ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ
ΑΝΤΗΛΙΑ
9ο Τεύχος Μάρτιος 2025
Αστρολογία: Από την Βαβυλώνα ως τις μέρες μας
Τιμή 2
Μια εφημερίδα της Γ΄Γυμνασίου Θεώνη Χατζή
ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ
Γιατί οι άνθρωποι αναζητούν απαντήσεις στα άστρα;
ΕΝΑΝΤΙΟΝ
ΑΡΓΚΟ σελ. 2-3 Η αστρολογία είναι μια πανάρχαια «ψευδοεπιστήμη», που συνδέει τις κινήσεις των πλανητών και των άστρων με όσα συμβαίνουν στη γη και την ανθρώπινη ζωή. Παρ΄ όλο που έχει πλέον αποδειχθεί επιστημονικά ότι δεν υπάρχει καμία στατιστικά σημαντική σύνδεση μεταξύ της θέσης των πλανητών και των γεγονότων της ζωής των ανθρώπων, η αστρολογία εξακολουθεί να έχει φανατικούς υποστηρικτές. Γιατί όμως εξακολουθούμε να ψάχνουμε απαντήσεις στα άστρα; Από την αρχαία Βαβυλώνα μέχρι την κλασική Ελλάδα και τη Ρώμη, η αστρολογία ήταν ένας τρόπος να εξηγηθεί το άγνωστο. Οι αρχαίοι παρατηρούσαν τα αστέρια και τους πλανήτες, προσπαθώντας να βρουν σημάδια για το μέλλον. Ένα από τα πιο συναρπαστικά κεφάλαια στην ιστορία της αστρολογίας είναι ο ρόλος της στο Βυζάντιο. Οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες, όπως ο Μιχαήλ Γ’ και ο Μανουήλ Α’ Κομνηνός, συμβουλεύονταν αστρολόγους για σημαντικές αποφάσεις. Οι Βυζαντινοί λόγιοι μελετούσαν τα έργα του Πτολεμαίου και άλλων αρχαίων αστρολόγων, προσαρμόζοντας τις γνώσεις τους στη χριστιανική κοσμοθεωρία. Οι ανώτερες τάξεις (αριστοκράτες, αυτοκράτορες), έσπευδαν αμέσως μετά τη γέννηση ενός παιδιού να φτιάξουν τον αστρολογικό του χάρτη, καθώς θεωρούσαν ότι η θέση των πλανητών την στιγμή της γέννησης καθορίζουν την εξέλιξη της ζωής του ανθρώπου. Στην βυζαντινή κοινωνία, η αστρολογία θεωρούνταν σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση των ανθρώπινων συμπεριφορών και την πρόβλεψη των μελλούμενων. Τα ζώδια είχαν μια σύνθετη, φιλοσοφική διάσταση, λειτουργώντας ως σύμβολα της θείας πρόνοιας. Παρόλο που η Ορθόδοξη Εκκλησία συχνά την καταδίκαζε ως αίρεση, η αστρολογία διατηρούσε μια ισχυρή παρουσία στην βυζαντινή κοινωνία. Και σήμερα, όμως, παρά την επιστημονική πρόοδο, η αστρολογία παραμένει δημοφιλής. Γιατί, όμως, οι άνθρωποι συνεχίζουν να πιστεύουν σε αυτήν; Ίσως γιατί όλοι μας ψάχνουμε απαντήσεις. Σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητα, η αστρολογία δίνει μια αίσθηση τάξης και σκοπού. Προσφέρει παρηγοριά, επιβεβαίωση και έναν τρόπο να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους. Κάποιοι τη βλέπουν ως ψυχολογικό εργαλείο, ενώ άλλοι την ακολουθούν με πίστη. Όπως και να έχει, η αστρολογία, παρά την κριτική που δέχεται, παραμένει ένα πανάρχαιο και γοητευτικό παράθυρο στον κόσμο και τη ζωή μας.
ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ δράσεις του σχολείου μας
Φιγαλεία: Ο ναός του Αγίου Νικολάου, μια αναστήλωση που περιμέναμε χρόνια
Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ
Ήθη και έθιμα: Ο Aη Γιάννης ο ριγανάς Η λύση του σταυρολέξου της 4ης σελ.
ΑΠΟ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΆ ΜΑΣ
Αστρολογία: Από το Βυζάντιο ως τις μέρες μας
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
Η Αφρίν στον καιρό της πλημμύρας: Μια ταινία αλλιώτικη απ’ τις άλλες
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΑΛΩΝΩΝ Ένα κόσμημα στην καρδιά του χωριού
ΑναστάσηςΑποστολόπουλος Αναστασία Καππή
Νίκος Γιαννίκος *Ιδιαίτερες ευχαριστίες χρωστάμε στον κ. Μανουσόπουλο για το υλικό που αφειδώς μας παραχώρησαε
Στις 18/12 στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους προβλήθηκε στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου η ταινία του Άγγελου Ράλλη « Η Αφρίν, στον καιρό της πλημμύρας». Η πλοκή της ταινίας είναι η εξής: Στην απόλυτη ερημιά των νησιών που εξαφανίζονται κατά μήκος του ποταμού Βραχμαπούτρα, η 12χρονη ορφανή Αφρίν ενηλικιώνεται. Όταν οι έντονες βροχοπτώσεις και τα νερά των πλημμυρών καταστρέφουν το νησί της, εκείνη αρνείται να παραδοθεί στις θανατηφόρες παλίρροιες. Η Αφρίν κωπηλατεί σε μια ξύλινη βάρκα προς τη πολύβουη μητρόπολη της Ντάκα για να βρει τον αποξενωμένο πατέρα της ανάμεσα στα εκατομμύρια των κλιματικών προσφύγων. Αναγκασμένη να μεγαλώσει απότομα, η Αφρίν έρχεται αντιμέτωπη με τα μυστήρια ενός κόσμου που βυθίζεται. Η ταινία μου προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση γιατί δεν έμοιαζε με καμία που έχω δει ως τώρα. Δεν είναι μία ακόμη « εύπεπτη» χολυγουντιανή ιστορία με happy end αλλά μια πραγματική ιστορία. Η Αφρίν δεν είναι ηθοποιός, αλλά πραγματικό κορίτσι στην ηλικία μας και αυτή είναι η αληθινή της ζωή. Ο σκηνοθέτης έζησε για τέσσερα χρόνια εκεί και βίωσε από κοντά τις συνθήκες της ζωής των ανθρώπων αυτών. Ο κοινωνικός κινηματογράφος (την ύπαρξη του οποίου αγνοούσα μέχρι να δω την ταινία) στόχο έχει να προβληματίσει για κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης εποχής. Η κλιματική αλλαγή και οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες είναι ένα από αυτά και θα έπρεπε να μας προβληματίσει όλους.
Τα Πετράλωνα Ολυμπίας, το χωριό μας, είναι ένα χωριό γεμάτο ιστορία και παραδόσεις. Στην καρδιά του στέκει επιβλητική η εκκλησία της Παναγίας Πετραλώνων, η πολιούχος μας, που εδώ και 150 χρόνια αποτελεί το κέντρο της κοινωνικής και εκκλησιαστικής ζωής μας. Η εκκλησία μας είναι ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό έργο, χτισμένο από Λαγκαδινούς μαστόρους. Αυτοί δεν ήταν απλοί χτίστες, αλλά και αρχιτέκτονες, μηχανικοί και εργολάβοι, γνωστοί για την τέχνη και τη δεξιοτεχνία τους. Η ανέγερσή της ξεκίνησε στις 26 Απριλίου 1874, είκοσι μέρες μετά την υπογραφή του εργολαβικού συμβολαίου ενώπιον του συμβολαιογράφου Αντώνη Αντωνόπουλου στην Ανδρίτσαινα, και χρειάστηκαν περίπου τρία με τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί. Η κατασκευή γινόταν περιοδικά, με τις εργασίες να ξεκινούν κάθε χρόνο τον Απρίλιο. Η εκκλησία είναι χτισμένη από λευκή, στέρεη πέτρα. Οι τοίχοι της έχουν πάχος περίπου 45 εκατοστά και διαθέτουν διακοσμητικές πέτρινες ζώνες σε όλη την περίμετρο. Οι πόρτες και τα παράθυρα είναι φτιαγμένα από λαξευτή πέτρα, με θολωτές οροφές. Τα κουφώματα, δηλαδή οι θύρες και τα παράθυρα, είναι είτε κοφτά είτε κρεμαστά, όλα κατασκευασμένα από πελεκητή πέτρα. Τα αγκωνάρια, δηλαδή οι γωνιακές πέτρες, έχουν πλάτος 45 εκατοστά και είναι τοποθετημένα έτσι ώστε να σχηματίζουν γωνία, προσδίδοντας στιβαρότητα στο κτίριο. Το κωδωνοστάσιο, που εξέχει από τον τοίχο, προσθέτει ακόμα περισσότερο μεγαλείο στο οικοδόμημα. Η κατασκευή της Παναγίας Πετραλώνων ήταν ένα έργο που στήριξαν οι κάτοικοι της περιοχής, τόσο οικονομικά όσο και με την παροχή υλικών, όπως ξυλεία, σιδηρικά και ασβέστη. Το συνολικό κόστος της οικοδόμησης ήταν 7.000 δραχμές – ποσό πολύ μεγάλο για την εποχή. Οι εργολάβοι είχαν δεσμευτεί ότι, αν δεν τηρούσαν τη συμφωνία, θα έπρεπε να επιστρέψουν διπλάσια την προκαταβολή που είχαν λάβει. Σήμερα, 150 χρόνια μετά, η Παναγία Πετραλώνων στέκει αγέρωχη, υπενθυμίζοντάς μας την πλούσια ιστορία του χωριού μας. Είναι ο φύλακας άγγελός μας, το κέντρο των θρησκευτικών μας εορτών, ένα στολίδι που κουβαλάει την παράδοση και τη μνήμη των προγόνων μας. Κάθε φορά που μπαίνω στην εκκλησία, νιώθω δέος, θαυμασμό και υπερηφάνεια για το χωριό μου και τους ανθρώπους του. Ας συνεχίσουμε να τιμάμε αυτό το σπουδαίο μνημείο, διατηρώντας ζωντανή την ιστορία και την παράδοσή μας!
Bρύσες& Γεφύρια των Πετραλώνων
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΆΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ Μια αναστήλωση που περιμέναμε καιρό
Μιχαήλ Άγγελος Γιαννίκος
Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Νικολάου στη Νέα Φιγαλεία (Ζούρτσα) έχει πλούσια ιστορία και σημαντική πολιτιστική σημασία. Πριν το 1880, ο ναός λειτουργούσε ως κοιμητηριακός ναός από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Η τοποθεσία του ήταν καθοριστική κατά την επανάσταση του 1821, όπου στις 24 Μαρτίου 1821, ο Αθανάσιος Γρηγοριάδης ύψωσε τη σημαία της επανάστασης στον λόφο της παλιάς εκκλησίας. Το 1882, επί δημαρχίας Γεωργάκη Πιπιλή, ανεγέρθηκε ο νέος επιβλητικός ναός του Αγίου Νικολάου στη θέση του παλαιού κοιμητηριακού ναού. Η εκκλησία σχεδιάστηκε από τον λοχαγό Γ. Βλασσόπουλο σε ρυθμό βασιλικής μετά τρούλου και κατασκευάστηκε από τους περίφημους Λαγκαδιανούς πετροκτιστάδες. Η επίπλωση του ναού, συμπεριλαμβανομένου του τέμπλου, των ψαλτηρίων και του γυναικωνίτη, ήταν έργα τέχνης του Ιταλού τεχνίτη Μπενεντέτι. Όλες οι δαπάνες για την ανέγερση του ναού καλύφθηκαν από την πρόθυμη προσφορά των κατοίκων και μικρές φορολογίες. Στον ναό υπηρέτησαν αξιόλογοι ιερείς, όπως ο παπα-Θανάσης Παπαθεοδώρου και ο Παπα-Γιάννης Καπλάνης. Η εκκλησία παρέμεινε αμετάβλητη έως τις μέρες μας, με κάποιες σημαντικές ανακαινίσεις όπως η αποκατάσταση του τρούλου το 2012 και η κατασκευή ενός νέου παραδοσιακού καμπαναριού το 2000. Ο ναός δεν λειτουργεί λόγω ζημιών από τον σεισμό του Φεβρουαρίου 2016. Οι εργασίες αποκατάστασης βρίσκονται σε εξέλιξη από τον Δεκέμβριο οπότε και ξεκίνησαν, αλλά η διαδικασία προχωράει με αργό ρυθμό.. Σκοπός ήταν να έχει ολοκληρωθεί η αποκατάσταση ως το Πάσχα του 2025, κάτι όμως που όπως φαίνεται δε θα συμβεί.
Έθιμα: Ο Αη Γιάννης Ο Ριγανάς ή Κλήδονας Χαρης
Μπινιώρης
Ο Αη Γιάννης ο Ριγανάς, γνωστός και ως Αη Γιάννης Λαμπαδιάρης ή Κλήδονας, γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου. Η γιορτή αυτή είναι άμεσα συνδεδεμένη με παλιά λαικά έθιμα που έχουν ρίζες στην αρχαιότητα και επιβιώνουν μέχρι και σήμερα σε διάφορες περιοχές. Το έθιμο του Αη Γιάννη του Κλήδονα έχει βαθιές ρίζες στην αρχαιοελληνική παράδοση. Κληδών στα αρχαία ελληνικά είναι ο οιωνός, το σημάδι και το προσωνύμιο Κλήδονας το είχε ο Απόλλωνας που ήταν συνδεδεμένος με τους χρησμούς. Στη χριστιανική παράδοση συνδέθηκε με τον Αη Γιάννη, μιας και τιμάται το καλοκαίρι, κοντά στο θερινό ηλιοστάσιο και αντικατέστησε τις παγανιστικές τελετές που τελούνταν τότε. Η εποχή αυτή, είναι και εποχή συγκομιδής βοτάνων και ιδιαίτερα της ρίγανης. Την ημέρα αυτή θεωρείται ότι τα βότανα αποκτούσαν ιδιαίτερες θεραπευτικές ιδιότητες και τα συνέλεγαν για να τα χρησιμοποιήσουν ως βότανα ή φυλαχτα Στη Νέα Φιγαλεία, όπως και σε άλλες περιοχές της Ηλείας, το έθιμο του Αη Γιάννης τηρείται ακόμη με μικρές διαφοροποιήσεις. Οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές στις πλατείες. Οι μεγαλύτεροι διηγούνται ιστορίες για τις παλιές ιστορίες και δοξασίες. Πολλοί συλλέγουν ρίγανη απ’ τα βουνά θεωρώντας ότι αυτή η ημέρα είναι η καλύτερη για τη συγκομιδή της. Μάλιστα στη φωτιά ψήνεται και ένα έδεσμα με φέτα, ρίγανη και ντομάτα και προσφέρεται σε όλους. Παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια συμπληρώνουν την γιορτή. Ο Κλήδονας δεν είναι απλώς ένα έθιμο. Είναι μια ευκαιρία να μαζευτούμε, να διασκεδάσουμε και να θυμηθούμε πω ς οι παραδόσεις μας συνδέουν με το παρελθόν. Σε μια εποχή όπου όλα αλλάζουν γρήγορα, τέτοιες γιορτές μας θυμίζουν την αξία της κοινότητας και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
ΜΥΡΤΙΣ: Ένα κορίτσι του 5ου π.Χ
Αναστασία Καππή
Στις 13 Δεκεμβρίου του 2024 είχαμε την ευκαιρία και τιμή ο Κ. Παπαγρηγοράκης, διακεκριμένος καθηγητής οδοντιατρικής, να επισκεφτεί το σχολείο μας και να μας μιλήσει για τις 3 κόρες του, «την Μύρτιδα, την Αυγή και την Ηδύλη». Πρόκειται για αναπλάσεις προσώπου βάσει σκελετικού υλικού που πραγματοποίησε η ομάδα του κ. Παπαγρηγοράκη τα τελευταία χρόνια. Ο κ. Παπαγρηγοράκης τα τελευταία χρόνια έχει θέσει τις επιστημονικές γνώσεις στην υπηρεσία της αρχαιολογίας και ασχολείται με την ανασύνθεση προσώπων, ανθρώπων που έζησαν πριν από χιλιάδες χρόνια. Το πιο γνωστό έργο του είναι η Μύρτις, ένα 11 χρονο κορίτσι του 5ου αι. π.Χ. τα οστά του οποίου ανασκάφηκαν σε ομαδικό τάφο στον Κεραμεικό. Η Μύρτιδα ήταν ένα από τα θύματα του μεγάλου λοιμού που έπληξε την Αθήνα τον 5ο π.Χ. αιώνα. Χάρη στην άρτια διατηρημένη οδοντοστοιχία της, έγινε δυνατή η διάγνωση της αιτίας του θανάτου της (εντοπίστηκε το βακτήριο της τυφικής σαλμονέλας). Ενδιαφέρον προκαλεί, όπως επεσήμανε ο κ. Παπαγρηγοράκης ότι η Μύρτις είχε ακόμη κάποια από τα νεογιλά της δόντια, γεγονός που καταδεικνύει την χαμηλή κοινωνική της θέση. Ο κ. Παπαγρηγοράκης μας ενέπνευσε να διερευνήσουμε πιθανές συνδέσεις μεταξύ του λοιμού της Αθήνας το 430 π.Χ. και του λοιμού στην αρχαία Φιγαλεία την ίδια περίοδο. Όπως αναφέρει ο Παυσανίας, το λατρευτικό προσωνύμιο Επικούρειος ο Απόλλωνας το οφείλει στην βοήθεια που προσέφερε στους Αρχαίους Φιγαλείς για την αντιμετώπιση του λοιμού. Η Αυγή από την άλλη πλευρά είναι μια 18χρονη γυναίκα του 7.000 π.χ που βρέθηκε στο σπήλαιο της Θεόπετρας στα Τρίκαλα, υγιής περίπου 18 ετών. Σύμφωνα με τον κ. Παπαγρηγοράκη «Το κρανίο της είναι σε καλή κατάσταση και παρόλο που λείπουν κάποια δομικά στοιχεία, το αποτέλεσμα τείνει προς την πραγματικότητα. Είναι εντελώς διαφορετική από τη Μύρτιδα.» Η Ηδύλη, από την άλλη είναι ένα κορίτσι 5,5 ετών από τις Φερές Μαγνησίας. Η επίσκεψη του κ. Παπαγρηγοράκη αποτέλεσε για μας μια ιδανική ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τον θαυμαστό κόσμο της επιστήμης. Μάλιστα, η απλότητα του λόγου του, μας έκανε να καταλάβουμε ότι η επιστημονική γνώση δεν είναι απαραίτητα δυσνόητη αλλά μπορεί να είναι προσιτή σε όλους. Η περίπτωση της Μύρτιδος, μας συγκίνησε ιδιαίτερα, καθώς πρόκειται για ένα κορίτσι σχεδόν συνομήλικό μας. Η τραγικότητα του θανάτου της είναι ένα ηχηρό, διαχρονικό μήνυμα κατά των πολέμων. Οι άνθρωποι, είτε σύγχρονοι είτε αρχαίοι έχουμε πάντα τις ίδιες ανάγκες και απώτερο στόχο την Ευτυχία.
Τα δικαιώματα του παιδιού σε πρώτο πλάνο Μια ομιλία από το Κέντρο κοινότητας Δήμου Ζαχάρως
Μιχαήλ-’Άγγελος Γιαννίκος
Τη Δευτέρα 27 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε ομιλία στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου μας, από την κοινωνική λειτουργό Κ. Καστρινού Μαρία και την Ψυχολόγο κ. Στρουμπάκου Έλενα του Κέντρου κοινότητας του δήμου Ζαχάρως. Η συζήτηση αναφορικά με τα δικαιώματα των παιδιών είχε αφορμή την 20η Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία γιορτάζεται η έγκριση της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Παιδιού και η Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Οι ομιλήτριες πραγματοποίησαν βιωματικές δράσεις και παιχνίδια μέσω των οποίων, αφενός γνωρίσαμε τα καλύτερα δικαιώματά μας και αφετέρου συνειδητοποιήσαμε την αξία της προστασίας τους. Ειδικότερα οι ομιλήτριες επικεντρώθηκαν στο bullying, που δυστυχώς μαστίζει τις σχολικές κοινότητες και μας βοήθησαν να θωρακιστούμε εναντίον του. Μέσα από τη γόνιμη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε ενδυναμωθήκαμε αναφορικά με τα δικαιώματά μας και εκφράσαμε τις απόψεις μας για τα θέματα που μας απασχολούν. Την Παρασκευή 31/01 συνεχίστηκαν οι δράσεις για τα δικαιώματα των παιδιών με ημερίδα που πραγματοποίηθηκε στο αμφιθέτρο του Δήμου Ζαχάρως, όπου παρουσιάστηκαν τα πορίσματα από την ανάλυση των απαντήσεων που δόθηκαν από μας και τους μαθητές των σχολείων της Ζαχάρως.
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΆΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ Μια αναστήλωση που περιμέναμε καιρό
Μιχαήλ Άγγελος Γιαννίκος
Ο Καθεδρικός Ναός του Αγίου Νικολάου στη Νέα Φιγαλεία (Ζούρτσα) έχει πλούσια ιστορία και σημαντική πολιτιστική σημασία. Πριν το 1880, ο ναός λειτουργούσε ως κοιμητηριακός ναός από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Η τοποθεσία του ήταν καθοριστική κατά την επανάσταση του 1821, όπου στις 24 Μαρτίου 1821, ο Αθανάσιος Γρηγοριάδης ύψωσε τη σημαία της επανάστασης στον λόφο της παλιάς εκκλησίας. Το 1882, επί δημαρχίας Γεωργάκη Πιπιλή, ανεγέρθηκε ο νέος επιβλητικός ναός του Αγίου Νικολάου στη θέση του παλαιού κοιμητηριακού ναού. Η εκκλησία σχεδιάστηκε από τον λοχαγό Γ. Βλασσόπουλο σε ρυθμό βασιλικής μετά τρούλου και κατασκευάστηκε από τους περίφημους Λαγκαδιανούς πετροκτιστάδες. Η επίπλωση του ναού, συμπεριλαμβανομένου του τέμπλου, των ψαλτηρίων και του γυναικωνίτη, ήταν έργα τέχνης του Ιταλού τεχνίτη Μπενεντέτι. Όλες οι δαπάνες για την ανέγερση του ναού καλύφθηκαν από την πρόθυμη προσφορά των κατοίκων και μικρές φορολογίες. Στον ναό υπηρέτησαν αξιόλογοι ιερείς, όπως ο παπα-Θανάσης Παπαθεοδώρου και ο Παπα-Γιάννης Καπλάνης. Η εκκλησία παρέμεινε αμετάβλητη έως τις μέρες μας, με κάποιες σημαντικές ανακαινίσεις όπως η αποκατάσταση του τρούλου το 2012 και η κατασκευή ενός νέου παραδοσιακού καμπαναριού το 2000. Ο ναός δεν λειτουργεί λόγω ζημιών από τον σεισμό του Φεβρουαρίου 2016. Οι εργασίες αποκατάστασης βρίσκονται σε εξέλιξη από τον Δεκέμβριο οπότε και ξεκίνησαν, αλλά η διαδικασία προχωράει με αργό ρυθμό.. Σκοπός ήταν να έχει ολοκληρωθεί η αποκατάσταση ως το Πάσχα του 2025, κάτι όμως που όπως φαίνεται δε θα συμβεί.
Έθιμα: Ο Αη Γιάννης Ο Ριγανάς ή Κλήδονας Χαρης
Μπινιώρης
Ο Αη Γιάννης ο Ριγανάς, γνωστός και ως Αη Γιάννης Λαμπαδιάρης ή Κλήδονας, γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 24 Ιουνίου. Η γιορτή αυτή είναι άμεσα συνδεδεμένη με παλιά λαικά έθιμα που έχουν ρίζες στην αρχαιότητα και επιβιώνουν μέχρι και σήμερα σε διάφορες περιοχές. Το έθιμο του Αη Γιάννη του Κλήδονα έχει βαθιές ρίζες στην αρχαιοελληνική παράδοση. Κληδών στα αρχαία ελληνικά είναι ο οιωνός, το σημάδι και το προσωνύμιο Κλήδονας το είχε ο Απόλλωνας που ήταν συνδεδεμένος με τους χρησμούς. Στη χριστιανική παράδοση συνδέθηκε με τον Αη Γιάννη, μιας και τιμάται το καλοκαίρι, κοντά στο θερινό ηλιοστάσιο και αντικατέστησε τις παγανιστικές τελετές που τελούνταν τότε. Η εποχή αυτή, είναι και εποχή συγκομιδής βοτάνων και ιδιαίτερα της ρίγανης. Την ημέρα αυτή θεωρείται ότι τα βότανα αποκτούσαν ιδιαίτερες θεραπευτικές ιδιότητες και τα συνέλεγαν για να τα χρησιμοποιήσουν ως βότανα ή φυλαχτα Στη Νέα Φιγαλεία, όπως και σε άλλες περιοχές της Ηλείας, το έθιμο του Αη Γιάννης τηρείται ακόμη με μικρές διαφοροποιήσεις. Οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές στις πλατείες. Οι μεγαλύτεροι διηγούνται ιστορίες για τις παλιές ιστορίες και δοξασίες. Πολλοί συλλέγουν ρίγανη απ’ τα βουνά θεωρώντας ότι αυτή η ημέρα είναι η καλύτερη για τη συγκομιδή της. Μάλιστα στη φωτιά ψήνεται και ένα έδεσμα με φέτα, ρίγανη και ντομάτα και προσφέρεται σε όλους. Παραδοσιακοί χοροί και τραγούδια συμπληρώνουν την γιορτή. Ο Κλήδονας δεν είναι απλώς ένα έθιμο. Είναι μια ευκαιρία να μαζευτούμε, να διασκεδάσουμε και να θυμηθούμε πω ς οι παραδόσεις μας συνδέουν με το παρελθόν. Σε μια εποχή όπου όλα αλλάζουν γρήγορα, τέτοιες γιορτές μας θυμίζουν την αξία της κοινότητας και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
ΜΥΡΤΙΣ: Ένα κορίτσι του 5ου π.Χ
Αναστασία Καππή
Στις 13 Δεκεμβρίου του 2024 είχαμε την ευκαιρία και τιμή ο Κ. Παπαγρηγοράκης, διακεκριμένος καθηγητής οδοντιατρικής, να επισκεφτεί το σχολείο μας και να μας μιλήσει για τις 3 κόρες του, «την Μύρτιδα, την Αυγή και την Ηδύλη». Πρόκειται για αναπλάσεις προσώπου βάσει σκελετικού υλικού που πραγματοποίησε η ομάδα του κ. Παπαγρηγοράκη τα τελευταία χρόνια. Ο κ. Παπαγρηγοράκης τα τελευταία χρόνια έχει θέσει τις επιστημονικές γνώσεις στην υπηρεσία της αρχαιολογίας και ασχολείται με την ανασύνθεση προσώπων, ανθρώπων που έζησαν πριν από χιλιάδες χρόνια. Το πιο γνωστό έργο του είναι η Μύρτις, ένα 11 χρονο κορίτσι του 5ου αι. π.Χ. τα οστά του οποίου ανασκάφηκαν σε ομαδικό τάφο στον Κεραμεικό. Η Μύρτιδα ήταν ένα από τα θύματα του μεγάλου λοιμού που έπληξε την Αθήνα τον 5ο π.Χ. αιώνα. Χάρη στην άρτια διατηρημένη οδοντοστοιχία της, έγινε δυνατή η διάγνωση της αιτίας του θανάτου της (εντοπίστηκε το βακτήριο της τυφικής σαλμονέλας). Ενδιαφέρον προκαλεί, όπως επεσήμανε ο κ. Παπαγρηγοράκης ότι η Μύρτις είχε ακόμη κάποια από τα νεογιλά της δόντια, γεγονός που καταδεικνύει την χαμηλή κοινωνική της θέση. Ο κ. Παπαγρηγοράκης μας ενέπνευσε να διερευνήσουμε πιθανές συνδέσεις μεταξύ του λοιμού της Αθήνας το 430 π.Χ. και του λοιμού στην αρχαία Φιγαλεία την ίδια περίοδο. Όπως αναφέρει ο Παυσανίας, το λατρευτικό προσωνύμιο Επικούρειος ο Απόλλωνας το οφείλει στην βοήθεια που προσέφερε στους Αρχαίους Φιγαλείς για την αντιμετώπιση του λοιμού. Η Αυγή από την άλλη πλευρά είναι μια 18χρονη γυναίκα του 7.000 π.χ που βρέθηκε στο σπήλαιο της Θεόπετρας στα Τρίκαλα, υγιής περίπου 18 ετών. Σύμφωνα με τον κ. Παπαγρηγοράκη «Το κρανίο της είναι σε καλή κατάσταση και παρόλο που λείπουν κάποια δομικά στοιχεία, το αποτέλεσμα τείνει προς την πραγματικότητα. Είναι εντελώς διαφορετική από τη Μύρτιδα.» Η Ηδύλη, από την άλλη είναι ένα κορίτσι 5,5 ετών από τις Φερές Μαγνησίας. Η επίσκεψη του κ. Παπαγρηγοράκη αποτέλεσε για μας μια ιδανική ευκαιρία να έρθουμε σε επαφή με τον θαυμαστό κόσμο της επιστήμης. Μάλιστα, η απλότητα του λόγου του, μας έκανε να καταλάβουμε ότι η επιστημονική γνώση δεν είναι απαραίτητα δυσνόητη αλλά μπορεί να είναι προσιτή σε όλους. Η περίπτωση της Μύρτιδος, μας συγκίνησε ιδιαίτερα, καθώς πρόκειται για ένα κορίτσι σχεδόν συνομήλικό μας. Η τραγικότητα του θανάτου της είναι ένα ηχηρό, διαχρονικό μήνυμα κατά των πολέμων. Οι άνθρωποι, είτε σύγχρονοι είτε αρχαίοι έχουμε πάντα τις ίδιες ανάγκες και απώτερο στόχο την Ευτυχία.
Τα δικαιώματα του παιδιού σε πρώτο πλάνο Μια ομιλία από το Κέντρο κοινότητας Δήμου Ζαχάρως
Μιχαήλ-’Άγγελος Γιαννίκος
Τη Δευτέρα 27 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε ομιλία στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου μας, από την κοινωνική λειτουργό Κ. Καστρινού Μαρία και την Ψυχολόγο κ. Στρουμπάκου Έλενα του Κέντρου κοινότητας του δήμου Ζαχάρως. Η συζήτηση αναφορικά με τα δικαιώματα των παιδιών είχε αφορμή την 20η Νοεμβρίου, ημέρα κατά την οποία γιορτάζεται η έγκριση της Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Παιδιού και η Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Οι ομιλήτριες πραγματοποίησαν βιωματικές δράσεις και παιχνίδια μέσω των οποίων, αφενός γνωρίσαμε τα καλύτερα δικαιώματά μας και αφετέρου συνειδητοποιήσαμε την αξία της προστασίας τους. Ειδικότερα οι ομιλήτριες επικεντρώθηκαν στο bullying, που δυστυχώς μαστίζει τις σχολικές κοινότητες και μας βοήθησαν να θωρακιστούμε εναντίον του. Μέσα από τη γόνιμη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε ενδυναμωθήκαμε αναφορικά με τα δικαιώματά μας και εκφράσαμε τις απόψεις μας για τα θέματα που μας απασχολούν. Την Παρασκευή 31/01 συνεχίστηκαν οι δράσεις για τα δικαιώματα των παιδιών με ημερίδα που πραγματοποίηθηκε στο αμφιθέτρο του Δήμου Ζαχάρως, όπου παρουσιάστηκαν τα πορίσματα από την ανάλυση των απαντήσεων που δόθηκαν από μας και τους μαθητές των σχολείων της Ζαχάρως.
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
Η Αφρίν στον καιρό της πλημμύρας: Μια ταινία αλλιώτικη απ’ τις άλλες
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΩΝ ΠΕΤΡΑΛΩΝΩΝ Ένα κόσμημα στην καρδιά του χωριού
ΑναστάσηςΑποστολόπουλος Αναστασία Καππή
Νίκος Γιαννίκος *Ιδιαίτερες ευχαριστίες χρωστάμε στον κ. Μανουσόπουλο για το υλικό που αφειδώς μας παραχώρησαε
Στις 18/12 στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για Παιδιά και Νέους προβλήθηκε στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων του σχολείου η ταινία του Άγγελου Ράλλη « Η Αφρίν, στον καιρό της πλημμύρας». Η πλοκή της ταινίας είναι η εξής: Στην απόλυτη ερημιά των νησιών που εξαφανίζονται κατά μήκος του ποταμού Βραχμαπούτρα, η 12χρονη ορφανή Αφρίν ενηλικιώνεται. Όταν οι έντονες βροχοπτώσεις και τα νερά των πλημμυρών καταστρέφουν το νησί της, εκείνη αρνείται να παραδοθεί στις θανατηφόρες παλίρροιες. Η Αφρίν κωπηλατεί σε μια ξύλινη βάρκα προς τη πολύβουη μητρόπολη της Ντάκα για να βρει τον αποξενωμένο πατέρα της ανάμεσα στα εκατομμύρια των κλιματικών προσφύγων. Αναγκασμένη να μεγαλώσει απότομα, η Αφρίν έρχεται αντιμέτωπη με τα μυστήρια ενός κόσμου που βυθίζεται. Η ταινία μου προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση γιατί δεν έμοιαζε με καμία που έχω δει ως τώρα. Δεν είναι μία ακόμη « εύπεπτη» χολυγουντιανή ιστορία με happy end αλλά μια πραγματική ιστορία. Η Αφρίν δεν είναι ηθοποιός, αλλά πραγματικό κορίτσι στην ηλικία μας και αυτή είναι η αληθινή της ζωή. Ο σκηνοθέτης έζησε για τέσσερα χρόνια εκεί και βίωσε από κοντά τις συνθήκες της ζωής των ανθρώπων αυτών. Ο κοινωνικός κινηματογράφος (την ύπαρξη του οποίου αγνοούσα μέχρι να δω την ταινία) στόχο έχει να προβληματίσει για κοινωνικά προβλήματα της σύγχρονης εποχής. Η κλιματική αλλαγή και οι περιβαλλοντικοί πρόσφυγες είναι ένα από αυτά και θα έπρεπε να μας προβληματίσει όλους.
Τα Πετράλωνα Ολυμπίας, το χωριό μας, είναι ένα χωριό γεμάτο ιστορία και παραδόσεις. Στην καρδιά του στέκει επιβλητική η εκκλησία της Παναγίας Πετραλώνων, η πολιούχος μας, που εδώ και 150 χρόνια αποτελεί το κέντρο της κοινωνικής και εκκλησιαστικής ζωής μας. Η εκκλησία μας είναι ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό έργο, χτισμένο από Λαγκαδινούς μαστόρους. Αυτοί δεν ήταν απλοί χτίστες, αλλά και αρχιτέκτονες, μηχανικοί και εργολάβοι, γνωστοί για την τέχνη και τη δεξιοτεχνία τους. Η ανέγερσή της ξεκίνησε στις 26 Απριλίου 1874, είκοσι μέρες μετά την υπογραφή του εργολαβικού συμβολαίου ενώπιον του συμβολαιογράφου Αντώνη Αντωνόπουλου στην Ανδρίτσαινα, και χρειάστηκαν περίπου τρία με τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί. Η κατασκευή γινόταν περιοδικά, με τις εργασίες να ξεκινούν κάθε χρόνο τον Απρίλιο. Η εκκλησία είναι χτισμένη από λευκή, στέρεη πέτρα. Οι τοίχοι της έχουν πάχος περίπου 45 εκατοστά και διαθέτουν διακοσμητικές πέτρινες ζώνες σε όλη την περίμετρο. Οι πόρτες και τα παράθυρα είναι φτιαγμένα από λαξευτή πέτρα, με θολωτές οροφές. Τα κουφώματα, δηλαδή οι θύρες και τα παράθυρα, είναι είτε κοφτά είτε κρεμαστά, όλα κατασκευασμένα από πελεκητή πέτρα. Τα αγκωνάρια, δηλαδή οι γωνιακές πέτρες, έχουν πλάτος 45 εκατοστά και είναι τοποθετημένα έτσι ώστε να σχηματίζουν γωνία, προσδίδοντας στιβαρότητα στο κτίριο. Το κωδωνοστάσιο, που εξέχει από τον τοίχο, προσθέτει ακόμα περισσότερο μεγαλείο στο οικοδόμημα. Η κατασκευή της Παναγίας Πετραλώνων ήταν ένα έργο που στήριξαν οι κάτοικοι της περιοχής, τόσο οικονομικά όσο και με την παροχή υλικών, όπως ξυλεία, σιδηρικά και ασβέστη. Το συνολικό κόστος της οικοδόμησης ήταν 7.000 δραχμές – ποσό πολύ μεγάλο για την εποχή. Οι εργολάβοι είχαν δεσμευτεί ότι, αν δεν τηρούσαν τη συμφωνία, θα έπρεπε να επιστρέψουν διπλάσια την προκαταβολή που είχαν λάβει. Σήμερα, 150 χρόνια μετά, η Παναγία Πετραλώνων στέκει αγέρωχη, υπενθυμίζοντάς μας την πλούσια ιστορία του χωριού μας. Είναι ο φύλακας άγγελός μας, το κέντρο των θρησκευτικών μας εορτών, ένα στολίδι που κουβαλάει την παράδοση και τη μνήμη των προγόνων μας. Κάθε φορά που μπαίνω στην εκκλησία, νιώθω δέος, θαυμασμό και υπερηφάνεια για το χωριό μου και τους ανθρώπους του. Ας συνεχίσουμε να τιμάμε αυτό το σπουδαίο μνημείο, διατηρώντας ζωντανή την ιστορία και την παράδοσή μας!
Bρύσες& Γεφύρια των Πετραλώνων
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΑΞΙΑ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ: Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
H ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Αργύρης Καπλάνης
Όλοι έχουμε γελάσει με τον τηλεοπτικό ρόλο της Αμαλίας στην θρυλική πλέον τηλεοπτική σειρά του Γιώργου Καπουτζίδη «Στο Παρά Πέντε». Οι μεγαλύτεροι σίγουρα θυμούνται με μειδίαμα και την χωριάτικη προφορά του Κίτσου και της Τασούλας στη διαφήμιση της Vodafone. Αυτό που δεν γίνεται όμως άμεσα αντιληπτό, είναι ότι μέσω τέτοιων κωμικών ρόλων έχει παγιωθεί στην κοινή αντίληψη ότι το ιδίωμα ταυτίζεται με κάτι γραφικό και άξιο για κοροιδία. Όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική: η ντοπιολαλιά είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό μέσο επικοινωνίας, είναι ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας μιας κοινότητας.
Τι είναι το τοπικό ιδίωμα; Το τοπικό ιδίωμα είναι η γλωσσική ποικιλία που μιλιέται σε μια συγκεκριμένη περιοχή και αφορά τόσο συγκεκριμένες λέξεις όσο και την προφορά. Στην περιοχή μας ομιλείται το Ζουρτσάνικο ιδίωμα το οποίο ανήκει στα Πελοποννησιακά ιδιώματα.
Αφενός, γιατί αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Οι τοπικές γλώσσες αντικατοπτρίζουν τον τρόπο ζωής, τις παραδόσεις και τις αξίες ενός λαού. Μέσα από αυτές διατηρούνται παραμύθια, παροιμίες, τραγούδια και εκφράσεις που μεταφέρουν σοφία από γενιά σε γενιά. Αφετέρου, μας φέρνει σε επαφή με τις ρίζες μας και αποτελεί τον δίαυλο επικοινωνίας με τους προγόνους μας. Παράλληλα, είναι ένα στοιχείο που δίνει ιδιαίτερο «χρώμα» και χαρακτήρα σε κάθε περιοχή. Δεν είναι εμπόδιο αλλά πλούτος! Παλιότερα κυριαρχούσε η αντίληψη ότι τα ιδιώματα είναι κατώτερα της κοινής ομιλίας και γι’ αυτό παραγκωνίστηκαν. Σήμερα όμως, την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της επικράτησης των μεγάλων γλωσσών κατά την οποία πολλές τοπικές διαλέκτοι έχουν οδηγηθεί στην παρακμή έχει γίνει αντιληπτό ότι όσο περισσότερες γλωσσικές μορφές γνωρίζει κανείς τόσο καλύτερος χρήστης της γλώσσας είναι! Την επόμενη φορά που θα γελάσεις με κάποια ντοπιολαλιά σκέψου ότι αποτελεί ζωντανό θύλακα ιστορίας και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Επομένως, μιλάτε ζουρτσάνικα γιατί χανόμαστε!
Ας γελάσουμε!
Tάσος Αλεξόπουλος
«Με έκανε add ένας τύπος πολύ κρίπι και έχω κριντζάρει!» Αν η παραπάνω πρόταση σου είναι ακατανόητη τότε μάλλον είσαι boomer και ίσως ανήκεις και συ σ’ αυτούς που θεωρούν ότι η γλώσσα των νεών είναι από κατώτερη ως επικίνδυνη για την κοινή ελληνική. Είναι έτσι όμως; Ας πάρουμε τα πράγματα απ’ την αρχή.
Τι είναι η γλωσσα των νέων; Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε καθημερινά στα μηνύματα, στις παρέες μας ή στα social media. Η γλώσσα μας ξεχωρίζει ως ένα ιδιαίτερο φαινόμενο που αντανακλά τη νοοτροπία, τις τάσεις και την καθημερινότητα της γενιάς μας. Περιλαμβάνει εκφράσεις που οι παλιότερες γενιές δεν χρησιμοποιούσαν. Αυτό όμως δεν είναι κάτι καινούργιο! Κάθε γενιά φτιάχνει το δικό της γλωσσικό στυλ, ανάλογα με τις εμπειρίες, τις τάσεις και τις επιρροές της εποχής.
Μήπως χαλάμε την ελληνική γλώσσα; Πολλοί πιστεύουν ότι η γλώσσα των νέων «καταστρέφει» τα ελληνικά. Στην πραγματικότητα, όμως, η γλώσσα δεν μένει ποτέ σταθερή, αλλά αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό που εξελίσσεται και συνεχώς προσαρμόζεται. Η σημερινή αργκό μπορεί να γίνει η κανονική γλώσσα του αύριο. Μην ξεχνάμε ότι λέξεις που σήμερα φαίνονται «σοβαρές», όπως το «δεν υπάρχει» αποτελούσαν την αργκό μιας άλλης εποχής. Λέξεις παραγκωνίζονται, νεολογισμοί δημιουργούνται. Η γλώσσα των νέων είναι μια δυναμική μορφή επικοινωνίας που αντικατοπτρίζει την κουλτούρα μας.
Γιατί μιλάμε έτσι; Τα μηνύματα και τα social media μας έμαθαν να επικοινωνούμε με λιγότερες λέξεις. Σε πλατφόρμες όπως το tik tok κυριαρχεί το βίντεο, οπότε και εμείς συχνά επικοινωνούμε με emoji, gif και memes Η γλώσσα μας είναι συχνά παιγνιώδης με τη χρήση ειρωνείας και σαρκασμού. Αποτελεί έναν «εσωτερικό κώδικα» επικοινωνίας, τον οποίο μόνο μυημένοι μπορούν να καταλάβουν. Κάποιες ατάκες, παραπέμπουν σε βίντεο, τραγούδια και κοινές εμπειρίες μας.
Ήξερες ότι:
👉
Το «sigma boy» αναφέρεται σε κάποιον ανεξάρτητο, που δεν τον νοιάζει η γνώμη των άλλων – αλλά πολλές φορές χρησιμοποιείται και ειρωνικά! Το «cringe» σημαίνει κάτι ντροπιαστικό ή περίεργο, που μας κάνει να νιώθουμε άβολα! το «ριζ» (rizz) είναι η ικανότητα να «ρίχνεις» κάποιον, δηλαδή να τον εντυπωσιάζεις με την αυτοπεποίθηση και τον τρόπο που μιλάς!
👉
👉
Αντί να μας μαλώνετε, κινδυνολογώντας, δείτε τη γλώσσα μας ως μια ευκαιρία να προσεγγίσετε τη γενιά μας και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την πραγματικότητα. Άλλωστε όπως θα λέγαμε και στη δική μας γλώσσα…
«Δεν κάνουμε φλεξ! όλοι ξέρουμε ότι η γλώσσα των νέων είναι
🔥»!
Greeklish: Kίνδυνος ή ακίνδυνη συνήθεια; Τα Greeklish είναι ο τρόπος που γράφουμε ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες, κάτι που πολλοί από εμάς κάνουμε καθημερινά στα μηνύματα ή στα social media. Όμως, αυτή η συνήθεια έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση: Μήπως βλάπτει την ελληνική γλώσσα; Οι αντίπαλοι των Greeklish λένε ότι καταστρέφουν την ορθογραφία μας, απομακρύνουν τους νέους από τη σωστή γραφή και αλλοιώνουν την πολιτιστική μας ταυτότητα. Σοβαροί γλωσσολόγοι, όπως ο Μπαμπινιώτης, προειδοποιούν ότι οι νέες γενιές θα δυσκολεύονται να γράφουν σωστά στα ελληνικά. Η Ακαδημία Αθηνών μάλιστα είχε εκφράσει έντονη ανησυχία ότι το λατινικό αλφάβητο μπορεί να αντικαταστήσει το ελληνικό, κάτι που θεωρεί τεράστια απειλή. Από την άλλη, οι υποστηρικτές των Greeklish λένε ότι είναι απλώς ένας πιο γρήγορος και εύκολος τρόπος επικοινωνίας, που δεν καταστρέφει τη γλώσσα. Ειδικοί τονίζουν ότι οι γλώσσες αλλάζουν και εξελίσσονται, ενώ οι νέοι ξέρουν πότε να χρησιμοποιούν Greeklish και πότε σωστά ελληνικά. Μάλιστα, παρόμοια φαινόμενα υπάρχουν και σε άλλες χώρες, χωρίς να έχουν οδηγήσει στην εξαφάνιση γλωσσών. Τελικά, η αλήθεια μάλλον βρίσκεται κάπου στη μέση. Ναι, τα Greeklish δεν πρέπει να αντικαταστήσουν τα ελληνικά, αλλά δεν φαίνεται να τα «καταστρέφουν» όπως φοβούνται κάποιοι. Το πρόβλημα δεν είναι τα Greeklish, αλλά η γενικότερη γλωσσική παιδεία. Αν φροντίσουμε να γράφουμε σωστά στα ελληνικά όταν χρειάζεται, τότε λίγα μηνύματα σε Greeklish δεν πρόκειται να μας κάνουν να ξεχάσουμε τη γλώσσα μας!
Μέγκι Πάγια Ήξερες ότι:
🔹 Τα Greeklish ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’90, όταν οι
υπολογιστές δεν υποστήριζαν ελληνικούς χαρακτήρες! Το λατινικό αλφάβητο χρησιμοποιήθηκε και σε παλιότερα ελληνικά κείμενα, όπως η "Ερωφίλη" του Χορτάτση τον 16ο αιώνα! Τα τουρκικά αντικατέστησαν το παλιό αραβικό αλφάβητο με το λατινικό το 1928, αλλά αυτό δεν οδήγησε στην καταστροφή της γλώσσας!
🔹 🔹
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΑΞΙΑ ΤΟΠΙΚΟΥ ΙΔΙΩΜΑΤΟΣ: Η ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
H ΓΛΩΣΣΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ Αργύρης Καπλάνης
Όλοι έχουμε γελάσει με τον τηλεοπτικό ρόλο της Αμαλίας στην θρυλική πλέον τηλεοπτική σειρά του Γιώργου Καπουτζίδη «Στο Παρά Πέντε». Οι μεγαλύτεροι σίγουρα θυμούνται με μειδίαμα και την χωριάτικη προφορά του Κίτσου και της Τασούλας στη διαφήμιση της Vodafone. Αυτό που δεν γίνεται όμως άμεσα αντιληπτό, είναι ότι μέσω τέτοιων κωμικών ρόλων έχει παγιωθεί στην κοινή αντίληψη ότι το ιδίωμα ταυτίζεται με κάτι γραφικό και άξιο για κοροιδία. Όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική: η ντοπιολαλιά είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό μέσο επικοινωνίας, είναι ένα ζωντανό κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας μιας κοινότητας.
Τι είναι το τοπικό ιδίωμα; Το τοπικό ιδίωμα είναι η γλωσσική ποικιλία που μιλιέται σε μια συγκεκριμένη περιοχή και αφορά τόσο συγκεκριμένες λέξεις όσο και την προφορά. Στην περιοχή μας ομιλείται το Ζουρτσάνικο ιδίωμα το οποίο ανήκει στα Πελοποννησιακά ιδιώματα.
Αφενός, γιατί αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Οι τοπικές γλώσσες αντικατοπτρίζουν τον τρόπο ζωής, τις παραδόσεις και τις αξίες ενός λαού. Μέσα από αυτές διατηρούνται παραμύθια, παροιμίες, τραγούδια και εκφράσεις που μεταφέρουν σοφία από γενιά σε γενιά. Αφετέρου, μας φέρνει σε επαφή με τις ρίζες μας και αποτελεί τον δίαυλο επικοινωνίας με τους προγόνους μας. Παράλληλα, είναι ένα στοιχείο που δίνει ιδιαίτερο «χρώμα» και χαρακτήρα σε κάθε περιοχή. Δεν είναι εμπόδιο αλλά πλούτος! Παλιότερα κυριαρχούσε η αντίληψη ότι τα ιδιώματα είναι κατώτερα της κοινής ομιλίας και γι’ αυτό παραγκωνίστηκαν. Σήμερα όμως, την εποχή της παγκοσμιοποίησης και της επικράτησης των μεγάλων γλωσσών κατά την οποία πολλές τοπικές διαλέκτοι έχουν οδηγηθεί στην παρακμή έχει γίνει αντιληπτό ότι όσο περισσότερες γλωσσικές μορφές γνωρίζει κανείς τόσο καλύτερος χρήστης της γλώσσας είναι! Την επόμενη φορά που θα γελάσεις με κάποια ντοπιολαλιά σκέψου ότι αποτελεί ζωντανό θύλακα ιστορίας και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές. Επομένως, μιλάτε ζουρτσάνικα γιατί χανόμαστε!
Ας γελάσουμε!
Tάσος Αλεξόπουλος
«Με έκανε add ένας τύπος πολύ κρίπι και έχω κριντζάρει!» Αν η παραπάνω πρόταση σου είναι ακατανόητη τότε μάλλον είσαι boomer και ίσως ανήκεις και συ σ’ αυτούς που θεωρούν ότι η γλώσσα των νεών είναι από κατώτερη ως επικίνδυνη για την κοινή ελληνική. Είναι έτσι όμως; Ας πάρουμε τα πράγματα απ’ την αρχή.
Τι είναι η γλωσσα των νέων; Η γλώσσα που χρησιμοποιούμε καθημερινά στα μηνύματα, στις παρέες μας ή στα social media. Η γλώσσα μας ξεχωρίζει ως ένα ιδιαίτερο φαινόμενο που αντανακλά τη νοοτροπία, τις τάσεις και την καθημερινότητα της γενιάς μας. Περιλαμβάνει εκφράσεις που οι παλιότερες γενιές δεν χρησιμοποιούσαν. Αυτό όμως δεν είναι κάτι καινούργιο! Κάθε γενιά φτιάχνει το δικό της γλωσσικό στυλ, ανάλογα με τις εμπειρίες, τις τάσεις και τις επιρροές της εποχής.
Μήπως χαλάμε την ελληνική γλώσσα; Πολλοί πιστεύουν ότι η γλώσσα των νέων «καταστρέφει» τα ελληνικά. Στην πραγματικότητα, όμως, η γλώσσα δεν μένει ποτέ σταθερή, αλλά αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό που εξελίσσεται και συνεχώς προσαρμόζεται. Η σημερινή αργκό μπορεί να γίνει η κανονική γλώσσα του αύριο. Μην ξεχνάμε ότι λέξεις που σήμερα φαίνονται «σοβαρές», όπως το «δεν υπάρχει» αποτελούσαν την αργκό μιας άλλης εποχής. Λέξεις παραγκωνίζονται, νεολογισμοί δημιουργούνται. Η γλώσσα των νέων είναι μια δυναμική μορφή επικοινωνίας που αντικατοπτρίζει την κουλτούρα μας.
Γιατί μιλάμε έτσι; Τα μηνύματα και τα social media μας έμαθαν να επικοινωνούμε με λιγότερες λέξεις. Σε πλατφόρμες όπως το tik tok κυριαρχεί το βίντεο, οπότε και εμείς συχνά επικοινωνούμε με emoji, gif και memes Η γλώσσα μας είναι συχνά παιγνιώδης με τη χρήση ειρωνείας και σαρκασμού. Αποτελεί έναν «εσωτερικό κώδικα» επικοινωνίας, τον οποίο μόνο μυημένοι μπορούν να καταλάβουν. Κάποιες ατάκες, παραπέμπουν σε βίντεο, τραγούδια και κοινές εμπειρίες μας.
Ήξερες ότι:
👉
Το «sigma boy» αναφέρεται σε κάποιον ανεξάρτητο, που δεν τον νοιάζει η γνώμη των άλλων – αλλά πολλές φορές χρησιμοποιείται και ειρωνικά! Το «cringe» σημαίνει κάτι ντροπιαστικό ή περίεργο, που μας κάνει να νιώθουμε άβολα! το «ριζ» (rizz) είναι η ικανότητα να «ρίχνεις» κάποιον, δηλαδή να τον εντυπωσιάζεις με την αυτοπεποίθηση και τον τρόπο που μιλάς!
👉
👉
Αντί να μας μαλώνετε, κινδυνολογώντας, δείτε τη γλώσσα μας ως μια ευκαιρία να προσεγγίσετε τη γενιά μας και τον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την πραγματικότητα. Άλλωστε όπως θα λέγαμε και στη δική μας γλώσσα…
«Δεν κάνουμε φλεξ! όλοι ξέρουμε ότι η γλώσσα των νέων είναι
🔥»!
Greeklish: Kίνδυνος ή ακίνδυνη συνήθεια; Τα Greeklish είναι ο τρόπος που γράφουμε ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες, κάτι που πολλοί από εμάς κάνουμε καθημερινά στα μηνύματα ή στα social media. Όμως, αυτή η συνήθεια έχει προκαλέσει μεγάλη συζήτηση: Μήπως βλάπτει την ελληνική γλώσσα; Οι αντίπαλοι των Greeklish λένε ότι καταστρέφουν την ορθογραφία μας, απομακρύνουν τους νέους από τη σωστή γραφή και αλλοιώνουν την πολιτιστική μας ταυτότητα. Σοβαροί γλωσσολόγοι, όπως ο Μπαμπινιώτης, προειδοποιούν ότι οι νέες γενιές θα δυσκολεύονται να γράφουν σωστά στα ελληνικά. Η Ακαδημία Αθηνών μάλιστα είχε εκφράσει έντονη ανησυχία ότι το λατινικό αλφάβητο μπορεί να αντικαταστήσει το ελληνικό, κάτι που θεωρεί τεράστια απειλή. Από την άλλη, οι υποστηρικτές των Greeklish λένε ότι είναι απλώς ένας πιο γρήγορος και εύκολος τρόπος επικοινωνίας, που δεν καταστρέφει τη γλώσσα. Ειδικοί τονίζουν ότι οι γλώσσες αλλάζουν και εξελίσσονται, ενώ οι νέοι ξέρουν πότε να χρησιμοποιούν Greeklish και πότε σωστά ελληνικά. Μάλιστα, παρόμοια φαινόμενα υπάρχουν και σε άλλες χώρες, χωρίς να έχουν οδηγήσει στην εξαφάνιση γλωσσών. Τελικά, η αλήθεια μάλλον βρίσκεται κάπου στη μέση. Ναι, τα Greeklish δεν πρέπει να αντικαταστήσουν τα ελληνικά, αλλά δεν φαίνεται να τα «καταστρέφουν» όπως φοβούνται κάποιοι. Το πρόβλημα δεν είναι τα Greeklish, αλλά η γενικότερη γλωσσική παιδεία. Αν φροντίσουμε να γράφουμε σωστά στα ελληνικά όταν χρειάζεται, τότε λίγα μηνύματα σε Greeklish δεν πρόκειται να μας κάνουν να ξεχάσουμε τη γλώσσα μας!
Μέγκι Πάγια Ήξερες ότι:
🔹 Τα Greeklish ξεκίνησαν τη δεκαετία του ’90, όταν οι
υπολογιστές δεν υποστήριζαν ελληνικούς χαρακτήρες! Το λατινικό αλφάβητο χρησιμοποιήθηκε και σε παλιότερα ελληνικά κείμενα, όπως η "Ερωφίλη" του Χορτάτση τον 16ο αιώνα! Τα τουρκικά αντικατέστησαν το παλιό αραβικό αλφάβητο με το λατινικό το 1928, αλλά αυτό δεν οδήγησε στην καταστροφή της γλώσσας!
🔹 🔹
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ ANTHΛΙΑ
ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΝΕΑΣ ΦΙΓΑΛΕΙΑΣ
ΑΝΤΗΛΙΑ
9ο Τεύχος Μάρτιος 2025
Αστρολογία: Από την Βαβυλώνα ως τις μέρες μας
Τιμή 2
Μια εφημερίδα της Γ΄Γυμνασίου Θεώνη Χατζή
ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ
Γιατί οι άνθρωποι αναζητούν απαντήσεις στα άστρα;
ΕΝΑΝΤΙΟΝ
ΑΡΓΚΟ σελ. 2-3 Η αστρολογία είναι μια πανάρχαια «ψευδοεπιστήμη», που συνδέει τις κινήσεις των πλανητών και των άστρων με όσα συμβαίνουν στη γη και την ανθρώπινη ζωή. Παρ΄ όλο που έχει πλέον αποδειχθεί επιστημονικά ότι δεν υπάρχει καμία στατιστικά σημαντική σύνδεση μεταξύ της θέσης των πλανητών και των γεγονότων της ζωής των ανθρώπων, η αστρολογία εξακολουθεί να έχει φανατικούς υποστηρικτές. Γιατί όμως εξακολουθούμε να ψάχνουμε απαντήσεις στα άστρα; Από την αρχαία Βαβυλώνα μέχρι την κλασική Ελλάδα και τη Ρώμη, η αστρολογία ήταν ένας τρόπος να εξηγηθεί το άγνωστο. Οι αρχαίοι παρατηρούσαν τα αστέρια και τους πλανήτες, προσπαθώντας να βρουν σημάδια για το μέλλον. Ένα από τα πιο συναρπαστικά κεφάλαια στην ιστορία της αστρολογίας είναι ο ρόλος της στο Βυζάντιο. Οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες, όπως ο Μιχαήλ Γ’ και ο Μανουήλ Α’ Κομνηνός, συμβουλεύονταν αστρολόγους για σημαντικές αποφάσεις. Οι Βυζαντινοί λόγιοι μελετούσαν τα έργα του Πτολεμαίου και άλλων αρχαίων αστρολόγων, προσαρμόζοντας τις γνώσεις τους στη χριστιανική κοσμοθεωρία. Οι ανώτερες τάξεις (αριστοκράτες, αυτοκράτορες), έσπευδαν αμέσως μετά τη γέννηση ενός παιδιού να φτιάξουν τον αστρολογικό του χάρτη, καθώς θεωρούσαν ότι η θέση των πλανητών την στιγμή της γέννησης καθορίζουν την εξέλιξη της ζωής του ανθρώπου. Στην βυζαντινή κοινωνία, η αστρολογία θεωρούνταν σημαντικό εργαλείο για την κατανόηση των ανθρώπινων συμπεριφορών και την πρόβλεψη των μελλούμενων. Τα ζώδια είχαν μια σύνθετη, φιλοσοφική διάσταση, λειτουργώντας ως σύμβολα της θείας πρόνοιας. Παρόλο που η Ορθόδοξη Εκκλησία συχνά την καταδίκαζε ως αίρεση, η αστρολογία διατηρούσε μια ισχυρή παρουσία στην βυζαντινή κοινωνία. Και σήμερα, όμως, παρά την επιστημονική πρόοδο, η αστρολογία παραμένει δημοφιλής. Γιατί, όμως, οι άνθρωποι συνεχίζουν να πιστεύουν σε αυτήν; Ίσως γιατί όλοι μας ψάχνουμε απαντήσεις. Σε έναν κόσμο γεμάτο αβεβαιότητα, η αστρολογία δίνει μια αίσθηση τάξης και σκοπού. Προσφέρει παρηγοριά, επιβεβαίωση και έναν τρόπο να κατανοήσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τους άλλους. Κάποιοι τη βλέπουν ως ψυχολογικό εργαλείο, ενώ άλλοι την ακολουθούν με πίστη. Όπως και να έχει, η αστρολογία, παρά την κριτική που δέχεται, παραμένει ένα πανάρχαιο και γοητευτικό παράθυρο στον κόσμο και τη ζωή μας.
ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ δράσεις του σχολείου μας
Φιγαλεία: Ο ναός του Αγίου Νικολάου, μια αναστήλωση που περιμέναμε χρόνια
Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ
Ήθη και έθιμα: Ο Aη Γιάννης ο ριγανάς Η λύση του σταυρολέξου της 4ης σελ.
ΑΠΟ ΤΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΆ ΜΑΣ
Αστρολογία: Από το Βυζάντιο ως τις μέρες μας