöÿ ïàðóáîê. — Íå ï³øëè á âè çâ³äñè? — Òà ÿ á ï³øîâ, àëå êëþ÷³ â³ä êâàðòèðè ó äðóæèíè. *** Õâîðèé, êîòðèé óæå ï³øîâ íà ïîïðàâêó, ç³çíàâñÿ ñèìïàòè÷í³é ñåñòð³: — ß âàñ òàê êîõàþ, ùî íå ìîæó îäóæàòè. — Íå õâèëþéòåñÿ, — â³äïîâ³ëà ìåäñåñòðà, — âè é íå îäóæàºòå. ˳êàð òåæ ó ìåíå çàêîõàíèé, à â³í áà÷èâ, ÿê âè ó÷îðà ìåíå ö³ëóâàëè. *** Çàòîêà Äåñíè. Õëîïåöü ç³çíàºòüñÿ â êîõàíí³ ñâî¿é ä³â÷èí³, à ïîò³ì êàæå: — Çâè÷àéíî, ìåí³ íå ïîäîáàþòüñÿ íàäòî äîñòóïí³ ä³â÷àòà, àëå íå çàáóâàé, ëþáà, ùî ÷îâåí ÿ âèíàéíÿâ ëèøå íà ãîäèíó. *** — Òè ìåíå êîõàºø? — Òàê. — À êîëè îäðóæèìîñü? — Íó íå ìîæíà æ òàê ð³çêî ì³íÿòè òåìó ðîçìîâè.

14. Çäîðîâ’ÿ îáïåêëî ìîðîçîì

13 лютого 2014 року

 îï³êîâîìó â³ää³ëåíí³ ×åðí³ã³âñüêî¿ îáëàñíî¿ ë³êàðí³

12 îáìîðîæåíèõ. Áóëî 16

Îëåêñàíäð Ìîëî÷êî íå æóðèòüñÿ — ² ìîðîçè òðèâàëè íåäîâãî, à îáìîðîæåíèõ á³ëüøå, í³æ ó ìèíóë³ ðîêè, — ãîâîðèòü ë³êàð 32-ð³÷íèé Ìàêñèì ÓËÜÊÎ. Íåçâàæàþ÷è íà ïîòåïë³ííÿ, ó â³ää³ëåíí³ ùå ïåðåäáà÷àþòü íàäõîäæåííÿ îáìîðîæåíèõ. Êàæóòü, ùî ëþäè ÷àñòî ñèäÿòü óäîìà, ïîêè ïàëüö³ àáî âóõà ñàì³ íå ïîâ³äïàäàþòü. Àáî ïîêè íå íàñòàíå ìóì³ô³êàö³ÿ, òîáòî ïî÷îðí³ííÿ

òà îìåðòâ³ííÿ òêàíèí. Çà öþ çèìó ó â³ää³ëåíí³ òðè÷³ ðîáèëè ðåçåêö³¿ (âèäàëåííÿ) ïàëüö³â íà êèñòÿõ ðóê îáìîðîæåíèõ. Òà º é ùàñëèâ÷èêè. Îëåêñàíäð ÌÎËÎ×ÊÎ çáåð³ã óñ³ ïàëüö³. Õî÷ ³ äëÿ îáðó÷êè! 55-ð³÷íèé ïàðóáîê õî÷å îäðóæèòèñÿ. Êàæå, ùî íå êóðèòü. Ëîæêó òðèìàòè â ðóö³ âæå ìîæå.

×åðí³ã³âåöü çàðàç íå ïðàöþº. Àëå ïåðåêîíóº, ùî íå ë³íèâèé. Äîâîäèëîñÿ ïðàöþâàòè íà ñêëàäàõ âàíòàæíèêîì, ð³çíîðîáî÷èì. Îáìîðîçèâñÿ ó íåä³ëþ, 2 ëþòîãî. Âíî÷³ áóëî çà ì³íóñ äâàäöÿòü. — Ïîâåðòàâñÿ äîäîìó, — ðîçïîâ³äàº. — Ãóëÿëè ç ä³â÷èíîþ, òðîøêè âèïèëè. Ïî áîêàëü÷èêó ïèâà, íó, íå ïèâà, øàìïàíñüêîãî, — ïîïðàâëÿº ñåáå. — Øàìïàíñüêîãî? — íå â³ðþ. — Øàìïàíñüêå ä³â÷èíà ïèëà, ÿ ïèâ äåùî ì³öí³øå, — ñ쳺òüñÿ. — Ùî æ ìîæå ïèòè ìóæ÷èíà? Âîäî÷êó. ß ä³â÷èíó ïðîâ³â, — ïðîäîâæóº, — ³ éøîâ äîäîìó. À ïåð÷àòêè íå äóæå ëþáëþ íîñèòè, ðóêè â êèøåíÿõ òðèìàþ. Áóëî òåìíî, ñëèçüêî. ß ï³äêîâçíóâñÿ ³ — ðóêàìè â ñí³ã. Ïàðó ðàç òàê. ϳäíÿâñÿ, ä³éøîâ. ³ä÷óâ, ùî ïåðåìåðç. Ñïî÷àòêó ïîêîëþâàëî. Ïàëüö³ ñòàëè òðîõè í³ì³òè. Äóìàâ, ùî â³ä³éäå. Íå â³äõîäèòü, ïî÷àëî ÷îðí³òè. Îïèíèâñÿ â ë³êàðí³. Ñïî÷àòêó ðóêè áóëè ïîâí³ñòþ çàáèíòîâàí³. Òåïåð êðàùå. — Öèãàðêó âäåðæèòå? — ß íåêóðÿùèé. À îò ëîæêó âæå âòðèìàþ, — ïîêàçóº. — Õî÷à ïîêè ùî òðóäíóâàòî, ïàëüö³ íàïðóæåí³. — Òà âæå îáðó÷êó ìîæíà íàäÿãàòè, — æàðòóþ. — ϳäë³êóºòåñÿ òà é îäðóæèòåñÿ. — À äëÿ öüîãî é ñòàðàºìîñü! — îïòèì³ñòè÷íî êàæå. — Ïðèâîäèìî ñåáå äî ïîðÿäêó. Íàïðîòè Îëåêñàíäðà ³ç çàáèíòîâàíèìè ðóêàìè — Îëåêñàíäð ³ç çàáèíòîâàíèìè íîãàìè. Îáèäâà — 55-ð³÷í³. Îáèäâà — ÷åðí³ã³âö³. Àëå ïî÷óâàþòüñÿ ïî-ð³çíîìó.

Îëåêñàíäð Ìîëî÷êî ÷àñò³øå â³ä÷óâຠõîëîä, îçíîá. — À ìåí³ íå õîëîäíî, — ãîâîðèòü Îëåêñàíäð ØÀÒÈËÎ. — Ìåíå í³áè ïàëèòü. ͳáè õòî æàð ïðèêëàäàº. Øàòèëî — â³éñüêîâèé ïåíñ³îíåð. Ñòàðøèé ïðàïîðùèê. Ñëóæèâ ó «Ëüîòö³» (×åðí³ã³âñüêîìó âèùîìó â³éñüêîâîìó àâ³àö³éíîìó ó÷èëèù³ ëüîò÷èê³â). Çàðàç íà ïåíñ³¿. Ïðàöþâàâ ³ âàíòàæíèêîì, ³ êî÷åãàðîì, ³ îõîðîíöåì. Îáìîðîçèâñÿ 29 ñ³÷íÿ, ó ñåðåäó. Âèéøîâ íà ìîðîç ó ëåãêîìó âçóòò³. — Ñòàâ äîìà ìèòè òåïëîþ âîäîþ, à âæå îäíà íîãà îïóõëà, — ðîçïîâ³äàº. — Òåð-òåð, òà çðîçóì³â — ùîñü íå òå. Ç òîâàðèøåì âèêëèêàëè «øâèäêó». Ïðàâà íîãà íîðìàëüíî, à îò ë³âà... Øê³ðó ïîîáð³çàëè íà ñòóïíÿõ, òàê ³ùå áîëÿ÷å. Øê³ðà í³áè â³ä³éøëà, â³äøàðóâàëàñü. Ïîêè ùå íîâà íàðîñòå! — Òðîõè âèïèâøè áóëè, ÿê ïåðåìåðçëè? — Òà áóëî òðîõè, — ïîãîäæóºòüñÿ. — Äîðîãî ë³êóâàòèñÿ? — ß â òèùó âæå âëåò³â çà öåé òèæäåíü. Íà îäí³ ë³êè. Îòàêèé-î ïóçèðüî÷îê — 47 ãðèâåíü. Äðóæèíà Îëåêñàíäðà Ãàëèíà Øàòèëî — ó Ãîðîäí³. Ìàòè Íàòàë³ÿ Îëåéíèê ïàðàë³çîâàíà, òîæ äîãëÿäຠ¿¿. Çÿòü íà Íîâèé ð³ê ãîñòþâàâ ó òåù³. Âîñåíè íà ãîðîä³ ïîìàãàâ. — Öüîãî ðîêó çìîæåòå íà ãîðîä³ äîïîìîãòè? — Çâè÷àéíî.

Êîñòÿ Ôåñàí ³øîâ ç ͳæèíà äî ²÷í³ ³ îáìîðîçèâ ðóêè 24-ð³÷íèé Êîñòÿíòèí ÔÅÑÀÍ ç Áåðåæ³âêè íèí³ â ²÷íÿíñüê³é ðàéîíí³é ë³êàðí³. Ó íüîãî îáìîðîæåííÿ êèñò³ ðóê ³ ïðàâîãî âóõà. Äî ë³êàðí³ ïîòðàïèâ î ï’ÿò³é ðàíêó 30 ñ³÷íÿ.

— Ãîñòþâàâ ó ×åðí³ãîâ³ ó äðóç³â. Çàáóâ ì³ñòà çàëèøàëîñÿ ê³ëîìåòð³â çî äâà. Íàäâîð³ ó íèõ ðóêàâè÷êè, — ðîçïîâ³äຠÊîñòÿ. — ãëóõà í³÷. ͳäå í³êîãî. Ðàïòîì ïîáà÷èâ ñâ³òëî Ìîðîç òîãî äíÿ áóâ çà ì³íóñ 20 ãðàäóñ³â. ôàð. Ìàøèíà ¿õàëà ó á³ê ²÷í³. Òîä³ ÿ ñòàâ ïîѳâ íà åëåêòðè÷êó ³ ïî¿õàâ äî ͳæèíà. Çâ³äòè ñåðåä òðàñè ³ ðîçâ³â ðóêè, ùîá ìåíå íå ìîæíà ïëàíóâàâ àâòîáóñîì äîáðàòèñÿ äî ²÷í³. Òà áóëî îá’¿õàòè. Âîä³é çóïèíèâñÿ. ³í â³ç õë³á ç åëåêòðè÷êà ñï³çíèëàñÿ íà ê³ëüêà õâèëèí, ÷å- ͳæèíà â ²÷íþ. Çàáðàâ ìåíå ³ ïîâ³ç ïðÿìî ó ðåç ùî ÿ íå âñòèã íà îñòàíí³é àâòîáóñ. Õîò³â, ë³êàðíþ. Ñïàñèá³ éîìó çà öå. Öå áóâ 34-ð³÷áóëî, ïî¿õàòè ãàçåëüêîþ, ùî éøëà íà Ïðèëóêè, íèé Ñåðã³é Ìàðòèíåíêî ç ͳæèíà. ß æ ïëàíóàëå âîä³é ñòîÿ÷èõ íå áðàâ. Íà çàë³çíè÷íîìó âàâ ïåðåíî÷óâàòè ó çíàéîìèõ ó ²÷í³, à ïîò³ì âîêçàë³ ñåðåä áîìæ³â íî÷óâàòè íå õîò³ëîñÿ. âðàíö³ ¿õàòè íà Áåðåæ³âêó. Ó ë³êàðí³ ìî¿ ðóêè Òîìó âèð³øèâ ³òè ï³øêè. ³ä ͳæèíà äî ²÷í³ 45 ïî÷àëè ðîçïóõàòè áóêâàëüíî íà î÷àõ. Ñòàëè ê³ëîìåòð³â. Çâ³ñíî, ðîçðàõîâóâàâ íà âëàñí³ ô³îëåòîâèìè ³ äóæå áîë³ëè. ˳êàð³ ñêàçàëè, ùî ñèëè. ß ñëóæèâ ó àð쳿, à òàêîæ ïî êîíòðàêòó ÿ ¿õ ïðîìîðîçèâ äî ê³ñòîê. Ïóõèð³ ïîçð³çàëè. â 95-³é Æèòîìèðñüê³é îêðåì³é àåðîìîá³ëüí³é Íàêëàëè ïîâ’ÿçêó. Âóõî òåæ ïîñèí³ëî. Ðàíè (äåñàíòí³é) áðèãàä³. (13 ãðóäíÿ êîíòðàêò çà- äóæå áîëÿòü. Îñîáëèâî âíî÷³, íå çíàºø, êóäè ê³í÷èâñÿ). Ñïîä³âàâñÿ, ùî ÿêàñü ïîïóòêà ï³äáåðå. Ïî ì³ñòó éòè áóëî íå òàê õîëîäíî, à íà ïðîñòîð³ çíÿâñÿ òàêèé â³òåð, ùî êàïþøîí çðèâàëî. Íîãè íå ìåðçëè. ß áóâ ó áåðöÿõ (âèñîê³ ÷åðåâèêè ç³ øíóð³âêîþ. — Àâò.). Ó íèõ, êîëè éäåø, íîãè íàâ³òü íàãð³âàþòüñÿ. Øàïêó íà ãîëîâ³ â³òåð ïðîäóâàâ, òîìó ÷àñ â³ä ÷àñó ÿ âèòÿãàâ ðóêè ç êèøåíü ³ ïðèòðèìóâàâ êàïþøîí. Ìîðîç ëþòèé. ß ³øîâ ïðîòè â³òðó. Áóâ áåç ñóìêè. ϳäí³ìàâ ðóêó ìàøèíàì, ÿê³ ¿õàëè. ¯õ äåñü ï’ÿòíàäöÿòü ìåíå ìèíóëî. Æîäíà íå çóïèíèëàñÿ. Õî÷à ÿ çí³ìàâ êàïþøîí, ùîá âî䳿 ìîãëè ðîçãëåä³òè ëèöå. Ùîá çðîçóì³ëè, ùî ÿ íå ÿêèéñü áàíäèò, à ï³çí³é ïîäîðîæí³é. Ðóêè íàâ³òü ñõîâàí³ â êèøåíÿõ êóðòêè äóá³ëè. ß âæå íå â³ä÷óâàâ ¿õ. Äî ²âàí Ñèäîðåíêî ìèº ãîëîâó Ñåðã³þ Ãðîäþ

àíåêäîò ó òåìó âèìîðîçèâñÿ. ˳êàð³ îá ö³ ÿí ï’ ïî ³ê îâ ×îë ³ êàæóòü: êëèêàëè äðóæèíó âàæêîìó ñòàí³. Ïîòð³áíà ó ê îæåòå — Âàø ÷îëîâ³ Âðÿòóâàòè éîãî ì . ðè ê³ ø à äê ñà ðå ïå îþ øê³ðó. âè, ÿêùî äàñòå ñâ å òðè øêóðè ç³äðàâ! Íå— Â³í ³ç ìåíå âæîáðîñòàº! õàé òåïåð ñâîºþ

Æîäíå çíåáîëþâàëüíå íå çí³ìຠá³ëü ïîâí³ñòþ Îñíîâíå â ë³êóâàíí³ îáìîðîæåíü: 1. ²íôóç³éíà òåðàï³ÿ, òîáòî êðàïåëüíèö³, äëÿ ïîêðàùàííÿ êðîâîîá³ãó. Ùîá çíÿòè ñïàçì ñóäèí, ïóñòèòè êðîâ äî äèñòàëüíèõ, òîáòî ðîçòàøîâàíèõ â³ääàëåíî â³ä öåíòðà ò³ëà, â³ää³ë³â. 2. Àíòèêîàãóëÿíòíà òåðàï³ÿ (³ êîëþòü, ³ êàïàþòü) äëÿ òðîìáîïðîô³ëàêòèêè. Ùîá çàïîá³ãòè íàäì³ðíîìó çãîðòàííþ êðîâ³. 3. Îáðîáêà ðàí. 4.Çíåáîëþâàííÿ. Âèêîðèñòîâóþòü íàðêîòè÷í³ àíàëüãåòèêè: êåòàíîë, êåòàíîâ, äåêñàëã³í, êåòàíàë, àíàëüã³í ç äèìåäðîëîì. Àëå æîäíå çíåáîëþâàëüíå íå çí³ìຠá³ëü ïîâí³ñòþ. 5. Ïî÷óòòÿ ãóìîðó:) — íåîáõ³äíå ³ ïàö³ºíòàì, ³ ìåäèêàì.

Áåðåæèñü õîëîäó! — ßê íå ïðîïóñòèòè ìèòü, êîëè ïåðåîõîëîäæåííÿ ïðèçâîäèòü äî îáìîðîæåííÿ? — çàïèòóþ ë³êàð³â-êîìáóñò³îëîã³â (òèõ, õòî ë³êóº îï³êè òà îáìîðîæåííÿ, ÿê³, ïî ñóò³, º îï³êàìè ìîðîçîì). — Ïî÷èíຠçíèêàòè ÷óòëèâ³ñòü, Âèíèêຠâ³ä÷óòòÿ ïîâçàííÿ ìóðàøîê. Ìåðçíóòü ó ïåðøó ÷åðãó ê³íö³âêè. Îáëè÷÷ÿ. ͳñ, âóõà.

Ïîðàäè ë³êàðÿ Ìàêñèìà Óëüêà: 1. Îäÿãàéòåñÿ ïî òèïó êàïóñòè. ×èì á³ëüøå øàð³â, òèì êðàùå. ̳æ îäÿãîì ñòâîðþºòüñÿ ïðîøàðîê ïîâ³òðÿ, â³í óòðèìóº òåïëî. 2. Á³ëèçíà (ìàéêè, ñîðî÷êè, òðóñè, øêàðïåòêè) ïîâèíí³ áóòè ç íàòóðàëüíèõ, à íå ñèíòåòè÷íèõ, ìàòåð³àë³â. 3. Îäÿã ìຠáóòè ñóõèì. 4. Âçóòòÿ — òåæ ñóõèì ³ íå ò³ñíèì, à ïðîñòîðèì. 5. Íå ïåðåáóâàéòå äîâãî íà õîëîäíîìó ïîâ³òð³. Çà ìîæëèâîñò³ çàõîäüòå ó ïðèì³ùåííÿ, ãð³éòåñÿ. Ïèéòå ÷àé, êàâó. Íå àëêîãîëü. Áî â³í íå ç³ãð³âàº, à íàâïàêè: íà õîëîä³ ñïî÷àòêó ðîçøèðþº ñóäèíè, à ïîò³ì âèêëèêຠñïàçì.

ϳñëÿìîâà — Àëêîãîëü ç³ãð³âàº, ÿêùî âæå ó ïðèì³ùåííÿ çàéøîâ, — äîäàþòü ñòàðø³ êîëåãè-ë³êàð³. — Âæå ó ïðèì³ùåíí³ ìîæíà ÷óòü-÷óòü âèïèòè. ϳâáîêàëà – áîêàë ÷åðâîíîãî âèíà íå çàøêîäèòü.

ÿê ò³ ðóêè ïîêëàñòè. Òîìó ïåðåä ñíîì ìåí³ êîëþòü çíåáîëþâàëüíå. Ìåäñåñòðè òàê³ äîáð³ ó õ³ðóðã³÷íîìó â³ää³ëåíí³. Ñòàðàþòüñÿ òàê ïåðåâ’ÿçóâàòè, ùîá ìåíøå áîë³ëî. — ßê áàòüêè â³äðåàãóâàëè? Ìàìà îá³öÿëà ïðèâ’ÿçàòè ðóêàâèö³ íà ðåçèíî÷êó, ÿê öå ðîáëÿòü ìàëèì ä³òÿì? Êîñòÿ çàñì³ÿâñÿ. — ß ó íèõ îäèí. Òîìó íå ñâàðÿòü, à ï³äòðèìóþòü. ß æ áóâ òâåðåçèé. Õî÷óòü, ùîá øâèäøå îäóæàâ. À îäóæóâàòè, êàæóòü ë³êàð³, äîâåäåòüñÿ äîâãî. ˳êóâàòèñÿ ì³ñÿöü. Ïîò³ì ¿õàòè íà êîíñóëüòàö³þ ó ×åðí³ã³â. Ïîãàíî, ùî ðàíè ãëèáîê³. Êîñòÿ Ôåñàí ëåæèòü ó ïàëàò³ íå îäèí. Ç íèì òîâàðèø ïî íåùàñòþ, 28-ð³÷íèé Ñåðã³é Ãðîäü. Ó íüîãî ðóêè îáìîðîæåí³ äî ê³ñòîê. ßê òàêå ñòàëîñÿ? Òåæ õîäèâ áåç ðóêàâèöü. Íàï³âæàðòîìà äîäàâ: «Ìåíøå òðåáà ïèòè». Âàæêî ìóæ÷èíàì ³ç çàáèíòîâàíèìè ðóêàìè â òóàëåò ñõîäèòè, òà ÿêîñü ñïðàâëÿþòüñÿ. À îò âìèâàòèñÿ, ãîëèòèñÿ, îäÿãàòèñÿ õëîïöÿì äîïîìàãຠñóñ³ä ïî ïàëàò³ 59-ð³÷íèé ³÷íÿíåöü ²âàí Ñèäîðåíêî. ³í ïðàö³âíèê ÏÎÑÏ «²÷íÿíñüêå». Ó ÷îëîâ³êà ïðîáëåìè ç íîãîþ, çàáèâ ïàëåöü. Êàæóòü, äî ²÷íÿíñüêî¿ ðàéë³êàðí³ ïðèâîçèëè ïåíñ³îíåðà, ÿêèé ëåäü íå çàìåðç ó õàò³. Ñòàðåíüêèé ìåøêຠíà Àâãóñòö³ (ðàéîí ²÷í³). Ó ëþò³ ìîðîçè åêîíîìèâ äðîâà, áî âîíè äóæå äîðîã³, à ïåíñ³ÿ ìàëà.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ Ôîòî Ãåííàä³ÿ ÃÍÈÏÀ

Òàìàðà ÊÐÀÂ×ÅÍÊÎ, ôîòî àâòîðà

Êîñòÿíòèí Ôåñàí

13 ëþòîãî 2014 ðîêó

íàøå çàïèòàííÿ÷êî

Ö³êàâå. 15

À âè ïóñêàºòå ä³òåé äî øêîëè, Ðåöåïòè ÿêùî íàäâîð³ ìîðîç? äî âàøîãî ñòîëó

äå ìîÿ âåëèêà ëîæêà?

àâ³ðþõà, ì³íóñ äâàäöÿòü, âàæêî íå òå ùî âè¿õàòè — âèéòè ç äâîðó. Õòî â òàêèé äåíü â³äïðàâëÿº ä³òåé äî øêîëè, à õòî çàëèøຠâäîìà? À êîëè ùå çàëèøàºòå? ßê õóäîáó ïàñòè, êàáàíà êîëîòè, íà ùåäð³âêè, íà ä³äè?

Ç Ñâ³òëàíà Áàòðàê, äîìîãîñïîäàðêà, ñ. Òåðåøê³âêà ͳæèíñüêîãî ðàéîíó: — ßê ìîðîçó 20 ³ á³ëüøå ãðàäóñ³â — ä³òåé ëèøàëè äîìà. Ò³ëüêè æ âîíè â õàò³ íå âñèäÿòü: çà ñàí÷àòà ³ íà ã³ðêó. ² ñèí, ³ äî÷êà â øêîëó õîäèëè ç ðàä³ñòþ. Óðîê â³äñèä³â ³ ãàéíóâ íà ïîðòôåëÿõ ïî ñí³ãó êàòàòèñÿ. Ò³ëüêè êîëè êîíòðîëüíà ðîáîòà, òî íå äóæå äî øêîëè ðâàëèñÿ. Âèäóìóâàëè, ùî ãîëîâà ÷è æèâ³ò áîëèòü. À âîíî æ ïî äèòèí³ âèäíî: áîëèòü ³ ñïðàâä³ ÷è âèãàäóº. ßêùî áà÷èëè, ùî ïðàâäà áîëèòü, çàëèøàëè âäîìà. ßêùî ä³òè õèòðóâàëè — â³äïðàâëÿëè íà íàâ÷àííÿ. ²íêîëè ÷åñíî êàçàëè: «ß íå õî÷ó â øêîëó. Ìîæíà, ñüîãîäí³ íå ï³äó?». Ìè íå äîçâîëÿëè. Ïîÿñíþâàëè, ùî áóäå âèõ³äíèé, òîä³ é â³äïî÷èíóòü. À â áóäí³ òðåáà íà íàâ÷àííÿ á³ãòè. Ó ñòàðøèõ êëàñàõ äîâîäèëîñÿ çàëèøàòè ñèíà é äî÷êó, ùîá ïî ãîñïîäàðñòâó ïîìîãëè. Êîëè ñâèíþ ð³çàëè àáî êîð³â ïàñëè. Âîíè ³ â ìîëîäø³é øêîë³ ç ðàä³ñòþ á ëèøèëèñÿ ó òàê³ äí³ äîìà, ò³ëüêè êîðèñò³ ç íèõ ìàëî áóëî. ßê ï³äðîñëè — ³íøà ñïðàâà.

Òåòÿíà ×óãàé, òåõïðàö³âíèöÿ áóäèíêó êóëüòóðè, ñ. Áóð³âêà Ãîðîäíÿíñüêîãî ðàéîíó:

Ö³ õëîïö³ êàòàþòüñÿ ç ã³ðêè ó ×åðí³ãîâ³ íå ï³ä ÷àñ óðîê³â

Ìèõàéëî Êîçåë, ïåíñ³îíåð, ñ. Ìàéñüêå Ìåíñüêîãî ðàéîíó: — Îáèäâà ñèíè âæå äîðîñë³, òà ¿õ ðîêè íàâ÷àííÿ ïàì’ÿòàþ äîáðå. ßê äîâîäèëîñü çàëèøàòè ¿õ ìàëèõ äîìà, òî çàêðèâàëè â õàò³. Ìè æ ïî ðîáîòàõ, êîï³éêó çàðîáëÿëè. À ¿ì ïîñòàâèìî ï³âë³òðà ìåäó, òðèë³òðîâó áàíêó ìîëîêà, ³ âîíè ãóëÿþòü. Áóâàëî, ùî ðàçîì ç³ ñâî¿ìè çà÷èíÿëè ñóñ³äñüêîãî õëîï÷èêà. Ó íàñ ñòàðøèé äî íàóêè íå äóæå çä³áíèé áóâ, òîìó é äî øêîëè íå ðâàâñÿ. À ìåíøîìó íàâ÷àííÿ ëåãêî äàâàëîñÿ, ñàì øêîëó ïðîïóñêàòè íå õîò³â. Ïàì’ÿòàþ, ÿê ìîëîäøèé ùå â øêîëó íå õîäèâ, à ñòàðøèé óæå. Îò á³ëüøåíüêèé ì³ã ö³ëèé äåíü ³ ï³âíî÷³ â³ðø ó÷èòè, à ðàíêîì ³ ñëîâà íå çãàäàòè. À ìàëèé, ïîêè ñòàðøèé ó÷èâ, çàïàì’ÿòîâóâàâ ³ ðîçêàçóâàâ. Ìàâ õîðîøó ïàì’ÿòü, øêîëó ç çîëîòîþ ìåäàëëþ çàê³í÷èâ.

Àíòîí³íà Ñåð㳺íêî, ïåíñ³îíåðêà, ñ. Ñìè÷èí Ãîðîäíÿíñüêîãî ðàéîíó: — Ðàí³øå ïî ïðîâîäîâîìó ðàä³î ñïîâ³ùàëè, ïóñêàòè ä³òåé äî øêîëè ÷è íå ïóñêàòè. ßê âåëèê³ ìîðîçè áóëè, òî í³ ÿ ñâî¿õ ä³òåé, í³ ìåíå áàòüêè äî øêîëè íå ïóñêàëè. ßê çàðàç ïàì’ÿòàþ: ëåæèø íà ïå÷³, à ïî ðàä³î ãîâîðÿòü, ùî ó÷í³ òàêèõ-òî êëàñ³â äî øêîëè íå éäóòü. Îõ ³ ðàäîñò³ áóëî! Íà óðîêè íå ìîæíà, à íà ã³ðêó — á³ãîì. Íà ñàíêàõ êàòàòèñÿ í³ÿê³ ìîðîçè íå çàâàæàëè. Ó ìåíå äâ³ îíó÷êè: îäíà ó ÷åòâåðòèé êëàñ õîäèòü, ³íøà — ó âîñüìèé. Òà, ùî ó ÷åòâåðòèé, íàâ÷àºòüñÿ ó øêîë³ â ijáðîâíîìó, öå ñóñ³äíº ñåëî. ¯õ ó êëàñ³ âîñüìåðî. ßê óäàðÿòü ìîðîçè, òî áóâàº, ùî òèæäåíü îäíà õîäèòü äî øêîëè. ²íø³ — âäîìà.

ðàçîì — ñèëà

— ß ñâîºìó ñèíîâ³ êàçàëà ³ îíó÷ö³ êàæó: «Ùî øêîëà, ùî ðîáîòà — òðåáà õîäèòè». Äî øêîëè íåäàëåêî, òî æ ñèí çàâæäè õîäèâ. Õ³áà ùî â³äì³íÿëè çàíÿòòÿ ÷è õâîð³â. À òàê éîìó íå ïîùàñòèëî (ñ쳺òüñÿ) ÷åðåç ñåëî àñôàëüò, í³ ãðÿç³ òîá³, í³ íàâîäíºí³ÿ. Íå áóëî ïðè÷èí çàíÿòòÿ ïðîãóëþâàòè.

Òåòÿíà Ñïàäà, ñîö³àëüíèé ïðàö³âíèê, ñ. Àâòóíè÷³ Ãîðîäíÿíñüêîãî ðàéîíó: — Ñâîãî 9-ð³÷íîãî ñèíà ó âåëèê³ ìîðîçè äî øêîëè íå ïóñêàþ. Â³í ³ òàê ÷àñòî õâîð³º. À äî øêîëè íàì ³òè, õî÷ ³ ïî ñåëó, ìàéæå ê³ëîìåòð. Ìèíóëîãî ðîêó â³í ïðèáëèçíî ì³ñÿöü äîìà ñèä³â, áî õâîð³â.

Þë³ÿ Ãîëóá, ñ. Ðàäîìêà Ñåìåí³âñüêîãî ðàéîíó: — Ñòàðøó äîíüêó, äåâ’ÿòèêëàñíèöþ Âàëåð³þ, íå â³äïðàâëÿþ äî øêîëè ïðè –25. Ìåíøó, ï’ÿòèêëàñíèöþ Íàòàëþ, ïðè –22. Çà ÿêèõ òåìïåðàòóð çàëèøàòè ä³òåé âäîìà, ïîÿñíèëè â øêîë³. Ö³º¿ çèìè äîíüêè áóëè âäîìà äâà äí³. Òåìïåðàòóðà íèæ÷å –25 íå îïóñêàëàñÿ, àëå áóâ â³òåð, ïåðåäàâàëè øòîðìîâå ïîïåðåäæåííÿ. Ó ñåçîí ãðèá³â ÿ ä³òåé äîìà íå çàëèøàþ. Êîëè êîïàºìî êàðòîïëþ ÷è ðîáèìî ÿêóñü äîìàøíþ ðîáîòó — òåæ. Õàé â÷àòüñÿ. Áóâàº, óâå÷åð³ Íàòàøà ñêàæå: «Îé, âòîìèëàñÿ. Ìîæíà, çàâòðà â øêîëó íå ï³äó?». À íà ðàíîê âñòàëà, ³äå ç îõîòîþ. Ó ï’ÿòîìó êëàñ³ â÷àòüñÿ âîñüìåðî ä³òîê. Ó äåâ’ÿòîìó — øåñòåðî. Ðàäîìñüêà øêîëà — îäèíàäöÿòèð³÷êà. Àëå äåñÿòîãî ³ îäèíàäöÿòîãî êëàñ³â íåìà, áî íåìà ä³òåé. Íå íàáðàëè â öüîìó ðîö³ é ïåðøîãî.

ïðîäîâæåííÿ. ïî÷àòîê ñòîð. 3

Ñîñíè÷àíè âèéøëè ï³ä ðàéâ³ää³ë. Íà÷àëüíèê ì³ë³ö³¿ ï³øîâ ç ïîñàäè Ç 10 ëþòîãî ñîñíèöüêîþ ì³ë³ö³ºþ êîìàíäóº Äìèòðî Ëîñü. ³í ó ñòàòóñ³ â.î. (âèêîíóþ÷îãî îáîâ’ÿçêè). Ùå íåäàâíî î÷îëþâàâ Êóëèê³âñüêèé ðàéâ³ää³ë. Òèì ÷àñîì ëþäè ä³çíàëèñÿ, ùî Ñåðã³ÿ Òðóáó õî÷óòü

â³äïóñòèòè ï³ä çàñòàâó 97 òèñÿ÷ ãðèâåíü, áî ñ³ëüñüêèé ãîëîâà Çàãðåáåëëÿ Äåíèñ ×åïóðíèé íàïèñàâ éîìó ãàðíó õàðàêòåðèñòèêó. 10 ëþòîãî âîíè âæå ï³øëè íå ï³ä ðàéâ³ää³ë, à íà ãîëîâíó ïëîùó Ñîñíèö³. Âèìàãàòè â³ä

ïðîêóðîðà, ùîá ï³äîçðþâàíîãî Òðóáó íå â³äïóñêàëè, áî â³í ìîæå âòåêòè. ϳä çâåðíåííÿì ï³äïèñàëèñÿ 189 îñ³á.

Âàëåíòèíà ÎÑÒÅÐÑÜÊÀ ðåêëàìà

Ìàðèíîâàí³ êóðÿ÷³ êðèëüöÿ

1 êã êðèëåöü, 150 ã ÷åðâîíîãî âèíà, 100 ã î볿, 150 ã ìàéîíåçó, ñ³ê 1 ëèìîíà, 1 öèáóëèíà, ñ³ëü, ïåðåöü çà ñìàêîì, çåëåíü. Êðèëüöÿ çàìàðèíóâàòè ó ñóì³ø³ âèíà, î볿, ìàéîíåçó, ëèìîííîãî ñîêó, ïîäð³áíåíî¿ öèáóë³, ñîë³ òà ïåðöþ. Âèòðèìàòè äîáó ó õîëîäèëüíèêó. Ñìàæèòè íà î볿 äî ðóì’ÿíî¿ ê³ðî÷êè. Ïîäàâàòè ç äîìàøíüîþ àäæèêîþ, ïðèòðóñèâøè çåëåííþ.

Êîòëåòè ç ïå÷³íêè òà ðèñó 200 ã ïå÷³íêè, 4 ñò. ëîæêè ðèñó, 1 öèáóëèíà, 1 ÿéöå, 1 ñò. ëîæêà ñóõàð³â, 2 ñò. ëîæêè áîðîøíà, 1 ñò. ëîæêà òîìàòíîãî ñîóñó, îë³ÿ ÷è ³íøèé æèð, ñ³ëü, ïåðåöü. Ïå÷³íêó ïðîïóñòèòè ÷åðåç ì’ÿñîðóáêó, äîäàòè íàï³ââ³äâàðåíèé ðèñ, ñïàñåðîâàíó íà î볿 öèáóëþ, ÿéöå, ñóõàð³. Ñôîðìóâàòè êîòëåòêè, çàïàí³ðóâàòè ó áîðîøí³, îáñìàæèòè. Ïîò³ì çàëèòè ñîóñîì ³ òóøêóâàòè íà ñëàáêîìó âîãí³ äî ãîòîâíîñò³.

Ãðèáíèé ñàëàò 200 ã â³äâàðåíîãî êóðÿ÷îãî ô³ëå, 300 ã øàìï³íüéîí³â, 1 öèáóëèíà, 300 ã ñèðó, 0,5 ñêëÿíêè ÿäåð âîëîñüêèõ ãîð³õ³â, ñ³ëü, ìàéîíåç, îë³ÿ. Øàìï³íüéîíè íåäîâãî ïðîâàðèòè, íàð³çàòè ³ ï³äñìàæèòè íà î볿 ðàçîì ³ç öèáóëåþ. Ì’ÿñî íàð³çàòè êóáèêà ì è . ² í ã ð åä ³ ºíòè âèêëàäàòè øàðàìè, êîæåí çìàçóþ÷è ìàéîíåçîì: 1-èé — êóðÿòèíà, 2-èé — ãðèáè, 3-³é — òåðòèé ñèð. Çâåðõó ïîñèïàòè ïîäð³áíåíèìè ãîð³õàìè.

Çàêóñî÷íèé ðóëåò «Ñâÿòî â äîì³» Ò³ñòî: 4 ÿéöÿ, ïî 2 ñò. ëîæêè áîðîøíà ³ êðîõìàëþ, 100 ã ìàéîíåçó, ìàëåíüêà áàíî÷êà ìàñëèí áåç ê³ñòî÷îê, ñ³ëü, çåëåíü. Íà÷èíêà: 100 ã ìàñëà, 1 ïëàâëåíèé ñèðîê, 200 ã ÷åðâîíî¿ ðèáè àáî ô³ëå îñåëåäöÿ. ßéöÿ çáèòè ç äð³áêîþ ñîë³, ìàéîíåçîì, áîðîøíîì òà êðîõìàëåì. Ìàñëèíè ïîð³çàòè êðóæàëüöÿìè. Âçÿòè òðîõè ò³ñòà ³ çì³øàòè ç ïîäð³áíåíîþ çåëåííþ. Ðåøòó ò³ñòà âèëèòè íà çìàçàíå ìàñëîì äåêî. Ëîæå÷êîþ ó ð³çíèõ ì³ñöÿõ «ïîêðàïàòè» ò³ñòîì ³ç çåëåííþ. Âèêëàñòè ðÿäî÷êàìè ìàñëèíè. Âèï³êàòè ó ðîç³ãð³ò³é äî 200 ãðàä. Ñ äóõîâö³ 7-10 õâ. Êîëè ñïå÷åòüñÿ, ä³ñòàòè ç äóõîâêè ³, íå âèéìàþ÷è ç äåêà, íàêðèòè ðóøíèêîì, ùîá ðóëåò íå çàñîõ. Äëÿ íà÷èíêè íàòåðòèé íà êðóïí³é òåðòö³ ñèðîê çì³øàòè ç ì’ÿêèì ìàñëîì, âèêëàñòè íà âæå ïðîõîëîëèé êîðæ, çâåðõó ðîçêëàñòè íàð³çàíó êóáèêàìè ðèáó ³ çãîðíóòè ðóëåòîì. Ïîòðèìàòè ó õîëîäèëüíèêó 2 ãîä. Ïåðåä ïîäà÷åþ íàð³çàòè. Çàì³ñòü ðèáè ìîæíà âèêîðèñòàòè ïå÷³íêó, ì’ÿñî, ÿéöÿ ³ç çåëåííþ òà ³íø³ ïðîäóêòè, ùî º â äîì³.

Òîðò «Ïîëóì’ÿíå ñåðöå» Ò³ñòî: 250 ã ìàñëà 3,5 ñêëÿíêè áîðîøíà, 1 ÿéöå, 1 ÷. ëîæêà ëèìîííîãî ñîêó, 1 ñêëÿíêà ìîëîêà. Êðåì: 200 ã ìàñëà, 150 ã äæåìó ç³ ñìîðîäèíè ÷è ÷åðâîíèõ ïîð³÷îê, 1 áàíêà çãóùåíîãî ìîëîêà. Ìàñëî ïîðóáàòè ç áîðîøíîì. Âáèòè ÿéöå, âèì³øàòè. Âëèòè ìîëîêî, ñ³ê. Çíîâó äîáðå âèì³øàòè ³ ïîñòàâèòè ò³ñòî íà 3 ãîä. ó õîëîäèëüíèê. Ðîçä³ëèòè íà 6 ÷àñòèí. Ðîçêà÷àòè êîæíó ó êîðæ ³ âèïåêòè. Ïðèãîòóâàòè êðåì. Ðîçì’ÿêøåíå ìàñëî çáèòè ³ç çãóùåíêîþ. Íàìàçàòè êîðæ³. Ñêëàñòè îäèí íà îäèí. Íàäàòè òîðòó ôîðìè ñåðöÿ. Âåðõ ïîêðèòè äæåìîì. Îáð³çêè êîðæ³â ïîäð³áíèòè. Êðèõòàìè âêðèòè áîêè òîðòà, çðîáèâøè îá³äîê.

Äåñåðò «Ôðóêòîâà ôàíòàç³ÿ» Ïî 2 ÿáëóêà, áàíàíè, àïåëüñèíè, ê³â³, ïî 100 ã ðîäçèíîê, êóðàãè, ÷îðíîñëèâó, ãîð³õ³â, 2-3 øò. çåô³ðó, 0,5 ë àíàíàñîâîãî éîãóðòó, 2 ïàêåòèêè æåëàòèíó. Íà âåëèêó òàð³ëêó âèêëàñòè øàðàìè: 1-èé — ïîð³çàí³ êóáèêàìè ÿáëóêà, ðîäçèíêè; 2-èé — êðóæàëüöÿ áàíàíà, ãîð³õè; 3-³é — êðóæàëüöÿ ê³â³, äð³áíî ïîð³çàíà êóðàãà; 4-èé — êðóæàëüöÿ çåô³ðó; 5-èé — ïîð³çàí³ êóáèêàìè àïåëüñèíè. Æåëàòèí ðîçâåñòè ó íåâåëèê³é ê³ëüêîñò³ âîäè, à ïîò³ì äîäàòè éîãóðò. Çàëèòè äåñåðò. Âåðõ ïðèêðàñèòè ÷îðíîñëèâîì, øìàòî÷êàìè ôðóêò³â ³ ïîñòàâèòè ó õîëîäèëüíèê äëÿ çàñòèãàííÿ. Çâè÷àéíî, ìîæíà áðàòè ³ ñêðîìí³øèé íàá³ð ôðóêò³â. Äåñåðò âñå îäíî çàëèøèòüñÿ ñìà÷íèì ³ êîðèñíèì. Îñîáëèâî æ éîìó çðàä³þòü ä³òè.

ϳäãîòóâàëà Îëåíà ÒÊÀ×ÅÍÊÎ

16. Наостанок 13 лютого 2014 року

çàê³í÷èëàñü êðàùà ïîðà

ÐŪÑÒÐÀÖ²ß ÒÎÐÃÎÂÈÕ ÌÀÐÎÊ ÓÆÅ Â ×ÅÐͲÃβ! À òàêîæ òàê³ ïîñëóãè: •ïàòåíòóâàííÿ ïðîìèñëîâèõ çðàçê³â •ðåºñòðàö³ÿ ³ çàõèñò àâòîðñüêèõ ïðàâ •ñêëàäàííÿ òà ðåºñòðàö³ÿ äîãîâîð³â ïðî ïåðåäà÷ó ïðàâ ³ ë³öåíç³éíèõ äîãîâîð³â •ñêëàäàííÿ äîãîâîð³â ôðàí÷àéçèíãó •ðåºñòðàö³ÿ øòðèõ-êîä³â •ðåºñòðàö³ÿ äðóêîâàíèõ Ç̲ òà ³íôîðìàö³éíèõ àãåíòñòâ Êîíñóëüòàö³ÿ ³ àóäèò îá’ºêò³â ³íòåëåêòóàëüíî¿ âëàñíîñò³ — ÁÅÇÊÎØÒÎÂÍÎ!

ͳíà Ïèëèïåöü äóæå õîò³ëà

ìàíò³þ ³ äèïëîì

Ìàð³ÿ Íàðîäåíêî, þðèñò, ôàõ³âåöü ó ñôåð³ ³íòåëåêòóàëüíî¿ âëàñíîñò³ Äåòàëüí³øå ïðî ïîñëóãè íà ñàéò³: www.torgovamarka.com.ua Òåë.: 0501366752 e-mail: info@torgovamarka.com.ua

Ñêàíâîðä «Ñòî êë³òèíîê»

êîíêóðñ.ï³äñóìêè Ïîºäíàâøè äâîº ³ç ðîçøèôðîâàíèõ ñë³â, âè îòðèìàºòå ïîíÿòòÿ, ùî îäíî÷àñíî ìຠâ³äíîøåííÿ äî àðõåîëî㳿 ³ äî ãåîãðàô³¿. ßê³ öå ñëîâà, ÿê ¿õ ïîºäíàòè ³ ùî ìè â ðåçóëüòàò³ îäåðæèìî? — áóëî íàøèì äîäàòêîâèì çàâäàííÿì äî ìèíóëîãî ñêàíâîðäà. Ïðàâèëüíà â³äïîâ³äü òàêà. Ñî + Àí = Ñîàí, äàâíüîïàëåîë³òè÷íà àðõåîëîã³÷íà êóëüòóðà íà òåðèòî𳿠²í䳿 ³ Ïàêèñòàíó. Ñîàí òàêîæ º ïðèòîêîþ ð³êè ²íä. Ïåðåìîæöÿ öüîãî ðàçó íåìàº. Ó íàä³ñëàíèõ â³äïîâ³äÿõ âèêîðèñòàí³ íå ïîâí³ ñëîâà, ÿê âèìàãàëîñÿ, à îêðåì³ ë³òåðè àáî ñêîðî÷åííÿ, êîòð³ í³äå íå âæèâàþòüñÿ. À òåïåð äîäàòêîâ³ çàâäàííÿ äî íîâîãî ñêàíâîðäà. 1. Ðîçøèôðóéòå ³í³ö³àëè àâòîð³â «Ïðîìåòåÿ» òà «Ìèêîëè Äæåð³», âêàæ³òü ¿õí³ ïð³çâèùà. 2. Ùî ³ç ðîçøèôðîâàíîãî ìîæå çà ïåâíèõ óìîâ ìàòè îäíî÷àñíî â³äíîøåííÿ ³ äî äðàìàòóð㳿, ³ äî ìóçèêè? Áàæàºìî óñï³õó!

11 Ñêëàâ Îëåêñàíäð Î˲ÉÍÈÊ

³äïîâ³ä³ íà ñêàíâîðä, îïóáë³êîâàíèé 6 ëþòîãî 2014 ðîêó

ëþòîãî î 14.30 âèïóñêíèêè — ìàã³ñòðè ×åðí³ã³âñüêîãî íàö³îíàëüíîãî òåõíîëîã³÷íîãî óí³âåðñèòåòó îòðèìàëè äèïëîìè. Öüîãî ðîêó âðó÷åííÿ äèïëîì³â ìàã³ñòðàì çá³ãëîñÿ ç êîíêóðñîì «Ãîðä³ñòü óí³âåðñèòåòó», íà ÿêîìó íàãîðîäæóþòü êðàùèõ ñòóäåíò³â. Óñ³ áóëè ó êðàñèâèõ òåìíî-ñèí³õ ³ç çîëîòèñòîþ îêàíòîâêîþ ìàíò³ÿõ.

 àêòîâîìó çàë³ ùå çà ï³âãîäèíè äî ïî÷àòêó âðó÷åííÿ ïàíóâàëà ìåòóøíÿ: â÷îðàøí³ ñòóäåíòè âäÿãàëè ìàíò³¿, ôîòîãðàôóâàëèñÿ, ïåðåø³ïòóâàëèñÿ: «Õî÷ áè íå âïàñòè, êîëè íà ñöåíó áóäåìî ï³äí³ìàòèñÿ». — Äóæå õîò³ëà ³ ìàíò³þ, ³ äèïëîì ìàã³ñòðà! — ðà䳺 ͳíà ÏÈËÈÏÅÖÜ, âèïóñêíèöÿ ôàêóëüòåòó åëåêòðîííèõ òà ³íôîðìàö³éíèõ òåõíîëîã³é. — ß â³äì³ííèöÿ. Ïàðè íå ïðîãóëþâàëà, íàâ³òü íå ñïèñóâàëà æîäíîãî ðàçó. ß ç Ëóïàñîâîãî Êîðþê³âñüêîãî ðàéîíó. Çâ³äòè â ×åðí³ã³â äóæå âàæêî ä³ñòàâàòèñÿ — àâòîáóñè íå õîäÿòü. Àëå ÿ äîáèðàëàñÿ ³ âèâ÷èëàñÿ. Ò³ëüêè íå çíàþ, ÷è ï³äåìî ñâÿòêóâàòè. Ùå íå äîìîâëÿëèñÿ. ijâ÷èíà òàê õâèëþ- Í³í³ ëè÷èòü ìàíò³ÿ âàëàñÿ ïåðåä âðó÷åííÿì, ùî ìàëî íå ïðè÷åïèëà äî ìàíò³¿ äâà çîëîòèñòèõ êîì³ðè çàì³ñòü îäíîãî. Ôàêóëüòåò åëåêòðîííèõ òà ³íôîðìàö³éíèõ òåõíîëîã³é âèïóñòèâ öüîãîð³÷ ï’ÿòü ìàã³ñòð³â. Óñ³ ç ÷åðâîíèìè äèïëîìàìè. Ñåðåä íèõ óæå êîëèøí³é îäíîãðóïíèê ͳíè Îëåêñàíäð Àêóðàò. — Äî äçåðêàëà òðåáà áóëî á ï³ä³éòè, — êàæå õëîïåöü. — À òî íàä³â øàïêó çàäîì íàïåðåä ³ êîì³ð íàâèâîð³ò ïðèñòåáíóâ. ϳäêàçàòè í³êîìó, ñàì íå áà÷ó. Êð³ì âèïóñêíèê³â, ïðèéøëî áàãàòî ãîñòåé. Ïåðøèìè âèïóñêíèêàìè ìàã³ñòðàòóðè ôàêóëüòåòó ñîö³àëüíî¿ ðîáîòè ñòàëî 13 îñ³á:

äâàíàäöÿòü ä³â÷àò ³ îäèí õëîïåöü. — Â÷èòèñÿ ç ä³â÷àòàìè áóëî íîðìàëüíî, — óñì³õàºòüñÿ ìàã³ñòð ñîö³àëüíî¿ ðîáîòè Ìàêñèì ÔÅÄÎÐ×ÅÍÊÎ. — Âîíè ìåí³ êîíñïåêòè, ÿêùî ïðîñèâ, äàâàëè. Òóðáóâàëèñÿ, ùîá ÿ âñå â÷àñíî çäàâ. ϳñëÿ âðó÷åííÿ äèïëîì³â â³äáóâñÿ êîíêóðñ «Ãîðä³ñòü óí³âåðñèòåòó». Ïðàâäà, ÷àñòèíà âèïóñêíèê³â äî òîãî ÷àñó âæå âòåêëà ñâÿòêóâàòè îòðèìàííÿ äèïëîì³â.

³êòîð³ÿ ÒÎÂÑÒÎÍÎà Ôîòî àâòîðà

Ðóêîïèñè ³ ôîòîçí³ìêè, íàä³ñëàí³ äî ðåäàêö³¿, íå ðåöåíçóþòüñÿ ³ íå ïîâåðòàþòüñÿ. ÍÀز ÐÅʲÇÈÒÈ: ÍÀØÀ ÀÄÐÅÑÀ: 14000, ×åðí³ã³â, Ïðèéìàºìî ðåêëàìó òà îãîëîøåííÿ â³ä ï³äïðèºìñòâ, óñòàíîâ, îðãàí³çàö³é, ÒΠ“Ðåäàêö³ÿ ãàçåòè âóë. Ïðåîáðàæåíñüêà, 12, 1-é ïîâåðõ. êîìåðö³éíèõ ñòðóêòóð òà ïðèâàòíèõ îñ³á. Çà äîñòîâ³ðí³ñòü ôàêò³â â³äïî“×åðí³ã³âñüêèé â³ñíèê” Òåëåôîíè: 675-186 (ðåäàêòîð), â³äàëüí³ñòü íåñóòü ðåêëàìîäàâåöü ³ àâòîð ïóáë³êàö³¿. Ðåêëàìí³ ìàòåð³àëè â ð/ð 26000115829; ãàçåò³ ïîçíà÷àþòüñÿ çíàêîì “ðåêëàìà”, «òðèáóíà», “³ì³äæ”. Ëþäè äîáð³! Çàñíîâíèê: òðóäîâèé êîëåêòèâ Òîâàðèñòâà ç îáìåæåíîþ â³äïî- 675-522 (çàñòóïíèê ðåäàêòîðà), ÀÒ “Ðàéôôàéçåí Áàíê Ðåòåëüíî çâàæóéòå, ÷è âàðòî áðàòè ãðîø³ ó ô³ðì, ùî ïðîïîíóþòü íó äóæå 675-188 (êîðåñïîíäåíòè), ãàðí³ óìîâè. Óâàæíî ÷èòàéòå äîãîâîðè. Íå âëÿïàéòåñü! Ðåäàêö³ÿ “³ñíèêà ×” “Àâàëü” ì. Êè¿â; â³äàëüí³ñòþ “Ðåäàêö³ÿ ãàçåòè “×åðí³ã³âñüêèé â³ñíèê”. Òèðàæ 61783 ÌÔÎ 380805; 931-281 (áóõãàëòåð³ÿ), Âèäàâåöü: ÒΠ“Ðåäàêö³ÿ ãàçåòè “×åðí³ã³âñüêèé â³ñíèê”. Ãàçåòà íàáðàíà ³ çâåðñòàíà â êîìï'þòåðíîìó öåíòð³ ðåäàêö³¿, â³ä675-187 (â³ää³ë ðåêëàìè), vistnik_777@i.ua êîä 31188511. Ãîëîâíèé ðåäàêòîð Ñ.Ï. Íàðîäåíêî äðóêîâàíà ÒΠ«Óêðïîë³ãðàôìåä³à», 04080, ì.Êè¿â, âóë.Ôðóíçå, Åëåêòðîííà ïîøòà vistnik@cg.ukrtel.net ³äïîâ³äàëüíèé çà âèïóñê íîìåðà Ñ.Ï. Íàðîäåíêî Çàì.8362 ²íäåêñ 61062 104-À, òåë. (044) 205-43-23 òà/àáî ì.Óêðà¿íêà, âóë. Ïðîìèñëîâà, 3.

Ðåºñòðàö³éíå ñâ³äîöòâî ×à ¹314 â³ä 18 ëèñòîïàäà 2004 ð.