Εξεταστικό βοήθημα πρώτων βοηθειών

ΑΓΑΠΙΟΣ ΑΓΑΠΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΣ / ΕΞΕΤΑΣΤΗΣ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΒΟΗΘΗΜΑ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ Β´ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ (ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ- ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ)

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2014

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Αφορμή

για

τη

συγγραφή

του

παρόντος

εκπαιδευτικού

βοηθήματος για το μάθημα και την εξέταση των Πρώτων Βοηθειών, υπήρξε η διαπίστωση, μετά τον διορισμό μου στο Περιφερειακό Γυμνάσιο Κοκκινοτριμιθιάς, ότι οι μαθητές της Β´ τάξης Γυμνασίου χρειάζονταν ένα βοήθημα με ερωτήσεις και απαντήσεις που θα τους βοηθούσε στην κατανόηση του μαθήματος. Λόγω της 20ετούς εμπειρίας μου ως εκπαιδευτής και εξεταστής Δεξιοτήτων Πρώτων Βοηθειών του Συνδέσμου και Τάγματος Αγίου Ιωάννη, συμπεριέλαβα την ύλη του βιβλίου της Β΄ τάξης με πιο απλό και κατανοητό τρόπο για τους μαθητές, ώστε να είναι πιο εύκολη η εμπέδωση, χρησιμοποιώντας σχόλια, ερωτήσεις και απαντήσεις. Δράττοντας την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου στη μαθήτρια του τμήματος Γ6΄ ( 2010-2011) του Περιφερειακού Γυμνασίου Κοκκινοτριμιθιάς Κυριακή Ιωάννου , η οποία είχε την ευγενική καλοσύνη να δακτυλογραφήσει το παρόν βοήθημα. Σημείωση: Οι φωτογραφίες που φαίνονται στο βοήθημα λήφθηκαν από το βιβλίο ‘Πρώτες Βοήθειες’ , 9η έκδοση , εκδόσεις Λίτσα και από διάφορες ιστοσελίδες Πρώτων Βοηθειών από το διαδύκτιο.

-2-

Αγάπιος Αγαπίου Καθηγητής Φυσικής Αγωγής Εκπαιδευτής και Εξεταστής Δεξιοτήτων Α ΄Βοηθειών Συνδέσμου και Τάγματος Αγίου Ιωάννη

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ 1. Τι εννοούμε με τον όρο Πρώτες Βοήθειες; -Με τον όρο Πρώτες Βοήθειες εννοούμε τις αρχικές ενέργειες που γίνονται για να αντιμετωπιστεί η κατάσταση ενός ανθρώπου που τραυματίστηκε ή υπέστη κάκωση ή παρουσίασε άλλο πρόβλημα με την υγεία του.

2. Ποιο άτομο θεωρείται ότι είναι Πρώτος Βοηθός; -Το άτομο το οποίο έχει παρακολουθήσει μια σειρά μαθημάτων τόσο σε θεωρητικό όσο σε πρακτικό επίπεδο και έχει επιτύχει τις καθορισμένες εξετάσεις του Συνδέσμου και Τάγματος Αγίου Ιωάννη. Στους επιτυχόντες απονέμεται ειδικό δίπλωμα που ισχύει για τρία χρόνια και μετά γίνεται επανεξέταση. Οι Πρώτοι Βοηθοί πρέπει απαραίτητα να ενημερώνονται για τις νέες εξελίξεις και τεχνικές που αφορούν τις Πρώτες Βοήθειες με διαλέξεις, σεμινάρια, μελέτη ειδικών άρθρων από εφημερίδες, περιοδικά, διαδίκτυο κ.λ.π.

3. Ποιοι είναι οι στόχοι των Πρώτων Βοηθειών;  Η διατήρηση της ζωής.  Να μην επιδεινωθεί – χειροτερέψει η κατάσταση του πάσχοντα.  Η γρηγορότερη ανάρρωση του πάσχοντα.

4. Πότε ο πάσχοντας νιώθει περισσότερη ασφάλεια; Όταν ο Πρώτος Βοηθός έχει υπό τον έλεγχο του τον εαυτό του και τον πάσχοντα  Ενεργεί γρήγορα  Κάνει ήπιες και σταθερές κινήσεις με τα χέρια του  Μιλά στον πάσχοντα με καλοσύνη  Δεν αφήνει μόνο του τον πάσχοντα  Εξηγεί πάντοτε στον πάσχοντα τι πρόκειται να κάνει  Προσπαθεί να απαντήσει στις ερωτήσεις του πάσχοντα με ειλικρίνεια  Προσπαθεί να μη χωρίσει ένα παιδί από τους γονείς του ή άλλο δικό του πρόσωπο.

-3-

5. Ποια μέτρα προστασίας πρέπει να λάβει ο Πρώτος Βοηθός για την δική του ασφάλεια όταν καλείται να προσφέρει τις Πρώτες Βοήθειες;        

Να πλένει πάντοτε καλά τα χέρια του πριν και μετά την παροχή των Πρώτων Βοηθειών Να πλένει πάντοτε με νερό και σαπούνι το αίμα που τον λέρωσε όσο το δυνατό συντομότερα Να καλύπτει τις δικές του πληγές με αδιάβροχο επίθεμα (λευκοπλάστης) Να φορά προστατευτικά γάντια Να προσέχει να μην τσιμπηθεί από βελόνα ή κοπεί από σπασμένα γυαλιά Να μην έρχεται σε άμεση επαφή με σωματικά υγρά. Για τον καθαρισμό του να χρησιμοποιεί διάλυμα χλωρίου Να βάζει όλα τα χρησιμοποιημένα αποθέματα σε κατάλληλη σακούλα και να τα παραδίδει για αποτέφρωση Να συμβουλευτεί το γιατρό του για εμβολιασμό κατά των μεταδοτικών ασθενειών όπως η ηπατίτιδα Β΄ ή τον ιό HIV (Aids)

ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ 1. Ποιες είναι οι ενέργειες που θα κάνουμε στην περίπτωση ενός έκτακτου περιστατικού;  Θα κάμω γρήγορη εκτίμηση της κατάστασης και θα καλέσω κατάλληλη βοήθεια  Θα προστατεύσω τον πάσχοντα και άλλα πρόσωπα από κινδύνους  Θα αναγνωρίσω(διαγνώσω), όσο το δυνατό ακριβέστερα το τραύμα ή την ασθένεια  Θα δώσω άμεση, σωστή και κατάλληλη αγωγή, ξεκινώντας από το πιο σοβαρό περιστατικό  Θα διευθετήσω τη μεταφορά του πάσχοντα στο Νοσοκομείο ή στο σπίτι του  Θα παραμείνω με τον πάσχοντα, μέχρι την άφιξη της βοήθειας και θα προσφέρω περαιτέρω βοήθεια αν χρειαστεί  Θα αναφέρω τις παρατηρήσεις μου σε εκείνους που θα αναλάβουν τη φροντίδα του πάσχοντα και αν χρειαστεί θα δώσω πρόσθετη βοήθεια  Θα αποφύγω τυχόν αμφίδρομη μόλυνση

-4-

ΚΛΗΣΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ 2. Ποιες πληροφορίες θα πρέπει απαραίτητα να δίνουμε σε περίπτωση που καλούμε τις υπηρεσίες έκτακτων περιστατικών;     

Τον αριθμό τηλεφώνου που κάνουμε το τηλεφώνημα Την ακριβή τοποθεσία που έγινε το περιστατικό ( οδό, αριθμό, κοντινά κτίρια κ.λ.π.) Ο τύπος και σοβαρότητα του περιστατικού (π.χ. σοβαρό τροχαίο δυστύχημα, πυρκαγιά, αναθυμιάσεις κ.λ.π.) Ο αριθμός, το φύλο και οι ηλικίες των ατόμων που είναι τραυματίες, πάσχοντες Λεπτομέρειες για τυχόν διάφορους κινδύνους που πιθανόν να υπάρχουν στην περιοχή (π.χ. κλειστοί δρόμοι)

ΠΟΛΛΟΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ/ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ 3. Σε περίπτωση που έχουμε πολλούς τραυματίες/ πάσχοντες με διάφορους τραυματισμούς ποια θα είναι η σωστή σειρά που θα ακολουθήσουμε για την περιποίησή τους;    

Πρώτα με τους αναίσθητους και αυτούς που κινδυνεύει άμεσα η ζωή τους Δεύτερο με αυτούς που έχουν σοβαρές αιμορραγίες, εγκαύματα κλπ Τρίτο με αυτούς που έχουν κατάγματα, μικρά και επιπόλαια τραύματα Τέταρτο με αυτούς που βρίσκονται σε κατάσταση πανικού χωρίς οποιοδήποτε εμφανή σημείο τραυματισμού

ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ 4. Ποιες θα είναι οι άμεσες ενέργειες του πρώτου βοηθού σε περίπτωση ενός τροχαίου ατυχήματος; Ο πρώτος βοηθός θα πρέπει:   

Να λάβει μέτρα τόσο για την δική του ασφάλεια και ύστερα των άλλων ατόμων. Τη νύχτα να φορεί ή να έχει μαζί του ένα φωτεινό ή ευδιάκριτο αντανακλαστικό αντικείμενο (π.χ. γιλέκο και να χρησιμοποιεί φανάρι) Να μην διασταυρώνει κάθετα το δρόμο με τροχαία κίνηση

-5-

   

Να δώσει οδηγίες σε άλλα άτομα να ρυθμίζουν την τροχαία κίνηση Να τοποθετηθούν προειδοποιητικά τρίγωνα, κώνοι ή φώτα σε απόσταση 45μ. και από τις δύο πλευρές του ατυχήματος Να θέτει εκτός λειτουργίας τον κινητήρα του αυτοκινήτου και να το ακινητοποιήσει Να μεριμνήσει ούτως ώστε να μην προκληθεί πυρκαγιά από αναμμένα τσιγάρα, αναπτήρες, σπίρτα ή από τα καύσιμα των αυτοκινήτων

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ 5. Ποιες είναι οι άμεσες ενέργειες του πρώτου βοηθού σε περίπτωση πυρκαγιάς;    

Προέχει η δική του ασφάλεια Κλείνει πίσω του όλες τις πόρτες και τα παράθυρα για να σβήσει η φωτιά Δε χρησιμοποιεί ανελκυστήρα, δεν ορμά σε φλεγόμενο κτίριο Δεν ανοίγει τις πόρτες που οδηγούν σε φωτιά

Σε περίπτωση που είναι μέσα σε φλεγόμενο κτίριο θα πρέπει:    

Να μπει σε δωμάτιο με παράθυρο και να κλείσει την πόρτα Να βάλει κουβέρτα στη χαραμάδα της πόρτας για να μη διαφεύγει ο καπνός Να ανοίξει το παράθυρο Να καλέσει βοήθεια

6.Ποια είναι η σειρά των ενεργειών του πρώτου βοηθού σε περίπτωση που κάποιος είναι τυλιγμένος στις φλόγες;

-6-

    

Να σταματήσει τον πάσχοντα από το να τρέχει Να τον ξαπλώσει κάτω στο πάτωμα με τέτοιο τρόπο που η φλεγόμενη περιοχή να μην είναι σε άμεση επαφή με το πάτωμα ή το χώμα Να τοποθετήσει μία κουβέρτα, παλτό, κουρτίνα(όχι συνθετικό) πάνω στην καμένη περιοχή Να κυλήσει τον πάσχοντα στο έδαφος όπως είναι τυλιγμένος μέχρι να σβήσουν οι φλόγες. Να χρησιμοποιεί νερό ή άλλο μη εύφλεκτο υγρό για να σβήσει τη φωτιά.

ΗΛΕΚΤΡΟΠΛΗΞΙΕΣ 7.Ποιες είναι οι κυριότερες αιτίες που προκαλούν την ηλεκτροπληξία χαμηλής τάσης;   

Ελαττωματικοί διακόπτες . Φθαρμένα καλώδια. Ύποπτες βλάβες ηλεκτρικών συσκευών .

8.Ποιες είναι οι ενέργειες του πρώτου βοηθού σε περίπτωση ηλεκτροπληξίας χαμηλής τάσης; 

  

 

Άμεση διακοπή του ηλεκτρικού ρεύματος από το ρευματοδότη ή κεντρικό διακόπτη. Τραβούμε το καλώδιο ή την πρίζα. Κλήση υπηρεσιών εκτάκτων περιστατικών. Όταν έχει διακοπεί το ρεύμα, τότε γίνεται μια γρήγορη αξιολόγηση του πάσχοντα σύμφωνα με τους κανόνες της ΚΑΡΠΑ (Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση). Παροχή πρώτων βοηθειών. Ανακούφιση του πάσχοντα και των εγκαυμάτων με δροσερό νερό.

9.Ποιες είναι οι ενέργειες του πρώτου βοηθού σε περίπτωση ηλεκτροπληξίας από ρεύμα υψηλής τάσης;  

Άμεση κλήση βοήθειας από τις υπηρεσίες εκτάκτων περιστατικών Απομάκρυνση των παρευρισκομένων(η ασφαλής απόσταση καθορίζεται στα 18-20 μ. για να μην υπάρχει «τράβηγμα» από την ηλεκτρική τάση).

-7-

 

Γρήγορη αξιολόγηση του πάσχοντα σύμφωνα με τους κανόνες της ΚΑΡΠΑ. Παροχή πρώτων βοηθειών.

ΠΝΙΓΜΟΣ Πνιγμός μπορεί να συμβεί σε θάλασσα, ποταμό, υδατοφράκτη, πισίνα, μπανιέρα κ.λ.π.  Ποτέ δεν μπαίνουμε σε νερό, εκτός αν είμαστε εκπαιδευμένοι για να βάλουμε τον εαυτό μας σε κίνδυνο. Μπορούμε να ρίξουμε κάποιο ξύλο, σχοινί, κλαδί ή άλλο κατάλληλο υλικό για να τραβήξουμε τον «πνιγμένο» Ποιες είναι οι πρώτες βοήθειες που θα παρασχεθούν σε κάποιο που είναι αναίσθητος από πνιγμό;  

Δεν μπαίνω στο νερό αν δεν είναι απολύτως απαραίτητο Παραμένω στην ξηρά και προσπαθώ με ένα κομμάτι ξύλο ή κλαδί ή σχοινί να τον τραβήξω έξω  Αν μπω, είναι ασφαλέστερο να πηγαίνω πατώντας παρά κολυμπώντας.  Θα κολυμπήσω μέχρι το σημείο που βρίσκεται και να τον τραβήξω στη στεριά.  Αν ο πάσχων είναι αναίσθητος, θα τον σηκώσω με το κεφάλι χαμηλότερα από το θώρακα  Όταν τον βγάλω από το νερό, να μειώσω τον κίνδυνο εμετού  Θα προστατέψω τον πάσχοντα από τον αέρα, για να προλάβω ψύξη του σώματος  Θα θεραπεύσω τον πάσχοντα για: α)πνιγμό β)τις επιδράσεις σοβαρής ψύξης(υποθερμία)  Θα μεριμνήσω για τη μεταφορά του πάσχοντα στο νοσοκομείο  Ακόμη και αν φαίνεται ότι έχει συνέλθει τελείως αποφυγή δευτερογενή πνιγμού.

-8-

ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ 1.Τι είναι η Πρωτοβάθμια Εξέταση; Πρωτοβάθμια εξέταση είναι η πρώτη αξιολόγηση που γίνεται σ′ ένα πάσχοντα για να διαπιστώσουμε αν κινδυνεύει άμεσα η ζωή του και χρειάζεται άμεση ιατρική φροντίδα 2.Τι είναι η Δευτεροβάθμια Εξέταση και τι περιλαμβάνει; Δευτεροβάθμια εξέταση είναι η ολοκληρωμένη εξέταση του πάσχοντα, ο οποίος δεν βρίσκεται σε κίνδυνο και περιλαμβάνει το ιστορικό, τα σημεία και συμπτώματα Ιστορικό: Ο πρώτος βοηθός λαμβάνει όλες τις πληροφορίες που χρειάζεται για τις συνθήκες που έχει γίνει το περιστατικό. Μπορεί να ρωτήσει τον ίδιο τον πάσχοντα ή κάποιους παρευρισκόμενους που είδαν πώς έγινε το περιστατικό Σημεία: Οι διαταραχές που ο ίδιος ο πρώτος βοηθός είδε, άγγιξε, αισθάνθηκε, άκουσε ή μύρισε (αιμορραγία, ανήσυχη αναπνοή). Συμπτώματα: Αυτά που ο ίδιος ο πάσχοντας αισθάνεται, βλέπει, ακούει ή μυρίζεται και τα αναφέρει στον πρώτο βοηθό (ζαλάδα, πόνο, ναυτία, κρύο, ζέστη, δίψα).

3.Τι περιλαμβάνει η λεπτομερής (σωματική) εξέταση του πάσχοντα; Η εξέταση περιλαμβάνει έλεγχο :             

της κεφαλής του προσώπου των ματιών της μύτης των αυτιών του στόματος του λαιμού της σπονδυλικής στήλης του θώρακα των άνω άκρων της κοιλιάς των κάτω άκρων των ποδιών

-9-

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ 1.Ποιες πληροφορίες πρέπει να δώσει ο πρώτος βοηθός στο πλήρωμα του ασθενοφόρου, όταν φθάσει στο περιστατικό;       

Όνομα, ηλικία και διεύθυνση του πάσχοντα (αν τα έχει διαθέσιμα) Ιστορικό του συμβάντος Περιγραφή των τραυματιών Αγωγή που δόθηκε Φάρμακα και ποσότητες που πιθανόν να χορηγήθηκαν Παράξενη συμπεριφορά του πάσχοντα Αναπνοή, σφυγμός και επίπεδο ανταπόκρισης του πάσχοντα ανά 10 λεπτά

2.Σε τι χρησιμεύουν τα επιθέματα;   

Κάλυψη του τραύματος Πρόληψη της μόλυνσης από μικρόβια Βοήθεια στην πήξη του αίματος

3.Ποιοι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται κατά τη χρήση των επιθεμάτων;      

Ενημέρωση του πάσχοντα για τις ενέργειες του πρώτου βοηθού Το επίθεμα πρέπει να καλύπτει πέρα από τα όρια του τραύματος Τοποθέτηση του επιθέματος στο τραύμα Όταν το επίθεμα εμποτιστεί με αίμα ή άλλα σωματικά υγρά, δεν αφαιρείται αλλά τοποθετείται νέο επίθεμα Επιβεβαιωμένη χρήση προστατευτικών γαντιών Ο πρώτος βοηθός δεν πρέπει να βήχει, να φταρνίζεται ή να μιλά πάνω από το τραύμα

4.Πώς γίνεται η εφαρμογή της κρύας κομπρέσας (παγοκύστη);    

Γεμίζουμε μισή πλαστική σακούλα με κομμάτια ή σπασμένο πάγο Τυλίγουμε τη σακούλα με ένα τριγωνικό επίδεσμο ή μια πετσέτα Εφαρμόζουμε την κομπρέσα πάνω στην κάκωση για 10 λεπτά Σε περίπτωση μώλωπα εφαρμόζουμε το πάγο για 5 λεπτά

Όσον αφορά στην εφαρμογή κρύου επιθέματος:  Βρέχουμε μια φανέλα ή πετσέτα με παγωμένο νερό και την σφίγγουμε ελαφρά.  Τοποθετούμε το κρύο επίθεμα πάνω στην κάκωση  Κάνουμε εναλλάξ μαλάξεις πάνω στην κάκωση για τουλάχιστον 20 λεπτά

- 10 -

5.Ποια είναι τα χρησιμοποιούνται;   

κυριότερα

είδη

επιδέσμων

και

πότε

Τριγωνικοί επίδεσμοι: Χρησιμοποιούνται για την ανάρτηση (ανύψωση άνω άκρων), στερέωση επιθεμάτων, ακινητοποίηση άκρων Κυλινδρικοί επίδεσμοι:Χρησιμοποιούνται για στερέωση επιθεμάτων και υποστήριξη άκρων Σωληνοειδείς επίδεσμοι:Χρησιμοποιούνται για επίδεση δακτύλων και υποστήριξη τραυματισμένων αρθρώσεων.

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΡΑΥΜΑΤΙΩΝ 1.Σε ποιες περιπτώσεις μπορεί να μετακινηθεί ο πάσχοντας;    

Όταν βρίσκεται σε νερό και κινδυνεύει από πνιγμό Όταν βρίσκεται σε χώρο φωτιάς και υπάρχουν πυκνοί καπνοί Όταν υπάρχει κίνδυνος να εκραγεί βόμβα ή να πυροβοληθεί Όταν υπάρχει περίπτωση να καταπλακωθεί από κάτι που είναι ετοιμόρροπο

2.Ποιους κανόνες ασφαλείας πρέπει να ακολουθούμε για τη μεταφορά των τραυματιών;    

Να επιλέξουμε μία μέθοδο που να είναι ανάλογη με την κατάσταση των τραυματιών και τον εξοπλισμό που έχουμε στη διάθεση μας Ο εξοπλισμός που θα χρησιμοποιήσουμε να βρίσκεται σε άριστη κατάσταση Η μέθοδος μεταφοράς να είναι ασφαλής, τόσο για μας, όσο και για τους πάσχοντες/ τραυματίες Πάντοτε ενθαρρύνουμε τον πάσχοντα κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του.

- 11 -

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ 1.Τι σημαίνουν τα αρχικά γράμματα Κ.Α.Α.Α κατά τη διαδικασία της αρχικής αξιολόγησης; Κ:Κίνδυνος Α:Ανταπόκριση Α:Αεραγωγός Α:Αναπνοή 2.Πώς γίνεται ο έλεγχος της ανταπόκρισης; Ο έλεγχος της ανταπόκρισης γίνεται:  Με ελαφρά ταρακουνήματα των ώμων του πάσχοντα χωρίς να γίνει οποιαδήποτε κίνηση του αυχένα  Φωνάζουμε του πάσχοντα για να διαπιστώσουμε αν ακούει ή του δίνουμε κάποια εντολή  Αν ο πάσχοντας αναπνέει, του παρέχουμε την κατάλληλη βοήθεια και καλούμε τις αρμόδιες υπηρεσίες (ασθενοφόρο).  Αν ακόμη είναι αναίσθητος και δεν ανταποκρίνεται, τότε θα εφαρμόσουμε την ΚΑΡΠΑ.

3.Πώς γίνεται το άνοιγμα του αεραγωγού;   

Σκύβουμε δίπλα από το κεφάλι του πάσχοντα και τοποθετούμε το ένα μας χέρι πάνω στο μέτωπο του πάσχοντα Δύο δάκτυλα (δείκτης και μέσο δάκτυλο) τοποθετούνται κάτω από το πιγούνι του και κάνουμε ελαφρά κάμψη προς τα πίσω και ο αεραγωγός ανοίγει Οποιοδήποτε αντικείμενο είναι ορατό στο στόμα του, το αφαιρούμε

4.Ποια μέθοδο χρησιμοποιώ για να ελέγξω την αναπνοή σε κάποιον αναίσθητο   

Βλέπω Ακούω Αισθάνομαι

=>

ΜΕΧΡΙ 10 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ

ΒΛΕΠΩ: Κοιτάζω αν ο θώρακας ανασηκώνεται. ΑΚΟΥΩ: Προσέχω να ακούσω τυχόν αναπνοή, βάζοντας το αυτί μου κοντά στο στόμα και μύτη του πάσχοντα.

- 12 -

ΑΙΣΘΑΝΟΜΑΙ: Αισθάνομαι την αναπνοή του πάσχοντα.

5. Τι σημαίνει η μέθοδος ΚΑΡΠΑ 

Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (Φυσήματα στόμα με στόμα και καρδιοσυμπιέσεις.)

6. Ποια είναι η σειρά των ενεργειών με τη μέθοδο ΚΑΡΠΑ σε ενήλικα άτομο;          

Πρώτα ελέγχουμε αν υπάρχει οποιοσδήποτε κίνδυνος για μας και τον πάσχοντα. Μετά την αρχική αξιολόγηση ταρακούνημα ώμων, εντολή και εάν ανταποκριθεί ο πάσχων θα τον αφήσουμε στη θέση που βρίσκεται και θα καλέσουμε βοήθεια. Σε περίπτωση που δεν υπάρχει ανταπόκριση, τότε θα ανοίξουμε τον αεραγωγό και θα ελέγξουμε την αναπνοή του. Αν αναπνέει, θα ελέγξουμε οποιεσδήποτε καταστάσεις που απειλούν τη ζωή του και μετά θα τον τοποθετήσουμε σε θέση ανάνηψης και θα καλέσουμε βοήθεια. Σε περίπτωση που δεν αναπνέει θα στείλουμε κάποιον να καλέσει ασθενοφόρο μαζί με απινιδωτή . Στη συνέχεια θα αρχίσουμε θωρακικές συμπιέσεις τοποθετώντας τη βάση της παλάμης του ενός χεριού πάνω στην άλλη στο κέντρο του θώρακα. Θα πιέσουμε προς τα κάτω 5-6 εκ. με ρυθμό 100-120 το λεπτό και θα δώσουμε 30 συμπιέσεις. Θα δώσουμε 2 φυσήματα στόμα με στόμα. Εναλλάξ θα δίνουμε 30 συμπιέσεις και 2 φυσήματα. Η διάρκεια του φυσήματος θα είναι 1 δευτερόλεπτο. Θα συνεχίζουμε μέχρι ο πάσχοντας δείξει σημεία επανάκτησης των αισθήσεών του , όπως βήχας , άνοιγμα ματιών , ομιλία ή κάμνει σκόπιμες κινήσεις ΚΑΙ αρχίσει να αναπνέει κανονικά ή έχουμε εξαντληθεί και δεν μπορούμε να συνεχίσουμε

7. Ποιες ενέργειες θα κάνετε σε περίπτωση που είσαστε μόνοι σας και διαπιστώσετε ότι ο πάσχοντας δεν αναπνέει κανονικά;  Αν η πιο πάνω κατάσταση οφείλεται σε πνιγμό θα δώσετε 5 αποτελεσματικά φυσήματα και στη συνέχεια 30 συμπιέσεις και 2 φυσήματα για 1 λεπτό, πριν να κληθεί ασθενοφόρο.  Σε περίπτωση που δεν αισθάνεστε καλά να δώσετε φυσήματα στόμα με στόμα, μπορείτε να δώσετε καρδιοσυμπιέσεις με ρυθμό 100 στο λεπτό μέχρι να έρθει το ασθενοφόρο.

- 13 -

8. Πώς γίνεται η αναπνοή στόμα με στόμα;  Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα ανάσκελα.  Ανοίγουμε τις αεροφόρους οδούς.  Αφαιρούμε οποιονδήποτε εμφανές ξένο αντικείμενο μέσα από το στόμα με τα δύο δάκτυλα.(βεντούζα)  Κλείνουμε τη μύτη του πάσχοντα με τα δύο δάκτυλα μας (αντίχειρας, δείκτης)  Φυσούμε για 1 δευτερόλεπτο.  Απομακρύνουμε το στόμα μας από το στόμα του πάσχοντα για 2 δευτερόλεπτα.  Επαναλαμβάνουμε τα φυσήματα.

Αν ο θώρακας του πάσχοντα δε γεμίζει με αέρα και δεν ανασηκώνεται αυτό σημαίνει ότι:  Το κεφάλι του πάσχοντα δεν είναι καλά τοποθετημένο προς τα πίσω.  Δεν γίνεται καλή εφαρμογή του στόματός μας με το στόμα του πάσχοντα.  Η μύτη του πάσχοντα δεν είναι καλά κλειστή και διαφεύγει αέρας.  Υπάρχει ξένο αντικείμενο μέσα στον αεραγωγό.

9. Πώς γίνονται οι καρδιοσυμπιέσεις;  Τοποθετούμε τη βάση της παλάμης του ενός χεριού μας στο στέρνο ανάμεσα στις δύο θηλές του στήθους.  Τοποθετούμε το άλλο χέρι πάνω από το πρώτο μπλέκοντας τα δάκτυλα μεταξύ τους.  Φέρνουμε το σώμα μας εντελώς κάθετα πάνω από τον πάσχοντα με ΤΕΝΤΩΜΕΝΟΥΣ τους αγκώνες μας.  Κάνω συμπίεση προς τα κάτω με το βάρος του σώματός μου μέχρι 5-6 εκ. σε ενήλικα πάσχοντα.(Για

- 14 -

 

παιδί στο 1/3 του βάθους του θώρακα και με ένα χέρι ). Επανερχόμαστε στην αρχική μας θέση χωρίς να χάσουμε την επαφή μας με το σώμα του πάσχοντα. Κάνουμε 1 κύκλο των 30 συμπιέσεων με τον πιο πάνω τρόπο και με ρυθμό 100-120 το λεπτό.

10. Ποια είναι τα χρονολογικά όρια που λαμβάνονται υπόψη για σκοπούς εφαρμογής της ΚΑΡΠΑ;   

Βρέφος: μέχρι ενός έτους. Παιδί : από ενός έτους μέχρι την αρχή της εφηβείας. Ενήλικας: από την αρχή της εφηβείας και άνω.

11. Ποια είναι η σειρά των ενεργειών με τη μέθοδο ΚΑΡΠΑ για παιδί από ενός έτους μέχρι την εφηβεία;     

 

 

Ελέγχουμε για οποιονδήποτε κίνδυνο για μάς και το παιδί. Αφού αξιολογήσουμε, του μιλούμε ή ταρακουνούμε ήπια τους ώμους του και εάν ανταποκριθεί, τότε αφήνουμε το παιδί στη θέση που βρίσκεται και καλούμε βοήθεια. Όταν δεν υπάρχει ανταπόκριση, ανοίγουμε τον αεραγωγό κι ελέγχουμε την αναπνοή του. Αν αναπνέει, ελέγχουμε οποιεσδήποτε καταστάσεις που απειλούν τη ζωή του και μετά το τοποθετούμε σε θέση ανάνηψης και καλούμε βοήθεια. Σε περίπτωση που δεν αναπνέει στέλλουμε κάποιο να καλέσει βοήθεια μαζί με απινιδωτή. Αφαιρούμε οποιοδήποτε ξένο αντικείμενο υπάρχει στη στοματική κοιλότητα(αεραγωγό ) και δίνουμε 5 ΑΡΧΙΚΑ ΦΥΣΗΜΑΤΑ Τοποθετούμε το ένα ή και τα δύο χέρια μας στο κέντρο του θώρακα και πιέζοντας προς τα κάτω 5-6 εκ με ρυθμό 100 -120 συμπιέσεις το λεπτό, κάνουμε 30 συμπιέσεις. Κάνουμε εναλλάξ 2 φυσήματα και 30 συμπιέσεις μέχρι το παιδί δείξει σημεία επανάκτησης των αισθήσεών του όπως βήχας, άνοιγμα των ματιών , ομιλία ή κάνει σκόπιμες κινήσεις και αρχίσει να αναπνέει κανονικά ή μέχρι δικής μας εξάντλησης Αν είμαστε μόνοι μας συνεχίζουμε με φυσήματα και θωρακικές συμπιέσεις για ένα λεπτό πριν αφήσουμε το παιδί για να καλέσουμε ασθενοφόρο . Αν το παιδί κάνει εμετό κατά τη διάρκεια της ΚΑΡΠΑ , κυλήστε το προς το πλάι , μακριά από εσάς , βεβαιωθείτε ότι το κεφάλι είναι γυρισμένο προς το πάτωμα για να φύγει ο εμετός .Καθαρίστε το στόμα και μετά αμέσως κυλήστε το πίσω στην πλάτη και επαναρχίστε ΚΑΡΠΑ .

- 15 -

ΚΑΡΔΙΑΚΕΣ ΜΑΛΑΞΕΙΣ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΣΕ ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΑΙΔΙ Η ΟΤΑΝ Ο ΠΡΩΤΟΣ ΒΟΗΘΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ ( ΜΟΝΟ ΚΑΡΠΑ )  Γονατίστε στο ύψος του θώρακα του παιδιού . Τοποθετήστε το ένα χέρι στο κέντρο του θώρακα ( αν το παιδί είναι μεγαλόσωμο , τοποθετήστε το άλλο χέρι από πάνω και μπλέξτε τα δάκτυλά σας ).  Σκύψτε πάνω από το παιδί , με χέρι / χέρια τεντωμένα και πιέστε το στέρνο ώστε ο θώρακας να κατέλθει στο1/3 του βάθους του , στη συνέχεια σταματήστε να πιέζετε αλλά μην απομακρύνετε τα χέρια σας .  Επαναλάβετε τις συμπιέσεις στο ρυθμό 100-120 το λεπτό μέχρι να φθάσει βοήθεια ή το παιδί δείξει σημεία ότι επανακτά τις αισθήσεις του όπως βήχας , άνοιγμα των ματιών , ομιλία ή κινείται ή κάμνει σκόπιμες κινήσεις ή έχετε εξαντληθεί και δεν μπορείτε να συνεχίσετε .

12. Ποια είναι η σειρά των ενεργειών με τη μέθοδο ΚΑΡΠΑ για βρέφος(μέχρι ενός έτους);        





Ελέγχουμε οποιονδήποτε κίνδυνο για μας και το βρέφος. Κτυπούμε ελαφρά ή γαργαλούμε το πέλμα του βρέφους, για να δούμε αν ανταποκρίνεται(ΔΕΝ ΤΑΡΑΚΟΥΝΟΥΜΕ ΤΟ ΒΡΕΦΟΣ). Αν ανταποκρίνεται, το έχουμε υπό την επιτήρηση μας και καλούμε βοήθεια αν χρειάζεται. Ανοίγουμε τον αεραγωγό εκτείνοντας την κεφαλή του προς τα πίσω και αφαιρούμε οποιοδήποτε ξένο αντικείμενο υπάρχει. Αν αναπνέει, το τοποθετούμε σε θέση ανάνηψης κι ελέγχουμε οποιεσδήποτε καταστάσεις απειλούν τη ζωή του και καλούμε βοήθεια. Σε περίπτωση που δεν αναπνέει, στέλλουμε κάποιον να καλέσει βοήθεια Αφαιρούμε οποιοδήποτε ξένο αντικείμενο από το στόμα και τη μύτη και δίνουμε πέντε αρχικά φυσήματα Μετά τοποθετούμε τις άκρες των δύο δαχτύλων μας (δείκτης και μέσο δάχτυλο), ένα δάκτυλο κάτω από την ευθεία που ενώνει τις δύο θηλές του στήθους του. Πιέζουμε προς τα κάτω σε βάθος 1/3 του θώρακα με ρυθμό 100-120 το λεπτό κάνοντας τριάντα συμπιέσεις Συνεχίζουμε με 2 φυσήματα και τριάντα συμπιέσεις μέχρι το βρέφος δείξει σημεία επανάκτησης των αισθήσεών του όπως βήχας,άνοιγμα ματιών, ομιλία ή κάνει σκόπιμες κινήσεις ΚΑΙ αρχίσει να αναπνέει κανονικά ή έχουμε εξαντληθεί και δεν μπορούμε να συνεχίσουμε . ΑΝ ΕΙΜΑΣΤΕ ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ, συνεχίζουμε φυσήματα και θωρακικές συμπιέσεις για 1 λεπτό πριν πάρουμε το βρέφος μαζί μας για να καλέσουμε βοήθεια

- 16 -

13.Ποια άτομα τοποθετούνται σε θέση ανάνηψης; Αναίσθητα άτομα που αναπνέουν

14.Γιατί τοποθετείται κάποιος σε θέση ανάνηψης;   

Για να μη γυρίσει η γλώσσα του προς τα πίσω και αποφράξει την αεροφόρο οδό παθαίνοντας ασφυξία Δεν αφήνει τα υγρά να επιστρέψουν πίσω, και σε περίπτωση εμετού προκληθεί πνιγμός Οξυγονώνεται καλύτερα ο εγκέφαλος

Σημείωση: όταν κάποιος είναι αναίσθητος, δεν κάνει εμετό.

- 17 -

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το οξυγόνο είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της ζωής. Σκοπός της αναπνοής είναι η μεταφορά οξυγόνου από τον αέρα στους πνεύμονες και από εκεί σε όλα τα σημεία του σώματος και η αποβολή διοξειδίου του άνθρακα κατά την εκπνοή. Κατά την αναπνοή ο αέρας εισέρχεται από το στόμα και τη μύτη, περνά από την τραχεία και καταλήγει στους πνεύμονες. Κατά την εισπνοή ο αέρας περιέχει 21% οξυγόνο. Κατά τη διάρκεια της αναπνοής χρησιμοποιείται μόνο το 5% του οξυγόνου. Όταν εκπνέουμε αποβάλλουμε 16% οξυγόνο με μικρή ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα. Ένας ενήλικας σε κατάσταση ηρεμίας αναπνέει 16 μέχρι 18 φορές το λεπτό ενώ τα παιδιά και τα βρέφη από 20 έως 30 φορές.

1.Ποια είναι τα όργανα του αναπνευστικού συστήματος;     

Στόμα Μύτη Τραχεία(αεραγωγός) Πνεύμονες Πνευμονικά αιμοφόρα αγγεία

2.Από ποιους παράγοντες μπορεί να επηρεαστεί ο κανονικός ρυθμός της αναπνοής;   

Υπερένταση Άσκηση Τραυματισμός

3.Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ελλιπή οξυγόνωση του αίματος; 

Μειωμένη ποσότητα οξυγόνου στον εισπνεόμενο αέρα λόγω καπνού.  Ύπαρξη ξένου αντικειμένου στον αεραγωγό.  Παρουσία μονοξείδιου του άνθρακα στους ιστούς.  Από σύνθλιψη ή τραυματισμό του θώρακα.  Βλάβη στο αναπνευστικό κέντρο του εγκεφάλου λόγω τραυματισμού.  Ελαττωμένη λειτουργία των πνευμόνων λόγω κάκωσης ή πνευμονίας. Η πιο συνηθισμένη αιτία ΠΝΙΓΜΟΝΗΣ είναι το κλείσιμο του αεραγωγού με κάποιο ξένο αντικείμενο (μικρά παιχνίδια ,νομίσματα κ.λ.π.) καθώς και στερεές τροφές. Τα σημεία και συμπτώματα είναι  Κοπιώδης ( ασυνήθιστη) αναπνοή.  Δυσκολία στην ομιλία.  Κυάνωση.

- 18 -



Ο πάσχοντας δείχνει ότι πιάνει τον λαιμό του και βήχει.

4.Ποιες είναι οι άμεσες ενέργειες του πρώτου βοηθού για απόφραξη του αεραγωγού από ενήλικο άτομο;  





Παροτρύνουμε τον πάσχοντα να βήξει, εάν διατηρεί τις αισθήσεις του Βάζουμε τον πάσχοντα να σκύψει μπροστά ή να καθίσει σε μια καρέκλα και του δίνουμε 5 κτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες με την παλάμη μας. Κάνουμε μέχρι 5 κοιλιακές συμπιέσεις με την γροθιά του ενός μας χεριού με κατεύθυνση μέσα και άνω, εάν το αντικείμενο δεν έχει βγει έξω Επαναλαμβάνουμε τις δύο προηγούμενες ενέργειες για 3 φορές και καλούμε βοήθεια, εάν δεν έχει βγει προς τα έξω το ξένο αντικείμενο

Σε περίπτωση που ο πάσχοντας χάσει τις αισθήσεις του τότε:  Ανοίγουμε τον αεραγωγό και ελέγχουμε για αναπνοή  Δίνουμε φυσήματα διάσωσης  Αρχίζουμε Καρδιοαναπνευστική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ), συμβάλλοντας έτσι στην απομάκρυνση του ξένου αντικειμένου 5.Ποιες είναι οι άμεσες ενέργειες του πρώτου βοηθού για απόφραξη βρέφους κάτω του ενός έτους;   



Ξαπλώνουμε μπρούμυτα το βρέφος πάνω στον αντιβραχίονα υποβαστάζοντας την πλάτη και το κεφάλι του Του δίνουμε μέχρι 5 κτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες όπως στην περίπτωση του ενήλικα με λιγότερη δύναμη. Αφαιρούμε το ξένο αντικείμενο από το στόμα του βρέφους, αν αυτό είναι ορατό. Ποτέ δεν ψηλαφούμε το στόμα του βρέφους. Γυρίζουμε το βρέφος ανάσκελα και κάνουμε μέχρι 5 συμπιέσεις του θώρακα με τα δύο μας δάκτυλα ( δείκτης και μέσο δάκτυλο ) στην νοητή γραμμή που ενώνει τις δύο θηλές του στήθους με κατεύθυνση μέσα και άνω, αν δεν βγει το ξένο αντικείμενο

- 19 -



Επαναλαμβάνουμε τις πιο πάνω ενέργειες για 3 φορές και παίρνουμε μαζί μας το βρέφος, καλούμε ιατρική βοήθεια, εάν το ξένο αντικείμενο δεν βγει έξω.

Σε περίπτωση που το βρέφος χάσει τις αισθήσεις του τότε:  ανοίγουμε τον αεραγωγό και ελέγχω για αναπνοή  δίνουμε φυσήματα  αρχίζουμε ΚΑΡΠΑ για βρέφη συμβάλλοντας απομάκρυνσή του, αν το ξένο αντικείμενο δεν βγει

έτσι

στην

6.Ποιές είναι οι άμεσες ενέργειες του πρώτου βοηθού για απόφραξη παιδιού από ενός χρόνου μέχρι την εφηβεία;    

Παροτρύνουμε το παιδί να βήξει Σκύβουμε το παιδί μπροστά ή το βάζουμε να καθίσει σε μια καρέκλα και του δίνουμε μέχρι 5 κτυπήματα ανάμεσα στις ωμοπλάτες με την παλάμη μας Κάνουμε μέχρι 5 κοιλιακές συμπιέσεις με την γροθιά του ενός μας χεριού με κατεύθυνση μέσα και άνω Av το ξένο αντικείμενο δεν βγει έξω επαναλαμβάνουμε τις πιο πάνω ενέργειες για 2-3 φορές, καλούμε ιατρική βοήθεια, αν το ξένο αντικείμενο δεν θα βγει προς τα έξω

Σε περίπτωση που το παιδί χάσει τις αισθήσεις του τότε:   

Ανοίγουμε τον αεραγωγό και ελέγχουμε για αναπνοή Δίνουμε φυσήματα Αρχίζουμε ΚΑΡΠΑ για απομάκρυνση του, αν το ξένο αντικείμενο δεν βγει

7.Ποιες οι ενέργειες του πρώτου βοηθού σε περίπτωση πνιγμού;         

Λαμβάνουμε τα κατάλληλα μέτρα ασφάλειας πρώτα για τον ίδιο Μετακινούμε τον πάσχοντα σε ασφαλές μέρος Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα σε κουβέρτα ανάσκελα. Διατηρούμε το κεφάλι του πάσχοντα χαμηλότερα από το στήθος, για να μειώσουμε τον κίνδυνο εμετού. Κάνουμε μια γρήγορη αξιολόγηση του πάσχοντα και εφαρμόζουμε την ΚΑΡΠΑ. Ανοίγουμε τον αεραγωγό και ελέγχουμε την αναπνοή. Τηλεφωνούμε για βοήθεια Βγάζουμε τα βρεγμένα ρούχα και παίρνουμε μέτρα για αποφυγή της υποθερμίας Ο ΠΑΣΧΟΝΤΑΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΓΙΑ ΑΠΟΦΥΓΗ ΤΟΥ «ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΠΝΙΓΜΟΥ.»

- 20 -

ΣΤΡΑΓΓΑΛΙΣΜΟΣ Είναι η διακοπή της εισόδου αέρα στους πνεύμονες λόγω συμπίεσης των αεροφόρων οδών. ΑΠΑΓΧΟΝΙΣΜΟΣ είναι το κρέμασμα του σώματος με θηλιά γύρω από τον λαιμό Τα σημεία και συμπτώματα είναι:  Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για την πρόκληση του στραγγαλισμού / απαγχονισμού  Σημάδια γύρω από τον λαιμό  Το σώμα μπορεί ακόμα να αιωρείται  Κυάνωση του δέρματος  Διόγκωση των φλεβών  Γενική αναισθησία Αγωγή:  Απομακρύνουμε οτιδήποτε περισφίγγει τον λαιμό  Κατεβάζουμε τον πάσχοντα από το σχοινί ,αν εξακολουθεί να κρέμεται  Εφαρμόζουμε την ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται  Ειδοποιούμε ιατρική βοήθεια  Μεταφέρουμε τον πάσχοντα στο νοσοκομείο, έστω και αν έχει συνέλθει ΑΣΦΥΞΙΑ Είναι η απουσία οξυγόνου από τους πνεύμονες λόγω ύπαρξης κάποιου αντικειμένου μπροστά από τις αεροφόρους οδούς. Διάγνωση  Κάποιο αντικείμενο που καλύπτει την μύτη και το στόμα (μαξιλάρια ,πλαστική σακούλα κλπ)  Δυσκολία στην αναπνοή και κυάνωση του δέρματος  Γενική αναισθησία Αγωγή: Αφαιρούμε κάθε αντικείμενο που είναι μπροστά από την μύτη και το στόμα  Εφαρμόζουμε τους κανόνες της Αναζωογόνησης (ΚΑΡΠΑ)  Μεταφέρουμε τον πάσχοντα στο νοσοκομείο, έστω και αν έχει συνέλθει.  Καλούμε ιατρική βοήθεια 

Αναφυλακτικό Σοκ είναι μια αλλεργική κατάσταση του σώματος που μπορεί να αναπτυχθεί σε μερικά λεπτά σε ορισμένα άτομα που έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία σε ορισμένα συστατικά όπως :  ένεση κάποιου φάρμακου

- 21 -

 

κέντρισμα ενός εντόμου κατάποση κάποιου φαγητού

Λόγω αυτής της αλλεργικής κατάστασης το αίμα επηρεάζεται, οι αρτηρίες διογκώνονται και εμποδίζουν τις αεροφόρους οδούς. Η πίεση του αίματος πέφτει επικίνδυνα και η αναπνοή γίνεται δύσκολη. Το οξυγόνο στα ζωτικά όργανα μειώνεται και ο πάσχοντας χρειάζεται οξυγόνο. Διάγνωση:  Πρήξιμο του λαιμού και του προσώπου  Δυσκολία στην αναπνοή  Ανάγκη για αέρα  Άγχος  Το δέρμα έχει κόκκινα εξανθήματα  Γρήγορος και αδύνατος σφυγμός Αγωγή:  Άμεση κλίση ασθενοφόρου αναφέροντας ότι πρόκειται για αναφυλακτικό σοκ  Σε περίπτωση που ο πάσχοντας έχει τις αισθήσεις του, τον βάζουμε σε θέση ανάνηψης για να αναπνέει καλύτερα  Εάν ο πάσχοντας είναι αναίσθητος, ελέγχουμε την αναπνοή του και εφαρμόζουμε την ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται ΕΙΣΠΝΟΗ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΩΝ: Κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς η φωτιά καίει το οξυγόνο της ατμόσφαιρας και γι αυτό προκαλείται η ασφυξία. Ασφυξία μπορεί ακόμα να προκληθεί από τον καπνό που μπορεί να ερεθίσει το λάρυγγα και να προκληθεί σπασμός. Διάγνωση: -Δυσκολία στην αναπνοή (γρήγορη και θορυβώδης) -Κατά την εκπνοή υπάρχει βήχας και σφύριγμα -Γύρω από τη μύτη και το στόμα υπάρχει καψάλισμα -Απώλεια αισθήσεων Αγωγή: -Κλήση ιατρικής βοήθειας -Μεταφορά του πάσχοντα σε καθαρό αέρα, εφόσον το επιτρέπει η κατάσταση του -Αν υπάρχουν φλεγόμενα ρούχα, κατασβήνουμε τη φωτιά -Αν ο πάσχοντας είναι αναίσθητος, εφαρμόζουμε ΚΑΡΠΑ -Περιποιούμαι οποιοδήποτε τραύμα Δεν εισερχόμαστε σε δωμάτιο με καπνό ή άλλα δηλητηριώδη αέρια, χωρίς μέτρα ασφάλειας ή κατάλληλο εξοπλισμό

- 22 -

ΑΕΡΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΘΥΜΙΑΣΕΙΣ: Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ένα πολύ επικίνδυνο άχρωμο και άοσμο αέριο, που οι αναθυμιάσεις του εισέρχονται στο αίμα με την αναπνοή και καταστρέφουν το οξυγόνο. Το μονοξείδιο του άνθρακα προκαλείται κυρίως από τα καυσαέρια των οχημάτων Διάγνωση:  Δυσκολία στην αναπνοή ( γρήγορη και θορυβώδης)  Ζαλάδα και πονοκέφαλος  Όσο περνά η ώρα το χρώμα του δέρματος γίνεται κερασί,  Απώλεια των αισθήσεων Αγωγή: -Κλήση ιατρικής βοήθειας και πυροσβεστικής -Μεταφορά του πάσχοντα σε καθαρό αέρα, εφόσον το επιτρέπει η κατάσταση του -Αν ο πάσχοντας είναι αναίσθητος, εφαρμόζουμε την ΚΑΡΠΑ ΑΣΘΜΑ Το άσθμα οφείλεται σε σπασμό των αεροφόρων οδών με αποτέλεσμα την στένωσή τους και προκαλείται δυσκολία στην αναπνοή ιδίως κατά την εισπνοή. Η κατάσταση αυτή οφείλεται σε αλλεργία, καπνό τσιγάρου, μολυσμένο αέρα ,νευρική υπερένταση κ.λ.π. Άτομα που παθαίνουν τέτοιες κρίσεις έχουν πάντοτε μαζί τους τις ειδικές συσκευές αναπνοής για διευκόλυνση της αναπνοής τους. ΔΙΑΓΝΩΣΗ:  Δυσκολία στην αναπνοή  Συριγμός  Ξηρός βήχας  Κυάνωση προσώπου  Ανησυχία και δυσκολία στην ομιλία  Άγχος Αγωγή:  Ενθαρρύνουμε και καθησυχάζουμε τον πάσχοντα  Συμβουλεύουμε τον να καθίσει και να σκύψει λίγο προς τα εμπρός ακουμπώντας κάπου  Εξασφαλίζουμε καθαρό αέρα  Βοηθούμε τον πάσχοντα να πάρει μερικές αναπνοές, αν έχει μαζί του την ειδική συσκευή αναπνοών  Δεν τον αφήνουμε να ξαπλώσει

- 23 -

Αν ο πάσχοντας χάσει τις αισθήσεις του  ανοίγουμε τον αεραγωγό  ελέγχουμε την αναπνοή  είμαστε έτοιμοι για να εφαρμόσουμε ΚΑΡΠΑ  ειδοποιούμε ιατρική βοήθεια  Βάζουμε τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης, όταν συνέλθει  ελέγχουμε τα ζωτικά σημεία(αναπνοή)  επίπεδο ανταπόκρισης(φωνή ,χτύπημα στους ώμους-τσίμπημα) ΥΠΕΡΑΕΡΙΣΜΟΣ Ο υπεραερισμός είναι συνήθως σημείο οξέος άγχους και μπορεί να συνοδεύει μια κρίση πανικού. Μπορεί να εμφανιστεί σε επιρρεπή άτομα που βίωσαν πρόσφατα συναισθηματική αναστάτωση ή σε άτομα με ιστορικό κρίσεων πανικού. ΔΙΑΓΝΩΣΗ  Γρήγορη και βαθιά αναπνοή  Ζάλη ,αδυναμία και λιποθυμικές τάσεις  κράμπες στα άνω και κάτω άκρα ΑΓΩΓΗ  ενθαρρύνουμε τον πάσχοντα μιλώντας του με ηρεμία και σταθερότητα  Τον μεταφέρουμε σε ήσυχο και απομονωμένο μέρος  Τον συμβουλεύουμε να εισπνέει και εκπνέει μέσα σε μια χαρτοσακούλα, αν οι κράμπες εξακολουθούν να υφίστανται  Συμβουλεύουμε τον πάσχοντα να επισκεφτεί γιατρό ΛΑΡΥΓΓΟΤΡΑΧΕΙΟΒΡΟΓΧΙΤΙΔΑ (ΛΑΡΥΓΓΙΤΙΔΑ) Είναι μια κατάσταση κατά την οποία προκαλείται δυσκολία στην αναπνοή από φλεγμονή του λάρυγγα και της τραχείας. Αυτή η κατάσταση επηρεάζει νεαρά κυρίως άτομα κατά την διάρκεια της νύχτας . Η λαρυγγίτιδα μπορεί να εξελιχθεί σε επικίνδυνη κατάσταση εάν επηρεάζει την επιγλωττίδα που προκαλεί πρήξιμο και κλείνει τις αεροφόρους οδούς. ΔΙΑΓΝΩΣΗ  Δυσκολία στην αναπνοή  Βήχας, σαν γάβγισμα  Κυάνωση του δέρματος  Σφύριγμα κατά την εκπνοή  Ψηλός πυρετός στα παιδιά ΑΓΩΓΗ  Βάζουμε το παιδί να καθίσει και το ενθαρρύνουμε  Βάζουμε το παιδί να αναπνεύσει σε δωμάτιο (μπάνιο) αφού προηγουμένως είχαμε δημιουργήσει ατμούς με ειδική συσκευή ή ζεστό τρεχούμενο νερό  Μεταφέρουμε το παιδί στο γιατρό, εάν τα συμπτώματα εξακολουθούν να υφίστανται - 24 -

ΛΟΞΥΓΓΑΣ Είναι μια κατάσταση κατά την οποία παρατηρούνται μικρές απότομες εισπνοές. ΑΓΩΓΗ  Ηρεμούμε τον πάσχοντα και τον συμβουλεύουμε να κρατήσει μερικές αναπνοές του  Τον συμβουλεύουμε να πιει λίγο νερό  Καλούμε ιατρική βοήθεια, αν ο λόξυγγας εξακολουθεί να υπάρχει. 



Συμβουλεύουμε τον πάσχοντα χαρτοσακούλα χρησιμοποιώντας τον ίδιο αέρα όπως και στον υπεραερισμό για ένα λεπτό Καλούμε ιατρική βοήθεια, αν ο λόξυγγας εξακολουθεί να υπάρχει.

- 25 -

να

αναπνέει

μέσα

σε

μια

ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ 1.Από ποια όργανα αποτελείται το κυκλοφορικό σύστημα:  Καρδία  Αρτηρίες  Φλέβες  Τριχοειδή αγγεία Η καρδιά του ενήλικα έχει μέγεθος μιας σφιγμένης γροθιάς. Οι αρτηρίες είναι μεγάλα αιμοφόρα αγγεία που μεταφέρουν το καθαρό και οξυγονωμένο αίμα από την καρδιά στο υπόλοιπο σώμα. Τα τοιχώματα των αρτηριών είναι πιο χοντρά από τις φλέβες και το αίμα που ρέει μέσα τους κινείται με μεγαλύτερη πίεση . Επίσης, οι αρτηρίες βρίσκονται πιο βαθιά στο σώμα σε σχέση με τις φλέβες. Σε περίπτωση που έχουμε αρτηριακή αιμορραγία, το αίμα εκτινάσσεται από το σημείο της αιμορραγίας λόγω της μεγάλης πίεσης. Το χρώμα του αίματος που μεταφέρεται από τις αρτηρίες είναι πιο «ανοικτό» κόκκινο. Οι φλέβες μεταφέρουν αίμα από τους διάφορους ιστούς και όργανα προς την καρδιά. Τα τοιχώματα των φλεβών είναι λεπτότερα από τις αρτηρίες και το αίμα μεταφέρεται με μικρότερη πίεση. Οι φλέβες βρίσκονται στις εξωτερικές στοιβάδες του σώματος και είναι πιο ευδιάκριτες σε διάφορα σημεία του. Σε περίπτωση φλεβικής αιμορραγίας, το αίμα απλώς ρέει από την πληγή χωρίς ιδιαίτερη πίεση. Το χρώμα του αίματος που μεταφέρεται από τις φλέβες είναι πιο «σκούρο» κόκκινο λόγω των «αχρήστων» ουσιών που μεταφέρονται από τους ιστούς προς την καρδία. Οι φλέβες διαθέτουν βαλβίδες που επιτρέπουν τη ροή του αίματος μόνο προς την καρδία. Τα τριχοειδή αγγεία αποτελούν την ένωση των αρτηριών και φλεβών στους διάφορους ιστούς και μεταφέρουν καθαρό οξυγονωμένο αίμα. Η ποσότητα του αίματος σε ενήλικα είναι περίπου 6 λίτρα.

2.Ποια είναι τα συστατικά του αίματος;  Πλάσμα  Λευκά αιμοσφαίρια  Ερυθρά αιμοσφαίρια  Αιμοπετάλια Το πλάσμα είναι διαυγές κίτρινο υγρό μέσα στο οποίο αιωρούνται ερυθρά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια. Τα λευκά αιμοσφαίρια είναι λιγότερα από τα ερυθρά και συνεχώς αλλάζουν σχήμα. Τα μεγαλύτερα από αυτά βγαίνουν από τα τοιχώματα των τριχοειδών αγγείων και .εισέρχονται στους γύρω ιστούς, όπου - 26 -

καταστρέφουν τα μικρόβια. Χρησιμεύουν για την άμυνα του οργανισμού. Ο φυσιολογικός αριθμός των λευκών αιμοσφαιρίων κυμαίνεται από 4-8 εκατομμύρια σε κάθε κυβικό ml. αίματος. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια έχουν στρογγυλό σχήμα. Το κόκκινο χρώμα τους οφείλεται σε μια ουσία που ονομάζεται αιμοσφαιρίνη. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια ζουν μερικές εβδομάδες προτού αντικατασταθούν με νέα από το μυελό των οστών. Ο φυσιολογικός αριθμός των ερυθρών αιμοσφαιρίων κυμαίνεται από 4-5 εκατομμύρια σε κάθε κυβικό ml. αίματος. Τα αιμοπετάλια σχηματίζονται από μεγάλα λευκά κύτταρα του νωτιαίου μυελού των οστών και βοηθούν στην πήξη του αίματος.

3.Τι είναι σφυγμός και ποια είναι τα κυριότερα είδη του;  Σφυγμός είναι το κύμα της πίεσης του αίματος που δημιουργείται μέσα στις αρτηρίες. Τα κυριότερα είδη σφυγμού είναι:  Κερκιδικός (βρίσκεται στην περιοχή του καρπού).  Καρωτιδικός ( βρίσκεται στην καρωτίδα )  Βραχιόνιος (βρίσκεται στην βραχιόνιο αρτηρία και συνήθως χρησιμοποιείται για βρέφη) 4.Ποιος είναι ο φυσιολογικός σφυγμός και από ποιους παράγοντες επηρεάζεται; Ο φυσιολογικός σφυγμός είναι:  Σε ενήλικα 60-80, μέσος όρος 72  Σε παιδιά 90-120  Σε βρέφη 150 Ο φυσιολογικός σφυγμός επηρεάζεται από έντονη σωματική άσκηση, από ψυχολογικούς λόγους (φόβος, τρόμος) από απώλεια αίματος, από τη λήψη οινοπνεύματος, και από διάφορες παθήσεις- λοιμώξεις 5.Τι είναι καταπληξία(σοκ) και ποιες είναι οι αιτίες που την προκαλούν; Είναι μια κατάσταση γενικής σωματικής αδυναμίας και σε αυτή την περίπτωση η καρδιά αδυνατεί να στείλει αίμα κυρίως στον εγκέφαλο Οι αιτίες που το προκαλούν είναι:  Μεγάλη αιμορραγία  Εγκαύματα  Εμετοί και διάρροια  Μειωμένη πίεση του αίματος Διάγνωση:  Γενική αδυναμία και απώλεια αισθήσεων  Ζάλη, εμετοί, δίψα  Γρήγορη αναπνοή και σφυγμός  Κρύο, ωχρό(κίτρινο) και κολλώδες δέρμα  Επιθετικότητα

- 27 -

 

Άγχος Δίψα για αέρα

Αγωγή:  Αντιμετωπίζουμε την αιτία που προκάλεσε την καταπληξία ( π.χ. εξωτερική αιμορραγία , εγκαύματα )  Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα με το κεφάλι χαμηλά.  Ανυψώνουμε και στηρίζουμε τα πόδια του  Χαλαρώνουμε τα ρούχα ή οτιδήποτε άλλο τον σφίγγει.  Προστατεύουμε τον πάσχοντα από το κρύο σκεπάζοντας τον με μια κουβέρτα ή παλτό.  Καλούμε ιατρική βοήθεια  Ελέγχουμε και καταγράφουμε τον ρυθμό της αναπνοής και τον σφυγμό κάθε 10 λεπτά.  Είμαστε έτοιμοι για ΚΑΡΠΑ. ΔΕ ΔΙΝΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΠΑΣΧΟΝΤΑ ΝΑ ΦΑΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΠΙΕΙ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ. ΛΙΠΟΘΥΜΙΑ Είναι η σύντομη απώλεια των αισθήσεων και οφείλεται στην προσωρινή ανεπάρκεια αίματος στον εγκέφαλο. Οι αιτίες που προκαλούν την λιποθυμία είναι ο φόβος ,κακά νέα, τρομακτικό θέαμα, πόνος , υπερκόπωση ,μακρές περίοδοι ορθοστασίας, ζεστή πνιχτική ατμόσφαιρα , εξαντλητική ασθένεια, τραυματισμός σε ένα μέρος του σώματος κλπ.

Διάγνωση  Σύντομη απώλεια των αισθήσεων  Αργός σφυγμός  Χλωμό πρόσωπο και αυξημένος ιδρώτας  Χασμουρητά  Ασταθές περπάτημα

- 28 -



Αίσθηση ζάλης

Αγωγή:  Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα και ανυψώνουμε τα πόδια του  Εξασφαλίζουμε καθαρό αέρα  Χαλαρώνουμε τα ρούχα του, ζώνες, γραβάτες  Βοηθούμε τον πάσχοντα να καθίσει, καθώς αποκτά τις αισθήσεις του  Περιποιούμαστε τυχόν τραύματα που προκλήθηκαν κατά την πτώση του  Εφαρμόζουμε τους κανόνες της ΚΑΡΠΑ, σε περίπτωση που για κάποιο χρονικό διάστημα δεν συνέλθει  Ειδοποιούμε ιατρική βοήθεια Σε περίπτωση που κάποιος αισθάνεται λιποθυμική τάση (επικείμενη λιποθυμία) και δεν έχει πέσει κάτω, θα τον βάλουμε να καθίσει και τοποθετούμε το κεφάλι του ανάμεσα στα πόδια του, για να πάει όσο το δυνατό περισσότερο αίμα στον εγκέφαλο ΣΤΗΘΑΓΧΗ Είναι μια κατάσταση κατά την οποία οι στεφανιαίες αρτηρίες δεν αιματώνουν κανονικά το μυοκάρδιο με αρκετή ποσότητα αίματος. Χαρακτηρίζεται από συσφικτικό πόνο στο στήθος. Διάγνωση   

Παρατηρείται συσφικτικός πόνος στο στήθος και μετά μετακινείται στην κάτω γνάθο και αριστερό άνω άκρο Δυσκολία στην αναπνοή Αδυναμία και ζάλη

Αγωγή:   

Βάζουμε τον πάσχοντα να καθίσει και τον βοηθούμε να πάρει τα φάρμακα του, σε περίπτωση που τα έχει μαζί του Καλούμε ιατρική βοήθεια Εφαρμόζουμε ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται

ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΠΡΟΣΒΟΛΗ/ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ Είναι μια κατάσταση κατά την οποία μια στεφανιαία αρτηρία φράσσεται προκαλώντας νέκρωση μέρους της καρδίας. Διάγνωση:   

Συσφικτικός πόνος στο στήθος που μεταφέρεται στο αριστερό άνω άκρο Δυσκολία στην αναπνοή Αδυναμία και ζαλάδα

- 29 -

   

Το δέρμα του είναι κίτρινο και τα χείλη του κυανωμένα (μπλε) Εφίδρωση Πιθανή απώλεια των αισθήσεων Ο σφυγμός είναι ταχύς, αδύναμος και ακανόνιστος

Αγωγή:      

Τοποθετούμε τον πάσχοντα στην ημικαθιστή θέση υποστηρίζοντας το κεφάλι του και τους ώμους με μαξιλάρι Καλούμε ιατρική βοήθεια, αναφέροντας ότι πρόκειται για καρδιακή προσβολή Ενθαρρύνουμε τον πάσχοντα Ελέγχουμε αναπνοή και σφυγμό κάθε 10 λεπτά Δίνουμε στον πάσχοντα να μασήσει μια ασπιρίνη σιγά σιγά Εάν ο πάσχοντας χάσει τις αισθήσεις του, εφαρμόζουμε αμέσως την ΚΑΡΠΑ

Η διαφορά της στηθάγχης με την καρδιακή προσβολή είναι ότι ο πόνος δεν υποχωρεί εύκολα έστω και αν το άτομο έχει ξεκουραστεί. ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΑΝΑΚΟΠΗ Είναι η ξαφνική παύση της καρδιακής λειτουργίας Οι αιτίες που προκαλούν την ανακοπή είναι:  Καρδιακή προσβολή  Μεγάλη αιμορραγία  Ηλεκτροπληξία  Αναφυλακτικό σοκ  Υπερβολική δόση φαρμάκων Διάγνωση Απουσία αναπνοής και σφυγμού Αγωγή  Έλεγχος της αναπνοής και του σφυγμού  Κλήση ιατρικής βοήθειας  Εφαρμογή ΚΑΡΠΑ

- 30 -

ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΕΣ ΤΥΠΟΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑΣ Αρτηριακή :Το χρώμα του αίματος είναι έντονο κόκκινο και κατά τη διάρκεια τις αιμορραγίας το αίμα πετάγεται, λόγω της υψηλής πίεσης που περνά το αίμα από τις αρτηρίες Φλεβική :Το χρώμα του αίματος είναι πιο σκούρο λόγω της μεταφοράς των «αποβλήτων» ουσιών από την περιφέρεια. Η ροή του αίματος είναι κανονική. Τριχοειδική: Είναι η πιο συνηθισμένη αιμορραγία και υπάρχει σε κάθε τραύμα. ΕΙΔΗ ΤΡΑΥΜΑΤΩΝ Μώλωπες: Προκαλείται ρήξη των τριχοειδών αγγείων κάτω από το δέρμα Εκδορές: Προκαλούνται όταν το άτομο γλιστρήσει και πέσει. Προκαλείται εύκολα μόλυνση και πιθανόν να έχουν ξένα σώματα. Τέμνοντα: Προκαλούνται από μαχαίρι, ξυράφι, από την κόψη ενός φύλου χαρτιού, σπασμένο γυαλί. Θλαστικά: Είναι τραύματα από σχίσιμο. Προκαλούνται από αγκαθωτό σύρμα, μηχάνημα, δόντια ζώου κ.λ.π Τρυπητά : Προκαλούνται από καρφιά, μαχαίρωμα κ.λ.π ΜΕΓΑΛΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ Στόχοι:  Έλεγχος αιμορραγίας  Πρόληψη της καταπληξίας ( σοκ )  Περιορισμός κινδύνου για μόλυνση  Επείγουσα μεταφορά στο νοσοκομείο Αγωγή:  Χρήση προστατευτικών γαντιών  Έλεγχος αν υπάρχει σφηνωμένο ξένο αντικείμενο  Εφαρμογή άμεσης πίεσης  Πίεση προς τα μέσα, αν υπάρχει ξένο αντικείμενο  Ανασήκωση και υποστήριξη του τραύματος πιο πάνω από το επίπεδο της καρδιάς  Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα υποστηρίζοντας και ανασηκώνουμε τα πόδια του

- 31 -

   

Κάνουμε άμεση πίεση με αποστειρωμένη γάζα πάνω στο τραύμα Κλήση ιατρικής βοήθειας Έλεγχος και καταγραφή του σφυγμού, και της αναπνοής κάθε 10 λεπτά Τοποθέτηση άλλου επιθέματος πάνω στο πρώτο, αν η αιμορραγία συνεχίζεται και σε περίπτωση που η αιμορραγία συνεχίζεται αφαιρούμε και τα δυο επιθέματα και βάζουμε άλλο.

ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ Τα τραύματα στην κοιλιά μπορεί να προκληθούν από μαχαιριά, σύνθλιψη ή από πυροβολισμό και πιθανόν να έχουμε προβολή κοιλιακών οργάνων έξω από το τραύμα. Αγωγή:  



    

Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα πάνω σε μια κουβέρτα Τοποθετούμε μια πλατιά γάζα πάνω στο τραύμα και την στερεώνουμε με αυτοκόλλητη ταινία Σε περίπτωση που έχουμε προβολή κοιλιακών οργάνων προς τα έξω δεν τα αγγίζουμε , αλλά τοποθετούμε μια πλαστική σακούλα και τα καλύπτουμε με μια αποστειρωμένη γάζα Υποστηρίζουμε την κοιλιά με ένα μαξιλάρι ή μια κουβέρτα, αν βήξει Λυγίζουμε τα γόνατα προς την κοιλιά, αν η τομή που προκλήθηκε είναι εγκάρσια Κλήση ιατρικής βοήθειας Περιορισμός της καταπληξίας Έλεγχος αναπνοής και σφυγμού κάθε 10 λεπτά

ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΔΙΑΠΕΡΝΟΥΝ ΤΟΝ ΘΩΡΑΚΑ Σε περίπτωση που προκληθεί τραύμα στην θωρακική κοιλότητα δυνατό να έχουμε τραυματισμό του πνεύμονα και αιμορραγία. ΑΓΩΓΗ  Χρησιμοποιούμε προστατευτικά γάντια  Ζητούμε από τον πάσχοντα να πέσει στην τραυματισμένη πλευρά και να καλύπτει την πληγή με την παλάμη του  Τοποθετούμε αποστειρωμένη γάζα πάνω στο τραύμα . Καλύπτουμε την πληγή με πλαστική σακούλα ή σελοφάν και κολλούμε τις 3 πλευρές σε σχήμα Π

- 32 -

    

Τοποθετούμε τον πάσχοντα σε ημικαθιστή θέση και γέρνοντας στην τραυματισμένή πλευρά Καλούμε ιατρική βοήθεια Αποκατάσταση της καταπληξίας Εφαρμογή της ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται Θέση ανάνηψης με την τραυματισμένη πλευρά προς τα κάτω

ΣΥΝΘΛΙΠΤΙΚΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ Τα συνθλιπτικά τραύματα προκαλούνται κυρίως από ατυχήματα ( π.χ. τροχαία) ή καταπλάκωση από κάποιο βαρύ αντικείμενο. Μεγάλη σημασία έχει ο χρόνος που ο τραυματίας είναι καταπλακωμένος και δεν πρέπει να ξεπερνά τα 15 λεπτά για να μην απελευθερώνεται ο τραυματίας, μέχρι να έλθει η ιατρική βοήθεια. ΑΓΩΓΗ: Ενέργειες όταν ο πάσχοντας είναι καταπλακωμένος για λιγότερο από 10 λεπτά  Απελευθερώνουμε τον πάσχοντα  Περιποιούμαστε τυχόν εξωτερικό τραύμα  Υποστηρίζουμε τυχόν κατάγματα  Καλούμε ιατρική βοήθεια τονίζοντας τόσο την ώρα που έγινε το ατύχημα όσο και την ώρα που ελευθερώθηκε ο τραυματίας Ενέργειες όταν ο πάσχοντας είναι καταπλακωμένος για περισσότερο από 15 λεπτά Μην απελευθερώνετε τον πάσχοντα   

Τηλεφωνούμε ιατρική βοήθεια, δίνοντας πληροφορίες για το ατύχημα Ενθαρρύνουμε τον πάσχοντα μέχρι να φθάσει η βοήθεια Περιποιούμαι τυχόν τραύματα

ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ Ακρωτηριασμός είναι αποκοπή μέρος ή μέλος του σώματος μετά από κάποιο ατύχημα. Με την πρόοδο της ιατρικής μικροχειρουργικής έχει γίνει δυνατή η επανένωση μελών του σώματος που έχουν αποκοπεί. Η επανένωση θα έχει μεγαλύτερη επιτυχία, αν ο πρώτος βοηθός μεταφέρει όσο το δυνατό πιο γρήγορα τον πάσχοντα και το κομμένο μέλος στο νοσοκομείο. Αγωγή για τον τραυματία  Εφαρμόζουμε άμεση πίεση για να σταματήσουμε την αιμορραγία.

- 33 -

  

Φροντίζουμε για την μεταφορά του πάσχοντα στο νοσοκομείο. Περιορίζουμε το σοκ από τον πάσχοντα. Ειδοποιούμε ιατρική βοήθεια.

Αγωγή για το κομμένο μέλος  Τοποθετούμε το κομμένο μέλος μέσα σε καθαρή πλαστική σακούλα.  Τυλίγουμε την πιο πάνω σακούλα με μια πετσέτα . Μετά την τοποθετούμε μέσα σε άλλη σακούλα που έχει σπασμένο πάγο.  Καταγράφουμε τα στοιχεία του τραυματία πάνω σε μια καρτέλα σε περίπτωση που έχει πολλούς τραυματίες, καθώς και την ώρα του τραυματισμού. ΠΡΟΣΟΧΗ  ΔΕΝ ΠΛΕΝΟΥΜΕ ΤΟ ΚΟΜΜΕΝΟ ΜΕΛΟΣ.  ΔΕ ΒΑΖΟΥΜΕ ΒΑΜΒΑΚΙ ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΠΛΗΓΗ.  ΔΕΝ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΜΕ ΤΟ ΚΟΜΜΕΝΟ ΜΕΛΟΣ ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ ΣΕ ΠΑΓΟ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ Εσωτερική αιμορραγία μπορεί να προκληθεί από κατάγματα ή άλλες συμπιέσεις ή μπορεί να προκληθεί από άλλες παθολογικές καταστάσεις όπως έλκος του στομάχου. Η αιμορραγία αυτή θεωρείται πολύ ύπουλη, γιατί το αίμα που διαφεύγει από τα αιμοφόρα αγγεία δεν είναι ορατό και γι’ αυτό πρέπει η μεταφορά του πάσχοντα στο νοσοκομείο πρέπει να είναι άμεση. ΔΙΑΓΝΩΣΗ  Ιστορικό ( π .χ έλκος)  Ωχρότητα προσώπου (κιτρίνισμα)  Κρύα και κολλώδη επιδερμίδα  Γρήγορος και αδύναμος σφυγμός  Πόνος (τοπικός)  Δίψα  Συμπτώματα καταπληξίας  Ανάγκη για αέρα  Πιθανή αναισθησία ΑΓΩΓΗ  Βοηθούμε τον πάσχοντα να ξαπλώσει. Ανυψώνουμε και υποστηρίζουμε τα πόδια του . Χαλαρώνουμε τα ρούχα του στο λαιμό.  Καλούμε ιατρική βοήθεια  Ελέγχουμε την καρδιακή συχνότητα, την αναπνοή και τον βαθμό ανταπόκρισης κάθε 10 λεπτά.  Εφαρμόζουμε την ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται ΠΟΤΕ ΔΕ ΔΙΝΟΥΜΕ ΣΤΟΝ ΠΑΣΧΟΝΤΑ ΝΑ ΠΙΕΙ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ

- 34 -

ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΟΜΑ 1.Ποιες θα είναι οι ενέργειες του πρώτου βοηθού σε περίπτωση που έχει αιμορραγία από το στόμα ; Αγωγή  Ζητούμε από τον πάσχοντα να καθίσει με το κεφάλι γυρμένο προς την επηρεαζόμενη πλευρά για να τρέχει το αίμα  Δίνουμε ένα καθαρό επίδεσμο να το τοποθετήσει στο στόμα για να απομακρύνει την αιμορραγία . Η πίεση του επιθέματος στο τραύμα συνεχίζεται μέχρι 10 λεπτά. Εάν το τραύμα είναι μέσα στο φατνίο του δοντιού ζητούμε από τον πάσχοντα να δαγκώσει ελαφρά για 10 λεπτά το επίθεμα.  Αντικαθιστούμε το επίθεμα με άλλο, εάν η αιμορραγία δεν σταματήσει  Ο πάσχοντας δεν πρέπει να καταπίνει το αίμα, αλλά να το φτύνει.  Ζητούμε βοήθεια από οδοντίατρο, αν η αιμορραγία δεν σταματά  Είμαστε έτοιμοι για ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται Σε περίπτωση που το δόντι βγήκε μετά από κτύπημα:  Σε ενήλικα μπορούμε να το επανατοποθετήσουμε στην θέση του.  Δεν πλένουμε το δόντι.  Αν δεν μπορούμε να το επανατοποθετήσουμε στο φατνίο, τότε το βάζουμε μέσα σε γάλα και πάμε στο νοσοκομείο. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΥΤΗ(ΡΙΝΟΡΡΑΓΙΑ) Αγωγή    



Βάζουμε τον πάσχοντα να καθίσει με το κεφάλι προς τα κάτω. Ζητούμε από τον πάσχοντα να αναπνέει από το στόμα και να πιέσει το μαλακό μέρος της μύτης του πιο κάτω από το κόκαλο. Του λέμε να μην μιλά, να μην φυσά την μύτη και να μην παρενοχλά τον θρόμβο Απελευθερώνουμε την πίεση της μύτης, μετά από δέκα λεπτά. Εάν η αιμορραγία δε σταματήσει συνεχίζουμε για άλλα δέκα λεπτά. Εάν η αιμορραγία συνεχιστεί πάνω από τριάντα λεπτά, μεταφέρουμε τον πάσχοντα στο νοσοκομείο. Καθαρίζουμε ελαφρά την περιοχή γύρω από το στόμα και την μύτη με καθαρό ύφασμα ή βαμβάκι βουτηγμένο σε χλιαρό νερό, όταν η αιμορραγία σταματήσει

- 35 -



Συμβουλεύουμε τον πάσχοντα να ξεκουραστεί λίγες ώρες και να μην αγγίζει την μύτη του τουλάχιστον για 4 ώρες, για να μην αποσπασθεί ο θρόμβος.

ΣΦΗΝΩΜΕΝΑ ΞΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ Σε περίπτωση που έχουμε σφηνωμένα αντικείμενα στο σώμα μας όπως γυαλιά και βελόνες, δεν τα αφαιρούμε, γιατί η αφαίρεσή τους πιθανόν να προκαλέσει μόλυνση σε ιστούς, μαλακά μόρια και αιμορραγία. Αγωγή    

Πιέζουμε τις δύο πλευρές της πληγής για να σταματήσει η αιμορραγία. Ανασηκώνουμε το μέλος που έχει το ξένο αντικείμενο. Τοποθετούμε επίθεμα γύρω από το ξένο σώμα χωρίς να το πιέσουμε προς τα μέσα. Μεταφέρουμε τον πάσχοντα στο νοσοκομείο.

ΠΑΡΑΣΧΙΔΕΣ Αγωγή     

Καθαρίζουμε την πληγή με νερό και σαπούνι Αφαιρούμε την παρασχίδα από την αντίθετη φορά που μπήκε με ένα αποστειρωμένο τσιμπιδάκι. Προκαλούμε μικρή αιμορραγία για να φύγει το αίμα. Τοποθετούμε γάζα στην πληγή. Συμβουλεύουμε τον πάσχοντα να πάει στο γιατρό σε περίπτωση που δεν ισχύει το εμβόλιο του τετάνου.(10 χρόνια)

ΜΙΚΡΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ Αγωγή   

Σταματούμε την αιμορραγία. Ξεπλένουμε το τραύμα με τρεχούμενο νερό. Καλύπτουμε την πληγή με αυτοκόλλητη γάζα.

- 36 -

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ, ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ Ο ανθρώπινος σκελετός αποτελείται από 206 οστά. Ο σκελετός χρησιμεύει:    

Για να δίνει σχήμα και σταθερότητα στο σώμα. Για να στηρίζει τους μύες και να επιτρέπει την κίνηση Για να προστατεύει τα εσωτερικά όργανα του σώματος( π.χ. εγκέφαλο, πνεύμονες κλπ.) Για να παράγει αιμοσφαίρια, τα οποία παράγονται στο νωτιαίο μυελό των οστών.

Κάταγμα: είναι το σπάσιμο ή ράγισμα ενός οστού και προκαλείται από :  Άμεση βία: όταν το κόκαλο σπάσει στο σημείο που εφαρμόστηκε η βία ( π.χ. κτύπημα)  Έμμεση βία: όταν το κόκαλο σπάσει σε άλλο σημείο από εκείνο που εφαρμόστηκε η βία ( π.χ. κάταγμα λεκάνης από άμεση βία που εξασκήθηκε στα πόδια ).  Απότομη και βίαιη σύσπαση των μυών: (π. χ κάταγμα επιγονατίδας ) Τύποι καταγμάτων: Απλό κάταγμα: είναι καθαρό σπάσιμο ή ράγισμα του οστού. Συντριπτικό κάταγμα: σχηματίζονται πολλά θραύσματα οστού. Χλωρού ξύλου: τα οστά ραγίζουν, άλλα δεν σπάζουν. Είδη καταγμάτων: Κλειστό κάταγμα: το δέρμα γύρω από τα σπασμένο οστό παραμένει ανέπαφο. Ανοιχτό κάταγμα: όταν το οστό που έσπασε, διαπερνά την επιφάνεια του δέρματος. Επιπλεγμένο: όταν το σπασμένο οστό διαπεράσει και τραυματίσει κάποιο εσωτερικό όργανο , νεύρο , εγκέφαλο , πνεύμονες ή όταν το κάταγμα συνοδεύεται από εξάρθρωμα . Εξάθρωμα : είναι η μερική ή ολική μετατόπιση των οστών μιας άρθρωσης. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ: Διάστρεμμα: είναι το στρέβλωμα ή σχίσιμο συνδέσμων και ιστών που περιβάλουν μια άρθρωση . Διάταση : (τράβηγμα) είναι η υπερδιάταση ενός μυ που μπορεί να προκληθεί από βίαιη ξαφνική κίνηση .

- 37 -

ΚΛΕΙΣΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΞΑΡΘΡΩΜΑΤΑ Αγωγή:  Ακινητοποιούμε τον πάσχοντα  Σταθεροποιούμε και υποστηρίζουμε το τραυματισμένο μέλος.  Μεριμνούμε για την μεταφορά του πάσχοντα στο νοσοκομείο, αφού προηγουμένως το ακινητοποιήσουμε με επιδέσμους .  Ελέγχουμε για σοκ .  Ελέγχουμε την αναπνοή και τον σφυγμό κάθε 10 λεπτά . ΑΝΟΙΚΤΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ Αγωγή:  Ακινητοποιούμε το τραυματισμένο μέλος .  Καλύπτουμε το τραύμα με καθαρό επίθεμα και ελέγχουμε την αιμορραγία .  Ανυψώνουμε το τραυματισμένο μέλος.  Σε περίπτωση που κάποιο οστό βγει προς τα έξω το αντιμετωπίζουμε σαν να είναι σφηνωμένο ξένο αντικείμενο .  Σταθεροποιούμε και υποστηρίζουμε το τραυματισμένο μέλος  Ειδοποιούμε ιατρική βοήθεια  Ελέγχουμε το σοκ  Καταγράφουμε την αναπνοή και τον σφυγμό κάθε 10 λεπτά.

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΜΑΛΑΚΩΝ ΜΟΡΙΩΝ (Διαστρέμματα –Διατάσεις) Εφαρμογή της γενικής αρχής Α: Ακινητοποίηση του μέλους Π:Εφαρμογή πάγου ή κρύας κομπρέσας(μείωση πρηξίματος ,εκχύμωσης και πόνου) Σ:Συμπίεση της περιοχής (μείωση του πρηξίματος) Α:Ανύψωση του μέλους Κακώσεις του προσώπου Αγωγή κακώσεων προσώπου  Εφαρμογή της ΚΑΡΠΑ  Γενική αγωγή καταγμάτων  Θέση ανάνηψης  Κλήση ιατρικής βοήθειας Κατάγματα ζυγωματικού και μύτης   

Εφαρμόζουμε κρύες κομπρέσες Αντιμετωπίζουμε τυχόν ρινορραγία Μεταφέρουμε τον πάσχοντα στο νοσοκομείο

- 38 -

ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ: Αγωγή:  Καλύπτουμε το τραύμα με επίθεμα  Τοποθετούμε τον πάσχοντα προς την τραυματισμένη πλευρά  Επιδένουμε το χέρι που είναι προς την ίδια πλευρά με αναρτήρα ακινητοποίησης  Καταγράφουμε σφυγμό και αναπνοή κάθε 10 λεπτά  Εφαρμόζουμε ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται ΚΑΤΑΓΜΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ: Η σπονδυλική στήλη αποτελείται από 33-34 σπονδύλους που ενώνονται μεταξύ τους με χόνδρο και χρησιμεύει για να απορροφά τους κραδασμούς. Οι σπόνδυλοι είναι 7 αυχενικοί, 12 θωρακικοί, 5 οσφυϊκοί, 5 ιεροί, 4-5 κοκκυγικοί Αγωγή σε πάσχοντα που έχει τις αισθήσεις του:  Ενθαρρύνουμε τον πάσχοντα και του ζητούμε να μην κινείται  Στηρίζουμε το κεφάλι του πάσχοντα τοποθετώντας τα χέρια μας κατά μήκος πάνω από τα αυτιά  Καλούμε κάποιο να τοποθετήσει κουβέρτες ή άλλο διαθέσιμο αντικείμενο στους ώμους και τον αυχένα του, αν υποψιαζόμαστε κάταγμα των αυχενικών σπονδύλων  Καλούμε ιατρική βοήθεια και αναφέρουμε ότι πιθανόν να υπάρχει κάταγμα σπονδυλικής στήλης Αγωγή για αναίσθητο πάσχοντα:  Ελέγχουμε την αναπνοή  Εφαρμόζουμε ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται

ΠΟΤΕ ΔΕ ΜΕΤΑΚΙΝΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΑΣΧΟΝΤΑ ΕΚΤΟΣ ΑΝ ΚΙΝΔΥΝΕΥΕΙ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Ή ΧΑΣΕΙ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ

ΚΑΤΑΓΜΑ ΛΕΚΑΝΗΣ Προκαλείται κυρίως σε τροχαία ατυχήματα Αγωγή:  Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα ανάσκελα, λυγίζουμε τα γόνατα του και βάζουμε κουβέρτες ανάμεσα στα γόνατα. Επιδένουμε τους αστράγαλους  Τοποθετούμε επιθέματα ανάμεσα στους αστραγάλους και στα γόνατα και τα επιδένουμε  Καλούμε ιατρική βοήθεια  Φροντίζουμε για σοκ

- 39 -



Καταγράφουμε τον σφυγμό και την αναπνοή κάθε 10 λεπτά

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΑΝΩ ΑΚΡΩΝ (κλείδα, ώμος, βραχίονας, καρπός) Προκαλούνται κυρίως από πτώση ή βίαιο κτύπημα Αγωγή:  Βάζουμε τον πάσχοντα να καθίσει  Σταθεροποιούμε το τραυματισμένο μέλος με αναρτήρα στήριξης  Φροντίζουμε για σοκ  Μεταφέρουμε τον πάσχοντα στο νοσοκομείο ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΚΑΤΩ ΑΚΡΩΝ Προκαλούνται από πτώση, βίαιο κτύπημα ή τροχαίο ατύχημα Αγωγή:  Ξαπλώνουμε τον πάσχοντα στο πάτωμα  Υποστηρίζουμε την κάκωση  Ακινητοποιούμε τα άκρα του τοποθετώντας κουβέρτες ή άλλα αντικείμενα και τα επιδένουμε  Καλούμε ιατρική βοήθεια  Φροντίζουμε για σοκ  Καταγράφουμε σφυγμό και αναπνοή κάθε 10 λεπτά Δε δίνουμε στον πάσχοντα να φάει ή να πιει οτιδήποτε ΚΡΑΜΠΑ Είναι η ξαφνική και ακούσια σύσπαση των μυών. Συμβαίνει κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου, ασκήσεων ή υπερβολικού ιδρώτα. Οι κράμπες αντιμετωπίζονται με τέντωμα ή εντριβή των επηρεασμένων μυών. Κράμπα στο πόδι: Βοηθούμε τον πάσχοντα να σταθεί και να βάλει το βάρος του στο μπροστινό μέρος του ποδιού του. Όταν ο πρώτος σπασμός περάσει, του κάνουμε εντριβή. Κράμπα στο γαστροκνήμιο Τεντώνουμε το γόνατο του πάσχοντα και κάμπτουμε το άκρο πόδι προς την κνήμη. Κάνουμε εντριβή στο μύ. Κράμπα στο μηρό: Τεντώνουμε το γόνατο του πάσχοντα και το ανυψώνουμε, για κράμπα στο πίσω μέρος του μηρού. Κάμπτουμε το γόνατο, για κράμπα στο μπροστινό μέρος του μηρού Σε κάθε κράμπα κάνουμε εντριβές στους επηρεαζόμενους μύες.

- 40 -

ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το νευρικό σύστημα αποτελείται από τον εγκέφαλο, τον νωτιαίο μυελό και τα νεύρα. Εγκέφαλος Είναι ένα εξαιρετικά ευαίσθητο όργανο που αποτελείται από νευρικά κύτταρα . Ο εγκέφαλος αναλύει τα ερεθίσματα και δίνει εντολές στους μύες . Βρίσκεται κλεισμένος στο κρανίο και περιβρέχεται από ένα διαυγές υγρό, που ονομάζεται εγκεφαλονωτιαίο. Ο Νωτιαίος μυελός Είναι μια μάζα νευρικών ινών που βγαίνουν από τον εγκέφαλο από ένα άνοιγμα στη βάση του κρανίου και κατεβαίνουν προς τα κάτω διαμέσου της σπονδυλικής στήλης.

Τα νεύρα Βρίσκονται σε όλα τα σημεία του σώματος. Διακρίνονται σε αισθητικά και κινητικά . Τα αισθητικά νεύρα μεταφέρουν στον εγκέφαλο όλες τις εντυπώσεις που δέχονται τα αισθητήρια όργανα και τα κινητικά νεύρα μεταφέρουν από τον εγκέφαλο τις εντολές προς τα διάφορα όργανα. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΤΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ Ε- Εγρήγορση ( ετοιμότητα ) . Φ- Ανταπόκριση στην φωνή. Π- Αντίδραση στον πόνο. Χ- Χωρίς αντίδραση. ΔΙΑΣΕΙΣΗ Αυτή η κατάσταση περιγράφεται ως ¨τράνταγμα¨ του εγκεφάλου. Είναι δυνατό να προκληθεί από κτύπημα στο κεφάλι , πέσιμο από κάποιο ύψος με τα πόδια ή από κτύπημα στο πιγούνι. Αγωγή:  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης  Παρακολουθώ και καταγράφω την αναπνοή, σημεία κυκλοφορίας και επίπεδο αντιδράσεων (Ε.Φ.Π.Χ.) κάθε 10 λεπτά

- 41 -

    

Αν ο πάσχοντας είναι αναίσθητος πάνω από 3 λεπτά, υποψιάζομαι κάποιο σοβαρό τραυματισμό Καλώ ιατρική βοήθεια Αναθέτω την επίβλεψη του πάσχοντα σε κάποιο υπεύθυνο άτομο Σε περίπτωση που έπαθε διάσειση κατά την διάρκεια αθλητικού αγώνα, δε του επιτρέπουμε να συνεχίσει χωρίς την έγκριση γιατρού Συμβουλεύω τον πάσχοντα να επισκεφτεί το γιατρό του, αν νιώσει πονοκέφαλο, ναυτία η κόπωση την ημέρα του τραυματισμού

ΚΑΤΑΓΜΑ ΚΡΑΝΙΟΥ Αγωγή: Αν ο πάσχοντας είναι αναίσθητος:  Ανοίγω τον αεραγωγό  Ελέγχω την αναπνοή  Εφαρμόζω ΚΑΡΠΑ, αν χρειαστεί  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης Αν ο πάσχοντας έχει της αισθήσεις του:  Ξαπλώνω τον πάσχοντα με το κεφάλι και τους ώμους ανασηκωμένους  Βάζω την τραυματισμένη πλευρά προς τα κάτω, αν υπάρχει διαρροή υγρού  Εφαρμόζω ένα αποστειρωμένο επίθεμα στο αυτί, για να απορροφά το υγρό που διαφεύγει  Ελέγχω την αιμορραγία από το τριχωτό του κεφαλιού  Ψάχνω και αντιμετωπίζω πιθανόν άλλους τραυματισμούς  Καλώ ιατρική βοήθεια  Καταγράφω το επίπεδο των αντιδράσεων, την αναπνοή και είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ ΣΥΜΠΙΕΣΗ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Προκαλείται, όταν ασκείται πίεση του εγκεφάλου μέσα στο κρανίο π.χ. από συγκέντρωση αίματος ή από οίδημα (πρήξιμο), εγκεφαλικό επεισόδιο Αγωγή:  Καλούμε ιατρική βοήθεια  Βάζουμε τον πάσχοντα σε μια άνετη θέση και τον ενθαρρύνουμε, αν διατηρεί τις αισθήσεις του  Ελέγχουμε και καταγράφουμε την αναπνοή, το σφυγμό και τα σημεία αντίδρασης

- 42 -

ΕΠΙΛΗΨΙΑ Η επιληψία είναι μια κατάσταση που οφείλεται σε διαταραχή της δραστηριότητας του εγκεφάλου. Οι επιληπτικές κρίσεις κυμαίνονται από τη στιγμιαία αφαίρεση (μικρή επιληψία) μέχρι και μυϊκούς σπασμούς που συνοδεύονται με απώλεια αισθήσεων (μεγάλη επιληψία) Η επιληψία μπορεί να προκληθεί από κτυπήματα στο κεφάλι, βλάβες του εγκεφάλου, ελαττωματική κυκλοφορία του οξυγόνου στον εγκέφαλο ή επίδραση από ορισμένα δηλητήρια. Μικρή επιληψία: Προκαλείται από ελαφριά διαταραχή του εγκεφάλου. Μπορεί να αρχίσει από την παιδική ηλικία και να συνεχιστεί στην εφηβική. Πολλές φορές περνά απαρατήρητη, γιατί ο πάσχοντας δίνει την εντύπωση ότι αφαιρείται Αγωγή:  Βοηθώ τον πάσχοντα, να καθίσει σε μια άνετη θέση  Απομακρύνω οποιοδήποτε πιθανόν κίνδυνο τραυματισμού  Μιλώ στον πάσχοντα ήρεμα και ενθαρρυντικά  Παραμένω μαζί του μέχρι να συνέλθει  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να δει το γιατρό του το συντομότερο δυνατό Μεγάλη επιληψία: Προκαλείται από σοβαρές διαταραχές του εγκεφάλου και συνοδεύεται από αναισθησία. Μερικές φορές οι επιληπτικοί προδιαισθάνονται την κρίση με ένα παράξενο αίσθημα ή μια ειδική μυρωδιά που λέγεται επιληπτική αύρα. Αγωγή:  Στηρίζω τον πάσχοντα, για να μην πέσει απότομα κάτω  Απομακρύνω τους περίεργους  Χαλαρώνουμε τα ρούχα και προστατεύουμε το κεφάλι του  Βάζω τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης  Ελέγχω την αναπνοή  Είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ  Καλώ ιατρική βοήθεια, αν μείνει αναίσθητος πάνω από 10 λεπτά ή έχει σπασμούς πάνω από 5 λεπτά  Σημειώνω την ώρα και τη διάρκεια της κρίσης

Δεν σηκώνω ή μετακινώ τον πάσχοντα εκτός αν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο. Δεν χρησιμοποιώ δύναμη ούτε βάζω τίποτα στο στόμα του

- 43 -

Σπασμοί σε μικρά παιδιά: Οι σπασμοί σε μικρά παιδιά παρουσιάζονται στην έναρξη μιας λοιμώδους νόσου, από λοίμωξη στο φάρυγγα ή το αυτί και σε περιπτώσεις ψηλού πυρετού (πάνω από 40°C) Αγωγή:  Αφαιρώ τα ρούχα του παιδιού  Εξασφαλίζω καθαρό αέρα  Χρησιμοποιώ μαξιλάρια ή επιθέματα για αποφυγή οποιουδήποτε τραυματισμού  Δροσίζω το μωρό με νερό της βρύσης και σφουγγάρι (από το κεφάλι προς τα πόδια)  Βάζω το παιδί σε θέση ανάνηψης για να μείνει ανοικτός ο αεραγωγός  Καλώ ιατρική βοήθεια  Ενθαρρύνω το παιδί και τους γονείς του Εγκεφαλικό επεισόδιο: Προκαλείται από θρόμβο ή ρίξιμο μιας αρτηρίας στον εγκέφαλο. Τα εγκεφαλικά επεισόδια προκαλούνται σε άτομα μεγάλης ηλικίας ή άτομα με ψηλή πίεση. Αγωγή: Αναίσθητος πάσχοντας  Καταγράφω το επίπεδο των αντιδράσεων  Ανοίγω τον αεραγωγό  Ελέγχω την αναπνοή  Είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ αν χρειαστεί  Βάζω τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης  Καλώ ιατρική βοήθεια Πάσχοντας που έχει τις αισθήσεις του  Ξαπλώνω τον πάσχοντα με το κεφάλι και τους ώμους ανασηκωμένους  Κάμπτω το κεφάλι του προς τη μια πλευρά  Τοποθετώ επίθεμα στον ώμο του για απορρόφηση του σάλιου  Καλώ ιατρική βοήθεια

Δε δίνω στον πάσχοντα να φάει ή να πιει οτιδήποτε

- 44 -

Σακχαρώδης διαβήτης Ο διαβήτης είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός δεν ρυθμίζει την παραγωγή σακχάρου στο αίμα. Η υπογλυκαιμία αναπτύσσεται με πολύ αργό ρυθμό γι'αυτό σπάνια θα βρούμε τέτοιο ασθενή για να του παράσχουμε τις πρώτες βοήθειες. Αν το σάκχαρο στο αίμα μειωθεί απότομα (υπογλυκαιμία), ο ασθενής χάνει τις αισθήσεις του ή είναι δυνατό να πεθάνει. Υπογλυκαιμία Αγωγή Πάσχοντας που διατηρεί τις αισθήσεις του.  Βοηθώ τον πάσχοντα να καθίσει και του δίνω κάτι γλυκό να πιεί. (κύβους ζάχαρη, λεμονάδα, σοκολάτα).  Ηρεμώ και ενθαρρύνω τον πάσχοντα. Πάσχοντας που είναι αναίσθητος  Εφαρμόζω την ΚΑΡΠΑ  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης.  Καλώ ιατρική βοήθεια. Υπεργλυκαιμία Αγωγή   

Εφαρμόζω την ΚΑΡΠΑ Καλώ ιατρική βοήθεια. Ελέγχω την αναπνοή, το σφυγμό και το επίπεδο των αντιδράσεων (Ε.Φ.Π.Χ.) κάθε 10 λεπτά.

- 45 -

ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΖΕΜΑΤΙΣΜΑΤΑ Τα εγκαύματα προκαλούνται από ξηρή θερμότητα(φλόγα), τριβή ή από κρύο. Τα ζεματίσματα προκαλούνται από υγρή θερμότητα ή ζεστά υγρά. Τα εγκαύματα ανάλογα με το βάθος τους τα χωρίζουμε σε: Επιφανειακό: (1ου βαθμού) επηρεάζεται η εξωτερική στιβάδα του δέρματος. Μερικού βάθους: (2ου βαθμού) Επηρεάζεται η μεσαία δερματική στιβάδα. Σχηματίζονται φουσκάλες και υπάρχει πόνος. Ολικού πάχους: (3ου βαθμού) Επηρεάζονται όλες οι δερματικές στιβάδες και υπάρχουν βλάβες σε νεύρα και μύες.

Σοβαρά εγκαύματα: Αγωγή  Ξαπλώνω τον πάσχοντα και προστατεύω, αν είναι δυνατόν, την καμένη περιοχή από την επαφή με το έδαφος.  Ξεπλένω το έγκαυμα με άφθονο κρύο υγρό, τουλάχιστο 10 λεπτά.  Ελέγχω για σημάδια δυσκολίας στην αναπνοή και είμαι έτοιμος για αναζωογόνηση, ενώ ψύχω το έγκαυμα και αν χρειαστεί τηλεφωνώ για ασθενοφόρο.  Αφαιρώ προσεκτικά δακτυλίδια, ρολόι, ζώνες, παπούτσια ή καμένα ρούχα, εκτός αν είναι κολλημένα στο έγκαυμα.  Καλύπτω το τραύμα με ειδικό αποστειρωμένο επίθεμα ή άλλο κατάλληλο υλικό.  Συγκεντρώνω και καταγράφω λεπτομέρειες για το τραύμα του πάσχοντα, τις συνθήκες και τις πιθανές πηγές κινδύνου, όπως διάφορα αέρια.  Ενθαρρύνω τον πάσχοντα και τον θεραπεύω για σοκ, ενώ περιμένω βοήθεια. Παρακολουθώ και καταγράφω την αναπνοή και είμαι έτοιμος για αναζωογόνηση , θέση ανάνηψης.

- 46 -

  

Αν ο πάσχων έχει έγκαυμα στο πρόσωπο, δεν χρειάζεται να τον σκεπάσω. Συνεχίζω να ψύχω το έγκαυμα του προσώπου με νερό για να ανακουφίσω τον πόνο μέχρι να φτάσει βοήθεια. Δεν ψύχω υπερβολικά τον πάσχοντα, γιατί υπάρχει κίνδυνος να μειώσω την θερμοκρασία του σώματος σε επικίνδυνο σημείο (υποθερμία), αν τα εγκαύματα έχουν μεγάλη έκταση. Δεν αφαιρώ οτιδήποτε έχει κολλήσει πάνω σε έγκαυμα, γιατί μπορεί να προκαλέσω επιπλέον βλάβη και να μολύνω το τραύμα.

Ελαφρά εγκαύματα Αγωγή   



Ξεπλένω το τραύμα με κρύο νερό ή άλλο ακίνδυνο υγρό όπως γάλα, για 10 τουλάχιστο λεπτά. Αφαιρώ προσεκτικά κοσμήματα, ρολόι, ζώνες ή στενά ρούχα από την τραυματισμένη περιοχή πριν αρχίσει να πρήζεται. Καλύπτω την περιοχή με ειδικό αποστειρωμένο επίθεμα ή οποιοδήποτε καθαρό, όχι χνουδωτό, ύφασμα και επιδένω χαλαρά. Δεν σπάω τις φλύκταινες (φουσκάλες), δεν χρησιμοποιώ αυτοκόλλητα επιθέματα και δεν επαλείφω με λοσιόν, αλοιφές ή λιπαρές ουσίες το έγκαυμα

Εγκαύματα αεραγωγών: Λόγω του εγκαύματος που προκαλείται στο στόμα και το φάρυγγα έχουμε οίδημα και δυσκολία στην αναπνοή Αγωγή:  Καλώ ιατρική βοήθεια  Χαλαρώνω τα ρούχα που περισφίγγουν το λαιμό και παρέχω στον πάσχοντα καθαρό αέρα  Εφαρμόζω ΚΑΡΠΑ, αν χρειάζεται

- 47 -

Εγκαύματα από ηλεκτρικό ρεύμα: Αγωγή:    

Εφαρμόζω ΚΑΡΠΑ Βάζω νερό πάνω από τα εγκαύματα. Βάζω πάνω στο έγκαυμα μη χνουδωτά υφάσματα για να το προστατεύσω από τη μόλυνση Καλώ ιατρική βοήθεια.

Χημικά εγκαύματα Αγωγή  Βεβαιώνομαι πρώτα ότι η περιοχή είναι ασφαλής.  Ξεπλένω την προσβεβλημένη περιοχή με νερό για τουλάχιστον 20 λεπτά, για να απομακρυνθεί η χημική ουσία και να σταματήσει το έγκαυμα.  Αφαιρώ προσεκτικά κάθε μολυσμένο ρούχο, ενώ ξεπλένω το έγκαυμα.  Μεταφέρω ή στέλλω τον πάσχοντα στο νοσοκομείο.  Ελέγχω καλά τον αεραγωγό και την αναπνοή.  Σημειώνω και παραδίδω στο ιατρικό προσωπικό κάθε λεπτομέρεια για τη χημική ουσία.  Ενημερώνω τον τοπικό υπεύθυνο ασφάλειας ή τις Υπηρεσίες Επειγόντων Περιστατικών, αν βρίσκομαι σε χώρο εργασίας Χημικά εγκαύματα στο μάτι Αγωγή  Δεν επιτρέπω στον πάσχοντα να τρίψει το τραυματισμένο μάτι ή να αφαιρέσει βίαια τυχόν φακό επαφής.  Κρατώ το προσβεβλημένο μάτι κάτω από όχι έντονα τρεχούμενο κρύο νερό για 10 τουλάχιστον λεπτά. Βεβαιώνομαι ότι ξεπλένω επιμελώς και τις δύο πλευρές των βλεφάρων.  Τραβώ ήπια αλλά σταθερά τα βλέφαρα για να ανοίξουν αν το μάτι είναι κλειστό από σπασμό πόνου. Προσέχω ώστε το μολυσμένο νερό να μη βρέξει το γερό μάτι  Ζητώ από τον πάσχοντα να κρατήσει επάνω στο τραυματισμένο μάτι ένα αποστειρωμένο επίθεμα ματιού ή ένα επίθεμα από καθαρό όχι χνουδωτό υλικό.  Μεταφέρω ή στέλλω τον πάσχοντα στο νοσοκομείο.  Αναγνωρίζω τη χημική ουσία, αν είναι δυνατόν.

- 48 -

ΔΑΚΡΥΓΟΝΑ ΑΕΡΙΑ Αγωγή    

Γυρίζω τον πάσχοντα προς τον καθαρό αέρα. Συμβουλεύω τον πάσχοντα να μην τρίβει τα μάτια του Ξεπλένω το μάτι με άφθονο νερό Ζητώ ιατρική βοήθεια

ΗΛΙΑΚΑ ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ Αγωγή   

 

Καλύπτω το δέρμα του πάσχοντα με ένα ελαφρύ ρούχο ή πετσέτα Μεταφέρω τον πάσχοντα σε σκιερό μέρος Δροσίζω το δέρμα του με κρύο νερό ή βουτώντας την προσβεβλημένη περιοχή σε κρύο μπάνιο για 10 λεπτά Δίνω στον πάσχοντα να πιει κρύο νερό γουλιά γουλιά Βάζω στον πάσχοντα μια ελαφριά λοσιόν ή ένα αντηλιακό, αν τα εγκαύματα είναι ελαφριά.

- 49 -

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΕΣΤΗΣ: Οι λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος πραγματοποιούνται αποτελεσματικότερα σε μια θερμοκρασία 36-37° C. Τόσο το υπερβολικό κρύο, όσο και η υπερβολική ζέστη μπορούν να προκαλέσουν βλάβες του δέρματος, άλλων οστών του σώματος, ακόμη και το θάνατο. Η θερμοκρασία του σώματος ρυθμίζεται από ένα θερμοστάτη που βρίσκεται στον εγκέφαλο. Η θερμοκρασία μπορεί να επηρεαστεί από την:  Μόνωση που προσφέρουν τα ρούχα  Διάφορες συσκευές κλιματισμού  Λήψη τροφής με ψηλή απόδοση ενέργειας ( π.χ. σοκολάτα)  Σωματική δραστηριότητα (π.χ. άθληση) Υποθερμία: Είναι μια κατάσταση που εκδηλώνεται, όταν η θερμοκρασία του σώματος πέσει κάτω από 35°C. Αυτή η κατάσταση παρουσιάζεται όταν ο πάσχοντας παραμένει για πολύ χρόνο εκτεθειμένος σε χαμηλές θερμοκρασίες ή σε πολύ κρύο Αγωγή:  Απομονώνω τον πάσχοντα από το κρύο με επιπλέον ρούχα ή κουβέρτες και θα καλύψω το κεφάλι του  Οδηγώ ή μεταφέρω τον πάσχοντα σε προστατευμένο μέρος το συντομότερο.  Προστατεύω τον πάσχοντα από την επαφή με το έδαφος και τα στοιχεία της φύσης. Βάζω τον πάσχοντα σε στεγνό υπνόσακο και τον καλύπτω με κουβέρτες ή εφημερίδες.  Καλώ βοήθεια. Είναι σημαντικό να μην αφήσω τον πάσχοντα μόνο του. Φροντίζω να μείνει κάποιος δίπλα του.  Δίνω στον πάσχοντα που έχει τις αισθήσεις του ζεστά ροφήματα, αν υπάρχουν.  Μεταφέρω τον πάσχοντα στο νοσοκομείο με φορείο, όταν φτάσει βοήθεια Αν ο πάσχοντας χάσει τις αισθήσεις του          

Αντικαθιστώ γρήγορα τα ρούχα του. Κάνω στον πάσχοντα ζεστό μπάνιο. Δε αφήνω τον ηλικιωμένο να κάνει μπάνιο. Βάζω τον πάσχοντα στο κρεβάτι και τον σκεπάζω. Καλύπτω το κεφάλι του. Δίνω στον πάσχοντα ζεστά ροφήματα. Μένω δίπλα του μέχρι να συνέλθει. Δε τοποθετώ πηγή θερμότητας. Δε του δίνω οινοπνευματώδη ποτά. Καλώ γιατρo

- 50 -

ΚΡΥΟΠΑΓΗΜΑΤΑ Τα κρυοπαγήματα δημιουργούνται κυρίως στα άκρα του σώματος (χέρια, πόδια, αυτιά, πιγούνι). Σε σοβαρές περιπτώσεις είναι δυνατόν να αναπτυχθεί γάγγραινα στα μέλη που επηρεάστηκαν. Αγωγή      

Μετακινώ τον πάσχοντα σε κάποιο ξηρό μέρος. Αφαιρώ γάντια, δακτυλίδια ή μπότες και ζεσταίνω τα μέλη του πάσχοντα με τα χέρια μας. Τοποθετώ το μέλος που πάσχει σε ζεστό (όχι καυτό) νερό Σκεπάζω το επηρεαζόμενο μέλος ελαφρά με ένα μαλακό ύφασμα Τοποθετώ και υποστηρίζω τα μέλη που επηρεάστηκαν σε ψηλότερη θέση Μεταφέρω τον πάσχοντα στο νοσοκομείο

ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΠΟ ΖΕΣΤΗ: Οι επιδράσεις από την υπερβολική ζέστη συμβαίνουν σε άτομα που καταβάλουν έντονη σωματική προσπάθεια σε ζεστά, υγρά κλίματα και σε άτομα που εκτίθενται σε εξαιρετικά ψηλές θερμοκρασίες. Σε τέτοιες περιπτώσεις η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει μέχρι και τους 40°C ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΑΠΟ ΖΕΣΤΗ: Αυτή κατάσταση προκαλείται από την υπερβολική εφίδρωση του σώματος και την απώλεια άλατος και νερού. Η κατάσταση μπορεί να χειροτερέψει, αν συνυπάρχουν διάρροιες και εμετοί.

Αγωγή:  Βοηθώ τον πάσχοντα να πάει σε δροσερό μέρος  Δίνω στον πάσχοντα άφθονο νερό, με αραιό διάλυμα αλατιού  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να τον δει γιατρός, ακόμα και αν ο πάσχων συνέλθει γρήγορα  Καλώ βοήθεια  Παρακολουθώ την αναπνοή, είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ και θέση ανάνηψης

- 51 -

ΘΕΡΜΟΠΛΗΞΙΑ: Η θερμοπληξία είναι μια κατάσταση που προκαλείται λόγω υπερβολικών, ψηλών θερμοκρασιών ή εμπύρετων νοσημάτων π.χ. μαλάρια. Λόγω αυτών των καταστάσεων δε μπορεί να ελέγξει τη θερμοκρασία του σώματος που ξεπερνά τους 40°C

Αγωγή:  Μετακινώ γρήγορα τον πάσχοντα σε δροσερό μέρος. Αφαιρώ όσο γίνεται περισσότερα ρούχα  Τηλεφωνώ για ασθενοφόρο  Τυλίγω τον πάσχοντα με κρύο, βρεγμένο σεντόνι και το κρατώ υγρό ώσπου η θερμοκρασία του πέσει  Δροσίζω σταθερά τον πάσχοντα, αν δεν υπάρχει σεντόνι  Ανοίγω τον αεραγωγό, ελέγχω την αναπνοή και είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ, αν χάσει τις αισθήσεις του. Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης.  Αντικαθιστώ το βρεγμένο σεντόνι με στεγνό, όταν η θερμοκρασία του πάσχοντα έχει πέσει σε ασφαλές επίπεδο. Παρακολουθώ στενά τον πάσχοντα μέχρις ότου φτάσει βοήθεια.

- 52 -

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΔΑΓΚΩΜΑΤΑ: Στις περιπτώσεις που κάποιος δαγκωθεί ή τραυματιστεί από σκύλο, φίδι ή έντομα πρέπει να έχει υπόψη του την πιθανότητα μόλυνσης από μικρόβια στους διάφορους ιστούς. Δάγκωμα από σκύλο: Αγωγή: Για σοβαρά τραύματα :  Ελέγχω την αιμορραγία ασκώντας άμεση πίεση και ανασηκώνω το τραυματισμένο μέλος  Καλύπτω το τραύμα με αποστειρωμένο καθαρό επίθεμα και το επιδένω  Φοράω γάντια, για να αποφύγω τυχόν αμφίδρομη μόλυνση.  Επιδένω σφιχτά για να ελέγχω την αιμορραγία.  Μεριμνώ για τη μεταφορά του πάσχοντα στο νοσοκομείο. Για επιφανειακά τραύματα:  Ξεπλένω καλά το τραύμα με σαπούνι και ζεστό νερό.  Στεγνώνω το τραύμα με καθαρό επίθεμα και το καλύπτω.  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να επισκεφτεί γιατρό σε περίπτωση που χρειαστεί εμβολιασμό. Δάγκωμα από φίδι: Αγωγή:         

Ξαπλώνω τον πάσχοντα Ακινητοποιώ τον πάσχοντα και τον ηρεμώ Ενθαρρύνω τον πάσχοντα συνεχώς Ξεπλένω το τραύμα καλά και στεγνώνω με καθαρό επίθεμα Τηλεφωνώ ασθενοφόρο Δεν εφαρμόζω επίδεση Δεν ανοίγω το τραύμα με μαχαίρι Δεν ρουφώ το δηλητήριο Είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ, αν ο πάσχων χάσει τις αισθήσεις του

- 53 -

ΤΣΙΜΠΗΜΑΤΑ Τα τσιμπήματα προέρχονται από έντομα, μέλισσες και σφήκες. Στις πιο πολλές περιπτώσεις αυτά τα τραύματα προκαλούν αλλεργικό σοκ. Αγωγή:  Απομακρύνω το κεντρί προσεχτικά, αν είναι ορατό. ΟΧΙ όμως με τσιμπιδάκι.  Ανυψώνω και βάζω κρύες κομπρέσες στο τραυματισμένο μέλος  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να επισκεφθεί γιατρό, αν ο πόνος είναι επίμονος  Δίνω στον πάσχοντα να λιώσει μικρό κομμάτι πάγου, σε περίπτωση που το τσίμπημα είναι μέσα στο στόμα ΞΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΟ ΜΑΤΙ Το μάτι είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα όργανα του σώματος και χρειάζεται ειδική μεταχείριση σε περίπτωση τραυματισμού. Ξένα αντικείμενα μπορούν να μπουν και να ενοχλούν το μάτι όπως: σκόνη, άμμος, βλεφαρίδες κ.λ.π. Αγωγή:  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να μην ανοιγοκλείνει ή να τρίβει το μάτι του  Ζητώ από τον πάσχοντα να μην κάθεται απέναντι στο φως  Ανοίγω με προσοχή το μάτι του και το εξετάζω προσεκτικά  Ξεπλένω το μάτι του με ένα ποτήρι καθαρό νερό  Αφαιρούμε το ξένο αντικείμενο με ένα βρεγμένο ύφασμα ή χαρτομάντιλο, αν δεν βγει με την προηγούμενη ενέργεια  Τραβώ το βλέφαρο προς τα κάτω και έξω για να παρασυρθεί το αντικείμενο, αν το ξένο αντικείμενο είναι κάτω από το άνω βλέφαρο. Αν όχι το ξεπλένουμε με νερό.  Πλένω το μάτι με μια ιατρική γάζα και μεταφέρω τον πάσχοντα στο νοσοκομείο, αν δεν αφαιρεθεί

ΞΕΝΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΣΤΟ ΑΥΤΙ: Είναι ένα φαινόμενο που παρουσιάζεται σε μικρά παιδιά που τοποθετούν αντικείμενα στα αυτιά τους. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να παρουσιαστεί και όταν καθαρίζουμε τα αυτιά μας ή όταν εισχωρήσουν έντομα στο αυτί.

- 54 -

Αγωγή:  Βάζω τον πάσχοντα να καθίσει  Ξεπλένω το αυτί με χλιαρό νερό για να παρασύρει το ξένο αντικείμενο προς τα έξω  Μεταφέρω τον πάσχοντα στο νοσοκομείο, αν το ξένο αντικείμενο δεν βγει ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ: Το πιο συχνό αίτιο του πονοκεφάλου είναι το κρυολόγημα, η υπερένταση, η κούραση των ματιών και η στέρηση ύπνου ή τροφής. Πονοκέφαλος επίσης μπορεί να προκληθεί από κτύπημα του κεφαλιού και της σπονδυλικής στήλης. Αγωγή:  Βοηθώ τον πάσχοντα να ξαπλώσει ή να καθίσει σε ένα ήσυχο μέρος.  Απομακρύνω τον πάσχοντα από τυχόν αίτια που του προκάλεσαν τον πονοκέφαλο όπως μεγάλο θόρυβο ή ισχυρό φως.  Δίνω δυο χάπια παρακεταμόλης αν είναι ενήλικας  Ζητώ ιατρική βοήθεια, αν ο πόνος δεν υποχωρήσει μέσα 2 ώρες  Τοποθετώ κρύες κομπρέσες για να μειώσουν τον πονοκέφαλο ΠΟΝΟΣ ΣΤΟ ΑΥΤΙ: Είναι πολύ διαδεδομένος, κυρίως στα μικρά παιδιά. Συχνά οφείλεται σε μόλυνση. Ο πόνος μπορεί να προκληθεί μετά από προσβολή αμυγδαλίτιδας, ιλαράς, γρίπης ή πίεσης του τυμπάνου κατά τη διάρκεια αεροπορικού ταξιδιού ή υποβρύχιας κατάδυσης. Αγωγή:  Δίνω στον πάσχοντα να κρατά πάνω σε αυτό μια θερμοφόρα τυλιγμένη σε ύφασμα, για να μειωθεί ο επίμονος πόνος του αυτιού  Ζητώ ιατρική βοήθεια, αν ο πόνος συνοδεύεται με πυρετό  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να πιάσει τη μύτη του, να κλείσει το στόμα του και να καταπίνει ή να φουσκώνει τα μάγουλα του, αν ο πόνος του αυτιού οφείλεται σε απότομη μεταβολή της πίεσης ( αεροπλάνο, υποβρύχια κατάδυση)  Δίνω δυο χάπια παρακεταμόλης αν είναι ενήλικας ΠΟΝΟΔΟΝΤΟΣ: Ο πονόδοντος μπορεί να προκληθεί από μόλυνση των ούλων ή κάποιου νεύρου. Ακόμη, προκαλείται κι από την τερηδόνα που έχει τρυπήσει το σμάλτο του δοντιού. Ο πόνος δυνατόν να γίνεται χειρότερος με την κατανάλωση ζεστών ή κρύων ροφημάτων ή τροφών Αγωγή:  Δίνω στον πάσχοντα να κρατά πάνω στην πλευρά του προσώπου που πονάει μία θερμοφόρα τυλιγμένη με ύφασμα.  Τοποθετώ πάνω στο δόντι γαρυφαλέλαιο.

- 55 -

 

Καλούμε ιατρική βοήθεια, αν ο πόνος εξακολουθεί να υπάρχει. Συμβουλεύω τον πάσχοντα να επισκεφθεί ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΟ, αν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν Δίνω δύο χάπια παρακεταμόλης αν είναι ενήλικας



ΠΟΝΟΣ ΣΤΗ ΡΑΧΗ: Προκαλείται από παρατεταμένο σκύψιμο λόγω κάποιας εργασίας, ανύψωση κάποιου βάρους ή τροχαίο ατύχημα. Αγωγή:  Ξαπλώνω τον πάσχοντα σε σκληρή επιφάνεια.  Συμβουλεύω τον πάσχοντα να πάει στο γιατρό μόλις νιώσει πιο άνετα.  Δίνω δύο χάπια παρακεταμόλης αν είναι ενήλικας

ΠΟΝΟΛΑΙΜΟΣ: Ο πονόλαιμος προκαλείται κυρίως από λοίμωξη, κρυολόγημα ή γρίπη. Αγωγή:  

Αναλύω προσεκτικά το συμβάν (ιστορικό) Συμβουλεύω τον πάσχοντα να επισκεφθεί το γιατρό του , εάν ο πόνος δεν υποχωρεί Δίνω δυο χάπια παρακεταμόλης αν είναι ενήλικας



ΠΟΤΕ ΔΕ ΔΙΝΩ ΑΣΠΙΡΙΝΗ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΤΩ ΤΩΝ 12 ΕΤΩΝ

ΠΟΝΟΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ: Ο κοιλιακός πόνος μπορεί να οφείλεται σε δυσπεψία, κολικούς, εμμηνορρυσία, δυσκοιλιότητα και τροφική δηλητηρίαση. Ο πόνος αυτός δεν θεωρείται σοβαρός, αν διαρκεί λιγότερο από μισή ώρα και δεν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα. π.χ πονοκέφαλος, εμετό, πυρετό ή διάρροια.

Αγωγή 

Βάζω τον πάσχοντα σε μια άνετη θέση(ημικαθιστή με τους ώμους και το κεφάλι να στηρίζονται κάπου και λυγισμένα τα γόνατα.), για να μειωθεί ο πόνος

- 56 -

 

Δίνω στον πάσχοντα να κρατά μία μπουκάλα με ζεστό νερό τυλιγμένη μέσα σε μία πετσέτα. Συμβουλεύω τον πάσχοντα να επισκεφθεί το γιατρό του , εάν ο πόνος δεν υποχωρήσει σε μισή ώρα

ΕΜΕΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΡΡΟΙΑ Οι εμετοί και η διάρροια μπορεί να προκληθούν από τροφική δηλητηρίαση. Όταν προκληθούν ταυτόχρονα, δημιουργείται μια επικίνδυνη κατάσταση(αφυδάτωση) ιδιαίτερα στα παιδιά. Αγωγή:    

Καθησυχάζω τον πάσχοντα Δίνω στον πάσχοντα να πιει άφθονα υγρά.(νερό, τσάι, χυμούς) Ο πάσχοντας δεν πρέπει να φάει για διάστημα 24 ωρών. Ζητώ ιατρική συμβουλή, αν οι εμετοί και οι διάρροιες δεν υποχωρούν

- 57 -

ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ: Δηλητηριάσεις είναι οποιαδήποτε ουσία η οποία όταν εισέλθει στον οργανισμό προκαλεί μόνιμη ή προσωρινή βλάβη. Τρόποι εισόδου στον οργανισμό:  Με εισπνοή  Με κατάποση  Με ένεση  Με απορρόφηση από το δέρμα ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ:  Βεβαιώνομαι για το είδος του δηλητηρίου από τον πάσχοντα ή οποιοδήποτε άλλο άτομο ήταν εκεί  Ελέγχω την αναπνοή του πάσχοντα για οινόπνευμα, εγκαύματα και φουσκάλες  Ειδοποιώ ιατρική βοήθεια αναφέροντας το περιστατικό  Στέλλω δείγματα των εμεσμάτων στο νοσοκομείο σε περίπτωση που ο πάσχοντας κάνει εμετό Αγωγή: Όταν ο πάσχοντας διατηρεί τις αισθήσεις του:  Παίρνω το ιστορικό του περιστατικού από τον πάσχοντα  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης όταν το δούμε να νυστάζει ή αρχίζει να χάνει τις αισθήσεις του  Καταγράφω αναπνοή, σφυγμό και επίπεδο ανταπόκρισης κάθε 10 λεπτά  Στέλλω δείγματα εμετών στο νοσοκομείο σε περίπτωση που ο πάσχοντας κάνει εμετό Όταν ο πάσχοντας είναι αναίσθητος:  Εφαρμόζω τις αρχές της ΚΑΡΠΑ  Ειδοποιώ ιατρική βοήθεια  Τοποθετώ σε θέση ανάνηψης τον πάσχοντα, όταν αναπνεύσει  Ελέγχω και καταγράφω επίπεδο ανταπόκρισης κάθε 10 λεπτά ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ ΑΠΟ ΟΙΝΟΠΝΕΥΜΑ, ΦΑΡΜΑΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΛΥΤΙΚΑ: Αγωγή για οινόπνευμα:  Ελέγχω το επίπεδο της αντίδρασης του πάσχοντα  Εφαρμόζω ΚΑΡΠΑ αν χρειαστεί  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης

- 58 -

 Ειδοποιώ ιατρική βοήθεια  Προστατεύω τον πάσχοντα από το κρύο Αγωγή για φάρμακα:  Ελέγχω και αν χρειάζεται απελευθερώνω τις αναπνευστικές οδούς του πάσχοντα  Ελέγχω την αναπνοή και το σφυγμό του και είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ, αν ο πάσχοντας χάσει τις αισθήσεις του  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης  Ειδοποιώ ιατρική βοήθεια  Στέλλω δείγματα εμετού στο νοσοκομείο

Δεν προκαλώ εμετό. Συχνά είναι αναποτελεσματικός και μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη βλάβη στον πάσχοντα.

ΟΙΚΙΑΚΑ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΑ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑ: Οι δηλητηριάσεις στο σπίτι μπορούν να συμβούν κυρίως από υλικά τα οποία χρησιμοποιούνται για καθαρισμό ή εξόντωση διάφορων εντόμων, ( λευκαντικά, διαλυτικά μπογιάς, εντομοκτόνα κ.τ.λ.) Τα δηλητήρια αυτά μπορεί να χυθούν και να απορροφηθούν από το δέρμα. Για να αποφεύγονται τέτοιου είδους δηλητηριάσεις τα φάρμακα αυτά πρέπει να φυλάγονται σε κλειδωμένο ντουλάπι. Αγωγή:  Εφαρμόζω τους κανόνες δηλητηριάσεων και εγκαυμάτων.  Χρησιμοποιώ πλαστικό κάλυμμα για δική μας προστασία από τις χημικές ουσίες.  Δίνω τεχνητή αναπνοή, αν χρειαστεί. Εάν τα χείλη του πάσχοντα έχουν κάτι, πρέπει να του δώσω να πιει λίγο νερό ή γάλα. ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΗ ΦΥΤΑ: Μερικά είδη φυτών(π.χ άγρια μανιτάρια που αν καταποθούν από άτομα (μικρά παιδιά) που δεν γνωρίζουν την τοξική τους επίδραση τότε μπορεί να προκληθεί δηλητηρίαση ή ακόμη και θάνατος. Αγωγή:  Εφαρμόζω τους κανόνες δηλητηρίασης,  Ελέγχω και καθαρίζω τους αεραγωγούς  Ελέγχω την αναπνοή και το σφυγμό και είμαι έτοιμος για ΚΑΡΠΑ.  Τοποθετώ τον πάσχοντα σε θέση ανάνηψης.  Καλώ ιατρική βοήθεια.

- 59 -



Προσδιορίζω το φυτό που καταναλώθηκε, κρατώ δείγματα του φυτού και εμεσμάτων που πιθανόν να έκανε.

ΣΕ ΤΕΤΟΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ: Δεν προκαλώ εμετό. Συχνά δεν έχει αποτέλεσμα και μπορεί να προκαλέσει περισσότερη βλάβη στον πάσχοντα. ΤΡΟΦΙΚΗ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ: Μπορεί να προκληθεί από φαγητό που έχει μολυνθεί από μικρόβια ή από τοξίνες (σαλμονέλα, σταφυλόκοκκος) που έχουν παραχθεί από μικρόβια και υπήρχαν ήδη στην τροφή. Αγωγή:  Βοηθώ τον πάσχοντα να ξαπλώσει και να ηρεμήσει.  Ζητώ ιατρική συμβουλή.  Δίνω στον πάσχοντα άφθονα υγρά(νερό, τσάι)  Δίνω μια λεκάνη σε περίπτωση που κάνει εμετό. ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΙΚΗΣ ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗΣ:    

Βεβαιώνομαι ότι τα κατεψυγμένα πουλερικά και κρέατα έχουν αποψυχθεί τελείως πριν μαγειρευτούν. Μαγειρεύω καλά το κρέας, πουλερικά, ψάρια και αυγά για να εξουδετερωθούν τα μικρόβια. Δεν κρατώ ποτέ χλιαρό το φαγητό για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται χωρίς η τροφή να φαίνεται αλλοιωμένη. Πλένω καλά τα χέρια και φορώ προστατευτικά γάντια προτού μαγειρέψω.

- 60 -

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

Πρώτες Βοήθειες, 8η έκδοση, εκδόσεις Λίτσας



Πρώτες Βοήθειες, 9η έκδοση, εκδόσεις Λίτσας



Πρώτες Βοήθειες για νεαρά άτομα, Οδηγός Πρώτων Βοηθειών του Συνδέσμου και Τάγματος Αγίου Ιωάννη.



Πρώτες Βοήθειες, Σημειώσεις Αστυνομικής Ακαδημίας Κύπρου

- 61 -

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδες Α. ΠΡΟΛΟΓΟΣ

2

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ

3

Γ. ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΣΕ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΕΚΤΑΚΤΩΝ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ

4

1. Κλήση βοήθειας 2. Πολλοί τραυματίες/ πάσχοντες 3. Τροχαία ατυχήματα 4. Πυρκαγιές 5. Ηλεκτροπληξίες 7. Πνιγμός

5 5 5 6 7 8

Δ. ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗ

9

Ε. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΠΡΩΤΩΝ ΒΟΗΘΕΙΩΝ

10

1. Μεταφορά τραυματιών

11

Ζ. ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ

12

Η. ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

17

1. Στραγγαλισμός-Απαγχονισμός 2. Ασφυξία 3. Αναφυλακτικό σοκ 4. Εισπνοή αναθυμιάσεων 5. Αέρια και αναθυμιάσεις 6. Άσθμα 7. Υπεραερισμός 8. Λαρυγγίτιδα 9. Λόξυγγας

21 21 21 22 23 23 24 24 25

Θ. ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΗΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ 1. Καταπληξία 2. Λιποθυμία 3. Στηθάγχη 4. Καρδιακή προσβολή/ έμφραγμα μυοκαρδίoυ 5. Καρδιακή ανακοπή

- 62 -

26 27 28 29 29 30

Ι. ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΕΣ

31

1. Τύποι και αιμορραγίας 2. Είδη τραυμάτων 3. Μεγάλη εξωτερική αιμορραγία 4. Τραύματα στην κοιλιά 5. Τραύματα που διαπερνούν το θώρακα 6. Συνθλιπτικά τραύματα 7. Ακρωτηριασμός 8. Εσωτερική αιμορραγία 9. Αιμορραγία από το στόμα 10. Αιμορραγία από τη μύτη 11. Σφηνωμένα ξένα αντικείμενα 12. Παρασχίδες 13. Μικρή εξωτερική αιμορραγία Κ. ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΟΣΤΩΝ, ΑΡΘΡΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΜΥΩΝ 1. Κλειστά κατάγματα και εξαρθρώματα 2. Ανοιχτά κατάγματα 3. Κακώσεις μαλακών μορίων 4. Κακώσεις προσώπου 5. Κατάγματα πλευρών 6. Κάταγμα σπονδυλικής στήλης 7. Κάταγμα λεκάνης 8. Κακώσεις άνω άκρων 9. Κακώσεις κάτω άκρων 10. Κράμπα Λ. ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ 1. Διάσειση 2. Κάταγμα κρανίου 3. Συμπίεση εγκεφάλου 4. Επιληψία 5. Σπασμοί σε μικρά παιδιά 6. Εγκεφαλικό επεισόδιο 7. Υπογλυκαιμία

31 31 31 32 32 33 33 34 35 35 36 36 36 37 38 38 38 38 39 39 39 40 40 40 41 41 42 42 43 44 44 45

Μ. ΕΓΚΑΥΜΑΤΑ ΚΑΙ ΖΕΜΑΤΙΣΜΑΤΑ 1. Σοβαρά εγκαύματα 2. Ελαφρά εγκαύματα 3. Εγκαύματα αεραγωγών 4. Εγκαύματα από ηλεκτρικό ρεύμα 5. Χημικά εγκαύματα 6. Χημικά εγκαύματα στο μάτι 7. Δακρυγόνα αέρια

- 63 -

46 46 47 47 48 48 48 49

Ν. ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΡΥΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΖΕΣΤΗΣ

50

1. Υποθερμία 2. Κρυοπαγήματα 3. Εξάντληση από ζέστη 4. Θερμοπληξία

50 51 51 52

Ξ. ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

53

1. Δάγκωμα από σκύλο 2. Δάγκωμα από φίδι 3. Τσιμπήματα 4. Ξένα αντικείμενα στο μάτι 5. Ξένα αντικείμενα στο αυτί 6. Πονοκέφαλος 7. Πόνος στο αυτί 8. Πονόδοντος 9. Πόνος στη ράχη 10. Πονόλαιμος 11. Πόνος στην κοιλιά 12. Εμετός και διάρροια

53 53 54 54 54 55 55 55 56 56 56 57

Ο. ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΕΙΣ

58

1. Δηλητηρίαση από οινόπνευμα, φάρμακα και διαλυτικά 2. Οικιακά και βιομηχανικά δηλητήρια 3. Δηλητηριώδη φυτά 4. Τροφική δηλητηρίαση Π. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

58 59 59 60 61

- 64 -