Issuu on Google+

AACC | SHiFTmagazine • PERSONEELSVERENIGING AACC editie 5 • oktober 2013

Nieuw systeem of upgraden? Wij helpen je slim investeren

OPROEP VOOR

DOCENT EN VAN CUR SUS S WORKS EN EN HOPS ACA

Digitaal lezen

DEMY@ AACC.N L

Bewerken, archiveren, publiceren

Wat doe je met je vakantiefoto’s?

Het einde voor je Windows XP-computer?

Probeer Linux eens

Een overzicht van de mogelijkheden

Smartwatches

POSTBUS 283 (AA 6216),1000 EA AMSTERDAM

PV BUREAU

Smartphone aan je pols

iOS 7

Vernieuwd, maar ook verbeterd?

SONY XPERIA Z1 • IPHONE 5S • BELKIN THUNDERBOLT EXPRESS DOCK • IFA BERLIJN VOLG PV AACC DAGELIJKS OP WWW.FACEBOOK.COM/PVAACC


PROFITEER TOT 27 OKTOBER VAN UNIEKE KORTING!

Apple Special Ga voor uniek Apple voordeel aacc.xando.nl

Xando, dé Apple Premium Reseller. U kunt bij ons terecht voor alles Apple; Mac, iPad, iPhone, iPod én meer.

038 425 40 60 info@xando.nl


AACC|SHiFTmagazine

INHOUD

5-2013

INHOUD

Beeld cover en inhoud: Diverse

Editie – oktober 2013

p.08

TECHNOVA

Digitaal lezen in opkomst

p.14

SPECIAL:

VERSTANDIG INVESTEREN

p.25

VERSLAG

De highlights van de IFA

Een nieuwe laptop, of toch een tablet? En zo’n Chromebook, is dat iets voor mij? Of het nou gaat om de aanschaf van een nieuw systeem of het upgraden van een oude: wij helpen je verstandige keuzes maken. AACC P04 Voorwoord P05 Clubnieuws P11 NFC bij de bank P23 Kortingen en aanbiedingen P25 IFA: beursverslag P34 Servicepagina FOTOGRAFIE P06 Wat doe je met je vakantiefoto’s? P07 Altijd de juiste zoninval TECHNOVA P08 Digitaal lezen P10 Chromecast P10 Gamen met Steam

SPECIAL P14 Verstandig investeren P16 Probeer eens Linux P17 SSD MOBILITY P26 Sony Xperia Z1 P28 Nieuwe iPhones P29 iOS 7

p.26

REVIEW

SECURITY P31 QuickHeal

Sony Xperia Z1

GADGETS P19 Innovatieve audio P32 Belkin Thunderbolt Express Dock P32 Eizo CS230 P33 Sharp 4K-monitor

Registreren op de website geeft je toegang tot de webshop met voordelige aanbiedingen. Is zó gebeurd, ga naar:

www.aacc.nl/component/comprofiler/registers De AACC en het blad SHiFTmagazine zijn voor medewerkers en oud-medewerkers, ook die van Deutsche Bank, IBM en Royal Bank of Scotland.

PAGINA

3


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

VOORWOORD

VOORWOORD SHiFT

SUPER De SHiFTmagazine SUPER scoort een product of dienst met minimaal een rapportcijfer 9.

SHiFT

GOED

LEVERTIJD Levertijden

Een aantal van onze aanbiedingen kreeg te maken met enige levertijd. Dit komt omdat wij geen risicodragende voorraad nemen, en artikelen dus doorbestellen bij onze leverancier. Wij maken geen marge op de artikelen, dus we kunnen ons geen winkeldochters permitteren. Die werkwijze blijkt onbevredigend als onze leverancier kampt met leveringsproblemen. Wij gaan dit dus anders doen, met consignatievoorraad. Leveranciers die daar niet aan willen, doen helaas niet meer mee.

IFA Berlijn De SHiFTmagazine GOED scoort een product of dienst met een rapportcijfer tussen 8 en 9.

SHiFT

BUDGET

Waar voor je geld! De SHiFTmagazine BUDGET is voor een product of dienst met een gunstige prijs.

SHiFT

DESIGN

R

IE

HO

AACC

FL

Eind van het jaar gaan we ons weer voorbereiden op het volgend jaar. In het huidige bankklimaat is het niet eenvoudig om de toegevoegde waarde van een club als de onze aan te tonen, maar de vele positieve reacties van onze leden maken dat we de energie vinden om enthousiast door te gaan. Telkens gaan we op zoek naar nieuwe innoverende ontwikkelingen en zorgen we dat we onze collega’s daarmee laten kennismaken en organiseren zo nodig cursussen of workshops. Heb je daar ideeën over, laat het ons weten.

Huiskamer

Ook onze nieuwe huiskamer is nagenoeg gereed. Wij denken aan een mogelijkheid om dit met onze leden te delen. Hier hoor je dit jaar nog over.

‘HET OUDERWETSE COMPUTEREN IS NU WEL VOORBIJ’ Tablet

EVERANC I FL

ER

HO

De SHiFTmagazine DESIGN scoort een product of dienst waarvan de vormgeving er uitspringt.

We bezochten de IFA in Berlijn. Bijna alle belangrijke partijen waar wij zaken mee doen zijn op die beurs aanwezig, en het is een uitgelezen kans om in een kort tijdsbestek veel van die partijen temidden van hun complete productenrange te spreken. Ook de redactie stuurde dit keer een afgevaardigde, lees hiervoor verder in dit magazine. We zagen duidelijk dat het ouderwetse computeren nu wel voorbij is, en dat de trend van vorig jaar, huisautomatisering, zich verder doorzet. Belkin had een eenvoudig te installeren systeem voor de complete huisverlichting, met gekoppelde, maar apart schakelbare lampen. Zo kun je met een eenvoudig appje kiezen welke ambiance je thuis wilt hebben, alles vol aan of een willekeurige voorinstelling zoals gezellig, leeslicht, alles aan of uit, de mogelijkheden zijn onbeperkt. Volgend jaar op de markt. Wij verwachten dat de conventionele lichtschakelaar in huis gaat verdwijnen, net als de ‘dikke tv’ en de telefoon aan een draad.

Club

EVERANC

Een Hofleverancier AACC is een bedrijf dat producten aan de AACC ProbeerService levert.

Ook vervangt de tablet steeds meer de laptop, met allerlei ingenieuze handige en lichte covers. Ook weer bij Belkin een model dat het toetsenbord automatisch inschakelt, zodat het 60 dagen op één acculading kan werken.

iPhone

Laatste ontwikkeling is de nieuwste iPhone, die je met een vingerafdruk kunt ontgrendelen en ook wachtwoorden kunt invoeren. Simpel en doeltreffend, je kunt het nooit vergeten. Om met de slogan van een bekende keten te spreken: ‘zo moet techniek’. PAGINA

Martin Tokkie, voorzitter personeelsvereniging AACC voorzitter@aacc.nl

4


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

AACC NIEUWS

AACC

ACADEMY NAJAAR 2013 Tekst: Simon Berende

AACC EVENEMENTEN LADDER

Het najaarsprogramma van de AACC Academy beoogt meer variatie, deelcursussen, vervolgcursussen en ... meer online. Online

Dit najaar organiseert de Academy cursussen en workshops, aangepast aan de nieuwe mogelijkheden. Naast de vertrouwde cursussen, in onze nieuwe ruimte op Foppingadreef 22 hoofdkantoor Amsterdam, verzorgen we een aantal online-cursussen. Je kunt hierdoor vanuit je eigen huis op je pc of tablet live meedoen. Online-cursussen kunnen eenvoudiger worden opgedeeld over een aantal avonden. En we kunnen mogelijk als cursusvervolg een online-vragenuurtje organiseren met onze docenten. We denken ook aan vragenuurtjes rond het gebruik van apps, apparaten, etc.

Divers

We bereiden een diversiteit aan cursussen en workshops voor, zoals: • Basiskennis fotografie • Fotobewerking met bijvoorbeeld Photoshop • Speciale fotografie-onderwerpen • Avond- en nachtfotografie • Compositie • Portretfotografie • Sportfotografie • Macrofotografie • Fotograferen in een glasblazerij • Videobewerking met Magix

• Haal meer uit je iPad: gebruik van apps en tips • Instagram • Facebook / Social media • Domotica oftewel huisautomatisering

Bezig

We zijn nog druk bezig een en ander vorm te geven. Na onze tests met online cursussen gaan we hier verschillende data aan koppelen. Houd de emails, de website en onze facebookpagina in de gaten. De cursussen worden via deze media tijdig aangekondigd. Van één cursus is vorm en datum bekend. Op vrijdag 15 november en 29 november zal van 10:00 tot 16:00 uur een cursus Videobewerking met Magix gegeven worden op de nieuwe locatie van de Personeelsvereniging: Foppingadreef 22 in Amsterdam.

vrijdag 15 november 10.00 - 16.00 uur Videobewerking met Magix Video deluxe vrijdag 29 november 10.00 - 16.00 uur Videobewerking met Magix Video deluxe BOEKINGEN EN MEER INFORMATIE WWW.AACC.NL

INDIVIDUELE CURSUSSEN DOOR RUDOLF VAN DAELEN: BASISCURSUS FOTOGRAFIE

FOTOBEWERKING MET LIGHTROOM SENSORREINIGING

AFSPRAAK VIA ACADEMY@AACC.NL

DIGITAALSERVICE START WEER IN OKTOBER MAANDAGEN: SCANNEN

OPROEP

Docenten gezocht voor het geven van cursussen en workshops Laat het ons weten als je nieuwe ideeën voor cursussen hebt. academy@aacc.nl

DINSDAGEN: AUDIO

WOENSDAGEN: VIDEO AFSPRAAK VIA DIGITAALSERVICE@AACC.NL

PVAA-EVENEMENTEN

AACC-leden kunnen behalve AACC-evenementen ook de PVAA-evemenenten bezoeken. Zie www.pvabnamro.nl

BLIK IN DE NIEUWE AACCHUISKAMER Tekst: Aad de Winter Beeld: Rudolf-Werner van Daelen

De opbouw van de AACC-huiskamer op de nieuwe locatie Foppingadreef 22 gaat voorspoedig. De stijlvolle inrichting en de mogelijkheden zijn weer een verbetering ten opzichte van de vorige huiskamer (zie juninummer SHiFTmagazine). De ruimte is inmiddels gereed als AACC-ontvangstkamer, maar er wordt nog hard gewerkt aan vervolmaking. De ingehuisde DigitaalService hopen we rond het verschijnen van dit nummer operationeel te hebben. PAGINA

5


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

FOTO

THUIS MET EEN BERG FOTO’S

WAT DOE JE MET JE VAKANTIEFOTO’S? Tekst: Eugenie Gijsberts, Rudolf van Daelen, Aad de Winter Beeld: Raymond Luijbregts

Nu de zomervakanties voorbij zijn staan onze sd-kaartjes vol met foto’s. Veel leden zijn al aan het bewerken geslagen. (En de echte slimmeriken hebben zelfs al een backup). Maar hoe wil je de foto’s straks bekijken? Er zijn meer dan genoeg mogelijkheden! Fotoalbums maken

Een fysiek foto-album, dat je in de boekenkast kunt zetten: velen zweren erbij. Bij het maken ervan willen de albumleveranciers je maar al te graag behulpzaam zijn: ze leveren software en een geschikte website. Als je meerdere foto’s en teksten per albumblad wilt hebben, kan de software nog al eens lastig te bedienen zijn. Een handige truc om dit te ondervangen is: elke albumblad afzonderlijk samenstellen in het gratis en eenvoudig te bedienen fotoprogramma Picasa. Met het collagegereedschap selecteer je per bladzijde foto’s, kies je voor ‘collage’ en je stelt het albumblad samen. Dat doe je voor elk blad. De gemaakte albumbladen voer je in de albumsoftware in, en voilà, je album. Het mooie is dat je tussenresultaten vastlegt, zodat je een bestelling later eenvoudig nog eens kunt uitvoeren, zelfs bij een andere leverancier.

Pdf en e-book maken

De gemaakte albumbladen kun je omzetten naar pdf-formaat wanneer je gebruik maakt van een virtuele pdf-printer. Voor de Mac neem je bijvoorbeeld Pdfwriter, voor Windows Pdfcreator. Nog mooier werkt een tekstverwerker als Word, Pages of Open Office. Je neemt dan gemakkelijk verklarende tekst op bij de foto’s. Vooral rondreizen lenen zich bij uitstek voor dit soort albums. Je kunt nu rechtstreeks exporteren naar pdf. In oudere versies van Word maak je een pdf via de eerder geïnstalleerde pdf-printer. Wil je nog een stap verder gaan of heb je meer tekst dan beeldmateriaal maak dan een ePub. Het album laat zich dan comfortabel lezen op smartphone of tablet. eReaders die kleuren weergeven zijn er nog niet. Gebruik voor de aanmaak het eenvoudig te leren programma Sigil en niet een of ander converteerprogramma; het resultaat zal je tegenvallen.

VRAGEN

Vragen over het samenstellen van een ePub? Neem contact op met Rudolf-Werner van Daelen via fotoclub@aacc.nl

Het grote voordeel van ePub is dat de tekst schaalbaar is, iets wat niet het geval is bij een pdf. Nadeel is dat de schaalbaarheid van beeldmateriaal niet goed werkt. Als je eens wilt kijken hoe een pdf of ePub met foto’s eruit ziet kijk dan eens op de AACCwebsite onder ‘Foto van de Maand’. Daar vind je voorbeelden. Videomateriaal kan nog niet opgenomen worden in een ePub. Hopelijk komt dat in komende versies. Je kunt ook zelf iBooks maken. De werkwijze is vergelijkbaar, maar dit formaat werkt alleen op Apple’s mobiele apparatuur, terwijl ePub op vrijwel alle smartphones, tablets en e-readers bruikbaar is.

Geavanceerde technieken

Wil je je album (op papier of digitaal) helemaal state-of-the art maken, voeg interactiviteit toe. Upload een filmpje naar Youtube, genereer via een QR-code generator een QRC als link en voeg deze als afbeelding in je album toe. Tijdens het bladeren kan de lezer dan met de smartphone ook de PAGINA

6

GEEN VERRASSINGEN

Het zal je gebeuren: heb je met goede moed al je vakantiefoto’s bewerkt en in een album laten drukken, blijken alle kleuren verschoten. Met de ‘kalibratiespin’ Datacolor Spyder4 Elite zorg je ervoor dat de kleuren op je beeldscherm precies zo ogen als het eindresultaat. De Spyder4 Elite vind je in de ProbeerService. bewegende beelden erbij bekijken. Op die manier kun je ook een link opnemen naar je online blog of de site van een camping waar je was.

Fotobewerking met Picasa: http://picasa.google.com ePub maken met Sigil: https://code.google.com/p/sigil/ ePub-voorbeelden: www.aacc.nl/fotoclub


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

FOTOGRAFIE

ALTIJD HET JUISTE ZONLICHT

THE PHOTOGRAPHER’S EPHEMERIS VOOR iOS Tekst: Rudolf-Werner van Daelen Beeld: The Photographer’s Ephemeris

The Photographer’s Ephemeris, ofwel efemeriden voor fotografen, zijn tabellen die de positie van onder meer de zon aangeven. Vroeger waren deze gegevens van belang voor navigatie, tegenwoordig nog steeds voor sterrenkunde, architectuur en fotografie. Met name landschaps- en stadsfotografen maken gebruik van efemeriden. Niet meer dolen

In je eigen woonomgeving weet je doorgaans precies waar de zon staat op een bepaalde tijd. Een foto maken met de gewenste lichtval is dan niet zo’n probleem. Maar wat doe je wanneer je in Parijs bent? Ga je eerst een paar dagen dolen langs de objecten op verschillende tijdstippen op de dag om de lichtval te beoordelen? Zonde van de tijd en onnodig. Wanneer je een iPhone of iPad met iOS 5.1 of hoger hebt kun je The Photographer’s Ephemeris app gebruiken. Vooraf bepaal je wanneer je bij bijvoorbeeld het Hotel des Invalides en het Louvre moet zijn om foto’s te maken.

Op tijd bij het Louvre

Op dinsdag 20 augustus rond 10.30 komt de zon van rechts op het Hotel des Invalides en werpt strijklicht over de gevel met zijn vele nissen en beelden. De zon staat op dat moment achter het Louvre en je zult dus moeite hebben om daar een mooie foto te maken. Kom je pas om 14.00 uur op het plein voor het Hotel aan, dan staat de zon recht tegenover het gebouw en zul je een vlakke, minder dramatische, foto kunnen maken. Om 18.00 uur valt er strijklicht van links over de gevel van het Hotel des Invalides, dus dan kun je beter naar Het Louvre gaan. Rond 18.30 verlicht de zon de U-vormige gevel van het museum zodanig dat je de gevel in drie belichtingen kunt fotograferen. Een linker deel van de gevel is dan bijna frontaal belicht, het middelste deel is dan verlicht met strijklicht, terwijl het laatste deel in de schaduw ligt. Omdat je te maken hebt met omliggende gebouwen kun je in The Photographer’s Ephemeris ook de hoogte van deze gebouwen aangeven. Die weet je niet precies dus dat doe je bij benadering, waarbij je elke keer ongeveer een half uur speling neemt. Dan heb je ook nog wat tijd om je diverse camerastandpunten te evalueren. Op deze manier kun je je reisschema bepalen wanneer je een paar dagen in Parijs bent.

‘HOE VALT HET ZONLICHT IN PARIJS?’

PAGINA

7

COLUMN

ACTIEMANAGEMENT We zijn weer terug van vakantie, vol nieuwe energie. Klaar om van alles op te pakken en nieuwe uitdagingen aan te gaan of nog nietafgeronde zaken af te ronden. Ik sprak iemand die direct na zijn vakantie meteen al weer stress had over het feit dat er teveel op zijn actielijst staat. Op mijn vraag welk systeem hij gebruikte kreeg ik te horen dat er geen systeem werd gebruikt, gewoon doen. Ik kon dat niet geloven. Een korte rondgang leert mij dat vooral veel jongere mensen niet of nauwelijks een systeem hebben voor het omgaan met acties. In deze tijd van een steeds grotere informatiebeschikbaarheid over verschillende media is het niet hebben van een systeem hetzelfde als reizen zonder bestemming. Doelloos. En dat kan niet de bedoeling zijn. Veel talent gaat zo verloren. In een vervolggesprek vertelde ik hem over mijn jarenlange ervaring op het gebied van actie-management, een systeem waarbij je eigenlijk nooit achter de feiten aanloopt en altijd het doel scherp voor ogen houdt in plaats van in rondjes te rennen. Veel mensen gebruiken e-mail als ‘to do’-lijst. En daar gaat het naar mijn mening al fout. Dat is slechts een inbox, geen actiemanagementsysteem. Een e-mail bevat informatie en actie-items, en dat zijn twee heel verschillende zaken met een eigen behandeling. Verder beschikt bijna niemand over een projectenlijst, essentieel om acties in een context te plaatsen en om te beslissen welke acties wel en welke niet worden uitgevoerd. Ook de mythe van multitasken zal ik in een volgende column volledig onderuit halen met bewijs. Een mens is veel effectiever als hij/zij een ding tegelijk doet voor een bepaalde tijd en daarna het volgende. Kijk maar naar de snel opkomende Pomodoro-beweging. Uiteraard zal ik aandacht besteden aan de beste apps voor actiemanagement en het bewaren van aantekeningen (zonder acties). Er wordt weleens gezegd dat er zonder actie geen resultaat is. Het resultaat moet echter wel van tevoren bekend zijn anders is het ondernemen van actie als het zetten van een verkeerde stap in de verkeerde richting op weg naar een onbekend doel. Dat leidt tot veel stress en wie wordt daar nou beter van? Niemand. Tijd voor actie!

Columnist Michael Sannes is manager Master Data Management bij ABN AMRO en parttimeondernemer. Hij schrijft op persoonlijke titel.


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

TECHNOVA

EEN OVERZICHT VAN DE MOGELIJKHEDEN

DIGITAAL LEZEN ANNO NU Tekst: Eugenie Gijsberts

We lezen steeds meer digitaal. Dat doen we niet alleen op allerlei soorten en maten e-readers, maar ook tablets worden meer en meer gebruikt om in onze leesbehoefte te voorzien. Steeds meer stripboeken, kranten, magazines en boeken zijn digitaal beschikbaar.

E

r bestaat een veelvoud aan apps die je kunt gebruiken voor het lezen van je favoriete tijdschrift, om je ochtendkrant te bestuderen of te genieten van een stripboek. Het voordeel is ook dat je tijdschriften van over de hele wereld binnen handbereik hebt.

De wereld aan je voeten

Voor de iPad is er de app Tijdschrift.nl, Magzter of de Kiosk binnen de appstore. In Magzter vind je naast betaalde internationale tijdschriften ook een aantal gratis te downloa-

den tijdschriften. Tijdschrift.nl biedt vooral Nederlandstalige tijdschriften. Het komt steeds meer en meer voor dat je naast je gewone abonnement op je tijdschrift ook gratis de mogelijkheid krijgt aangeboden deze digitaal te downloaden. Delicious is zo’n tijdschrift. Digitale tijdschriften bieden ten opzichte van de papieren versie een aantal mooie features: er kunnen bewegende beelden in, je kunt zowel horizontaal als verticaal door het blad heen bladeren, er kunnen rechtstreeks links naar videocontent in worden opgenomen en nog veel meer. Een mooi voorbeeld

•R  eadr kun je zien als een soort digitale leesmap: je kunt ongelimiteerd tijdschriften lezen voor een vast bedrag per maand.

ADVERTENTIE

LEAN

BACK


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

TECHNOVA

‘DIGITALE TIJDSCHRIFTEN WORDEN STEEDS INTERACTIEVER’ hiervan is het Donna Hay magazine. Voor de lezer wordt het lezen van een digitaal tijdschrift daardoor ook steeds interactiever. • Via de website tijdschrift.nl kun je diverse Nederlandse tijdschriften online lezen.

All you can read

In de Amerikaanse appstore is Readr verkrijgbaar, dat een mooi concept biedt: ongelimiteerd tijdschriften downloaden of online lezen voor $9.99 per maand. Voor de magazine-junkies onder ons de ideale app. Je hebt er wel een account in de US appstore voor nodig.

Cloudreaders

Je kunt naast het ‘all you can read’-concept, ook een cloudreader gebruiken om een voorraad leesvoer bij de hand te hebben. Een voorbeeld van een cloudreader is die van Kindle. Het is een web-based reader voor de boeken die je bij Amazon aangeschaft hebt. Mooi is dat het werkt in Chrome

(op Mac, PC, Linux en Chromebook), Safari (Mac, PC) én Mobile Safari op de iPad. Via de web-based applicatie, inloggen via https://read.amazon.com/, krijg je de mogelijkheid om lokaal opslag te reserveren. Je kunt hierdoor boeken beschikbaar hebben als je offline bent. Op de iPad kan de applicatie maximaal 50 MB aan ruimte reserveren. Meer dan genoeg voor een aantal boeken onderweg. Met de mogelijkheden die apps als Tijdschrift.nl en Kindle cloudreader bieden hoef je, met je tablet bij de hand, nooit meer verlegen te zitten om een boek of tijdschrift!

STRIPBOEKEN

De app Cloudreaders is ideaal om stripboeken in te zetten. Cloudreaders kan namelijk meerdere formaten aan, zoals PDF, CBZ, ZIP, CBR etc. Ook kinderboeken worden ondersteund en komen letterlijk tot leven met geweldige beelden, creatieve lay-outs en de mogelijkheid om zaken te vergroten.

EIZO ColorEdge monitoren met zelf-correctie Wanneer u kiest voor een EIZO CX of CS model, ziet u uiterst nauwkeurige en betrouwbare kleuren. En om dit zo te houden zijn de monitoren uitgerust met een geïntegreerde sensor voor zelf-correctie. Inclusief 5 jaar garantie. Meer informatie op www.eizo.nl


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

TECHNOVA

GOOGLE CHROMECAST

GEMAK OP EEN STICK Tekst: Eugenie Gijsberts

Misschien herkennen jullie het wel: je zit ’s avonds op de bank een beetje te browsen op je smartphone en je komt een grappig filmpje tegen. Het liefst wil je dat gelijk laten zien aan de rest van de familie op je eigen hdtv. Er bestaat een aantal apparaten dat dit mogelijk maakt. Recentelijk is daar Google Chromecast aan toegevoegd. Gemak op een stick

Met Google Chromecast is het veel makkelijker geworden om online entertainment te delen via je hdtv. Alles van Youtube, Google Play en Chrome kun je via de Google Chrome mediastick streamen. Je steekt de stick in een hdmipoort van je hdtv, maakt verbinding met je wifi-netwerk en vervolgens zorg je voor een koppeling met het apparaat waarvandaan

•K  lein, gemakkelijk en razend goedkoop: hopelijk is Google Chromecast snel verkrijgbaar in Nederland.

je wilt streamen. Onder het kijken kun je je smartphone of tablet gewoon blijven gebruiken, want feitelijk wordt het filmpje niet in zijn geheel verstuurd, maar stuur je alleen de locatie van het filmpje naar de Chromecast. De tv haalt via de Chromecast het filmpje vervolgens zelf op van het internet. Het mooie van Google Chromecast is naast een lage prijs ($ 38), de mogelijkheid om

het te gebruiken met allerlei apparaten zoals Android tablets, iPads, iPhones, smartphones en Mac. Ook ondersteunt het Chrome for Windows.

Hebben?

Enthousiast geworden? Je zult helaas nog even moeten wachten. Google Chromecast is niet voor december 2013 verkrijgbaar in Nederland.

STEAM

MUST-HAVE VOOR DE PC-GAMER Tekst: Raymond Luijbregts

L

aten we het scherp stellen: iedereen die wel eens games speelt op de pc zou het gratis Steam moeten proberen. Steam is een soort downloadwinkel voor games, waarmee je gemakkelijk spellen kunt kopen en installeren. De spellen zijn overzichtelijk gerubriceerd, zodat je snel vindt wat bij je past. Steam kent daarnaast ook een sociale component: voortgang in games wordt netjes bijgehouden en gedeeld met anderen. Regelmatig komen interessante (weekend-) aanbiedingen voorbij, dus alleen al daarvoor is het de moeite waard de software te downloaden en een gratis account aan te maken. Je aankopen kun je afrekenen met iDeal of creditcard, waarna het betreffende spel direct geïnstalleerd wordt. Vervang je je pc, dan kun je het spel gewoon weer kosteloos opnieuw installeren. Steam werkt op Windows, Mac en Linux. Let wel: voor het eerstgenoemde platform zijn verreweg de meeste games beschikbaar. Steam kun je gratis downloaden via: www.steampowered.com

‘JE AANKOPEN KUN JE AFREKENEN MET IDEAL OF CREDITCARD’ PAGINA

10


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

TECHNOVA

NFC: WAT KUN JE ERMEE?

DE NIEUWE MANIER VAN BETALEN Tekst: Eugenie Gijsberts

NFC, een term die we steeds vaker tegenkomen. NFC staat voor Near Field Communication. De techniek wordt o.a. gebruikt voor de nieuwe manier van betalen. Met je pas of met je mobiel. NFC van start

Een groot deel van alle medewerkers van de bank, zo’n 17.000, heeft onlangs een nieuwe pas ontvangen en kan gebruik gaan maken van de nieuwe manier van betalen. Daarnaast is begin september de introductie van mobiel betalen gestart in Leiden.

Hoe werkt het?

Zo simpel als het eruit ziet, is het ook! Denk er wel aan dat je

en binnen luttele seconden is de betaling verricht.

Snelheid & gemak

Naast het voordeel dat het afrekenen veel sneller gaat dan betalen met je pinpas op de oude manier of met de chipknip, is het ook gemakkelijker. NFC is uiteraard veilig. De veiligheid van de pas hangt namelijk niet af van de manier waarop je de pas in een betaalautomaat stopt of voor een betaalauto-

Meer weten?

Nieuwsgierig geworden naar deze nieuwe manier van betalen? In alle bedrijfsrestaurants van ABN AMRO kun je al contactloos betalen met je nieuwe pas. Woon je in de omgeving van Leiden dan kun je bij ruim 150 winkels in het centrum en stationsgebied terecht. In Leiden en omgeving heeft de bank aan ruim 42.000 klanten pro-actief de nieuwe betaalpas

verrichten van betalingen maar ook voor het openen van je voordeur, het starten van je auto of toegang geven tot je werk?

MEER WETEN OVER DIT ONDERWERP? Volg de links of scan de QR-code’s bij dit artikel.

www.youtube.com/ watch?v=GeFvudaUbao eerst je nieuwe pas activeert in een geld- of betaalautomaat. Ik heb al op de nieuwe manier betaald in het bedrijfsrestaurant op de Foppingadreef (ook wel contactloos betalen genoemd). En het gaat echt heel snel. Even opletten dat de lampjes aan de zijkant van het betaalapparaat oplichten, pas ernaast houden

maat houdt. Verlies je onverhoopt je pas of is deze gestolen en is er hierna gebruik van gemaakt voor kleine betalingen? Dan vergoedt ABN AMRO in principe het bedrag dat is afgeboekt. Het totaalbedrag wat je kunt betalen is overigens 50 euro, daarboven moet je je pin ingeven.

verstrekt. Ook in het buitenland zie je steeds meer het logo van contactloos betalen verschijnen. Wereldwijd zijn er al ruim 50 miljoen contactloze passen uitgegeven. NFC gaat in de toekomst hopelijk nog veel meer bieden. Wat dacht je van je smartphone niet alleen gebruiken voor het

www.abnamro.nl/nl/prive/ betalen/betaalpas/ uw-nieuwe-betaalpas.html

Advertentie

• Verkoop op bestelling van originele en niet-originele inktpatronen en toners voor de meeste printers. De levertijd is gemiddeld 1 à 2 weken. • Scannen van dia’s en negatieven al of niet met stof-, kras- en kleurcorrectie; • Omzetten van video (VHS, Video8, V2000) naar dvd; • Omzetten van smalfilm (super-8, single-8 of dubbel-8) naar dvd- en hd-filmkwaliteit. www.chm.nl - info@chm.nl - tel. 0297 - 25 78 77

AACC-LEDEN KRIJGEN 10% KORTING OP ONZE PRIJZEN BIJ BETALING BINNEN 14 DAGEN. PPAAGG PI N A I NG AAI N A1111 1 1


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

FOTO VAN DE MAAND

BEN VAN DEN HOOGEN

FOTO VAN DE MAAND Tekst: Rudolf van Daelen Foto: Ben van den Hoogen

Mooi blauw is niet lelijk moet Ben van den Hoogen gedacht hebben toen hij deze foto maakte. Een fraaie kleur blauw in de lucht, ritmisch herhaald in de repeterende deuren van een hele reeks strandhuisjes aan de voet van een duinenrij. Simpele lijnen en krachtige beeldvlakken sieren deze foto. Een krachtig blauw vlak gespiegeld in de deuren. De belichting van rechts is formidabel. De tere wolkjes in de lucht, als veertjes zo licht lijken ze wel. De ongerechtigheden in het zandstrand breken de anders eentonig egale voorgrond. Alles klopt bijna, zou je zeggen. De aandachtige lezer schrikt nu en kijkt al uit naar mijn wat zure opmerking omdat ik met een vergrootglas toch nog wat gevonden heb. Maar nee, de foto is technisch helemaal in orde en zou wat mij betreft zo op een poster kunnen.

• Camera: Sony SLT-A65V • ISO: 100 • Sluitertijd: 1/250” • Diafragmawaarde: f/9,0

posterXXL feliciteert BEN VAN DEN HOOGEN met een grote afdruk op canvas van 90 x 60 cm! t.w.v

€ 64,99 Haal eigen kunst in huis met jouw foto op canvas van posterXXL!

PAGINA

12


Hét inklapbare statief voor geweldige reisfoto’s. CULLMANN CONCEPT ONE 622T. Dit aluminium driepootstatief is de eerste van onze geheel nieuw ontwikkelde serie, de Cullmann Concept One. Het statief is extreem licht, stabiel en uiterst compact. Ondanks een maximale hoogte van 135 cm, meet het statief ingevouwen slechts 34 cm. Dit is mogelijk omdat de statiefpoten 180 graden inklapbaar zijn. Daarbij is het statief ook zeer geschikt voor “laag bij de grond” macro-opnamen. De Concept One 622T komt met een geanodiseerd aluminium balhoofd met geïntegreerde camerasnelkoppeling (Arca-compatibel). De Concept ONE serie heeft 10 jaar fabrieksgarantie. www.cullmann.de

Importeur Nederland | Tarwestraat 29 | 2153 GE Nieuw-Vennep | T 0252 687555 | W transcontinenta.nl


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

VERSTANDIG INVESTEREN

VERSTANDIG INVESTEREN

DIT SYSTEEM PAST BIJ JOU Tekst: Raymond Luijbregts

Gaat je oude computer ter ziele, bereid je dan goed voor: het kiezen van een nieuw systeem is niet meer zo vanzelfsprekend en gemakkelijk als enige jaren geleden. Toen domineerde de desktop-pc: dat was eigenlijk de enige logische keuze. Tegenwoordig is de keuze veel ruimer en moet je goed nadenken voor je teveel betaalt, of met een apparaat opgescheept zit wat net niet doet wat je ervan verwacht. Wij helpen je graag een handje. Met de komst van apparaattypen als de tablet en de Chromebook valt er weer echt wat te kiezen. Niet langer is het dubben tussen Mac of Windows, maar tussen een keur aan al dan niet mobiele apparaten. We onderscheiden verschillende gebruikerstypen en schetsen de voor hem of haar beschikbaar keuzes.

1. DE MULTIMEDIA ‘POWER-USER’

Gebruik je je systeem vaak voor allerlei multimedia klussen en het verzetten van serieus (reken)werk (denk aan Photoshop, Excel, cad/camapplicaties, 3D-modelling en/ of videomontage), dan heb je grofweg twee keuzes: ga voor een ‘klassieke’ desktop of een forse, krachtige laptop. De eerste is het meest voordelig en heeft het voordeel dat je zaken als meer opslagcapaciteit eenvoudig kunt bijprikken. Bovendien kun je voor een écht goede grafische kaart nog altijd niet om de desktop heen, en zo’n kaart is nodig voor het betere grafische werk. Ga wat de CPU betreft voor een Core i7 met minstens 8, maar liever

16 GB intern geheugen. Een ssd is prettig, maar combineer dat met een vaste harde schijf voor de nodige opslagcapaciteit. Kies altijd voor een ips-beeldscherm (géén TN), het liefst twee, met een voldoende resolutie. Full-hd is minimaal, qHD beter. Tegenwoordig is een ‘all-in-one’-desktop een goede keuze, want dat bespaart bureauruimte. Een grote workstation-laptop (minstens 17-inch) is ook een optie, vooral als je je systeem ooit buiten de deur nodig hebt. Hoewel deze systemen de nodige kilo’s wegen zijn ze nog altijd een stuk mobieler dan de desktop en vereisen ze geen apart beeldscherm. Let hier ook weer op voldoende beeldpunten: ook hier is full-hd geen luxe. Ben je Applefanaat, dan kies je in deze categorie voor een 27-inch iMac of een Macbook Pro Retina. Voor de allerzwaarste taken (denk aan 3D-animatierendering) kies je een Mac Pro.

•E  en desktop, of in dit geval een iMac all-in-one, is de beste keuze voor de power user.

2. DE INTERNETTER ‘DE CHROMEBOOK IS ALLEEN GESCHIKT VOOR RASINTERNETTERS’

Jij leeft op social media en het wereldwijde web, doet alles online en bent altijd ‘connected’. Is je pc vooral een toegangspoort tot het internet, dan is een Chromebook voor jou een logische en vooral voordelige keuze. Laptops van dit type draaien geen Windows-software, maar doen alles vanuit de Chrome-browser. Bedenk dus goed: is het eerste dat jij opstart altijd je browser, en kom je daar vrijwel niet uit? Dan is de Chromebook absoluut voor jou: voor zo’n PAGINA

14

300 euro haal je dan een zeer functioneel apparaat in huis. Let wel: zonder internetverbinding kun je niet zoveel (lees: vrijwel niets), op het bewerken van bestanden in Google Docs na. Bijkomende voordelen van dit apparaattype zijn dat het nauwelijks onderhoud vergt, je immuun bent voor malware en updates je systeem alleen maar beter maken in plaats van trager. En nogmaals: je Windows-software gaat niet werken op dit apparaat.


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

VERSTANDIG INVESTEREN

3. DE MOBIELE KENNISWERKER Voor je werk ben je veel ‘on the road’ en bij klanten. Je werkt overal waar dat jou uitkomt: bij een Regus, in de trein of bij de Coffee Company. Geef jou een stoel, tafel en wifi-verbinding en je doet je werk. Voor jou is een ultrabook het aangewezen apparaat: klein en licht genoeg om overal mee naar toe te nemen, maar krachtig genoeg om al het kantoorwerk weg te werken dat je erop loslaat (zeker dankzij de ssd-schijf). De combinatie van die twee zaken maakt het apparaat wel een relatief kostbare investering, voor minder dan 700 à 800 euro hoef je geen ultrabook te verwachten. Let op de processor: de nieuwste ultrabooks hebben de Haswell-cpu van Intel, die net iets

4. DE GAMER

Grand Theft Auto V, Skyrim, Starcraft II of FIFA 2014: jij speelt de nieuwste games, zowel offline als online. Je computer is vooral tijdverdrijf en gaat voor de mooiste graphics en hoogste aantal frames per seconde. Eigenlijk heb je maar één keuze: een fatsoenlijke desktop-pc met dito grafische kaart van NVIDIA of AMD. En ja, er bestaan

•C  ompact, draagbaar, maar krachtig en snel dankzij een goede cpu en ssdschijf: ultrabooks zijn de ideale productiemachines voor onderweg.

zuiniger met energie omspringt. Ook een full-hd-ips-beeldscherm is erg fijn in deze categorie. Een alternatief is een Windows 8-convertible, oftewel een laptop die je met een handige beweging verandert in een tablet. Apple-fanaten kiezen voor de Macbook Air, die tot zo’n 12 uur (!) met een opgeladen accu toe kan.

zoiets als game-notebooks, maar die zijn schreeuwend duur voor de prestaties die ze leveren. En zeg nou zelf: ga jij Far Cry 3 spelen in een drukke treincoupé? Investeer vooral in de videokaart, dat levert de meeste zichtbare winst, maar ga niet voor minder dan een Core i5 met zeker 8 GB geheugen om alle games vlot te kunnen spelen.

5. DE HUIS-TUIN-EN-

KEUKENGEBRUIKER

Jij behoort tot de grootste groep en gebruikt een digitaal apparaat vooral voor all-roundzaken: een beetje Facebooken, surfen, internetten, het versturen van e-mail. Voorheen was dit de groep die het moest doen met een kloeke desktop, maar dat is echt nergens meer voor nodig. Als huistuin-en-keukengebruiker ben je het beste af met een capabele tablet. Tik je regelmatig lange mails of schrijf je bijvoorbeeld voor een blog, dan is een apart Bluetooth-toetsenbord zeker aan te raden. Deze dubbelen vaak ook als cover, dus hoef je je ook niet meer druk te maken over krassen en barsten in het beeldscherm. Het voordeel ten opzichte van een laptop: een tablet be-

schikt over een ingebouwde gps-unit, staat binnen een enkele seconde voor je klaar en is met een halve kilo zeer draagbaar. Bovendien is het installeren van een app nog altijd gemakkelijker dan een stukje Windows-software. De duurdere Windows 8-convertibles kun je links laten liggen, dat is simpelweg ‘too much’ voor je.

• Gemakkelijk, compact, voorzien van gps en instanton: verreweg de meeste gebruikers hebben al genoeg aan een capabele tablet met extra toetsenbord. PAGINA

15

PLATFORMKEUZE

Ga je voor een tablet, eventueel met toetsenbord, dan heb je nog een belangrijke keuze te maken: Android, Windows 8 of een iPad van Apple. Welke het beste bij jou past, hangt sterk van je persoonlijke voorkeuren af. Apple heeft de meeste tablet-specifieke apps en een heel gebruiksvriendelijke, vrijwel ‘fool proof’ bediening. Bij Android gebruik je meer opgeschaalde telefoonapps al komen ook voor dit systeem steeds meer tablet-specifieke apps beschikbaar. Draagbare Windows 8-apparaten hebben als sterk punt dat ze ook als reguliere desktop inzetbaar zijn, de tabletomgeving (Modern UI) krijg je ‘erbij’. Wel blijft het aantal Windows 8-apps voor deze omgeving wat achter, maar kun je normale Windows-software draaien (mits geen Windows RT-systeem). Android heeft het voordeel dat het helemaal naar je eigen smaak in te richten is. Wil jij op je startscherm de voetbaluitslagen, een CNN-nieuwsfeed en je Facebookupdates, dan is dat geen probleem. Maar kijk uit voor malware, want dat tiert welig op het platform. Apple is wat dat betreft wat meer gesloten: het startscherm behelst altijd een rij app-iconen en dit valt niet aan te passen. Over de verdere verschillen tussen de platforms valt veel te zeggen, veel meer dan we in dit artikel kwijt kunnen. Laat je vooral goed informeren als je tussen deze drie twijfelt en probeer ze zelf uit. Bedenk ook wat voor een smartphone je hebt en of je op dat platform wilt voortborduren. Heb je fors geïnvesteerd in apps voor een bepaald platform, dan is het verstandig om bij dat platform te blijven.


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

VERSTANDIG INVESTEREN

HET EINDE VOOR JE WINDOWS XP-COMPUTER?

PROBEER LINUX EENS Tekst: Peter Eijlander, Raymond Luijbregts en Aad de Winter

Verwacht wordt dat Windows XP in april 2014 nog zeker op 3 van elke 10 pc’s te vinden is. In die maand stopt Microsoft definitief met de ondersteuning en krijgen gebruikers geen nieuwe veiligheidspatches voor Windows XP meer. Een makkelijke prooi voor malwareproducenten. Als je pc nog goed werkt, is het zonde om hem weg te gooien. Onze tip: overweeg eens het gratis besturingssysteem Linux te installeren. Makkelijke overstap

Het besturingssysteem Linux, of beter gezegd, een Linux-distributie heeft allerlei voordelen. Het is snel, stabiel, komt kanten-klaar opgetuigd met veelgebruikte software en heeft een intelligent systeem dat niet alleen je systeem zelf, maar ook alle aanwezige software altijd up-to-date houdt. Ook van virussen en andere malware heb je geen last. Toch zien velen tegen de installatie van Linux op. Tegen het gebruik ervan evenzeer. Onbekend maakt onbemind. Daarom bestaan er Linux-distributies die de overstap voor verstokte Windows-gebruikers wel erg gemakkelijk maken. Feest der herkenning. Linux is niet één systeem, maar komt in een bijna oneindige hoeveelheid ‘smaken’. Die smaken noemen we Linux-distributies. Een goed voorbeeld is de populaire Linux-distributie Ubuntu, of het daarvan afgeleide Kubuntu. Ubuntu biedt een gebruiksvriendelijk en gepolijst geheel dat ook geschikt is voor wie nog nooit met Linux heeft gewerkt. Ubuntu heeft wel een ‘eigen’ interface (Unity) die niet lijkt op wat je gewend bent van Windows of Mac. Maar dat wil niet zeggen dat het niet intuïtief is: we kennen ouderen die nooit eerder een pc gebruikten, en die meteen losgingen op een

‘UBUNTU BIEDT EEN GEPOLIJST WINDOWSALTERNATIEF’ Ubuntu-systeem. Zoals Peter’s buurvrouw. Peter hoeft (bijna) nooit te assisteren. Ben je heel erg verknocht aan de Windowsinterface, dan is Kubuntu een betere keuze: Kubuntu lijkt wat uiterlijk betreft heel erg op Windows.

Installatie

Distributies als Ubuntu zijn als imagebestand te downloaden. Brand dit bestand

•U  buntu kan zowel op een oude als een nieuwer systeem prima het stokje van Windows XP overnemen.

op een dvd. Start de pc op via de dvd (soms moet je de opstartvolgorde aanpassen in het bios). Installatie vanaf een usb-stick is ook mogelijk, een startbare Ubuntu-stick maak je bijvoorbeeld via www.pendrivelinux.com. Je krijgt de keus om het besturingssysteem hiervandaan te laten lopen, of om meteen te installeren, zodat het de volgende keer vanaf de harde schijf loopt. Vanaf de stick of dvd is het wel erg traag, maar vanaf de harddisk start het systeem binnen luttele seconden. Ubuntu heeft minimaal 512 MB werkgeheugen nodig, werkt op x86- en x64processoren en vereist minimaal 4 GB vrije hardeschijfruimte. Dat zijn niet al te zware systeemeisen.

Programma’s

Voor de meeste taken zijn in de image al programma’s aanwezig. Sommige zijn bekend (Firefox), andere zoals office-pakket LibreOffice en mailprogramma Thunderbird lijken wel heel erg op hun Windowstegenhangers. Wil je software bij-installeren, dan kun je gebruikmaken van het Software Center, een soort app store. Handig: de installatie van ‘apps’ vanuit het Software Center behelst niets meer dan een muisklik. PAGINA

16

PUPPY LINUX

Heb je écht een oude computer (8 jaar of ouder) die je nog wilt gebruiken? Dan is het zeer lichtgewicht Puppy Linux (100 MB) een uitkomst. Dit systeem is zo licht dat het met gemak op (hele) oude hardware draait, terwijl het toch een redelijk complete desktopomgeving biedt. Bijkomend voordeel: je oude pc profiteert van de nieuwste software technologie, iets dat absoluut geen vanzelfsprekendheid is.

Kun je echt niet zonder bepaalde Windowsapplicaties, dan kun je Ubuntu naast Windows installeren. Ook daar heb je geen technische knobbel voor nodig: tijdens de installatie zal het systeem vragen of dit gewenst is. Een alternatief is de installatie van ‘wine’ binnen Ubuntu. Hiermee kun je sommige Windows-software draaien in je Ubuntu-omgeving. Al met al kan Linux een goed alternatief zijn, zeker voor pc’s die nog draaien op het ten dode opgeschreven XP.


AACC|SHiFTmagazine

5-2013

VERSTANDIG INVESTEREN

VLOT SYSTEEM

MAAK JE PC SNELLER MET SSD Tekst: Martin Tokkie

Het verschijnen van ssd-geheugen op de markt gaf een sterke verbetering ten opzichte van conventionele harde schijven. Lichter, ongevoelig voor schokken, geen bewegende delen, langere levensduur en snellere datatoegang. Snelle installatie

Ik nam de proef op de som en schroefde een ssd-drive in een wat oudere laptop, een klusje van nog geen 5 minuten. De aangeboden kloonsoftware heb ik niet gebruikt. Gewoon een back-up van je data maken (usb-stick of cloud) en daarna een schone installatie uitvoeren, in dit geval Windows 7 op een laptop uit 2007. Na wat sputteren over het vinden van de schijf herkende Windows de schijf en stond er in ‘no time’ een installatie op. De laptop bleek merkbaar sneller geworden. De Windows prestatie-index gaf voor de harde schijf het cijfer 7 aan. Een prima score. Door

• Schroef een ssd in je pc en je kunt weer even vooruit.

deze upgrade kan deze 6 jaar oude laptop nog wel even mee.

Aanbevolen

Deze kleine investering met groot resultaat kan ik iedereen van harte aanbevelen. Ik gebruikte een 120 GB Samsung 840 en

betaalde daar iets meer dan 80 euro voor bij Mycom. Ben je bang om iets te beschadigen, vraag dan een firma als Mycom de vervanging uit te voeren. Maak eerst een kopie van je gegevens. Bewaar je oude schijf; je kunt deze in een usb-dockingstation als externe harde schijf gebruiken.

ER OP UIT

ROUTEYOU Tekst: Eugenie Gijsberts

Op zoek naar een uitdagende mountainbike-route, die ene leuke stadwandeling door Amsterdam of een boottocht door de Loosdrechtse plassen? Op www.routeyou.com staan routes voor allerlei activiteiten. Sociaal

Het aanbod is enorm op RouteYou. Het wordt namelijk samengesteld door iedereen. Of je nu professional of recreant bent, iedereen kan een route aanmaken en delen. Wereldwijd zijn er hierdoor al ruim een half miljoen routes beschikbaar.

DE PRAKTIJK Wil je meer weten over RouteYou, kijk dan eens naar deze demo:

• Fietsliefhebbers komen op RouteYou helemaal aan hun trekken.

Thema of zelf?

Op RouteYou kun je zoeken op sportieve of informatieve thema’s. Eenmaal een interessante route gevonden, kun je deze printen, naar jezelf e-mailen of downloaden naar je

eigen gps. Daarnaast kun je ook je eigen route plannen. En dan niet alleen de snelste, maar vooral ook de mooiste en via interessante plaatsen. Die route kun je dan ook weer delen op je eigen website of in je blog. PAGINA

17

Ook op de site van RouteYou zelf zijn uitgebreide FAQ’s terug te vinden.


SHiFTmagazine 5.2013