Issuu

Jaargang 21 HERFST 2026 € 7,50

BLAD VAN ONTDEKKINGEN

LEIDEN ALPHEN A/D RIJN HILLEGOM KAAG & BRAASSEM KATWIJK · LEIDERDORP LISSE · NIEUWKOOP NOORDWIJK · OEGSTGEEST TEYLINGEN VOORSCHOTEN WASSENAAR ZOETERWOUDE

EBDB, de regio in beweging

PuuRR OEGSTGEEST, OP DE MOOISTE PLEK

ALLES ONDER (WARMTE)CONTROLE MET HEAT GEEK

TK Notarissen leren van mensen

De transformaties van PBV Architecten QWESTOR, STRATEGEN VOOR ONDERNEMERS

Starrenburg III in Voorschoten

VAN START

PAARDEN VERTELLEN DE WAARHEID BIJ EQUINE CONNECTION, Z'WOUDE De no-nonsense aanpak van De Familiekamer ZORGHOTEL DE KIM VERBINDENDE FACTOR

Perfectie in zijn puurste vorm

Winner of Best Kitchen of the Year 2025 in Europe.

Ervaar onze OCTA® keukens als een kunstwerk. Elke OCTA® wordt met de hand vervaardigd, in elk detail afgestemd op de stijl en kleur van jouw interieur. Van zeldzame materialen en verfijnde afwerkingen tot innovatieve indelingen die functionaliteit en esthetiek verenigen. One-of-a-kind, in elke kleur en textuur leverbaar, voor een keuken die net zo uniek is als jij. Bezoek onze showroom in Lisse en ontdek een collectie exclusieve, tijdloze maatwerkkeukens. Top Keukens Heereweg 380 2161 DE Lisse T 0252 22 12 17 tkstudio.nl & octakeukens.nl

STILTE ALS NIEUWE STANDAARD. DE NIEUWE BMW iX3.

AAN DE RAND VAN RUST EN RUIMTE.

De Langevelderslag in Noordwijk is een plek waar alles samenkomt. De uitgestrekte duinen, het geluid van de zee en de stilte van de natuur vormen hier al jaren een decor van rust en balans. Geen overdaad, geen haast. Alleen ruimte om vooruit te kijken. Diezelfde rust en verfijning zie je terug in de nieuwe BMW iX3. Als eerste model van de Neue Klasse markeert hij een nieuw begin. Volledig elektrisch, gebouwd op innovatie en ontworpen met een heldere visie. Met een accucapaciteit van 108 kWh, tot 805 kilometer actieradius en snelladen tot 400 kW is hij gemaakt voor elke bestemming. Stil, zelfverzekerd en vooruitstrevend. Twee werelden. Verbonden door rust, natuur en vooruitgang. Ontdek de BMW iX3 nu bij één van de tien Van Poelgeest-vestigingen.

Yess Mode | Princestraat 21 2225 EX Katwijk aan Zee info@yessmode.nl (071) 407 61 61 | 06 11 21 87 45 LOLA CASADEMUNT - MÊME ROAD - ZIP73 - MARC CAIN - CAMBIO - TWINSET - SUMMUM - GOLDBERGH - RINO & PELLE - STUDIO ANNELOES MOS MOSH - COPENHAGEN MUSE - ANA ALCAZAR - STUDIO AR - LEO & UGO - ELIAS RUMELIS - JAPAN TKY - EST’SEVEN - GRACE - CO COUTURE HIGH - JOSEPH RIBKOFF - IBANA - LIU JO - HERZEN’S ANGELEGENHEIT - GUSTAV - 10 DAYS - MES DEMOISELLES - HAUTE L'AMITIÉ - VALERY VAIN

Aspesi • Boglioli • Barba • Drumohr • Ferrante • Finamore • Germano • Gran Sasso Gianghi • Herno • Incotex • Jacob Cohen • Latorre • L.G.R. Mauro Ottaviani • Myths • Mazzarelli • PT • Settefili • Valenza • Zanone • 100Hands

Botermarkt 13, Leiden M (06) 57 11 88 42 detourmenswear.nl

waar al 54 jaar een nieuwe mode begint waar al 54 jaar een nieuwe mode begint Vijf Meiplein 112-114 | Leiden | 071 5766020

www.dewitmode.nl

Vijf Meiplein 112-114 | Leiden | 071 5766020

www.dewitmode.nl

Breestraat 95, 2311 CK Leiden • Telefoon: 06 44166690 • maf@mafleiden.nl

INHOUD

Deze Herfst Interviews, columns & portretten

87 Portrettenserie Het Vak 106 Family business: 50 jaar Studio America 119 Met het hart op de tong: Wanda de Mooij Herfst in de regio

106

20 Leiden: steeds iets te ontdekken 24 Horen, zien en proeven op 3 oktober 25 Uitagenda Streek van Verrassingen 26 BuitenUitjes 27 Noordwijk in beweging 28 Duin- en Bollenvierdaagse

Fashion, beauty & shopping

18 Xsensible bij Schouten Schoenen 64 The Frog Oegstgeest 65 FLOW: sieraden voor haar 66 Style & shopping 68 Aad van den Berg schoenen Noordwijk 132 WOLF: mooi voor hem

Cultuur & media

30 Badplaats Noordwijk schittert in tv-serie 32 Klamuze: concerten in Grand Hotel Huis ter Duin 33 Cultuur & media 34 Music All-in: van eerste gitaar tot concertvleugel 36 Leiden International Film Festival 38 Delft Bloeit in Museum de Zwarte Tulp Lisse 42 Door de lens van Winand Stut

Smaakmakers

119

48 Food & Feestjes 49 Surf en Beach strandpaviljoen Katwijk 50 PuuRR Oegstgeest 53 VomFASS Wassenaar 54 Den Ouden Heere Lisse 57 Sterrenlocatie voor events: Space Expo 59 Business of bruiloft: Brasserie Coazy Warmond 60 Ëclusier Bloemendaal is een omweg waard 62 Feest in Villa Beukenhof 63 Kookboek: Proeven rondom Leiden 67 Simon Lévelt Leiden 30 jaar 140 Double U Productions maakt er een feestje van 013 LEVEN!

INHOUD

120

Bouwen, wonen & interieur

70 Ockhuijsen Makelaardij, ook buiten de Bollenstreek 71 ’t Raadhuis parket & interieur 25 jaar: Vincent vertelt 72 Vidre glastoepassingen voor kantoor en thuis 73 Wonen & Interieur 74 Geerlings Tuinen, voor het betere buitenleven 75 Buitenkans: Orangerie Rhijnhof te koop 76 Nico van Duijn interieur en projectservice 78 Starrenburg III-Vlietovers Voorschoten in verkoop 82 Hoes Installatie Duurzaan: de heat geak methode 84 PBV architecten behoudt, transformeert, voegt toe 86 Huurmaat en Riool.nl: een steengoed duo 135 Hogares makelaars: thuis aan de Spaanse costa 139 De Slaapkamer van Lisse 147 MORE wonen op het Leiden Bio Science Park

100

Business & mobiliteit

94 Qlikr, jouw online marketing team 95 Kort Zakelijk 96 ONDB, het regionale zakelijke netwerk 98 De Familiekamer advocaten & mediators 100 Economic Board Duin- en Bollenstreek 104 Ondernemersvereniging BV Leiden jubileert 108 Qwestor: financiële experts voor het MKB 110 TK Notarissen: over keuzes die ertoe doen 134 Jan van Duuren & Zn: verhuizen is een vak 143 Volop fun met de zuinige Suzuki Swift Mens & maatschappij

114 Lions boksgala voor Xenia 116 FC Phoenix: club voor meisjes en vrouwen 118 Mens & maatschappij 122 Nationale Dierenzorg: een thuis voor later 123 Boek: Marloes Grimbergen werd juf

123

Health & Lifestyle

98 75

120 Herstelhotel De Kim Noordwijk 124 Equine Connection: groeien met paarden 127 Trudy Wijgers over gezond ouder worden 128 NOK Clinics Leiden: afvallen met medicatie 145 Strak, sterk en fit met Bodytec Leiderdorp En verder

16 Colofon 17 Editorial 130 Places to Be 015 LEVEN!

JAARGANG 21, NUMMER 84, HERFST 2026 LEVEN! blad van ontdekkingen biedt een boeiend en breed platform voor inwoners, bezoekers, bedrijven, overheden en organisaties, bedoeld voor de regio Leiden dus ook de direct omliggende gemeenten. LEVEN! is een onafhankelijk magazine over, voor en door mensen, ondernemen, kunst, cultuur, media, wetenschap, bouwen, wonen, uitgaan en alle relevante ontwikkelingen voor inwoners en bezoekers met een meer dan gemiddelde interesse in deze regio. LEVEN! wordt in z’n geheel (behalve het

Authenticiteit is de mooiste vorm van luxe

drukwerk zelf) geproduceerd door professionals uit de regio Leiden. Hoofdredacteur Gerda Schukking, gerda@levenmagazine.nl Advertentiemogelijkheden Sander Pardon, sander@levenmagazine.nl Vormgeving Campaigns&Results Leiderdorp Aan dit nummer werkten mee: Bo van Dorp, Pascale van Reijn, Léon Koelewijn, Dirk van Egmond, Kiek Berger, Karel Willemse, Saskia Cieremans, Marjolijn van der Jagt, Monique Shaw, Anneke Anholts, Sandra Nonhebel, Sabine Hertogh, Nicole van Lieshout, Dany Hanusch, Marcel Verheggen, Ria Wassenaar, Hubert Nijgh, Willem Schonenberg, Mike van Bemmelen, Mincke Pijpers, Dorien Broekhof, Thies Wolf, Simone Both, Mara Wessels, Aimée Goossensen, Marco Engelsman, Willem Schonenberg, Tjeerd Scheffer, Caroline Spaans, Niels Barnhoorn, Debby van Rijswijk, Thomas de Jong, Andor Kranenburg, John Brussel, Jacqueline de Groot, Judith Loef, Wanda de Mooij, Simone Schenk, Natascha Hoogstraten, Onno de Geus, Iris Kagenaar, Jacky van Schaijk en Bob Draisma. Editorial Foto en bewerking: Sander Pardon Verspreiding LEVEN! wordt zowel verspreid in de stad Leiden als in de gehele regio van Hillegom tot Wassenaar en van de Noordzeekust tot en met Alphen aan den Rijn. De distributie voorziet in gratis levering bij tandartsen, huisartsen, sportscholen, notarissen, gemeenten, accountants, reclame- en mediabureaus, architecten, kapsalons, ziekenhuizen, restaurants, hotels, schoonheidssalons, bedrijventerreinen, leestafels, enz. Abonnementen en bezorging Losse nummers: € 7,50 Een jaarabonnement kost € 30,Abonnementen kunnen op ieder tijdstip ingaan en lopen automatisch door, tenzij ze dertig dagen voor de vervaldatum schriftelijk worden opgezegd. Abonnement aanvragen en adreswijziging doorgeven (drie weken voor verschijning) kan via per mail naar sander@levenmagazine.nl Oplage 11.000 ex Druk en afwerking moderna.be ISSN

Terweeweg 7a | Oegstgeest do -vr -zat en op afspraak Shop-in-shop: Jackie O. | Noordwijk | 7 dgn per week

jewelsbymarthje.com

1871-9503 Uitgever Sander Pardon, sander@levenmagazine.nl Copyright Het overnemen van artikelen als bedoeld in artikel 15 van de auteurswet is niet toegestaan. Mercurius Media B.V. 2026

EDITORIAL GERDA SCHUKKING

F O M O Het laatste kwartaal van het jaar lijkt voor sommigen een aflopende zaak. Aftellen naar het einde, een dovende kaars, een afglijdende schaal, maar ik ervaar die donkere maanden als heel plezierig. Voel een vleugje romantiek zelfs. De dagen worden korter, de paraplu staat onder handbereik, de verwarming op 20 graden en overal vallen de blaadjes. Of het nu stortregent of dat we een lange nazomer beleven, dit is het seizoen van gezellige eindejaarsborrels, familiediners, stevige strandwandelingen, warme choco en knus op de bank met een puzzel of lekker een serie bingen.

Als inwoner van Leiden kijk ik uit naar de 3 oktober feesten. De voorbereidingen voor een vlekkeloze viering zijn al maanden aan de gang. In september trapt ook het cultuurseizoen weer af, dus je hoeft je geen seconde te vervelen. Wij doen dat als bladenmakers trouwens ook zelden. Voor deze editie spraken we weer vele organisatoren, vrijwilligers en ondernemers die elk op hun manier invulling geven aan hun discipline.

We delen graag wat er gebeurt in dit geweldige stuk van Nederland met zijn unieke combinatie van mensen, landschappen, bedrijvigheid en cultuur. Tuurlijk kun je ervoor kiezen om elders te overwinteren, en ik snap dat ook nog. Maar wij blijven hier. Simpelweg omdat we nooit lang weg kunnen, maar ook omdat we een vinger aan de pols willen houden. Je weet maar nooit wat je mist…

In dit herfstnummer, waarmee we ons 21ste jaar afronden, laten we ze aan het woord en brengen we ze in beeld. Zo hebben we dat gedaan sinds 2005 en zo blijven we dat de komende periode doen. Want deze regio zit vol dynamiek, innovatiekracht, diversiteit en creativiteit. En dat mag gezien.

Liefs,

017 LEVEN!

VOOR DAMES EN HEREN

Evenwichtig en robuust De Xsensible balans technologie is ook in de Stretchwalker hikingschoenen toegepast. Dit resulteert in een optimale loopervaring en draagt bij aan een betere lichaamshouding. Het rubberprofiel van de zool geeft extra grip, waardoor de schoenen geschikt zijn voor de langere wandelingen op geplaveide en avontuurlijke wegen. Deze schoenen zorgen voor je lijf.

Elastisch en flexibel Bij de Stretchwalker hikingschoenen is de toplaag voorzien van een stretchbaar en duurzaam kunststoftextiel. Het voetbed is voorzien van een uit memory-foam vervaardigd voetbed. Samen biedt het maximaal comfort tijdens het wandelen. Het is ook mogelijk het voetbed te verwisselen met een individueel voetbed. Flexibel en passend voor elke voet.

Beschermend en stijlvol De elegante en stevige hikingschoenen, vol hoogwaardige materialen, beschermen je voeten tegen de elementen. Onder andere het waterdichte Dry-X membraan draagt hier aan bij. Daarnaast zorgt het sealen van de stiknaden, de constructie van de tong en het hydrateren van leer, textiel en veters er voordat de schoenen langere tijd geen water opnemen. De functionele looks en het langdurige comfort zijn een perfecte combinatie om vol vertrouwen op pad te gaan.

★ ★ ★ ★ ★ DIAMOND DEALER

SCHOUTEN SCHOENEN | DORPSSTRAAT 13 NOORDWIJKERHOUT T. 0252 -372814 | WWW.SCHOUTENSCHOENEN.NL Schouten Schoenen is sponsor van de Duin en Bollen Vierdaagse

HERFST IN LEIDEN

Er valt in Leiden altijd wel iets interessants te zien en te horen. Zo staan er dit najaar weer tal van bijzondere evenementen, festivals en exposities op stapel. Ook openden verschillende nieuwe winkels en horecaformules de deuren. Van wijnbar tot gezonde sapjes en van oesters tot sandwich, ja zelfs een onvervalste snackbar ontbreekt niet in het rijtje, dus er valt op ieder moment van de dag wel iets te proeven. De winkels hangen boordevol met de prachtigste warme herfstmode en met de overvloed aan mooie spulletjes in de schappen wordt het voor de Sint dit jaar nog lastig kiezen. Sowieso is een bezoek aan Leiden al een cadeautje op zich.

Een feest voor de zintuigen 14-20 september Days of Art & Science Ontdek tijdens de Days of Art&Science diverse unieke activiteiten op het snijvlak van kunst en wetenschap. Ieder evenement kent een eigen bijzondere ervaring, zoals onder meer de Nacht van Ontdekkingen, Wavelength, Brave Young Minds en Brave New World.

WAVELENGTH Kun je horen wat iemand anders hoort? En zingen mensen eigenlijk beter dan papegaaien? Tijdens Wavelength ontdek je hoe muziek, geluid en wetenschap elkaar ontmoeten. In een avond vol livemuziek, verrassende experimenten en inspirerende verhalen onderzoeken wetenschappers en musici bij poppodium Nobel hoe geluid onze hersenen, emoties en beleving beïnvloedt.

19-22 september LEFF Het tweede Leiden Essay Film Festival brengt ruim veertig films die persoonlijke verhalen en maatschappelijke thema’s verkennen. Verwacht een avontuurlijk programma met films die de grenzen tussen fictie en non-fictie oprekken, met verhalen over macht, migratie, geluid, wetenschap en identiteit. Te zien in het Kijkhuis en Museum De Lakenhal.

020 LEVEN!

Gratis Dagkaart van Qbuzz Met de tijdelijke Gratis Dagkaart Zuid-Holland Noord mag je tot 31 oktober één dag zonder te betalen met de bus, in spits en dal. Ideaal voor een dagje uit in Leiden of de regio. Per volwassene mogen 3 kinderen tot en met 11 jaar gratis mee. Er is een beperkt aantal dagkaarten beschikbaar en op = op. Vraag dus snel je Gratis Dagkaart aan via zhn.qbuzz.nl

26-27 september Kunstroute Dit weekend openen wel 165 ateliers, galeries en kunstprojectorganisaties gratis hun deuren. Daarmee is Kunstroute Leiden jaarlijks de grootste manifestatie van professionele hedendaagse beeldende kunst in de stad. Van schilderkunst tot fotografie, van textielkunst tot installaties en van keramiek tot sieraden: je vindt het allemaal. Kunstroute Leiden biedt een unieke gelegenheid voor jong en oud om kunstenaars persoonlijk te ontmoeten, nieuw werk te bekijken én te kopen.

7-11 oktober Dutch sustainable fashion week Tijdens de Dutch sustainable fashion week worden er in Leiden weer allerlei activiteiten georganiseerd rond actuele onderwerpen als circulaire mode, lokale makers en duurzaam vervaardigde kleding. Genoeg inspiratie dus voor een bewuste en persoonlijke fall fashion look.

8-18 oktober Leiden International Film Festival Het LIFF biedt 11 dagen lang premières, speciale filmvertoningen, feestjes en meer. Gestart in 2006 en tegenwoordig één van de belangrijkste festivals van Nederland met films van over de hele wereld, van arthouse tot blockbuster en alles daartussenin. Geniet van parels die nu nog niemand kent, indies waar we het nog jaren over gaan hebben en prijswinnende publiekstrekkers van grote internationale festivals.

26-27 september 100 Bruggenloop Tijdens de vijfde editie van de 100Bruggenloop van Prokwadraat wandel (op zaterdag) of ren (op zondag) je over 100 verschillende bruggen: van eeuwenoude stenen boogbrug tot gloednieuwe Singelparkbrug. Een unieke loop over rivieren, grachten, trekvaarten en singels langs de mooiste plekken van de historische binnenstad.

3 oktober film Leidenaren vieren iedere 3 oktober uitbundig het einde van het Spaanse beleg in 1574. Een paar bevlogen Leidse filmmakers legden vast wat Leidens Ontzet vandaag de dag betekent. Waarom staan ze ieder jaar weer in de regen naar de optocht te kijken? Of ‘s ochtends vroeg met een kater in de rij voor Haring en Wittebrood? Kortom, wat is de magie van dit eeuwenoude volksfeest? Tis maar eens per jaar is een ontroerende documentaire vol herkenbare humor. Dit najaar opnieuw te zien in de Leidse bioscopen.

15 november Biggg Festival Een keur van artiesten, waaronder veel Leidse Legendes, brengt op 15 november een muzikaal overzicht van Blues, Jazz, Pop, Wereldmuziek en Klassiek in het sfeervolle en gezellige Scheltema.

021 LEVEN!

HERFST IN LEIDEN

Wereldmuseum Leiden

Museum De Lakenhal

Tijd voor Papoea

Vanaf 26 september: Tuin der Lusten

Tentoonstellingen Naturalis

Het bos van Suriname

Oude Sterrewacht Planten & Planeten

Japanmuseum SieboldHuis

Vanaf 24 september: Licht over Deshima

Rijksmuseum van Oudheden Galleria: twaalf exposities in één

Rijksmuseum Boerhaave Waarheid? Kunst van de Twijfel

TIP! 022 LEVEN!

In de herfstvakantie kun je meedoen aan allerlei leuke activiteiten bij musea. Ontdek bijvoorbeeld Monsters en Mytische wezens in Rijksmuseum van Oudheden en wees creatief bij de Mexicaanse Día de Muertos workshops, bij Wereldmuseum Leiden.

NIEUWE LEIDSE SMAAKMAKERS Ottovino wines & bites

Deze nieuwe wijnbar vind je bij de Zijlpoort, nabij de Haven. Een prachtplek waar je geniet van een zorgvuldig geselecteerde collectie wijnen per glas of per fles, met een paar goede bites erbij. Met het magnifieke uitzicht op de Zijlpoort, de hoge balkenplafonds en het warme interieur is dit een fijne plek om af te spreken. Haven 62

Bistro Maris

Bij Bistro Maris - oyster bar & seafood draait het om het ontdekken van culinaire diepte. Net wat doordachter, net wat verfijnder, zonder te overdrijven. Een plek waar je binnenloopt voor Fruits de Mer met een goed glas wijn, maar net zo makkelijk blijft hangen voor een uitgebreid diner. De keuken beweegt soepel tussen een Franse basis en Aziatische invloeden. Kloksteeg 13

Pino Sandwich Shop

Op het hoekje van de Hooigracht met de Kaasmarkt vind je bij Pino Sandwich Shop. De nieuwe hit voor salades, soepen, koffie en natuurlijk heerlijke broodjes. Populair is de ‘Nr 1 Pino’ met tomaat, ricotta, parmesan pangratto en gehaktballetjes. Liever een vegetarische optie? Kies dan ‘Nr 4 Miel’, met feta, champignons, honing, spinazie en augurk. Hooigracht 106

Snackbar Bolle

Zin in een lekkere snelle hap? Snackbar Bolle op het hoekje van de Hogewoerd biedt de echte, klassieke snackervaring met krokante goudbruine friet en de bekende happen. De hit van het huis is de Kamelenteen, ontsproten aan de licht bedwelmde geest van Barry Badpak. Hogewoerd 37

Blond & Brown

Juicebar Blond & Brown in hartje stad is het initiatief van twee beste vrienden: Olle (Blond) en Jasper (Brown). Ze maken alle juices vers. Hun populaire Energy Bomb smoothie is een perfecte gezonde oppepper op ieder moment van de dag. Daarnaast serveren ze fijne focaccia's, specialty coffees, matcha en zelfs suikervrije vegan frozen yogurt. Sappig detail: je kunt zelf een plaatje kiezen uit hun groeiende vinylcollectie. Hoogstraat 5

Bistro Maris

Ga voor de volledige UITagenda naar leiden.nl/uitagenda. 023 LEVEN!

WORD OOK (BEDRIJFS) L ID EN STEUN HET FEEST DER FEESTEN 3october.nl

UITagenda

highlights herfst

Er zijn nog zoveel verrassende plekjes en activiteiten te ontdekken in je eigen streek. Waar ga jij naartoe?

SEPTEMBER • Molennacht, Kaag en Braassem, 12 september

OKTOBER Het Weekend van Voorschoten, 11 tot en met 13 september

• Aardappelbelevenis bij ’t Geertje, Zoeterwoude, 4, 11, 18 en 25 oktober

• Vlietloop, Voorschoten, 13 september • Avondvierdaagse, Oegstgeest, 15 tot en met 18 september • 42e Halve marathon van Katwijk, 26 september • Popquiz Groene Hart XXL, Zoeterwoude, 26 september

• Leiden International Film Festival, 8 tot en met 18 oktober

• Wassenaarse Wijnloop, 10 oktober

Uitgelicht Kunstweek Katwijk

Begin 20e eeuw was Katwijk de op een na grootste kunstenaarskolonie van Europa. De zee en het visserijleven waren een geliefd tafereel. Nog steeds komen jaarlijks vele naar kunstenaars naar zee. Bezoek van 12 tot en met 19 september de tweede editie van Kunstweek Katwijk!

Winter Wonder Weken Leiden

Met de intocht en het Huis van Sinterklaas starten de Winter Wonder Weken in Leiden! Met een drijvende ijsbaan op de Nieuwe Rijn en vele activiteiten ontdek je ieder jaar weer een sprookjesachtig tafereel in de historische binnenstad.

• Tijdelijke Museumhaven, Oude Wetering, 11 tot en met 13 oktober • Trick or Treat en Halloween-editie Puur Natuur Markt, Wassenaar, 31 oktober

Bezoek de complete UITagenda via streekvanverrassingen.nl/uitagenda Ga eropuit in Leiden, Katwijk, Wassenaar, Oegstgeest, Voorschoten, Warmond, Kaag en Braassem en Zoeterwoude. @streekvanverrassingen @streekvanverrassingen

BUITENUITJES

OEGSTGEEST op z'n mooist Ook in het najaar is Oegstgeest volop het ontdekken waard. Trek eropuit en beleef het groene en gezonde Oegstgeest te voet of op de fiets. Van de Jan Wolkers Wandelroute, de Boerhaave fietsen wandelroute tot de H.J. Jesse Architectuurroute: iedere route laat je Oegstgeest op een verrassende manier ervaren. Of je nu geniet van een frisse wandeling, het groen opzoekt of meer wilt ontdekken over de geschiedenis, cultuur, schrijvers en architectuur van het dorp: er valt altijd iets nieuws te beleven. De routes zijn verkrijgbaar bij de boekhandels in Oegstgeest en Leiden. terugnaaroegstgeest.nl

Sjiek slenteren Zowel het kasteel als het park van Duivenvoorde zijn een officieel Rijksmonument. In de negentiende eeuw zijn de tuinen in Engelse landschapsstijl aangelegd door tuinarchitect J.D. Zocher jr. In het wandelpark is deze historische ambiance nog steeds voelbaar. Slenter langs de slingerpaden, over de bruggen en sta af en toe eens stil bij de zichtlijnen over het landgoed, en ervaar wat Zocher bedoelde met zijn tuinontwerp. Sluit je herfstwandeling af met een heerlijke lunch of koffie in Paviljoen Duivenvoorde in de Leidsche tuin. kasteelduivenvoorde.nl

026 LEVEN!

Varen

rfgoed e d

Van 11 tot en met 13 oktober is Oude Wetering weer de aanlegplaats voor veel varend erfgoed. Deze tijdelijke museumhaven is een onderdeel van de legendarische Strontrace, een wedstrijd met historische ongemotoriseerde vrachtschepen tussen Workum naar Warmond. Deze heroïsche wedstrijd is ontstaan uit wedijver en broodnijd tussen schippers die potstalmest uit Friesland naar de bollenvelden vervoerden. Aan de Wetering moeten de schippers Veense augurken ophalen als retourvracht. Bij cultureel centrum De Spreng is een expositie over de handel over water. Ook kun je daar op 12 oktober via liveverbinding de start van De Strontrace meemaken. kaagenbraassempromotie.nl

Voor de

4 Daagse De Mountos Olympus is gemaakt voor allerhande outdoor avonturen. Vertrouw op grip en stabiliteit op verschillende terreinen, van verharde paden tot ruige natuur. De waterdichte voering houdt je voeten droog op natte ondergronden, terwijl het ademende vermogen zorgt voor blijvend comfort tijdens lange wandelingen. Voor iedere wandelaar die comfort, bescherming en prestaties belangrijk vindt en er ook nog leuk bij wil lopen. In maatjes 36 t/m 47 bij Schouten Schoenen in Noordwijkerhout, partner van de Duin en BollenVierdaagse. schoutenschoenen.nl

Deze nazomer beweegt Noordwijk Op de fiets tussen de dahlia’s, wandelend door duinen en dorpen. Dit najaar nodigt Noordwijk uit om naar buiten te gaan, in beweging te komen en onderweg steeds iets nieuws te ontdekken.

Ga jij de Wandel Challenge aan?

Dahlia’s volop in bloei

Doe mee met de Wandel Challenge Noordwijk! De uitdaging: wandel tussen 1 en 30 september vijf verschillende routes door Noordwijk en Noordwijkerhout. Je kiest zelf wanneer je op pad gaat en in welke volgorde je de routes loopt.

Dit is het moment voor de nieuwe Dahlia Fietsroute van 36 kilometer. Je fietst langs kleurrijke velden en pluktuinen, door Noordwijkerhout en Noordwijk Binnen, langs landgoederen, duinen en richting zee. Onderweg zijn er genoeg plekken om even af te stappen, bloemen te bewonderen of neer te strijken voor een tussenstop.

Van de Heilzaam Noordwijk route en de Historische Wandeling Noordwijk Binnen tot de Piet Floris route, Rondje Noordwijkerhout en de Max Liebermann route. Zo ontdek je onderweg strand, duinen, dorpen, historie, natuur en kunst.

Haal de gratis routebrochure bij VVV Noordwijk of VVV Noordwijkerhout, of scan de QR-code voor de route online.

Na iedere wandeling verzamel je een sticker. Heb je alle vijf de routes gelopen? Met je volle kaart ontvang je de unieke Wandel Challengepin én maak je kans op prachtige prijzen.

2FOR1 november November is weer 2FOR1 maand in Noordwijk én Noordwijkerhout. Samen culinair genieten, twee voor de prijs van één. Benieuwd naar de restaurants en menu’s? Houd @ visitnoordwijkholland in de gaten. Haal de Wandel Challenge Noordwijkbrochure bij VVV Noordwijk of VVV Noordwijkerhout of scan de QR-code voor alle routes en informatie. 027 LEVEN!

DUIN EN BOLLEN VIERDAAGSE

Streek wordt één groot

theater Eerste lustrum is een feit

Van 15 tot en met 18 oktober trekken er voor de vijfde keer duizenden wandelaars door onze streek. Zij zien met eigen ogen dat die veel te bieden heeft: karakteristieke dorpen, landgoederen, bollenschuren, duinen, strand en zee. Elke kern heeft zijn eigen sfeer, geschiedenis en verhalen. En juist die verhalen krijgen tijdens deze vijfde editie een glansrijke hoofdrol.

028 LEVEN!

e hele zomer is er achter de schermen gewerkt aan iets nieuws. In een speciaal opgezet theaterschooltje werden tientallen acteurs en storytellers klaargestoomd om tijdens de Vierdaagse langs de routes op te duiken. Geen lange voorstellingen waarvoor wandelaars uitgebreid moeten blijven staan. Juist korte, verrassende en soms bijna vluchtige ontmoetingen. Een historische figuur die ineens naast je staat. Een storyteller die je in een paar minuten meeneemt naar een verdwenen landgoed, een oude bollenschuur of een gebeurtenis die zich ooit op precies die plek afspeelde. Soms grappig, soms ontroerend, soms spannend. Maar altijd bedoeld om de omgeving nét iets anders te laten beleven.

Op historische leest Het thema Verhalen en Beleven krijgt op deze wijze concreet vorm. Ook sponsors worden onderdeel van die nieuwe ervaring. Schouten Schoenen uit Noordwijkerhout bijvoorbeeld bestaat dit jaar 150 jaar en krijgt een heel eigen rol. Oprichter Jan Schouten begon in 1876 als schoenmaker in de Dorpsstraat. Tijdens de Vierdaagse duikt hij op om zelf te vertellen over zijn werkplaats, het schoenmakersvak en het Noordwijkerhout van destijds. Zo stap je dus even terug in de tijd, naar het jaar 1876.

Op maat gesneden Ook Heemskerk Fresh & Easy, de nieuwe hoofdsponsor van de 10 kilometer, heeft genoeg te vertellen. Het Rijnsburgse bedrijf in voorgesneden groente, fruit en salades gaat zijn geschiedenis op een geheel eigen manier delen en wordt zo eveneens onderdeel van de beleving onderweg. Het illustreert de nieuwe koers: sponsors zijn zo niet alleen zichtbaar, maar vormen wezenlijk onderdeel van het verhaal van de Duin en Bollenstreek.

Trekvaart komt tot leven Op zaterdag 17 oktober krijgt de geschiedenis nog een extra podium. Bij Het Tussenstation in Lisse staat die dag de historische trekvaart tussen Leiden en Haarlem centraal. Eeuwenlang waren de trekvaarten belangrijke verkeersaders door Holland. Mensen en goederen reisden per trekschuit tussen steden en dorpen, voortgetrokken door paarden langs het jaagpad. Op deze dag komt dat verleden opnieuw tot leven. Niet alleen voor de wandelaars van de Duin en Bollen Vierdaagse, maar ook voor andere bezoekers die kennis willen maken met een bijzonder stukje regionale geschiedenis.

Wandelen door verhalen Uiteraard blijft het wandelen zelf de basis. De verschillende routes voeren zoals altijd door een afwisselend decor, maar tijdens deze vijfde editie valt er onderweg nét wat meer te zien. Want misschien is die deftige heer op dat landgoed geen toevallige passant. Wellicht heeft de vrouw bij die oude boerderij iets te vertellen. Of staat er elders iemand al eeuwen op je te wachten. De vijfde Duin en Bollen Vierdaagse wordt meer dan wandelen alleen. Ervaar een bijzondere streek die haar eigen verhalen vertelt. Data: 15 tot en met 18 oktober Afstanden: 30, 20, 15, 10 of 5 kilometer Keuze uit een dagkaart, de weekendwandeling of 4 volle dagen Inschrijven via db4daagse.nl

029 LEVEN!

FOTOGRAFIE THOMAS JENINGA EN WESSEL DE GROOT

NEDERLANDSE DRAMASERIE MET STERRENCAST

Noordwijk schittert als badplaats

030 LEVEN!

In december presenteert KRO-NCRV de achtdelige serie Grand Hotel aan Zee, een romantisch kostuumdrama van Nederlandse bodem. Het verhaal speelt zich af tussen 1912 en 1919 in een prestigieus badhotel aan de Noordwijkse kust. Logischerwijs vormt Grand Hotel Huis ter Duin de inspiratie voor de glansrijke setting. Josephine Arendsen, Marie-Mae van Zuilen en Thekla Reuten, foto Thomas Jeninga

Centraal in het verhaal staat hoteleigenaresse Sandra, gespeeld door niemand minder dan Thekla Reuten, die haar hotel binnen twee jaar wil uitbouwen tot dé bestemming voor de Europese elite. Maar als ambitieuze vrouw in het begin van de twintigste eeuw krijgt ze te maken met stevige obstakels. De transformatie van het hotel beïnvloedt niet alleen haar eigen toekomst, maar ook die van vrouwen om haar heen. Samen ontdekken zij dat er langzaam ruimte ontstaat om keuzes te maken en hun eigen toekomst te beïnvloeden.

Durf te dromen Naast Thekla Reuten spelen tal van andere bekende acteurs mee, waaronder Joes Brauers, Florence Vos Weeda, Mustafa Duygulu, Daan Schuurmans en Malou Gorter. Met deze cast krijgen de acht afleveringen ongetwijfeld een flinke portie energie, spanning en eigenzinnigheid. De personages bewegen zich door het hele hotel en op verschillende andere locaties aan de Noordwijkse kust, waar dromen, klassenverschillen, vriendschappen en eerste liefdes elkaar kruisen. Met heerlijke intriges, opbloeiende liefdes en onverwachte wendingen tot gevolg. In en rondom het Noordwijkse badhotel raken de levens van personeel, hotelgasten en dorpsbewoners onontkoombaar met elkaar verstrengeld. In een tijd waarin de wereld snel verandert, zoeken zij hun plek. Wat gebeurt er als je toekomst al voor je lijkt uitgestippeld? En wie durft er zelf keuzes te maken? Samen brengen zij verhalen over verlangen, vrijheid en volwassen worden tot leven. Thema’s die ruim honderd jaar later nog steeds herkenbaar en actueel zijn.

Daan Schuurmans, foto Wessel de Groot

Grand Hotel aan Zee is vanaf 12 december te zien bij KRO-NCRV via npo.nl/start

Thekla Reuten speelt hoteleigenaresse Sandra 031 LEVEN!

|N MU ZE

UIN | KLA TER D

LH TE

UIN | KLA MU ZE

EVENTS 2026 & 2027

TER D

UIS

GRA ND HO UIS

K W IJ RD

GRA ND HO

VAN JAZZ TOT KLASSIEK • 2026/27

IJK DW

LH TE

VAN JAZZ TOT KLASSIEK

R OO

een concert voor iedereen

K L E Y N KO O R AC A D E M Y Zondag 15 november 2026 Grand Hotel Huis ter Duin DOMINIC SELDIS EN F LO O R S E L D I S - D E W I T Zondag 13 december 2026 Grand Hotel Huis ter Duin

T H E M I L L E N I U M JA Z Z ORCHESTRA MET FLEURINE Zondag 17 januari 2027 Grand Hotel Huis ter Duin M A R I A P E DA N O E N I L L I A F I A L KO Zondag 14 februari 2027 Grand Hotel Huis ter Duin

CONCERTLOCATIE:

TIJL BECKAND Zondag 21 maart 2027 Grand Hotel Huis ter Duin

R E S E RV E E R V I A DE QR CODE

GRAND HOTE L HU I S TE R DU I N | KO N I N G I N A S T R I D B O UL E VA R D 5 | 2202 B K N O O R DW I J K WWW.KL A M UZE.N L | I N FO@KL A M UZE.N L

CULTUUR & MEDIA

VOORLINDEN

verjaART

Voorlinden in Wassenaar pakt voor haar tiende verjaardag uit met een zeer uitzonderlijke en feestelijke tentoonstelling: Celebrating the Icons of Art. Daarin ontmoeten hedendaagse iconen uit de museumcollectie meesterwerken uit de twintigste eeuw. In deze ontmoeting krijgt het vertrouwde een onverwachte wending en worden verrassende verbanden zichtbaar. Voor de feestelijke jubileumtentoonstelling wordt voor het eerst in haar bestaan het gehele museum omgebouwd. De jubileumtentoonstelling is te zien vanaf 12 september. voorlinden.nl

Twaalf in één Laat je verwonderen door de veelzijdigheid van Galleria: een dozijn tentoonstellingen, aaneengeregen in een zaal. Je wandelt van ruimte naar ruimte, van tijd naar tijd en zult steeds opnieuw verrast zijn. Galleria voert je door kunst, erfgoed en archeologie in vele gedaanten. Elke expositie heeft een eigen sfeer, invalshoek en verhalen, steeds met een raakvlak met de Oudheid en soms ook een blik op het heden. De tijd tikt bijvoorbeeld toont twintig klokken met Egyptische motieven tussen kunst en kitsch. Tot 1 november in Rijksmuseum van Oudheden. rmo.nl

Yayoi Kusama, Pumpkin, 2009, foto Antoine van Kaam

Op 30 en 31 oktober speelt in de Taffehzaal van het Rijksmuseum van Oudheden Lady Lazarus & Kraai. De Amerikaanse schrijfster Lady Lazarus en haar Britse tegenhanger Kraai zijn onafscheidelijk sinds hun eerste ontmoeting. Ze storten zich in een bijna dierlijke verhouding die ook veel dichterlijke inspiratie oplevert. Hun tumultueuze relatie verkent alle kanten van het gevoelsleven, maar samen leven blijft een illusie. Als cipier en gevangene omcirkelen ze elkaar. Houdt Lady Lazarus haar echtgenoot in een wurggreep van verwachtingen gevangen? Is Kraai schuldig aan de dood van zijn vrouw? Pas in het hiernamaals kan een oordeel worden geveld. Het stuk is geïnspireerd op leven en werken van Sylvia Plath en Ted Hughes. Lidewij Gerits speelt Lady Lazarus en Erik Siebel vertolkt de rol van Kraai. Regie door Bart Vieveen. Kaartverkoop via leidseschouwburg-stadsgehoorzaal.nl

Lady Lazarus & Kraai 033 LEVEN!

CULTUUR & MEDIA

Op haar tachtigste schildert Josephine Verbist nog iedere dag, werkt als psycholoog, reist de wereld over met haar jeep én geeft workshops waarin kunst en persoonlijke groei samenkomen. Dit jaar viert de vitale Leidse kunstenares veertig jaar kunstenaarschap. Op 16 oktober, 13 november en 11 december geeft zij workshops waarin haar twee levenslange vakgebieden samenkomen: psychologie en schilderkunst. ´Het gaat niet om een mooi schilderij. Via verf en kleur ontdek je soms iets over jezelf.´ josephineverbist.nl

Lusten Brood

TUIN DER

Simon Verelst, Portret van de Engelse koningin Maria Beatrice van Modena, ca. 1680

Vanaf 26 september presenteren Museum De Lakenhal en The Phoebus Foundation de tentoonstelling Tuin der lusten – De zeventiende eeuw in bloei. Een wereld waarin kunst, natuur en verbeelding samenkomen. Topstukken van onder anderen Jan Brueghel de Oude, Clara Peeters, Anna Maria Janssens en Jan Davidsz. De Heem voeren je mee langs uitbundige boeketten, peperdure tulpen, krioelende insecten en wonderlijke rariteiten. Wat begint als een ode aan de schepping, ontvouwt zich tot een verhaal over nieuwsgierigheid, handel, experiment en verlangens. lakenhal.nl

schrijver

Op 13 oktober verschijnt Het teken van het Brood, de nieuwste thriller van de Leidse bestseller auteur Jeroen Windmeijer. Dit boek schreef hij ter ere van het 600-jarig bestaan van Diaconaal Centrum De Bakkerij. Het verhaal draait om de pas afgestudeerde Babs de Ridder. Wanneer ze aan de slag gaat bij De Bakkerij, verwacht ze mee te werken aan een jubileumtentoonstelling over zes eeuwen liefdadigheid. Maar dan vindt er een mysterieuze verdwijning plaats. Achter – of in? – de eeuwenoude muren van het gebouw blijkt een groot geheim schuil te gaan. harpercollins.nl

035 LEVEN!

LIFF.NL

CULTUUR & MEDIA

GÓRECKI Symphony No. 3 Residentie Orkest Elisabeth Hetherington, soprano Chloe Rooke, conductor

Kunst & Kerst Shoppen Op 28 en 29 november openen tientallen kunstenaars en ontwerpers van Kunstcentrum Haagweg 4 in Leiden hun ateliers en studio’s voor de negende editie van Kunst & Kerst Shoppen. Het aanbod loopt uiteen van grote en kleine kunstwerken in verschillende materialen en technieken tot bijzonder design. Er zijn sieraden, kunstboeken, bouwpakketten, creatieve doe-het-zelfcadeaus en andere unieke objecten verkrijgbaar. Bij kunstcafé Leidse Lente kun je terecht voor koffie met iets lekkers of een lunch van de speciale weekendkaart. haagwegvier.nl

Sunday 20 September 2026 Honouring World Peace Day www.pieterskerk.com

Schuld In deze interactieve voorstelling neemt Abdallah Omar Mahamed je, samen met Tijs Huys, Mahfoud Mokaddem en Annabelle Hinam, mee in een persoonlijke en confronterende theaterervaring. Geïnspireerd door het waargebeurde verhaal van Abdallah onderzoeken zij hoe schulden ontstaan, welke impact ze hebben en hoe systemen én mensen elkaar kunnen maken of breken. Het Leidse theatergezelschap PS Vertelt maakt voorstellingen over actuele maatschappelijke onderwerpen. Ditmaal over jongeren die opgroeien in een kwetsbare situatie. Je wordt uitgenodigd om mee te denken, mee te voelen en jezelf af te vragen: wat zou ík doen? Een actuele voorstelling over bestaanszekerheid, kansenongelijkheid en de kracht van menselijke ontmoeting. Van 5 tot en met 29 november te zien in het voormalige gebouw van HUUR MIJ, Pesthuislaan 8 in Leiden. psvertelt.nl

037 LEVEN!

CULTUUR & MEDIA

Dekenstad In Leiden werden tussen 1580 en 1980 miljoenen dekens geweven. De dikke, zachte, pluizige, wollen dekens werden internationaal een begrip. Dit boek verhaalt over de periode tussen de komst van de eerste dekenwever en het jaar dat de laatste deken werd verkocht. Vormgevingshistoricus Mienke Simon Thomas beschrijft het werk van wevers, ruwers, ploters, ververs, schrobbelaars, spinners, spoelers, festonneerders, patroontekenaars, ontwerpers en nog vele Leidenaars. Van luxeproduct voor de elite, naar alledaagse gebruiksgoed en ten slotte tot modieus design-item. primaverapers.nl

Medusa Foto Robin de Puy

in De Veen

Met gloednieuwe, zelf gecomponeerde nummers, waaronder de brutale en feministische single Rare Dingen, en repertoire van eerdere albums, serveert Ellen een intieme, energieke voorstelling vol beweging en muzikaliteit. Met teksten in het Nederlands, maar ook oud-Grieks, Engels, Duits én Frans, flirt ze met het publiek en breekt ze de regels. Ellen ten Damme onderzoekt samen met haar Magpie Orchestra wat Medusa betekent. Is haar rol heilig of heidens, sexy of goddelijk, lief of stoer? Ontdek het tijdens deze try out op 15 oktober bij Poco Más in Roelofarendsveen. wijpresenteert.nl

Alphen

a an d en Z e e

Foto Robin de Puy

La Mer is een visueel rijke en emotioneel geladen multimediale balletvoorstelling over de schoonheid én kwetsbaarheid van onze oceanen. Deze productie is gebaseerd op Claude Debussy’s La Mer en zijn koorwerk Sirènes. Met 25 dansers zet Scapino de naïefromantische verbeelding van de zee uit Debussy’s tijd tegenover de harde realiteit van nu, gevormd door stijgende zeespiegels en vervuiling. La Mer nodigt uit tot reflectie. Een meeslepende hybride van dans, muziek, couture en videokunst die zowel fysiek als intellectueel raakt. Op 30 oktober in castellum.nl 039 LEVEN!

CULTUUR & MEDIA

NajaARS expositie

RUST, Yvonne Burg

Traditiegetrouw houdt de Leidse kunstenaars-vereniging Ars Aemula 12 september tot 4 oktober een ledententoonstelling. Van 10 tot 25 oktober volgt er de solotentoonstelling Over Zee van Bert Kienjet, met 70 etsen over het eilandleven op Curaçao: de natuur, de cultuur, de mensen. Kienjet laat daarin de kwetsbaarheid van het eiland zien en de invloed van het massatoerisme. Van 31 oktober tot 22 november exposeert Christian van Tol met schilderijen, tekeningen en grafiek/illustratief werk. Zijn verhalende beelden hebben vaak een speels, associatief en soms enigszins raadselachtig karakter. Van 26 november tot 21 december is er werk te zien van Hetty Arens. Een belangrijk uitgangspunt in haar werk is verbinding en verweving. Haar achtergrond in textiel zie je terug in het gebruik van draden, patronen, lijnen en structuren, die ze vertaalt naar keramiek en brons, maar ook naar schilderingen, wandwerken en assemblages. arsaemula.nl Vanitas Bird on Egg, Studio Marsha Wichers

Wordt uw object het topstuk van de komende veiling? Een goede opbrengst van uw kunst, antiek en juwelen Een taxatie van uw kunst, antiek en juwelen voor bijvoorbeeld verzekering, successie of onderlinge verdeling Een goed adres om dit soort zaken te kopen en daarmee uw inrichting te verrijken Advies of taxatie aan huis nodig, wij taxeren door heel Nederland

VEILING SEPTEMBER 2026 Kijkdagen: vrijdag 11 t/m maandag 14 september Veilingen: sluiten vanaf maandag 14 t/m 16 woensdag september

VEILING DECEMBER 2026 Kijkdagen: vrijdag 11 t/m maandag 14 december Veilingen: sluiten vanaf maandag 14 t/m woensdag 16 december

WILLEM BARENTSZSTRAAT 1 2315 TZ LEIDEN | T 071-5145832 | INFO@ONDERDEBOOMPJES.NL | ONDERDEBOOMPJES.NL

CULTUUR & MEDIA

Theaterprogramma Kaagse Kerk Het Kaagse Kerk Theaterprogramma is een initiatief van de Stal op de Kaag. De Kaagse Kerk is tevens beschikbaar is voor bruiloften, familiebijeenkomsten en vergaderen. Kijk voor alle activiteiten, mogelijkheden en tickets op stalopdekaag.nl

seizoen 2026/27

20 september

Jos van Beest met saxofonist Willem Heilbreker

25-26-27 september

De Dutch Don’t Dance Division

25 oktober

Jos van Beest met trompettist Paul Poulissen

22 november

Jos van Beest met saxofonist Simon Rigter

13 december

Jos van Beest met zangeres Marielle Koeman

24 januari

The sound of The Roaring Twenties

7 februari

Original Michigan Ramblers of Arrawarra met Mariska Pool

7 maart

Jos van Beest met saxofonist Wouter Kiers

4 april

Jos van Beest met gitarist Joost Zoeteman

12 april

Wiebke Bonnet & Les Garçons - Eau de Chansons

18 april

Jos van Beest met zangeres Thaisa Olivia

Lof zij de helden Het schilderij De aankomst van Lodewijk van Boisot in Leyden (1815– 1828) van Antoine Aloys Emmanuël van Bedaff hangt sinds kort in de Van Breezaal van Museum De Lakenhal. Het werk is een langdurig bruikleen van de 3 October Vereeniging en hangt tegenover De spijziging van de verloste Leidenaren op 3 oktober 1574 van Pieter van Veen uit de 17e eeuw. Beide schilderijen verbeelden de aankomst van de Geuzen en de bevrijding van Leiden, maar vanuit een heel andere tijd en invalshoek. Het museum is op 3 oktober gratis te bezoeken van 10-13u. lakenhal.nl

De Hutspotcast Er wordt het hele jaar door gewerkt aan Leidens Ontzet. Honderden vrijwilligers in en rond de stad houden zich bezig met optochten, herdenkingen, muziek, evenementen en tradities. De Hutspotcast neemt je mee achter de schermen. Wie zijn de mensen die zich inzetten? Hou blijven tradities levend? Welke bijzondere herinneringen hebben mensen aan 3 oktober? En wat komt er allemaal kijken bij de organisatie? Richard den Haring van Studio Lijn 14 leidt alles in goede banen. De Hutspotcast is te beluisteren via verschillende streamingsdiensten, waaronder Spotify. 3october.nl 041 LEVEN!

WINAND STUT, SOCIAAL MAATSCHAPPELIJK FOTOGRAAF

‘Ik werk vanuit

042 LEVEN!

met mensen’

Als jongeling was de Leidse fotograaf Winand Stut een ijverige student, en rondde bijna zijn studies werktuigbouwkunde en fijn mechanische techniek af, maar deed er vervolgens niks mee. Na wat omzwervingen kwam het moment: Hij koos voor zijn passie en maakte daar zijn werk van: ’Ik heb er geen dag spijt van’. 043 LEVEN!

Maar ja, wat is dat, die passie. Winand wist dat niet een twee drie totdat hij bijna niet durfde te fantaseren dat hij van zijn hobby z’n beroep zou kunnen maken: ‘Je kunt wel kiezen voor je passie, maar dat valt nog niet eens zo mee, want zoek eerst maar eens uit wat precies dan die passie is, denk er maar eens over na. En dan wel zo dat je daar ook je brood mee kunt verdienen. M’n hobby fotografie was de binnenkomer, dat zou wat zijn, fotograferen voor je beroep. Ik koos ervoor om een deeltijdbaan erbij te houden en twee dagen per week te gaan fotografen en dat een paar jaar aan te zien. Lukt het niet, dan kies ik voor vast werk, lukt het wel dan hak ik de knoop door. En dat laatste lukte, vooral omdat mensen om je heen je enthousiasme opmerken en dan graag met je in zee gaan. Dus ik dook het diepe in, workshops gevolgd, veel leren door het te doen en zo heb ik me inmiddels 25 jaar ontwikkeld vooral als autodidact in het vak.’

Nieuwe klanten Klanten uit het begin zijn nog steeds klant bij Winand: ‘Het is ook mazzel hebben hoor, op de goede plek op de goede tijd zijn. En van het een komt het ander. Voor m’n nieuwe klanten zoek ik bijvoorbeeld via een bestaand contact van de afdeling communicatie bij een bedrijf of organisatie, de gegevens van iemand van de afdeling communicatie van een ander bedrijf waar ik voor zou willen werken. Ik maak dus gebruik van m’n bestaande netwerk om bij nieuwe klanten aan tafel te komen. Ik was net dertig toen ik voor mezelf begon. Portaal werd een goede klant bijvoorbeeld en is dat tot op de dag van vandaag nog steeds. Totaal werk ik voor twaalf klanten, met media als websites, socials, bladen, nieuwsbrieven, eigenlijk van alles’

‘Ik hou van overbelichte beelden, is een beetje mijn stijl, geen krijtgezichten maar wel het felle zon-effect.’

044 LEVEN!

Klik ‘Ik zit nu als geïnterviewde aan tafel maar vaker zit ik naast de tekstschrijver en volg ik het gesprek met degene die geïnterviewd wordt, dan leer ik die persoon een beetje kennen al en kan diezelfde persoon ook een beetje aan mijn aanwezigheid wennen. Dat levert altijd een andere en meestal betere foto op dan wanneer je iemand niet kent en minder tijd hebt. Ook belangrijk dat je even op je gemak bent bij elkaar. Als je die klik niet hebt dan heb je een probleem. Laatst had ik die klik niet, ik moest een directeur fotograferen en ik begon gehaast te werken en dan lukt het gewoon niet. Hij benoemde het ook en toen namen we pauze om te kijken wat er aan de hand is. “Ik mis contact tussen ons”, zei ik tegen hem. “Maar hoe gaan we dat dan doen?” Vroeg hij. En dat was voor mij genoeg om wél dat contact te krijgen. Hij benoemde als het ware de olifant in de kamer. De shoot daarna was stukken beter, en de klant tevreden. Dus dat echte contact is cruciaal voor mij.’

045 LEVEN!

Leica

De mens centraal

Winand maakt het liefst portretten en gebruikt de omgeving ruimschoots als decor, om het model in de juiste context te laten zien. Hij kijkt voortdurend kritisch naar zijn eigen werk: Ik leg de foto’s naast elkaar; dit is eruit gekomen en dit had ik gewild, en dan uitzoeken waar het verschil door komt. Dus hoe iemand kijkt, de interactie, belichting, compositie enz. M’n werk wordt wel herkenbaar door mijn stijl, de overbelichte foto’s, veel ruimte om de modellen. Ik werk heel eenvoudig met één flitser buiten. Ik breng m’n werk terug tot de essentie. Er zat altijd te veel spul tussen mij als fotograaf en het model. Nu werk ik eenvoudiger met één camera met één vaste lens, vaak een 28mm, soms een 50mm. Ik doe bijna alles met de Leica Q1, ooit tweedehands aangeschaft, gewoon het beste kwa scherptediepte, het 3-D effect dat in de lens zit, dat heeft niemand. Het is ouderwets fotograferen, met ISO, diafragma en sluitertijd. Terug naar de basis. Ambachtelijk, simpel fotograferen, daar hou ik van. Het is een camera met een ziel.’

Winand werkt graag voor welzijnsorganisaties, de mens staat centraal, kinderen en ouders met een beperking, mensen die wat extra hulp nodig hebben enz. Dat vraagt geduld, inlevingsvermogen: ‘De eerste tien jaar als fotograaf zat ik meer in de corporate hoek maar ik wilde echt de mensen met een verhaal en verschoof m’n klantenbestand naar klanten met meer een sociale bedding. Bij alles geldt, hoe kijkt iemand naar mij, is het een buitenkant blik of heb ik contact, heb ik je of niet. Als ik een foto maak dan kijk ik vaak naast de camera naar je, zodat je in m’n oog kijkt als model. Dat levert een echtere blik op dan wanneer je naar de lens kijkt. Voor de klanten waar ik voor werk is dat een werkbare methode. Ik werk voor goede vaste relaties, hoewel ik echt wel weer de boer op moet hoor, de markt verandert, en ik wil zichtbaar blijven.’

‘Bij het maken van een foto vraag ik of het model naar mij kijkt, ik houd één oog zichtbaar, zodat we écht contact hebben, dat is beter dan in de lens kijken’

046 LEVEN!

winandstut.nl

047 LEVEN!

FOOD & FEESTJES

Thuis

nazomeren

Als eerste glas voor het diner, bij een goedgevulde borrelplank of als feestelijke start van een verjaardag: de Spritz is allang niet meer alleen voor op het terras. Juist thuis wil je iets feestelijks kunnen schenken zonder daar eerst allerlei flessen, tools of cocktailkennis voor nodig te hebben. Met de nieuwe ready-to-serve varianten Limoncello, Elderflower en Peachtree biedt De Kuyper drie sprankelende alternatieven voor de klassieke Aperol. De fles heeft de uitstraling van prosecco of champagne en geeft het proostmoment meteen een bruisend tintje. NIX18. dekuyper.com

Een herfst vol spice Muts op. Sjaal om. Eropuit. Ben je klaar voor een nieuw smaakavontuur? Simon Lévelt in Leiden is al 30 jaar het adres voor de beste biologische koffie en thee. Stap dit najaar eens binnen om alle bekende favorieten en verrassende nieuwkomers uit te proberen. Dit seizoen geeft volop geur en kleur, maar hoe smaken diep oranje, warm geel en goudbruin eigenlijk? Ontdek kruidige smaken en heerlijke zoetigheid. Pure verwennerij in een glas. Botermarkt 2 in Leiden. simonlevelt.nl

Leiden is een wijnbar rijker. Aan de Haven 62 opende Ottovino wines & bites de deuren. Met meer dan dertig wijnen per glas en verfijnde bites belooft dit een vaste ontmoetingsplek voor wijnliefhebbers te worden. Ottovino is gevestigd in een karakteristiek pand, met uitzicht op de Zijlpoort en werkt voornamelijk met wijnen uit eigen import, afkomstig uit Europa en Zuid-Afrika. De nadruk ligt op kleinere, onafhankelijke wijnmakers. De wijnbar staat onder leiding van Geert Jan Cazemier. ‘Hier is iedereen welkom: of je nu veel van wijn weet of gewoon zin hebt in een goed glas in een ontspannen sfeer.’ De wijnen zijn ook te bestellen via ottovino.nl

048 LEVEN!

fotografie Teun de Leede

Wijnbar Ottovino

Elk seizoen, elk moment

HET HELE JAAR

open

Van het eerste kopje koffie in de ochtend tot een onvergetelijk feest in de avond. Bij ons ben je het hele jaar door van harte welkom.

ONTBIJT

Begin je dag goed met een heerlijk ontbijt.

LUNCH

Verse, seizoensgebonden gerechten voor ieder moment.

DINER

Geniet van een smaakvol diner in een sfeervolle ambiance.

VERGADEREN

Inspirerende locatie voor productieve bijeenkomsten.

PRIVATE DINING

Exclusief dineren met extra aandacht, perfect voor ieder gezelschap.

FEESTEN

Van verjaardag tot jubileum, wij maken er iets bijzonders van.

BRUILOFTEN

Jullie dag, onze zorg. Een locatie om nooit te vergeten.

Plan jouw moment aan zee

Boulevard Zeezijde 9 | Katwijk aan Zee | 071 40 165 63 sales@surfenbeach.nl | www.surfenbeach.nl | @surfenbeach

RENO HILGERSOM ZOEKT VOORAL NAAR PARELS AAN HET WATER

PuuRR Oegstgeest heeft alles Multifunctionele ruimtes; groepen, vergaderen, groot terras…

Een droomlocatie aan het water, midden in de moderne woonwijk Nieuw Rhijngeest, met een nabij gelegen klein winkelcentrum, pal naast een fietsbrug, op de zon gelegen en langs de gezellige waterroute Leiden en Katwijk. Horecaondernemer Reno Hilgersom werd gebeld of hij interesse had, en twijfelde geen seconde. Het zou de vierde PuuRR locatie worden, en precies dé plek waar hij naar op zoek was.

e spoelkeuken is voor meerdere succesvolle horecaondernemers een prima startpunt. Lekker je handen vies maken, veel te veel uren draaien als anderen al op bed liggen en slecht betaald krijgen. De perfecte formule voor succes later. Voor de 39-jarige Reno Hilgersom was het niet anders: ‘Maar terwijl ik stond af te wassen wist ik toen al op m’n 13de dat ik later als ik groot was een eigen restaurant wilde hebben.’ Dromen zijn vaak bedrog, maar Reno wist zijn droom waar te maken. Met zijn Hilgersom Horeca Groep bestiert hij nu acht horecazaken waarvan vier PuuRR locaties, en een gezamenlijk personeelsbestand van 290 medewerkers. Het leek ‘em vanzelf te gaan, maar dat spreekt hij tegen: ‘Je moet vooral accepteren dat er heel veel niet gelijk goed gaat in dit vak. Ik dank het succes voor een groot deel aan mijn karakter. Ik wil winnen, of het nou een potje padellen is of een kaartspel of als ondernemer. Ik zal er alles aan doen om iets te laten slagen.’ 050 LEVEN!

‘Locaties aan het water hebben mijn voorkeur, water klinkt leuk, sjiek, gezellig’

Delegeren

Multifunctioneel

Toen hij tien jaar geleden zijn eerste restaurant opende, deed hij alles zelf, van bediening, tot de salarissen. Die taken loslaten lukte pas toen zijn bedrijf groeide en hij min of meer gedwongen werd dingen door anderen te laten doen. Ieder z’n vak: ‘Ik heb nu op alle plekken goede mensen, een groot team met veel expertise. Dat moet wel met een bedrijf van deze omvang. Een groot deel van de salarisadministratie van de 60 vaste krachten doe ik overigens nog zelf, en dat komt wellicht door mijn drang naar controle en omdat ik per se wil dat de mensen op tijd hun salaris hebben. Ik ben dankbaar met een groep mensen die een groot commitment tonen, naar mij maar ook naar elkaar. Ik heb gelukkig wel het meeste gedelegeerd inmiddels en soms denk ik, dat had ik veel eerder moeten doen. Dat is moeilijk maar ik zie het ook als onderdeel van het groeiproces. Je wilt namelijk grip houden op je eigen bedrijf. Nu is het goed georganiseerd en hoef ik niet altijd overal zelf te zijn, dat gaat ook niet meer.’

PuuRR aan de Rijn biedt voor elk wat wils en zo heeft Reno het ook bedoeld: ‘Wat ik voor ogen heb met onze locaties is een mooie ruime toegankelijke plek, waar je makkelijk kunt parkeren, je fiets kwijt kunt, aan het water kunt zitten, een kroketje en een ijsje kunt eten maar waar je ook kunt dineren en in alle beslotenheid kunt vergaderen of een bijeenkomst kunt organiseren. We bieden service van een wat hoger segment en dat moet de gast ook merken, aan de bediening en de gastvrijheid maar ook aan de gerechten. Toegankelijk maar wel goed. Ik let zelf ook altijd op alles als ik een keer uit eten ga, wat dat betreft ben ik volledig gedeformeerd. Locaties aan het water hebben mijn voorkeur, water klinkt leuk, sjiek, gezellig. Als je op vakantie gaat wil iedereen ook altijd aan een meer of de zee zitten. Gevoel van vrijheid, de boten komen hier voorbij, fietsers heen en weer over de brug, er is altijd dynamiek. En dat ervaren onze gast bij PuuRR aan de Rijn hier ook.’

Valkenburgerweg 2, Oegstgeest T (071) 782 05 67 puurraanderijn.nl 051 LEVEN!

FOOD & FEESTJES

jezelf

Een momentje voor Onlangs geopend op het hoekje van de Hooigracht en de Kaasmarkt. De naam herinnert aan de fameuze Italiaanse traiteur die hier decennialang gevestigd was. Je haalt er origineel belegde subs, salades, soups en sweets, met of zonder drankje. Wie één van de zitjes weet te bemachtigen is een mazzelaar. Geen wonder, want de broodjes zijn royaal gevuld met allerhande heerlijkheden, zoals meat balls, slow roast pork belly, broccolini met garlic white bean mash en whipped feta met honing. Skip the line? Bestel online op pinosandwichshop.com

boodschap Picnic bezorgt sinds kort ook vers bereide maaltijden en is hiermee een alternatief voor maaltijdbezorgers geworden. De maaltijden worden in de eigen keuken klaargemaakt. Er wordt gekookt met veel groente en veelal lokale en biologische producten, zonder onnodige toevoegingen. Klanten hebben op dit moment de keuze uit ongeveer twintig gerechten, waaronder rendang, kip teriyaki, butter chicken en lasagne. De maaltijden worden samen met de dagelijkse boodschappen gratis thuisbezorgd. Beschikbaar in Leiden en Alpen aan den Rijn. picnic.nl

052 LEVEN!

Even iets lekkers tussendoor, onderweg naar huis of na een lange werkdag. Vaak kies je dan iets dat niet helemaal past bij je leefstijl. De nieuwe bewuste snacking-lijn Holland & Barrett maakt die keuze net even makkelijker. De producten, waaronder popcorn, rice crackers en noten met chocolade, bevatten minder zout, suiker en verzadigde vetten, en waar mogelijk een bron van vezels. Iets dat beter voelt, zonder dat je hoeft in te leveren op smaak. Want uiteindelijk gaat het niet om perfect eten, maar om balans. hollandandbarrett.nl

Nie t te filmen

Grand Café Cineac is gevestigd in Floralis Lisse. Hier kun je een avondje bioscoop combineren met een a la Carte dinertje of een gevarieerd tapasmenu. Gezellig met z’n tweetjes of als origineel idee voor een groeps- of personeelsuitje. Voor jonge jarige gasten zijn er verschillende arrangementen in combinatie met een vrolijke kids movie. Dus maak het jezelf gemakkelijk en bezorg ze een onvergetelijke middag met een popcornfeestje, patat partijtje of filmster surprise. Van block buster tot art house: bekijk de filmagenda op cinemafloralis.nl

TEKST LAURA VAN DER MEER FOTOGRAFIE BAS ADRIAANS

VOMFASS

SIMPELWEG SMAAKVOL Als consument denken we steeds kritischer na over wat we binnenkrijgen. Maar een ongeraffineerde olijfolie of azijn zonder sulfieten is in de supermarkt lastig te vinden. Terwijl het verschil in smaak tussen pure en bewerkte producten groot is.

“Oh dus zo moet het smaken!”, hoort Maarten Spaans, eigenaar van VomFASS keer op keer van klanten. In zijn delicatessenwinkel en slijterij biedt hij producten aan die je niet zomaar overal vindt, omdat de meeste exclusief geleverd worden aan VomFASS. “Onze azijn, gin en likeur maken we zelf. De whisky en rum zijn afkomstig van distilleerderijen die private labels aan ons leveren. Daardoor weten we precies waar het vandaan komt en hoe het gemaakt is.”

Goed te behappen Maarten vindt het leuk om zijn klanten over de kwaliteiten van zijn producten te vertellen. Nog leuker is om hen op weg te helpen met wat ze er allemaal mee kunnen doen. “Zelf hou ik van kokkerellen, maar als vader van twee jonge kinderen mag het me niet te veel tijd kosten. Ik maak daarom lekkere, maar makkelijk te maken maaltijden zonder ingewikkelde ingrediënten.” Zo komt het dat Maarten ontelbaar veel tips heeft om iets heel smaakvols neer te zetten. Op zijn website en op de VomFASS app staan recepten waar je zo mee aan de slag kunt. “Waar klanten steeds voor terugkomen is de wilde mango-balsamico azijn. Die gebruik je in salades, een salsa of dip. Het is zelfs fantastisch in je gin-tonic!”

Altijd bruikbaar Met 270 vestigingen wereldwijd is VomFASS inmiddels een begrip; in Nederland vind je een winkel in Wassenaar en natuurlijk kun je ook via de webshop bestellen. Duurzaamheid en regionale producten vormen bij VomFASS de leidraad. “Onze flessen zijn hervulbaar in de winkel. En elk product mag je natuurlijk altijd eerst proeven.” Steeds meer mensen vinden bovendien de weg naar de proeverijen. Populair zijn ook de foodworkshops met een klein driegangenmenu of de rum- whisky- gin of likeurproeverijen. "Bij een olie- en balsamicoproeverij ontdek je op een gezellige manier wat er allemaal achter een product zit. Wat is nu

Maarten Spaans

eigenlijk een extra vierge olijfolie, hoe herken je die en wat kun je ermee doen? En neem balsamico azijn: mensen denken dat ze dat product kennen, maar dan geef ik ze een aardbei met een druppel vijgenbalsamico en je ziet ze verrast kijken. Hetzelfde geldt voor gin, whisky of rum. Als je weet waar je op moet letten dan ga je op een andere manier proeven. Ik doe dit soort workshops en proeverijen zowel op locatie als in de zaak.” Alles wat je bij VomFASS koopt, of het nu voor jezelf is of om cadeau te geven: wat je hier haalt maakt het verschil op je bord of in je glas.

VomFASS Langstraat 39, Wassenaar T 085 444 47 30 vomfass-food.nl en vomfass-slijterij.nl

Gratis proefje in Wassenaar Laat deze code zien in de winkel. Geldig t/m 31 december 2026.

053 LEVEN!

DOH EIGENAAR HANS VAN HEESCH 50 JAAR GASTHEER

‘Ik kijk vooral

vooruit,

het is allemaal nog zo ’

leuk

Het is rustig om twee uur in de namiddag als we op het bekende terras aan de kop van Het Vierkant in Lisse aan de koffie zitten met een bescheiden zonnetje recht voor ons. Die stilte is tijdelijk, want in de avond is hetzelfde terras volledig gevuld met gasten. De zomer van 2026 is een drukke periode, vooral vanwege het plezierige weer. Maar de belangstelling verschuift net zo goed naar binnen als de zon niet schijnt. DOH is steevast vol, Hans van Heesch is een meester in gastheerschap en is er voorlopig nog niet klaar mee: ‘Spijt van dingen? Nee hoor, ik had het hooguit soms anders kunnen doen.’

ier generaties komen er inmiddels over de vloer bij Den Ouden Heere (DOH) en Hans kent veel van zijn tegenwoordige gasten persoonlijk: ‘Ik doe de reserveringen zelf, we hebben geen reserveringssysteem en geen tijdslot. Ik neem zelf de telefoon op, ook als ik in m’n huis in Spanje ben en ik weet precies wie er die avond komt eten. Dat biedt me de gelegenheid om de persoonlijke touch toe te voegen. Ik sta ’s avonds klaar om de gasten te verwelkomen. Ik hou van die controle, gewoon er bovenop zitten. Alles moet kloppen. Laatst kwamen er mensen die hun eigen wijn meenamen, dan betaal je dus een paar tientjes kurkgeld en kun je je eigen wijn drinken. Het betrof een fles van vele honderden euro’s. Daar horen dan wel passende exclusieve glazen bij. Ik heb die avond nog een bescheiden slokje meegedronken aan tafel. Mensen een geweldige avond bezorgen, dat is mijn drijfveer, zo sta ik er in, vijf dagen per week, nu vijftig jaar, in Lisse. Ik kan niet anders. De gasten voeden mij ook, met hun verhalen, hun aanwezigheid en blijdschap en verdriet.’

‘Eerst komt het eten, dan het geluid, de kunst aan de muur, het licht en de bediening, daar gaat het om. Die moeten kloppen. Daarom ben ik m’n eigen dj, ik draai m’n eigen playlists’ 054 LEVEN!

‘De eerste chef kok heeft hier dertig jaar gewerkt en komt nog af en toe koken bij me. Dat zegt wel iets over ons team’ Leeftijd, nou en

Van Heesch gaat richting de 72 lentes en leeft als een Bourgondiër (elke dag een paar glaasjes wijn, dat mag best) maar mankeert volgens eigen zeggen helemaal niets: ‘Ik ben bijna nooit ziek. En ik gebruik m’n positieve energie liever dan dat ik zou moeten zeuren over wat er allemaal verkeerd gaat. Bij mij in de familie worden ze gelukkig bijna allemaal stokoud. Het zal vooral komen doordat ik het enorm naar m’n zin heb. Het enige jammere is dat ik alleen ben. Ik ben getrouwd geweest, heb desondanks een fantastisch gezin, ben een blije opa en ben nu al een aantal jaren vrijgezel en dat vind ik soms minder fijn. Je wilt toch dingen over je werk met iemand delen als je thuiskomt. Ik zou wel weer eens een leuke vrouw willen ontmoeten, maar dat valt nog niet mee. Ik kan overigens goed alleen zijn, soms zit ik een uur lang stil en denk alleen maar na over mijn werk, nieuwe trends, hoe ik dingen kan verbeteren, anders kan aanpakken. Dat is een continue stroom van gedachten. Er is altijd iets te verbeteren, zeg ik vaak.’

‘We hebben geen reserveringssysteem, ik neem altijd zelf de telefoon op en hanteren geen tijdslot. Zelfs als ik in Spanje ben, kun je mij bellen als je wilt reserveren’ Wensen Hij zou wel iets meer tijd willen hebben om andere dingen te doen, opa zijn, feesten organiseren, netwerkbijeenkomsten bezoeken bijvoorbeeld. Iets wat je niet verwacht van iemand die al zo veel mensen kent: ‘Klopt m’n netwerk lijkt soms oneindig, maar ik ontmoet graag mensen, ik wil weten wat er om me heen gebeurt. Daar zou ik wel wat meer tijd voor willen krijgen. Als je bij DOH binnenkomt dan voel je de sfeer en dat voelen de medewerkers ook goed aan. Je ziet het aan het interieur, de verhalen, de historie, de kunst, dat voel je gewoon als je hier binnen bent. Je hoort het gefluister van onze geschiedenis zeg ik wel eens. Dat is een kracht die je ervaart en niet veel meer tegenkomt. Ik noem het de ziel van het bedrijf, iets dat uitsterft. Veel bedrijven hebben geen ziel meer, alleen maar investeerders.’

Joop Braakhekke Wat voedt hem zo lang? Hans: ‘De sfeer, de entourage, m’n publiek, ik vind het heerlijk om daar midden in te zitten, de mensen, ik hou er van om te zien hoe gasten blij weggaan en genieten van wat ik gecreëerd heb. Dat geeft me enorme energie, dat is mijn passie. We hebben een uitstekende wijnkaart, goede muziek, geweldig personeel en een waanzinnig team in de keuken. Daarmee wil ik onze gasten in de watten leggen, omarmen bijna. Ik heb medewerkers die dat ook snappen, en train ze zelf in dit vak, ik deel ze mijn ervaringen. Joop Braakhekke was een goed voorbeeld voor mij en ik misschien ook voor hem, we deelden dezelfde visie. Wij konden zonder dat we het van elkaar wisten, dingen in de zaak zetten die we beiden onafhankelijk van elkaar bedachten. Als ik er onverhoopt zelf niet ben dan krijg ik vaak een terugkoppeling van de gasten met berichten dat het zonder mij ook prima was. Dat is superfijn en dat geeft veel vertrouwen in mijn team, we doen het tenslotte samen. Het anders zijn maakt bij mijn al 50 jaar het verschil.’

Den Ouden Heere Heereweg 207A, Lisse T (0252) 418 660 M (06) 53 83 47 70 denoudenheere.nl 055 LEVEN!

FOOD & FEESTJES

Geen Haags bakkie

Bij Barista Café kun je genieten van goeie koffie, ontbijt, lunch of borrel. Wat in 2009 begon in Alphen aan den Rijn, is inmiddels uitgegroeid tot een landelijk concept met koffiezaken door heel Nederland. Barista Cafe heeft, naast twee zaken in Alphen, ook vestigingen in Leiden, Lisse, Haarlem en Hoofddorp. De nieuwste loot aan de stam is onlangs geopend aan de Plaats in Den Haag, met uitzicht op de Hofvijver. Het is het tweede Barista Café van Laura de Koning, die eerder al neerstreek aan de Frederikstraat. baristacafe.nl

Zachte kazen, rijpe ham, kruidige salami, pesto’s en olijven: een goede antipastiplank zet meteen de toon voor een lange aperitivo. Bij Gastrovino in Leiden en Sassenheim draait la dolce vita om pure smaken en Italiaanse finesse, met steeds een goede fles onder handbereik. Denk aan kazen, vleeswaren, pesto’s en olijven, bedoeld om royaal te delen. Van romig en zacht tot kruidig en uitgesproken: precies wat je wilt voor een lange borrelavond. De wijnen delicatessenspecialist brengt dit najaar een assortiment vol rijke, rijpe smaken. gastrovino.nl

056 LEVEN!

November in Noordwijk

Heel de maand november kun je bij verschillende restaurants, cafés en lunchrooms in Noordwijk en Noordwijkerhout met z'n tweeën eten en betalen voor één. De deelnemende restaurants bieden speciale 2FOR1 menu's om samen te delen. Laat je verrassen door de creativiteit van de chefs en de smaken van het seizoen. Maak de ervaring eventueel compleet met een fijn hotelarrangement of een comfortabele, veilige rit met Taxi Brouwer. Benieuwd naar het aanbod? Je vindt alle details op noordwijk.info

Space Expo brengt ruimtevaart tot leven Alles kan. Dat is het motto van Barbara Wiggemansen. Ze werkt bij ruimtevaartmuseum Space Expo in Noordwijk als event coördinator: ‘De meest uiteenlopende evenementen komen bij ons voorbij’, vertelt ze. Congressen, borrels, diners, workshops en personeelsfeesten zijn daar voorbeelden van: ‘Ruimtevaart is actueel en spreekt tot de verbeelding. Space Expo speelt daarop in. Bezoekers stappen bij ons letterlijk een andere wereld binnen. Bedrijven profiteren van deze unieke uitstraling.’ Ruimtevaart is volop in het nieuws. Onder meer door missies naar de maan die – na meer dan vijftig jaar – binnenkort weer plaatsvinden. Barbara: ‘Het zorgt voor hoge bezoekersaantallen bij Space Expo. Dit jaar verwachten we meer dan 130.000 mensen.’ Ze heeft een duidelijke verklaring voor het succes: ‘Mensen zijn op zoek naar het verhaal achter de missies en het belang van ruimtevaart voor de maatschappij. Wij vertellen dat verhaal. Op een toegankelijke manier. Ook het bedrijfsleven haakt daarop in. Space Expo staat onder meer voor wetenschap, educatie en beleving. Tegelijkertijd brengen we een kinderboek tot leven. Die bijzondere combinatie leent zich goed voor de B2B markt.’ Organisatoren van zakelijke evenementen weten Space Expo dan ook goed te vinden.

Veel partijen combineren een ‘serieus’ deel - bijvoorbeeld presentaties met een DJ of zelfs livemuziek. Er is heel veel mogelijk. We hebben een groot netwerk als het gaat om lezingen en zelfs een op maat gemaakte theatervoorstelling is mogelijk als onderdeel van een programma.’ Natuurlijk zijn ook kleinere evenementen minstens zo leuk, benadrukt Wiggemansen: ‘Denk aan workshops, vergaderingen of borrels bijvoorbeeld. Dergelijke evenementen kunnen ook worden georganiseerd tijdens dagen dat het museum open is voor regulier publiek. Alles begint met een gesprek. Ik nodig geïnteresseerde bedrijven van harte uit voor een rondleiding. Bij Space Expo brengen we ruimtevaart op een geweldige manier tot leven. Onze uitstraling is met geen enkele andere locatie te vergelijken.’

‘RUIMTEVAARTMUSEUM IS IDEAAL VOOR EVENEMENTEN’

Veelzijdig Wiggemansen noemt de mogelijkheden van het museum ‘veelzijdig’: ‘We faciliteren zowel kleine groepen als grote evenementen die het hele museum inzetten. In het laatste geval kan Space Expo maximaal 500 personen verwelkomen. Bijzonder is de mogelijkheid om te dineren tussen de raketten en satellieten. Zodra gasten het hart van ons museum naderen en de gedekte tafels zien, zijn ze verkocht. Die sfeer is echt heel bijzonder. We maken van Space Expo een prachtig restaurant in een ongeëvenaarde ambiance. Eventueel kan de avond worden aangevuld met entertainment.

space-expo.nl

FOOD & FEESTJES

High cocktail Vergeet thee. Bij de Leidse pizza-pasta bar Aperitivo zijn ze ook zeer bedreven met de cocktailshaker. Hun High Cocktail is een feestje op zich. Die bestaat uit twee cocktails naar keuze, geserveerd met een bite, voor vijfentwintig euro. Na negen uur ’s avonds kosten alle cocktails sowieso maar negen euro. Ken jij een betere reden om nog even te blijven hangen? Het Taste Menu is eveneens een aanrader. Daarmee kies je voor vier tot zes gerechtjes per persoon, dus voor je het weet staat je hele tafel vol lekkers. aperitivoleiden.nl

Chef de

maison

Perfecte gerechten beginnen niet alleen met de juiste ingrediënten, maar vooral met het juiste kookgerei. Met de introductie van de M5 Pro-Ply zet het premium pannenmerk Fissler opnieuw een grote stap vooruit. Dankzij een nieuw vijflaags design en innovatieve warmtegeleidingstechnologie, is deze collectie het gedroomde gereedschap voor ambitieuze thuiskoks die hun technieken willen verfijnen en streven naar restaurantwaardige resultaten. Geschikt voor alle warmtebronnen, inclusief inductie en ovenbestendig. Verkrijgbaar in Sassenheim bij vannieuwkoop.nu

Gelegen in de prachtige oude Pieterswijk van Leiden met een heerlijk zonnig park-terras. De bijzondere sfeer in het eeuwenoude pand van Het Prentenkabinet maakt dit restaurant tot een van de mooiste en meest karakteristieke restaurants van Leiden.

RESTAURANT WEKEN

Geniet de hele maand september van onze Restaurantweken! Laat u verrassen met een heerlijk 3-gangen menu, inclusief een ver fijnde amuse en een ver frissende scroppino, voor slechts € 45,50 per persoon. Ook te reser veren tijdens de lunch voor € 37,50.

WILDMENU

Vanaf half oktober ser veren wij weer een 3-gangen wildmenu voor €54,50 per persoon, inclusief een scroppino tussendoor. Deze menu´s zijn uitsluitend beschikbaar op reser vering, onder vermelding van ''restaurantweken" of ''wildmenu''.

***

KLOKSTEEG 25, LEIDEN (T.O. PIETERSKERK) T (071) 512 66 66 RESERVEREN: INFO@PRENTENKABINET.NL PRENTENKABINET.NL

058 LEVEN!

BRASSERIE COAZY

Lange avonden a a n he t m e e r In je eigen privé paviljoen

Brasserie Coazy heeft een unieke ligging, pal aan de Kagerplassen in Warmond. Het witte houten paviljoen staat op het eiland Koudenhoorn en is omringd door natuur. Een fraaie voetgangersbrug verbindt de Gemeentehaven met dit paradijsje. Een idyllische locatie voor een besloten diner, huwelijk, feestje of bedrijfsevent.

verdag is het op Koudenhoorn een gezellige bedoening met recreanten, dorpsbewoners en aanleggende bootjes. Als de zon zakt, daalt ook de rust over het eiland en wordt het weer het domein van vogels, wind en water. Coazy ligt aan een strandje, heeft vrij uitzicht over het meer en een aanlegsteiger voor de deur. Een romantische trouwlocatie, een plek voor actieve bedrijfsuitjes en een fijne natuurlijke omgeving voor condoleances.

Groen en water Recreatie-eiland Koudenhoorn is rum 30 hectare groot en is deels ingericht als stiltegebied. Er zijn wandelen fietspaden, een natuurcentrum en een speelbos voor kinderen. Er is een uitgezette wandelroute van 2 kilometer, die ook door zakelijke gasten zeer wordt gewaardeerd. Honden mogen buiten de aangewezen gebieden lekker los en bij Coazy zijn ze van harte welkom.

winteravond

HET ARRANGEMENT

OPENINGSTIJDEN Zomerseizoen Van 1 april t/m 30 september: overdag geopend van 10-17u en in de weekenden tot 23 uur Doordeweekse avonden beschikbaar voor groepen vanaf 30 personen

Winterseizoen Van 1 oktober t/m 31 maart: overdag geopend van woensdag tot en met zondag Maandag, dinsdag en ’s avonds beschikbaar voor groepen vanaf 30 personen Sluitingstijd is om 23 uur

Voor mensen die wat slechter ter been zijn is er vervoer per golfkarretje vanaf de parkeerplaats bij de VVV & Gemeentehaven.

Voor groepen vanaf 40 personen á €75,- p.p. Geniet samen met collega’s, vrienden of familie van een sfeervolle winteravond vol lekker eten en gezelligheid. Inclusief ontvangst met een glas bubbels en een amuse, hartige lekkernijen op de tafels, een walking dinner van 6 gangen en drankjes: alle bieren van de tap, alle 0.0 bieren, p.s.v, alle open wijnen, alle frisdranken en koffie of thee. Exclusief binnenlands- en buitenlands gedistilleerd. Een compleet verzorgde avond in ongedwongen sfeer.

Brasserie Coazy Koudenhoorn 3, Warmond coazy.nl 059 LEVEN!

ÉCLUSIER: EEN EXQUISE GENOEGEN

Klein in schaal, groots in beleving Vijf dagen per week, ook voor lunch

Restaurant Éclusier ligt in het historische hartje van Bloemendaal, pal tegenover de fraaie 17e-eeuwse dorpskerk. Yorick de Groot (32) en Michelle Leone (25) openden hun zaak twee jaar geleden. ‘We begonnen met zes tafeltjes en een halfdode kamerplant. En een hoop ambitie.’

060 LEVEN!

Speelse composities op een Franse leest

e ontmoetten elkaar als collega’s in de horeca. Nu versterken ze elkaar in een gezamenlijk avontuur. Yorick verricht wondertjes als chef-kok en maître-sommelier Michelle omringt haar gasten niet alleen met haar aangeboren gevoel voor gastvrijheid, maar weet met haar wijnkennis een diner of lunch ook feilloos net dat beetje extra te geven. ‘We serveren meer dan mooie bourgognes.’ Wat het stel in amper twee jaar heeft neergezet, is beslist indrukwekkend. ‘Toen we openden hadden we nog geen geld voor een verbouwing. Gaandeweg konden we de inrichting aanpassen en verfraaien. Die eerste zes tafeltjes staan nu op het terras.’ Het restaurant ademt een gedistingeerde rust, die huiselijk en vertrouwd aanvoelt. Het interieur is uitgevoerd in warme aardetinten, met accenten van verschillende mooie leersoorten. Een stijlvol element, dat telkens terugkeert: van wandpanelen tot het omslag van de kaart.

Magisch moment Éclusier betekent sluiswachter in het Frans. ‘Die naam is enerzijds een knipoog naar IJmuiden, waar we allebei vandaan komen. Tegelijkertijd symboliseert het ook onze verbinding tussen de traditionele Franse keuken en de hedendaagse internationale culinaire invloeden.’ De kaart getuigt met opties als een kaviaarproeverij en een op karkas gebraden barbarie-eend inderdaad van een frisse dosis creativiteit en nieuwsgierigheid, op een gedegen Franse leest. Opvallend zijn ook de speelse composities van vis en vlees, zoals een langoustine met Pata Negra en de tonijn met terrine van ganzenlever.

Yorick maakt graag terrines: ‘Er komt nog echt veel ambacht bij kijken. Ik speel graag met smaken en texturen. Dat kenmerkt onze stijl ook denk ik. Of ik nu een Terrine de Campagne maak of een compleet vegetarische variant, het kost tenminste drie dagen om er eentje te maken. En het lossen uit de vorm blijft een magisch moment.’ De jonge chef-kok kookt in harmonie met de seizoenen. ‘In het najaar staat er beslist fazant op het menu en in de winter komt daar ook haas bij. De sauzen mogen ook wat rijker zijn in deze maanden.’

Ontspannen lunchen Opmerkelijk is dat Éclusier niet alleen vijf dagen per week open is voor het diner, maar ook voor de lunch. Om recht te doen aan de culinaire beleving wordt daar rustig de tijd voor genomen. En dat is om meerdere redenen heel fijn, want de kaaswagen lonkt. Die is een ontdekkingsreis op zich. Michelle selecteert persoonlijk een indrukwekkend assortiment harde en zachte kazen uit binnen- en buitenland, voor een passende opmaat naar het zoete slotakkoord. De kaart biedt een royale keuze aan à la carte gerechten, naast het menu dat uit vijf tot zeven gangen bestaat. Die gangen kunnen allen ook los besteld worden. Het lunchmenu bestaat uit tenminste drie gangen. ‘Er is ook nog de mogelijkheid voor een vlotte businesslunch. Die is wel op reservering, zodat we daar rekening mee kunnen houden.’ Restaurant Éclusier Kerkplein 16A, Bloemendaal restauranteclusier.nl 061 LEVEN!

FEE

A BE L L I V U

WIJ VIEREN GRAAGMET MET WIJ VIERENDIT DIT GRAAG U! U!

19261926

Een eeuw Eengastvrijheid. eeuw gastvrijheid. Een eeuw culinaire verfijning. Een eeuw culinaire verfijning. Eenbijzondere eeuw bijzondere momenten. Een eeuw momenten.

20262026

Laatuuverrassen verrassen door keuken, Laat door onzeonze keuken, genietgeniet van eenvan een goedglas glaswijn wijn terras of maak uw bezoek goed opop onsons terras of maak van uwvan bezoek een beleving metmet een overnachting in één in één eencomplete complete beleving een overnachting van kamers. vanonze onzestijlvolle stijlvolle kamers. Of u nu iets bijzonders te vieren heeft of gewoon wilt Of u nu iets bijzonders te vieren heeft of gewoon wilt genieten van het goede leven, dit jubileumjaar is hét genieten van het goede leven, dit jubileumjaar is hét moment om Villa Beukenhof opnieuw te ontdekken.

sinds 1926 is onze villa een plek waar herinneringen Al sindsAl 1926 is onze villa een plek waar herinneringen worden gemaakt. Van intieme lunches tot sfeervolle worden gemaakt. Van intieme lunches tot sfeervolle diners en ontspannen overnachtingen in een diners en ontspannenomgeving. overnachtingen in een moment om Villa Beukenhof opnieuw te ontdekken. karakteristieke Een plek waar historie en karakteristieke omgeving. Een plek waar historie en Reserveer online: www.villa-beukenhof.nl hedendaagse elegantie samenkomen. hedendaagse elegantie samenkomen. Reserveer online: www.villa-beukenhof.nl Villa Beukenhof | Terweeweg 4 | 2341 CR | Oegstgeest/Leiden | 071 720 0909

Villa Beukenhof | Terweeweg 4 | 2341 CR | Oegstgeest/Leiden | 071 720 0909

KOOKBOEK VOOR HET GOEDE DOEL

POTTENKIJKEN BIJ DE BUREN In de Leidse regio valt veel te ontdekken, ook op culinair gebied. In het kookboek Proeven rondom Leiden delen chef-koks van restaurants uit de stad en omstreken hun recepten. Ook enkele bekende speciaalzaken verklappen wat originele toepassingen van hun lekkernijen. Het boek bevat verder nog allerlei verrassende weetjes over de rijke culinaire geschiedenis en hedendaagse ontwikkelingen in onze omgeving, waaronder een hadndgeschreven authentiek recept van Duivenvoorde en een interessant artikel over de experimentele rijstvelden bij Oud Ade. Restaurant De Knip, Voorschoten

Vrouwenclubs slaan handen ineen Het fraai vormgegeven boek is een gezamenlijk initiatief van Lionsclub Leiden Lakenstad en Soroptimistclub Leiden Aurora. Een bijzonder samenwerkingsproject van twee vrouwenclubs die zich inzetten voor een betere samenleving. Met de opbrengst van dit kookboek ondersteunen de clubs een aantal goede doelen. De Lionsclub werkt vooral lokaal en droeg eerder al bij aan het Polderlab Vrouw Venne, Fietsmaatjes en het Odense huisorkest in Voorschoten. Soroptimist Aurora heeft zich voor een langere periode verbonden aan het werk van Paymaan, een organisatie die onderwijs aan Afghaanse meisjes mogelijk maakt. Ook hielpen ze een kraamkliniek bouwen in Bakasso, Guinee. Het kookboek is vanaf 1 oktober verkrijgbaar bij boekhandels in Leiden, Oegstgeest en Voorschoten.

Restaurant Catootje aan de Markt, Leiden

063 LEVEN!

The Frog staat synoniem voor klasse, mooie materialen en moeiteloze elegantie. De collectie bestaat uit een selectie ontwerpen van hoogwaardige en modieuze merken, naast een groot assortiment feesten cocktailkleding. Het team doet er alles aan om jou een goed gevoel te geven. Persoonlijke aandacht, gedegen advies en vakkennis zijn vanzelfsprekend. Loop eens binnen en ervaar zelf de ontspannen sfeer en spontane gezelligheid. Een kopje koffie of een lekker glas wijn staat voor je klaar.

LASALLE • JCSOPHIE •

MARC AURE L • OUI • CAMBIO • JOSE PH I N E &CO • PE N NYB L AC K • LEO &

MOSCOW • PA R A MI UGO • KOCCA • SWING

The Frog Fashion | De Kempenaerstraat 30, Oegstgeest | T (071) 565 1014 | Shop ook online op thefrogfashion.nl

www.flowjewels.nl

STYLE & SHOPPING

Modeweken bij

Wit

De Wit Mode in Leiden is al 54 jaar bij de tijd. In winkelcentrum De Luifelbaan bieden ze de prettige combinatie van een webshop met gedegen offlline service en advies. Je kunt er gemakkelijk mooie combinaties vinden, waardoor je er eigenlijk altijd wel slaagt. Er hangen vele bekende hoogwaardige merken in de rekken, naast een collectie feesten gelegenheidskleding van Joseph Ribkoff. Tip: In september zijn bij De Wit weer de Modeweken, waarbij mannequins de nieuwste najaarslooks showen. De data staan op dewitmode.nl

NIEUW

AD R E S

Kapsalon C'est Beau

Kapsalon Beau Leiden Bevrijdingsplein 1AC’est | 2321BV Vijf Meilaan 8-B532 | 2321RL Tel. 071 2013 Leiden Tel. 071 532 2013

C'est Beau adv. Keune Style A6.indd 1

Voor het beste stĳl- en maatadvies in alle maten en cupmaten Doezastraat 19 Leiden | ladyservice.com

12-02-19 15:

30 JAAR SAMEN IN DE ZAAK

Voor het beste biologische bakkie Op 1 september 1996 openden Renate en Willem Joosten hun Simon Lévelt-winkel in het hart van Leiden. De speciaalzaak in koffie en thee werd al snel omarmd door fijnproevers, studenten en buurtbewoners. Vanaf het begin stond één ding vast: kwaliteit en duurzaamheid stonden voorop. Het assortiment is daarom niet alleen groot en divers, maar ook honderd procent biologisch. Een bewuste keuze waar beiden tot op de dag van vandaag vierkant achter staan.

n de loop der jaren zagen Renate en Willem de binnenstad tot bloei komen. Leiden werd levendiger en mooier, en hun zaak groeide mee. Het fraaie monumentale hoekpand werd al snel te klein, dus toen de winkelruimte van de buren vrijkwam, grepen ze die kans met beide handen aan. ‘Het kwam precies op tijd. We hadden net een grote order gekregen voor kerstpakketten, met allerlei producten op een dienblad’ herinnert Renate zich. ‘Dat hadden we heel leuk verzonnen en het zag er super uit, maar je kon ze niet stapelen. De hele vloer stond bomvol en we zijn samen wekenlang bezig geweest met inpakken.’ Dat succes smaakte naar meer. Ze braken de tussenmuur door en gaven het assortiment van 25 soorten koffie en 150 soorten thee de ruimte die het verdient. De collecties serviesgoed, cadeauartikelen en koffieapparaten kregen meer ruimte en staan nu te stralen in het zonnetje. Wat onveranderd bleef was de warme, vertrouwde sfeer.

Generaties volgen elkaar op In de afgelopen dertig jaar hebben ze veel klanten persoonlijk leren kennen. Wat het ondernemerskoppel misschien nog wel het meest raakt, is hoe generaties elkaar opvolgen. Studenten die destijds voor het eerst binnenkwamen voor een zakje verse thee of een bijzonder cadeautje, staan nu soms weer in de winkel – dit keer met hun eigen kinderen. Ze vertellen hoe ze hier vroeger kwamen en ontdekken dat hun herinnering tot op de dag van vandaag voortleeft: dezelfde geur van versgemalen koffie, dezelfde aandacht voor kwaliteit, dezelfde gastvrijheid. In deze Simon Lévelt-winkel blijven traditie en vernieuwing elkaar ontmoeten. ‘Ter ere van ons jubileum hebben we een boom gedoneerd aan de nieuwe tuin bij het Wereldmuseum. Op deze manier willen we niet alleen nu, maar ook in de toekomst bijdragen aan een leefbare binnenstad.’ Simon Lévelt Botermarkt 2, Leiden T (071) 513 1159 simonlevelt.nl

Geschenken op maat Wie klanten, leveranciers of personeel iets wil geven waar ze ook echt blij van worden, die kan bij Renate en Willem terecht voor een geschenk op maat. ‘Of het nu klein of groter is, we maken overal een cadeautje van. Met aandacht. Voor bezorging in en rond de binnenstad hebben we een handig elektrisch wagentje. Wij zijn al jaren klaar voor de toekomst.’

067 LEVEN!

MAARTEN VAN DEN BERG, VIERDE GENERATIE AAD VAN DEN BERG MODESCHOENEN, NOORDWIJK:

‘Ik hou van elegantie’ Veel handwerk, bijzondere schoenen Elke week staan er wel weer nieuwe schoenen in de etalage, altijd zorgt eigenaar Maarten van den Berg samen met zijn team dat hij de aandacht trekt van het voorbij schuifelend publiek in de Hoofdstraat in Noordwijk aan Zee. En altijd bleef hij bij z’n leest, net als zijn drie voorvaderen, inmiddels een bijna 125 jaar lange traditie: ‘Ik denk dat er weinig collega’s zijn met zo’n grote vaste klantenkring.’

De zilvergrijs gekapte bekende Maarten van den Berg, is bijna altijd zelf in de winkel te vinden: ‘Ik heb daar totaal geen moeite mee, het verveelt me geen dag. Onze branche is dynamisch, vernieuwend, ik vind het geweldig waar onze merken mee komen elk seizoen. Daarvoor bezoek ik diverse nationale- en internationale beurzen van Amsterdam, Nieuwegein, Antwerpen, Berlijn, Copenhagen, Riva del Garda, maar de meest toonaangevende beurs is de Micam in Milaan. Ik ben trouwens niet de enige, we vormen met elkaar een team van liefhebbers, schoenfanaten en staan inmiddels in de branche bekend als “De Halve Zolen”. De een op het gebied van de laatste modetrends, de ander op het gebied van advies en materialen kennis. Maar we hebben allemaal een passie voor schoenen.’

Online Maarten heeft goed in de pas gelopen met de verandering naar de online verkopen, hij heeft een actuele ruimsoortige website waar je terecht kunt. Maar liever helpt hij je in de winkel: ‘Onze online verkoop doet het geweldig, ik ben er heel blij mee, maar mensen kunnen ontmoeten en mogen helpen in de winkel geeft me energie. Die plek is de drijvende kracht. Ik wil weten hoe mensen over ons denken, wat ze mooi vinden, hoe ze kiezen. Dat mis je online. En bovendien willen de meeste klanten de schoen eerst passen, ruiken, voelen en zien.’ 068 LEVEN!

‘Ik ben voorlopig nog niet van plan te stoppen, ik zou me rot vervelen’

Van vader op zoon In de gezellige winkel hangen grote zwart wit afbeeldingen uit vervlogen tijden. Zijn overgrootvader staat statig anno 1902 voor zijn werkplaats in de Hoofdstraat, zijn opa is te zien als meester schoenmaker en zijn vader als jongeling en leert het schoenmakersvak: ‘Je voelt aan alles dat dit een familiebedrijf is. Ons hart ligt hier, onze klanten krijgen uitgebreid de tijd om zich te oriënteren, te passen en gewoon even te wennen aan de schoen. Uiteraard nemen we alle tijd voor advies. Dat is de manier van werken die we gewend zijn.’

Toekomst Alle bekende schoenenmerken zijn te vinden bij Aad van den Berg Modeschoenen; van degelijk, sportief tot high fashion, gedurfd, en voor bijzondere gelegenheden. Dus van Greve, Floris van Bommel, Magnanni tot Harris, Nalini, Hispanitas en Gabor. Maarten: ‘We willen mensen uitgebreid kunnen laten kiezen, je kunt niet volstaan met vijf merken, je moet alles in huis hebben. Wel kiezen we bewust voor de betere kwaliteit en streven ernaar om zoveel mogelijk alles Europees te houden. Op deze manier houd je het ook langer vol, want ik ben voorlopig nog niet van plan te stoppen, ik zou me rot vervelen.’

Hoofdstraat 62, Noordwijk T (071) 361 27 05 aadvandenberg.nl

‘We hebben alle bekende schoenenmerken in huis, ik wil onze klanten een zo ruim mogelijk assortiment kunnen bieden’

069 LEVEN!

www.raadhuisparket.nl

25 jaar ondernemen

Een mijlpaal met twee gezichten

"Veel mensen feliciteren een ondernemer met een jubileum. Maar weinig mensen zien wat het heeft gekost om dat jubileum te bereiken." Vijfentwintig jaar geleden begon ik vol enthousiasme aan mijn eigen bedrijf 't Raadhuis Parket & Interieur. Zoals iedere ondernemer had ik dromen, plannen en de overtuiging dat hard werken uiteindelijk beloond zou worden. Veel mensen feliciteren een ondernemer met een jubileum. Maar weinig mensen zien wat het heeft gekost om dat jubileum te bereiken. Nu, 25 jaar later, ben ik vooral dankbaar. Dankbaar dat we er nog zijn. Want eerlijk gezegd is ondernemen lang niet altijd zo mooi als het soms lijkt. In die 25 jaar kregen we te maken met de bankencrisis, de coronaperiode, stijgende kosten en economische onzekerheid. En ook persoonlijk heb ik ervaren hoeveel impact ondernemen kan hebben. Er waren momenten waarop de druk simpelweg te groot werd. Toch stond ik iedere ochtend weer op. Niet omdat het gemakkelijk was, maar omdat ik geloof in mijn vak. In kwaliteit. In afspraken nakomen. En vooral in de mensen die hun vertrouwen in ons stellen. Ik weet dat er duizenden ondernemers zijn die hetzelfde meemaken. Achter ieder klein MKB-bedrijf staat iemand die vaak meer uren

maakt dan gezond is, veel verantwoordelijkheid draagt en zich zorgen maakt die klanten nooit zien. Juist daarom heb ik enorm veel respect voor iedereen die iedere dag opnieuw zijn of haar bedrijf draaiende houdt. Dit jubileum voelt voor mij dan ook niet alleen als een feest. Het voelt als een bewijs dat doorzetten loont. Als deze 25 jaar mij één ding hebben geleerd, dan is het dat succes niet wordt bepaald door hoe vaak je valt, maar door hoe vaak je weer opstaat. Aan iedereen die de afgelopen 25 jaar deel heeft uitgemaakt van deze reis – klanten, medewerkers, leveranciers, familie en vrienden – wil ik uit de grond van mijn hart bedanken. Zonder jullie was dit nooit gelukt. En een bijzonder woord van dank aan mijn vrouw, voor haar onvoorwaardelijke steun, geduld en vertrouwen. Zonder jou had ik deze reis nooit op dezelfde manier kunnen maken. Ik hoop dat we nog vele jaren mogen doen waar ons hart ligt: mooie vloeren maken, met aandacht voor kwaliteit, vakmanschap en de mensen achter iedere opdracht. Op naar de volgende 25 jaar. Niet omdat ze vanzelf gaan, maar omdat we er samen iets moois van blijven maken.

Vincent

Nieuwenburg Alphen a/d Rijn - Leiden

Glazen kantoorwanden

Glazen tochtsluis

Glazen balustrades

Glazen sauna

Volmolengracht 4, 2312 PH Leiden • 071-521 80 55 • info@vidre.nl • www.vidre.nl

WONEN & INTERIEUR

Een streepje voor Met de introductie van drie travertijn Kitkat-mozaïeken breidt The Mosaic Factory haar Natural Stone-collectie verder uit. De langgerekte Kitkat-vorm creëert een een architectonisch, grafisch lijnenspel. Het tijdloze en luxueuze travertijn combineert moeiteloos met andere natuurlijke materialen als hout, glas en metalen. De mozaïeken laten zich mooi toepassen in badkamers, wellnessruimtes, keukens of als statementwand binnen residentiële en hospitalityprojecten. Vervaardigd uit echt natuursteen, waardoor iedere tegel uniek is. Verkrijgbaar bij P. Meijer Bad & Tegel in Leiderdorp. badentegel.nl

geuren en kleuren

De Neo van Maison Berger Paris is een lampje en parfum diffuser ineen. Het licht dat weerkaatst op de facetten doet denken aan de schittering van een ruwe diamant, waardoor de lamp niet alleen functioneel is, maar ook een uitgesproken decoratief statement maakt. Het is een samenspel van esthetiek en technologie, waarbij luchtzuivering en geurbeleving hand in hand gaan. Je wisselt gemakkelijk van geur, afhankelijk van persoonlijke smaak, moment of seizoen. De Neo is verkrijgbaar in drie harmonieuze kleuren bij Tuincentrum De Bosrand. bosrand.nl

Haal ze in huis De dagen worden korter en we brengen meer tijd binnen door. Dan wil je kleur in huis. Soms zijn een paar bloemen op tafel, een kleurrijke tak in de hal of een klein boeketje naast je favoriete stoel al genoeg om een ruimte op te fleuren. Er hoeft er geen bijzondere aanleiding te zijn om bloemen in huis te halen. Een boeketje dat je voor jezelf koopt, maakt van alledaagse momenten iets bijzonders. Een vleugje kleur op een grijze dag. Stylingtip: Verdeel een boeket over meerdere kleine vaasjes. Meer inspiratie vind je op plantsandflowersfoundationholland.org.

Como & r

mee

De Villa Como-collectie van het Zweedse Sandberg Wallpaper is geïnspireerd op het landschap rond het Italiaanse Comomeer: zonovergoten historische villa’s, azuurblauw water en het zachte groen van cipressen en olijfgaarden. In de collectie spelen botanische patronen een prominente rol, van kronkelende wijnranken tot uitbundige bloemen en verfijnde bladeren. Villa Como bestaat uit 17 gevarieerde dessins, elk met een eigen karakter en ver haal. Maak een afspraak voor een inspirerend bezoek aan de stalenkamer van Emma Biemans Interieur in Leiden. emmabiemans.nl

073 LEVEN!

Beleef buiten... ook vanuit een sfeervolle tuinkamer

Een tuin om in te leven. Een tuin om van te houden. Rust en ruimte. Spelen en ontmoeten. Beleven en genieten.

Het team van Geerlings Tuinen ontwerpt en realiseert stijlvolle tuinen en luxe tuinkamers in een perfecte balans tussen binnen en buiten. Laat u inspireren.

www.geerlings-tuinen.nl

herenweg 296, Noordwijkerhout, T 0252 37 74 12

mringd door O groen en water

RIANT WONEN OP LANDGOED RHIJNHOF

Rijksmonument Orangerie te koop

Rhijnhof. De meeste mensen denken bij die naam aan de lommerrijke Gered door de kerk laatste rustplaats van talloze Leidenaren. Maar eigenlijk is de begraafplaats In 1908 dreigde het gehele ensemble te worden gesloopt. De Hervormde van Leiden redde Rhijnhof, door van het grootste deel van het slechts een deel van het oorspronkelijke landgoed. De monumentale Gemeente landgoed een begraafplaats te maken, waarbij het herenhuis als aula buitenplaats met koetshuis en de Orangerie liggen verscholen in het groen werd gebruikt. In 1956 is de huidige aula gebouwd. Buitenplaats, en zijn tegenwoordig het beste te zien vanaf de Oude Rijn, koetshuis en orangerie zijn toen verkocht aan particulieren. Deze

icolaas van Campen, schepen van Leiden, bouwde in 1679 op deze plek zijn zomerverblijf ‘Dubbelhof’. De Leidse arts Willem Mylius kocht de buitenplaats in 1729 en herbouwde het huis, dat de naam Rhijnhof kreeg. Het huidige neoclassicistische gebouw, met de opvallende ovale uitgebouwde zaal aan de Oude Rijn, stamt uit 1775. Rond die tijd werd ook een timmermanswoning met stal gebouwd, het huidige koetshuis. In 1856 is de buitenplaats nog eens uitgebreid met een moestuin en een fraaie orangerie, waarin de sinaasappelboompjes konden overwinteren.

historische enclave is nu een prachtig groen gebied, waar veel bijzondere bomen en planten te vinden zijn.

Rust en ruimte in de Orangerie De elegante orangerie is omgevormd tot riant woonhuis, met een erker en royale veranda over de gehele breedte. Deze bijzondere woning staat momenteel te koop via i4housing.nl in Wassenaar. Makelaar Ton van Soest kan je er alles over vertellen.

075 LEVEN!

076 LEVEN!

WONEN & INTERIEUR

UITGEBREID

herfsttinten

onderuit

Zitmaxx Wonen heeft de hele benedenverdieping van hun giga showroom ingericht als beddenwinkel. Naast een breed assortiment aan woon- en zitmeubelen, kun je in Ter Aar nu ook tenminste 75 verschillende bedden bekijken en proberen. Van klassieke boxsprings en moderne opbergbedden tot ledikanten en matrassen: alles staat in één overzichtelijke showroom opgesteld, zodat je in alle rust kunt vergelijken, proefliggen en kiezen. Vrijwel elk bed is op maat leverbaar, zodat ook afwijkende afmetingen of specifieke wensen geen probleem vormen. zitmaxx.nl

Verfmerk Little Greene heeft twee kleurenwaaiers vernieuwd. Colours of England grijpt met authentieke tinten terug op 300 jaar Britse interieurgeschiedenis en Colour Scales omvat de meest geliefde moderne tinten. De waaiers zijn een handig hulpmiddel om een ruimte op een ingetogen manier meer diepte te geven, architectonische elementen te benadrukken of het contrast tussen muren en plafonds te verzachten. Zo krijg je, dankzij het gebruik van één kleurfamilie, een harmonieus geheel. Kom kijken en combineren bij Bader in Noordwijkerhout. baderbv.nl

Sprookjes bestaan Hartendief heeft een eigen, unieke stijl die de verbeelding van kinderen over de hele wereld aanspreekt. Het team rond founder Hylkia de Jong houdt van kinderkamers die nét even anders zijn. Dierfiguren spelen een hoofdrol, en nodigen uit tot fantasie en verhalen. Alles wordt in huis ontworpen op het voormalige vliegkamp Valkenburg. Ze maken lampen die een magische wereld tot leven brengen, behang waarmee je in een handomdraai een sprookje op de muur tevoorschijn tovert en muurstickers met dieren, om te zoenen zo lief. hartendief.com

LEVEN! 003

Luxe

borrelplank Wie graag kookt, weet dat verse ingrediënten draaien om optimale bewaaromstandigheden. De 9-serie van Atag heeft DuraFreshtechnologie, waardoor producten tot wel drie keer langer vers blijven. Deze serie heeft bovendien fijne luxe features als een ontbijttray, eierhouder, flessenhouder en een multibox met houten deksel. Die ontbijttray bijvoorbeeld zet je direct vanuit de koelkast op tafel, vol yoghurtjes, smoothies, fruit, borrelhapjes of kaasjes. Verkrijgbaar bij Electroworld Gebra in Noordwijkerhout en Electroworld Schoonderbeek in Hillegom. electroworld.nl 077 LEVEN!

VERKOOP VOOR STARRENBURG III-VLIETOEVERS START!

Wonen waar het riet wuift

HEERLIJK WONEN AAN DE VLIET IN VOORSCHOTEN

lietoevers wordt het meest waterrijke gebied van de wijk Starrenburg III. Hier verrijzen kadewoningen, twee-onder-een-kapwoningen, geschakelde en vrijstaande villa’s. Twee appartementsgebouwen -waarvan de verkoop pas start in 2027- maken eveneens deel uit van het plan. Het groen van de wijk wordt weerkaatst door het water, waarop het buurtleven vrolijk kabbelt en babbelt. Het comfort van de woningen is op en top modern. De harmonie van de architectuur onderstreept een eeuwenoude waarde: een wijk die zorgt voor samenhang maakt van wonen echt leven.

oorschoten ligt strategisch verscholen tussen Leiden en Den Haag en biedt de perfecte balans tussen rust, karakter en stedelijke dynamiek. Of je nu af wilt van de stadse drukte of gewoon een fijne, vertrouwde plek zoekt voor je zelf en je huisgenoten: Voorschoten voelt direct als thuis. Prachtig wonend aan het water biedt de wijk Starrenburg III-Vlietoevers de perfecte balans tussen rust en stedelijke dynamiek. Vorstelijk wonen in een groen, levendig dorp met alle stadse gemakken binnen handbereik.

Prachtig gelegen, natuurlijk verbonden De wijk krijgt een ecologische inrichting met bloemrijke graslanden, inheemse bomen en struweel. Groene erfafscheidingen en zachte overgangen tussen tuin en landschap zorgen voor een harmonieus geheel. Bewoners krijgen een beheer- en instandhoudingsplicht voor de oevers, zodat het natuurlijke karakter behouden blijft. Een brede groene zoom langs de Vliet vormt een natuurlijke overgang naar het water. Veel woningen hebben een privésteiger aan de watergang. De inrichting is ecologisch en bloemrijk met inheemse beplanting en aandacht voor biodiversiteit. Heerlijk wonen aan het water Wonen in Vlietoevers betekent kiezen voor een plek met ruimte, licht en de rust van het water om de hoek. Welk woningtype je ook kiest, je geniet overal van duurzame klasse en doordacht comfort. De kadewoningen met 3 woonlagen vormen een statige entree van de wijk.

Ze bieden een royale leefruimte op de begane grond, grote raampartijen en een beschutte achtertuin met veel privacy. Zoek je net wat meer ruimte? De 4-laagse kadewoningen hebben een extra verdieping die je helemaal naar eigen wens kunt inrichten, van thuiswerkplek tot speel- of logeerkamer. Wil je het comfort van een ruime gezinswoning combineren met wonen aan het water? De twee-onder-een-kapwoningen en geschakelde villa’s beschikken over een eigen garage en een

steiger aan een rustige watergang. Omdat de villa’s enkel via de garage geschakeld zijn, ervaar je hier optimaal het gevoel van vrijstaand wonen. De vrijstaande villa’s bieden tenslotte de ultieme allure. Met hoge plafonds, direct uitzicht over de Vliet en een eigen aanlegsteiger achter het huis geniet je hier elke dag van het buitenleven. Waar je oog ook op valt: hier woon je riant, groen en altijd met het water dichtbij.

Wonen op de Vlietoevers betekent vorstelijk verblijven in een groen en levendig dorp, met alle gemakken van de grote stad binnen handbereik.

vlietoevers

Kadewoningen 3 woonlagen

Een plek waar je kunt onthaasten, opgroeien en genieten.

Kadewoningen 4 woonlagen

Twee-onder-een-kapwoningen

Geschakelde villa’s

Interesse in Vlietoevers?

Vrijstaande villa’s

Voor meer verkoopinformatie verwijzen wij je graag naar de projectwebsite: www.woneninstarrenburg.nl of neem contact op met De Raad Woonmakelaars. www.deraadwoonmakelaars.nl T (071) - 405 15 00 Appartementen

HET ONGEËVENAARDE SUCCES VAN DE HEAT GEEK-METHODE:

‘NIET ZO MAAR EEN WARMTEPOMP MAAR EEN PERFECT WERKEND VERWARMINGSSYSTEEM’ Ed Takken over efﬁciëntie, duurzaamheid en kwaliteit van wonen Een warmtepomp kan op papier uitstekend presteren, maar in de praktijk onnodig veel stroom verbruiken of onvoldoende comfort leveren. Dat heeft alles te maken met de manier waarop de complete installatie is berekend, ontworpen, ingeregeld en opgeleverd. Daarom werkt Hoes Installatie Duurzaam volgens de Heat Geek-methode: een internationaal ontwikkelde, technisch onderbouwde aanpak waarbij de woning en het totale verwarmingssysteem centraal staan. Wat maakt de Heat Geek-methode anders? Ed Takken van Hoes Installatie Duurzaam: ‘Bij een traditionele offerte wordt regelmatig gekeken naar het bestaande vermogen van de cv-ketel, het historische gasverbruik of een globale berekening per vierkante meter. Voor een moderne warmtepomp is dat onvoldoende. Een Heat Geek-installateur begint bij de basis: hoeveel warmte verliest de woning werkelijk op een koude winterdag? Dat wordt per vertrek berekend. Er wordt gekeken naar de afmetingen van de ruimtes, isolatie, glasoppervlak, ventilatie en de bouwkundige eigenschappen van de woning. Vervolgens wordt onderzocht of de vloerverwarming en radiatoren bij een zo laag mogelijke watertemperatuur voldoende warmte kunnen afgeven. Ook leidingdiameters, waterstromen, drukverlies, pompinstellingen en de regeling worden in het ontwerp meegenomen. Pas daarna wordt een passende warmtepomp geselecteerd.’

Dat zorgt voor: een lager energieverbruik, meer gelijkmatig comfort, minder schakelmomenten, minder geluid en slijtage, een betere seizoenprestatie, een installatie die ook bij koud weer betrouwbaar functioneert.’

Geen standaardoplossing, maar maatwerk ‘De beste warmtepomp bestaat niet,’ is de overtuiging van Ed Takken: ‘Er bestaat wel een warmtepomp die het beste past bij een specifieke woning en het gebruik van de bewoners. Daarom beginnen wij niet met een merk of model, maar met meten, rekenen en luisteren.’ Hoes Installatie Duurzaam werkt met meerdere gerenommeerde warmtepompmerken. Daardoor kan de installatie worden gekozen op basis van de woning, het gewenste comfort en de technische mogelijkheden, niet uitsluitend op basis van één fabrikant. Ed: ‘Een succesvolle warmtepompinstallatie begint niet bij de doos die buiten komt te staan, maar bij het ontwerp dat eraan voorafgaat.’

‘Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer hij rustig en langdurig kan verwarmen met een lage aanvoertemperatuur’

Een warmtepomp verdient een specialist

Lager verwarmen, slimmer presteren

Ed: ‘Een verkeerde keuze wordt vaak pas zichtbaar nadat de installatie is geplaatst; een hoge energierekening, koude kamers, stromingsgeluid of een warmtepomp die voortdurend aan- en uitschakelt. Door vooraf grondig te rekenen en het complete systeem goed te ontwerpen, kunnen veel van deze problemen worden voorkomen. Dat vraagt meer kennis en voorbereiding, maar levert uiteindelijk meer comfort, zekerheid en rendement op. En precies daarin zit het verschil tussen alleen een warmtepomp plaatsen en een woning écht goed verduurzamen.’

‘Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer hij rustig en langdurig kan verwarmen met een lage aanvoertemperatuur. Hoe lager de benodigde watertemperatuur, hoe minder elektriciteit de warmtepomp doorgaans verbruikt. Daarom draait de Heat Geek-methode niet om “een grote warmtepomp die het altijd wel redt”, maar om een nauwkeurig ontworpen installatie die precies levert wat de woning nodig heeft.

In het Warmtepomp Experience Center van Hoes Installatie Duurzaam in Lisse kunt u verschillende warmtepompen bekijken, beluisteren en vergelijken. Hoes Installatie Duurzaam, Meer en Duin 80 A, Lisse hoesinstallatie-duurzaam.com (T) 0252 - 41 35 79

082 LEVEN!

083 LEVEN!

PBV ARCHITECTEN BEHOUDT, TRANSFORMEERT EN VOEGT TOE

Ontwerpen van blijvende waarde Sinds 1983 ontwerpt PBV Architecten gebouwen om in te leven en te werken. Vaak volledig nieuw, vanaf de eerste losse schets, maar ook dikwijls met een bestaand object als basis. Want dit is een bureau dat traditie en vernieuwing graag combineert. En een originele kijk op praktische problemen heeft. Niet omdat ze nu per se zelf zo graag de slimmerik uithangen, maar omdat ze gewoon het beste resultaat willen neerzetten. Samen met opdrachtgevers, bouwers, bewoners en de buurman met een mening.

et team van Johan Poort, Jorn Beltman en Wolbrand van der Vis denkt mee. Ontwerpen vanuit het gebruik, de beweging, het daglicht – en hoe het leven zich ontvouwt in een ruimte. Met oog voor de plek, gevoel voor schaal en altijd een beetje eigenwijs. Want van middelmatigheid wordt niemand vrolijk. Het omvormen van bestaande gebouwen is een expertise die hen past als een jas. PBV Architecten Behouden wat goed en waardevol is, is niet alleen Herenweg 6, Wassenaar duurzaam. Het is ook het bewaren van herinneringen pbv.nl in een buurt, het weefsel van een gemeenschap.

1952

Hilton The Hague In Den Haag werden meerdere geschakelde kantoorpanden, ontworpen in de vijftiger jaren door architect Maaskant, door PBV Archtitecten getransformeerd tot een hotel. Het pand kreeg een duidelijke visuele identiteit, met respect voor historie en de omgeving, die zo kenmerkend is voor dit deel van de stad. 084 LEVEN!

Medisch Centrum Wassenaar De St. Jozefkerk in Wassenaar werd begin zestiger jaren ontworpen door priester Jan van der Laan. In de volksmond wordt hij ook wel de Blokkendoos genoemd. Het is een vierkante zaalkerk, met betonnen klokkentoren en gebrandschilderde ramen. Generaties dorpsbewoners kerkten hier, werd er gedoopt, getrouwd en gerouwd. Momenteel wordt het kerkgebouw getransformeerd en uitgebreid met een grote moderne toevoeging. Het krijgt een nieuwe functie als Medisch Centrum Wassenaar en blijft zo van waarde voor de gemeenschap.

1964

De Amalia

1910

Voor wooncomplex De Amalia in Den Haag worden aan de Amaliastraat drie monumentale, geschakelde panden verbouwd tot twaalf eigentijdse, comfortabele appartementen. Honderdvijftig jaar geleden werden ze gebouwd als woningen voor welgestelde burgers, maar ze hebben ook dienstgedaan als meisjeslyceum en kantoor, waarna het ensemble decennialang onderdak bood aan de orde van Jezuïeten. De appartementen zijn inmiddels in de verkoop via Frisia Makelaars.

1961

085 LEVEN!

Steengoed in verhuur van professioneel gereedschap en machines én ontstoppen van riolen

AL MEER DAN

100 JAAR

Professioneel in materieel

Ontstoppen, Inspecteren en Repareren.

FOTOGRAFIE SANDER PARDON

VAK

Je beroep is de ruggengraat van het leven, meende filosoof Friedrich Nietzsche. Bekende en minder bekende mensen vertellen over hun bijzondere werk of hobby en over hun leven in deze omgeving. Hoeveel ruggengraat hebben deze professionals?

PORTRETTEN VAN OPVALLENDE MENSEN UIT ONZE REGIO 087 LEVEN!

088 LEVEN!

Naam: Joris Koek Leeftijd: 40 Eerste baan: In groep 8 met vriendjes stek steken bij een chrysantenkwekerij Beroep: Eigenaar Veenerick boek kantoor cadeau en koffiebar Koffie met Koek Woon- en werkplaats: Roelofarendsveen Burgerlijke staat: Samenwonend met vriendin Kim en dochters Jip en Sammie Grootste overtuiging: Lokaal (ondernemen) heeft de toekomst Tip voor de mensheid: Wees een klein beetje liever voor elkaar

Lokaal

Ik ben een groot fan van lokaal ondernemen en heb daardoor een uitgebreid netwerk opgebouwd in Kaag en Braassem. We ontwikkelen lokale producten, werken veel samen met ondernemers uit de omgeving en organiseren boekevenementen met lokale partners. Een mooi voorbeeld is de boekpresentatie van Oos Kesbeke afgelopen najaar in HAL60. Restaurant Wagenaar maakte augurken- en piccalilly-ijs, Keurslager Van der Meer een Grillbikkel met augurk, Stix & Bowls sushi met zilverui en patissier Job van Berkel ontwikkelde een Kesbekemacaron. Eén telefoontje was genoeg en iedereen was direct enthousiast. Dat geeft energie. Ook de verbouwingen van onze winkel zijn uitgevoerd door lokale bedrijven. Ik geloof dat investeren in elkaar zich uiteindelijk altijd weer terugbetaalt.

Seizoen Naast de vier jaargetijden kennen wij eigenlijk een vijfde seizoen: het cadeauseizoen. Vanaf de Kinderboekenweek, begin oktober, tot en met oud en nieuw is het topdrukte. Op kerstavond heb ik eelt op mijn vingers van het inpakken. Dankzij de vele jonge gezinnen wordt Sinterklaas hier nog volop gevierd. Een leuke periode van hard werken, veel activiteiten én gezelligheid.

Social media Je kunt er bijna niet omheen, maar ze kosten ook veel tijd. Tijd die je niet besteedt aan een boek, tijdschrift of krant. Gelukkig zie je onder jongvolwassenen een mooie tegenbeweging. Ze lezen papieren boeken, kleuren in kleurboeken en puzzelen in papieren puzzelboeken. Het geeft rust, ontspanning en even afstand van alle schermen. Een mooie ontwikkeling, want de jeugd heeft de toekomst.

Ontwikkeling Roelofarendsveen is volop in ontwikkeling. Tussen 2013 en 2035 worden er ruim 2.000 woningen gebouwd. Ons bedrijf groeit mee en verdubbelde na twee uitbreidingen (in 2021 en 2023) in vloeroppervlak. De kroon op het werk was Koffie met Koek, onze koffiebar met terras. Ook ons assortiment en het aantal boekevenementen groeiden mee. Zo ontvingen we onder anderen Jari Litmanen, Youp van ’t Hek en Eva Jinek. Als inwoner hoop ik vooral dat we ondanks alle groei het dorpsgevoel behouden.

Ontdekking In 2014 ontdekte ik bij een collega-boekhandel het concept van de cadeaukistjes: een fysiek verlanglijstje dat kinderen zelf samenstellen voor familie en vrienden. Het bleek een schot in de roos. Vlak voor de zomervakantie is het altijd enorm druk, dit jaar was er een piek van ruim zestig gevulde kistjes, laatjes en mandjes. Het blijft mooi om te zien hoe enthousiast kinderen daarmee bezig zijn.

Thuis Roelofarendsveen is mijn thuis. Na een vakantie vind ik het altijd fijn om vanaf de A4 de karakteristieke watertoren weer te zien; mooi door zijn lelijkheid. Na een lange werkdag kom ik thuis bij Kim, Jip (9) en Sammie (3). Kim en ik leerden elkaar kennen in 2003 tijdens het zwemmen in de Veense Polder. We waren elkaars eerste échte verkering en ruim twintig jaar later is het nog steeds heel erg leuk!

Regio Veenerick is uitgegroeid tot een volwaardige cadeauwinkel. Naast boeken verkopen we onder meer sokken, kaarsen, (bord)spellen en creatief en educatief speelgoed. In combinatie met onze koffiebar zorgt dit ervoor dat we bezoekers trekken uit de regio. Binnen de driehoek Alphen, Aalsmeer en Leiden weten steeds meer mensen ons te vinden. Dit komt denk ik door een goede mix van winkels, het gratis parkeren en diverse ‘omrijwinkels’ zoals onze buurman De Kaaswereld. Ook toeristen weten ons goed te vinden. Als ik mensen uit Leiden vraag waarom ze speciaal hierheen komen, hoor ik vaak: "Hier maken mensen nog een praatje en zeggen ze gedag." Zo eenvoudig kan het soms zijn. 089 LEVEN!

Naam: Anja van de Meer Leeftijd:44 Eerste baan: In mijn eerste bijbaantjes was ik kassière en afwasser. Beroep: Accountmanager Leiden Bio Science Park Woon- en werkplaats: Woonplaats Haarlem, werkplaats Leiden Burgerlijke staat: Samenwonend Grootste overtuiging: Lessen uit het Stoïcisme en daaruit voortkomende stromingen spreken me aan. Met Also sprach Zarathustra van Friedrich Nietzsche als inspiratie: Onzekerheid moet je aanvaarden en het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen waarden en de betekenis van je leven is een levenslange opgave. Tip voor de mensheid: Richt je niet op wat je niet kunt veranderen, maar voorkom dat het een excuus wordt om niet te handelen.

En nu werk ik als accountmanager voor het Leiden Bio Science Park. Als archeoloog zag ik de innovatieve ontdekkingen uit het verleden. Ik stel mij voor hoe gedreven de mensen toen waren om problemen op te lossen en het leven van zichzelf en hun naasten een beetje beter te maken. Nu sta ik met mijn werk dagelijks in verbinding met de hedendaagse ontdekkingen en innovatie. Met de mensen die, vaak vanuit een heel persoonlijke overtuiging, met hun kennis en ondernemerschap willen bijdragen aan het verbeteren van de levenskwaliteit van anderen.

Samenleving

Toekomst

Leiden is een stad met een rijk verleden. Het is ook de stad van ontdekkingen. En Leiden streeft ernaar om er te zijn voor iedereen. Met dat karakter van Leiden voel ik mij persoonlijk verbonden. In Nederland hebben veel mensen het goed. Ik ben mijzelf er bewust van dat ik in heel veel opzichten rijk ben. In mijn werk heb ik dagelijks mensen om mij heen, die zich inzetten voor een meer gelijkwaardige samenleving. Mensen die geloven dat vooruitgang pas werkelijk waarde heeft wanneer die voor iedereen toegankelijk is. Daarin zit een belangrijke kracht van Leiden en het Leiden Bio Science Park: wetenschap en innovatie niet als doel op zich, maar als middel om onze samenleving te verbeteren.

De grootste uitdaging voor de toekomst zit misschien niet in wat we nog moeten ontdekken, maar in wat we bereid zijn te doen met de kennis die we al hebben. Vanuit de wetenschap leren we steeds meer over gezondheid en gelijke kansen. Vanuit de geschiedenis weten we hoe keuzes kunnen bijdragen aan vooruitgang, maar ook aan afbraak van onze leefomgeving en ongelijkheid. De vraag is of we die lessen daadwerkelijk toepassen.

Gezondheid

Ik ben opgeleid als archeoloog, een vakgebied waarin ontdekken letterlijk centraal staat. Toen ik op de middelbare school een studie moest kiezen, trok aardwetenschappen en geologie mij het meest aan. Omdat mijn vakkenpakket niet helemaal aansloot, koos ik voor archeologie. Want daar kon ik in het eerste jaar alsnog kennismaken met die disciplines. Aanvankelijk dacht ik dat ik daarna zou overstappen. Het kostte wat tijd om mijn draai te vinden in Leiden, maar gaandeweg ontdekte ik dat ik juist bij archeologie op mijn plek was.

Bij mijn werk voor de afdeling vestigingsklimaat bij de gemeente, en voor het Leiden Bio Science Park, komt het allemaal bij elkaar. De historie, de innovatie, de ambitie om ruimte te maken voor iedereen. De kans op een gezond en gelukkig leven voor iedereen. Wetenschappelijke doorbraken hebben de grootste betekenis wanneer ze toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond, inkomen of omstandigheden. Leiden laat zien hoe wetenschap, ondernemerschap en maatschappelijke betrokkenheid elkaar kunnen versterken.

Verleden

Hoop

Het is een cliché. Maar ja, je kunt echt leren door te kijken naar het verleden. Archeologische vondsten vertellen iets over keuzes die mensen maakten, en de gevolgen daarvan voor hun omgeving. Maar ook filosofie, sociologie en antropologie bieden waardevolle inzichten. In 2025 volgde ik met heel veel plezier een aantal lessen over het nut van het Stoicisme bij Rico Sneller. De filosoof Seneca roept ons op om ‘de hele oogst van het verleden toe te voegen aan onze ervaringen’.

Mijn hoop is dat we de kennis uit het verleden, inzichten van vandaag en ontdekkingen van morgen blijven verbinden. Van de filosofe Simone Weil leerde ik dat je iemand niet hoeft te kennen om elkaars naasten zijn. Het besef dat iemand in nood is, zou voldoende moeten zijn voor mededogen. Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste ontdekking voor de toekomst.

Ontdekking

090 LEVEN!

Hier en nu

091 LEVEN!

092 LEVEN!

Regio

C Naam: Chris de Waard Leeftijd: 61 jaar Eerste baan: Winkel in tweedehands platen (en later ook in cd’s) Beroep: Hoofdredacteur/journalist Woon- en werkplaats: Leiden Burgerlijke staat: Catdad Grootste overtuiging: Betrouwbare informatie doet ertoe. Mensen hebben recht op eerlijke, begrijpelijke en onafhankelijke journalistiek. En natuurlijk online first! Tip voor de mensheid: Toon begrip, wees lief voor elkaar

Ik ben geboren in Utrecht, maar opgegroeid in Leiden waar ik sinds m’n tweede levensjaar woon. Mijn leven speelde zich altijd grotendeels af in de streek rond Leiden. Ik zat tot de brugklas op school in Oegstgeest en daarna ging ik naar de middelbare school in Leiden. Mijn vader woonde in Leiderdorp dus ook dat is altijd zeer vertrouwd gebied geweest.

Ambitie

Voor mezelf werken leek me van jongs af aan al ideaal. Ik ging daarom na de Louise de Coligny s.g. naar het Rijnlands Instituut voor Ondernemersonderwijs in Leiderdorp om vervolgens inderdaad voor mijzelf te beginnen. Eerst vanaf 1986 met een winkeltje in tweedehands platen en cd’s aan de Hooigracht. Later kwam daar een tweede vestiging bij aan de Haven. In 1996 maakte ik de overstap naar de omroep. Dat was toen Holland Centraal waar ik enkele jaren als stationmanager in dienst was. Dat is een leuker woord voor directeur.

Eigen baas

Omdat het voor mezelf werken toch bleef kriebelen, begon ik medio 1999 met een compagnon het internetbedrijf Media Design. Naast websites en online toepassingen voor klanten begonnen we al snel met een eigen project: cu2.nl. Dat was in 2000 een voorloper van Hyves, een sociaal mediaplatform dat rond 2005 opkwam. Dat was overigens het jaar dat wij Cu2 verkochten aan Sanoma. In 2011 verkochten we ook Media Design en ging ik per 2012 fulltime aan de slag met Sleutelstad, waarmee ik in 2002 begon. Eerst als nieuwssite voor Leiden, later ook voor de Leidse regio. In 2005 kwam de radio erbij en in 2018 ook televisie.

Talenten In de periode 2002 tot heden groeide Sleutelstad uit tot gezaghebbend nieuwsmedium voor Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten en Zoeterwoude. Altijd voor een groot deel draaiend op vrijwilligers, die ik samen met een aantal trouwe medewerkers veel ruimte heb gegeven om zaken uit te proberen en zo ervaring op te doen met nieuws, radio, tv, editen, presenteren en nog veel meer. Met als resultaat dat inmiddels een indrukwekkend aantal medewerkers is doorgestroomd naar een betaalde baan bij landelijke of regionale media.

(Social) Media

Het afgelopen decennium zijn de verschillende sociale media ook voor Sleutelstad steeds belangrijker geworden. Eerst als manier om extra bezoek voor sleutelstad.nl te genereren, maar de laatste jaren zijn met name YouTube, Instagram en TikTok belangrijker extra publicatiekanalen geworden met regelmatig tienduizenden of zelfs honderdduizenden views per post. Alle Sleutelstad-kanalen versterken elkaar ook enorm. Een miljoen bezoekers per maand is ook voor Sleutelstad.nl tegenwoordig geen uitzondering meer.

Vrije tijd Mijn werk is eigenlijk geen baan, maar een manier van leven. Vrije tijd is dan ook een begrip dat ik niet zo goed kan omschrijven. Ook ‘s avonds, in de weekenden, op feestdagen en in vakanties gaat het nieuws immers gewoon door. Dus ik sta altijd aan. Daar heb ik overigens geen enkel probleem mee. Ik kreeg laatst van een vrijwilliger de stomverbaasde vraag of ik nou tussen alles door ook nog Wordfeud zat te spelen op m’n telefoon. Ja dus!

Ouder worden Vorig jaar ben ik de zestig gepasseerd en ik kan iedereen geruststellen. Dat doet geen pijn. Hooguit hier en daar een beetje. Maar qua energie merk ik er weinig van, dus ik ga er maar vanuit dat ik gewoon blijf doen wat ik doe, zolang mij dat gegeven is. En dat heeft in elk geval niks te maken met iets als een pensioengerechtigde leeftijd. 009 LEVEN! 093

Online marketing werkt pas écht als alles samenwerkt. Bij veel bedrijven draaien advertenties, social, content, SEO en de website al. Wat ontbreekt is de samenhang die zorgt voor voorspelbare groei.

Qlikr is jouw online marketingteam. Wij zorgen dat strategie, campagnes, content, data en AI elkaar versterken.

Onze Werkwijze Met het Online Groeimodel analyseren, bouwen en optimaliseren we de online marketingomgeving van jouw bedrijf. Geen losse verzameling marketingacties meer, maar één aanpak waarin elk onderdeel een duidelijke rol heeft.

1. Analyse

2. Strategie

3. Realisatie

Ambra wilde meer regionale zichtbaarheid en structureel meer offerteaanvragen.

55% meer leads per maand

Wij bouwden een Google Ads-funnel met campagnes voor bereik, zoekverkeer en retargeting.

Maandelijkse stijging van 1.500 bezoekers

Door hoge personeelsdoorloop zocht McDonaldʼs Schiphol een wervingsstrategie buiten de gebaande paden.

500.000+ bereik per maand

Wij bouwden een multichannel aanpak met campagnes die per doelgroep gericht werden ingezet.

Conversiepercentage van 14%

4. Optimalisatie

(071) 737 05 60

qlikr.nl

info@qlikr.nl

Kabelbaan 12, 2352 BL Leiderdorp

Benieuwd waar jouw online groeikansen liggen? Laat ons meekijken.

KORT ZAKELIJK

Huur de magie van kerstdecoratie

Van der Voet Keukens breidt uit

Nu ook maatwerkinterieur Van der Voet Keukens in Sassenheim breidt hun expertise uit met hoogwaardige interieuroplossingen. ‘Steeds vaker merken we dat de wensen van onze klanten verder gaan dan alleen de keuken. In gesprekken ontstond steeds vaker de vraag naar maatwerk voor het interieur’, vertelt eigenaar Patrick van den Berg. Hij speelt in op deze behoefte aan een totaalconcept en introduceert Van der Voet Maatwerk. ‘Hiermee kunnen klanten binnenkort ook bij ons terecht maatwerkinterieur, volledig afgestemd op hun persoonlijke wensen en woonstijl. Uniek en van hoogwaardige kwaliteit, zoals je van ons gewend bent. Vakspecialist Hans Turenhout verzorgt vanuit Noordwijkerhout realisatie van het maatwerk. Met zijn ruime ervaring en vakkennis vertaalt hij uiteenlopende wensen naar stijlvolle interieurprojecten, van garderobekasten tot tv-meubels, altijd strak uitgevoerd en tot in detail passend. Van der Voet Maatwerk brengt vakmanschap, keuken en interieur samen in één totaalconcept.’ vandervoetkeukens.nl

Geef jouw bedrijf, hotel, kantoor of woning een sfeervolle kerstuitstraling. Kies uit 15 unieke sfeerthema's en laat de ervaren stylisten van Kerstboomservice Nederland uit Roelofarendsveen alles verzorgen: van levering en professionele styling tot afbouw en opslag. Geen eigen uren of zelfs dagen kwijt, geen gesleep, geen opslag. Wél de vrijheid om ieder jaar een nieuwe kerstsfeer te kiezen. Het bedrijf levert al bijna 20 jaar door heel Nederland. Scan de QR-code en ontdek de Style Guide met alle sfeerthema's, decoraties en verhuurprijzen. kerstboomservicenederland.nl

Hans Turenhout en Patrick van der Voet

Wedergeboorte

huiskamer van Wassenaar

Ontwikkelaar Reborn heeft hotel-restaurant Auberge de Kieviet in Wassenaar aangekocht. Na zes jaar leegstand krijgt het pand haar oorspronkelijke bestemming terug. Zo komt er een hotel met ongeveer 40 kamers, waaronder een presidentiële suite, wellnessfaciliteiten en ruimte voor zakelijke bijeenkomsten. Naar verwachting wordt in dit najaar begonnen met de bouwwerkzaamheden, die begin 2028 zullen zijn voltooid. CEO Saman Mohammadi: ‘Samen met eigenaar Boris Bayer zagen we de kans om deze iconische plek haar in ere te herstellen. We zorgen ervoor dat het historische karakter behouden blijft en er tegelijkertijd ruimte ontstaat voor een toekomstbestendige invulling. Directeur Hospitality Ralf Meppelder: ‘Ons doel is om van het restaurant weer een culinaire ontmoetingsplek te maken voor inwoners van Wassenaar en gasten uit de regio.’ Andere projecten van Reborn zijn o.a. Seaview, De Pier, EVE, de Palace Promenade en Het Spaansche Hof. re-born.com

095 LEVEN!

EIGEN BEDRIJF?

Het ONDB biedt een regionaal netwerk direct contact met honderden beslissers

onafhankelijke club

gezelligheid

inspirerende bijeenkomsten

odnb.nl

KORT ZAKELIJK

Bijtanken bij

Frischwerk Leiden

Tickets scoren met P1Travel P1Travel werd in 2007 opgericht door twee vrienden met een passie voor sport. Via dit online platform kun je veilig officiële toegangskaarten en hospitality packages bemachtigen voor premium wedstrijden en concerten. Ze werken onder andere samen met internationale voetbal- en rugbyclubs, Grand Slam tennistoernooien en de Formule 1, en stellen zo talloze fans in staat om hun favoriete teams persoonlijk aan te moedigen en bijzondere evenementen te beleven. Inmiddels is P1Travel uitgegroeid tot een speler en formaat die toegang biedt tot de meest gewilde wedstrijden en live-evenementen over de hele wereld. Dat succes is niet onopgemerkt gebleven. Het bedrijf is dit jaar overgenomen door het Britse Seat Unique. Door deze samenwerking worden nog meer partnerships mogelijk met clubs en sportorganisaties, waardoor het aanbod logischerwijs aanzienlijk groeit. P1Travel blijft zelfstandig opereren vanuit hun kantoor in Leiden. p1travel.com

EkoPlaza vers

in Oegstgeest

In de bemande shop van het Avia-tankstation aan de Hoge Rijndijk in Leiden is een nieuw food- en gemaksconcept gelanceerd. Frischwerk, zoals het concept heet, is ontwikkeld door Convenience Concept in samenwerking met Achilles Brandstoffen Maatschappij (ABM). Met Frischwerk wil het bedrijf inspelen op de veranderingen in de mobiliteitsmarkt, zoals de opkomst van elektrisch rijden, veranderend consumentengedrag en strengere regelgeving. Volgens het bedrijf helpt de formule tank- en servicestations om hun aantrekkingskracht en rendement te behouden. ‘De rol van het tankstation verandert’, aldus Onno Bremer, algemeen directeur van ABM. ‘Brandstof blijft belangrijk, maar klanten verwachten steeds meer van de shop en de service op locatie. Met Frischwerk creëren we een aantrekkelijke en eigentijdse omgeving die aansluit bij de wensen van de moderne reiziger.’ Avia Leiden is het eerste tankstation in Nederland waarin Frischwerk is te vinden. avia.nl

EkoPlaza in Wassenaar werd vorig jaar uitgeroepen tot de Beste Franchisewinkel van Nederland binnen de keten. Dat succes smaakte blijkbaar naar meer, want eigenaar Mathijs Vermeulen opent dit najaar een nieuwe EkoPlaza in Oegstgeest, en wel in Winkelcentrum Lange Voort. Deze vestiging wordt nog uitgebreider dan die in Wassenaar, want naast het volledige biologische supermarktaanbod, bevat de winkel ook meteen een horeca-component: van een goede koffie-to-go tot een lekkere verse soep of maaltijd en een gezonde sandwich. Biologisch eten als beleving, niet alleen om mee naar huis te nemen, maar waar je ook gewoon ter plekke van kunt genieten. EkoPlaza heeft ook vestigingen in Leiden en Alphen aan den Rijn. ekoplaza.nl

097 LEVEN!

Maatwerk VERSCHILLENDE ADVOCATEN, ÉÉN STIJL VAN WERKEN

Mr. Ciska Elsinga gaat per 1 oktober als compagnon verder bij De Familiekamer Advocaten & Mediators in Zoeterwoude-Rijndijk: ‘Het afgelopen jaar hebben Manon en ik intensief samengewerkt om elkaar ook als vakgenoten beter te leren kennen. Twee familierechtadvocaten en mediators, met ieder een eigen stijl, maar met één duidelijke gemene deler: we houden niet van gedoe dat niets toevoegt.’

Ciska Elsinga en Manon Renken: ‘We willen een praktijk waarin ervering en toegankelijkheid hand in hand gaan’ 098 LEVEN!

zonder omhaal

Familierechtadvocatuur vereist luisteren, meedenken en handelen

e twee werkten het afgelopen jaar al nauw samen. En dat beviel kennelijk uitstekend. ‘We zijn allebei gevormd binnen een groot fullservice kantoor. Daar leer je het vak goed. Grondig. Zorgvuldig. Maar ook: met afstand, lagen en trajecten die niet altijd nodig zijn. En precies daar besloten wij het anders te doen. We merkten wat er gebeurt als je die ballast loslaat. Als je gewoon naast elkaar gaat zitten, snel kunt schakelen, even kunt sparren en doet wat nodig is - niet meer en niet minder. Geen interne competitie. Geen ingewikkelde structuren. Gewoon goed werk, samen. Dus ja, de volgende stap diende zich eigenlijk vanzelf aan. We gaan zakelijk samen.’

Aandacht als basis Manon heeft een duidelijk doel voor ogen: ‘Niet om groter te worden, maar om scherper te worden in waar we voor staan: een praktijk waarin ervaring en toegankelijkheid hand in hand gaan. Waar cliënten geen traject krijgen, maar een oplossing. Waar aandacht geen luxe is, maar de basis.’ ‘En dat doen we met een team dat staat’ weet Ciska, ‘met een derde zeer ervaren advocaat-mediator, een juridisch medewerker die precies ziet waar het om draait en twee secretaresses die zorgen dat alles loopt zoals het hoort en dat cliënten zich direct op hun gemak voelen.’

‘WIJ STAAN VOOR DE NO NONSENS AANPAK EN KWALITEIT. BINNEN EEN GEZELLIGE COLLEGIALE WERKSFEER. DAT IS VOOR ONS LOGISCH.’ Beide benen op de grond Spreekt de aanpak aan en zoek je een passende professional om je te begeleiden bij een scheiding of het afwikkelen van een erfenis, kom dan kosteloos kennismaken. Herken je jezelf in ons verhaal als advocaat, mediator of jurist, dan maken we graag kennis. Misschien zijn we een match en kom je bij ons werken. En voor collega’s en verwijzers: zoek je iemand die niet eerst een proces optuigt, maar gewoon luistert, meedenkt en handelt wanneer dat nodig is, dan weet je ons te vinden.

‘Onze manier van werken is eenvoudig uit te leggen, maar lastig te kopiëren: maatwerk zonder omhaal. Geen afstandelijke adviestrajecten als het ook kan met een goed gesprek. Even bellen. Snel schakelen. En vertragen als het nodig is. Want soms is een pas op de plaats juist beter. We bouwen aan een kantoor waar je als professional graag werkt. Waar je vak serieus wordt genomen, maar waar je jezelf niet hoeft op te blazen om mee te tellen.’ defamiliekamer.nl

099 LEVEN!

STEPH VAN ES, DIRECTEUR ECONOMIC BOARD DUIN EN BOLLENSTREEK:

BELANGRIJKE KEUZES NÚ, BEPALEN DE

Wie in de Duin- en Bollenstreek weet hoe bijzonder het is om Samenwoont, zetten we de regio in beweging er te wonen. De zee en duinen om de hoek, volop ruimte om te fietsen en wandelen en de grote steden lekker dichtbij. En dan de lente: wanneer de bollenvelden bloeien, lijkt de streek één grote kleurrijke tuin. Niet voor niets komen bezoekers van over de hele wereld ernaartoe.

100 LEVEN!

KWALITEIT VAN DE STREEK OVER 20 JAAR ‘We willen dat het hier ﬁjn wonen en werken blijft’

101 LEVEN!

Vandaag kijken naar morgen Dat het hier fijn wonen is, weten we allemaal. Maar dat blijft niet vanzelf zo. De keuzes die we vandaag maken, bepalen hoe de Duin- en Bollenstreek er over tien of twintig jaar uitziet. Daarom neemt de Economic Board Duin en Bollenstreek via gerichte projecten hierop actie. ’Een sterke regio blijft helaas niet vanzelf sterk’, zegt Steph van Es. ‘We zien ontwikkelingen waarop we nú moeten inspelen. Bedrijven willen groeien, maar de ruimte is schaars. Het elektriciteitsnet zit op veel plaatsen tegen zijn grenzen. Jongeren zoeken een passende baan én een betaalbare woning. En ook water wordt in onze regio steeds belangrijker. Als we willen dat het hier prettig wonen en werken blijft, moeten we daar vandaag al samen mee aan de slag.’

Water is niet meer vanzelfsprekend We zijn gewend dat er altijd genoeg water is. Maar ook dat is niet meer vanzelfsprekend. Door langere perioden van droogte, hevige regenval en verzilting – waarbij zout water het zoete water verdringt – staat onze zoetwatervoorziening steeds meer onder druk. Dat raakt ons allemaal. De natuur, recreatie en onze leefomgeving zijn ervan afhankelijk. Maar ook ondernemers, zoals bollentelers hebben zoet water nodig. Daarom kijken we hoe we water slimmer kunnen gebruiken, beter kunnen vasthouden en eerlijk kunnen verdelen. Steph: ‘Je kunt wachten tot er een tekort ontstaat. Of je kunt nu al onderzoeken wat er nodig is om dat te voorkomen. Dus samen vooruitkijken en problemen oplossen voordat ze nog grotere problemen worden.’

Wat heb jij eraan?

De kracht van de Duin- en Bollenstreek zit niet alleen in bloemen, bollen, Keukenhof en een prachtige kust. We hebben ook veel kennis, technologie en ondernemerschap in huis. Met ESA ESTEC, de NL Space Campus en Unmanned Valley heeft de regio bovendien een sterke positie op het gebied van ruimtevaart, drones en hightech. ‘Juist daarin ligt veel potentie,’ zegt Steph van Es. ‘De oplossingen voor de uitdagingen van morgen liggen soms dichterbij dan we denken. Wat vandaag wordt ontwikkeld voor ruimtevaart of drones, kan morgen helpen bij het slimmer telen van bollen, het bewaken van onze kust of het veiliger maken van onze leefomgeving. Door kennis en bedrijven uit verschillende werelden met elkaar te verbinden, kunnen we nieuwe oplossingen én nieuwe economische kansen creëren. We hebben hier veel in huis om te groeien. Als we het maar samen doen.’

‘Als we nú samenwerken, zorgen we ervoor dat deze streek ook over twintig jaar nog een prachtige plek is om te wonen, werken én ondernemen’

Een Economic Board Duin en Bollenstreek klinkt misschien als alleen iets voor bedrijven en ondernemers. Steph: ‘Wat heb jij daar als inwoner aan? Heel veel. Bedrijven die hier kunnen blijven groeien, zorgen voor banen dichtbij huis. Een bollenteler die slimmer omgaat met water en gewasbeschermingsmiddelen draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Bedrijven die energie slimmer gebruiken, helpen het elektriciteitsnet te ontlasten. En een aantrekkelijke regio zorgt ervoor dat winkels, horeca en andere voorzieningen kunnen blijven bestaan. Kortom: een sterke economie is geen doel op zich. Het zorgt ervoor dat we hier met elkaar prettig kunnen leven.”

102 LEVEN!

Van bollen tot ruimtevaart

Drones boven zee én bollengrond Een mooi voorbeeld zijn drones. De reddingsbrigades van Katwijk en Noordwijk gebruiken deze zomer voor het eerst drones om sneller drenkelingen en gevaarlijke muien op te sporen. Tegelijkertijd worden drones ingezet boven de bollenvelden om plantenziektes vroeg te signaleren. Voor de teler betekent dat: sneller zien wat er aan de hand is en gerichter ingrijpen. Voor de omgeving betekent het mogelijk minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en water. Steph: ‘Dat is precies wat we willen bereiken. ’Kennis en technologie die hier al aanwezig zijn, inzetten voor vraagstukken die ons allemaal raken.’

Energie slimmer gebruiken Hetzelfde geldt voor energie. Veel bedrijven kunnen op dit moment niet zomaar uitbreiden of verduurzamen, omdat het elektriciteitsnet vol zit. Daarom wordt onderzocht hoe bedrijven energie slimmer kunnen gebruiken en delen en hoe nieuwe technieken kunnen helpen. Een voorbeeld is energie uit ijzerpoeder. Een techniek die voortkomt uit onderzoek voor de ruimtevaart wordt nu onderzocht voor toepassingen hier op aarde, bijvoorbeeld voor de verduurzaming van de bollenteelt. Steph: ‘Dat vind ik misschien wel het mooiste. Dat iets wat voor de ruimtevaart is bedacht, uiteindelijk kan bijdragen aan een oplossing hier bij ons om de hoek.’

Samen zetten we de regio in beweging De Duin- en BollenVierdaagse is ook een project van de Economic Board Duin en Bollenstreek. Het zorgt ervoor dat we buiten het hoogseizoen ‘gezond’ toerisme naar de streek trekken. Vier dagen wandelen langs de mooiste plekken. Een mooi evenement voor recreanten én inwoners. Loop jij mee van 15 t/m 18 oktober? Schrijf je snel in via www.db4daagse.nl

Samen sterker De nieuwe Economic Board Duin en Bollenstreek is in 2024 gestart en brengt ondernemers, onderwijs, kennisinstellingen en overheden bij elkaar om samen te investeren in de toekomst. Dat levert concrete projecten en resultaten op. Iedere euro die de Economic Board investeert in een project levert - doordat andere partijen mee betalen - 3 extra euro’s op. Maar volgens Steph zit de echte winst ergens anders: ‘De echte winst is dat ondernemers elkaar vinden, jongeren hier een mooie baan kunnen krijgen, bedrijven blijven investeren en we samen oplossingen vinden voor de uitdagingen van de toekomst. Daarmee gaat regionale economie uiteindelijk over iets heel gewoons: ervoor zorgen dat het hier fijn wonen en werken blijft.’

Heb jij een goed idee? Heb jij als ondernemer, organisatie of vereniging een innovatief idee dat de regio sterker maakt? De Economic Board zoekt naar nieuwe kansrijke projecten. De board denkt graag mee. Ook als een plan nog niet helemaal is uitgewerkt. Meer weten? Kijk op ebdb.nl

103 LEVEN!

TEKST EN FOTOGRAFIE CONTENTKUNSTENAAR

BVL 20 JAAR

‘WIE NETWERKEN SNAPT, HEEFT DE WERELD AAN ZIJN VOETEN LIGGEN’ Business Vereniging Leiden actief en populair ‘Iedereen is maar zo'n drie of vier mensen verwijderd van wie dan ook op de wereld. Als jij morgen prinses Beatrix wilt ontmoeten, dan kan dat’, zegt voorzitter Lorenzo van Beek op enthousiaste toon. ‘Wie zich bij de vereniging aansluit om mensen écht te leren kennen, kan er op termijn verrassend veel aan overhouden’. In gesprek met BVL-voorzitter Lorenzo van Beek, in het dagelijks leven eigenaar van Hotel Huys van Leyden, Frank Dekkers, advocaat vastgoedrecht bij RWV, en officemanager Irene Slats-van Ommen, die sinds 2010 achter de schermen alles draaiende houdt en daarnaast haar eigen bedrijf Irene Regelt runt. Frank Dekkers memoreert nog heel even de geschiedenis: ‘BVL ontstond uit een fusie van MKB Leiden en de Leidse Vereniging van Industriëlen, twee verenigingen met elk een eigen achterban en een eigen karakter. Ik zat destijds in het bestuur van MKB Leiden. Uiteindelijk groeide de succesvolle fusieclub BVL uit tot de grootste ondernemersvereniging van Leiden.’

Borrels Lorenzo verbeeldt het karakter van de vereniging: 'Wij zijn een beetje de Tweede Kamer, en de ondernemers vormen samen de diverse partijen met ieder hun eigen inzicht. BVL staat voor iedereen open, van zzp'er tot groot mkb. Een streng toelatingsbeleid kennen we niet, en dat zorgt voor een zeer diverse toestroom. Wat de leden bind, is het programma. Voor een paar honderd euro per jaar kun je naar zo'n twintig bijeenkomsten, van borrels en bedrijfsbezoeken tot kennissessies en sportieve uitjes. Het is alsof je bij familie binnenkomt, maar dan misschien nog wat gezelliger, want deze mensen kun je zelf uitkiezen.'

Appeltaart Een voorbeeld uit het hotel van Lorenzo: ‘Toen ik het pand wilde laten taxeren, kwam een bevriende makelaar uit de vereniging langs. Normaal was ik daar een paar duizend euro aan kwijt geweest. Nu kreeg hij een kop koffie en een appelpunt, we hadden een goed gesprek en een paar dagen later lag de taxatie op de mat. En de makelaar mag erop rekenen dat ik bij een echte verkoop weer bij hem aanklop, en dat ik inmiddels een goede ambassadeur ben voor hem.

Mechanisme Frank kent het van de andere kant. Heeft een klant een advocaat nodig die hij zelf niet kan helpen, dan koppelt hij binnen tien minuten de juiste persoon: 'Hij doet strafrecht, ik doe civiel. Wij verwijzen van alles naar elkaar. De klant is geholpen, en daar bouw je je netwerk mee op. Wie het netwerk-mechanisme eenmaal doorheeft, merkt hoe ver dat kan reiken.’ Van Beek gelooft sterk in een bekende vuistregel: 'Iedereen is maar drie of vier mensen verwijderd van wie dan ook op de wereld. Als jij morgen iemand wilt spreken die onbereikbaar lijkt, kan dat. Je moet je netwerk alleen wel gebruiken. En delen.'

‘Het is alsof je bij familie binnenkomt, maar dan misschien nog wat gezelliger, want deze mensen kun je zelf uitkiezen’

Halen begint met brengen Lorenzo: 'Maar je kunt niet verwachten dat je iets haalt als je zelf niets brengt. Als je regelmatig komt ga je mensen herkennen, je weet hoe ze heten en wat ze doen. Daar begint het. Wie vaak komt, schiet op een dag iets te binnen: die ene ondernemer die precies doet wat een ander op dat moment nodig heeft. Dat is het leukst, dat verbinden.’ Frank ziet het net zo, en waarschuwt direct voor wat hij de tactiek van de schoenenverkoper noemt.: ‘Niet direct op de salesstand gaan staan. Je gaat relaties aan met mensen, als je vaker komt, leer je mensen echt kennen. Dan is het contact niet geforceerd, en dan is de kwaliteit van die relatie beter.'

'Je bent wie je kent' Als je wilt ontmoeten moet je dus vooral niet met een wijntje tegen de muur blijven staan. Irene: ‘Iets wat niet voor iedereen vanzelfsprekend is. Daar is vanuit de vereniging ook begrip voor. We hebben een ledencommissie die nieuwe mensen vooraf belt en begeleidt. En we organiseren ook evenementen rondom specifieke onderwerpen; zo wakkeren we het gesprek aan. Je bent wie je kent, wie een dienst of product zoekt, kijkt eerst of hij de ander kan vertrouwen. Een aanbeveling uit het eigen netwerk weegt daarin zwaarder dan een onbekende naam uit een zoekmachine. Als ik zelf een goede referentie krijg, ga ik blind.' 104 LEVEN!

Luisteren Het begint met luisteren in plaats van zenden. Frank: ‘Wie op een borrel meteen opsomt wat hij allemaal te bieden heeft, raakt mensen kwijt. Wie vraagt wat de ander doet, opent een deur. Om je eigen product te verkopen, moet je eerst vragen wat een ander doet.' En het toeval? Daar gelooft de voorzitter niet zo in: 'Mensen zeggen weleens dat ik van geluk nog eens onder de tram loop. Maar het heeft niets met geluk te maken. Het is opletten dat je oprechte verbindingen legt, en de kans zien en pakken als die voor je ligt.'

Huidhonger Hoe ziet BVL de komende jaren voor zich? ‘Druk’, zegt Lorenzo, ‘Want de agenda's van ondernemers worden niet rustiger’. Toch verwacht hij dat bijvoorbeeld de opkomst van kunstmatige intelligentie de behoefte aan echt contact juist verder vergroot: 'Ik hoop dat mensen huidhonger houden, dat ze echte mensen willen blijven ontmoeten. In de basis blijft BVL een soort huiskamer waar ondernemers terechtkunnen en geen club bestaande uit beeldschermen.' De planning van de vereniging is voorlopig goed gevuld. Na de Prinsjesdaglunch in september en het BVL College met Jona van Loenen in oktober volgt in november een netwerkevent op het ijs, en in december sluit de vereniging het jaar af met een bijzondere kerstbijeenkomst: een BVL Kerst Dinershow. bvleiden.nl

Van boven naar beneden: Frank Dekkers, Irene Slats-van Ommen en Lorenzo van Beek

105 LEVEN!

FAMILYBUSINESS

50 JAAR STUDIO AMERICA

VAN LEIDEN NAAR WERELDWIJD Volgende generatie aan zet

Voor het ontstaan van Studio America moeten we terug naar 1976, toen André America begon als reclameschilder. Door het omarmen van technische ontwikkelingen en het soepel inspelen op een veranderende markt, verschoven de activiteiten stapsgewijs en groeide het bedrijf uit tot een internationale organisatie, met unieke producten als Matrix Frame en Mobile Light Box. André, Anita en Yentl in de showroom aan de Flevoweg

André is de creatieve visionair en initiator, terwijl Anita alle complexe financiële beslommeringen en organisatorische zaken voor haar rekening neemt. Dochter Yentl is tien jaar geleden ingestapt en inmiddels aandeelhouder. Zij onderhoudt de websites van Matrix Frame en Mobile Light Box, doet de marketing en vormt de spil van de binnendienst. Anita is een rasechte Leidse, maar belandde vanwege het werk van haar vader in Heerlen, waar ze André ontmoette. Toen ze na haar schooltijd terug wilde naar haar geboortestad, ging hij met haar mee. Dankzij Anita’s 106 LEVEN!

broer, Rob Mantel, konden ze een kleine garage huren, waar André logo’s en teksten maakte voor etalages en bedrijfsauto’s. ‘Rob was oprichter van uitzendorganisatie Luba. Hij werd mijn eerste klant en onze adviseur’ herinnert hij zich. De klantenkring groeide snel. ‘Toen bedacht ik dat zeefdrukken vast sneller en makkelijker ging dan schilderen. Bovendien kon je dan series produceren. Handig voor klanten met meerdere filialen.’ André bouwde zijn eerste zeefdrukinstallatie zelf en bracht later dikwijls verbeteringen aan op gekochte machines. ‘Niet alles ging meteen goed, maar daar leer je van.’

Transitie naar digitaal In 1981 verhuisde het bedrijf naar een grotere locatie en in 1988 werd een eigen pand gebouwd aan de Flevoweg. In 1993 volgde de stap naar America Digitaal Druk, een pionier op dat nieuwe vakgebied. Dankzij een door André ontwikkeld proces kon er ook op textiel geprint worden. Een baanbrekende innovatie. ‘Uitingen op doek zijn licht. Ze kunnen daardoor groot worden uitgevoerd en zijn gemakkelijk te verzenden.’ André bedacht vervolgens een aluminium profiel waarin je doeken kunt spannen en in een handomdraai kunt wisselen: Matrix Frame. Een idee dat inmiddels vaak is gekopieerd.

De grens over Zeefdrukken van een banner voor de Leidse Banenmarkt in 1982

Omdat de doorontwikkeling en de dagelijkse operatie veel energie kostten, werd America Digitaal Druk in 2010 verkocht. Dit gaf André en Anita de ruimte om vol in te zetten op hun internationale ambities. Die resulteerden al gauw in diverse nieuwe dochterondernemingen en deelnemingen in het buitenland, waaronder Colorful UK, Matrix Frame China (Shanghai) en Matrix Trading Company Hongkong, Matrix Frame USA, Mobile Light Box US in Florida, Matrix Frame Roemenië, Matrix Frame Franchise en drukkerij Colorful in Porto.

MOBILE LIGHT BOX De creativiteit van André kent geen grenzen. In 2019 kwam hij in aanraking met een Chinese fabrikant van lichtbakken waarmee hij Mobile Light Box ontwikkelde, een modulair aluminium LED frame met geprint doek in een stevige transporttas op wieltjes. Mobile Light Box is een makkelijk op te zetten klik en schuifsysteem; perfect als beursstand, in showrooms en voor in de retail. Leverbaar in 24 standaardmaten, vanuit het magazijn in Leiden. Bij de presentatieborrel van LEVEN! magazine wordt de cover altijd in een Mobile Light Box gepresenteerd.

Gelijkgestemde pioniers André en Anita zijn bekende gezichten op internationale beurzen en congressen, zowel als bezoeker als spreker. Daar kwamen ze in aanraking met gelijkgestemde ondernemers die in hun eigen regio een pioniersfunctie vervullen. Samen namen ze het initiatief voor de oprichting van de Global Imaging and Graphic Association, GIGA, waarin leden uit verschillende werelddelen kennis en ideeën uitwisselen.

HongKong of Tuinhuisje

Jong geleerd….

André en Anita hebben samen een bijzondere reis afgelegd. Studio America is uitgegroeid tot een wereldwijde speler, met Mobile Light Box franchisevestigingen in Japan, India en Dubai als jongste wapenfeiten. Nu Yentl steeds meer taken op haar schouders neemt, komt er tijd voor hun volgende project: een tuinhuisje in de Oostvlietpolder. Echt stoppen met werken is er niet bij. Wel worden er minder uren gemaakt en minder vaak verre reizen ondernomen. ‘Wij hebben al meer dan 30 jaar de wereld kunnen zien. Nu is de volgende generatie aan zet. Daarom was Yentl dit jaar in HongKong op het halfjaarlijks treffen van GIGA. En treedt ze vaker ook lokaal op de voorgrond. Hoewel we inmiddels vooral een e-commercebedrijf zijn, waarbij het leeuwendeel van de bestellingen via de webshop loopt, blijven we geloven in de kracht van persoonlijk contact.’ matrixframe.eu mobilelightbox.shop 107 LEVEN!

FOTOGRAFIE DENNIS HEEMSKERK

QWESTOR RICHT ZICH EXPLICIET OP FINANCIEEL LEIDERSCHAP BIJ MKB EN FAMILIEBEDRIJVEN

Mike: ‘Na 40 jaar accountancy en ondernemerschap weet ik: ondernemers hebben geen adviseur nodig, maar een regisseur’

‘Iemand die naast je staat en je verder helpt’ ‘Ondernemers omarmen vooral de leidende rol van onze ﬁnancieel experts’ ‘Het team van Qwestor bestaat uit ervaren ondernemende accountants, fiscalisten en ervaren CFO’s. Julian, Lynn, Johannes en Mike, mensen die zelf complexe situaties hebben doorstaan en als ondernemer aan de oorsprong staan van bedrijven. Zo is te lezen op de website van het jonge bedrijf dat in korte tijd een stevige basis wil leggen voor een verdere groei. Eén van de partners / eigenaren is een oude bekende uit het Leidse en Duin & Bollenstreek netwerk, Mike Korenvaar (ex partner BDO). Mike heeft zelf ook ruime ervaring als ondernemer / CFO met het bedrijfsleven en snapt dus als geen ander in welke positie ondernemers kunnen zitten en tegen welke uitdagingen zij aanlopen: ‘Als je voor een belangrijke keuze staat als ondernemer, op een scharnierpunt zit, dan bereik je veel meer als je de beschikking hebt over een financiële rechterhand, met verstand, wijsheid en kennis van zaken. Als een ondernemersvraagstuk complex is, dan verschaffen wij helderheid en durven wij te zeggen wat gezegd moet worden’.

108 LEVEN!

Big Moments

Beloftes

Qwestor uit Noordwijk richt haar pijlers op financieel en fiscaal advies voor het bedrijfsleven en familiebedrijven en noemen zich nadrukkelijk geen consultants of accountants. Julian: ‘We zijn wel technisch maar tegelijk vooral betrokken. We realiseren ons maar al te goed dat de zogenaamde Big Moments in iemands ondernemende leven, ongeveer het belangrijkste is waar je dan op dat moment iets mee moet; groei van je bedrijf maar ook crises, de verkoop, de opvolging, het herstructureren. Op dat soort momenten heb je een paar ogen, kennis en ervaring nodig die strategisch met je meedenken’.

Qwestor heeft het karakter van ‘doorpakken’. Binnen één week ligt er een heldere roadmap klaar met keuzes en stappen. Met daarin geen vaag advies waardoor de ondernemer zelf weer in zijn eentje aan de bak moet, maar concreet leiderschap dat richting geeft: Johannes: ‘Wij pakken de regie van start tot finish. We nemen ownership zoals dat heet. We merken dan dat er direct rust en vertrouwen ontstaat bij de ondernemer. Er is overzicht, vertrouwen, en we durven in gezamenlijkheid meer en sneller besluiten te nemen. Onze (tijdelijke) CFO's combineren financiële expertise met persoonlijke betrokkenheid en aandacht. Daardoor houdt hun impact stand, ook nadat de opdracht is afgelopen`.

‘Wanneer het echt spannend wordt, wil ik iemand die mij begrijpt, mijn bedrijf doorgrondt en mij helpt de juiste beslissingen te nemen, iemand die ik kan vertrouwen en die mij leidt wanneer ik het zelf niet meer helemaal overzie’ Zeggen wat nodig is Rust, overzicht en leiderschap. Dat zijn de vitamines waar een ondernemer iets aan heeft op momenten die om goede keuzes vragen. Iemand die naast je staat, een tijdje met je meeloopt en de eventuele problemen voor je oplost. Mike: ‘We staan heel dicht bij de ondernemer, zijn toekomstgericht en durven beslissingen te nemen, zonder je voor de voeten te lopen. We hebben een proactief team van vooral ervaren CFO’s die met de kennis van nu en de durf om te zeggen wat nodig is, je door complexe financiële en strategische keuzes leidt. We krijgen vaak te horen: “Wat fijn dat jullie mijn zorg even overpakken”. Dat betekent niet dat de ondernemer er vanaf wil, maar dat hij ervaart dat je je bedrijf op een intelligente manier naar een volgende stap kunt brengen.’

‘Wij combineren financiële, fiscale en strategische scherpte met het lef om positie te nemen’ Inzichten Een bedrijf runnen of je er als extern adviseur tegenaan bemoeien is en blijft mensenwerk met alle basisemoties van dien: onzekerheid, twijfel, angst, onkunde. Het is van alle tijden. En toch blijkt de mens tot veel in staat. Lynn: ‘We hebben prachtige organisaties als klant. En wat mij opvalt is dat de eigenaren op tijd hulp inschakelen van externe meedenkers. Je kunt niet alles alleen weten op het hoogste niveau. Ondernemers worden omringd door financiële dienstverleners, accountants, adviseurs en banken die vooral transacties, producten of standaardoplossingen bieden. En waar ondernemers nou juist behoefte aan hebben is echte begeleiding en iemand die hem of haar begrijpt en meedenkt op niveau.’

Keyserswey 101, Noordwijk T (071) 303 07 80 qwestor.nl

Johannes Jonker, Lynn Pennings, Mike Korenvaar, Julian Jonker

109 LEVEN!

Drijfveren achter Over ambitie, vertrouwen, idealen en verantwoordelijkheid

Iedereen krijgt in zijn leven te maken met momenten waarop er iets verandert of er iets op het spel staat. Voor de één is dat de aankoop van een eerste woning. Voor de ander de verkoop van een familiebedrijf, een nalatenschap, een nieuwbouwontwikkeling of de overdracht van een onderneming aan een volgende generatie. Voor notarissen en kandidaat-notarissen zijn dat dagelijkse gesprekken. In de loop der jaren ontdek je dat die gesprekken zelden alleen over geld, eigendom of juridische documenten gaan. Ze gaan over vertrouwen. Over ambitie. Over verantwoordelijkheid. Over familie. Over loslaten. En over de vraag wat je uiteindelijk wilt achterlaten. Aan het woord de vijf partners van het notariaat van TK advocaten notarissen in Leiden.

110 LEVEN!

keuzes die ertoe doen

Erna Kortlang, Wilbert Mooren, Nicole Pijnenburg, Kim Remerij en Rik Kamps

111 LEVEN!

Vanuit haar praktijk ziet Nicole hoe een belang- een vraag te zijn over familie, vermogen of wat rijk levensmoment mensen aan het denken zet er geregeld moet worden als het leven anders over de toekomst. Voor Nicole Pijnenburg be- loopt dan verwacht.’ Volgens Nicole zijn dat ook gint het meestal met iets heel concreets: de de momenten waarop mensen het meest openaankoop van een woning, een hypotheek of een staan om vooruit te kijken: ‘Je zou misschien denken dat dit pas bij levering. Toch blijft tegenslag gebeurt. het gesprek daar Nicole Pijnenburg: zelden toe beperkt. Maar juist wanneer het Juist op die momenleven goed gaat, is dat ten blijken mensen het beste moment om ook na te denken vooruit te kijken. Een over de volgende woning, een huwelijk of stap in hun leven: de komst van kinderen ‘Mensen komen binvormen vaak het begin nen voor een leverings- of hypotheekakte en van gesprekken over familie, vermogen en de praten uiteindelijk over hun gezin, hun toekomst toekomst. Veel juridische documenten zijn opof zorgen die ze nog niet eerder hadden uitge- gesteld vanuit de wens om goed te zorgen voor sproken. Dan blijkt een woningvraag soms ook de mensen die belangrijk zijn.’

‘Een woning blijkt zelden alleen over een woning te gaan’

Vanuit complexe vastgoedontwikkelingen ziet impact op de maatschappij. Vertrouwen in het Wilbert hoe uiteenlopende belangen plan, de haalbaarheid én een goede samenkomen wanneer mensen bereid zijn samenwerking spelen daarom voor een elkaar te vinden. Waar Nicole zich bezighoudt ontwikkelaar een grote rol. "Uiteindelijk gaat met woningtransacties, werkt Wilbert Mooren het vaak over de verbinding met en het aan complexe vastgoedontwikkelingen, vertrouwen in de partijen met wie wordt samengewerkt. Niet commercieel vastgoed omdat mensen elkaar en grootschalige Wilbert Mooren: wantrouwen, maar woningbouwprojecten. omdat projecten vaak Daarbij zijn vaak zo groot en langdurig tientallen partijen zijn dat niemand ze betrokken. Juist in die complexiteit ziet hij de alleen kan realiseren." impact van menselijke Volgens Wilbert verhoudingen. "Ook in hebben de meest zakelijke projecten zie je dat de vastgoedpartijen die het verschil maken vaak betrokken mensen zich verbinden aan die plek, een aantal eigenschappen gemeen: "Je ziet dat aan hun plan en aan wat zij uiteindelijk willen zij ontwikkelen vanuit een toekomstbestendige realiseren: een mooi nieuw gebouw waar visie die verder reikt dan het gebouw. Daarnaast mensen daadwerkelijk met veel plezier gaan hechten zij veel waarde aan goede wonen en/of werken." Vastgoed heeft altijd verhoudingen met alle betrokken partijen."

‘Achter ieder groot vastgoedproject schuilt vertrouwen’

In haar ondernemingsrechtpraktijk ziet Kim am- samenwerking." Dat speelt bijvoorbeeld wanbitieuze ondernemers en hun ondernemingen in neer bedenkers van een veelbelovend product verschillende fases van hun ontwikkeling. Kim in korte tijd grote stappen zetten en er profesRemerij begeleidt onsionele partijen, zoals Kim Remerij: dernemers die in de investeerders, bij de eerste plaats bezig onderneming betrokken raken. "In zo'n zijn met ondernemen: met hun product, hun fase moeten veel keuklanten en het verder zes worden gemaakt brengen van hun bedie niet alleen grote drijf. "Wat partners impact hebben op het van elkaar verwachten bedrijf, maar ook op en hoe zij de samende onderlinge samenwerking voor zich zien, werking. Daarom is wordt daardoor niet het belangrijk om juist altijd goed besproken en vastgelegd. Dat kan dan goed na te denken over wat je van elkaar later grote gevolgen hebben voor de onderlinge verwacht."

‘Juist bij succes en groei blijven belangrijke verwachtingen soms onuitgesproken’

112 LEVEN!

Rik Kamps ziet hoe ondernemers bij overdracht, vaak voorop. Niet alleen bij de ondernemer, opvolging en conflicten ook met persoonlijke maar ook bij broers, zussen en alle kinderen. vraagstukken te maken krijgen. Hij spreekt veel Emoties, belangen en verwachtingen lopen ondernemers als ze starten met hun bedrijf, tij- daarbij vaak door elkaar. Beslissingen over een dens hun groeifase en wanneer zij stoppen of overdracht worden genomen als ondernemer, overdragen. Achter alle als mens vanuit de eizakelijke beslissingen gen plek in de geRik Kamps: schiedenis én als gaan veel persoonlijke ouder.’ Ook buiten verwachtingen schuil: ‘Bij het opbouwen ligt opvolgingstrajecten de focus op groei en staan ondernemers ontwikkeling. Bij de en bestuurders regelverkoop spelen niet almatig voor uitdagingen die verder gaan leen de cijfers een grodan het zakelijke alte rol maar is er ook vaak het moment waarop de balans wordt op- leen: ‘Zakelijke conflicten bijvoorbeeld, kunnen gemaakt, in het bedrijf en ook persoonlijk.’ Juist langere tijd slepen en veel impact hebben op bij familiebedrijven ziet hij dat misschien wel het mensen. Als mediator zie ik dat gesprekken duidelijkst: ‘De geschiedenis van een familiebe- over verwachtingen zeker zo belangrijk zijn als drijf en de wens om die voort te zetten, staan duidelijke afspraken maken op papier.’

‘Betekenisvolle momenten vragen om meer dan zakelijke keuzes’

Als familie- en erfrechtnotaris ziet Erna wat familie. De onderlinge verhoudingen kunvoor mensen werkelijk belangrijk is, tijdens nen daardoor onder druk komen te staan. hun leven én daarna. Dat gaat over veel Toch blijkt de kern van een conflict, als meer dan bezit alleen. Waar de gesprek- familieleden tegenover elkaar komen te ken van haar collega's vaak gaan over ver- staan, vaak ergens anders te liggen. Menandering of een sen denken soms nieuwe fase, ziet dat een situatie niet Erna Kortlang: Erna Kortlang menmeer te herstellen is of dat een consen ook op momenflict in de familie ten waarop zij onoplosbaar is. In vooruitkijken naar wat blijft: ‘Als mende praktijk zie ik resen nadenken over gelmatig dat één gesprek dat jarenwat zij willen nalalang is uitgesteld ten, gaat het uiteindelijk niet alleen over materie. Veel vaker verrassend snel tot beweging kan leiden.’ gaat het over wat zij belangrijk vinden, wie Volgens Erna gaan de mooiste gesprekken zij willen beschermen en welke betekenis uiteindelijk niet over bezit, maar over de rezij willen achterlaten.’ Ook Erna voert in den achter de keuzes: ‘Dan gaat het over haar praktijk veel gesprekken vanuit haar familie, verbondenheid, cultuur, idealen of rol als notaris én als mediator: ‘Zakelijke de wens om iets goeds achter te laten.’ keuzes werken vrijwel altijd door binnen de

‘Wat mensen willen nalaten, zegt vaak meer dan wat zij nalaten’

Vondellaan 51, Leiden T (071) 535 80 00 tk.nl 113 LEVEN!

Maak h et mee en boek een taf el! Scan h

ier de QR-co de!

FC PHOENIX NIEUW IN COMPETITIE

RUIMTE OM TE ZIJN Voetbalclub voor meiden en vrouwen

In Leiden hoeft geen enkel meisje of vrouw aan de zijlijn te staan. Er is een spiksplinternieuwe voetbalclub opgericht, speciaal voor meiden en vrouwen. FC Phoenix trapt voortvarend af. Voor komend seizoen zijn gekwalificeerde trainsters aangetrokken en de club doet meteen mee in de KNVB-competities. Voor FC Phoenix is voetbal echter meer dan alleen een sport; het is een krachtig middel om meiden en vrouwen te versterken, op én buiten het veld. 116 LEVEN!

oetbal draagt bij aan zelfvertrouwen, veerkracht en verbondenheid. FC Phoenix biedt meiden en vrouwen een veilige plek om via voetbal te groeien, te stralen en zichzelf te zijn. De club biedt professionele begeleiding en er is aandacht voor het welzijn van de leden. FC Phoenix wil een inclusieve vereniging zijn, die fungeert als een sisterhood-community voor alle leeftijden en achtergronden. Bij FC Phoenix is het uitgangspunt dat meiden en vrouwen elkaar versterken.

Ontwikkeling van competenties Uit de praktijk, die ondersteund wordt door allerhande onderzoek, blijkt dat meiden zich niet altijd welkom voelen in de bestaande sportomgevingen. Dat er onzekerheid is, en dat met name in de puberteit bijna de helft van de sportende meiden afhaakt. Daarom zet FC Phoenix in op sociale veiligheid, ontwikkeling en inclusie, zodat drempels om te komen sporten lager worden. De trainingen zijn niet alleen gericht op voetbaltechnische kwaliteit, maar ook op sociaal-emotionele regulatie en het ontwikkelen van zelfvertrouwen bij de speelsters.

FC Phoenix wil een boost geven aan de ontwikkeling van meiden- en vrouwenvoetbal. Dat is ook nodig. Er is nog steeds sprake van ongelijkheid tussen mannen en vrouwen in de sport, en al helemaal in het voetbal. Zo vanzelfsprekend als het is dat opgroeiende jongens gaan voetballen, zo is dat niet het geval voor meiden. Er heerst een beeld dat voetbal een mannensport is en dat zie je terug in de cultuur op en buiten het veld. Vrouwenvoetbal is simpelweg iets anders dan mannenvoetbal, en verdient het om een eigen ontwikkeling door te maken. De Eredivisie voor vrouwen bestaat pas sinds 2007. De vergelijking van vrouwenvoetbal met mannenvoetbal gaat dan ook mank.

Herkenning en representatie FC Phoenix sluit aan bij aantoonbare behoeften: uitval van meiden, gevoelens van onveiligheid en gebrek aan passende begeleiding zijn bekende thema’s in het voetbal. FC Phoenix biedt aan de Leidse Boshuizerkade een lokaal, concreet antwoord. De club werkt met gediplomeerde vrouwelijke trainers en begeleiders, die daarmee meteen rolmodellen zijn. Voor veel meiden is het zien van vrouwen in leiderschaps-, sportieve en coachende rollen een belangrijke voorwaarde om zich veilig en serieus genomen te voelen. Herkenning en representatie vergroot de sportdeelname en het zelfvertrouwen van meiden. Voor FC Phoenix is dat een bewuste pedagogische en sportieve keuze. fcphoenix.nl 117 LEVEN!

MENS & MAATSCHAPPIJ

Museum Het Spinozahuis neemt je mee in het leven, het werk én de vragen van Spinoza. Niet met lange lappen tekst, maar via verhalen, beelden en interactieve ervaringen. In dit huis, midden in Rijnsburg, werkte Benedictus de Spinoza tussen 1661 en 1663 aan ideeën die de wereld op zijn kop zetten. Ideeën die hem bewonderaars opleverden. En felle tegenstanders. Luister naar tijdgenoten die vertellen over hun vriendschap en hun ruzies. Bekijk hoe Spinoza leefde en werkte. Blader digitaal door zijn indrukwekkende bibliotheek. In het museum ontdek je waarom zijn boeken ooit verboden werden. Het museum is open op dinsdag- tot en met zondagmiddag. De vaste tentoonstelling op de benedenverdieping is toegankelijk voor bezoekers in een rolstoel. spinozahuis.nl

Vrijheid van meningsuitje

Hulp is nabij Het niet-medische hulpplatform Beep for Help maakt hulp voor een brede groep toegankelijk. Via het platform kun je ondersteuning regelen bij dagelijkse taken, zoals hulp in het huishouden, kleine klussen of hulp in de tuin. Veel mensen combineren een intensief dagelijks leven met werk, zorg en gezin, terwijl ze zelf af en toe best een handje tekortkomen. Beep for Help koppelt hen aan mensen uit de buurt die anderen willen ondersteunen. Of het nu gaat om boodschappen doen, een kast in elkaar zetten of even ontzorgen van een mantelzorger. In de praktijk gaat het vaak om herkenbare situaties. Een alleenstaande ouder die handen tekortkomt, een gezin waar beide ouders werken en tijd schaars is of iemand die tijdelijk extra ondersteuning nodig heeft. Een korte hulpvraag kan soms uitgroeien tot terugkerend contact. Dat menselijke aspect maakt deze werkwijze extra waardevol. Beep for Help verbindt hulpvragers en helpers in heel Zuid-Holland via een app, website en telefoonlijn. beepforhelp.nl

118 LEVEN!

Bewegen

met buren

Op 22 september komen in de hele regio 50-plussers buiten in beweging tijdens de Vitality Club Beweegchallenge. Die staat dit jaar in het teken van een gezond brein, want een actieve leefstijl houdt het lijf en de hersenen gezond. Iedereen is van harte welkom om mee te doen. Bij een Vitality Club zijn er geen drempels: het is dichtbij, je hebt geen abonnement nodig, het kost niets, je doet mee op je eigen niveau en je beweegt samen met leeftijdsgenoten. De Vitality Club is een initiatief van de Leyden Academy on vitality and aging. Sinds de oprichting tien jaar geleden is het uitgegroeid van een lokaal initiatief tot een landelijke beweging van inmiddels meer dan 100 zelfsturende beweegclubs. Deelnemers bepalen zelf wanneer zij samenkomen en welke oefeningen zij doen. Kijk voor een locatie bij jou in de buurt op vitality-club.nl

MET HET HART OP DE TONG

Hoe manoeuvreer je je een beetje gezellig en nuttig door het dagelijkse leven? Met gemak, een rotsvaste overtuiging, vallen en opstaan, zonder al te veel na te denken, van dag tot dag, vervuld van zin en betekenis, of met van alles wat? We maken een korte serie met regiogenoten die wellicht tot inspiratie kunnen dienen. Geen beterweters maar mensen met het hart op de juiste plaats. We bijten met graagte het spits af met Wanda de Mooij (44) uit Noordwijk.

door Wanda de Mooij

‘Ik ben niet meer wie ik was maar ik ben ook nog niet waar ik zijn wil’ ‘De een kiest voor een schriftelijke cursus Persoonlijke Groei voor beginners, de ander voor een wekelijkse stiltewandeling met een groepje gelijkgestemden op blote voeten over het Katw ijkse strand en een kopje verse kruidenthee na afloop en weer een ander zoekt god, in de driehoek van de vader, de zoon en vooral de heilige geest. Iedereen heeft recht op zijn eigen overtuiging, of je nu volmondig atheïst bent of vijf keer per dag naar het oosten knielt, zolang het jou en je omgeving maar iets oplevert. Als ik m’n eigen persoonlijke overtuiging naast de Bijbel leg dan hebben wij de heilige geest geërfd van Jezus. Nu niet gelijk omslaan want dit wordt zeker geen evangelie-pagina, geloof me. Maar ik ben wel heel blij met en enthousiast over wat ik gevonden heb waar ik lang naar op zoek was. Laat ik het een stekkerrelatie met boven noemen. Altijd is die verbinding er. En wat het me oplevert? Rust, dankbaarheid, houvast, mildheid en vertrouwen. Ik ben ook nooit meer alleen sindsdien of belast met een gevoel van eenzaamheid.

Na een nogal rommelige periode in mijn leven ging ik een tijd flink los, als je begrijpt wat ik bedoel. Maar tijdens het feesten voelde ik me doodongelukkig. Ik zocht na verloop van tijd naar alles wat me meer rust en evenwicht kon brengen. Van therapeutisch schilderen tot een cursus ‘Ontdek jouw zingeving’. Totdat ik de kerkdeur binnenstapte, hevig geëmotioneerd raakte en ik thuis kwam. En nu komt de vraag die ik sindsdien bijna dagelijks gesteld krijg: ‘Wat gebeurde er dan met je?’ En dat antwoord is nog het moeilijkst. In de weken en maanden daarna nam ik in elk geval afscheid van oude patronen en gewoontes en leerde ik me nieuwe aan. Alsof je uit een te kleine jas bent gegroeid. Bepaalde dingen passen je dan niet meer. Er is van alles aan de hand in deze volledig geindividualiseerde westerse wereld. Ieder voor zich, we zijn een weg ingeslagen die helemaal niet bij ons past. Eenzaamheid en depressie zijn volksziektes, ook en vooral onder de jeugd. Gelukkig vinden veel jongeren hun troost en houvast in bijvoorbeeld in God. De jeugd van vandaag is nergens mee opgevoed, maar heeft net zo goed behoefte aan zingeving,

zichtbaarheid en verbinding. Als ik dit tien jaar eerder had geweten had m’n leven zo veel makkelijker geweest. De pastoor zei: ‘Probeer het gewoon drie maanden, en is het niks voor je dan weet je dat’. Ik vind het bijzonder dat als ik vertel dat ik geloof, dat mensen dan van hun stoel vallen. Tegenwoordig is het normaler om te zeggen dat je je neus hebt gepoederd dan dat je zegt dat je naar de kerk bent geweest. Beetje omgekeerde wereld, lijkt mij. Een knipoog van boven, dat ervaar ik regelmatig. Het meeste van wat ik geloof kan ik niet eens uitleggen, het is niet tastbaar. Ik weet wel dat ik beter kan vertragen, dus het leven bewuster leef dankzij dit geloof. Vertragen, houvast en dankbaarheid is voor mij de nieuwe drie-eenheid. Want voor je weet, laat je je weer terugvallen in de dagelijkse oppervlakkigheid. Je kunt dus meer uit het leven halen door bewuster te leven. En daarbij komt dat wij elkaar meer dan ooit nodig hebben. We gaan naar een tijd waarin we weer meer omzien naar elkaar, daar geloof ik heilig in.’ 119 LEVEN!

ZORGHOTEL AAN ZEE DE KIM NOORDWIJK UNIEK IN ZIJN SOORT

‘We hebben een sterk

verbindende

factor’

Hotelmanager Fraukje Heintz en hoteldirecteur Chanine van Eijsden

Herstellen in een omgeving waar bijna alles kan

Kort geleden zijn de kamers prachtig gerenoveerd, en voor 2027 staan er naar verwachting weer nieuwe verbouwplannen in de agenda. Zorghotel De KIM, al meer dan twee decennia een begrip in de verre omtrek, met zelfs gasten van buiten Nederland, staat niet stil. Op alle fronten wordt dagelijks gewerkt aan viersterren verblijf voor gasten met lichte herstelzorg, zoals na een knie- of heupoperatie, of hartfalen: ‘Ik wil dat de gasten fitter naar huis gaan dan het moment dat ze hier binnenkomen’. 120 LEVEN!

an het roer staan directeur Chanine van Eijsden en hotelmanager Fraukje Heintz, een gouden koppel blijkt want volledig complementair aan elkaar. Chanine: ‘Oh zeker, want Fraukje heeft een empathiegen. Zij heeft ook veel geduld, gaat vaak in gesprek met de gasten, heeft aandacht voor de kleinste details en regelt zaken direct en adequaat. Onmisbaar. Ik werk hard aan beleid, communicatie en de financiën hoewel ik waar nodig ook een receptiedienst zou draaien, een kamer zou schoonmaken of help in het restaurant. We kunnen dus niet buiten elkaar, als zij me twee keer belt, dan weet ik dat er echt iets aan de hand is en lossen we ’t direct op, vierentwintig uur per dag. En nog belangrijker, we vinden dit werk ongeveer het mooiste dat er is.’

‘ALS IEMAND NA EEN PAAR WEKEN WEER NAAR HUIS GAAT DAN WIL IK DAT ZE FITTER EN BLIJER WEGGAAN DAN TOEN ZE BINNENKWAMEN’ Contact met de gasten Hotelmanager Fraukje Heintz heeft vooral veel gevoel bij de gasten die wel of niet of in beperkte mate contact zoeken met andere gasten of met de medewerkers van De KIM zoals Fraukje zelf of het zorgteam en het horecapersoneel: ‘We hebben hier te maken met een viersterren zorghotel, het is superbelangrijk om de gasten zo snel mogelijk bij naam te kennen en te weten met wie we te maken hebben zodat we snel kunnen inspelen op de wensen en vragen van de gasten. Als iemand vraagt of ik een praatje wil maken of even naar de puzzel kom kijken of even aan tafel kom tijdens het eten dan doe ik dat. Niet iedereen wil dat overigens, maar veel mensen zoeken toch contact. Ik zeg tegen mijn team ook dat het belangrijk is om net iets meer te doen dan de gasten verwachten, promise less deliver more, is ons devies. Altijd net even voorop lopen. Dat mógen onze gasten ook van ons verwachten vind ik. Het gaat om gezien worden, erkend worden, aandacht, ook al ben je hier maar een paar dagen of een week. De mensen bij ons in de keuken weten ook hoe belangrijk dat is en kennen de voorkeuren van de gasten al na een dag. Daar trainen we op.’

Alle comfort in huis Chanine: ‘Ik vind het belangrijk dat alles kan bij ons, althans het meeste. Als iemand na een paar weken weer naar huis gaat dan wil ik dat ze fitter en blijer weggaan dan toen ze binnenkwamen. En natuurlijk hoop je dat mensen bij je terugkomen als er langer herstel nodig is of na een herhaaloperatie of behandeling. Het unieke van De KIM is, wij noemen ons de brug tussen ziekenhuis en thuis voor mensen die hier komen met de nieuwe heup of nieuwe knie of herstel van het hart. Precies dat is onze klantenkring. En hoe mooi is het als je hier in Noordwijk aan het strand met je eigen fysiotherapeut gewoon de boulevard op kunt met

of zonder stok of rollator of rolstoel en niet ergens in een kamertje je eigen oefeningen hoeft te doen, maar hier aan zee met de wind in je haar. Hoe mooi en compleet we het hier intern ook hebben, de omgeving is bepalend. De fysiotherapeut is hier in huis, zeven dagen per week, en er is op gezette tijden een kapper en een pedicure.’

Professionele hulp De KIM beschikt over 40 kamers en een eigen keuken en restaurant die voorzien in vol pension met ontbijt, lunch en een dagelijks driegangen menu. Fraukje: ‘We ontzorgen in sommige gevallen de mantelzorg. Je betaalt hier meer, maar je herstelt hier heel fijn, zonder zorgen, met alle gemakken van dien. Je moet wel je eigen zelfstandigheid aan kunnen ’s nachts dus een bepaalde zelfredzaamheid. Mocht er dan toch onverhoopt iets gebeuren dan hebben we een 24/7 verpleging in huis, dus altijd professionele hulp. Deze manier van dienstverlening en hulpverlening vereist een hoge mate van tender loving care. Als je dat niet snapt, dan past dit werk gewoon niet bij je. Het gaat erom dat je er bent voor je gasten en heel goed snapt wat elke gast wenst. Je bent ook een luisterend oor, je maakt een wandeling met iemand, je doet eens een boodschap als dat nodig is. Als ’t moet stap ik op de Vespa om iets op te halen in het dorp. Sommige mensen willen graag contact tegen de eenzaamheid, dan moet je daar met tact op inspelen. KIM heeft heel sterk een verbindende factor. Het is bijna persoonlijke assistentie. De focus ligt uiteindelijk op het herstel.’

Zorgeloos Chanine: ‘De KIM biedt op de eerste plaats een hotelservice waar zorg wordt geboden en is geen zorginstelling met een hotelfunctie. Onze bezetting is 80% zorggasten en 20% vakantiegasten. Sommige mensen gunnen zichzelf deze manier van herstel. ‘Dan maar even geen weekje vakantie’, hoor je dan. Hoewel je dit ook als een soort vakantie zou kunnen ervaren. Die mensen kiezen voor gemak, zorgeloosheid, rust en fijne begeleiding, en niet te vergeten veiligheid. Er is altijd iemand in de buurt mocht er hulp nodig zijn. Belangrijkste is dat mensen zich beter gaan voelen, en dat ieder op zijn of haar manier.’

Zorghotel De Kim Rembrandtweg 2, Noordwijk T (071) 36 40 730 zorghoteldekim.nl 121 LEVEN!

U kunt het maar beter goed geregeld hebben! Mocht er een moment komen waarop u zelf niet meer zorg kunt dragen voor uw hond en/of kat dan nemen wij in onze Seniorenclub de zorg voor uw huisdier(en) graag over. Wij bieden een totaal plaatje. Onze dierenambulances kunnen uw huisdier ophalen, seniorendieren kunnen een nieuw thuis vinden in ons Catshuys of in de Club en jongere dieren kunnen wij professioneel voor u herplaatsen. Dit alles kunt u vastleggen met ons en met uw notaris. U kunt Stichting Nationale Dierenzorg opnemen in uw testament om de zorg van uw huisdier(en) na uw overlijden over te nemen of als u onze stichting een warm hart toedraagt.

Bel voor een persoonlijke kennismaking met Inez de Ligt (Directeur) 070 5179 852

www.ndz.nl - www.seniorenclub.nl - www.dierenambulancewassenaar.nl

MARLOES GOOIDE HET ROER OM

Een tweede carrière als juf En schreef er een boek over

Foto Yasmijn Tan

Het lerarentekort groeit, de werkdruk loopt op en steeds meer scholen draaien op noodoplossingen. Je zou wel gek zijn om voor de klas te willen staan, toch? Na bijna twintig jaar in marketing en communicatie maakt Marloes Grimbergen uit Leiden de overstap naar het onderwijs. Juf worden, daar droomde ze als tiener al van. Als zij-instromer belandt ze midden in de dagelijkse realiteit van de basisschool: volle groepen, hoge verwachtingen, een intens opleidingstraject en een systeem dat kraakt.

Marloes Grimbergen (1982) verruilde het kantoor voor het klaslokaal. Daarnaast is ze blogger voor De Club van Relaxte Moeders. Heb je nu alwéér vakantie? is haar tweede boek.

Fragment uit het boek

Over die ervaringen schreef ze Heb je nu alwéér vakantie? Verhalen van een zij-instromer in het basisonderwijs. Met scherpe observaties, zelfspot en liefde voor het vak laat ze zien hoe complex de werkelijkheid achter de klasdeur is en wat dat vraagt van (startende) leerkrachten. Aan de hand van herkenbare scènes uit de praktijk, soms absurde pabo-ervaringen en gesprekken met collega’s, opleiders en beleidsmakers onderzoekt Grimbergen wat nodig is om te zorgen dat nieuwe leraren niet alleen beginnen, maar ook blijven. Het werd een eerlijk, kritisch en hoopvol verhaal over een beroep dat iedereen aangaat.

Aan het einde van de eerste lange dag loop ik alsnog de verkeerde gang in, maar even later vind ik gelukkig toch de uitgang. ‘Oooh jij bent die zij-instromer’, zegt iemand die Fiona blijkt te heten en me van top tot teen bekijkt, ‘ik vind dat toch altijd wel opmerkelijk, dat jullie gelijk voor de klas mogen terwijl wij daar een opleiding van vier jaar voor hebben gedaan, inclusief stages!’ Met een ongemakkelijke bek vol tanden kijk ik haar aan, wat moet ik hier nu op zeggen? Dat we heus niet ‘zomaar’ voor de klas mogen als zij-instromer? Dat ik als veertigplusser ook een bak aan levenservaring meeneem? Dat ik niet nieuw ben op de arbeidsmarkt? Of dat ik al een hbo-diploma op zak heb? In plaats daarvan klap ik dicht en hakkel ik iets in de richting van dat we een assessment en zo moeten doen. Fiona haalt haar schouders op, ‘nou ja, ik ben gewoon benieuwd, de vorige zij-instromer was een aanfluiting.’ Oké, dit begint goed en met een zwaar gevoel in mijn buik stap ik die eerste werkdag de school uit.

Heb je nu alwéér vakantie

ISBN 9789062228478 singeluitgeverijen.nl 123 LEVEN!

EQUINE CONNECTION OVER LEIDERSCHAP EN PERSOONLIJKE GROEI

‘De lessen van paarden neem je mee voor het leven’ De viervoeters houden je zonder oordeel de spiegel voor

Linda Linda Bouzidi Bouzidi enen Anne-Marie Anne-Marie dede Groot: Groot: ‘Contact ‘Contact met met paarden paarden vergroot vergroot hethet zelfbewustzijn zelfbewustzijn enen zorgt zorgt voor voor persoonlijke persoonlijke groei’ groei’

Leiderschapsontwikkeling, kindercoaching en begeleiding na verlies lijken op het eerste gezicht drie verschillende werelden. Bij Equine Connection rusten ze op dezelfde basis; veiligheid, verbinding, ervaringsgericht leren en de ruimte om zelf te kiezen. Op een unieke buitenlocatie in Zoeterwoude brengt de groeiende organisatie mensen in beweging met professionele begeleiding én de inzet van paarden. Wie het erf opstapt, midden in het Groene Hart, laat de drukte van de Randstad even achter zich. In deze landelijke omgeving bouwen Anne-Marie de Groot en Linda Bouzidi-Brakhoven Equine Connection uit tot één professionele organisatie met drie werkvelden. In ieder werkveld gaat het om nauwkeurig waarnemen wat er gebeurt, ervaren welke invloed je zelf hebt en ontdekken welke volgende stap past. Anne-Marie: ‘Wij werken met mensen op momenten waarop er echt iets mag veranderen. De context en ontwikkelvraag verschillen, maar het proces begint steeds bij bewustwording en verbinding. Van daaruit kunnen mensen nieuwe mogelijkheden onderzoeken en zelf kiezen wat hun volgende stap wordt.’

Leiderschap van binnenuit De zakelijke tak vormt een belangrijk fundament onder Equine Connection. Grote en kleine organisaties, van banken en advocatenkantoren tot overheid, zorginstellingen en startups, komen naar Zoeterwoude met vraagstukken rond leiderschap, samenwerking, besluitvorming en teamdynamiek. Het aanbod loopt uiteen van individuele coaching, waarin leiders werken aan meer rust, helderheid en congruentie, tot ontwikkeltrajecten voor complete teams. Linda: ‘Een leiderschapsteam kan uren praten over vertrouwen of eigenaarschap, terwijl belemmerende patronen buiten beeld blijven. Bij Equine Connection creëren we een omgeving waarin mensen uit hun gebruikelijke context stappen. Buiten, naast het paard en weg van de vergadertafel, wordt merkbaar wat er in het contact gebeurt. Zodra dat merkbaar wordt zonder dat collega’s elkaar hoeven te beoordelen, ontstaat er een ander gesprek.’

‘Grote en kleine organisaties, van banken en advocatenkantoren tot overheid, zorginstellingen en startups, komen naar Zoeterwoude met vraagstukken rond leiderschap, samenwerking, besluitvorming en teamdynamiek’ 124 LEVEN!

Paardenfluisteraars Anne-Marie: ‘Veel professionals zijn goed getraind in analyseren en oplossen. Toch kan een patroon zich blijven herhalen, ook wanneer iedereen rationeel begrijpt wat er gebeurt. Hier ervaar je meteen wat jouw aanwezigheid en handelen teweegbrengen. Mensen herkennen hun eigen aandeel en kunnen bewust kiezen wat zij willen behouden en anders willen doen. We vertalen de inzichten naar concrete afspraken en gedrag op de werkvloer, waardoor lastige gesprekken eerder worden gevoerd en teams bewuster samenwerken. Deze manier van werken vraagt in de zakelijke markt soms uitleg: ‘We worden weleens aangekeken alsof we paardenfluisteraars zijn’, lacht Anne-Marie. ‘Het blijft hard werken om dat beeld te kantelen. Meestal verdwijnt de scepsis zodra mensen het zelf ervaren en dan gaat het gesprek al snel over hun eigen gedrag en samenwerking.’

‘De paarden fungeren voornamelijk als metafoor voor het dagelijks leven. Buiten, naast het paard en weg van de vergadertafel, wordt merkbaar wat er in het contact gebeurt’

Metafoor De paarden fungeren voornamelijk als metafoor voor het dagelijks leven. Dat paarden mensen feilloos zouden spiegelen, vinden Anne-Marie en Linda een te eenvoudige voorstelling. Een paard heeft -net als een menseen eigen karakter en geschiedenis en reageert op het contact en de omgeving. Linda: ‘Wij vertellen iemand niet wat het paard over hem of haar te zeggen heeft, we stellen vragen die bijdragen aan het eigen onderzoek van de deelnemers op het gebied van bewustzijn, eigenaarschap en keuzevrijheid’. Met hun zelfontwikkelde methodiek verbinden zij de ervaring aan reflectie en concrete afspraken: ‘De werkelijke waarde ontstaat pas echt wanneer de ervaring op maandagmorgen nog steeds doorwerkt. Daarom vertalen we de opgedane inzichten direct naar leiderschap, samenwerking en het gedrag dat de organisatie vraagt.’

Ruimte voor kinderen Binnen de kindertak begeleidt Equine Connection kinderen van zes tot achttien jaar, individueel en in kleine groepen. Linda bouwt sinds 2020 aan deze expertise binnen het bedrijf en is inmiddels een gevestigde naam in de omgeving: ‘Kinderen hoeven bij de paarden niet eerst onder woorden te brengen waarom iets moeilijk is. Ze mogen ervaren wat er gebeurt wanneer ze ruimte innemen, een grens aangeven, hulp vragen of juist rust zoeken. Zo ontdekken ze dat ze invloed hebben en op hun eigen manier contact kunnen maken. Thema’s als zelfvertrouwen, emoties, spanning en samenspel krijgen zo op een natuurlijke manier ruimte. In kleine groepen oefenen kinderen met samenwerken, rekening houden met verschillen en trouw blijven aan wat zij zelf nodig hebben. Dat helpt hen hun zelfvertrouwen en eigen regie te vergroten en duidelijker aan te geven wat zij nodig hebben. Ouders worden zorgvuldig betrokken, zodat de ervaringen ook thuis betekenis krijgen.’

Paardenkracht na verlies De derde tak van het bedrijf richt zich op rouw en verlies, met bijzondere expertise in zwangerschapsverlies. De begeleiding helpt ouders ruimte te maken voor hun ervaring, opnieuw verbinding te vinden binnen het gezin en stap voor stap rust en richting te hervinden. Werkgevers krijgen zo nodig ondersteuning bij een zorgvuldige terugkeer naar het werk. Anne-Marie is gecertificeerd miskraam- en abortuscoach en verbindt deze expertise aan professionele coaching met paarden: ‘Of we nu werken aan leiderschap, met een kind of met iemand die verlies met zich meedraagt; beweging ontstaat wanneer iemand zich veilig genoeg voelt om waar te nemen. Dan ontdek je wat je nodig hebt en welke stap bij jou past. Precies op die momenten is Equine Connection dé professionele partner.’ Anne-Marie weet uit ervaring wat leidinggeven onder druk vraagt. Voordat zij begon met ondernemen was ze Chief Ethics & Compliance Officer en HR-directeur binnen een biotechbedrijf. Ook Linda kent het klappen van de zweep. Zij brengt haar achtergrond in zorgmanagement en hulpverlening mee en is docent binnen de opleiding tot Equine Assisted Coach bij opleidingscentrum de Keulseweg. Meer weten over leiderschaps- en organisatieontwikkeling, kindercoaching of begeleiding na verlies? Kijk op equineconnection.nl of plan een vrijblijvende kennismaking in Zoeterwoude. 125 LEVEN!

MENS & MAATSCHAPPIJ

Kunstzinnig

partnerschap Het Katwijks Museum en Paspartoe zijn een structurele samenwerking aangegaan. Paspartoe versterkt iedere wisseltentoonstelling met schilderijen, gemaakt door kunstenaars met een beperking. De laatste reeks schilderijen is afgestemd op de tentoonstelling ‘De Muze van…’ die nog te zien is tot 4 oktober. Daarnaast wordt in de museumwinkel een collectie producten van Paspartoe aangeboden. Paspartoe is een creatieve dagbesteding in Katwijk en Noordwijk waar unieke kunst en originele cadeaus worden gemaakt door kunstenaars en creatieve talenten met een beperking. Deze zijn te koop bij de Paspartoe winkel op Voorstraat 47 in Katwijk en de winkel annex galerie op de Albertus van Velsenstraat 2 in Noordwijk. paspartoe.com & katwijksmuseum.nl

Met een

roze randje

Voor de Leidse Schouwburg-Stadsgehoorzaal houdt het Prideseizoen niet op na het eerste weekend van september. Onder de noemer Pride on Stage brengen de podia gedurende het hele theaterseizoen voorstellingen en concerten van queer makers en spelers en met queer verhalen voor het voetlicht. Pride on Stage biedt ruimte aan verschillende genres en verschillende perspectieven: van cabaret, toneel en musical tot muziek, jeugdtheater en show. Of bezoekers nu herkenning zoeken, nieuwsgierig zijn of simpelweg zin hebben in een bijzondere avond uit: de agenda laat zien hoeveel kleuren de podia te bieden hebben. De voorstellingen met een roze randje zijn te vinden. leidseschouwburg-stadsgehoorzaal.nl/pride-on-stage

Toegankelijke

126 LEVEN!

Rijksmuseum Boerhaave maakt wetenschap voor een breder publiek toegankelijk, met drie beeldbeschrijvende rondleidingen voor mensen met een visuele beperking én een nieuwe videotour in Nederlandse Gebarentaal (NGT). De beeldbeschrijvende thema-rondleidingen worden gegeven door speciaal opgeleide museumgidsen. Tijdens deze tours staat ervaren centraal. Waar zien niet vanzelfsprekend is, nemen tast, geur, geluid en levendige beschrijvingen het over. Met voelobjecten, reliëftekeningen en geurelementen komen objecten uit de collectie tot leven. De videotour in Nederlandse Gebarentaal (NGT) kunnen bezoekers zelfstandig volgen via hun eigen telefoon, door middel van korte video’s, voorzien van Nederlandse ondertiteling. rijksmuseumboerhaave.nl

HET DOORSLAANDE SUCCESS VAN THE SECOND HALF METHOD™

‘De Tweede helft van je leven begint vandaag’ Wat als deze fase van je leven geen achteruitgang is, maar een uitnodiging om opnieuw te groeien? Veel vrouwen tussen de 45 en 65 jaar herkennen het: gebroken nachten, vermoeid wakker worden en het gevoel dat hun energie langzaam weglekt. De concentratie neemt af, het lichaam verandert en vooral rond de buik lijken de kilo's zich steeds makkelijker op te stapelen. Je doet misschien alles wat vroeger werkte, maar niets lijkt nog hetzelfde effect te hebben. Vaak hoor je dat 'het erbij hoort'.

e Maar wat als dat niet zo is? Wat als er een duidelijke biologische verklaring is voor deze veranderingen? En wat als je daar zélf invloed op hebt? De overgang is geen eindpunt. Het is het begin van een nieuwe levensfase. Een fase waarin je lichaam andere behoeften heeft en waarin je opnieuw mag kiezen. Voor jezelf. Voor je gezondheid. Voor de manier waarop je de tweede helft van je leven wilt leven. Vanuit die overtuiging ontwikkelde orthomoleculair therapeut, OBGYN-verpleegkundige en IBCLClactatiekundige Trudy Wijgers The Second Half Method™: een integrale, evidence-informed methode die vrouwen helpt de regie terug te nemen over hun gezondheid, vitaliteit en kwaliteit van leven. De hele vrouw De methode is gebaseerd op één eenvoudige overtuiging: alles in het lichaam is met elkaar verbonden. Hormonen, voeding, slaap, stress, darmgezondheid, spierkracht, botgezondheid en breingezondheid beïnvloeden elkaar voortdurend. Daarom kijkt The Second Half Method™ nooit naar één klacht, maar naar de hele vrouw. Actief investeren Niet symptoombestrijding staat centraal, maar het bouwen aan gezondheid. Stap voor stap. Vanuit een stevig fundament van rust, voeding, herstel en veerkracht. Pas daarna volgt verdieping, afgestemd op wat iedere vrouw persoonlijk nodig heeft. Vanaf 15 september start Founding Women™: een exclusieve groep van maximaal tien vrouwen die bewust kiest om niet langer af te wachten, maar actief te investeren in een gezonde, krachtige tweede levenshelft.

Gezond ouder worden Geen snelle oplossing. Geen tijdelijk programma. Maar persoonlijke begeleiding, wetenschappelijk onderbouwde kennis, een sterke community en een duurzame leefstijl die past bij deze fase van het leven. De missie is helder: gezond ouder worden begint niet wanneer er klachten ontstaan. Het begint op het moment dat jij besluit opnieuw de regie te nemen over je gezondheid. De tweede helft van je leven is geen aftakeling. Het is een uitnodiging. Een uitnodiging om opnieuw te kiezen. Voor jezelf. Voor gezondheid. Voor kracht. Voor een leven waarin je weer thuiskomt in jezelf. Meer informatie over The Second Half Method™ en Founding Women™ vind je op: www.trudywijgers.nl/the-second-half-method Is één van deze 10 plekken voor jou? Meld je dan aan via de website. Ik ontmoet je graag tijdens onze kennismaking. 127 LEVEN!

Gezond gewicht is geen getal Duurzaam afvallen met medicatie? Bij NOK Clinics sta je er niet alleen voor.  Meer dan 30 jaar medische ervaring  Begeleiding op locatie of online  Persoonlijk behandelplan  Geen wachttijden

Nu ook in Leiden!

ontdek het op nokclinics.nl NOK Clinics is onderdeel van de Nederlandse Obesitas Kliniek

NOK CLINICS NU OOK IN LEIDEN

Persoonlijke begeleiding

bij afvallen met medicatie Persoonlijke coach helpt bij meer kwaliteit van leven Sinds deze zomer heeft NOK Clinics een nieuwe locatie aan de Bargelaan 4 in Leiden. Hier kunnen mensen met overgewicht of obesitas terecht voor professionele begeleiding bij afvallen met medicatie. De aanpak draait daarbij niet alleen om medicatie, maar juist om persoonlijke aandacht, maatwerk en begeleiding die past bij iemands situatie, wensen en behoeften.

Paola Beijersbergen van Henegouwen, Ira Binkhorst, Pieter de Jong, Feliné Kiebert

Medicatie én persoonlijke coaching

Eigen coach

Als meest ervaren behandelaar van overgewicht in Nederland biedt NOK Clinics deskundige zorg en persoonlijke begeleiding. Geen persoon is hetzelfde. Dat geldt ook voor overgewicht en afvallen. Gezondheid, leefstijl, eerdere afvalpogingen, eetgewoontes en persoonlijke doelen spelen allemaal een rol. Daarom werkt NOK Clinics niet met één standaardbehandeling. Pieter de Jong, coach bij NOK Clinics: ‘Het traject start met een medische intake bij een arts. Dit kan online of op een van onze locaties. Tijdens deze intake bespreken we je persoonlijke situatie, wat je wilt bereiken en welke behandeling en begeleiding daarbij passen. Natuurlijk is er ook ruimte om al je vragen te stellen.’ Op basis van de medische intake wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld, met medicatie en coaching afgestemd op jouw doelen en behoeften.

Afvallen met medicatie staat bij NOK Clinics nooit op zichzelf. Medicatie wordt niet simpelweg voorgeschreven, maar altijd gecombineerd met persoonlijke coaching. Daarmee richt de behandeling zich niet alleen op gewichtsverlies, maar ook op de gewoontes en keuzes die invloed hebben op gezondheid en gewicht. Samen met een persoonlijke coach wordt bijvoorbeeld gekeken naar voeding, beweging, gedrag en het ontwikkelen van nieuwe gewoontes. Wat daarbij nodig is, verschilt per persoon. De één heeft behoefte aan meer ondersteuning bij voeding, terwijl voor een ander juist beweging, structuur of het veranderen van bepaalde gewoontes centraal staat: ‘Het uitgangspunt is steeds hetzelfde: we kijken naar wat bij jou, jouw leven en jouw doelen past”, vertelt Pieter. ‘Wat is jouw situatie, wat wil je bereiken en welke behandeling en begeleiding passen daarbij? Medicatie kan daarin een waardevol hulpmiddel zijn, maar gaat bij ons altijd samen met persoonlijke coaching.’

‘De begeleiding richt zich ook op gewoontes en keuzes die invloed hebben op gezondheid en gewicht’

NOK Clinics Pieter: ‘Met de ondersteuning van onze experts zet je kleine stappen richting een gezondere leefstijl en een gezonder gewicht. Afhankelijk van de behandeling en je aanpassingen kun je tot wel 22% gewicht verliezen. Samen werken we aan jouw doelen, met een combinatie van wetenschappelijk onderbouwde methodes en coaching op maat. Daarbij putten we uit meer dan 30 jaar ervaring in de behandeling van overgewicht.’

Bargelaan 4, Leiden T (088) 88 32 400 E info-leiden@nokclinics.nl Ma-vr 8.30 - 17.00 uur 129 LEVEN!

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE MARCEL VERHEGGEN

LANCERING LEVEN! #83, ZOMERNUMMER, STRANDPAVILJOEN SURF EN BEACH, KATWIJK AAN ZEE Burgemeester Middelkoop met Marga Geus (Companionship)

Het team van Huidpraktijk Noordwijk

Paul Rurup (That’s Lease), Mattijs Winnubst (MBR Verzekeringen), Ruud van Houten (MBR Verzekeringen), Roos Aartman (That’s Lease) en Anouk Bouwman (That’s Lease) LEVEN! DJ Pieter Walvaart (zoekdj.nl) Stefan van As en Sandra van As-Goddijn (eigenaars Surf en Beach) met burgemeester Nathanaël Middelkoop (Katwijk)

Marjoleine van Rijn van Noort, Ellen Brusse en Annelies van Paridon

Robert van Vliet, onderwijsbestuurder Esther van der Werff en Laura van den Berg

Ray Hoefman, Marjoleine van Rijn van Noort (BMW Van Poelgeest, Noordwijk) en Dick Meyer (Meyer Bouw) Het team van Campaigns&Results plus rechts Irene Slats van Ommen 130 LEVEN!

LEVEN! columniste Jessica Hof (crematorium Duin en Bollenstreek), makelaar Hans Hogers (Hogares, Heemborgh) en coach Marianne Kieft

PLACES TO BE

Stephan Stokkermans (Grand Hotel Huis ter Duin), Ralph Meppelder (Reborn Hospitality) en Jessica Hof

Simon Scheffer (Van Bemmelen Outdoor), Jobs Brussee (B&O), Ernst Barthen (Huurmaat, Riool Service), Marc Dijksterhuis (Rabobank), retailexpert Wijnand Sloos en haarstylist Paul van der Kaay (C'est Beau kappers)

Tristan Omtzicht (Detour Menswear) en Marina Kikhnenko

Orthomoleculair en epigenetisch therapeut Trudy Wijgers tussen Marianne Kieft en Pierre Emanuel (Centrum voor Ademhaling & Hartcoherentie)

Thirsa Wijnands (gemeente Katwijk), Hans Erhard en Sandra van As-Goddijn

BV Leiden voorzitter Lorenzo van Beek en secretaris Irene Slats van Ommen

Henk Nachtegaal en Michelle Braams Erik Beuk (Beuk Touringcars) en Lars Flinkerbush (Cosine)

Rik Kentie (Have Fun Events), Haringkoningin Anneke Ouwehand, Jennifer van der Hooft (Rical) en Michiel Keller (Keller Film en Video)

Nico Haasnoot en Fred Duijnstee (Electro World Gebra | Schoonderbeek) 131 LEVEN!

www.wolf-men.nl

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE JEROEN HOUTERMAN

IMPRESSIE VRIJHEID BLIJHEID BORREL, PUURR, OEGSTGEEST

133 LEVEN!

'ZE HEBBEN WERKELIJK ALLES MEEGENOMEN'

Maar eerst pakken we alles heel zorgvuldig voor u in. Met liefde, alsof het van onszelf is. En in uw nieuwe woning pakken we alles met dezelfde zogvuldigheid weer uit. Want het zijn uw eigendommen. Van bank, tot garderobe, van het 17de eeuwse schilderij tot de design kast, van het Engelse servies tot het gouden zakhorloge van opa. Discreet, professioneel en van A tot Z.

Admiraal Banckertweg 6, Leiden

T (071) 522 59 99

janvanduuren.nl

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE JOHN BRUSSEL

BUSINESS CLUB LEIDEN ZOMERPARTY, ALEXANDER BEACH CLUB, NOORDWIJK AAN ZEE Dor van Spijker, Mike Boogaard (Jumbo Zoetermeer), Juliette Gilissen (MBO Rijnland), Barbara Boogaard- van Maanen

Nicky Kersten (Mede-eigenaar & Algemeen Directeur horecagroep Leiden), Niels Langenhuysen (Cassonade Projectinrichting), Robin Stoof (Restaurant Rosto) Erik Kampschreur (Kampschreur Projectstofferingen), voorzitter Chris Verplancke, Yvette Kampschreur (Training in Balance Roelofarendsveen) Rachid Mesaoudi (Personal Motion), Aween Mesaoudi (accountmanager Pfeizer)

Hein Teeuwen (Teeuwen verzekeringen), Mirjam Dieben

Minouchka van der Born, Bernadette Heemskerk Derek Peters (DesignMarking), Floor Spigt (kunstenaar) Maxim Visscher (Hypotheekshop Leiden Oost), Joanne de Boer (Gedragskundige)

Romana Switzer, Clarita HolswilderMaduro, Irene Koppeschaar. 136 LEVEN!

Paul Andrew Herman (o.a. Annies en De Kruik), Keti Donker (IC-LUMC), Amber de Groot (Personal trainer), Pudji en David Nieuwenburg (Nieuwenburg Sfeer)

PLACES TO BE

Juliana, Mandy Oexman, Marieke den Ouden, Jannechien Rutten

Ton Bavelaar, Frank Kluivers (penningmeester), Hein Teeuwen

Mirjam Dieben, Nicoline Ammerlaan, Wilma Terpstra

Martine Barendse, Niels en Rianne Langenhuysen

Myra Verplancke-Dekker, Amber de Groot, Barbara Boogaard-van Maanen

Clarita Holswilder Maduro, Irene Koppeschaar, Gerda Schukking, Riekie Barendse

Paul Herman, Mike Boogaard

Romana Switzer (onderwijsondersteuning), Wouter van Leeuwen

Margret Kersten, Romana Switzer, Floor Spigt, Annemarie Mulder-Vlaming

Aween Mesaoudi, Pudju Nieuwenburg, Joanne de Boer 137 LEVEN!

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE MARK WIJNGAARDE, JORIS SMID

LIONS HARINGPARTY, GRAND HOTEL HUIS TER DUIN, NOORDWIJK Diek Parlevliet (Parlevliet & Van der Plas), Arie Kuijt (Vis- en fileerspecialist), Niels Kooijman (Veilingmeester)

Arco Houwaart (Dirks Vishandel Noordwijk), Femke Talsma

Lisan Hutten (Prinses Maxima Centrum), Jacqueline van Tricht (Bestuur Stichting Lions Haringpartij), Marijn Brummelhuis (Prinses Maxima Centrum), Marinus Zwart (Bestuur Stichting Lions Haringpartij), Jaimy Lieuw-A-Len (Bestuur Stichting Lions Haringpartij)

Olaf Flippo, Hanneke Modderman

Marijn van den Broek (sous-chef Grand Hotel Huis ter Duin), Oos Kesbeke (Kesbeke Fijne Tafelzuren en Ambassadeur Lions Haringpartij), Mart Vergouwen (CTSN Group) Bert Verplancke, John Mulder

Heleen van der Straaten, Annemieke Jongeneel, Heleen Bruggeman, Antoinette Breedijk, Suzan Jonker

Kayleigh Hogervorst, Jos Hachmang (maker kunstwerk), Oos Kesbeke (Kesbeke Fijne Tafelzuren), Camiel Kesbeke (Kesbeke Fijne Tafelzuren), Silvian Kesbeke (Kesbeke Fijne Tafelzuren) Luuk van Steen, Huub Kleinjans, Jan-Karel Sterkenburg, Koert den Elzen, Hidde van der Wal, Ico Smid, Daan van Schie, Bert Hilverda, Henk Waling, Jos Melchers, Dick Nijland Christophe Lintz, Max Gerschtanowitz, Yvonne Gerschtanowitz, Ingrid Stuyt, Vera Hattem, Yvonne Lintz, Jacques Stuyt, Tico Hattem 138 LEVEN!

MAGNITUDE CASSENZ

CHRISTIAN FISCHBACHER

ABYSS HABIDECOR

Your new sleeping space Ontdek de vernieuwde wereld van De Slaapkamer van Lisse. Met topmerken als Magnitude, Cawö, Celso de Lemos, Dommelin en Abyss Habidecor creëren we slaapkamers waarin comfort, design en kwaliteit naadloos samenkomen.

Heereweg 193 2161 BD Lisse Tel.: 0252 – 769 229 info@deslaapkamervanlisse.nl

Simply the Best 5.0/123 Reviews

Onze merken: Abyss Habidecor Amalia Aquanova Bijnen Cassenz Cawö Celso de Lemos Christian Fischbacher Dommelin Emperior silk Formesse House of Ilum HML Bedding Jonk Volendam Lysdrap Magnitude Passe Partout Polypreen Silvana Town & Country

www.deslaapkamervanlisse.nl

Mirjam de Best, slaapadviseur

Vieren zoals jĳ dat wilt! Verjaardag Diner

ZOEKDJ.NL

Jubileum Opening

Huwelĳksfeest

Themafeest Borrel

Receptie

Double U Productions put uit 35 jaar entertainment ervaring om elk feest en evenement tot een succes te maken. Met eigen licht en geluid van hoog kwaliteit en speciale dj booth’s boek je bij Dup een heuze beleving en een lust voor oog onderscheid Dup zich van de rest. Voor een borrel, opening, jubileum, verjaardag maar zeker voor een huwelijksfeest ben je bij Double U Productions aan het juiste adres. Vier je mooiste feest: zoekdj.nl

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE DICK BRUSSEE

HARINGPARTY PVOO, KASTEEL OUD POELGEEST, OEGSTGEEST

Ariet de Regt (Advocatenkantoor De Regt), Jannie Veldman (Schoonheids- en Kapsalon Jannie Veldman), Trudy Wijgers (Trudy’s Zorg)

Marjolijn van der Jagt (Dorpsmarketing Oegstgeest), Emile Jaensch (Burgemeester Gemeente Oegstgeest), Gerrit Jan Bezemer (Voorzitter PVOO), Monique Shaw (SHAW fotografie) Wies Mauduit (La plus belle! Atelier), Gaby van Breugel (Gabrielles Gardens) Carl Verburg (Hedin Automotive Ford Noordwijk)

Jeroen Krijt (OMS-i Indoor Climate Solutions), Aad Bongers (Bongers Managementdiensten), Sandor Losecaat (Losecaat NVM Makelaar)

DJ Pieter Walvaart (Double U Productions) & Saxofonist Wouter Kiers

Sandra Nonhebel, Karen Rueb, Annemieke Wagenaar (Bestuur PVOO) Pauline Hallink (Hallink Coaching & Training), Marjon van der Pijl (CMP Beheer)

Karen Rueb (Bestuur PVOO), Marjolein van Spronsen en Hans van de Weerdhof (Gemeente Oegstgeest) 141 LEVEN!

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE JOHN BRUSSEL

DAGJE ZANDVOORT, BCL-LEIDEN, CIRCUIT ZANDVOORT Houssin Bezai, Frank Kluivers, Bart Bos, Ralph van Dijk, Robin Stoof, Mikel Wansink, Johnny Kempeneers, Bart Van den Berg, Ron Barendse, Max van der Nat, Alexander van Nimwegen, Oscar Meijrink, Norbert van Dartel, Jacques van Lindonk, William van Lindonk, Gerard De Vries Lentsch, Michel Verplancke, Niels Langenhuysen, David Nieuwenburg, Ronald Barendse, Bart Olsthoorn, Mark Dieben, Pim Mooten, Pieter Monster, Leonart van der Kroft, Ton Bavelaar, Martin Meester, Sander Dubbeldeman, Remon Ramak, Jeroen Wiggers en Edwin van Diemen

Bart Bos, Mikel Wansink en Remon Ramak

Jean Paul Dersjant

Hein Dieben

Jeroen Wiggers

Hein Dieben en Norbert van Dartel Ronald Barendse (Met helm) en Robin Stoof

Oscar Meijrink

Jacques en William van Lindonk 142 LEVEN!

EEL V L E E D R O O V L E E V N FU L E E VEEL FUN VEEL VOORDEEL V Zuinige Suzuki Swift Nu tijdelijk vanaf

€20.999,-

De Suzuki Swift rijdt heel zuinig, maar bespaart niet op rijplezier Van het ontdekken van bruisende steden tot weekendjes weg aan de andere kant van het land. Deze hatchback staat garant voor veel rijplezier. En wat nog meer fun is, je krijgt nu maar liefst €2.200,- korting. Of lease je ‘m tijdelijk al vanaf €299,- per maand*. Zo beleef jij nóg meer plezier met de allerzuinigste mild hybrid van Nederland.

Bekijk de actie suzuki.nl/swift

*Suzuki Financial Services leasetarief per maand o.b.v. Suzuki Private Lease, 72 mnd, 5.000 km/jaar, actievoorwaarden van toepassing. Gemiddeld brandstofverbruik volgens de WLTP testmethodiek Euro 6 norm EC 2023/443EA: 4,4 - 4,9 l/100 km; 22,7 - 20,4 km/l; CO2-uitstoot: 98 - 110 g/km.

Kom snel langs bij de dealer Suzuki Leiden Hoge Rijndijk 328 · 2314 AN Leiden Tel 071-5899636 · suzuki.nl/suzuki-leiden/

Auto Bakker

Industriekade 16a · 2172 HV Sassenheim Tel 0252-224224 · suzuki.nl/auto-bakker

PLACES TO BE IMPRESSIE HARINGPARTY BUSINESS PLATFORM TEYLINGEN & ONDB, HUYS TE WARMONT, WARMOND

Frits Wilbrink (Wilbrink & v.d. Vlugt Makelaars) bracht het hoogste bod uit op het Vaatje, dat dit jaar ten goede komt aan Hospice Duin- & Bollenstreek

144 LEVEN!

FOTOGRAFIE JACKY SHOOTS

Bodytec Leiderdorp Proefles

€ 20,-

ess in 3 uur fitn uten! n i m 0 2 slechts

Waarom trainen met Bodytec? - Total body workout in 20 minuten - 20 minuten trainen is net zo effectief als 3 uur trainen in een sportschool - Figuurcorrigerend en centimeters verliezen - In korte tijd zichtbaar resultaat - Alle aandacht tijdens de training met maximaal 3 mensen tegelijk (personal training). De bodytec training bevordert: - De spiergroei, ook na blessures of een operatie - Figuurcorrectie op de BBB gebieden - Kracht en reactievermogen(valpreventie bij senioren) - De stofwisseling/(vet)verbranding - De doorbloeding van de huid en spieren (huidverbetering) - Het afvoeren van de afvalstoffen - De nachtrust

Van der Valk Boumanweg 184 • 2352 JE Leiderdorp Voor meer informatie en afspraak maken: www.bodytecleiderdorp.nl

PLACES TO BE

FOTOGRAFIE ORANJEVERENIGING KATWIJK AAN ZEE

KATWIJKSCHE HARINGPARTY IN HET ANDREASHOFJE, KATWIJK AAN ZEE Stefan van As (Strandpaviljoen Surf & Beach), Lourens ten Hove (fa. Schaddé van Doren) en Willem Schonenberg (voorzitter Huis van Oranje)

Oud-wethouder Jacco Knape en Dick van der Bent (penningmeester Oranjevereniging Katwijk aan Zee)

Richart Schuiling (RS-infra), Martin Ouwehand (Ouwehand Bouw & Ontwikkeling) en Wesley Ortega (Van Baarsen Buisleidingen) Ton Sierat (voorzitter muziekvereniging UNI), wethouder Sonny Spek, Jan de Vries (directeur DSV-Leven) en Dirk Remmelzwaal (voorzitter SGP-fractie) Jaap van Egmond (wijkraad Rijnsburg), burgemeester Nathanaël Middelkoop en Dirk Roosendaal (Roosendaal Landscaping)

Richart Schuiling (RS-infra), Martin Ouwehand (Ouwehand Bouw & Ontwikkeling) en Wesley Ortega (Van Baarsen Buisleidingen)

Wethouder Gerard Mostert, Kees van der Zwet (oud-wethouder Lisse) en Aad Straathof, (gedeputeerde Provincie Zuid-Holland)

Jacco Knape en Roland Marx (directeur/ bestuurder Dunavie)

Haringsnijders Gerrit en Frank 146 LEVEN!

John den Haas (voorzitter FC Rijnvogels), burgemeester Nathanaël Middelkoop met echtgenote Willemijn, Mandy en Emile Soetendal (oud-wethouder Katwijk) en Stefan van As (Strandpaviljoen Surf & Beach)

30 SEPTEMBER A.S. START VERKOOP

Nieuwbouw in het hart van Leiden Bio Science Park HOUSE OF MANDEVILLE 2-kamerappartementen vanaf € 370.000 v.o.n. 3-kamerappartementen vanaf € 427.500 v.o.n. Woonoppervlakte tussen ca. 50 en 80 m² Alle appartementen hebben een mooie buitenruimte

Nieuwsgierig geworden? Bekijk het woningaanbod, schrijf je in voor de pre-sale en blijf op de hoogte.

more-leiden.nl

ONTWIKKELAAR:

MAKELAARS:

Uitgerust staat je goed Dé specialist in · Bovenooglidcorrectie · Onderooglidcorrectie · Wenkbrauwlift · Midfacelift

www.vandenbroeckekliniek.nl Leiden

Naarden