Issuu on Google+

GarmÖkfa edayrlwknwkeXIjnUvKuNUbkar³rbs; ]kj:a mha])sika jwúk b‘unfa kñúgkar]btßmÖRTRTg;vis½yRBHBuT§sasna nigsgÁmCati eTIb eyIg´TaMgGs;Kña

CaBuT§bris½TkñúgnaTIeQVgyl;RBHBuT§sasna)n

mUlmtiKñaCaÉkcä½nÞR)rB§eLIgnUvkmμviFId¾BiessmYy KWbuNüceRmIn CnμayueKarBCUn]kj:amha])sika jwúk b‘unfa enAéf¶TI 28-29 Ex vicäika qñaM2009 enAvtþbTumvtIraCvraram raCFanIPñMeBj. rYc k¾)npSarP¢ab;CamYynUvkarerobcM[manCaFmμTan tamry³esovePA eQμaHfa ]tþmCIvit edIm,IEckCUnCaFmμbNÑakarkñúgéf¶d¾nkçtþb£kS enH. müa:geTotkUnesovePAenH PaKeRcInsuT§swgEtCasñaédniBn§ rbs;]kj:amha])sika

jwúk

b‘unfa

Edlerobrab;sIþGMBIBakü

TUnμaneRbonRbedARsg;ecjmkBIRTwsIþRBHBuT§sasnasuT§saF RTwsIþ TaMgGs;enaH)ncg¥úlbgðajBIviFIsaRsþ EdlRtUvbtibtiþdwknaMmaKa’ CIvit[putBIGsIlFm’ BIeRKaHfñak;TaMgLay QaneTArkkarrIkcMerIn suxsniþPaB nigeFVICIvit[manRbeyaCn_ CaCIvitd¾]tþm.

1


dUecñHsUm]TiÞssñaédenH 

dl;mnusSelakTaMgGs;RKb;

RsTab;vNѳCatisasn_TaMgsklelak

sUm)nTTYlkarsikSa

eQVgyl; edayesckIþeBjcitþ. cugeRkaysUmeKarBCUnBrdl; ]kj:a mha])sika jwúk b‘unfa enAkñúgéf¶d¾]tþúgÁ]tþmenH )nCYbRbTHnUvBuT§BrTaMg 5 Rbkar KW Gayu vNѳ sux³ Bl³ bdiPaN³ kMubIGak;xaneLIy.

PñMeBj éf¶TI 20 Exviciäka qñaM 2009 BuT§bris½TnaTIeQVgyl;RBHBuT§sasna

េបះពុមែព ចកជធមទ ម នេលើកទី២

ំ ម្រគួ ពុទិកសមគមកម ធ ព ្ឋ រួមទង្រកុ ុ ជរដ

ឱកស្របរពធពិធប ្រពះវ ិ ្ល ី ុ ណយឆង

បុណយឆង និងបុណយទកិខ ្ល េចតយ ិ

យពុទប ធ រស ិ ័ទ

េនកុ ង ន

ំ ួ ន ៣០០០ចបប់ កុ ង រ ចន ន

រវតេ្ត កះែកវ េ

នុបបទន ជូនេ

វតអ ្ត នង ្ល វ់ ល ិ

កឪពុក ញុឹក

ំ េទស េអឿ និងអក ន ម្តយ ស លី េនៃថង ៤-៨ េកត ើ ែខមឃ ឆនខល ំ ព.ស.២៥៥៤ ្រតូវនិងៃថទ េដើមបឧទ ទ ង ី៧-១១ ែខកុមៈភ ឆន២០១១ ី ិស

ំ ់។ បុណយកុសលជូនញតិ កុ ងសង រវដទ ន ្ដ ងអស

សូមអនេមទន ុ !

2


CIvRbvtþimha])asika jwúk b‘unfa eroberogCaBakükaBü ¬Bakü 7 nig 8¦ CabzmsUmnmsáar eq<aHRBHsmμasm<úT§RKb;GgÁ RBmTaMgRBHFm’nigRBHsgÇ visuT§pUrpg;GgÁEkvbI. nigsUmeKarBBuT§bris½T GgÁúyes¶óms¶at;RbugsμartI caMepÞógRbwgsþab;cab;esckIþ EdlmanGtßn½yR)akdNas;. eBalBIRbvtþisavtar namjwúk b‘unfa d¾c,gc,as; CRmabCUnCnTaMgekμgcas; BaküminRkLas;EkøgbMéPø. RbsUtéf¶cnÞ 14 ekIt KWcMExexñItmansirI xYbExktþikExμrRbusRsI eRtkGrhb¤T½ykøinERsRsUv. RtUvTI 13 Exvicäika nigqñaMhasibKt;RtwmRtUv XMuGUrdMbgPUmilMenA RsuksEgáenA)at;dMbg. «BukjwúkeGOmþayslI elakGñkTaMgBIrCYycmøg ciBa©wmbI)ac;minmanhμg buRtP¶ab¥ÚnbgTaMgR)aMnak;. mha])asikaCabuRteBA manBgSBUCepApSMmanlkçN_ CaRtYybNþÚleføIméføCak; CaTIBMnak;Bwgbnþ. muneBlRbsUtkUnmasq¥in mþayyl;subinkñúgn½yl¥ eXIj\sImñak;esøókBak;s édkan;ExSkl¥PøWepøk. ExSkmanTaMgbenþageBRC EcgcaMgrMelcl¥KYreRtk TajcitþRsém:GrBn;eBk \sIecalEPñk eqøIyvwgfáan. 3


sUmGñkTTYl EfeTAmux kñúgcitþeRtkGreRbobBMu)an eRkaymkelakmþaycg;xñúrTMu bMeBjCUnPøammin[P½y taMgEtBItUcrhUtFM «Bukral;éf¶TaMgBIrkay CaekμgsøÚtbUtgayciBwa©m eTANamkNaeKEtgxñaj; RKaCitdl;v½yRtUvsikSa cg;)anesovePAb‘íucsresr mþaysYrlelgnwgkUnfa eqøIyfacg;)anR)ak;edIm,I cg;eFVICaRKU mansgÇwm enHTwkcitþkUnvisuT§l¥ v½y7qñaM cUlsala ]sSah_BüayamBMumanx¢il bnþsikSaenA enty:g manEtgesckIþPasaExμr kMBugeBjcitþkarsikSa stVelakERbRbYlmineTogBit

tmál;dak;Tukesñh_esIμR)aN hak;eLIgeTBzansYK’al½y. «BukelakxMKitlkél )anKab;hb¤T½yBMumanNay. b¤kBasmrmüeKarBmþay xVl;xVaylM)akminkñan;xñaj;. TwkmuxjjwmBaJatiRsLaj; mþayrwtRsLaj;kUneLIgeTV. cg;eTAsalaeronnwgeK ln;tYGñkEm:pþl;esrI. kUneTAsikSa bMNgGVI Tijrbs;fIμ² ehIyl¥². ykR)ak;ciBaw©melakbvr EsþgPaBesμaHs\tmniÞl. bzmsikSaGnøg;vil xUcxilxkcitþdl;«Em:. pi©tp©g;kt;RtaeronBUEk GMeNayhUrEhelIkTwkcitþ. EtKYrGnic©a erOgCIvit cgqVak;rYbrwteRkokCIBCnμ. 4


sgÇwmfa)anCYbrs;enA eron)aneFVIkarmanRTBüFn EtKYrGaNitcitþelakmþay EfTaMkUnRsI \tKitBI qñaM 73elakmrNa kayvacacitþedaypi©tp©g; minTan;FUrRsalcitþekItTukç )anCit1qñaMRtUvRKaMRKa elakmanCMgWRtUvrukran ERkgkUnrs;enAmin)ansux kUnxMjjwmTaMgTwkEPñk TTYlbNþaMehIyra:b;rg cugqñaM74¬citbYn¦mc©úraC pþac;CnμayuRBHbita nwkeGIyEsnnwkGñkmanKuN hak;eXIjfIμ²nwgEPñkRss; nwkeXIjTaMgGs;RKb;kEnøg Føab;sþab;BaküeBcn_manxøwmsar Føab;mkBIeroneXIj«Buk GñkmþaycaMkUnedayGnueRKaH

CamYyEm:«ehIytbKuN ciBaw©mpÁab;pÁúnelakTaMgBIr. maneraKkñúgkayxMsMPI CIvIxøÜnÉgRtUv)at;bg;. kUnEsnexøacpSaxMtRmg; bMeBjGanisgSbuNübUCa. )at;muxGñkmþaykñúgevla citþrgevTnaeRBaH«Buk. elakxMTUnμankUnRKb;mux \tmþay«BukGñkRKb;RKg. sþay«BukeBkéRkknøg bnþelIkeRCagBUCBgSa. eKmanGMNac\temtþa mrNaecalkUnecATaMgGs;. )at;bg;RBHCnμkUnRseNaH bg;e)aHecalkUnsUnümrNa. Føab;lUkRbELgedayhtßa GñkmþayvacaEsnBIeraH. TwkmuxjjwmminmanemaH jjwmehIydYs)ayCMuKña. 5


kUnEsnkk;ekþACMuEm:« sVHEsVgrkRTBünigviC¢a elak[EfTaMekrþ׫Buk rs;kñúgsIlFm’Bit)anes,Iy nwgEføgBIbnk,t;GavexμA dwknaMRbeTscitþsamanü ]kja:TwkedaHGñkmþayéfø se®gÁaH[rYcputTukçRBYy eRkayrMedaH7mkra dwgKuNtbKuNminmanemaH salaeronRsHTwkRBHvihar kayvacacitþRKb;Ebbya:g ts‘UBüayamral;kic©kar eCosvagTMnas;ehIyrs;enA kñúgqñaM 80dl; 83 eFVI)ansñaédl¥eBkBn; qñaM85dl;90 RbFanPNÐaKarmitþPaB bMerIRbeTsCatimancMeNj )anb½NÑsesIrrdæ)anpþl;

BukfakUnRtUvha‘nBuHBar Cas<annavaqøgdl;eRtIy. TukCamrtkkMukenIþy sm,tiþhwñgehIyTIBwgR)aN. bu:lBtcitþeqAeRbobtircäan ekItekþArMxanCYbP½yRBYy. putBIRbl½ymanGñkCYy xMeRCagelIksÞÜyGnueRKaH. taMgcitþsc©atRmg;eq<aH Tan;CIvitrs;RtUvxMsag. sT§aeronFm’xMsi¥ts¥ag sagGMeBIl¥tEm:«. edaHRsaybBaðatampøÚvRtUv tampøÚvGriymKÁputTaruN. RbFankat;kIþGñkrt;Bn§ sagkitiþKuNCUnGgÁPaB. eBjcitþeFVIkarminrvat m®nIþx<s;Tabekatekaslü. bMeBjkic©karTTYlpl smÁal;sñaédCabkçCn. 6


CaCnmincaj;kielsFm’ TaMgcitþesμaHsnwgmhaCn TTYlPar³minxøacF¶n; ErkBunts‘U)aneCaKC½y. qñaM95epIþmGanbidk EdlCamrtkRBHCinRsI GanehIyGaneTot[yl;n½y RTwsIþsMxan;kñúgFm’Gaf’. minRbwgEtxagpøÚvFm’eT maneBlTMenreqøótsikSa eronpgeFVIpgykbriBaØa bnþsikSaGnubNiÐt. cenøaHeBlbMeBjbuNüTan mancitþxMeronykbNiÐt enAraCbNiÐtsPaBit [CaKMnitecHdwgx<s;. begáItnaTIsakcäaFm’ manxøwmsarl¥\tmanemaH BI 2001 EsnBIeraH eTaHekμgcas;kIþxMp©itp©g;. sT§amutmaMkñúgdYgcitþ dUcTwkGRmwtføapUrpg; CmñHGkuslsμartIp©g; eTaHbIsøab;GgÁk¾Elgsþay. BitNas;kIþl¥minEdl)at; EtgEtrsat;RkGUbsay pþl;PaBsuxsanþehIypSBVpSay sb,aykñúgbuNüCYbCMujati. 24sIha 98 TTYlemdaysßabnaCati CYysagsgÁmminrvat sñaédeRBagRBatCUnrdæa. 8emsa2003 EtgtaMggarfμICa]kja: manBakübnÞab;KWmha])asikal¥\tbI. 2005/8mifuna KYreRtkRCHføakñúghb¤T½y TTYl{FibDinÞ}BIrRbéB CaeRKOgskçIR)akdBit. 7


25mifuna2006 semþcelIksÞÜyCaCMnit ]tþmRbwkSasgÇraCBit semþcfVaysiTi§CYyKitkar. 31kkáda2008 emdayfñak;mhaesna smnigekrþ×eQμaHd¾éføføa LayedaykSRtakm<úCa. ysskþimuxmat;gartMENg hucplCak;Esþgminrujra jatimitþCitq¶ayKb;CaKña hwñgehIycitþCasagkusl. dwknaMjatimitþeFVITanPavna sagbuNücitþCaedayesμμaHs½RK qñaM2000)an\sSriyys eQμμaHmhakSRtIyanIkusm³. cUlrYmksagsgÁmCati BMumanrvatBIRkitüRkm eKarBtamc,ab;ehIyerobcM xøÜn[s½kiþsmCakUnl¥. qñaM2010TTYlRBHraCa NacRkkm<úCad¾bvr fñak;mhaesrIvDÆn_nammnusSFm’ rYbrYmbnþsagbuNükusl. eFVIl¥)anl¥R)akdBit sagFm’sucritTTYlpl suxsanþCatienHCUneTAdl; sags<anmKÁpldl;niBVan. eroberogéf¶cn½Þ 6 erac ExGsSúC B>s> 2552 RtUvnwgéf¶TI 20 Extula K>s 2008 edayyuvCn Ca TUc

3 8


េគលធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត បុគល គ ្រតូវមនេម ្ត ធម៌ដ៏ពិត្របកដ

ំ ក់េ ជព េ

យត

យេសចកេី្ត

្ហ

ំ ្រពមទងករ ុ

ពុំែមនជេម ្ត ែដលជប់

ពិត្របកដ ពុែំ មនជករុ

យករចង់បន ករយក្របេយជន៍អី្វ

ហមង ្របកបេ

មួយេឡើយ េហើយបុគល គ េនះនឹងយកចត ្ត ុក ិ ទ

សុខុមលភពរបស់អក ន ដៃទ េ

្របកប

ក់ចេំ ពះេសចកស ី្ត ុ ខ និង

យមេធយបយេផ ងៗ។ ទនឹ មេម ្ត អក ន ទ

ដៃទក៏្រតូវេម ្ត ខួ នឯងផងែដរ េពលគឺ ្ល ំ ងបបកមន ម ឲយខ ្ល ្ល ក់នរកេ្របត ួ នធ

ណិតខួ នបនេក ្ល ើតជមនុស កុ ំ

េ្រពះពុំបនពិចរ

បុណយបនសុខេធើបបបនទ ្វ ុក។ ខ បុគល គ មនក់ៗ ្រតូវែតយល់ចបស់នូវទុកខ

ំ ់ភ័យខ្លច ពុំ សចៈច ែដលមនុស ទងអស

៊ ន្របឈម និងយល់ចបស់នូវ

េសចកីស ្ត ុ ខដ៏ៃ្រកែលង ែដលមនុស ្រគប់រូប ែតងេពញចិត្រ្ត បថនចង់បន ំ ។ ្រពះអរហនទ ្ត ង

ខុស្រតូវសងម េ្រពះេ គ ចំ

កេពរេពញេ

យករុ

ំ ូ លចិត្ត ្រពមទងច

ម យេពលផទល់ខួ នេដ ្ត ុ ខរបស់សតេ្វ ្ល ើ បេសចក ីស ី

ក និងសងម គ ជតិ

សនក៏្រតូវបន

់ថ បុគល គ ខះ ្ល រះគន ិ

ំ រួមទងភពប ី។ ជ

មនស រក ី យ ចេំ ពះករទទួល

យ មនចត ិ េ្ត

េលើសពីេនះេទេទៀត ពុទ ធ សនតបៈ

មពិតពុទ ធ

សន

ពុំែមនជ

សនដូចពុំេនល

ំ ក េដក ខងេលើេឡើយ។ តបៈនិយម គឺជពកយ្របតបត េិ្ត ធខ ប ្ល ិ ើ្វ ួ នឲយល លៃថង

លេភ្ល ង េដកេលើបន្ល ចុះ្រ

ែដលបុគល គ ក្លយខួ នជ ្ល

បស

ំ ឹកេពលរងរ ។ល។ េនេពល ទ

ជទូេទេ្រចើនែត្រពេងើយចេំ ពះពិភព

9


ក េហើយ្របតបត ិ ិ្ត

េសចកស ី្ត ុ ខ គឺជួយក

មមគ៌តឹងរង ្វ រក ើ បែស ឹ េ្រចើនេចញេទបួសេដម ី ង

ែតពុំែមនមនន័យថ

ងសងម គ មនុស

មនច ូ លរួមក ិ

យមិនេធើអ ្វ េំ ពើ

ង្របេទសជតិេទ

់ សងម ្រកក់ឲយវកវរដល គ ឹ

់ មនុស ជតផងែដរ។ និងចូលរួមផល ្ត ់ េសចកីស ្ត ុ ខសនិ ភពដល ្ត ិ

្រពះពុទ ធ

ំ ះ ល់ករលប ំ ក បនបេ្រង នមនុស ឲយឧស ហ៍ពយយមតសូ ៊ េដម ើ បជ ី ន ំ ។ មផូ វដ អ ្ល ៏ល ្អ គអរ គ ង្រគ បប ឺ យមគ ិ ី បនបង្ហញ្របប់ពីេហតុផល

ពិចរ និងេហតុផលលឲ ្អ យសិទិ េ្រជ ធ ើសេរស ើ

គួរេដើរ

មផូ វ្ល

្រកក់

ែដល

ំ ំ ់ទុក។ មគ៌នេទរកកររ លត ធ ថ បនក្លយជ្រពះពុទ ធ ខ េ្រកយពី្រពះសទត

េហើយ ្រពះអងប គ ន្រ

៌ក ស់ថ មគ៌របស់្រពះអងគ គ មគ ឺ

ទក់ទងនឹងមូល ្ឋ នៃនេសចកស គ ី្ត ុ ខរបស់សងម

មរយៈមគ៌េនះ

្រពះអងគ បន្រចនេចលផូ វអមសងខងព ្ល ី រគឺ ធម៌ ំ ក់េ ជព

េរឿយៗេ

យកម

(កមសុខលិកន ្ល ុ េយគ)

និងធម៌

គឺ

់ ែដលេធើឲយជប ្វ ែដល្របកប

ំ កដល់ខួ ន យេសចកីល ្ត ប ្ល (អតក ្ត លមថន ុ េយគ) ដូេចះ ន មគ៌ ិ

ជមូល ្ឋ នរបស់្រពះពុទ ធ េសចកស ី្ត ុ ខ

និងសនិភ ្ត ព

ខងកុ ង(ផ ន ្ល ិត)្ត េនះឯង។ ូ វច

សន

៌ក គជមគ ឺ

ំ ់ ្ត លែដលនេទកន

ំ ្រពមទងករអភ វឌ េឆពះេទរកេសចកស ិ ី្ត ុ ខ

េដើមបេចៀស ងករយល់ខុស ចេំ ពះករ្របតបត ្ត ុ ទ ធ ិ ិព ី

ំ ់ ចបច

្ត ល ែដល

ស់ កុ ងករេឈ ង ន ្វ យល់្រទឹសីម ្ត គ៌ក

សនេនះ

្ត ល ជផូ វគ ្ល ួ រ្របតបត ិ ិ្ត

ំ ី ្របព័នអ ដ៏សមគួរដល់ធម៌។ បុគល គ នឹងយល់កន់ែតចបស់ អព ធ ភសមចរ ិ

របស់ពុទ ធ

សន

ំ ូ លេនះ ទងម

គឺពឹងែផក ្អ េទេលើអដង ្ឋ ិក គ មគគ

10

និង


័ ្ឌ របស់ធម៌េនះឯង។ ល័កខ ខ ណ ករយល់្រតូវ

ករ្រតិះរះ្រតូ វ ិ

ំ ដ មគ៌អង្រគ បប ី ៏្របេសើរេនះ

េពលគឺយល់ដង ៈច ធម៌បួន១ ឹ ពីអរយសច ិ គឺ្រតិះរះព ិ ិ ចរ

ចកបបកមម

គសម ម ទិដិ្ឋ ឺ

សមមសងប ក បៈ

េចញចកកមគុណ១

ំ ីមិនកុហកភូតភរេជរ្របទិច១ សមម ច ករេពលពកយ្រតូវ ជពកយសដ សមមកមន ម ៈ្ត ករងរ្រតូវ

សមម

និង

ជករងរមន្រទូ សស ្ត ីល ិ

ករងរលស ្អ ុ ចរត១ ិ

ំ ុ ទច ជវី ៈ ករចញ វ ជករងរមនមនេទស ទងព ធ ្រក ិ ិ ឹច មជវី ត្រតូ ិ

ច្រក១ សមម យមៈ ករពយយម្រតូវ គឺពយយមលះអេំ ពើ

ងអេំ ពើល ្អ បុណយកុសលេផ ងៗ១ សមមសតិ

បបទុចរច ត ិ និងពយយម

ករភញក់រលឹក្រតូវ គមនសត សមបជញ ញៈ្រគប់្រគងកយ ឺ ិ

លេ្អ

យករ្របុង្របយ័តម ស ន នេធ ្វ ្របែហស១ ិ ់រច ំ ត គអប ្ត យ ឺ ិ ឲ

ចត វ ្ត ឹ ង្រតូ ន ិ ហ

្អ ត

៎ េន នកុ ងក ជចិតហ ្ត ឹ ងហ ន ន ុ សលធម៌។

បរេ

ក។

គឺផូ វច ្ល ិត្ត

ំ ល់ ករដក

(េយនិេ

ន្ត

ំ ទងជត េនះន ិ ិង

ំ ន់ ែដលទក់ទងនិងក ្ត ពីរសខ

មនសិករ)

ំ ំ បរយកសសង ម មនទងល ន គ ្អ ិ ងទង ិ

ហមង

័ ក្រគប់រូប្រគប់វយ ្រគប់ជតិ

េដម ើ បទទ ី ួលបននូវភពសុខ

ំ ុត ជអភសមចរខ ស ព ់ បផ ិ

គឺក ្ត ខងកុ ង ន

សមមសមធិ

្របសចកកេលសជេ្រគ ងេ ិ

ំ ្របករេនះ ធម៌���របប សំ ប់មនុស េ ី

សន៍អនុវត្ត

ច ចត ្ត យបន ិ ឲ

និងក ្ត ខងេ្រកគឺ

ំ ុ ចេនះសេំ ្រកក់។ ចណ

េទ

ំ ក់ទន ំ ងៃនជីវតរស ់េន របស់មនុស មនក់ៗកុ ងសង េលើទន ម ែដលមន ន គ ិ ។ ម រតទទ ្ល ី ួលខុស្រតូវេលើទេងើរ្វ បស់ខួ នែដលបនេធ ើ្វ

ឲយេយើងក្លយជមនុស

្រកក់

េ្រកពីអេំ ពើ

11

្រកក់

ពុំមនអីែ្វ ដលេធើ្វ ែដលខួ នបនេធ ្ល ើ្វ


េហើយក៏គមនអីែ្វ ដលេធឲយក ្ល យជមនុស ល ្អ េ្រកពីអេំ ពើលែ្អ ដលខួ នបន ្ល ើ្វ ងេនះែដរ។

់ សន ករមន្រទពយសមបតិ្ត ឬភព្រក្រករបស ី

េនកុ ង្រពះព ន ុ ទធ

បុគល គ មនក់ៗ គឺ

្រស័យេទេលើកមព និងបចុ បបន រន បស់បុគល ម ី អតតកល ច គ ី

យខួ នឯងផ ្ល ទ ល់។ ពុទ ធ

សនិកមនភពភ័យខ្លច ចេំ ពះករ

េ កុ ងច ន ្វ ិត្ត ចេំ ពះករេធើទនេនះ

យមនសទធេជឿជក់យ៉ងចស់ក្លថ

េនះៗ េ

ំ ត់ ទុគ៌ត ដូេចះ េកតជមន កស ុ ស ្រក្រក ន េទើបេគខេំ ធទនគ មន ើ ី ើ្វ

ទ ក់េសើរទ

សបបុរសទនែដលខ ្ល ្វ ើ យ មនឥទធនុភពឲយពួកេគមន្រទពយ ើេហ ិ ួ នបនេធ ់ខួ ន។ ំ សមបតច ករែចករែលក ន ្ល ិ ីវតរបស ិ្ត េ្រមើនរុងេរឿង និងេជគជ័យកុ ងជ

្រទពយសមបតិរ្ត បស់ខួ ន ្ល គឺជករបេំ ពញនូវទនបរមី ែដលជករសន ំនូវ េសចកល ុ ស េយង ី្ត ្អ េហើយករសន ំេនះឯង េធឲយមន ើ្វ ើ នូវេ

ំ ក់ ក ំ ភៈ គឺេសចកីជ ្ត ប់ជព

កុ ង្រទពយសមបត រិ្ត បស់ខួ ន ន ្ល មនែតប ុ ៉េ ិ កេំ ណើតដ៏្របេសើរេទៀតផង។ េ

ញ់សិតេ ្វ

្ណ ះ

ចកត់បនយ ថ បន

ភលន់ពន់្របមណ

ចឲយខួ នទទ ្ល ួលបននូវជតិ

យករសន ំ នូវទនបរមីេនះជេរឿយៗ

ំ ុ ត នឹងនឲយប ំ េនទីបផ ុ គល គ េនះរក សីល ចេ្រមនសមធ ើ ិបញញ បន

សេ្រមចនូវករ្រ

ស់ដឹង។

ពុទ ធ

សនិកក៏មនជេំ នឿែដរថ

ករែចក

ំ រែលក្រទពយសមបត រិ្ត បស់ខួ ន ្ល េទឲយអក ន ដៃទ គឺជេសចកីល ្ត ្អ (រួមនិងករ រក សីល)

ែដល

ចេធឲយេក តមនេសចក ើ្វ ើ ីេ្ត

មនស

ំ ក ំ ក ទងអ ន ឲយ ទងអ ន ទទួល (បដិគគហកៈ) េហើយផ ទនេនះេទៀតេ

ក៏ជេសចកីស ្ត ុ ខដុមរមន

សងម គ មនុស េទៀតផង។

12

សុខសនិភ ្ត ព

និសង ៃនករេធើ្វ

និងករឯកភពគនកុ ង ន


ំ ុ ងែតេកើតេឡើងយ៉ងខ្លង ំ សព្វៃថភ ង ពេ្រសកឃ្លនកព

្រជវខងែផក ន េសដក ្ឋ ច ិ ច ពីរភគបីៃនអ្រ

ទុកព ខ ី កងះ ្វ ខត េ

រូបតម ថ ភ េ

្របជជនពិភពេ

មករ្រ

ំ ុ ងរង ក កព

រភព្រក្រក និងរងទុកយ ខ ៉ ងគួរឲយ ី

ធម ពីេ្រពះែតអតុលយភពកុ ងវ ន ភគទន្រទពយសមបត ិ ិ្ត និង

ំ ុ ងែតខះ ្របភពធនធន។ ពួកេគកព ្វ ខតនូវបច័យ ច បួនជត្រមូវករស្រមប់ ករផត គ ់ផង គ ់កររស់េន េហើយពួកេគរស់េនេ្រកមបនទត់ភព្រកី្រកេនកុ ង ន

ំ ួ នតូច រស់េនកុ ង្របណ ខណៈេពលែដល អក ន មនមួយចន ន ិ តភព េពរ េពញេ

រូបតម ថ ដ ភ ៏េលើសលប់

េចទជេ្រចើន ស្រមប់សងម គ ពិភពេ ចត ិ ្ត

ត្រមូវកររបស់មនុស មនក់ៗ

ែឆត ្អ និងអុស) ជលទផ ធ ល

តុលយភពរ ងអក ន មន

ំ ុ ចេនះបនក្លយជបញ ចណ ្ហ

កេពលបចុ បបន ។ ច ន

គគ នេចះ ្ល ឺ ម នទីបញចប់េនះេទ(េភើងម ិ

ក់ដូចជពិបក

ស់ កុ ងករេធ ឲយមន ន ើ្វ

(ករេធប គ ដ៏ឧតម ្ត ) ើ្វ ុ ណយពីជតម ិ ុ នជមងល

អក ន ្រក (ខះ ្វ ករេធប ើ្វ ុ ណយពីជតម ិ ុ ន) េ្រពះេហតុេនះ ពុទ ធ ចេ

ះ្រ

មធមជ ម តិៃន

និង

សន មន ិ

ំ ំ យបញ ឲយបនសេ្រមចដូចបណ ង្រគប់រូបេឡើយ ្ហ ទងេនះ

េ្រពះមនករទក់ទងេទករ

ងបុណយងបប។ ិ

េយើងេជឿថេរឿងេនះ

គមកព តកល និងបចុ បបន គ មនក់ៗ) កុ ងអត ន ច ន ឺ ី កម(ម គករ្រប្រព ឺ ឹ តរ្ត បស់បុគល ី

េនះ។ ដូេចះ ន

មនករពិបកកុ ងករេ ន

ះ្រ

យបញ ្ហ េនះ េពលគករ ឺ

បេងើត ក ឲយមន តុលយភពរ ងអក ន ្រកនិងអក ន មន រ ងអក ន មន្របជញ និង អក ន ខះ ្វ ្របជញ។

បុ េ៉

គន។

្ណ ះ េទើបេ

មនែតករពយយមេធើទន ្វ

ះ្រ

យបនពិេសស

13

ំ ់គន និងអេំ ពើលទ ្អ ងអស

ងទនសីល ភវន ឲយបនដូច


ពុទ ធ

ំ ់ សន បនសងត ក ់ធន ង ់ថចបច

ស់ សំ ប់អក ន ្រគប់្រគង

់ ផះ ង ទ កុ ងករែស ន ្វ រក្រទពយសមបតិ្ត េហើយេ្រប្របស ើ

ំ មសមគួរ ្រពមទង

ំ ់ អក ករែចករែលកដល ន ដៃទផងែដរ។ ែតេទះជយ៉ង េនះៗ្រតូវែតរកបនមកេ

្រទពយសមបតិ្ត

យ្រសបចបប់េនះមនន័យថ បនមកេ

មនឆេបក គ ំ មកែំ ហង េ្របអ ិ ើ ំ

ច រេំ

ំ នជេដើម។ ្រពះពុទ ធ ភបព

េំ ពះបញ ហ បនសែមង ្ត ្រពះធម៌ េឆើយតបច ្ល ្ហ េសដក ្ឋ ិចច េនកុ ងសង ន គ ធម៌

ំ ់ េ ទងអស

យករេមើលេឃើញនូវបញ ្ហ ពិត ពីភព្រក្រកន ី ិ ងភពសមបូរ

ំ ្ល របស់ ហូរេហៀរ េសដក ្ឋ ច ច ិនេសើភពគ ម ន ។ េដើមបប ិ ម ី េំ ពញត្រមូវករដ៏ខ្លងក

ខួ ន ្ល

មនុស មនក់ៗបនយកចិតទ ្ត ុក

ក់ែត

ចេំ ពះ្របេយជន៍របស់ខួ ន ្ល

ំ ់ខះ ់ខះ ផទល់ េហើយេ្របវើ ធ ្ល មន្រសបចបប ្ល េដម ិ ីេផ ងៗទង្រសបចបប ើ បី ិ

ទទួលបន្របេយជន៍េនះៗ។ េ

រ្របព័នេធ សដក ្ឋ ច ិ ច ពុំមនតុលយ

ំ ស់ េចះែតេកនេឡ ភពេនះេហើយ េទើបេធឲយមនទ ន ន ើ្វ ើ ើងកុ ងេ

ៃថេង នះ រ ងអក ន មន និងអក ន ្រក។

កសព្វ

េយើងេជឿថ ្រទពយសមបតេិ្ត នះ គម ឺ ិនបនបញចប់េសចកទ ី្ត ុកេខ

ខ្វយខល បនេ ្វ ់ និងបញចប់នូវករបេំ ពញេសចកី្រ្ត តូវកររបស់ខួ ន ្ល

ឯកឯងេនះេឡើយ គមននរ

េឡើយ

េបើខះ ្វ ករពិចរ

មនក់

ដ៏ឧតម ្ត

ក យ

ចបេំ ពញត្រមូវករបស់ខួ ន បន ្ល

ខះ ្វ ចិត្រ្ត ពមលម ម ដ៏សមគួរេនះេទ។

់នូវ្រទពយសមបតរិ្ត បស់ខួ នយ ៉ ងឈ្លសៃវ េដើមបជ្របេយជន ៍ ្រតូវេ្រប្របស ្ល ើ ី

ខួ នន ្ល ិ ងអក ន ដៃទ។ ដូេចះ ន ្រទបយសមបតិ្ត ឲយេយើងេទសួគ៌និព្វនក៏បន

ំ ត ឲយធ្លក់នរកេ្របតក៏បន េបខ យមគ អ ្វ ករអប់រច ន គ ងគ ើ ះ ិ ្ត ្របតិបតេិ្ត នកុ ងអរ ិ

ំ ី គឺសីល សមធិ បញញ។ ្រតូវេចះេ្របើ្របស់ជីវតឲយមន្របេយជន ៍ ្របប ិ

14


សំ ប់ខួ នឯងផង ្ល ំ ់ េនេពលចបច

សំ ប់ជួយអក ន ដៃទផង

្របសិនេបើ

ចេធើេទបន ្វ

មួយ េហើយ្រតូវេចះបេំ ពញនូវកតព្វកច ច ងម គ និង ិ ស

សនផងែដរ។ េយង រក្រទពយសមបតិ្ត គួរ្រ

ប់

មពុទ ធ

ំ សន បុគល ងែសង គ ែដលមនបណ ្វ

មសតឃ ្វ រកផក ្វ ុ ែមំ ដលែសង

េហើយេ្រកបយក

ំ ុ ក បនិ ចម ំ ុ កេនះ្រតូវបនេធើេហ ប លមង ្អ ផកមកេធើជស ្វ ្ត ង ្ត ៗ រហូតដល់សប ្វ ើ យ រួច ល់។ េនេពលែដល្រទពយបុគល គ េកើតេឡើង បុគល គ េនះែតងេ្របើ្របស់

ជបួនភគគឺ ពីរភគស្រមប់េធើវ្វ ន ិ ិ េយគ េពលគឺកររក្រទពយឲយេចះ

ំ ុ ះថយ មួយេទៀតែបងែចកចិញឹច មម ែតមនេទកុច

បិ

បុត្ត ភរយ្រកុ ម ិ

ញតធនន ូ វជីវភពរស់េន េស សុខភព និងេធប ិ ើ្វ ុ ណយកុសល េហើយ

់សន ំទុកកុ ងធនគរ មួយភគចុងេ្រកយ គស្រមប ជកែនង ន ្ល មនសុវតិថ ឺ ភពស្រមប់ទុកករពរេ្រគះ មុខ និងសំ ប់ឈឺចស់ជ ។

សនន ែដលនឹង

ទនមនពីរយ៉ងជមូល ្ឋ នគឺ

់ដូចជ សមភរៈ េ្រប្របស ើ

ទី១

ចេកតមនេឡ ើ ើងេទៃថង

មិសទន

បនដល់ករឲយ

ំ ក់ ផះ រ សេម្ល កបព ទ សែមបង (េសនសនៈ)

ំ និងថនែកេ គ។ល។ ជទូេទទនេនះគឺពួក្រគហសជ ថ អក ន ្របតិបត។ ិ្ត ទី២

គធម ទ ម ន បនដល់ករឲយធម៌ជទន មនដូចជករសែំ ដងធមេម ទសន ឺ ឬសនន ទ ធម៌ ។ល។

កចឆ និងមនករេបះពុមេព សៀវេភធម៌ ែចកជធមទ ម ន

ំ ី រេនះ្រតូវបនេគអនុវតយ ំ ូ ទងព ្ត ៉ ងទូលទ

សន មន្រពះ ជ

េនកុ ង្រពះព ន ុ ទធ

ំ ី េនះ្រពះពុទ ធ ច្រកកមុ ជជេដ ម ព ើ ។ ទនទងព

ំ ំ ួ ង េ្រពះនឲយមនបញ ំ ំ សែំ ដងថ ធមទ ងព ម នឈះ ន អស់ទងទ ញ នឲយ

បន្រពះនិព្វន។

15


RbvtþibMeBjbuNü mbaa])asika jwúk b‘unfa ¬bTBakü 8¦ - buBVNðsm½yrsμIBN’mas esaP½NrgSIrsμIesaPa - rIFIrCnmancitþsb,úrs vacakaycitþeday\tsMéc - eRbob)aneQIFMEtgEtmanmøb; RCk)anTaMgGs;eRkammøb;emtþa - sb,úrskm©at;bg;Gs;kiels edaybuNü)armIRbéBefáIgfáan - eBlenHKYrKab;erobrab;briyay EdlmannamehAfa jwúk b‘unfa - ]kj:amha])asika CaCnKMrUminlak;cMeNH - elak)an]btßmÖehIy)anbegáIt naTIeQVgyl;RBHBuTæsasna - beRgonyuvv½y dUnCI RBHsgÇ edIm,IsasnaRBHBuT§brm 16

suriyayagyasputeCIgemXa bMPøWCnaelIPBEpndI. lHbg;edayesμaHRTBüFnGVI² lHbg;edIm,ICati nigsasna. eTaHéf¶eTaHyb;pþl;RKb;Gatμa taMgcitþectnapþl;PaBsuxsanþ. Gt;mansl;essenAkñúgsnþan eyIg´RKb;R)aNsUmGnuemaTna. KuNbuNüTaMgLay])asika c,as;c,géføføacinþaBiess. CaGñk]sSah_EsVgrktRmiH cg;[eKecHdwgeRcInRbkar. kmμviFIl¥eqItsikSaFm’Gaf’ Gs;eRcInvsSaéføføa]tþm. edaykþIp©itp©g;BüayamxitxM [rIksayFMelIPBEpndI.


- elak)anseRgÁaHkumarkMRBa rgTukçevTna[putTukçP½y edaypÞal;RbeyalKitKUrlkél dYgcitþmémedaykþIkruNa. - tamry³kak)aTRkhmCati cUlrYmxμIXμatedaycitþesñha dl;GñkxVHxatEdlmanTukça edaHRsaybBaðaCYydl;sgÁm. - seRgÁaHRBHsgÇEdlxMsikSa vin½yFm’Gaf’GkçraRkwtüRkm RbeKneTyüTanmanjatiCYbCMu BiFIbuNüFMeQμaHfaRBhμTan. - dwknaMbris½Tsáat;BIcm¶ay CYyCnÉnaykMBugeRskXøan rgeRKaHedaysarxül;BüúHrukran )at;bg;FnFanRBmTaMgCIvit. - CYyCatiPUmaCajatiCitxag bBa¢ak;PsþútagfaExμrmancitþ sagbuNükusledayesμaHBit² edaykþIGaNitRseNaHemtþa. - cUlrYmCYsCulnUvRBHectIy_ tmál;eksIénRBHsasþa enAesVdahánRsukmIy:an;m:a TIsgÁaynaelIkTIR)aMmYy. - rYmCavbidkmrtkRBHBuTæ RbesIrbMputBitmanEtmYy eFVICaFmμTanTukCaCMnYy temáIgelIksÞÜyCYyGñksikSa. - nwkeXIjRBHKuNbuBVburs RbwgERbgedayesμaHcarCaGkçra Gkçr³)alIERbn½yexmra Exμrmanvasnaéføføa]tþm. - GaraFnaRBHeBaFiRBwkS CaTIrB¤krIkraymenarmü mkRbtisßanGaramtUcFM EdlCYy]btßmÖBIekaHlgáa. 17


- dEgðRBHFatud¾mansIrI énRBHCinRsIbrmsasþa ÉnaysmuRTGaemrika tmál;elImhaéRtrtn_ectiy. - enAvtþnieRKaFv½nEmnBit bris½TmUlmitþTwkcitþemRtI BiFIbuNüFMCMujatiRbusRsI EdlxMXμatxμImkBICitq¶ay. - carBuT§vcn³elIRkaMgsuvNÑ rsμIesaP½NKn;minCinNay »vaT)atiemakçy:agek,aHk,ay evor)abGnþrayputBITukça . - dEgðeTAkan;RbeTs\NÐa TwkdIesaPaRbesIréføføa TwkdIkMeNIténRBHsasþa CnmanvasnaqøgputPBbI. - tmál;taMgenARBHmUlKn§kudi RbesIrbMputEdnBaraNsI ksagkuslbMeBj)armI Tan;RBHemRtIkat;vdþsgSar. - mYyeToteBaF×mas²elOgq¥ineq¥A carCasMeNARBHBuT§dIka RBHGriymKÁ 8xøwmsar kMcat;tNðavinasRTuDeRTam. - ykeTAtmál;TukenAexnDI lgáaCaTItaMgRBHcgáÚm Ekvd¾éføføaEtgEtecameram bUCadl;RBmcitþedayRCHføa. - eBaF×masmYyeTotcarGriymKÁ CapøÚveCOCak;)annUvbBaØa Rtas;dwgGriysc©4Rbkar qøgvdþsgSarputevra. - naMGPieskrIkrayeBkéRk rYcehIylkélEheTArkSa enAesVdahÁntmál;bUCa sUmGnuemaTnaedaycitþeRtkGr. 18


- dwknaMksagRBHBuT§bdima edaycitþesñhacinþaGMNr sagGMBImasRTg;RTaybvr daMt,Úglm¥PøWepøkBNÑray. - emIlehIyRCHføamhakusl kat;kþIkgVl;dl;CnTaMgLay Casm<aybuNüdl;brelaknay putBIGnþray)ansuxsYsþI. - EhhmGmGgÁykeTAtmál; GaramnimlEtmYyl,ajl,I vtþ]NÑaelamedaycitþPkþI twktagskçIénvb,Fm’Exμr. - dwknaMfVayTanmankñúgvin½y EdlRBHCinRsIRtas;TukpgEdr se®gÁaHdl;sgÇp©g;citþFYnEf eRBaHelakCaERsbuNüd¾l¥l¥H. - mhakzinTanmancitþR)afña fVaysgÇcaMvsSabIExBitc,as; sikSabdibtþiFm’vin½yRBH km©at;kielsBIkñúgsnþan. - éRttUcéRtFMRBmbrikçar maneRcInmhimarugerOgefáIgfáan rYmEhrIkraymenarmüsuxsanþ kuslklüaNzitkñúghb£T½y. - mYyBan;R)aMmYyryEfmsamsib RtYtR)aMBIrBit\tmansg½Sy eTAkan;Garammandb;R)aMbI jatimitþRbusRsImUlmIrkuHkr. - pSBVpSayRBHFm’viTüú TUrTsSn_ l,ajl,Iekr×þeQμaHkitiþysbvr GñktUcGñkFMrIkrayeRtkGr eRBaH)ansþab;Fm’naMcitþpUrpg;. - CYsCusRBHBuT§rUbEdlEbk)ak; sagGMBIR)ak;rab;ryRBHGgÁ [CagEkécñedaykþIp©itp©g;fVay semþcsgÇ»nGgÁbgÁM. 19


- ]j:amha])asika manktBaØútaeq<aHRKUCaFM eFVVIbuNübc½©ybYn]tþúgÁ]tþm rYmRbmUlpþúMsisSKNTaMgLay. - eKarBbUCaelIkeTyüFm’ ya:geRcInd¾l¥taMgcitþpSBVpSay eq<aHRKUGacarürYm«Bukmþay kan;brelaknayrMlayxn§R)aM. - elakRKUGacarüRBHnamhYhYn taMgenAmaMmYnCab;CaRbcaM kñúgePTbBVCitGs;CaeRcInqñaM luHGs;buBaØkmμCYbmrNP½y. - Cncitþsb,úrsdk;Cab;kruNa ENnaMRbCaCYyCnRkRkI qøgCm¶WeGds_ekItTukçrIgér rg;caMéf¶kS½yedaykþIemtþa. - cUlrYmsMGatrUbRBHsm<úT§ RbesIrbMputelIéRtelaka bris½TcUlrYmedaycitþRCHføa RBHsgÇrtnamUlmIrkuHkr. - enAÉskümunIectiy tmál;sarIrikFatubvr rYmKñabMeBjnUvkuslFm’ edaycitþesμaHseq<aHéRtrtn³. - RbeKncgðan;RBHPikçúsgÇ edaykþIp©itp©g;bUCasav½k Edl)ancUlrYmedaycitþesμaHsμ½RK enHBitsav½kcinþaRbéB. - CnmancitþbuNübMeBjkusl minecHsáb;sál;KitKUrlkél CYysMGatvtþedaycitþPkIþ bris½TRbusRsIBitmansT§a. - cUlrYmbMbYskulbuRtsav½k lHkarCab;CMBak;enAkñúgeKha dak;xøÜn[Fm’Gb;rMkaya citþnigvacatamBuT§»vaT. 20


- kulbuRtsμ½RKbYsmYyrydb;R)aMbI yuvv½ymYyBan;R)aMbIryeTot cUlrYmsþab;Fm’criyasuPaB eBlenHsUmeqøótCRmabTItaMg. - kñúgviTüal½yb‘unranIh‘unEsn bris½TNan;ENnCYyelIkkmøaMg citþdl;kulbuRtextþkMBg;qñaMg EdlxMttaMgc,aMgnwgkiels. - ÉkMBg;FMenAvtþsanKr kulbuRtbvrminh‘anRbEhs k¾)anfVayxøÜnBYnykcMeNH kñúgvin½yenHman250. - sb,úrscUlrYmman500nak; GbGrsav½kbuRtRBHsasþa Edl)anfVayxøÜndl;éRtrtna edIm,Isasnasm<úT§brm. - kñúgextþTaMgBIrBitmankitiþys rbs;GñkbYskñúgePT]tþm GPi)alrgextþGeBa¢IjCaFM BiFICYbCMuGb;rMsIlFm’. - carsøwkeBaF×masCaelIkTIbI jatimitþRbusRsIrYmcarkuHkr rYcehIyGPieskedaykþIGMNr rYmsagcitþsbnþsasna . - naMeTAbUCaRBHcgáÚmEkv xMcUkxMEcvedaycitþxøaMgkøa BisaxqñaMqøÚv2550 Efm3vsSaeq<aHRkugeb:kaMg. - manGñksb,úrsxitxMsMPI BüayammkBIRbeTs)araMg tmál;kaycitþGFidæantaMg rYmCakmøaMgsamKÁImUlmitþ . - eTAfVaybgMÁRBHFatubvr kñúgcitþeRtkGr)aneXIjedayBit eRBaH)anbUCaeBaF×masviciRt y:agl¥RbNItedayGriymKÁ. 21


- sUmGnuemaTnaRKb;²Gatμa sUm)ansuxarYcBIGnÞak; marmc©úraCEdlcaMBYnsÞak; GUsTajelakGñkFøak;kñúgPBbI . - ])asika)anepþImKMnit citþRCHføaBitKitKUrlkél GeBa¢Ijsb,úrsTaMgRbusTaMgRsI muncUlqñaMfμIeFVIbuNüktBaØÚ . - edIm,ItbKuNdl;GgÁsemþc RBHT½ybþúÚrpþac;xitxMts‘U elIksÞÜysasna[zityWnyUr RTg;CaKMrUdl;bcäaCn. - Cak;EsþgnaTIsnÞnaRBHFm’ RTg;CYyKaMRTRBHT½yeTarTn; RTg;RBHtRmiHd¾viessln; RTg;manRBHKuNCYytRmg;pøÚv. - dUecñHkUnecAdwgKuNRTg;Nas; eRBaH)anRsg;RBHRsg;Em:Rsg;« )ansþab;RBHFm’ehIy)aneXIjpøÚv RbesIrRtwmRtUvrYcputTukçM. - raCrdæaPi)almanKuNGenk )anvaybMEbkKuk\tCBa¢aMg rMedaHRbCarYcBIr)aMg Edl)anxNÐraMgGs;Cag3qñaM. - EdlCaKukFMcgcaMminePøc nwkeXIjCanic©)anrYcBIkmμ rs;ranCIviteFVIbuNüRbcaM Caerogral;qñaMedaykIþp©itp©g;. - edIm,ItbKuNsemþcGm©as; mYyCIvitc,as;bUCatRmg; kay vaca citþ \tevocevrbg; hb£T½yRtwmRtg;kñúgePTbBVCit. - sisSKNTaMgGs;KWCakUnecA manPaBkk;ekþAenAkñúgCIvit semþcRKb;GgÁRTg;eR)asRBMcitþ eR)aHRBMCIvitedaycitþemtþa. 22


- semþcmanKuNCaeRcInGenk viessl¥ÉkkUnecAbUCa fVayelakmanKuNnUvPtþahar eTyüTanéføføaedaycitþesμaHs. - ehIysUmebþCJars;eRkam»vaT brisuT§l¥s¥atRbéBbvr eRkamkardwknaMkbedayKuNFm’ semþcbvredaycitþPkþI. - sñaédCYyCatiCYydl;sasna kñúgEdnrdæasegçbEbbxøI EtsUmerobrab;P¢ab;nUvsñaéd EdlmannisS½yenAkñúgelaka. - elak)ancUlrYmkñúgGgÁCMnMu BiFICYbCMuGnþrsasna cUlrYmedaHRsaynUvral;bBaða rvagsasnakarBarCemøaH. - EsVgrksnþiPaBdak;kñúgdYgcitþ Catisasn_eRcInBitsamKÁeI dayesμaH edIm,IBiPBelakmansRms; Gs;kþICemøaHrs;edaysuxa. - cUlrYmsnñisITenARsuk)araMg Tb;Tl;RbqaMgGMeBIhigSa EdlerobcMedayKN³kmμkar GnþrsasnatMbn;GIr:ub . - cUlrYmBiFIBisaxbUCa RbeTséfCaTIkEnøgR)arB§ fñak;GnþrCatiKYr[eKarB buNüRBHcmPBBitrIkrayéRk. - ehIy)anTTYlnUvsBaØabRt ÉkGKÁBitraCTUtRbéB snþiPaBBiPBelakenaHén taMgedayRbéBenARkugesG‘Ul. - ehIy)anTTYlPar³mYyeTot EdlGnþrCatirYbrYmRbmUl ®sþIecHdwgCakmøaMgsñÚl dwknaMbBa©ÚlCasmaCik. 23


- cUlrYmkargarGnþrsasna KWCasñaédminGacbMePøc - mankarcUlrYmsßab½nrdæa edaHRsaybBaðatNðacak;eRsH - RbqaMgnwgkarplitGavuF rYbrYmsamKÁImanFm’emtþa - sñaédbNÐitBitBwgcMeNH eTaHbICraBüaFirYbrit - eRbIeBlevlaRbeyaCn_TaMgGs; xitxMeronsURtviC¢aelakiy - TTYlsBaØabRtd¾x<g;x<s; ehtuénBüayamplminvibrit - edaysarsñaédeRcIn\tKNna km<úCrdæ]tþúgÁ]tþm - eRCagTg;sasnabBaØaQøasév [rIkceRmInbeBa©ósvibtþi - CaRbFanRkumRbwkSaPi)al smaKmdUnCI])asika 24

tMbn;GasIu nig):asIuhVik caMgEcgrMelcCnmancMeNH. Gnþrsasnaminh‘anRbEhs R)ascakvinasputPaBhigSa. taMgcitþemaHmutsMu[kruNa kMuvayRbharstVmanCIvit . minh‘anRbEhsBüayamriHKit éf¶ l¶ac yb; RBwk \tmansMéc. minmancenøaHeTaHcas;ehIykþI rYmFm’CinRsIBüayamedayBit. elIksÞÜykitþiysebkçCnbNÐit buNüBIGtItBitCYy]btßmÖ. e)aHeqñatCab;CaRbFansmaKm rYmRbmUlpþMúRkumBuT§bris½T. dwknaMEkéxedaykþImFü½t snþiPaBs¶b;s¶at;suxsanþrmna. bNþúHbNþalFm’RBHPKva km<úCrdæasikSaGb;rM.


- semþcGKÁmhasgÇraCa RTg;)anpþl;gar]tþúgÁ]tþm ]tþmRbwkSakargartUcFM BüayamxitxMykcitþTukdak;. - TTYlemdaysßabnaCati hUrEheRBagRBatc,as;BitRbtükS )anedaysñaédBüayam\tGak; enHsbBa¢ak;CnKMrUl¥. - TTYlemdaymunIsarP½N enAkñúgfñak;Can;FibDinÞbvr Edl)anEtgtaMgedayG>n>Rk rIkrayGMNrqñaMBIrBan;R)aM . - TTYlemdaymhaesna KYr[RCHføasßitenAkñúgqñaM BIrBan;R)aMbIEdlenA)ancaM enHKWCaqñaMminGacbMePøc. - LayRBHhsßelxaedayRBHmhakSRt rugerOgeBkkþat;caMCab;Canic© qñaMnkçtþb¤kScaMgEcgrMelc dUcrsμIeBRCrgSIsussay. - ysskþi]kj:aRbesIrx<g;x<s; fáúMefáIgkitiþysl,Il,ajCitq¶ay mangar]kj:aeRBaH)ancMNay RTBüFnTaMgLayCYyCatisasna. - b:uEnþgarEdl]tþúgÁ]tþm BieraHrmTmüKYr[RCHføa garehAmha])asika sav½ksasþaGgÁRBHCinRsI. - CaCnEdlF¶n;enAkñúgFm’Gaf’ manKuNkruNaemtþaGP½y lHbg;RTBüFnkaycitþvcI bUCaedIm,IRBHBuT§sasna . - ]kj:aCakUnmanktBaØÚ xitxMts‘UEfTaMrkSa RtkUlBukEm:taMgBIdUnta EdlCaRKYsarkbedayKuNFm’. 25


- CakUnluHedaynUvdMbUnμan taMgBIekμgv½ytruNIbvr - erobrab;sñaédénCnbNÐit erobrab;RtYs²minGacBN’na - karxVHxatxøHc,as;BitCaman elIkElgGnueRKaHsenþasRbNI - )aneXIjkitiþKuNénCnbNÐit naTIeQVgyl;RBHBuT§sasna - erobcMBiFInimnþRBHsgÇ CUnGñk]kj:ad¾viessln; - nimnþRBHsgÇceRmInRBHbritþ RBmTaMgRbeKnnUvPtþahar - TukCatMNagTwkcitþPkþI CUnGñk]kj:aqøgputéRtPB - buNücas;buNüfμIlkélelIkCUn éf¶nkçtþb¤kSrugerOgefáIgfáan - sUm[mha])asika suxPaBmaMmYnR)aCJaQøasév 26

rkSasIlTanedaykþIGMNr CaKMrUl¥dl;CneRcInKña. KuNbuNüeRcInBitsUmGnuemaTna eRBaHeBlevlakan;EtexIcxøI. ehtuenHsUmTanemtþaGP½y segçbEbbxøIbBa©b;xøwmsar. eyIg´riHKitedaycitþesñha rYmKñaKitkartbsñgsgKuN. edaykþIp©itp©g;ceRmInRBHCnμ manKuNEsnF¶n;elIeyIgRKb;Kña. manFmμTanBitedayFm’eTsna fVaysgÇrtnabuRtRBHcmPB. cMNgemRtIedaykþIeKarB )anRCkeRkammøb;kñúgGmt³zan. TukCaCMnUnesμaHBIsnþan eyIg´RKb;R)aNsUmCUnBrC½y. CaBIeraKa]bRTBcéRg CnμaenaHénCagryvsSa.


- sUmkþIR)afñaEdl)anb:unb:g kMu[knøgxusxkcinþa sUm)anseRmctamkþIR)afña EdlGñk]kj:ataMgkñúghb£T½y. - sUmCUnkusldl;RkumRKYsar rbs;]kj:a)ansuxsYsþI rYcputcakTukçceRmInrasI sUmmansirIsuxsanþesaPa. - eyIg´vnÞaeq<aHrtnRt½y sUmtMagvcIfVaykuslmha fVaysemþcsgÇRKb;²GgÁa nigPikçúCabuRtRBHmaneCaK. - sUmfVayRBHBresaysuxmenarmü ]tþgú ]Á tþmerogluHbrelak QñHGs;tNðaehtunaMesayesak lHbg;éRtelakniBaVnCaeRtIy. - sUmmnusSTaMgGs;kñúgPBelaka rs;enAsuxacinþaElðelðIy CnNamanTukçsUm)ansHes,Iy sUm)andl;eRtIyRBHniBaVnehag. éf¶TI 15 Ex vic©ika qñaM 2008 eroberogeday ])asika G‘uk c½nÞfa sUmGnuemaTna¡ 3

27


េគលធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត

យកទេងើ្រ្វ គប់យ៉ង ែដល្របកបេ

ទស នៈកមផ ម លេនះ គឺេ

េចតន

េហើយ នឹងហុចផលដល់អក ន េធើ្វ

មនផូ វកយ ្ល

មផូ វ្ល

មួយជ្របកដ

ំ គឺ ច ចត េខ យឬខ្លង ្ត វបក(ផល) ិ ិ ។

េដើមែដល្របកបេ

យេចតន

និង្របកបេ

យកិេលស

យ គឺ

្រស័យេលើទេងើ្វ ឬ្របសចក

ំ ្ល ងក ំ ្ល បនទប់ កិេលស។ ្របសិនេបើេចតនរបស់បុគល គ អក ន េធើ្វ មនកម្លងខ

ំ ្ល េហើយសកមភ មកេចតនេនះ នឹងបេងើត ក នូវសកមភ ម ពយ៉ងខ្លងក ម ព ំ ំ ឹង េនះ នឹងឲយផលេកនេឡ េលើសពីេនះេទេទៀត េយងស ឡ ើ ើ ើងខ្លងែដរ។

េម េមលករេធ ្វ ើ ើកម

យកយ

កមជ ម ចបប់េហតុផល ចបប់កមផ ម ល

ករ

្ល ប់

បចុ បបន ជ ច ន តិ។

ច ចត ិ ្ត ែដល្រប្រពឹតេ្ត ទ ល់ៃថង ជករពិត

ឬសកមភ ម ពនិង្របតិកម្រម បកបេ

៕ទស នៈកមផ ម លេនះ

យទទួលរងឥតទិព ធ ល

យយុតិធ ្ត ម៌ៃន

ំ ក់ទន ំ ងេទនិងករេកើត មនទន

ផលៃនកមព ម ី អតតជត ី ិ

រួមនិង

ំញ ឹ កញប់ថ េតើេហតុអីម េគបនសួរខុ ញ ម ្វ នុស ខះ ្ល មន្រទពយសុ កស ្ត ្ត ភ

័ ្រក? េហតុអីអ មនុស ខះ ្ល ទីទល ្វ ក ន ខះ ្ល មនរូប កស ក ន ន ដៃទមនរូប ី្ត ុ ខ កុ ងខណៈអ

្អ ត មនសុខភពល ្អ មន

្រកក់ បរប ិ ូ ណ៌េ

យពយធិ្របកបេ

ំ កេទវញ? កទ េហតុអីប ៈខុសៗ ខ ប ្វ នជធមជ ម តិ ត្រមូវឲយមនលកណ ខ ិ ី្ត ុកល ំ ួ រទងេនះ ំ ់ពុទ ធ គនដូេចះ ្រទឹសីរបស ន ? ចេំ ពះសន ្ត

ទស នៈកមផ ម ល បន មផូ វកយ ្ល

ត្រត

ចត ិ ្ត

ងយ៉ងពិ

្ត រ េពលគឺទក់ទងនិងទេងើ្វ

របស់បុគល គ អក ន េធើ្វ

28

សនបនបញ ច ក់្រតង់

ំ ុ ងក ទងក ន ុ សលកមម


សនសែំ ដងថ គមននរ

និងអកុសលកម។ ម ពុទ ធ

មនក់

ចេកតមក ើ

ំ ន់មួយចន ំ ួ នេនះបនេទ។ យគមនបុព្វេហតុនិងវតម ្ត ន ៃនបច័យ ច សខ

់ ទន ំ ក់ទន ំ ងនិងជីវតថ ជីវតចស ិ ិ ីម វបកវដ ៈ្ត ។ ិ កល

់ េនកុ ងក វលវល ន ិ ិេលសវដៈ្ត

៏មន កមម ម នេហើយវបកក ិ

កេលសវដ ៈ្ត ជេហតុឲយេធកម ម ិ ើ្វ

វបកមនេហ ិ ើយ

់។ េយង មនេចះចប ិ ើ

៏េកតេឡ កេលសក ិ ើ ើងេទៀត

ចបញចប់ េ

កមវម ដៈ្ត

វលច ុ ះវលេឡ ិ ិ ើង

យករពយយម្រគប់្រគងចត ិ ្ត េ

ំ េ្រមើន សីល សមធិ បញញ ពយយមរលត ំ ់កិេលស សតិសមបជញញៈ ខច

ំ ់កមឈ រលត ម ប់ កុ ងអត ត ន ី េ

ងេទៀត។ ដូេចះ ន ជីវតបច ច ន គឺជប់ទក់ទងនឹងជីវត ិ ិ ុ បបន

យមនេហតុេនះេហើយ េទើបមនជតថ ម នទប់ពីលះេ ិ ីប

េនះេទ។ េហតុបច័យ ច េនះ ្រតូវបនេគ សនិកជនមនជេំ នឿថ

ពុទ ធ

គឺបនមកពីករ បុគល គ

ងសួគ៌

េនះ សងម គ ពុទធ

ងេឡើង

ងនរកេ

្រកក់ ល ្អ ស េខមរបស់បុគល គ

សន

យផទល់

មនន័យថ

ំ ូ ក់ទស នៈកមេម នះយ៉ងទូលទ

មនខងពណិជក ជ មម

បនផល ្ត ់ បស ញ គល់ៃន

ទូេទេពលគសម ទ និងសមិទិ ធ ធ ងម គ ឺ ិ ិស

កសិកមម

េនេពលបុគល គ មនជេំ នឿេលើកមម

29

យ ចូល

ឧស ហកមម

យ្របៃពជេដើម។ល។ ម រតី

និងសងម គ ដល់មនុស

សមទ ម រតហ ន ធ ងម គ បន ី ឹ ងឯង។ ិ ិស

ដល់េសចកីេ្ត ពញចត គ ជមួយនឹង្រទពយសមបត។ ិ រ្ត បស់បុគល ិ្ត ថ

មួយ

៉ ងពិត្របកដ។ េ្រពះេហតុ យខួ នឯងយ ្ល

ំ ល់ខនេ ករអប់រ ំ បញ ្ហ សងម គ និងករដក ួ ្ល ពុទ ធ

ម្រទឹសី ្ត បដច ច មុបបទ។ ិ ស

របស់បុគល គ េនះេ

សនិក បន

ំ ង េទកុ ងករងរ្របច ៃថ ន

គ ល់

ឧទហរណ៍

ក្លយជអក ម ន មន្រទពយសុ កស ្ត ្ត ភ


បុគល គ េនះនិងមនេចតនល ្អ

់ អក ខួ នដល ្ល ន ដៃទ។

ំ កុ ងករែចករ ែលកន ន ូ វ្រទពយសមបតរិ្ត បស់

ចេំ ពះបុគល គ ែដលខះ ្វ ចត ្ត បបុរស ិ ស

ំ នបេំ ពញ ពុប

ំ ងអេំ ពើទុចរច តេ្រច ន ូ ល្រកខ ត់ ជ ិ ើន នឲយេក ើតកុ ង្រតក

បុណយកុសល

មនុស ្រក្រក បុគល វ្រចែណនជ គ េនះមនបេន ទ សអក ន ដៃទ េហើយមន្រតូ ី ិ ិ មួយអក ន ដៃទែដលមនជងខួ នេឡ ្ល ើយ។

បច័យ ច

ផុ យេទវ ញប ទ ុ គល គ បនយល់ពី ិ

ក់ែតងពីអតតជត ច ន ែដលជផលរបស់កមម េ្រពះ ី ិ និងបចុ បបន ំ ី ចទទួលេសចកេី្ត ពញចិតខ បនយល់អព ្ត ងសងម គ

េហតុេនះ បុគល គ

ចបប់កមយ ម ៉ ងចបស់ េហើយគមនបញ ្ហ េឡើយ េបើេទះជពួកេគមន ឬ្រក

យ៉ង

ក៏េ

យ។

សមទ ធ ង ិ ិខ

ចត ន ិ ែ្ត ផក

ម រតេី

គជសម ទ ឺ ិ ិែធ ដលទក់ទងេទនឹងេសចកេី្ត ពញ

ម រតី

យពិត។ ឧទហរណ៍ េនេពលប���គល គ បនយល់ចបស់

ំ ី ចបប់កមេម នះ េទើបបុគល អព គ េនះនឹងេពញចិតជ ្ត មួយអីែ្វ ដលគត់មន។ ករមន

ភនិងឥត

ភ ករមនយស និងឥតយស ករសរេសើរនិង

៏តច ករនិនទ សុខនិងទុកខ ែតងេកតមនេល គ ្រគប់រូប េទះមិនេ្រចនក ើ ើបុគល ើ ិ

ពុំ

ចេគចបនេទ េហើយពុំ

ចទទួលបនដូចគនេសើគ ម ន េឡើយ។ ចេំ ពះ

ំ ុ ងក្លយខួ នជជន បញ ្ល ្ហ េនះមនុស ទេំ នើបខះ ្ល កព េនេ្រកមឥតពលៃនេ

ំ ំ ី កធម៌ទង្រប ប

ជេ្រចើន។ ករសប ក ់ សល ក ់ កុ ងេ ន

េហើយពួកេគមនវបត ្ល ត ិ ផ ិ្ត ូ វច ិ ្ត

កធម៌ មន

្រតូវបនចត់ទុកជេសចកេី្ត ពញចត ្ត ង ិ ខ

ម និយម ជទសករ

ម រតី។

ភ យស សរេសើរ សុខ

មនដល់បុគល គ េពញ

ំ េលញទង្រស ុ ងបន េនេពលបុគល គ េនះៗបនសេ្រមចធម៌ េពលគឺករ

្រ

ស់ដង ឹ ែលងជប់និងេ

កធម៌េនះេទៀតេហើយ។

30


បនយល់ពីទស នៈ

្របសិនេបប គ បនេជឿ ើ ុ គល

ំ បុគល គ នឹងមនករ្របុង្របយ័តយ ន ៉ ងខ្លង

ចេំ ពះទេងើរ្វ បស់ខួ ន ្ល

ំ បុគល ង គ យល់ថ មនុស និងសតម ្វ នជីវតទ ិ

ទឹកឬកុ ងទ ន ីេផ ងៗេទៀត េនកុ ងេ ន

កេនះេទ។

ឬសតន ្វ ឹ ងបនរ្ត ស់េន

េដើមបន ្វ រកលេំ នថីម ី ឹ ងែសង

ឬសតេ្វ នះជេដើម

កស

ស្រមប់វញ ិ ញណ

មពិតគមនវញ ្ត ន ិ ញ ណែបបេនះ េនបនម

មទស នៈ្រពះពុទ ធ

េនះបនដល់ចត ិ េ្ត នះឯង

វញ ិ ញណ

មញញរបស់មនុស

បនទប់ពីលះ កេនះ គថវ ញ ថ ិ ញ ណសិតេនខងេ្រក ឺ

កេនះេទ វញ ិ ញ ណរបស់មនុស

មនុស

េ្រពះ

យ ែតងែតមនអនទក់

ដែដលៗ េពលគទ ជេំ នឿយ៉ង ឺ ុកេខ ្រពះករេកត។ ើ រស់េនេលើពិភពេ

កមព ម ិ ត្របកដ

សនេថរ ទ ែដលេ

េហើយចិតម ្ត នមនេនខងេ្រក ិ

ំ េឡើយ ្រគន់ែតមនតណ ៃនវញ ិ ញ ណ ជដេំ ណើរៃនេចតសិក ែដលជប់

ទក់ទង េ

យេហតុបច័យ ច ពីមួយេទមួយបុ េ៉

និងកមផ ម ល េហើយកមេម នះជមគ្រគ បកបេ

បដស ិ និ ធ

ឬជបប។ ពុទ ធ

្ល ប់េហើយេកតភ ្ល ម េទ ើ

ំ យេចតន ជេហតុនឲយច ុ តិ

ំ មកម្លងកម ឯ ម

នីមួយជបុណយ

សនិកជន បន្របតិបតច ិ្ត េំ ពះទស នៈកមម េ

មនុស ជអក ន ចំ

្ណ ះ េពលគឺទក់ទងេទ

ងកមេម

្រកក់េនះខួ នឯង ្ល

យយល់ថ

យខួ នឯង េហើយ្រតូវទទួលយកផលកមល ្ល ម ្អ ឬ

ំ នអក ពុម ន

ំ ួ សេឡើយ។ ទទួលជន

ជតថ ម ទួល ិ ីទ

់ ែដលបនសន ំជឧបនិស ័យ ទងខង ំ យ ឬថមពលៃនជវី តចស ិ

លន ្អ ិ ង

្រកក់។ ពុទ ធ

សន បនផល ្ត ់ នូវអនុ

31

សន៍ដល់មនុស ឲយដឹងពី


រេបៀបអនុវត្ត

មទស នៈេនះ គឺ

ងកមក សីល ភវន បន ម ុ ងទន ន

ំ ជ ំ ស្រមបខួ នន ្ល ឹ ងជវី ត ង មួយនឹងទស នៈកមម ផលកុ ងស ន ិ ្របចៃថ ។ ឧទហរណ៍ កលេបើមនុស ជទី្រស

ែដល

ចប

្ត លឲយ

្ល ប់បនដូច ជមម ឺង

ញ់ធ្លក់ខួ នឈ ្ល ង ់ េ ឺធន

រងនូវេពៀរែដលបន

យ៉ង្រជល

ពយធិ មរណៈ ជវី តែតងទទ ួល ិ

ពីកមរម បស់ខួ នឯងផ ្ល ទ ល់ េហតុេនះចិត្ត

របស់បុគល ង គ េនះក៏នឹងសប ង ់រមងប់ មនវេង ្វ េនេពលជិត ិ រៈេនះ មន

ំ រៈ្របេយជន៍ខ្លង

្ល ប់។ ករយល់

សនិកជន។ ជករពិត បញ ្ហ លេ្អ ផ ងៗជេ្រចើន និងសំ

ជេ្រចើន ែដលេយើងមិននឹក ្រគប់េពលេវ

យករ

ំ កលប ំ ិន េសចកី្ត ង ជជងតូ ញែត រ្អ ពីភពលប ្អ

ទុកេខ នះ។ អក ន ជមឺែតងែតព ង ិ ចរ

ពីទស នៈកមម និងសំ

យជមឺង

រកជេដ ន េ ើម ដូេចះ ី

់ បុគល េមលេឃ ន ជមឺង មនករឈចប គ េនះក៏ពិចរ ើ ើញអក ឺ

េ្រជថ ជវី តគ ុកខ ទុកេខ ្រពះជតិ ជ ិ ជទ ឺ

រៈជនិចច

ម នដល់ថ នឹង

ស់ ដល់ពុទ ធ ្រកក់

ចេកើតេឡើងចេំ ពះេយើង

បន។ បញ ្ហ ្របេភទេនះជែផក ន មួយ េ

រភព

ំ តង ភពខល េទើបេធឲយេយ ្វ ់ ខ្វយ និងករងរែដល្រតូវេធខ ឹ ើ្វ ្ល ងេពក ើ្វ ើង

េនឿយ

សំ

យធុញ្រធន់ និងជតិ ជ

ំ ុ តពួកេគ្របថន េដើមបបនសេ្រមចន រៈ។ ជទីបផ ូ វ្រពះនិព្វន ែដល ី

ំ ់ ជកែនង ្ល បញចប់ទុកទ ខ ងអស បុ ែ៉ នព ្ត ុ ទ ធ

ៃថង

ពយធិ មរណៈ េសចកទ ខ ុង ន ី្ត ុកក

មរយៈអដង ្ឋ ិក គ មគគ េពលគឺផូ វដ ្ល ៏្របេសើរ។

ំ សនិកជនមនបណ ង កុ ងករបេង ើត ន ក េសចកស ង ់ជ្របច ំ ី្ត ុ ខសប

មរយៈករេចះសប ក ់សល ក ់ ចេំ ពះសមភរៈ

កុ ងសង ម ន គ ឬេ

យករ

ចេ្រមើនសមធិមុនេពលពួកេគបនសេ្រមចធម៌ចុងេ្រកយេពលគឺករេធើ្វ

32


ឲយជក់ចបស់នូវ្រពះនិព្វន។ េ

យេមលេឃ ើ ើញចេំ ពះ េសចកទ ី្ត ុករខ បស់

បនខិតខែំ សង ្វ រកភវៈមិនេចះ

្ល ប់េពលគឺ្រពះនិព្វនពកយបលីនិព្វន

អក ន ដៃទ ឬមនភពភ័យខ្លចចេំ ពះទុករខ បស់ខួ នផ ្ល ទ ល់ ពុទ ធ

ឬនិ ៌ ន ជភ េភង ្ល ើ្ល (េភើងេ

សនិកជន

ំ ់េពលគផ បសូនយ ផុ រ្លំ លត ្ល ់ ្លំ នត ឺ ុព

័ យថ ស្រំ សិតមនន ក

ភៈ េទសៈ និងេមហៈ)។ និព្វនេនះ ជទស នៈពុទ ធ

ន ែដលមនន័យថ កររេំ

ំ ី សង រវដ។ ំ ល់ឬ ះេចញផុតអព ្ត សូមកុយ

្របកន់ថ េនះជរបស់អក ន េនះ ជរបស់អក ន េនះ ជរបស់ខុ ំញ សូម្រគន់ែត

យល់ថ របស់េនះមនែមន ែតមិនេទៀងេទ ្រគន់ែត បនិ ចេទៀតអ ក ្ត ន េបះបង់េទទី

សនន

េ្រចន ើ រយៈ

ប់

ំ ី របស់កប ំ ុ កក ំ ុក ៉ េទ ងព ប ិ

េហើយក៏រករបស់េផ ងេទៀត។

មួយេទៀត។

្រស័យបេ

្ត ះ

្រទពយសមបតជ ិ្ត

ភគេ្រចនេយ ងេពញច ត ើ ើ ិ ែ្ត តមួយ មពិតពួកេគចង់ឲយមនកន់ែត

េ្រចើនេផ ងេទៀត េម៉្ល ះេហើយគមនេពលទេំ នរ សំ ប់ែសង ្វ រកេសចកស ី្ត ុ ខ

់ ែតជប់និងេរឿងខងេ្រក រហូតដល់េសចកី្ត ផទល់ខួ ន ្ល គច ្ត ងកុ ងរវល ន ឺ ត ិ ខ ្ល ប់មកដល់

ពុំបនមនបុណយកុសល

់េ្រកខួ ន មខួ នមនែតរបស ្ល ្ល

ែដល្រតូវេចញេចលេទែតមនក់ឯង។សូមពយយមេគចឲយរួចពីកុ ងេពល ន

ែដលជិត

េ្រចន ើ

និង

េពៀរេវ ។

្ល ប់មិនមនវបបដ ិ ិ ្ត យ

ឥឡូវេនះ

រថ ី

ស់មនគ ួរ ិ

ម អញ

្ត យមិនបនបេំ ពញបុណយឲយបន

ំ ងនូវអេំ ពើបបទង

ំ នឲយមន

ពុំមនសមតភ ថ ពយកអីប ្វ និ ចេទ ្ត

ំ ល់ថជរបស់ ខួ នបនេឡ ្ល ើយ នូវរបស់ែដលជទីេពញចត ិ ្ត ែដលធ្លប់សគ

ំ ខួ នថន ឲយបនស ្ល ុ ខ។ល។

33


sikSaBImgÁlTaMg 38 Rbkar ¬bTkakKti¦ stVelakTaMgGs; CYbCuMRkumjati manTaMgkitþiys mankarecHdwg cg;GayuEvg eTaHbIdwgxøÜn TukçeTasGenk ekItcas;QWsøab; ehtuenaHeTvta TUlsYrrkehtu RBHBuT§sEmþg cg;[stVelak

minfaRsIRbus buRtIbuRta beRmIesμaHRtg;. rs;edayl,IeQμaH RTBüFnsþúksþmÖ tamcitþR)afña. xøacTukçéRkElg faminGackark¾enAEtsþay. eXIjpÞal;nwgEPñk manRKb;rUbkay enaHrwtEtF¶n;. cUlKal;sasþa sYsþIelIsln; ekμgcas;RbusRsI. c,as;las;éRkElg rYcputTukçP½y 34

cg;)ansuxa manTaMgbrivar CaGñk]tþm rs;enAskþism xøacTaMgmrNa Bar)any:agNa min)ac;briyay ÉkñúgG)ay kñúgvtþeCtBn mgÁldl;Cn edayeR)asRbNI briyayesckþI


TImYykMuKb; CnBalminEdl TIBIrKb;rk bNÐitEtgnaM TIbIbUCa TaMgGñkmansIl TIbYnmanP½BV RbeTssmKYr TIR)aMPav³ ehIyBIkalmun TIR)aMmYyenH sagGMeBIl¥

samR)aMbIRbkar. CnBalRKb;mux naM[suxa rYcGviC¢a. sm¶MBYnRCk [manviC¢a minFøak;G)ay. CnKYrbUCa GriyTaMgLay cakputkiels. )anekItRbsBVeronykcMeNH sagbuNüputTukç. buKÁlCaGñk naM[)ansux BIesakTukçP½y. elakGñkRtUvecH rs;enAmann½y 35

naMmanTukça [manR)aCJa bNÐitCaKña RBmTaMgkarBar man«Bukmþay GrhnþEdlq¶ay matuPUmiBiess RBmTaMg)anecH )aneFVIbuNüTukç CIvitrYcput fál;xøÜnRbéB Etg[GP½y


minsag)abkmμ. xTIR)aMBIr buKÁlsMPI eronsURtqøatQøas rvascMMNaM viC¢aceRmIn. xTIR)aMbI cUrkUnRbusRsI eronsURtsil,_sa®sþ sm,tiþekItekIn eRBaHmanR)aCJa. Rbsb;kargar BüayamBuHBar bMeBjParkic© tUcFMemþcmþa enAnaelakiy. xTIR)aMbYn RtUvrkSaxøÜn rs;mansIlFm’ kitiþysRbéB Rslaj;rab;rk. TIdb;enHNa RtUvmanvaca júaMgnUvRbeyaCn_ CaBUCBnøk sc©vaca. kñúgTIdb;mYy GñkRtUvecHCYy eKarBekatERkg nUvKuNmata 36

xMeronecHcaM sþab;CaRbcaM RkevIunRketIn htßkmμ[eRcIn mancitþhankøa )andUcR)afña kñúgFm’vin½y jatimitþRbusRsI Ep¥mElðmeTAmk seRmcTajyk ciBa©wmrkSa KuNF¶n;Gs©arü


kúñgTIdb;BIr xMEsVgrkRTBü db;bIse®gÁaH nigbuRtFIta db;bYnEsVgrk karminLÚkLM Rbkardb;R)aM ceRmInkusl bric©aKTan eTaHmantictYc TIdb;R)aMmYy RbRBwtþkñúgFm’

beRmIedayesμaH. bitaCaTICYybuRtTaMgGs; se®gÁaHedayl¥. CnEdlmaneQμaH edayviharFm’ bMeBjnaTI. KitKYréllk RcLMvk;vI RtwmRtg;tamFm’. [TanRbcaM lHelaP³Fm’ p©aj;citþkMNaj;. dl;GñkeRskXøan k¾kMucuHcaj; naM[RkRTBü. RtUvEtelIksÞÜy CaGriyRTBü 37

Rslaj;\tTas; kUnRtUvsμ½RKesμaH Priyabvr eTaHCamanRk BüayamsMPI ciBa©wmCIvI ceRmIncitþl¥ cinþabvr b¤mitþsMlaj; esckIþkMNaj; xøÜn[KYrKab; eTIbxøÜnminCab;


TIdb;R)aMBIr nigjatisnþáan TIdb;R)aMbI kargarmaneTas TIdb;R)aMbYn GaRkk;man)ab TIémÖenHNa kuMnwkeRKOgejón émÖmYyenHNa kMumanRbmaT RbkarémÖBIr eKarBcas;TMu

kñúgGnÞak;mar. cUrGñksMPI Tan;eBlevla minmanFujRTan;. rksIuGVI² minlUkminlan; k¾minh‘aneFVI. RtUvGñkeFVIxøÜn kMunaMeKeFVI putcitþGRbiy. RtUvEtrkSa kMuXøanRsaRsI eRBaHEtminsþab;. RTg;eR)aseTsna RtUveronRtgRtab; kñúgFm’TaMgLay. bursnarI nig«Bukmþay 38

se®gÁaHmIgma enAeBlQWICa mine)akbMP½nþ eTaHeKminTan; evorcakGMeBII RtUvnaMKñaerI stisμartI; naMFøak;GvcI Bnül;ra:yra:b; bdibtþitamc,ab; kMumanenOyNay RBmTaMg»nkay


RbkarémÖbI enAkñúgsgÁm RbkarémÖbYn minelaPln;hYs TIémÖR)aMenH man]bkar³ TIémÖR)aMmYy naMmanbBaØa TIémÖR)aMBIr cg;)aneCaKC½y TIémÖR)aMbI 1

dl;rtnRt½y. CnTaMgRbusRsI edayecHEkécñ »nlMeTanR)aN. mancitþnwgnYn ecHsÁal;RbmaN rs;edaysuxsanþ. CaGñkRtiHriH elIxøÜnb:unμan lubbM)at;KuN. sþab;Fm’minRBYy éføføaeBkBn; RBYyEfrkSa. RbeyaCn_TaMgBIr1 nUvral;kic©kar CagxnþIFm’. CnmansirI

RbeyaCn_ bc©úb,nñ nigbrelak

39

RtUvecHR)aRs½y b¤kBasMdI  sÁal;xøÜnsÁal;R)aN tammantam)an dwgjatisnþáan minEdlrujRcan TukeFVICaTun minht;ErkBn; mandl;CnNa KμanGVIéføføa RbesIrbvr


eKRbedAgay TIémÖR)aMbYn KWCamgÁl samsibRbkar2 eTAtamevla RbkarsammYy dutnUv)abFm’ samBIrRbkar3 Fm’d¾RbesIr RbkarsambI eXIjnUvsc©³ 2 3

Rbkar 30 Rbkar 32

mingaytbt das;etOneRcInRKa. eKarBCYbCYn RbesIréføføa nutþriy³. éleBlcrca mYyNaCak;lak; Tak;karecHdwg. Gt;Fn;CMnYy naM[Rsvwg nUvPav³Bit. KWRBhμcriya eFVITukkñúgcitþ tamRBHsasþa. RtUvxMlkél TaMgbYnRbkar

40

minF¶n;mat;k nigsmNa EdlCaTsSnasnÞnaFmμ³ edIm,ICaFñak; citþmin[xwg ggwtmindwg eRsacRsg;CIvit ehIyxMRbRBwtþ eronéRtsikça rMlt;tNða


RbkarsambYn bBaØacak;FøúH RbkarsamR)aM QñHGs;elakFm’ samsibR)aMmYy BUCesakxSwkxSÜl samsibR)aMBIr rYcBIFUlI samsibR)aMbI kab;qáarkiels enHCamgÁl sikSaecHcaM

nig])aTan. Cak;c,as;CYbCYn tamRBHTUnμan putelakTaMgbI. Gb;rMRbcaM rYmmanR)aMbI enAkñúglaPys. kmμnaMTukçRBYy ekItmancMeBaH enAerogral;éf¶. TukçP½yjaMjI raK³céRg teTAeToteLIy. citþekSmKμanP½y Gnus½yGs;ehIy tva:eToteT. elakGñkRtUvyl; bdibtþiekIneTV 41

sc©³Cayan )andl;niBVan citþ)anRbéB BMumanGal½y Qb;sabQb;eRBaH bBa©kçn§Edlrs;Gs;BIhb¤T½y BMumannisS½y eRBaH)andl;eRtIy marKμancemøIy RtiHriHKñan;eKñr citþGñkTMenr


mgÁlenHehIy cUrxMRbRBwtþ CaRKwHsIlFm’ [)anRbcaM

putkþIkgVl;. EdlCacemøIy ebIGñkcg;sÁal; kñúgxøÜnR)akd. RtwmRtUvbvr tamkarsnμt BIGBmgÁl.

énRBHTsBl kIþsux\txVl; KYrGnuvtþ nwgqøgrYcput

¬RBHéRtbidkPaK 52 TMB½r 4 ¦ eroberogeday mha])asika júwk b‘unfa éf¶esAr_ 5ekIt ExGasaZ B>s>2553 ¬27/06/09¦

3

42


េគលធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត សន បនេលើកកមស ព ់

្រពះពុទ ធ

្រស័យេ

េ្រព ងឲយមនុស េជឿេលើខួ នឯង ្ល េនះបេ្រង នមនុស

នៈរបស់មនុស ជតិ េហើយ្រពម យបញញរបស់េគ។

ពីវធ ិ បណ ី ុ ្ត ះសក្តនុពល

សន

ែដលេនកប់កុ ���ខ ន ួ នេគគ ្ល ឺ

ំ ុ ងសន ំលត ឧបនិស ័យ ែដលបនសន ំនិងកព ្អ េទេទៀត េដើមបជមន ុស ី មនគុណធម៌រេំ េជៀស ងអេំ ពើ

ះ ខួ នរ ្ល ួចពីទសករត

្រកក់ មិនែមនេ

្ហ ។ េគអត់ធនតសូ ៊ពយយម

រែតករភ័យខ្លចចេំ ពះករ

េទស ពីភរៈែដលេមលម នេឃ ើ ិ ើញេនះេទ បុ ែ៉ នេ្ត

ដង ឹ ថ អេំ ពើ

េនកុ ង្រពះព ន ុ ទធ

ធម៌និងបញញ េ

សន អក ន

ំ ួយ ំ ់មនជន យមិនចបច

ែដលសិតក ៈច ធម៌ ថ ុ ងសច ន ្រពះពុទ ធ

យ និង

ំ កុសល ចរកេឃើញវធ ិ ីស្រមិតស្រមង

ំ ុត ចសេ្រមចបន បញញខស ព ់ បផ

មបុ េ៉

រែតករយល់

ំ ំ ្រកក់េនះ នឹងនមកន ូ វទុកច ខ េំ ពះភវរស់ទង

ំ នឲយក ្ល យជមនុស េថកទប។

អក ន

ក់

មួយ ពីពិភពខងេ្រកេទ

មរយៈករយល់ដឹងពីជីវតព ិ ិត

សន មនែមនជ្រទ ិ ឹ សី ្ត ឬ

សនមួយស្រមប់ែតេជឿ

ំ ុ ត។ ជ ្ណ ះេទ បុ ែ៉ នគ ្ត ឺជមគ៌ជីវតដ ិ ៏ពិត្របកដ និង្របេសើរបផ

័ ំ សន ែដលមនវយច

មកនូវវបបធម៌

មនុស ជតិ ជ

ំ ុ តកុ ង្របវត ស់ជងេគបផ ន ិ្ត

និងករេធឲយ្របេស ្ត ់ ើ្វ ើរេឡើងផល

្រស ្ត ែដលន ំ

់េនរបស់ ដល់ជីវតរស ិ

ំ ុ ត មនេហតុផល្រគប់្រជុងេ្រជយ េបើ សនទេំ នើបបផ

ំ េធៀបនឹងសមទ ធ លទេំ នើបទង ិ ផ

យ។

43


េ្រក

មន្រតូ វេធើជទសករច េំ ពះអ ំ ្វ ិ

្រពះពុទប ធ នបេ្រង នថ មួយេទ

បុ ែ៉ ន្រ្ត តូវ្របងែ្របង ឹ

បញញផទល់ខួ នេដ ្ល ើមបេី ្រពះពុទ ធ

យ ល់ចេំ

ះ្រ

សនមន្រគប់លកណ ៈ ខ

ញញណមួយ

រកមេធយបយេ

យេ

ទបញ ្ហ របស់ខួ នន ្ល ិ ងសងម គ ។

ែដលសម្រសបចេំ ពះពិភពេ

សនេនះ្រតូវេគទទួល

ះ្រ

ចខង

សន្របកបេ

យវចរណ ិ

កបចុ បបន ច ន និងអនគត។

ៈវទយ គ ល់ថ មនលកណ ខ ិ

្រសជ ្ត ង វទយ ិ

ំ ុ ៉នមនេនកុ ងវ ្រស ្ត និងរកចេ្រម ន ស ្ល ិត្ត ិ ័យផូ វច ី ើនជងធតុរកចេ្រម ី ើនទងប

ំ រៈ។ ក៏ជមេធយបយមន្របសិទិភ ំ ុត ជពិេសសនិងកុ ងវ ន ស ធ ពបផ ិ ័យសភ

ំ ិ ភពសនិ ភព ែដល្រតូវេ្របើេដើមបែថទ ព សុខដុម និងពិភពៃនករេយគ ្ត ី

៌ដ៏្របេសើរ។ យល់គន កុ ងធម ន

ំ ូ ងបងស ជដប ្អ ់កុ ង្របវត ន ិ្ត

្រសព ្ត ិ ភពេ

ំ ឹ ង្របព័នវធ ណ្ណៈដ៏ សន ែដល្របឆងន

ភពរបស់មនុស ជតិ ែដល

អស់គន កុ ងករ ន

សន ជ

ប់ឳន េហើយបេ្រង នពីសម

ំ ្រស័យនឹងសមភព ឳកសស្រមប់ទង

់ជ ំ គ ល់ខួ នេគេន្រគប ្ល

ផល ្ត ់ េសរភពម ុ នេគចេំ ពះ្រសី ្ត េ ី

បតិ្ត

ក ្រពះពុទ ធ

នៃនជីវត។ ជ ិ

យេលើកទឹកចត ិ េ្ត គឲយសិក

ំ សន ែដលផល ្ត ់ នូវសមភពសងម គ ទងខង

សនែដល

និង្របតិ

ម រតី និងសមភរៈ។

ពិេសសបេ្រង នឲយេចះជួយសេ្រងគះគន កុ ងសង ហ ន គ ធម៌ មនករឲយទន១

ពកយសមព ្ត េំ ពើជ្របេយជន៍១ ករ ី្ត ិ េ ះមន្របេយជន៍១ ករ្រប្រពឹតអ

ទូនមនខួ នឲយល ១ ្ល ្អ កររក ពកយសចៈច ១មនករអត់ធន់១ និងមនចិត្ត េម ្ត ករុ

្របកបេ

យបញញជេដម ើ ។

44


្រពះពុទម ិត ធ នបនបង ខ បងខំ ឲយអក ន េដរើ ិ

ករេ្រប ន្របេ

របស់្រពះអងេគ ឡើយ

ម្រពះអងគ េធើជទសករ ្វ

បុ ែ៉ ន្រ្ត ពះអង្រគ បទនដល់ពួកេគនូវ

ំ ិ ត ដូចជកុ ងមង េសរភពៃនគ ន ល ៣៨្របករដ៏ឧតម ន គ ្ត បនែចងេហើយ ី និងករពិនិតយពិច័យ ច

បេ្រង នេយើងផងែដរថ

អមតៈេឡើយ។

េគលករណ៌

យភញក់រលឹក

ករសម្លប់

ំ ុ កច ត េដើមបឲយេគមនទ ន ្ល ិ េ្ត លើខួ ន។ ី

ល់សមសធតុ្រតូវែតែ្រប្របួល

៏ ទនឹ មេនះក ទ

ំ នអីជ ពុម ្វ

សនេនះ ជ្រគិះៃន្រកមសីលធម៌ ែដល្រតូវបេំ ពញ

េបើសេងត ក េទេលើសិកខបទមនដូចជ

ករលួចបន ្ល ់ឆេបក

ករ្រប្រពឹតខ ្ត ុសកុ ងកម ន

ករេជៀស ង

ករនិយយ

កុហក និងករេសពេ្រគ ង្រសវង ន ែដលេដរើ ឹ េ្រគ ងេញ ន អក យ

ចេធខ ស ៈឲយអក ្ល ក កណ ខ ន ដៃទរស់េនេ ើ្វ ួ នឲយបរ ិ ុ ទ ធ េហើយបងល

សុខសនិភ ្ត ព និងក ្រពះពុទ ធ

សន

ងជីវតសង ម គ ឲយខង ព ់ខស ព ់។ ិ

សុភមងល េហើយ្របតបត គ ិ ិ្ត េ

ំ មទង

ំ ី វធ បនបេ្រង នអព ្វ រកសនិភ ្ត ព ិ ែស ី ង

យ និង

មសមតភ ល ៣៨ ្របករ ថ ពផទល់ កុ ងមង ន គ

យមនព ្អ េលើជេំ នឿ ែបបងងឹតងងល់េទ ្របសិនេបើេគ ិ ឹ ងែផក

ចែសង ្វ

រកេឃើញសចភ បញញ និង ករសេ្រងគះកុ ង ច ព សនិភ ្ត ព សុភមងល គ ន ់បន គកររស ់ េន សនេនះយ៉ងពិត្របកដ អីែ្វ ដលេយងចង ើ ឺ

គនង ្ល

សនដ៏គួរ

យមនរ ិ េំ

ឲយេគរពរបស់មនុស

ំ កុ ងមង ល ន គ ទង៣៨្របករ

ភេលើេសចកៃី្ត ថថ ្ល ូ រន ជមនុស របស់ខួ ន។ ្ល

45


្រពះពុទ ធ

សន

ចជចេមើយច េំ ពះចេំ ្ល

មនុស និងផល ្ត ់ ទិសេ

បញ ្ហ ទស នវជ ិ ជ បន។

ំ បន្របប់ពីេហតុនឲយចេ្រម ន ើ

ទបញ ្ហ ខងផូ វច ្ល ត ិ ្ត និងចេំ

ថីម ដល់ករគិតរបស់អក ន េលើបញ ្ហ

ៃនជវី តន ិ ិ ងមរតកវបបធម៌

សនេនះក៏

អក ន ខះ ្ល ចូលចិតេ្ត

៌ េហើយអក អរយធម ន ិ

ករេ្រប ន្របេ

មួយ ឯអក ន ខះ ្ល េទៀត ចូលចិតេ្ត

វជ ិ ជ។

បុ ែ៉ នេ្ត ទះជយ៉ង

្រតូវេ

ថមគ៌ជីវត ិ

ក៏ េ

ះទុកខ គអរ អ គ ងគ ៨ េបេើ ឺ យមគ ិ

សន និង

ចរកេឃើញផងែដរនូវ

កសម័យទេំ នើប្រតូវករ។

របស់្រពះពុទថ ជ ធ

ករេ្រប ន្របេ

ំ ួ នេទៀតចូលចត េទវញ ឯអក ន មួយចន ិ ិ េ្ត

ទបញ ្ហ របស់

ចជួយអក ន ផងែដរ ឲយយល់ពីវថ ិ ី

ករ្រគប់្រគងចត ្ល កុ ងព ន ិ ្ត និងទូនមនខួ ន ិ ភពេ

រេំ

ំ នស និងនឲយវ ិ

សន

េនះថ ជទស នវជ ិ ជ

ំ ថ ទង

សន និងទស ន

េគ្រតូវយល់ថ្រពះរកេឃើញផូ វ្ល

ឲយបន្រតម្រតូ វជងេនះវញេនះ គឺ ិ ឹ

ែដល្រតូវេរៀនសូ្រតឲយេចះដឹង

មនករពយយម

តសូ ៊េទើបបនសេ្រមច េបេម ើ ើលឲយែវងឆងយេទេទៀត ពកយេ្រប ន្របេ

៌ អប់រស ំ ីលធម៌ផូ វច ំ េនះ គជមគ ភព ្ល ត ឹ នេទរកេសរ ឺ ិ ្ត និងបញញែដលដក ី ម រតីេ

យបរប ិ ូ ណ៌ េដើមបបន្រ ី

គឺ្រពះនិព្វន។

ស់ដង ធ ច ម៌៤ដល់ទីបរមសុខ ឹ អរយសច ិ

េនកុ ងគត បណ ន ន ុ ទធ ិ ិ្ឌ ត ឬបញញកុ ង្រពះព

ំ ុត ខស ព ់ បផ

សមធន ិ ិង

េ្រពះចត ្ត រស ធ ក ិ ប ិ ុ ទម

សន គមន ឺ

មរយៈបញញ

ំ ន់ រៈសខ

ែដលបនអប់រេំ

មរយៈករយល់ដង បុ ែ៉ ន្រ្ត ពះពុទម ្ល ធ ន ឹ ផទល់ខួ នេនះឯង។ ិ

ែដលសរេសើរ ្រតឹមែតបញញេនះបុ ៉េ

្ណ ះេទ គឺ្រពះអងស គ រេសើរេហតុែដល

46


ំ នឲយបនបញ ញ

និងបន្រ

ស់ដឹង។

េបើ

ម្រពះអងគ

ចេំ ណះដង ឹ ្រតូវ

្រប្រពឹតេ្ត ទ្រសបជមួយនឹងចត ្ត រស ិ ប ិ ុ ទ ធ ជមួយនឹងករយល់ដឹង ពីេហតុ បច័យ េហើយនិងករអភិវឌ គុណភព ច

ឧតម ្ត ភព។

ពិចរ

ម រតី និងចិត្ត គឺជបញញេសើន ម ឹង

ទនឹ មេនះជ ទ ួ យដល់ចេំ ណះដឹង

ំ ងែភ ំ យកប ក ន េនះបុ េ៉

មន្រត មែតតក វក ជ ិ ជ ឬករ ិ ឹ

បុ ែ៉ នប ្ត នពនយល់ឲយេឈះ ន

្ណ ះេទ

័ ់ វកេទរកភពអស

ំ ិេលសកមនិងវតុ កម ដក កធម៌្រពមទងក ថ ឹ នំ

កងល ្វ ់ និងជួយសេ្រងគះចុងេ្រកយ។

ំ ឺដ៏ខស ំ ុ តមួយអងគ វធ មពិត្រពះពុទ ធ គឺជ្រគូេពទយអក ន ផ ះជង ព ់ បផ ិ ី

ំ ី អរយសច ៃនករពនយល់អព ៈច បួន ិ

េពទយបន។

កុ ង ន

់្រគូ ចេ្រប ប្របដូចេទនឹង វធ ិ របស ី

នៈជ្រគូេពទយមនក់

ំ ឺ បនទប់មក្រទង់បន្រ េទេលើជង ពិចរ

យ៉ង

ំ ក់ថនពយបល គឺេពធិ

ម្រពះពុទ ធ

់ ទុក្រខ គបសងត ក ់េលើជីវត្រគប ិ

សន

្ហ

ឧបទនជេដើម។

ជីវតគ ិ ឺទុកខ

គជបញ ពិភពេ ្ហ មូល ្ឋ នចេំ ពះជវី ត។ ិ ឺ

េធឲយទ ុកេខ កើតេឡើង គមនភវៈ ើ្វ ំ ទង

ំ ឺេនះ រួច្រទង់គត វ្រជវរកេហតុៃនជង ិ

េទេលើវធ ិ ីពយបលចុងេ្រកយ េ

៌ទង៣៧ ំ ំ ត់នូវត បកយធម កច ិខ េបើ

ំ ូ ង្រពះអងេគ ធេើ្វ គវន ជដប ឆ ិ ិ ច័ យ

មផូ វកយ ្ល

ំ មួយរួចផុតពីចណ ង ៃនេសចកីេ្ត វទន

និងផូ វច ្ល ិតេ្ត នះបនេឡើយ

កល៕ គមនសតេ្វ

ំ ពីចណ ងមចុ មរ ែដលពួកេគ ច

ឥឡូវេពលមនុស េយើង

កគទ ឺ ុកខ េហើយនឹង

េហើយេនះគឺជសចភ ច ព

មួយេគចផុតពីជតិ ជ

ចបដិេសធបនេឡើយ។

ពយធិ មរណៈ

េមើលមិនេឃើញពីទិដភ ្ឋ ព

់ៃនេសចករី្ត ក ភពមនេទៀងទត ិ ី យេនះ េគេទជខកចត ិ ្ត

47

ៃនជីវតេនះ ិ

ច្រប្រពឹត្ត


េទេ

ំ ឹង លន

យលី េល ង ើង េ

់ យគមនវញ េហើយែដលេធឲយបត ឆ ិ ញ ណឬករវន ិ ិ ច័ យ ើ្វ

វេសពគប់មនុស ម រតី។ េគមន្រតូ ិ

ែតប៉ះទងិច គ និងេរឿង

្រកក់ (ជនពល)ែដលែតង

ំ ី រេនះជេរឿយ ្រកក់ ជមួយនឹងរូបភពជីវតទ ងព ិ

ចញញឹមេពលែដលអក ក ន េសពគប់បណិ្ឌ ត េធឲយអ ន មន ើ្វ

ៗ។ អក ន ែដល

ំ ឹ ងផូ វច េជគជ័យ េ្រពះរក លន ្ល ត ្ត ន ិ ប

យេគផុតពីរបស់ចូលចិត្ត

ំ ល ៣៨ ្របករជ និងរបស់មនច ្ត ួ នក ្ល ុ ងមង ន គ ូ លចត ឹ តខ ិ ិ ្ត ្រពមទងេចះ្រប្រព

ពកយទូនមនរបស់្រពះដ៏មន្រពះភគ។ េ

ំ យមនករពនយល់ពី្របភពេដើម ៃនវតុ រថ ូបធតុចណ ង់ខួរកបល

ំ ួ លចត និង កររជ ិ រ្ត បស់មនុស ្រពះពុទ ធ

ំ សនមនបណ ងពនយល់ពីករ

ែ្រប្របួលៃនជវី ត ្ត នគ ្ត ន មួយៃនភវៈ និងករកេកើត និងេសចកី្ត ិ ែដលជវដប ៈជទុក។ ្ល ប់ មនលកណ ខ ខ ដូេចះ ន បញ ្ហ េនះបង្ហញចបស់ថ សូមបែត ី

៏ខស ំ ុ ត ៃនពិភពទេំ នើប សមិទផ ធ លៃនកររកចេ្រម ច វទយដ ព ់ បផ ិ ី ើន ខងបេចក

េនះ េនែត្រតូវករ្រពះធម���ជចបប់សកល មន ិ ជីវតខ ្ល គឺជ្របធនបទ ិ ួន

ចខះ ្វ បន។

ចេំ ពះចបប់េនះ

គមនភវៈ

េជៀសផុតពីចបប់េនះបនេទ។ េទះបសកលភវ ូ បនីយកមម ជួយសរំ ួល ី ំ ដល់កច ច រទង ិ ក

ឲយរួចពីទុកេខ

យរបស់មនុស ក៏េ

ក៏េគមិន

ះមនុស

ក ្រពត់្របស់បនែដរ។ េ្រពះមនុស េនមនកិេលស

់។ មនចត ិ ្រ្ត ចែណនឈននីស ពយបទគនមនេចះចប ិ េនះ

ចរេំ

្រស័យេហតុេនះ ផូ វដ ្ល ៏្របេសើរនិងពិត្របកដេនះគផ ្ល ឺ ូ វក

គឺជមគ៌្រតម្រតូ វឬេគ ឹ

ចេ

48

៉ េទៀតថ បនមយង

្ត ល។

អរយមគ ៨ គ ។ ិ


គជដ េំ ឺ

ះ្រ

យមួយចេំ ពះបញ ្ហ របស់មនុស េយើង។

មនគុណ

ំ បី្របេភទគឺ សីល សមធិ និងបញញ។ េនកុ ងស ធម៌៨ ែដលេរៀបចជ ន ីល

្រតូវបនចត់ជ្រកមសីលធម៌ដ៏ខស ព ់មន សមម ច សមមកមន ម ៈ្ត សមម

ជីវៈ។ េនកុ ងសមធ ្រតូ ន ិ វបនចត់ជ្រកុមរួមមន សមម យមៈ សមម

សតិ សមមសមធ។ ន ញ ្រតូវបនចត់ជ្រកុមរួមមន ិ េនកុ ងបញ

សមមទិដិ្ឋ

ំ ី បញ ំ សមមសងប ក បៈ។ ករយល់ចបស់អព ្ហ េនះ នឹងនឲយទទ ួលបននូវ

្រពះនិព្វន។

េនកុ ងសង ម ន គ ែបបេនះ មនុស មន ិ

េគ្រតូវែតរស់េនជមួយ្រគួ

យខួ នេគបនេទ ្ល

រេគ ្រកុមរបស់េគ េហើយជីវត ិ

ចនឹងមន ិ

យេរៀបរយេនះបនេទ ្របសិនេបើមនុស មនក់ៗរស់

មនសុភមងល េ គ

េនកុ ងេសចក ភ ន ី្ត ័យខ្លចចេំ ពះគនេនះ។

ធម៌មន

ចរស់េនេ

ំ ន់ រៈសខ

្រស័យេហតុេនះ

ស់ស្រមប់មនុស េដើមបរស ី ់េនេ

្រកមសីល

យសនិ ភព ្ត

ំ ុ តេន េនកុ ងសង ម ន គ របស់េគ ។សព្វៃថេង នះ គុណធម៌ែដលមនេ្រចើនបផ កុ ង ន

ម រតី

ំ ់េនះ ភវរស់ទងអស

ថ បនិក

គជ្រកមស ្ត ឺ ីលធម៌ែដលបនសែមង

សននន។ ជងេនះេទេទៀត ពិភពេ

កបនយល់

ដង ឹ ពីេ្រគះថនក់ ែដល្របឈមមុខនឹង កេំ ណើន្របជជនទី្រកុង េ្រពះែត

ភ័យខ្លច

នឹងអេំ ពើខុសចបប់

វសមភព និងភព្រក្រក។ ិ ី

អេំ ពើហិង

ស្រងគមពូជ

សន៍និយម

អីែ្វ ដលមនុស ្របថនចង់បនគឺសុភមងល គ ។ មនុស ែដលជស្រតូវ

គួរែតផ្លស់បូ រេទជមន ្ត ុ ស ែដលមនសីលធម៌។

្រគប់ជតិ

ំ សន៍ទង

អស់និយយពីសនិ ភព េហើយមនុស ្រគប់រូបេនកុ ងច ត ្ត ន ិ រ្ត បស់េគចង់បន

49


់ខួ នេគ។ សនិ ភពស្រមប ្ត ្ល

បុ ែ៉ នគ ្ត ុ ណធម៌េនះ

បុគល គមនមនុស ឬ្របេទស គ

េនែតមនមហិចិឆ

េកតេឡ ត ន ើ ើងកុ ងច ិ រ្ត បស់

ចសងឃមថមនសន ្ត ពេទ េបេគ ិភ ើ ឹ

គមន្រពំែដនេទេនះ

កុ ងករេឃ ៈយល់ ន ខ ើញពីលកណ

ំ ិ តរបស់មនុស ែដល កព ំ ុ ង យ្រប ដឹងកុ ងច ត ន ្ត ន ិ គ

វុធ ្របល័យេ

េឃរេឃ និង្របេទសែដលមន

របងូ រឈមគ ្ហ ន យ៉ង ក។ ជមួយនឹងករ

យល់បញ ្ហ េនះ គុណធម៌េផ ងៗេទៀតដូចជ េម ្ត ករុ ចរកចេ្រម ី ើនេឡើងែដរ។

្រស

មនុស

ញ់សនិភ ្ត ព េនេពល

ខណៈេនះ

ចមនសនិ ភពេពញេលញ ្ត

ក៏មន ិ

និង

ំ េគបនសេ្រមចនូវគុណធម៌ទងេនះ

េគខិតកន់ែតជិតដល់

សុភមងល គ ផូ វច ្ល ត ន ិ ្ត េនកុ ងេ

មុទិ

ករយល់ដឹងចបស់

កេនះនិងបរេ

ំ ្របតបត ល ្ត ្របចេនក ន គ ៣៨ ្របករ។ ិ ិជ ុ ងមង

េនះសេំ

ំ ី ស់អព

េលើករ

េតើអក ន ្របជញ បណិ្ឌ ត អក ន េសដក ្ឋ ិចច អក ន នេយបយ អក ន វទយ ិ

័យមុន កុ ងសម ័យបចុ បបន បេចក ច េទសកុ ងសម ន ន ច ន និងអនគត មងល គ ដល់មនុស េ

កបនឬេទ?

េ្រកយេទ េនកុ ង្រពះព ន ុ ទធ

៌េសើគ ករស់េនកុ ងធម ន ម ន

ពិេសសកុ ងមង ល ន គ សូ្រត។

្រស ្ត

ចរកសុភ

េរឿងេនះមនែមនជចេម ្ល ុង ិ ើយច

សន។ ្រពះពុទប ធ នសែមង ្ត ្របប់ឲយមនុស

េគ

ំ ងអស ំ ់គន គឺសីល្របទ

កុ ងព ន ិ ភពេ

ចទទួលបនសុភមងល គ ផូ វច ្ល ត ិ ្ត

ំ យមនករ្របមថ កុឲ ំ យមនេទសៈ និងេមហៈ។ េយង សម្អតចត ្ត ុ ឲ ិ ក មចបប់កមផ លវដស ម លភវៈ ្រតូវបនចប់កេំ ណើតជថីក ម ុង ន ្ត ង រ ករ

បនជ ្ត ីវត ិ

ំ ិត ករបនគ ្ត ន

និងរូបភពែ្រប្របួលែផក ន

50

ម រតីេនះ

្រស័យ


ំ ំ ុ ង្រប្រពឹតេ្ត ទ យកម្លងកម វី តក ម និងផលែដលបនបេងើត ក កុ ងភវៈជ ន ិ ព

ំ ក់ទន ំ ងគន អតត ំ ិត្ត ែដលមនទន ច ន អនគត។ ្រតូវពយយមអប់រច ី បចុ បបន មនសតិ

ំ ម រតីកុ ងដ ន

ក់កលទទួលបននូវផូ វ្ល

ំ ិ តឲយ មនេពញច រហូតដល់ចត ្ត ី្ត គួរែតអភវឌ ្ត ន ិ ិតក ិ ិ គ

មនុស ល ្អ និងទទួលបននូវសនិភ ្ត ពគ្រពះន ឺ ិ ព្វន។ ្រពះពុទអ ធ ងឲ គ យតៃមយ ្ល ៉ ងធេំ ធងេទដល់

រមណ ម ៍

េពញចិតក ្ត ី្ត

្អ តល ្អ នឹងក្លយជ

់បុគល សិទិេធ សរភពរបស គ ី

មនក់ៗ េពលគឺេសរភពក ន ្ត មតិ េហើយនិងឧតម ្ត ី ិត និងករសែមង ុ ងករគ ភព្របជធិបេតយយ ដូេចះ ន ្រតូវ្រតិះរះព ិ ិ ចរ

ឲយបនលម ្អ ុ ននិងេធើអ ្វ ី្វ

មួយ។

ំ ្រមប់សុខុមលភពេសដក ករេរៀបចស ្ឋ ច ជ ក់យ៉ងចបស់ ិ ច មនបញ

ស់ ដូចេនកុ ងែផ ក ន ន មុខងររបស់េសច ្ត និងរដែ្ឋ ដរ។ ្រពះពុទ្រធ ទង់បន

សែមង ្ត ថ េនេពលក ្ត សុខុមលភពេសដក ្ឋ ិចេច នះ ្រតូវបនេគេរៀបច ំ េ

ំ យសមរមយ មនុស ទង

យ នឹងមនសុខសនិភ ្ត ព។ េពលេនះ

ំ ្របជជនតូចទបរក ង ី យជមួយគនដូចជករបេំ ពញករងរ ករ េ្រច ជមួយគនេ

ដ ប

យសុខ

ន។ ្ត

េគមនករយល់ដឹង

ពី្រកមសីលធម៌

អនុវតេ្ត គលករណ៍ៃនភពជមចស់ជក់

់្រគងចត េនកុ ងករ្រគប ន ិ ្ត ្របកបេ

ធនប់ៃនសងហ គ ធម៌

្រទឹសី្រ្ត ពះពុទ ធ

ក់មួយ

សចធ ច ម៌

ពីករ

គឺេគ្រតូវរកេឃើញ

យបញញ ែដល្រគប់្រគងេលើស សនឲយពិចរ

េរឿយៗ

្ត ប់

អីៗ ្វ មិន

ំ ់េទះជមនចលនកី្ត មិនមនចលន េទៀតទត់េទ ្រទពយសមបតិទ ្ត ងអស

51


ំ ន់ កី្ត ្រទពយមនវញ ្ឋ ច ច ខ ិ ញ ណកី្ត ឥតវញ ិ ញ ណកី្ត ែដលមនតៃមេ្ល សដក ិ ស មួយ សុទែធ តសិតេនក េំ នឿចត ថ ន ិ រ្ត ួមគន េ ុ ងជ

យគមន្របេភទបងិត ខ បងខំ

មួយេឡើយ។ ជីវតេនក ហ ន គ ៈ គឺជជីវតរ ្អ េទ ិ ិ ួមមួយែដលពឹងែផក ុ ងសង

េលើេគលករណ៍សហ្របតបត ក ិ ិ្ត រ េ ពុទ ធ

យស័្រម គចិត។ ្ត

់ទុក ពិភពេ សនិកជន មនបនចត ិ

មួយ ែដលមនុស ្រតូវរត់េចញ េហើយរត់ចូលកុ ង ន ពិតេគែសង ្វ

រក

នសួគ៌េនទីេនះ។

កថ ជពនន ធ គរ

នសួគ៌េនះេទ

េគេចះេ្របើ្របស់សមភរៈទេំ នើបជ

ំ ន់គឹមនសតិសមបជញញៈ ្របេយជន៍ ែតមិនលង់កុ ងសម ន ភ រៈនិយម សខ ណ ទូនមនខួ ន មនឲយល េំ ពើបប ្រតូវេ្រជើសេរសរ ង ឥ្រនី យរម ្ល ន ទ ម ៍ ិ ិចកុ ងអ ើ

និងផូ វច ្ល ត ក ់ផូ វច ្ល ត ិ េ្ត នះ ជករ្រគបសងត ិ ្ត មនឲយេទ ិ

ឧតម ្ត ភព្រពះពុទ ធ

ធមជ ម តិនិងពិភពេ

េហើយនិងករចេ្រមនផ ្ល ិត្ត ើ ូ វច និងេលើអេំ ពើ

េគមន ិ

ំ ្រកក់ទង

យ។

ចរត់េគចេចញ

ចបប់កមផ ម លបនេទ េគមិន

្ហ ។

ំ ឹ ង រ ងខងេ្រកនិងខង ថ បនលន

សន គេដ ើ បី ឺ ម

កុ ងរ ងភពខងេ្រក ន

មកិេលសត

ែដលេនជុវំ ញេយ ិ ើង

មរយៈករយកឈះ ន ចត ិ ្ត

ពីករមន្របតកម ម ិ

ចរត់រួច េ

្រកក់ខួ នឯង ្ល

ៃនចបប់េ

យបួងសួង

កធតុ

ទិេទពេនះបន

េឡើយ ពីេ្រពះចបប់សកលេនះមន លកណ ៈមនល េំ អៀង។ បុ ែ៉ ន្រ្ត ពះពុទ ធ ខ ិ

្រទង់បនបេ្រង នេយើង ឲយេចះពីរេបៀបេដើមបបញ ច ប់្របតិកមម ៃនករ្របតិ ី បតិ្ត

្រកក់ជក់ែសង ្ត

យេធអ ្អ េឡើង ើ្វ េំ ពើកន់ែតលៗ

ហឹ ក ្វ

៌ស គស ំ ្ល ញគន ំ ិត ្អ តកុ ងធម ន ឺ ីល សមធិ បញញេហើយនិងបផ

កុ ងច ន ្ត យអស់។ ិតឲ

បនទប់ពីកររេំ

52

េទេលើស

្ត ប់ធនប់េ

ត់ចត ្ត យ ិ ឲ ្រកក់ៗពី កធតុ


េហើយគមនវធ ិ ីដៃទ

េដើមបកម ី ច ត់ករ ្របតិកមម េលើកែលងែត

ករពួតៃដជមួយនឹងចបប់េ

ំ ូ នមន ្រពះពុទប ធ នផល ្ត ់ ដប

កធតុដូចគន។

ដល់មនុស ឲយេដើរ

មរយៈ

មមគ៌ក

្ត លគឺ

រ្របេយជន៍ពិត ៃនមគ៌ក

្ត លដ៏

៌ បុ ៉ែនម អរយមគ អ ភពរស់េនរបស់ពួកេគេនកុ ងធម ្ត នុស ជេ្រចើន គ ង៨ គ ន ិ ់ ករពិតពីខឹម មនយល ្ល ិ

រ និង

្របេសើរខង ព ់ខស ព ់េនះេឡើយ។ អតន ថ ័យ្រជលេ្រជៃនមគ៌ក

ែមន្រគន់ែតជមគ៌ជវី ត ិ ខង

សនែតមួយេនះបុ ៉េ

្ត លេនះមិន

្ណ ះេទ មនែមន ិ

់ែតដឹកនជ ំ ីវតឲយ ្រគន់ែតេជៀស ងអពមងល គ ៃន ជីវតព ិ ី រយ៉ង មន្រគន ិ ិ

រួចផុតពីឧបសគគ រួចពីវបត ្ត ៏្រតូវេរៀនសូ្រត ថេតើ្រតូវេ្របើ ិ េិ្ត នះេទ បុ ែ៉ នក

្របជញញណមនុស ឬឥ្រនី យរម ណ ្ត ម ៍

ំ ័ន្ត ឬវេងង បភ ្វ កុ ង ន

េវៀរចកកុេំ ធើ្វ

សូ្រតយកចេំ ណះវជ ិ ជ េដើមបក ី

ំ ញ ្របកបករងរេ មនមុខជន និងអក ន ដៃទ។

ំ េគលបណ ង

យគមនករេ្របខ ើ ុសករឬករ

ភយសសរេសើរសុខ វេងង ្វ កុ ងករទទ ន ួល

់្រគងចត យគមនសត្រគប ្ត ិ ងកយ ិ ិ ន

េសពគប់ជនសបបុរស

ំ ុ ចេនះ េន្រតង់ចណ មជនពល

មនុស ្រតូវ

្រតូវ្របឹងែ្របងេរៀន

ងខួ នឲយេទជស ្ល ្ឋ ្អ ិស ល ្អ កូនល ្អ ពលរដល យសុចរត ល ្ត ់ ទុកេខ ទសឲយខួ នឯង ្ល ិ មនផ ិ

របស់្រពះពុទ ធ

សន

គេដ ុ ស ជតិ ើ បេធ ឺ ម ើ្វ ី ឲយមន

់យកសុភមងល ំ ុត រលឹកដឹងខួ ន ្ល េដើមបចប គ ខស ព ់ បផ ី ចបស់

រមណ ម ៍

មរយៈ ករយល់ដឹង

ំ ស់ចេំ ពះជីវត ងរបស់ ម តិ។ េគលបណ ិ និងធមជ

សនេនះ

ំ ួ លរក ំ មនុស រជ ណ ង់ េ ���ត ផួ លេទក ្ត ន ី យេឡើង ឬេដើមបេផ ី ក ុ ងច

កយ មិន ិ

គម ើត ក ករ្រសេមើ្រសៃម ើមបបេង ឺ នែមនេដ ិ ី ចបស់

ំ ួ លចត ឬក៏េធឲយកររ ជ ើ្វ ិ រ្ត បស់

ំ ល់ខនឲយ្របៃព ស់េនះេទ។ មនុស មនក់ៗ្រតូវដក ពយយមពុះ ួ ្ល

53


ំ ក រក ខួ នក ៌ វន ពរ ល់ករលប ្ល ុ ងធម ន ិ ័យ េចះដឹងគុណម ងអេំ ពើបប។ ្រពះពុទ ធ

សន បនផល ្ត ់ នូវរូបភពចបស់

បិ

មិន

ស់មួយ

ំ ី រៃនជីវត។ ចេំ ពះែផក ធមជ ន ទងព ម តព ុ ៃនទុកខ និងេហតុ ិ ិ ិ ិ តៃនជីវតេហត ៃនសុភមងល គ ។ ្រទឹសីេ្ត វជជ

្រស ្ត និងបេចក មិនទន់បន ច វទយ ិ

ំ ឺខួរកបល កររ មួយ ឲយ្របកដស្រមប់ជង

រកេឃើញឱសថ េទមនស

្រសវ្ត ទយ ិ

យចត ិ ្ត

់មនុស េនេឡើយ ភពចេង្អ តចងល ្អ ់ ខ្វយខល ្វ ់ ៃនជីវតរបស ិ

េទ េគ្រគន់ែតរកេឃើញសមភរៈទេំ នើបៗ េដម ឆ តចត ្ត នុស ឲយេពញ ើ បបេញ ិ ម ី ចិត្ត េហើយរត់

្របសិនេបើ

មសមភរៈនិយម។ សចភ ច ព

មួយ

័ ្ឌ ចផ្លស់បូ របនេ្រកមលក ខ ្ត ខ ណ

ពិតនន េនេពលេនះ មនែមនជសច ភ ច ព ិ ថករ

គ ល់នូវសចធ ច ម៌

ជេហតុែដល

ច់ខតេនះេទ។ សូមច ំ

ំ ុ ស ឲយ សចភ ច ពេនះដឹកនមន

ក្លយេទជមនុស មនសមតភ ថ ព្របេសើរខង ព ់ខស ព ់មនក់។ ដូេចះ ន

េនែត

ំ ់ មនមគ៌ជីវត្រត ម្រតូ វ និង្របេសើរខង ៈរងម ្រគប ព ់ខស ព ់ែដលមនលកណ ខ ិ ឹ ឹ

្រគន់

េដើមប្របឈមម ុ ខទល់នឹងជេម្លះវទយ ិ ី

្រស ្ត

និងបញញជន

ំ មួយ។ េនកុ ងទ ៈរងម ន ិដភ ្ឋ ពេនះ ពកយទូនមនរបស់្រពះពុទម ធ នលកណ ខ ឹ

េទនិងសចភ ច ព េទនិង េ

មញញលកណ ៈ។ ខ

េសរភពែដល អក ន េដរើ ី

កេនះ

ម្រពះពុទ ធ សបបយរក ន ី យជមួយេនកុ ង

េនះមនលកណ ៈគួរឲយសរេសើរ ខ

ស់

េ្រពះេគសបបយ

់ គន មិនមនបងទ ំ ស់ កុ ងក េំ ពើល ្អ កុ ងករេចះេយគយល ន ុ សលធម៌ កុ ងអ ន ន ក ន

ឬអេំ ពើហិង

ពុទ ធ

រហូតដល់មនស្រងគមបងូ រឈមគ ្ហ ន េឡើយ។

ជករពិត

់យល់ចបស់ពីេរឿងេនះេនេឡើយេទ សនិកជនជេ្រចើន េនមនទន ិ

េយើងមនេសរភពេពញេលញ ី

េដម ន ្វ ឆ ិ ិ ច័យ ើ បេធ ី ើករវ

54

និងគតេ ិ


ទទួលយកកី្ត ឬបដិេសធេចលក។ ្រពះពុទព ធ ុ ំបនបងឲយេជឿេ ខំ ី្ត

ករពិចរ

្របេយជន៍េ

្ត ប់េហើយ្របតបត ិ ិ្ត េបើេឃើញថមន

េនះេទ ្រពះអងឲ គ យ

យពិតេនះ ចូរទទួលយកចុះ។

ំ ន់មួយេទៀត េនកុ ង មនទិដភ ្ឋ ពសខ ន

ំ ី េហតុសខ ំ ន់ៃនបញ អព ្ហ មនុស

សនេនះ គឺករពនយល់

និងេសចកទ េបើ ខ ី្ត ុក។

ំ ុ ងែត្របឈមមុខទល់នឹងបញ ំ េយើងកព ្ហ ទងេនះ

េនះ េ

យេហតុែតត

យគមន

ម្រទឹសី្រ្ត ពះពុទ ធ

េនកុ ងេ ន

កិយេយើង

ំ ្ល របស់េយើង ែដលមនអតភ ្ហ ដ៏ខ្លងក ន ិថ ពេនកុ ង

ំ ចត ្ត ថ មន្របេភទកម្លងត ិ េ្ត យើងេនះឯង។ ្រពះពុទ្រធ ទង់បនសែមង ៣ គឺកមត

្ហ

ភវត

្ហ

េនះមនករទទួលខុស្រតូវ

និងបញ ្ហ ប់ពន់ដៃទេទៀត

េយើង។

បេំ ពញ

វភវត ិ

ំ េនកុ ងច ន ិតរ្ត បស់េយើង េហើយទង

្ហ

ស្រមប់អតភ ិថ ពករចប់កេំ ណើតថីម ំ និងកររខនខ ួរកបល

ំ ំ បញ ណ ង់ចេំ ពះអតភ ្ហ ទងេនះមនច ិថ ព ំ បណ ងខងករេ

រមណ ម ៍

្របេសើរគឺ សីល សមធិ បញញ ទនឹ ម ទ េនះ្រតូវ គ ល់េហតុផល

្ហ

ំ ិ តរបស់ និងចត ្ត ន ិ គ ំ ចណ ង់ចេំ ពះករ

៏ សូមកុេំ ភច ្ល ថអរយ្រទពយដ ិ គ ល់ខួ ន ្ល

គ ល់បបបុណយ គុណេទស

ករងរគួរេធើឬម នគ ្វ ួ រេធើ្វ ។ល។ ិ

េហើយ

គ ល់េពលេវ

គ ល់មនុស

គ ល់

ំ ុ តប៉ះពល់ សុខ និងទុកជ ខ ពកយពីរផុ យគ ទ ន ជក ្ត ដ៏មនឥទិព ធ លបផ

ំ ៉ ង្រសួលគស ដល់មនុស ជត។ បនយ ិ អីែ្វ ដលេយង្រទ ើ ឺ ុ ខ េហើយអីែ្វ ដល

ំ ឺទុក។ េយើងពិបក្រទគ សុខធមជ ខ ម តិជករសបបយចិតៃ្ត នករប៉ង្របថន

់ េនេពលែដលេយង ន ចេំ ពះបញ ្ហ ែដលេយងចង ើ ទទួលបននូវជ័យជមះ ើ ់បនសុខ្របេភទេផ ងៗេទៀត។ េហតុេនះចណ ំ បន បនទប់មកេយងចង ង់ ើ

55


ម និយមរបស់េយើងមិនេចះសប ក ់សល ក ់ េឡើយ

ចត ្ត យ្រពមលម ម េ ិ ឲ អំ េ

យសេន្តស។

េគរកសុខេឃើញេនទីេនះ

្របសិនេបើមិនបនអប់រ ំ

យមនស េំ ិ

េទេលើ្រទពយសមបតិ្ត

ិ៍្ត ច េករេឈ ម ះ ឬជ័យជមះ ន ៃនករចបំងេទ។ ្របសិនេបើេគទទួលយក

យបងខំ

ឬេ

យអេំ ពើទុចរច តន ម ិទិែបបេនះ ធ ិ ូ វកមស

ករឈឺចប់ និងទុកេខ

េនះ ជ្របភពៃន

កស្រមប់អក ន កន់កប់ និងអក ន ដៃទ។ អីែ្វ ដលជ

សុខស្រមប់េគ ្របែហលជទុកស ខ ្រមប់អក ន ដៃទ អីជ ្វ ស្រមប់េគ

ច់ ឬេភសជៈជ

ំ ុ លស្រមប់អក ចជថនព ន ដៃទ។ ្រពះពុទស ធ ែមង ្ត ថ សុខ

ំ ស្រមប់ឧបសកមន ៤្របេភទ។ សុខទងេនះជស ុ ខៃនករមន្រទពយ

៍ទងព ំ ី រ១ ករងរ េចះែតមនេទ១ េចះែបងែចក្រទពយេធជ្របេយជន ើ្វ

ំ ក់បណ ំ ុ លេគ ែដលមិន មនមនេទសខ មនជ ព ុសចបប់រដ១ ្ឋ ិ ិ បន១។

កល

េយងសេង ត ពិចរ ក ើ

្រគប់្រគងផះ ទ េឃើញថ្រពះពុទប ធ នឲយក

ចសង

េមល ចេំ ពះេសចកីស ្ត ុ ខអក ន ើ

ងជីវភពសងម គ រស់េន ្របកប

យកររកចេ្រម ន និងៃថថ ្ល ូ រន ក៏ដូចជករចូលរួមក ី ើ

ង្របេទសជតិ

ផងែដរ។ ដូចេនះេទើបមនពំេនលថ សុខនិងទុកែខ តងេន

េនកុ ងច ត មនែតនិព្វន មនែមនជទ ន ្ត ុ ថុជន ជ ិ ប ិ ី

ំ ន យឡគ

្រស័យេនៃនកេលស ិ

ំ ូ ល ៃនេភងក ៃនេសចកទ េលស ី្ត ុ កែខ តជធតុ ជទីមនភពរលត់យ៉ងកព ើ្ល ិ និងេភើងទ ង ្ល ុកហ ខ ឹ ងែតម ន ្ត ។

3 56


kuMesBKb;CnBalesBKb;bNÐit ¬bTBakü 7¦ -

kUneGIycUrcgcaMCak;fa cUrGñkcgcaMehIyRtUvman minKb;CnBalnaMeRKaHfñak; sb,ayePøItePøInxVHvicarN_ kUnkuMsIucaypøÚvTuc©rit KtibNÐit[eKyl; ebIsinR)ab;ehIyeKminsþab; eRBaHGMeBI)abnaMxUceQμaH kUnkMuecalpÞHnigsala kuMtamCnBalxUcKMnit cMeNHviC¢aCamasR)ak; cayvayminGs;RKb;evla CYyTaMgxøÜnÉgniigRKYsar kUnmanekrþ×eQμaHBieraHl,I ebIkUnevorcak)abFm’)an 57

RBHbrmsasþaRTg;TUnμan sT§aeFVITanedayRCHføa. minCab;GnÞak;eRBaHtNða [yl;ehtukarN_nigkmμpl. cUrkUnriHKitehIyCYypþl; Tb;Tl;kuM[edIrpøÚvxus. kUnkuMeFVIRtab;tamGñkenaH B¤minBIeraHxUcxkcitþ. RtUvxMsikSasagCIvit KitEtRsIRsaEl,gBala. ykdak;kñúgxøÜnRsYlkarBar TTYlmuxgarmantémø. CYyCatiexmra[RbéB minsagTukçP½ykþIvibrit. enaHjatisnþan)ansuxBit


minmanerOgr:avxVl;KMnit Kit)anl¥n;l¥itl¥RbesIr. - xMeronxMrkRTBüsm,tþi Tukdak;mFü½tgayRsYleRbI minxatRbeyaCn_xUcdMeNIr ksagCeNþIrsuxsYsþI. - minKb;CnBalCamgÁl kUnRtUvEtyl;faRbéB minpþl;TukçeTasGñkdéT mann½yfa[suxxøÜnÉg. - CnBalminEdl[)ansux naMTukçkgVl;RBYycMEbg RbRBwtþbTelIμsKμanekatERkg cUlcitþRbElgnwg)abkmμ. - eRcHekItBIEdksIuEdkvij ebIGñkbMeBj)abral;qñaM plén)abenaHEtgrgcaM pþl;[rgkmμCaminxan. - ebIkUncg;suxehIyxøacTukç kuMrs;kñúgKukeRBaHGñk)an eFVItamCnBalcitþsamanü kUnRtUvEkR)aNmkmnusSl¥. - BukEm:mIgmanigsgÁm rs;enAsuxdumcitþeRtkGr kUnnwgkøayxøÜnCakUnl¥ RbesIrbvrdUccnÞrH. - kUnKYrbUCadl;buKÁl kUnRtUvEtyl;RBHkñúgpÞH kMucecsrwgehIyman³ cg;QñHnigRBH[CIvit. - RBHBuT§RBHFm’nigRBHsgÇ RtUvkUn»nGgÁvacacitþ sþab;BaküTUnμanrYmTaMgKit ecHécñRbDitCYyexmra. - eKarBdUntaGñkmansIl minx¢ilbMeBjbuNüéføføa 58


rYmTaMgeKarBdl;buBVka- rICnEdlkarBarTwkdI. - RBHBuT§RTg;Rtas;sEmþgfa rICnÉNamanhb¤T½y esμaHsdwgKuNerogral;éf¶ BitmantémøkñúgsgÁm. - rEmgTTYllaPyss½kiþ rs;kñúgzan³CaGñkFM eRkbrsRBHFm’Esnmenarmü CYbCMuRkumjatiedaysuxsanþ. éf¶suRk 4 ekIt ExGasaZ B>s> 2553 ¬26-06-09¦ ]kja:mha])asika júwk b‘unfa ធម៌ពីរគឺបុណយនិងបបមនផលមិនេសើគ ម ន េទ

ំ ំ បុណយនសត ឲ េ្វ ទេកើតនរក។ ្វ យេកើតកុ ង ន សុគតិភពឯបបនសត

បុគល គ មនក់ៗ្រតូវមនសតិសមបជញញៈ ខមស់បប ខ្លចបប មន

ដង ្ល តសូ ៊ពយយម ឹ ខួ ន

ម រតី

ំ ងែតអេំ ពើលដ េយងទ ង ្អ ល់សងម គ និងខួ នឯង។ ្ល ើ

អស់គន គបបប ត ន ្ត យ ើ បជ្រមះច ិ ្ត េដម ិតឲ ី េំ ពញបុណយឲយបនេរឿយៗទុកកុ ងច ី ំ យ្រប ្អ តផូរផង់ កុឲ

ក់ េ

យបបេ្រពះករសន ំបុណយបនេ្រចើន

ំ ជេហតុនេសចក ស ក ី្ត ុ ខមកឲយ។ បុគល

ែបបេនះ រែមងភក ្ល ់រសជតិៃនពូជ េបើ

ំ ូ ជែបប ព

នឹងបនទទួលរស់ជតិេនះវញ ិ េបើ

រែមងបន ផល

ំ ូ ជលីង ព ្វ ទុកេខ

ក ជូរចត់

ំ ូ ជែផម ព ្អ ពូជេម ្ត

ពូជខង ព ់ខស ព ់ែតងបនទទួលរស់ជតិពូជេនះវញែដរ។ ិ

59


Parkic©matabitacMeBaHbuRtmanR)aMya:g ¬bTBakü 7¦ stVRmwKrs;enABwgRBwkSa EsVgrkGahar\tTukçP½y manstVtUcFMnigbkSI rk)ancMNIbBa©úkkUn. ÉkUnRbusRsIBwgmata emtþadl;buRteRbobdUck,Ún manPaBrwgmaMminsabsUnü eTaHbICakUnxusemþcmþa. elakEtgGnueRKaHehIyriHKit xVayxVl;kñúgcitþ\t]bma cg;eXIjkUnFMmanbBaØa Qøaskñúgkic©karl,IsuHsay. cg;eXIjkUnrs;enAedaysux rYcputcakTukçkþIGnþray ecHCYybgb¥Ún«Bukmþay mancitþRss;Rsaynigjatimitþ. ebImanbMNgb:gdUecñH cUrkMuRbEhsenAEnbnitü Gb;rM[kUnsagsucrit eCosvag)abmitþKb;bNiÐt. TImYyENnaMkUnRbusRsI taMgBIdwgkIþ[ecHKit xμas)abxøac)abeBalBaküBit eCoscakTuc©ritmitþGRbiy. hamXat;kUnecAkMu[eFVI GkusleTAelICndéT RtUvecHGt;»n[GP½y ekμgcas;RbusRsIedayemtþa. minlYcminbøn;kab;smøab; mincab;CRmwtykfvika minRbRBwtþxuskñúgRsIRsa Qøk;kamtNðanwgeRKOgejon. 60


minRbRBwtþxusEl,gBala cg;)anhYstamEtcitþXøan TIBIrENnaMsagkusl bBaØayl;RtUvtamBuT§dIka kMumanRbmaTrs;ral;éf¶ RKb;RKgcitþ)anedayxnIþ ciBa©wmCIvitedayesμaHs rs;enAkñúgTansIlPavna TIbIENnaMdl;kUnecA eronelxnBVnþ)anx¢ab;x¢Ün ecHdwgx<g;x<s;ehIyrabsa eronpgeFVIpgRKb;evla eronTaMgpøÚvelaknigpøÚvFm’ [kUnsagl¥manekrþ×eQμaH TIbYnerobcMKURskr nigRbBn§kUn\tmanex©aH erobcMTukdak;edaysYrnaM bMeBjcitþxøÜnedayGagv½y

minmanGPiCÄaRTUsþbMBan minmanxμaseGonKμankruNa. [plCasuxcitþPWøføa rkSasIlR)aMCaRbRktI. RtUv[témødl;sμartI mancitþRbNIdl;pgKña. eFVIl¥kMu[manevra citþminkMRBabuNümaMmYn. kMu[l¶g;exøAkñúgc,ab;k,Ün kñúgxøÜnRbkbedayviC¢a. minmanhWuhab¤Bala karBartémøxøÜnCamnusS. sm¥atcitþl¥minRbTUsþ BIeraHesBKb;nwgsb,úrs. bnþBUCBgSedaysμ½RKesμaH beNþaHCIvit[putP½y. minRtUvbgçMkUnRbusRsI cas;eBalfaGVIekμgRtUvtam. 61


Tukdak;kUnecAemIlc,as;las; laPskáar³hYsRbmaN TIR)aMsm,tiþKYrrMElk tammantam)anehIylkél matabitaCaRBHRBhμ eTaHbIxøÜncas;Nas;eTAehIy nigbTBiesaFn_l¥fμI² EfrkSaRTBüedayTwkcitþ

kMumanTMnas;eRBaHcg;)an naM[rMxandl;hb¤T½y. EbgEck[eTAkUnRbusRsI [ecHsMécKitmuxeRkay. Gb;rMkUnecAminbeNþay k¾xMpþl;[nUvKMnit. [kUnRbusRsIecHriHKit GaNitBukmþaykMucayxus.

PñMeBj éf¶suRk 10ekIt ExPRTbT B>s>2547 TI 05 ExkBaØa qñaM2003 ]kja:mha])asika jwúk bu‘nfa {PaBrIkraysuxsanþ kñúglaPyssresIrsux BMuEmn CakmμsiT§irbs;eyIgeLIy KWsßitenAkñúgkarlHbg;rbs; eyIgnUvPaBrIkraysuxsanþ kñúglaPyssresIrsux enHeTAdl;GñkdéTCMuvijxøÜneyIg nigBiPB elak.}

62


Parkic©kUncMeBaHmatabitamanR)aMya:g ¬bTBakü 7¦ GñkdaMdMNaMEtgR)afña cg;)anEpøpáamkCapl RbeyaCn_dl;xøÜn)ansáb;sál; bMNac;xVayxVl;EfrkSa. xMdaMeRsacTwkehIyeRCaydI raMgeKaRkbIstVEqáqμa min[bMpøajxUcya:gNa ÉkarciBaw©mkUndUcKña. ht;enOylM)akRKb;Rbkar minfayb;éf¶ekþArgar ts‘UeFVI)aneRBaHbuRtP¶a eTaHCaCIvitk¾ha‘nlH. dUecñHTImYykUnRtUvdwg KuNF¶n;ya:ghñwgkMumanH RtUvecHbeRmIRkabsMBH CaRBHkUnecAEfrkSa. ciBaw©meKarBeBlQWCa RKb;eBlevlaedayvaca Tn;Pøn;BaküBitminmusa R)afña[elak)ankIþsux. CUnmðÚbGaharnMcMNI eTaHbIenAq¶aymþay«Buk RtUvEtsáat;rkCYyTMnuk bRmugRKb;muxkMubeNþay. GagGñkenACiteFVICMnYs ERkgelaRCulRCYsxVHmuxeRkay eTaHbIrvl;kark¾eday kMu[)at;eBlxanbeRmI. TIBIrRtUvCYykic©karmþay edaHRsaykargartamKat;eRbI kMumanCECkRbEkkedIr xusBIdMeNIrKat;cg;)an. 63


kargarpÞal;xøÜnTukedayELk citþl¥rIkrayRKb;TIzan RtUvKitfaelakht;enOyNas; kargarral;éf¶eTaHRsalF��n; eTANamkNaenAxVl;citþ xøacERkgkUnecARtUvb:HBar TIbIRtUvxMelIktemáIg kIþsuxceRmIntamFm’RBH Rtab;tamdUntarkSasIl sIlTanPavnamin[Xøat TIbYnEfRTBü[)anl¥ TTYlmrtk[esßrsißt matabitacMeBaHkUn R)aCJaQøasévécñRbDit ebIkUneKarBmþay«Buk TTYlmrtkedaycitþs¥at eTaHbImrtkeRcIntickIþ eKarBekatERkgEfTaMgGs; 64

rMElkbMeBjedaysnþan eRBaH)anbeRmIGñkmanKuN. BIekμgdl;cas;xMErkBun rab;rgTm¶n;CYskUnP¶a. nwkKitsuxTukçkUnRKb;RKa eRKaHfñak;nanaenAÉpÞH. RtkUl[efáIgCYbRbTH ykQñH[)anFm’efakTab. ]sSah_minx¢ilRbwgCYyCati criyamaryaTjaticUlcitþ. CaGñkbnþRtkUlBit enaHBit]tþmcMTwkcitþ. min[sabsUnümanKMnit RbRBwtþedayl¥tam»vaT. EfTukRTBüFnminxUcxat citþminRbmaTcaypøÚvxus. enAEtPkIþcitþsμ½RKesμaH eRBaHCarbs;«Bukmþay.


TIR)aMkUnecARKb;Gatμa eFVIbuNüCUnKat;enAerogGay RtUvmanPar³EfmmYyeTot EbkFøaybBa©kçn§q¶ayjatimitþ kulbuRtTaMgLayRtUvsikSa kUnRtUvbMeBjTkiçNaTan beg¥anelIkbuNü]TiÞseTA TaMgGñkmanKuNEdlelakFøab; eFVIbuNüeFVITan[)anjab; bUCaKuNmatabita

RtUvBicarNaKitEvgq¶ay eBlmþay«BukmanCIvit. eBlEdlelakXøatcakelakBit RtUvKiteFVIbuNüTkiçNaTan. eFVItamBuT§dIkaRBHTUnμan nigbtþiTanedaycitþs¶b;. tRmUvjatimitþ)anRKb;sBV CYyRKbdNþb;pþl;suxa. cat;CamanP½BVkñúgelaka buNüCYyrkSaGñkrYcTukçP½y.

PñMeBj éf¶suRk 10ekIt ExPRTbT B>s>2547 éf¶TI 05 ExkBaØa qñaM 2003 ]kj:amha])asika jwúk bu‘nfa k{ arnaMCIvit[putBIkarsþIbenÞas putBIerOgGBmgÁl putBIerOg Tukçesak ekþARkhay BMuEmnCakargayRsYleT BitCaBi)kNas; ebIeyIgsmøwg eTAemIlbriyakassgÁm bc©úb,nñenHEtGñkGacrYcput)n kñúgkrNINa Gñk sÁal;xøÜn sÁal;kalevla sÁal;ehtupl nigsÁal;BI mnusS sÁal;BIFmμCati[)nc,as;}.

65


េគលធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត សព្វៃថេង នះ

បុ ណ

មនុស ជេ្រចើនគិតថ

ំ មនិងសងម ពុស គ ទេំ នើបេឡើយ

ស្រមប់ែតមនុស បុ ណបុ េ៉ សម័យទេំ នើបេនះ ទេំ នៀមទំ

ពីេ្រពះ្រកមសីលធម៌បុ ណ

ំញ ល់្រសបជមួយនឹងទស នៈ ខុ យ

្របសិនេបសង ម គ ទេំ នើបេនះ ើ

បេំ ភច ្ល េចលអស់នូវ

់េចលនូវទេំ នៀមទំ បុ ែ៉ នេ្ត គមនបនេបះបង ិ

ប់បុ ណ

បុ ណេនះេទ

្ណ ះ។

អភិសមចរសីលធម៌សម័យ

ំ េហើយមនុស ទេំ នើប្រគន់ែតមនបណ ង

ទេំ នើបភវូបនីយកមម

ចេំ ពះ្រកមសីលធម៌បុ ណ

និងអភសមចរទ េំ នើបបុ ៉េ ិ

្ណ ះ។

ំញ នជេំ នឿថ ខុ ម

ប់

េដើមបន ី ឹ ងេធើ្វ

េទជ្រកមសីលធម៌

អភសមចរប ុ ណ ិ

េនែតមនឥទិព ធ លមកេលើសងម គ ទេំ នើប ឧទហរណ៍ ដូចជឪពុកម្តយ

ំ ុ ្រតធី គិតថ ពួកគត់មនករទទួលខុស្រតូវ កុ ងករែថទ ប ន

របស់ខួ ន ្ល

។ ចែំ ណកបុ្រត្របុស្រសីក៏្រតូវមនភរកច ច ្របករចេំ ពះម ិ ៥

បិ

័ ំ មន្រប្របករ រហូតដល់ពួកេគធេំ ពញវយ ដូចជមនុស បុ ណេធើែដរ ្វ

េដម េំ នឿ មនទីពឹងដ៏កក់េក្ត។ កូន្របុស្រសី្រតូវពយយម ើ បឲយមនជ ី

អេំ ពើល ្អ េវៀរចកអេំ ពើ េ

វញ ិ ង

្រកក់ខូចខិល េធើឲយឪព ្វ ុ កម្តយខល ្វ ់ ខ្វយ ទុកខ

កមិនេចះចប់។ ករសម្លប់មនុស ករលួចបន ្ល ់ជេដើម ចត់ជអេំ ពើ

់រដធ ខុសចបប់ ដូចចបប់របស់មនុស បុ ណ ែដលបនេធចបប ្ឋ មន ម ុ ញញ ើ្វ ស្រមប់្រគប់្រគងមនុស សម័យេនះែដរ។ ជករពិតអភសមចរ និង ិ

ំ ្រកមសីលធម៌បុ ណ េនែតបនម ម ្ត នេនកុ ងសង ន គ សម័យទេំ នើបេនះ ទង ំ ៍េ្រចើន្របករ ដល់មនុស បចុ បបន ន ច ន ិ ងអនគត ្រពមទងមន្របេយជន

66


ំ ឹងេមលជ ជត។ ្រតូវសឡ វី ត ែដល្របកបេ ិ ិ ើ

យសីលធម៌ េ

យេផ្តត

ំ ន់េទេលើតួនទី្រកមសីលធម៌សងម សខ ច គ និងកតព្វកច ច ល។ កុ ងក ន ច រ ិ ។ ិ ក ំ ែដលជេហតុនឲយមនត ុ លយភព ខងផូ វច ្ល ិតន ្ត ិ ងភពកក់េក្តដល់គនេទ

់េនកុ ងសង វញេទមកក ម ន ន គ េនះ េហើយែដលេធើឲយមន ្វ ុ ស ជួបនូវ ិ ុ ងកររស េសចកស ន ី្ត ុ ខកុ ងេ

តួច

កយន ិ ិ ងបរេ

មនុស កុ ងសង ម ន គ ទេំ នើប

ក។

យកចិតទ ្ត ុក

ស់ ពួកេគមនេចតនេ

ះ្រ

ក់ចេំ ពះតៃមស ្ល ីលធម៌តច ិ

យ បញ ្ហ េ

យករេគចេវសពី

្រទឹសីច ្ត បប់ ែដលែផក ្អ េលើេគលករណ៍សីលធម៌។ ពុទ ធ

សនបនរក

់ទក់ទងេទ និងបច័យ េឃើញបញ ម ្ហ គនឹ ះក ្ល ុ ងសង ន គ គបញ ្ហ ជីវតែដលជប ច ិ ឺ ៤

គមន ុ ស បនបែណ្តតបេ ឺ

្ត យខួ ន ្ល

និយមអូសទញបន េធឲយវេង ង ្វ កុ ងេ ន ើ្វ េ

ពួកេគធ្លក់កុ ងតៃម ៃ្ល នសមភរៈ ន

ំ ៨ និងអគតិ ៤ ឬ កធម៌ទង

់ពួកេគគមន យករ្រចែណនឈននីសជេដើម េហតុេនះេធើឲយជ ្វ ិ ីវតរបស

តុលយភព េហើយពុំ

សនបនែចងថ

ចនឹង្រប្រពឹតេ្ត ទ ំ ់ ចបច

មសីលធម៌បនេឡើយ។ ្រពះពុទ ធ

ំ ស់កុ ងករទទ ន ួល នូវករអប់រឲយបន

្របកដ្របជ េដម សងម ុ ស ល ្អ ស្រមប់ករអភវឌ គ និងករ ើ បបនជមន ិ ី ចេ្រមើនលូត

ស់ ែផក ន ្របជញ

ំ ់ េតើ ជករចបច

។ ម រតី និងជីវភពសងម គ បចុ បបន ច ន

ស់ឬ

ំ ន់និងចបច ំ ់ ចេមើយ គថស ខ ្ល ឺ

ែដលមនុស

្រតូវែតមនសីលធម៌?

ស់ មនុស កុ ងសង ម ន គ ពិតជឲយតៃម្ល

ចេំ ពះឥរយបថ របស់បុគល គ មនក់ៗ សិទិមន ធ ុ ស សនិភ ្ត ព េសចកស ិ ី្ត ុ ខ

ំ ់េនះេទ។ េហើយកររស់េនកុ ងភព ៃថថ មិនែមនថពុំចបច ន ្ល ូ រជ្របកដ ន

67


ំ ួ រ ដ៏ ចូរេយងស ួ រសន ើ

មញញថ េបមន្រគួ ើ

្របមកម ន ក់ េតន ្ហ អីខ ្វ ះ ្ល កុ ង្រគួ ន ឹ ើ ឹ ងមនបញ

រ? េតើបញ ្ហ ថ ្រគួ

រ្រក្រក ី

រភព្របមឹករបស់ឪពុក ឬឪពុកក្លយជអក ន ្របមឹក េ

់្រគួ ែតភព្រក្រករបស ី ?

រ្រក្រកម ី ួ យ ែដលមនឪពុក

េយង

រ?

មពុទ ធ

ំ ួ រេនះេតើេយើងគួរសីប ចេំ ពះសន ្ត េនទសអក ន

សន

េយើងមនគ ួ រសីប ្ត េនទស ិ

មនក់

អក ន

ំ ់ ឪពុកេនះ ឲយលះបង់អេំ ពើ េឡើយ។ ផុ យេទវ ញ ទ ួ រអប់រដល ិ េយងគ ើ

្រកក់

ំ ំ នស្រគប ់យ៉ង ្រពមទងសមជ ំ ទងេនះ ែដលជេហតុនឲយវ ិ ិក្រគួ

េនះក៏្រតូវេចះដឹងពីបញ េ្រពះថេបើេយើងចង់ផត ្ហ ជីវតផងែដរ។ គ ់ផង គ ់ និង ិ

ផល ្ត ់ អីៗ ្វ ែដល្រគួ

រេនះ្រតូវករ េបគ ើ ម នករអប់រ ំ ដល់ពួកេគេទេនះ

័យេឡើយ ចេំ ពះគូ េឃើញថករងរេនះៗ នឹងមនសេ្រមចេជគជ ិ

ភរយ ក៏្រតូវយល់ថ ិ

ម អញ នឹងក្លយេទជឪពុកម្តយេគ ្រតូវមន

ករតសូ ៊អត់ធន់ ែរកពុនចេំ ពះតួនទីរបស់ខួ ន ្រតូវមនភពេ ្ល និងេធើជគ រំ ូ លដ ្វ ្អ ល់កូនេច។ បចុ បបន េន នះ ច

ស់ េ

់ មនុស េយងងយេចទ្របកន ើ

យបញ ្ហ តចត ួ ចបុ េ៉ ិ

្រតង់ករ្របែកកគន េ

្វ មី

េឈ្លះ្របែកកគន

្ណ ះ ដូចជបញ ្ហ ផទល់ខួ ន ្ល ភពមនេ ិ

យករសីបេន ្ត ទ សគន ្របកបេ

ចុះសរំ ុងនិងភពរងត ឹ ង ឹ្អ

ចប

មះ

ំ ឹ ង ភពមិន យកហ

ែដលជេហតុេធឲយព ួ កេគេឈ្លះគន ើ្វ

បញ ្ហ ដ៏តចត ួ ចេនះេពលខះ ្ល ក៏ ិ

ម ះ្រតង់

ំ ន េ ្ត លេទជេរឿងធប

េ្រពះែត យ

េគែតង្រពេងើយកេនើ យ ចេំ ពះតៃមគ តៃមម ្ត ្ល ន េទវញេទមក ្ល ត ្ត ព តៃម្ល ិ ិ ភ សីលធម៌ និងតៃម្រ្ល គួ

រជេដើម។ បុ ៉ែនេ្ត បើេយង

68

មពុទ ធ

សន ពួកេគ


េមលម នេឃ ្វ សីលធម៌ ឧទហរណ៍ថេបើ ើ ិ ើញេហតុពិត មនេឈមះថខះ

េទះបជមន ី

ំ ករដក េ្អ ហើយ ឹ ននេយបយល

្របសិនេបើ្របជជនខះ ្វ

សីលធម៌េនះេឃើញថ (អក ន ដឹកន)ំ ពិបកនឹង្រតួត្រ

មន ិ

ពុទធ

ំ ់នឹង អីៗ ្វ ទងអស

ច្រគប់្រគងបន េហើយ ្របកដ ជមនមនកររ កចេ្រម នេឡ ិ ី ើ ើយ។ សនិកជនមនជេំ នឿថសីលធម៌មនតៃមរ្ល បស់

សីលធម៌ល្រ្អ តម្រតូ វ ែតងផល ្ត ់ នូវភពកក់េក្ត និងករ ឹ

បុគល គ មនក់ៗមន ណិត្រស

ញ់

៌អនុេ្រគះ។ គុណ្របេយជន៍ៃន មតួនទីកុ ងធម ន

រកគនេទវញេទមក ិ

ំ ុ ងដេំ ណើរករកុ ងសង សីលធម៌េនះេពលគឺភពពិតៃន្រពះធម៌ែដលកព ម ន គ

ឲយមនភពរុងេរឿងសុខ េ

ច យតៃមប ្ល ន

ំ ន។ ផុ យេទវ ញអ ្ត ទ ិ

ច់ៃនសីលធម៌ ែដល

ចេំ ពះបុគល គ ែដលឲយតៃមដ ្ល ល់ករងរ

យសីលធម៌របស់ខួ នហ ្ល ន ឹ ងឯង

៉ េទៀតករបេំ ពញ មយង

េពរេពញ

មតួនទីភរ

កិចច ែដលបនែចងេហើយ មិនទន់្រគប់្រគន់េនេឡើយេទ គឺ្រតូវពយយម

លះបង់អកុសលមូលបេទៀតគ ី ឺ របស់

សីលធម៌ជចបប់ សន

េទើបពួកពុទ ធ

កល េហើយសីលធម៌េនះ មនែមនជកម ស ម ិទិ ធ ិ

ច់ េ

យែឡកេឡើយ។

សនិក ពុំែដលេពលអះ

ែដលបេងើត ក េឡើងេ

ពកយេ្រប ន្របេ

មួយ

គៈ េទសៈ េមហៈេចញ។

េ្រពះេហតុេនះេហើយ

ងថ សីលធម៌ជបទបញញតិ្ត

ំ យ្រពះសមមសមុ ទ ព ធ េហើយថសិកខបទទងេនះគ ឺជ

ំ ់េឡើយ។ របស់្រពះពុទទ ធ ងអស

ជករពិត

សីលធម៌

់េបៀតេបៀន េនះេកើតេឡើងពីតៃមម ្ល ូ ល ្ឋ នរបស់មនុស ឧបមថ េយងចង ើ

ំ ុ ំេសចកី្រ្ត ចែណនឈននីស សមប អក ន ដៃទ េ្រពះែតគន ្អ ់ជេដើម េហើយចង់

69


េធើអ ្វ េំ ពើ

្រកក់

ក់

្រកក់ដូចជអេំ ពើ

ំ កបុ ៉ េតើេយើងលប ពិចរ

់េធើេនះ ្រកក់ែដលេយងចង ្វ ើ

្ណ ? េហើយ

េហើយពិចរ

នឹងេធើេនះ ្វ

មន

ធ្លក់មកេលើេយងវ ិ ើ ញ

ចទទួលយកបនែដរឬេទ? េយើង្រតូវ

េទៀតថ

េតសម្រសបែដរឬេទ ើ

ទេងើែ្វ ដលេយើងមនគេ្រមងប្រមុង

ភ្លមៗេនះេយងន ្ល ើ ឹ ងេឆើយេ

់ឲយទេងើេ្វ នះេកើតេឡើង ំញ នចង ឯងថេទខុ ម ិ

េឃ

េបើបុគល គ េធអ ើ្វ េំ ពើ

បុគល គ េនះ្រតូវេ្រប បឧបមថ

យខួ ន ្ល

ចេំ ពះខុ េំញ ឡើយអេំ ពើេនះេឃរ

ស់ ជអេំ ពើអមនុស ធម៌ និងមិនយុតធ ិ្ត ម៌េឡើយ។ ្របសិនេបើេយើង

ំ ួ ន ែដលេយើងេ្រគងនឹងេធើ្វ រមណ ម ៍ យ៉ងេនះ ចេំ ពះទេងើម ្វ ួ យចន ចេមើលេឃើញទេងើេ្វ នះថជអេំ ពើអយុតធ ិ្ត ម៌ និង

េនះ ជករពិតេយង ើ

់ែសង អកុសលធម៌។ េ្រពះេហតុេនះ សីលធម៌គជភពជក ្ត ៃនតៃមែ្ល ត ឺ

មួយគត់របស់េយងម ន ក់ ៗ ើ េ

និងអក ន ដៃទ។

ធមច ម រយែដលជព ុ ទិ្រធ បកប ិ

ំ ួល យវចរណញ ក ញ ណ និងឆនៈទ ដ៏មុះមុត េធើឲយអ ្វ ន ជមនុស មនទន ិ

ខុស្រតូវ េទះបីសិតក ្រកឬក ះ ថ ុ ងឧបសគ ន គ កុ ងភព្រក ន ន ្វ សមតភ ថ ព ី ុ ងភពខ ៏េ ខងផូ វកយក ្ល

យ។

មនុស ម���ក់ៗែតងេធសកម ភ ម ពេដម ើ បសេ្រមច ើ្វ ី

ំ ំ ុ តមួយ េគលបណ ងដ៏ខស ព ់ បផ សកមភ ម ព

សន

េនះ្រពះសមុ ទ ព ្រធ ទង់្រ ឬ

សកមភ ម ពសងម គ

សកមភ ម ពវបបធម៌

ំ ំ ឺសុភមងល មនេគលបណ ងធគ គ ។ ស់ថ

ំ ់ សតម ងអស ្វ នជីវតទ ិ

ជញ និងភ័យខ្លចចេំ ពះេសចកី្ត

ចេំ ពះទស នៈ

ំ ង ែតងែតខ្លចដប

្ល ប់្រគប់ៗគន។ េពលបនេធើខ ្វ ួ នជទ ្ល ី

ឧបមេទនឹងអក ន ដៃទ ដូេចះ ន េហើយបុគល គ េនះពិតជមិនេបៀតេបៀន ឬ សម្លប់សតម ្វ នជីវតេឡ ិ ើយ។

េតើមនន

70

មនក់កុ ងេ ន

កេនះែដលមិន


្ល ប់? េហតុេនះខុ ំញ

ខ្លចេសចកី្ត

៊ ននិយយថ សីលធម៌ គជតៃម រ្ល បស់ ឺ

ំ ងឲយរស ់េនកុ ងសន មនុស ជតិមួយ្របេភទ ែដលដក ន ្ត ឹ នេយ ើ ិ ភពេនះ។

មនុស រស់េន ្រតូវេគរពចបប់ជេ្រចើនដូចជចបប់ធមជ ម តិ ជចបប់

ែដលមនុស េ

ែដលមនផលេ នុញញេទ

ក្រតូវទទួល

យ្រកិត្រកម

គ ល់ ្របកបេ

់ យវចរណញណជចបប ិ

មនជផ ធ ្ល ូ ចចបប់សរេសរកុ ងរដ ន ្ឋ មម ិ ូ វករដ

់មនុស ែត ផត ជ ន ម តរបស ិ្ត ជប់េនកុ ងធម ិ

ធមជ ម តិ (ខះ ្ល េ

ចបប់្របកសឲយេ្របើ

ទិេទព)។ ចែំ ណកចបប់វជ ិ ជ មនរបស់មនុស ជ

មរយៈេហតុករណ៌

សុភវន ែដលេចញពី ឆ ិ ិ ច័យ

ឬ្របកសេចញពីសហគមន៌

ឬ្រពឹតិករ្របកបេ ្ត

ជញធររបស់មនុស ។ ចបប់

ទិេទព។ ចបប់កុ ង្រពះព ន ុ ទធ

សនិករក សីលេនះ

េនះជករ្របតបត ិ ិ្ត

មែបប

៉ បុ ៉េ សនែតមយង

ផទល់ែដរ។ ពុទ ធ

សនិកជនពិចរ

េនះៗ។ អក ន ខះ ្ល

ចនិយយថ ករ្របតិបតព ិ្ត ុ ទ ធ

យបទបញ ជ

សនគឺធម៌វន ិ ័យដ៏សម

ពុែំ មន្រគន់ែតេ

ំ ទងឲយតៃម ដ ្ល ល់មនុស េចះគតគ ូ រដល់អក ន ដៃទ ិ

យ៉ងេ្រជេទេលើទេងើរ្វ បស់ខួ ន ្ល

សនគជសម ឺ ី្ត

ទិេទព ្របកសឲយេ្របើេ

គួរ ធម៌េធឲយអ ក រិ្ត ួ ចផុតចកទុក។ ន ្របតបត ខ ើ្វ ិ ពុទ ធ

សន។ ចបប់រដប ្ឋ បេវណីជសមឬ ី្ត ្របកស

េចញពីរដ។ ្ឋ ចបប់វជ ជ នរបស់ ិ ម

ពិេសសរបស់្រពះ

មរយៈករបេងើត ក

រេគគិតថ

្ណ ះេទ បុ ែ៉ នេ្ត គែថម

ដូចជបុគល គ ខួ នឯង ្ល

ចេំ ពះសិកខបទរបស់ខួ ន ្ល និងគិត

មុនេពលពួកេគ្រប្រពឹតេ្ត លើសស ម ិកខបទ

សនគឺពិតជអតទ ្ត តថ

ភព ពីេ្រពះពួកេគរក សីល េដម គ ើ បទទ ី ួលបុណយកុសលស្រមប់បុគល ខួ នឯង។ ្ល

មពិត ករនិយយដូេចះ វេទ កររក សីលេនះ េធើ្វ ន ពុំ្រតម្រតូ ឹ

71


ំ ់រស់េន ឲយអក ន ទងអស

កុ ងសន ន ្ត ពសុខដុមរមន ិភ

ជមួយមនុស ជតិ

ំ នអេំ ពើហឹង ។ អភសមចរអះ យពុម ិ

ំ ់េ ទងអស

ងថ សីលធម៌្រតូវ

ំ បនេគចត់ទុកថ ជកណ ប់្រទពយដ៏មនតៃម្ល របស់សងម គ មនុស ជតិ និងជមូល ្ឋ នៃនករអភិវឌ ែផក ន បញញ

ចេំ ពះកតព្វកិចរច បស់ម

បិ

បិ

ម រតី។

េនះ

េឃើញថសព្វៃថេង នះ

ខះ ពុំបនយកចត ្ត ុក ្ល បន្រពេងើយកេនើ យ ្ត ិ ទ

កច េហើយែបរមកចប់ ្ល ិ រច បស់ខួ ន ំញ នករេ ខួ នេទវ ញ។ខ ្ល ិ ុម

្ត យ

ក់ ចេំ ពះកតព្វ

រមណ ម ៍ ចេំ ពះេសចកីស ្ត បបយរបស់ ស់ ចេំ ពះម

បិ

ខះ ្ល ែដលពុំ

បនបេំ ពញកតព្វកិចរច បស់ខួ ន។ ្រពះសមុ ទ ្ល ព ្រធ ទង់មនបនូ លថម ទ

គឺជ្រពះអរហន្ត

មន

របស់កូន្របុស្រសី

បិ

ែដល្រតូវមនតួនទីភរកិចទ ច ទួល

ខុស្រតូវចេំ ពះកូន នឹងមនសមបតិ្ត ៤ យ៉ង េនះគឺ េម ្ត េសចកី្រ្ត ស ញ់េ

យេ

មះ

ករុ

េសចកី្ត

ណិត

សូរ

យេ

មះ

មុទិ

ភពជអក ន មនចត ន មនចត ្ត ិ េ្ត ទរទន់េទរកកូន និងឧេបកខ ភពជអក ិ ជ ក

ំញ នជេំ នឿថ ្របសិនេបើអក ្ត ល។ ខុ ម ន បនបេំ ពញកតព្វកិចច គឺតួនទី

របស់ម

បិ

េនះ អក ពីកូន្រសីកូន្របុសេនះវញ ន នឹងទទួលបនអីៗ ្វ ិ

ជករតបសង ន របស់េគមកេលើអក ន ជមនខន។ ិ ំញ ិ តជមនករេ ខុ ព

ំ ចេំ ពះបុគល ្ត យយ៉ងខ្លង គ ខះ ្ល ែដលបន

េធើ្រពេងើ យកេនើ យ ពុំតបសង ្វ ្ត ន សងគុណចេំ ពះម មនបបធន ង ់

បិ

របស់ខួ ន ្ល ពិតជ

់គុណេចល។ េនេពលមួយ ខុ ប ំញ នជួប ស់កុ ងករលប ន

័ បុរសវយេក ង ម មនក់ ែដលបននិយយថ ពួកេយងព ើ ិ តជពុំមនករដឹង

72


គុណចេំ ពះឪពុកម្តយេឡើយ

ំ ពីេ្រពះពួកគត់ពុំមនបណ ងលក ្អ ុ ងករ ន

ែថរក កូនរបស់ខួ នេឡ ញព ្ល ទ ួ កគត់្រគន់ែតបេំ ពញនូវេសចកី្ត ិ ើយផុ យេទវ សបបយែផក ន កមគុណ ជមួយគនគត់ែតបុ េ៉

ំ ់េធើ្វ ្ណ ះ ដូចេនះពុំចបច

ំញ ៏្របប់គត់ថ អក ករតបសង ន សងគុណដល់ពួកគត់េឡើយ។ ខុ ក ន ពិតជ

យល់្រចឡេំ ហើយ ករលះបង់របស់ឪពុកម្តយមកេលើកូន មនតៃមម ្ល ន ិ ចកត់ៃថប ្ល នេឡើយ។ អក ន គួរែតែសង ្វ យល់ពីក្រី្ត ស

ញ់ របស់ឪពុក

ម្តយឲយបនចបស់។ ែមនពិតពួកគត់ពុំែដលខល ្វ ់ ពីសុខទុកខ ខ ួ នឯងម ្ល ុន

កូនេទ

េពលកូនឈឺឬជួបឧបសគឬ គ រងេ្រគះថនក់

គត់ែតង ៉ ប់រង

ំ ួ សកូនទងអស ំ ់ ជន

របស់ពួកគត់េទ ពួកគត់មនក្រី្ត ស

យ្របករ

េតក ើ ូ នៗយល់ពីេសចក្រី្ត ស

េទ

ញ់

ញ់ចេំ ពះកូនៗរបស់ខួ ន ្ល និងផល ្ត ់

ំ ័ ្ឌ េឡើយ។ បុ ែ៉ ន្រ្ត បសិនេបអ ភពកក់េក្តរួមទងត្រមូ វករ ពុំមនល័កខ ខ ណ ន ើ ក

យល់ពីក្រី្ត ស

ញ់

បនទប់ពីពួកគត់ែចក

ែដលមិន

ចគណន

នេហើយេនះ

និងគមន្រពំែដនចេំ ពះអក ន

េឃើញថ ហួសេពលេទេហើយ

់ែថរក ពួកគត់ក៏េ ំ ញ ូ មរ ល ំ ឹកអក ដូចេនះខុ ស ន ថ េបើេទះជអក ន មនចង ិ ំ កចត សូមកុេំ ធឲយព ួ កគត់លប ើ្វ ិ ្ត រងទុកេខ វទន េ

ករ្រប្រពឹត្ត

្រកក់ េ

យ កយ

បនទបបេនថកេសចកី្ត ្រស

កេ

ខកចត ្ត មរយៈ ិ

ច ចិត្ត របស់អក ន េឡើយ។ អក ន មិនគួរ

ញ់របស់ពួកគត់

មករ្រប្រពឹតទ ្ត េងើម ្វ ិន

សមរមយតបេទេលើគត់ េបព នឹងពុំមនេសចកី្ត ន ើ ុ ំេនះេទឪពុកម្តយ អក

សុខេឡើយ។

73


េនមនករេ្រប ន្របេ សិងគេ

បិ

ទសូ្រត

ជេ្រចនេទៀត ើ

ដូចជតួនទីរបស់ម

តួនទីរបស់ប្រី្ត បពនធ ស្រមប់្រកុម្រគួ

តួនទីមត ្ត កជ ិ ភ ិ្ត េដើម។

បិ

ែដលមនសែមង ្ត េនកុ ង ន និងបុត្ត

បុតន ្ត ិ ងម

រ តួនទី្រគូនិងសិស

តួនទីដូចបនេពលមកខងេលើេនះ

ទទួលខុស្រតូវេ្រចន ជ្រកមសីលធម៌។ សីលធម៌ពុទ ធ ើ

និង

គឺជករ

សន ្រតូវបន

ំ ន់េទេលើករសមទនសីល្រប ំ (និចស េផ្តត យ៉ងសខ ច ីល) កុសលកមម

បទ ១០ និងមងល រំ ុញឲយបុគល គ សូ្រត ៣៨ ្របករេដើមបជករជ គ មន ី

សីលធម៌ល ្អ

េដើមបេធ ម ្វ គ សិត ថ េនកុ ងសន ន ្ត ព ិភ ី ើឲយសង

រមន បុ ែ៉ នត ្ត ួ នទីេនះ គួរែត្រតូវបនបេំ ពញ េ ជលទផ ធ ល តៃម្រ្ល គួ

រស់េនេពរេពញ េ និងអនុេ្រគះគន

និងភពសុខដុម

យ្រកុមបុគល គ នីមួយៗ។

រនិងសងម ម គ េកើតេឡើង េហើយមនុស កុ ងសង ន គ នឹង

យេសចកីស ្ត ុ ខេក មក ន្ត េ្រពះេចះេយគយល់

មតួនទីនិងភរកិចច

មនុស េ

ក្រគប់ជតិ

សន៍

ចង់បនសនិ ភព េហតុេនះ្រតូវរក ចត ្ត ្ល ទ ល់ ឲយមនសុខសប ង ់ ិ រ្ត បស់ខួ នផ ំ ន់េបើគមនដេងើម ដូចរក ខយល់ដកដេងើម ្ហ េចញចូលរបស់ខួ ន ្ល េ្រពះ សខ ្ហ

ពិតជ

ំ ស ្ល ប់ េបមនសន ្ត ន ើ ិ ភពក ិតេ្ត ហើយ េទើបែចករែលកេសចក ី្ត ុ ខ ុ ងច

េនះឲយេទសងម គ ជតិបន។

3 74


tYnaTIPriyacMeBaHsVamI ¬bTBakü 7¦ RBHBuT§Cam©as;RTg;Rtas;fa kñúgFm’sb,úrsecHbeBa¢ós criyamaryaTl¥RbesIr rs;kñúgsgÁml¥esaPa dUecñHPriyaRtUvsÁal;xøÜn CabegÁalFMkñúgRKYsar PriyaEdll¥KYrsikSa cat;EcgRtwmRtUvminmanH RtUvdwgsuxTukçcitþsVamI TwkekþARtCak;eBlQWCa PriyaeRbobdUcmþayb¤bg BieRKaHeyabl;edayemRtI TI2RtUvecHseRgÁaHjati EbgEck[esIμedayPkIþ TaMgxagsVamInigjatixøÜn yksuxmñak;Égcg;l,IeQμaH TI3Kb,IsikSafa

BYkCnÉNaCaGñkQøas min[regÁósTas;ETgKña. ecHeRbICIvitCaGñkCa sÁal;kalevlakñúgkic©kar. )anrs;smsYneRBaHPsþa EsVgrkfvikatamFm’RBH. TI1yl;kargarkñúgpÞH ykQñHGagxøÜnCaPriya. erobmðÚbcMNIRKb;evla rkSakarBarTaMgyb;éf¶. bMNgelIkmux[témø lkélkargarCYysVamI. min[vivaTeRBaHsMdI cas;ekμgRbusRsIminmanemaH. minlak;bMBYnRbwgykrs; BIeraHxageRkAkñúgKμann½y. rUbGjenHNamansVamI 75


RKb;RKgrkSaerogral;éf¶ minRtUvmancitþk,t;rkfIμ rkerOgral;éf¶ehIybMePøc TI4RtUvmanParkic© RTBüFnTaMgLayEdlPsþa RtUvecHsnSMkMuKitgay jatipgtiHedolfaminRtUv RtUvecHcayvaytamRTBüFn kMucayxagxusFøak;G)aymux TI5®sIþRtUvQøasqøat minx¢ilraymaymaryaTl¥ kic©kartUcFMkñúgeRkApÞH edaHRsaybBaðaedayKMnit sÁal;kalevlaCamgÁl eFVIedaybBaØanigsμartI PriyakñúgelakCaTUeTA manPar³eRcInkñúgCIvit ehtuenHsVamIRtUvemtþa 76

RtUvmanPkIþcitþCanic©. rkRbusdéTeRbIkll,ic EkeKcsMdIeRBaHtNða. cgcaMCanic©EfrkSa ]sSah_RbwgrktampøÚvRtUv. x¢Hx¢ayRkqab;ekr×þGaRsUv rs;enAecHcayminecHTuk. kMuF¶n;éf¶enHGt;éf¶mux manTukçeRBaHsagkmμminl¥. sgVatkargarxøacxøÜnRk bnþeFVIkarNasucrit. RtUvha‘nCMnHrkkarBit riHKitEsVgyl;BIsVamI. eRBaHyl;kic©karTaMgcas;fIμ sMdITn;Pøn;jaticUlcitþ. minsUv)ansuxFUrKMnit karBiteXIjehIyerogral;éf¶. eRBaHCamataelIelakiy


pþl;sux[butþnigsVamI TaMgsgÁmtUcsgÁmFM Etg)anpll¥eRcInRbkar bMeBjkargaredayxnIþ sagkuslkmμcakPUmimar

kñúgsgÁmfIμénRKYsar. ®sIþCYyGb;rMRKb;Tisa edaysarsMdInigb¤kBa. ehIyecHlkélsÁal;evla rYceBorevracakG)ayPUmi.

éf¶BuF 8 erac ExplÁún B>s>2552 ¬18/3/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa GVICabMNgénCIvit? cemøIyenHBitCamindUcKñaeT edaymanGFüa Rs½y xus²KñamnusSelakBMuTan;)npþl; cemøIyNamYy[Cak;;lak;enAeLIy sUmsakl,geqøIyeday bBaðaxøÜnÉg. ‘GVIk¾edayEdlCakarsMerccitþ QaneTAdl;eKalbMNgcug eRkayenH sUmsMLwgemIlmuxgaréncitþ sUmRtiHriHBicarNa eday Qøasév mYyry³sinfa etI citþbrisuT§ citþRbkbeday \Ti§)T4 GacCMnHPaBtantwg PaBTukçesak PaBrIkceRmInxag sMPar³TMenIb PaBGPivDÆn_bec©kviTüaTMenIb PaB RbNaMgRbECg)n Edrb¤eT? ‘

77


Parkic©sVamIcMeBaHPriya ¬bTBakü 7 ¦ RBHBuT§sMEdgBIPar³ kic©mnusSmñak;²RtUvbMeBj [mansIlFm’l¥eBjelj minekgcMeNjxusTMng. rs;enARtUvEtGaRs½yKña sVamIPriyaRtUvRKb;RKg RKYsar[l¥tamKnøg Fm’mancgRkg5Rbkar. TI1sVamIRtUvrab;Gan RsLaj;eR)asR)aNedayR)afña [\sSrPaBkñúgkic©kar eTANamkNaedayeBjmux. smtamzan³kñúgsgÁm smrmütamc,ab;mþaydak;Tuk mineFVIepþspþasxusTMnuk GñkRsukemIlgayPriyaÉg. TI2minemIlgayPriya eTaHCaxusxøHkMusMEdg b¤kBaeRkaFxwgeCrEkþg² RtUvecHekatERkgehIykruNa. RtUveRbIsMdIl¥BIeraH kMunaMerOgeQøaHxVHemtþa kMutiHedolfamin)ankar emIlgayRKYsarxagPriya. ®sIþht;enOyeRcInNas;Na rkSamatabutþmIgma rYmTaMgsVamIEfRKb;RKa TaMgeBlQWCaBMumanNay. TI3hammin[k,t;citþ RtUvecHGaNitKitEvgq¶ay ebIk,t;citþehIyEtgGnþray suxkøayCaTukçkñúgRKYsar. kMuGagxøÜnRbusecHedaHdUr pøas;bþÚrsb,ay´tNða 78


køayeTACamnusS\txøwmsar Ebk)ak;)at;bg;TaMgkitiþys xatRTBüsm,tiþ)at;RTnM eFVI[RbBn§kUnrgTukç sb,ayePøcxøÜnKμanéf¶Na TI4[FMenAkñúgpÞH cg;RtYtPriyabMbiTsiT§i kMueKobsgát;citþPriya min[sYrGVIfatva: minmanBieRKaHsYreyabl; eFVIdUcRbBn§manEtCIvit RtUvRbKl;RTBüEdlrk)an cat;EcgcayvaykñúgRKYsar RKan;EtCYyemIleRkInrMlwk karBarEfTaMeRBaHxøacERkg TI5pÁt;pÁg;eRKOgRbdab; lMGrUbkaykñúgelaka dUecñHsVamIRtUvEtyl; 79

esñhadwkmuxElgCYbCMu. ekItmanCemøaHRTUgekþAgM TukçFMeRBaHEtcitþsava:. eRBaHEt«BukxVHBicarNa rkPaBPWøføakñúgCIvit. sVamIRtUvlHkarnwkKit Xb;XitCiHCan;eRbIhigSa. [KñabMerIdUcTasa R)afñaeFVIGVIeRscEtcitþ. minpþl;témø[CYyKit KMniteyabl;\t)ankar. ticeRcInbu:nμanEfrkSa smtamkic©karpÞHsEm,g. minfal¶acRBwkCYycat;Ecg fwøgEføgmin[xUcGsar. sRmab;tak;EtgRKb;Rbkar FmμtacitþRsIya:genHÉg. CYypþl;kIþsuxedaycat;Ecg


[RTBüFnxøHsMrab;Etg eTAtamzan³kñúgsgÁm kMueFVIhYsmaDedaycitþCab; ePøcrkSasIlbMeBjTan kielstNðaerogral;éf¶ sirIsYsIþkñúgRKYsar rs;enAesμaHsμ½RKrYmErkBun eTaHbImanTukçeTaslM)ak k¾rYmCYyKñaedaycinþa enHCamgÁlRBHRTg;Rtas; ehtunaM[suxputkgVl;

xøÜnRbBn§Ég[)anKab;. RbCMuÉkPaBtamePaKRTBü faxøÜnmanPBV½RbesIréRk. eRskXøanePøcxøÜnenAkñúgéd min)anEkécñRTBüeFVIbuNü. ekItmanedaysarecHGt;Fn; Tm¶n;kargarnigbBaða. etaky:akxVHRTBüdUcemþcmþa emtþaGnueRKaHkñúgkusl. RbkasR)ab;stV[)ansÁal; ]bkar³dl;suKtiPB.

éf¶BuF 12erac ExplÁún B>s> 2552 ¬11/3/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa

3

80


្រពះដ៏មន្រពះភគ ទទួលករយងពីឧតគ ្ត ហ គ េមណ្ឌកន ្ត ជេច

ំ ូន េមណ្ឌកេសដី្ឋ ថ្វយភតផ ្ត ង និងសុ្រំ ពះមន្រពះភគសែំ ដងធម៌អប់រក

ំ យមន ្រសីផងែដល្រតូវេរៀបចឲ

្វ មី េពលថ្វយភតដ ្ត ល់្រពះពុទស ធ ព្វ្រគប់

េហើយក៏អងុ យក គ ន ី សមគួរ។ លុះឧគហ គ េមណ្ឌកន ្ត អងុ យក គ ន ទីសម ុ ងទ ុង េទើប្រកបទូល្រពះដ៏មន្រពះភគយ៉ងេនះថ

គួរេហើយ

បពិ្រត

់ខុ ្រំញ ពះអងទ ំ ្រពះអងដ មុខជនឹងេទ គ ៏ចេំ រន គ ងអមបលេនះ ើ ពួកកុមររបស ី

កន់្រតកូលបី្ត បពិ្រត្រពះអងដ គ ៏ចេំ រន ើ សូម្រពះមន្រពះភគ ទូនមនពួក

ំ កុមរទ ី ងេនះឲយទន

បពិ្រត្រពះអងដ គ ៏ចេំ រន ើ

ំ ពួកកុមរទ េ ី ងេនះ

េ្រប ន្របេ

ឲយបន្របេយជន៍នឹងេសចកស ី្ត ុ ខ លំ

នឹងបិ

បុរសជ

ំ េយើងទង

្របេយជន៍

្វ មី

ជអក ន អនុេ្រគះ

ំ អស់កលដ៏ែវងដល់កុមរទ ី ងេនះ។

ំ ស់នឹងកុមរទ យ៉ងេនះ ី ងេនះ

្រស័យេសចកអ ី្ត នុេ្រគះេហើយឲយដល់

យ ជ្រសីភញក់េឡើងមុនេគ េដកេ្រកយ ្រប្រពឹតផ ្ត គ ប់ផុ ន គ

ំ មនលកុមរទ ្វ មេនះ ី ី ង

ំ ចុះ។ មនលកុមរទ ី ង

និយយពកយែផម ្អ

យ ឲយនង្រតូវសិក យ៉ងេនះ

យ េហតុដូេចនះ ពួកកុមរក ន ី ុ ងេ

សិក យ៉ងេនះថ បុគល គ

សមណ្រពហមណ៌កី្ត

កេនះ្រតូវសិក

ជអក ជអក ន ្របថនេសចកច ន ែសង ្វ រក ី្ត េំ រន ើ

្របុងខួ នន ្ល ឹ ងទទួលកច ច រអីៗ ្វ ិ ក

ែលម ្ហ ដល់

ជទីេគរពៃន

ំ េយងទ ង ើ

្វ មី េទះជម

យនឹងេធើសក ្វ ក រៈ

ំ ំ បូជដល់បុគល ទងទទ គ ទងេនះ ួលគួរសម េរៀបចេំ ំ ងេជើង ចេំ ពះជនទង

ែដលន ំ

សនៈ

យ េហតុដូេចះ ន ពួកកុមរ ី កុ ងេ ន

យ៉ងេនះថ ម

េគ

យឳ ទទនុ

ប់េនះ ្រពះដ៏មន្រពះភគ ្រទង់្រ

ំ ថ មនលកុមរទ ី ង

សូម្រពះដ៏មន្រពះភគ

កេនះ ្រតូវ កី្ត បិ

េគរព ប់

កី្ត

សនៈនឹងទឹក

ំ យ ែដលមកដល់េហើយ មនលកុមរទ ី ង

81


ំ យ ពួកនង្រតូវសិក យ៉ងេនះ។ មនលកុមរទ ី ង

ពួកកុមរក ន ី ុ ងេ

យ េហតុដូេចនះ

ំ កេនះ ្រតូវសិក យ៉ងេនះថ ករងរទង

ខងកុ ងផ ះ ន ទ របស់បី្ត េទះេ មេចៀមកី្ត កបបសកព ី្ត ួ កេយងន ើ ឹ ងជ្រសីឈ្លៃវ

ំ កុ ងករងរទ ងេនះ ន

បរប ិ ូ ណ៌េ

មិនខិល្រចអ ជ ូស

យឧបយនឹងករ

ំ ំ ្រតះរ គួរេធើ្វ គួរចត់ែចង មនលកុមរទ ន ច រទងេនះថ ី ង ិ ះិ កុ ងក ិចក

ំ ពួកនង្រតូវសិក យ៉ងេនះ។ មនលកុមរទ ី ង

កុមរ ី កុ ងេ ន របស់

យ េហតុដូេចនះ ពួក

កេនះ ្រតូវសិក យ៉ងេនះថ ជន

ជជនខងកុ ងផ ះ ន ទ

ំញ ី្ត អក ្វ មីេទះខុ ក ន បេ្រមើកី្ត អក ន េធករងរក ើ្វ ី្ត ពួកេយើងដឹងករងរ

ំ ំ ែដលជនទងេនះេធ េធើេហ ្វ ើ យ េ្រពះករងរែដលជនទងេនះ ្វ ើ យ ើេហ

ំ ផង ដង មិនបនេធើ្វ េ្រពះករងរែដលនជន ឹ ករងរែដលជនទងេនះ ំ ទងេនះ មិនបនេធផង ដឹងថឈធ ង ់ ឈ្រឺ ើ្វ ឺ ន

ំ រ ជចែំ ណកៗ ដល់ជនទងេនះផង មនលកុមរ ី

ខទនីយេភជនីយ

ំ ទង

ំ លផង េហើយែចករែលក

ំ យ ពួកនង្រតូវសិក យ៉ងេនះ។ មនលកុមរទ ី ង

ដូេចនះ ពួកកុមរក ន ី ុ ងេ

កេនះ ្រតូសិក យ៉ងេនះថ

ំ មក េទះ្រទពយកី្ត ្រសូវកី្ត ្របក់កី្ត មសកី្ត េយើងទង

េនះ ឲយសេ្រមចេ

ជ្រសីអក ន លួច

ំ ់ ្វ មីនរបស

់ យនឹងេធរបស ើ្វ

យកររក នឹងករ្រគប់្រគង មិនជ្រសីអក ន េលង មន ិ

មនជ្រស ន ផក ឹ សុ ិ ី អក

ំ ្ល ញរបស់ មនែមនជ្រស ន បផ ិ ី អក

់្រគងេនះ មនលកុមរទ ំ ្រទពយែដលខួ ន្រគប ្ល ី ង

ំ យ៉ងេនះ។ មនលកុមរទ ី ង

េនះឯង

យ េហតុ

យ មតុ្រគម ្របកបេ

លុះែបកធ្លយ ងកយ

មនកយជទីគប់ចត ្ត ិ ។

យ ពួកនង្រតូវសិក

្ល ប់េទ

82

យធម៌ ៥ យ៉ង

រែមងេទេកតក ន ួ កេទវ ើ ុ ងព


ជនិចច

្វ មី

ចញ ្វ កល មនពយយមខល ្វ ់ ខ្វយ ិ ឹច មភរយេនះសព ិ

ភរយម ន្រតូ វេមលងយ ិ ិ ើ

អក ន បេំ ពញេសចកី្ត

្វ មអ ន ចិញឹច ម ី ក

ំ ួ ង (េនះ) េឡើយ ្រសីល ្របថនទងព ្ត ម ្អ ិន្រតូវេ្រកធខឹងនឹង

្វ មី េ

ំ ួង ករិ យ្រប្រព ្ត សយផង ្រសីអ ្ត ក ន េចះដឹង រែមងគួរសមនឹងពួកជនទងព ិ ឹ តឫ អក ន ជទីេគរពរបស់

មិនខិល្រចអ ូស ្វ មីផង ភរយជ្រស ្ត ជ ិ ីមនពយយម

សេ្រងគះជនខងកុ ងផ ះ ន ទ

នរ ី

្វ មី

បន្រប្រពឹតយ ្ត ៉ ងេនះ

្រប្រពឹតក ្ត ច ច រជទីគប់ចិតរ្ត បស់ ិ ក លុះ

រែមងេទេកើតកុ ងព ន ួ កេទវ ្វ មីនរេនះ ី

េពញចត ិ ្ត និងមនេសចកស ី្ត ុ ខេ្រពះភពេ

មអ ំ

ចេសចក្រី្ត បថនរបស់

ំ ទងេនះ ែដលមនកយជទី ម ះ្រតង់។

‘ kmμminsÁal;eyIgeT EteyIgRtUvsÁal;kmμ ePøIg

minsÁal;eyIgeT EteyIgRtUvsÁal;ePøIg eTIbrYcputBIGnþray. ‘ RbvtiþviTU GñkviTüasa®sþ mYycMnYn)nTTYlsÁal;fa

eTaHbICamankMENT Rmg;c,ab; kMENTRmg;neya)yesdækic©Ca bnþbnÞab;k¾enAEtminGacEsVg rksuPmgÁl d¾eBjelj nigBit R)kd dUnmnusSCati)nEdrmanEtRBHBuT§sasna b:ueNaÑH EdlnaM[ )nsuxBit.

83

្វ ម។ ី


tYnaTIsisScMeBaHRKU ¬bTBakü 7¦ ggwitsUnüeRBaHGs;rsIμ CIvitmann½yeRBaHviC¢a eron)anecHdwgR)akdCa kMcat;raMgraPaBl¶g;exøA. cab;BIdwgkIþeLIgkalNa RtUvxMsikSatamTisedA GñkR)aCJsb,úrs)anRbedA TUnμankUnecARKb;Gatμa. eronTaMgpøÚvelakTaMgpøÚvFm’ eronTaMgGkSrc,ab;maRta TaMgBaküTUnμanRBHsasþa BakümanxøwmsarRKb;Can;fñak;. ebIcg;qab;ecHRtUvsMPI eFVItamnaTIxøÜnkMudak; Fur³CasisSRtUveCOCak; xøÜnÉgCaGñkTTYlpl. TI1RtUveRkakQreKarB R)arB§]’nkayeBlRKUdl; erobcMGasn³smehtupl ecHsÁal;x<s;TabtamTMng. b¤kBaTn;Pøn;]’nlMeTan CakUnmanBUCminmanqÁg eKarBdwgKuNecHTak;Tg eFVItamKnøgRtkUlx<s;. TI2bMerIRKUGacarü enAkñúgkic©karEdlmaneQμaH Ca]bdæakl¥BaküBIeraH eTaHCaya:gNaminecalRKU. sagGMeBIl¥edaytbKuN kic©karRsalF¶n;RtUvKitKUr minecalsalaminecalRKU ts‘UbMeBjminrYjra. TI3RtUvepÞógsþab;»vaT sMGatkaycitþRKb;evla 84


eBlRKUbeRgonmuxviC¢a RbwgeRkbCBa¢k;ykcMeNH kMueRbIpøÚvxusnaMTukçP½y eTaHeFVICMnYjb¤raCkar k¾RtUvGb;rMcitþKMnit júaMgRbeyaCn_l¥[seRmc sagGMeBIl¥[smsYn TI4eronecHehIyeKarB minemIlbMNaMEtg]sSah_ dYsTwklagmuxeBlQWCa kMdrmanKñaERkgelaRtUv TI5sikSasil,×viC¢a eronedayeKarBmineKcEk sagKuNsm,tiþminRbmaT eronecHcaMehIyxMeFVITan cMeNHviC¢amantémø viC¢aCaRTBüCab;xøÜnehIy ebIxVHstinigbBaØa 85

RKb;KñaRtUvsþab;edayRbéB. ecHehIyykeRbI[mann½y rkSatémøCIvitBit. eTaHmanR)aCJaCabNiÐt [sÁal;karBitCIvitxøÜn. kat;pþac;GviC¢atamc,ab;k,Ün Kab;CYn)anekItTan;sasna. snSMbuNüTukkñúgcinþa bMerIkic©karEdlRtwmRtUv. CYyRKaelIkdak;GgÁúyenA tRmUv[eqøótCYyemIlEf. [køayCasisSxøaMgBUEk bMEbr[xusBaküTUnμan. minxatevlaEdlekItman sagbuNüCayanqøgdl;eRtIy. minGackat;éføR)ab;)aneLIy CYy[)anes,IycakTukçFM. eRbobdUcbkSaKμanRTnM


rs;min)anl¥kñúgsgÁm eronecHdwgehIykMubMBan RtUvGb;rMcitþtamKnøg mankarRBmRBogsamKIÁFm’ bMeBjkic©kartamPar³

eRbobdUcCaXμúMxVHbgÁg. eRskXøancg;)anxusTMng TMngdMeNIrRBHGriy³. sisSRKUya:gl¥minman³ CaGñkecHdwgtamFm’RBH.

éf¶ RBhs,t× 14erac ExecRt B>s> 2552 ¬23/4/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa ‘enAkñúgsklelakenH RBHBuT§)n

rkeXIjmaKa’d¾RtwmRtUvkñúgsm,tþimnusSKWkarrIk ceRmInénvb,Fm’ GriyFm’mYyd¾RbesIrEdl)nbegáIt eLIg edaycitþ emtþa kruNa senþaseyaKyl;Kña CaédKUénKuNFm’rbs;mnusS. RTBüsm,tþi Edlrk )nedayFm’ cat;EcgcayvayedayFm’ CamgÁld¾]tþm. 86


tYnaTIRKUGacarücMeBaHsisS ¬bTBakü 7¦ ekItmkBMumanGñkecHÉg EtgEsVgrkRKUGñkbgðat; eronsURtGb;rMehIyhwVkhat; kMcat;GviC¢aBIsnþan. rukçCatiduH)anBwgEpndI ÉsisSRbusRsIEdlcg;)an cMeNHviC¢aTaMgbu:nμan RKb;R)aNRtUvBwgRKUGacarü. dUecñHelakRKUGñkbeRgon cMeNHCaTandl;sisSa mantYnaTIR)aMRbkar RTg;Rtas;eTsnaedaymann½y. TI1dwknaMsisSedayl¥ rs;kñúgsIlFm’edayRbéB Gb;rMbeRgonsisSRbusRsI edaykIþsenþaseR)asemtþa. ecHsÁal;KuNeTasGaRkk;l¥ ecHsÁal;exμAsedayvicarN_ sÁal;ehtusÁal;plehIysikSa EtviC¢aNaminesAhμg. [ecHRsLaj;sgÁmCati ecHseRgÁaHjatiTaMgb¥Únbg eKarB«BukmþayCYycmøg eRtIysuxknøgKμancMEbg. TI2beRgonsisSedayl¥ [manKuNFm’ecHekatERkg xøaceTasxμas)abecHføwgEføg cat;Ecgkic©karsÁal;RtUvxus. beRgonminmanlak;cMeNH cg;[sisSecHdwgTaMgGs; CasisSBUEkl¥\tex©aH edaHRsayRtg;esμaHral;bBaða. TI3beRgonsBVsil,×sa®sþ viC¢aeRcInNas;kñúgelaka 87


manmuxCMnajkñúgkic©kar begáInbBaØaCacm,g. RKUeRbobdUcCa«Bukmþay cMNaykmøaMgkñúgbMNg senþasTUeTAxMcmøg kUnqøgputBIPaBggwt. eRbobdUcRBHcnÞbMPWøPB enAkñúgeBlyb;minEdlKit lak;BnøWTuk[GñkCit Gñkq¶ayekþAcitþedaysarGt;. TI4RtUveBalelIksesIr sisSNaRbesIrBitR)akd RbwgERbgeronsURtedayGMNt; KYrkt;sMKal;elIktemáIg. kñúgTIRbCMumitþTaMgLay mancitþRss;RsayrIkceRmIn RbwgERbgeronsURt)anfáúMefáIg temáIgRKYsarvgSRtkUl. kMumanGPiCÄaxøacsisSxøaMg ttaMgha‘nsYrehIyha‘ncUl enACitsikSaehIyRbmUl eKall¥KMnitBIGacarü. TI5RtUvecHCYykarBar dl;sisSRKb;KñaRKb;Tisa rYmCYyedaHRsayral;kic©kar R)afña[suxRKb;evla. eBlmanbBaðab¤TukçeTas RtUvkMubenÞasnaMeQøaHKña bMPWøehtuplehIyFana pþl;CakmøaMgRKb;sisSa. minRtUveKcmuxykrYcxøÜn enABYnsm¶MykEpøpáa sisSmanFur³enATINa dl;eBlmankarrt;ecal)at;. RbsinebIsisSmankMhus RKURtUvsenþasCYydusxat; 88


sIþfaENnaMedays¶at;² sisSesμaHRKURtg;tbmkvij mingayeRbHRsaMEtgCYbCMu kalebIrYbrYmkñúgpøÚvRtUv eRBaH)ancak;RKwHsMrab;RT

kMcat;GkuslKμanKMMnuM. beBa©jTwkcitþF¶n;dUcPñM BUtpþúMkmøaMgsamKIÁFm’. sRtUvBMuGaceFVIvwkvr KWkuslFm’RKb;Ebbya:g.

éf¶ suRk 15 ekIt Ex visax B>s> 2552 ¬8/5/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa { buKÁlenAkMelaHmankmøaMg EtminBüyam enAkñúgeBl} EdlRtUvBüayam )ncUldl;PaBCa Gñkx©ilRcGUs mancitþRtiHriHFøak;cuH ehIy x©ilRcGUsnwg minCYbRbTH {nUvpøÚvénbBaØaeLIy}. {Kμanbdivtþn_NamYymankmøaMgGacbBaÆb;} karpøas; bþÚrxøÚn va)neLIy BiPBelak enAEtbnþkar pøas;bþÚrenHrhUteTAehtuenHsUm yl;faGVI²sßit kñúg Gnic©M TukçM GntþaenHCakar { BitcMeBaH CIvit stV elak} 89


tYnaTImitþl¥cMeBaHmitþ ¬bTBakü 7¦ éRBeQIlUtlas;Rss;bMRBg ekItCaéRBeRsagelIxñgPMñ maneQIRKb;muxduHCitCMu tUcFMCYyKñakarBarxül;. ÉmnusSrs;enAkñúgsgÁm KYrkMuebotebonb¤b:HBal; xUcRbeyaCn_rYmb¤GñksÁal; KYrCYyxVayxVl;EfrkSa. sagGMeBIl¥CaTUeTA rs;enACamnusSmanR)aCJa jauMgRbeyaCn_xøÜnnigR)afña CnRKb;rU)a)ansuxsanþ. mitþl¥TI1ecHeFIVTan rbs;Edlman[mitþ)an ykeTAeRbIR)as;kñúgsnþan CaklüaNmitþpþl;CMnYy. CYyKñakñúgeBlmanFur³ mitþsMuBwgBak;sMu[CYy [nUvRTBüFnrYmCamYy citþesμaHehIyCYyedayemtþa. TI2eBalBaküEdlKab;citþ eBalEtBaküBitedayrabsa Tak;TgrkKñaedayvaca smrmükMuGamIÉgGj. RtUvmansIlFm’CamYymitþ sagl¥kñúgcitþrab;smøaj; mindMeLIgb¤kykQñHcaj; cRmaj;RbeyaCn_[Et)an. TI3mitþl¥KYrRbRBwtþ xøÜnkñúgsucritsÁal;RbmaN karBarRbeyaCn_mitþ[)an rugerOgsuxsanþminvinas. ebImitþmanlaPysbuNüs½kþi kMumanfñaMgfñak;KitykQñH edaycitþGPiCÄamanmanH KYrxMCRmHcitþGaRkk;. kMudUcEpølVal¥EteRkA citþeXareXAkkrl¥k; 90


eBlman»kaslYcqqk; dUcxül;e)akbk;rkTisKμan. TI4RbRBwtþxøÜn[esIμ edkedIrCamYyesμaHminh‘an elIktemáIgGagfaxøÜnman [TanedayminTarsMNg. se®gÁaHkñúgnamCamnusSFm’ eTaHmitþmanRkminknøg ebIeXIjEtmaneTIbbu:nb:g rab;rkbMNgTukCamitþ. TI5mitþl¥minmusa eRbIR)as;vacaxuskarBit lYgelamEp¥mEl¥mehIyRbDit bMP½nþKMnite)akbeBaäat. vacaTwkXμúMcitþGRbiy eRbIR)as;sMdI[eKekat hak;dUcecHdwgmanBiesaFn_ beBaäat[mitþxUckargar. mitþl¥niyayBaküBIeraH taMgcitþsb,úrscakevra rkSasIlR)aMRKb;evla b¤kBaéføfñÚrKYrrab;Gan. ebIcg;rab;GanKña)anyUr RtUvecHKitKUrtamlMGan BaküRtg;TUnμanTaMgbu:nμan TukkñúgsnþanehIyGnuvtþ. rYmsamKIÁKñacitþemRtI TaMgRbusTaMgRsIesμaHR)akd CamgÁll¥RtUvsnμt sagedayhμt;ct;eRBaHsT§a. eCOkmμnigplrbs;kmμ RBHBuT§)anpþaMCnRKb;Kña kMusagTuc©ritmanevra ebIcg;suxCasagkusl. CIvitmanticRtUvCra BüaFiRKaMRKaEtgmandl; mnusSstVRKb;rUbBMumansl; eTAtamkmμplEdl)ansag. ehtuenHRtUvrs;manKuNFm’ sagl¥nwgmitþjatiCitxag 91


esBKb;sb,úrsCaPsþútag rs;mansMNagkñúgFm’s. kargarTaMgLaysBVsareBI RtUveFVItamc,ab;RKb;rbr rkRTBüsm,tþiedaycitþl¥ bnþkargarCaRbeyaCn_. éf¶esAr_ 14ekIt ExeCsæ B>s>2553 ¬6/6/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa GcirM vt yM kaeya queT§a GebtviBaØaeNa »kayénmnusSstVRKb;R)N kalebIviBaØaNecj)t;ehIy eKEtgkb;ecalkñúgBsuFa eTACacMNIRBHGKIÁ ¬ehtuenaHeTIbRBHcmPBéRt sEmþgRBHFm’d¾BIeraH [duHsti nigbBaØa éRtlkçNBaØaNl¥knøg ehIy)nksagkarefáIgfál; RKan;CaTIBwgBYnRKb;Kña

92

bfvw GFiessSti nirtßMv kligárM. rs;enAmin)nbu:nμaneLIy enAedkkl;ekIyelIRbzBI. b¤dutbUCaeqHexÞcxÞI dUc]seBjTI\tplesaH. RTg;manRBHT½yGnueRKaH bNþúHcitþBuT§brisT½pg. ecHBicarNaRtiHriHRtg; edIm,I)nqøgGviC¢a. kuslTan sIl nigPavna kñúgCatienHnaCatimuxehag¦.


េគលធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត េ្រពះ

ំ ័ទ ធ េសចកីច អីជ ្វ េ្រគ ងចងេ្រគ ងរុព ្ត ូ លចិតខ ្ត ុសៗគន ្រស័យកេំ

់វស គឺអវជ ន ិ ជ ែដលមនេនកុ ង្រគប ិ ័យ្រគប់្រជុង ជ

ំ ័ទ។ េ្រគ ងចង េ្រគ ងរុព ធ េសចកីេ្ត ំ ុ ំកី្ត ក ំ គន

ពីបញ ្ហ ជីវត ិ

ចកី្ត ក ំ

ភកី្ត ្រស

ញ់ក។ ី្ត ល។

ំ ប់កី្ត កហ ំ ឹ ងកី្ត ញ់កី្ត សអ

ំ ់េនះសុទែធ តជេ្រគ ងចង ទងអស

ព័ទរធ តរ ច ់េវចវញ ិ ញ ណរបស់មនុស ិ ួ តច ត ិ ្ត ជេ្រគ ងខប

មនឲយេម លេឃ ិ ើ ើញ

គុកកេលសែបបេនះ ិ

គ ល់នូវេសចកស ី្ត ុ ខ

ផូ វេដ ្ល ើរដ៏ល ្អ និងមេធយបយេ េ្រពះបន្រទពយ ្រស

ះ្រ

កល

់េនកុ ង យបនេជគជ័យ។ ជីវតរស ន ិ

សតេ្វ

កត ិ យ ិ្ត សក៏្រតូវយល់ថ

ញ់ថជរបស់ខួ ន ្ល

ខួ នម ្ល ិន្របថន មិនចូលចិត្ត

៏្រតូវទទួល ខួ នក ្ល

កទទួល

របស់ែដលខួ នច ្ល ូ លចត ិ ្ត គ ល់ថជទុកខ

ខួ ន ្ល

ឬរបស់ែដល

ំ ន ក់ េបើមិន ក៏ជរបស់ខួ នែដរ េទើបចិតថ ្ល ្ត ន ងថ

ំ ល់ថរបស់ខួ នេទេធ សគ េម ដូចេនះេ្រពះអី្វ េ្រពះ ្ល ្ត និងទស់ចត ើ្វ ច ិ េ្ត កត។ ើ េចៀសមនផ ុ តេគចមនរ ិ ិ ួច

ពីផលរបស់កមម

យគន េទើបទទួលផលវបកៃនកម េម នះ។ ិ

ករ

ងកមស ម និងកមេម ខម

ំ ់ជ ៤្រកុមៈ ្រពះពុទប ធ នែបងែចកមនុស ជតទ ិ ងអស

-អក ន ែដលេធើ្វ

េដើមបេសចក ល ្អ ្របេយជន៍ខួ នឯង ្ល ី្ត ជ ី

េសចកល ្អ ្របេយជន៍របស់អក ន ដៃទ ី្ត ជ

បុ ែ៉ នម ្ត ិនេដើមប ី

-អក ល ន ែដលេធើ្វ េដម ្អ ្របេយជន៍អក ន ដៃទ បុ ែ៉ នម ្ត ិនេដម ើ បេសចក ើ បី ី្ត ជ ី េសចកល ្អ ្របេយជន៍របស់ខួ ន ្ល ី្ត ជ

93


៍ខួ នឯង -អក ល និងជ ន ែដលេធើម ្វ នេដ ្ល ើមបេសចក ើ បជ្របេយជន ិ ី្ត ្អ េដម ី ី ្របេយជន៍ អក ន ដៃទ

៍ខួ នឯងន -អក ល ន ែដលេធើេសចក ្វ ្ល ី្ត េ្អ ដើមបជ្របេយជន ិ ងជ្របេយជន៍ ី េតនរ ើ

អក ន ដៃទ

៍ និងេធជ្របេយជន ើ្វ

ជមនុស ែដលេធេដ ្ល ើ បខ ើ្វ ម ី ួ នឯង

េដម ើ បី

េសចកល េដម ្អ ល់អក ន ដៃទ? គមន ុ ស ែដលខ្រំ បង ើ បរម ី្ត ដ ឺ ឹ ី ង ប់េសចកីេ្ត េសចកស ្អ ់ ី្ត ប

ំ មឃត់នូវជនទង

អសបបុរស បណិ្ឌ តេនះរែមងជទី្រស ្រស

ំ ក់ពិតជអក ជប់ជព ន

និងេសចកវី្ត េងង ្វ ្របកន់ហួងែហង

្របជ។ បណិ្ឌ តគួរទូនមន គួរ ញ

យ ឲយចកអេំ ពើ

ញ់របស់សបបុរស ែតមនជទ ិ ី

ញ់របស់ពួកអសបបុរសេឡើយ។ អក ន មនរម ង ប់េសចកេី្ត ិ

សប ្អ ់និងេសចកភ ិ ញណ ី្ត ន់ខងវញ

ំ ិ តេនះមនបន ឬគន ិ

សុខុមលភពអក ន ដៃទេឡើយ េ្រពះយល់ខុសធន ង ់េ

ភ េសចកី្ត

េធអ ើ បី ើ្វ ីេ្វ ដម

ម និយម។

ំ ុ ចសខ ំ ន់អព ំ ី ជីវត ចណ ងមនបញ ច កន ខ ធ ដូេចះ ន េហើយេយើង ិ គថេយ ឺ ើ

់ ឲយបនល។ ំ ុ តៃនជវី តជឱកស ្រតូវែតេ្រប្របស ្អ េនះជតៃម្រ្ល បេសើរបផ ិ ើ

ំ ុ ត។ មនុស ជេ្រចនដ ំ វី តមនលក េ្របើ្របស់ ឲយ បនលប ក ណ ៈ ្អ ផ ខ ិ ឹ នជ ើ ំ ័យខ្លច និងេកៀបសងត ចេង្អ តេពក ខះ ្ល ្រប្រពឹតទ ្ត ុ ចរច ត ក ់ជីវត ិ េ្រពះ ិ នឲយភ

់ ឲយបនលប ំ ុ តេឡើយ។ បុគល ពួកេគមិនបនពយយម េ្រប្របស ្អ ផ គ ខះ ្ល ើ

ជួយឲយេគសិក េចះដឹង ផល ្ត ់ បទពិេ

ែតពុំបនអនុវតន ្ត ូ វសីលធម៌សងម គ

ធន៍ និងទស នៈលៗ ្អ ដល់អក ន ដៃទ

ឬេធគ ្អ ងគុណធម៌។ ើ្វ រំ ូ លខ

ឧតម ៈយ៉ង ្ត គតិេយើងគួរមនលកណ ខ

94

?

ដូេចះ ន េតើ

្រតូវបណ ុ ្ត ះនូវគុណភព


ំ វី ត្របកបេ ែដលេចះជួយសេ្រងគះគន េហើយដឹកនជ ិ

សនិភ ្ត ព។ ផូ វជ ្ល វី តែបបេនះ ិ េ

យវបបធម៌

មនុស មន ិ

ចចត់ទុកថ ជជវី ត្រត ម្រតូ វៃថថ ្ល ូ រន ្របកប ិ ឹ

និងមនលកណ ៈ ខ

ំ ីវតបនរ ចដឹកនជ ក ិ ី យ

និងបនសុខេនះេទ

មនុស មន ិ

ភ ឲយេធើសកម ម ព ្វ

ែដល្រគប់គនេគរព

េទសៈ និងឥទិព ធ លខងេ្រកែដលពិចរ

ំ ួត កុអ

ែត្រតូវ

គ ល់កលៈ

ថគួរឬមនគ ួ រ។ េនកុ វន ស ិ ័យ ិ

ពី

់ មិតភ មិនបងភ ក ពវកវរដល ្ត ័្រក។ ្ត ឹ

េទះបីបរយកសសង ម គ មនស ូ វលខ ្អ ះ ្ល ក៏ពិតែមន ិ ិ ្ដ អវជ ិ ជ

បងេយ ខំ ើង

ម អញ្រតូវទទួលចេំ ណះដង ្អ ពី្រគូ ឹ លៗ

បណិ្ឌ ត្រតូវេគរព្រគូ េគរពវន ិ ័យ ធ្លក់កុ ងរេ ន

គមននរ

យមនឲយ ិ

មួយបនេឡើយ។ េបើេយើងមនបញញ

និងមនករទទួលខុស្រតូវ។

ំ សិក ្រតូវកណ ត់ដង ឹ ថ

ម។

យមនេធ ក ្វ ន ដៃទរក ិ ើឲយអ ី យ

េធើឲយេយ ្វ ើងបរស ិ ុ ទធ

មផូ វព ្ល ិ េសស

មនសតសមបជញ ញៈ ិ

សន

ចរកេសចកីស ្ត ុ ខេឃើញេ

េសចកីស ្ត ុ ខអក ន ដៃទេនះេឡើយ។ ំ សូមចថគ ម ននរ

យករី្ត ក ី យ និង

្រតូវេ្រជើសផូ វ្ល

ំ េ ែតកុប

មគនង ្ល អក ន ្របជញ

្ត យខួ នឲយ ្ល

អក ន សបបុរស

ងថជកូនអក ្រតូវយល់ថ ន មន អក ន ធ ំ ឬមនះេលើកដេំ កងខ ្ល ើ ួ ន។

ំ ូ វេ ចេំ ណះវជ ្ល ិ ជ ទងផ

៌ កនិងផូ វធម ្ល

ំ ន់ែដល្រតូវទទួលយកទុកកុ ង សខ ន

ដល់ជនេ្រចើនគន។

េបអ ក ន គតថអ ន ើ ក ិ

ចត ភ ្ល ុ ណធម៌ល ្អ េធសកម ម ពឲយជ្របេយជន៍ ិ ្ត េដើមបទ ើ្វ ី ូនមនខួ នឲយមនគ

រូបកយនិង

ម រតេនះ ី

េហើយបនក ្ត រយែំ ្រសកករេ

ំ ់ខង ច្រទបន ល់ករឈចប ឺ

អក ស ន េនែតឋត ន ្ត ង រៃនករេកត ិ កុ ងវដ ើ ក

្ល ប់

្ត យ ករឈឺចប់ ករេជរ្របេទច ករ

95


រអូ ៊រទ ំ ករ យ្រប

រគន ករខល ្វ ់ ខ្វយ និងករតសូ ៊រស្រមប់កររស់េន

គករេធ ករងរដ ូ ចជទសករ ល់យប់ៃថង ករ្របឈមមុខនឹងបញ ្ហ និង ឺ ើ្វ

ឧបសគជ គ េ្រចើនអេនក ចំ

មពិត

េនះអក ន

ងកមេម ដើមបេនក ន ុ ះ។ ី ុ ងភពេទៀតច

ំ ុ ងេពលៃនជីវតរស ់េនទងម ំ ូ លរបស់េយើង កុ ងអ ឡ ន ិ

យេពលេវ

ំ ិ តេនកុ ងទ ថមពល និងគន ន ី

់េន េដម គករ្របយ ុ ទេធ ដម ើ បកររស ើ បអ ឺ ី ី ំ

េសចកស ី្ត បបយរក ី យ េ្រគះេផ ងៗេទៀត។

េយង ើ

ន្របយុទ ធ េពល

ិ៍្ត ច ផលចេំ ណញ េករេឈ មះ

និងករ្របយុទេធ ដើមបឲយេគចផ ុ តពីវដែ្ត ដលមន ី

េពលឈះ ន េយើងបនរក ្ល រលត់េទវញ ិ ី យមួយេភត

ទុក្រខ ពួយកងល ្វ ់ េផ ងៗក៏េកតេឡ ្ត នទប់ ើ ើងបនប ំ ង យម ្ត ឬេ្រចើនដងេទៀត។

ជួនកលេគញញឹមេដើមប ី

ករខ្វយខល េឡើង ្វ ់ របស់េយើងបនបេងើត ក

េនេពលេ

រមណ ម ៍ មិនេពញចិត្ត េពលេនះចិតេ្ត យើងគមនសមតភ ថ ពេ

និងយល់ដង ឹ ពីភពេ្រគះថនក់ៃន

ះ្រ

ំ ិ តទក់ទងនន យែដនៃនគន

េពលេវ

ឲយបនចបស់

បុណយកុសល េពលេវ

េហតុេនះ្រតូវ

ស់ េពលេវ

ជមចុ ច ជ។

ចូរ្រកេឡកេមើលពិភពេ

រមណ ម ៍ ែដល្រតូវជប់អនទក់កេលស។ ិ

ំ ុ ងរស់េនកុ ងសម សូមកុេំ ភច េយង្រតូ វេ ្ល ថេយើងកព ន ព ធៃនសងម គ ើ

កេនះ

គ ល់

មព័ទ ធ

ថ នករណ៌និង

ជមស្របក់ េពលេវ

េហើយអក ន

ចេមើលេឃើញថ

ំ ន យ៉ងដូចេមច ំ ្ល ញ េតើមនុស ្របយុទ្រធ បឆងគ ្ត ខះ ្ល ករសម្លប់ ករដុតបផ

ំ ុះ ករបផ ទ ្រគប់ែបក ករចប់ជរំ ត ្ល ់យនេ្ត ិ ករបន

គនេទវញេទមក។ ិ

ំ ត់សមជក ករកច ិ មនុស េ

96

ះ និងករ យ្រប

ករបស់ពួកេគបន


ំ ូ ល គដ កទងម ឺ ូ ចជ

ក្លយេទជករកម ន្ត ឬកររក ី យ។ ពិភពេ

េពទយវកលចរ ត។ មនុស បនេភច ណ ៈជមនុស លរ្អ បស់ខួ ន ្ល នូវចរតលក ខ ្ល ិ ិ ិ

េហើយបេ

ំ ិត ្ត យឲយគន

់េគ។ ដណ្តប់េលើខួ នរបស ្ល

្រកក់

្រកក់

សមី្ត

េមលេទ្របែហលជ ើ

ំ ិ តនិងអេំ ពើលេ្អ ឡើយ។ មនុស េដម ើ បបណ ី ុ ្ត ះនូវគន

និងអេំ ពើ

្រកក់្រគប

ំ ិត គមនបនប ន ទ ់េនកុ ងគ ន

បុគល គ

រស់េន១០០

ល ឆន ំ ជមនុស ្រទុសស ្ត ីល ជមនុស មិនមន្របជញ មនចត ្ត នបនតម ក ់ ិ ម ិ

ខជប់ខួ ន កររស់េនែតមួយៃថរង បស់េ ្ល

កអក ន រក សីល និងមន្របជញ

្របេសើរជងមនុស គមនសីលនិងគមន្របជញ។ ដូេចះ ន េតើ េគ

សនិ ភព និងសុភមងល េនកុ ងទ ្ត គ យ៉ងដូចេមច ្ត ន ី

ចរកេឃើញ

ន្របយុទ ធ ែដលេគ

ំ ុ ងបន្រ្ត បយុទគ កព ធ ន េដម ើ បទទ ី ួលបនផលចេំ ណញ និងេគចេចញពីេ្រគះ

ថនក់េនះ?

ឥរយបថអមន ុ ស ធម៌របស់មនុស ចេំ ពះមនុស បេងើត ក ឲយ ិ

មនទុកេខ ្រចើនអេនក។ ចូររក ខួ នឲយក ្ល ្ល យេទជមនុស ល ្អ េ្រពះេពល ំ ់ ែដលខួ នមនេល ្ល ប់េទ ពុំបនយកអីៗ ្វ ទងអស ្ល ើេ អក ន ខះ ្ល និយយថ

ជវី តេទ បុ ែ៉ នេ្ត គ ិ

ំ េគមិនមនេគលបណ ងជក់

ំ ចេ្របើ ស្រមប់បេំ ពញបណ ង

គតិបណិ្ឌ ត េនកុ ងលក ណ ៈេនះ េគ ន ខ ជីវត ិ

កេនះេទ។

គែផ ងេ ្អ េលើវធ ិ ែដលេយ ឺ ក ី ើ

ះ្រ

ក់

មួយ ្របកបេ

ំ ចនិយយថ េគលបណ ងៃន

់។ យនិងេ្រប្របស ើ

ំ ្ល ញខួ នឯងេនេពលែដលេយ បផ ងេ្រត មរស់ េយង្រតូ វែតច ំ ្ល ើ ើ

ៃនករភ័យខ្លច និងេសចក្រី្ត ពួយបរមភ េ��� ំ ុ ចេនះ្រតូវ ជមនុស ។ ចណ

េនកុ ង ន

មេពលេវ

ជីវតេ្រត ម ិ

យតៃម្ល

េដម ើ បរស ី ់ េន

ត់អត់ធត ម ់ អនុេ្រគះ ករបនទបខួ ន ្ល និង

97


ភពសបបុរស ែដលេយើង

ៃថថ ្ល ូ រន ចេំ ពះគននិងគន៕

ចសេ្រមចនូវ្របេយជន៍ ្របកបេ

សុភសិតចិនមួយឃ្លេពលថ

ំ ក ់បនយ សុអ ន គតកត ថ ថជបញ ្ហ តូច ិ

ំ ួយ (្របសិនេបើអក ន មនបញ ្ហ ធម

ចមួយវញ ិ

េបអ ន មនបញ ្ហ តូច ើ ក

ច សូមបនយ ឲយគមនវញ) កក ថ ្វ ់ របស់អក ន នឹងរ ិ ី្ត ងល

ែដលបញ ្ហ េនះ។

បទពិេ

ករំ ត ិ

អក ន

្រតូវបនេគេមើលេឃើញ គ ល់ពីតួនទី

យបត់េទេពល

កុ ងទស នវស ន ិ ័យសមរមយរបស់

មពុទឱ ធ ទ

ធន៍មុនៗ េតើអក ន បនេធើេទ ្វ

យេសចកី្ត

ំ ំ ឹ ងេមើលពី ទងេនះច ូ រអ ក ន រព

មភរកិចប ច នករំ ត ិ

មិនបន

ំ ូង ំ ករបស់អក មនលទភ ធ ពយកឈះ ន េលើករលប ន ជេលើកដប

បនែដរឬេទ។

័យខ្លចចេំ ពះ មរយៈករ្រតួតពិនិតយែបបេនះ អក ន មនភ ិ

បញ ្ហ ននេឡើយ េ្រពះអក ន មនលទភ ធ ពេ

ះ្រ

យបញ ្ហ េនះបន ឯ

ំ ុ ង្របឈមមុខេនះមិនមនលកណ បញ ៈ ្ហ ែដលេយើងកព ខ

័ អក ន េនកុ ងយ ន ុ វវ យ

្រកក់េពកេទ។

ំ កលមុនេហើយ កលេបើធ្លប់ឆង ្ល កត់បញ ្ហ ធៗ

អក ន

មនវ ្ហ េទគ ្វ ុ ណ ែតអក ន ្រតូវេចះេបកខ ួរកបល ឹ ិ កវរឈ ឺកបល េពលមនបញ ើ

និងភពៃវឆ្លតេដម ះ ន ឧបសគគ ើ បយកឈ ី

ពុែំ មនជមនុស រត់េចញពីបញ ្ហ

ឬរត់េចញពីតួនទីនិងភរកិចច កុ ងនមមន ន ុ ស មនឧតម ្ត គតិមនក់។

ំ ក់ ំ ់្រតូវេបះបង់ករជព េបេយ បច ើ ើងចង់បញឈប់ទុក្រខ ពួយ េយងច ើ

ំ ក់មនែមន្រត ំ ចត មែតប ស ុ គល គ េទ ទងកម ម ិទិផ ធ ងែដរ។ េនះ ិ ្ត ែដលករជព ិ ឹ

ជករពិត េហើយជេមេរៀនែដលថេសចកី្ត

ចិតផ ្ត ល ្ត ់ ឲយេយើង

ំ ក់ ្ល ប់មនន័យ។ ករជព

នូវរបស់ជេ្រចើនេដើមបេធ ប ្វ ក ់ ី ើឲយស

98

េវទនរមណ ម ៍ របស់


ំ វី តេ េយើង និងេដម ិ ើ បន ី ជ

យេ

េនះ េទើបេយងដ ឹងថេសចកី្ត ើ េពញេ

កិយ។ លុះ្រ

្ល ប់

ច្រប

េយងបនស ើ ិក េមេរៀន

រេយង ្វ ើ និងេធើឲយេយ ើងេពរ

យេសចកីត តថភព ្រតូវបនបង្ហញយ៉ងចបស់េ ្ត ក់សុ ត។ ្ល

្រពះពុទែធ ដល្រពះអង្រគ

ស់ថេសចកី្ត

ំ ់េចញេទ េបេទះ ្ល ប់នឹងនគត ើ

ំ ក់នឹងកូន និងកមស ់ជប់ជព បជគត ម ិទិរធ បស់គត់ក៏េ ី

យ គេ្រប បដូច ឺ

ំ ន់ដ៏ធម ំ ួ យនយកអ ំ ំ ុ ងលង់លក់មួយ្រសបកេទបត់ ទឹកជន ក ន ភូមិ ែដលកព

ដូេចនះែដរ។ សុខុមលភពរបស់្រគូ របស់សិស របស់មិតភ ្ត ័្រក្ត របស់្រកុម

ញតិ របស់ឪពុកម្តយនិងកូន គឺពឹងេលើអេំ ពើែដល្របកបេ

សងហ េ គ ធម៌ឲយគនេទវញេទមក។ ិ

ចូលកន់ែតេ្រជេទៗ កុ ងយ ន ុ គសម័យ

ថនក់និងភពសុ ក ម

មញ

អមេ

មនុស ្រគប់្រគងចិត្ត មិនបនបេ

ទមទរឲយមនករអប់រ ំ ។

រពិភពេ

យសីលធម៌

ំ ុ ងេធដ កកព ើ្វ េំ ណើរ

វុធយុទភ ធ ័ណ្ឌ ្របកបេ

យេ្រគះ

យវបត ្ហ ិ ភ ិ្ត ័យខ្លចជេ្រចនបញ ើ

េធឲយ ើ្វ

ំ ុ ចេនះ ្ត យឲយសីលធម៌ធ្លក់ចុះ ចណ

ំ ់េទៀតផង សនមនករំ តខ ព ់និងចបច ិ ស

សនជគនឹ ះក ែសង និងផល ្ល ុ ងកររក ន ្វ រកសនិ ភព ្ត ្ត ់ នូវ ភពកក់េក្ត

ំ ូ វច ទងផ វសេ្រងគះបនទន់ឬ មនេ្រគះ ្ល ត ្ត ិ ងសមភរៈ កុ ងកលៈេទសៈ្រតូ ន ិ ន ំ នពីអក ថនក់ មនភ័យវបត ន ឈ្លនពន និងករ ិ េិ្ត ផ ងៗ ឬមនករបព ំ ៏ដូចជករ ករពរសងម រខនដៃទេទៀតក គ ្របេទសជត។ ិ

េសចកភ ្វ ់ ចត ី្ត ័យខ្លច និងេសចកក ី្ត ងល ិ ្ត េកតេចញមកព ើ ី សភវៈ

្រសេមើ្រសៃម

ចត ិ ែ្ត ដល្រតូវបរ ិ

ថ នជវី តេ ិ

ភ័យខ្លច និងកងល ្វ ់ ចិតម ្ត នបស ញ គល់េនកុ ងត ន

99

កិយជះឥទិព ធ លមកេលើ។ ្ហ និងឧបទន។


ពិតជវី តេ្រប បដូចជ ិ

រូបភពយន(្ត ឬកុន)

ែដលេនកុ ងរ ន ូបយន(្ត ឬកុន)

ំ ់ែតងចល័តនិង ែ្រប្របួលជ្របច។ ំ គមនអីេ្វ នកុ ងេ េនះអីទ ្វ ងអស ន

ំ ុ េំ ធស េនះឋិតេថរឬឋិតេននឹងថល ក ់ េទ សុក ្វ ្របែហស ្រតូវខ្លច

េនេកង ម ។

ំ អក ន ទង

័ ់ ែដលមនវយចស

ំ ្ល ប់ទង

េហើយមនជមផង ឺង

ំ ី ជវី តរស ់េនយូរេពក។ ឋិតេនកុ ងចេន ែតង្រពួយកងល ្វ ់ ចត ្ត ព ន ្ល ះទស នៈ ិ ិ អ ំ ី រ្រកុមេនះ មនុស ទងព

ទល់មួយឆន ំ

គពព ួ ក អក ន វក់ែតនិងេសចកស ឺ ី្ត បបយពីមួយឆន ំ

ពុំបនរួមចែំ ណកក

ងមតុភូមិមិនបនេធើជ ្វ ីវតឲយមន ិ

្របេយជន៍ េនះេឈមះថមិនមនន័យ។ អក ន

ំ ់បន ្របសិន ចេជៀស ងករភ័យខ្លច និងបញ បច ្ហ មនច ិ

េបើអក ក ន ចង់ទប់ខួ នព ្ល ្ល ន ជមួយនិងអក ន ដៃទ។ េបើ ី ករេធៀបខួ នអ អេំ ពើៃនករេធៀបមនមនករខ ុសឆង គ អីេ្វ ទ ិ

មខួ នមន ្ល

ំ ឹកអក ្របសិនេបើេគជួយរល ន ឲយ

ំ ិ ត េហើយកន់ែតល្រ្អ បេសើរេឡើងេនកុ ងអ កន់ែតឆ្លតេឡើងេនកុ ងគ ន េំ ពើ ន ន

ំ ុ តករេធៀបខួ នអ ។ បុ ែ៉ នជ ក ្ត េរឿយៗបផ ្ល ន ជមួយនឹងអក ន ដៃទេដើមបេម ើ ី លឲយ េឃើញ

េបើអក ន

ែដលខង ព ់ខស ព ់

ំ ់។ មនករភ័យខ្លចេនះមនច បច ិ

ំ ដក ួ សេហតុ ឹ នេទរកេមទនភពហ

សមតភ ថ ពនិងសមភពចេំ ពះអក ន ដៃទ

្របសិនេបអ ន គតថ ើ ក ិ េនះអក ន

ចត អក ្ត ្របសិនេបអ ន គតថ ន ទបជងេគវញ ន ិ អក ិ ។ ើ ក ិ េគ

ដូេចះ ន ្រតូវមនជេំ នឿេជឿជក់េលើខួ នឯង ្ល

ចេំ ណះដង ឹ

ងសមតភ ថ ព

ចេពញចិតន ្ត ិ ងសប ង ់

ចេទជខូ រម ម ុ ខខ្លច

មនករ្របងែ្របងែស ង ្វ រក ឹ

បណ ្ត យមនឆនៈទ ិ ឲ ុ ្ត ះចត

វចរណញណ េនះពិតជមិនខុសេឡើយ។ ិ

100

អក ន មន

្របកបេ


្របសិនេបអ ន ចង់រស់េន ើ ក

កុ ងេ ន

កេនះេ

សូមឲយអក ន ដៃទក៏រស់េនេ

យសុភមងល គ

យសុខ

យសុខ

ន្ត

ន្ត

និងេ

និង យ

សុភមងល ក គ ដូេចះ ន ែដរ េដើមបឲយអ ន មនលទភ ធ ពឲយជីវតជត ្វ ួ យ ិ ិេនះ គឺអីម ី ែដលមនតៃមេ្ល នេលើែផនដី ែដលអក ន ចង់រស់េន។ លុះ្រ ខួ នអ ក ្ល ន បនល្រ្អ បេសើរេឡើង េដម ើ បរស ី ់េនេ ំ ករណ៍្របៃពៗទងេនះ អក ន មន ិ

េនកុ ងេ ន

កេនះេ

ករបួងសួងេនះេឡើយ។ ំ ចណ ង

មេទ

មេគល

់ ំ ុ ភមងល ចសងឃម គ និងសនិភ ្ត ព ឹ រងចស

យ្រសេមើ្រសៃមេឡើយ។

ំ ុ ភមងល រង់ចស និងភពសុខ គ

យអនុេ

ែតអក ន េធឲយ ើ្វ

នម ្ត កពី

អក ន មិន

នសួគ៌ េ

ំ ចរងចសងឃ ម ឹ

យ្រសួលៗ

ពហ៍ពិពហ៍គឺជមងល គ មួយ បុ ៉ែនម ្ត នុស ជេ្រចនបន ើ

្រតឡប់ជវី ត ិ

ពហ៍ពិពហ៍របស់េគ

គនេនះឯង។

ភព្រក្រកម នែមនជេហត ុ ចមបង ៃនជីវត ិ ី ិ

ចូលេទកុ ងករ្របមថេម ន ើលងយ

េ្រពះែតកងះ ្វ ខតករេយគយល់គន េពលគឺករអត់ឱននឹងអធយ្រស័យ ពហ៍ពិពហ៍

ំ អពមងល គ េនះេឡើយ។ បន ុ ខទុកខ របស់ ី្ត ិ ង្របពន្រធ តូវែតេរៀនែចករែលកស ំ រង បស់ពួកេគ។ េគេនកុ ងជ វី ត្របច ៃថ ន ិ

គឺជកូនេ

ស្រមប់ក

ំ ន់ ៃនជីវត្រគួ សខ ិ

ងសងម គ ជតិ និងក

ំ ឺ ភពែផម ង ្អ ែលម ្ហ គជជ ឺ

ករេយគយល់គនេទវញេទមក ិ

រមនសុភមងល ជកូនេ គ

ពិេសស

ភពលីងជ ្វ ូ រចត់គឺជឱសថ។

ករេលើក

៌្របៃពណី។ ងវបបធម៌អរយធម ិ

ំ ឺ។ េហើយកររះគន ំ ់េ្រប ប សរេសើរ េ្រប បដូចជបែងម ង ្អ ែដលនឲយមនជ ិ ំ ឺ។ េយើង្រតូវែតក្ល ំ ីង ំ ឺមួយែដលពយបលជង ដូចជថនល ឬករចក់ថនឈ ្វ

101


្រកក់

៊ន

់ មន្រតូ វខ្លចរ ្វ គមន៍ ចេំ ពះកររះគន ិ ិ

នឹង េឡើយ។ ភព

ំ េយើងេមលម ត ន ្ត ក ន ដៃទែតជករឆុ ះបញ ្ល ច ង ើ ិនេឃើញេនកុ ងច ិ អ

ំ ី ធមជ អព ម តិផទល់របស់េគេនេលើសកមភ ម ពជ្របច ំ ល់ៃថ។ ង េគ

ករស់េនែបបទេំ នើប

ំ មនករពិបកកណ ត់និយមន័យ

ចនិយយថ មនុស ្រតូវ្រគបសងត ក ់េ

ទេំ នើប្រតូវបនេគបញ ជ ក់ េ

តូចេទៗ

យកេលស កររស់េនែបប ិ

៍ ែដលពិភពេ យ្រពឹតករណ ិ្ត

កកន់ែត

ំ ុ ងែតមនសិទិច ំ មនុស កព ធ េំ ពះគនកន់ែតខ្លងេឡ ើង។

ំ ក់ទន ំ ងលក ំ ុ ងែតរ ទន ្អ ព េទសៈ េមហៈ

ស់។

យបត់យ៉ងឆប់រហ័ស

េ្រពះចិតេ្ត

ំ របង

ភៈ

ចងយ្រសួល ស្រមប់េគបត់បង់នូវភពៃថថ ្ល ូ រន ន ិង

សីលធម៌ ្រគប់ទីកែនង ្ល កុ ងព ន ិ ភពេ

ក ែតកុ ងរយៈេពលខ ន ្ល េសចក្រី្ត តូវ ី។

កររបស់មនុស គមន្រពំែដនេទ េធឲយេគជ ួ បវបត ិ ិ្ត និងករឈឺចប់ ខកចត ើ្វ ិ ្ត េពលែដលមិនបនដូចចិត្ត បន្រសេម្រសៃម។ ើ

ករ

ំ ដូចបណ ងចុងេ្រកយរបស់េគែដលេគធ្លប់

គ ល់អី្រ្វ តូវអីខ ្វ ុសេនះ

់្រគប់្រគន់េទ មនទន ិ

់។ ទក់ទងនឹងកររស់ េគ្រតូវេមលេល ច រខ្រំ បងែ្របងឲយសេ្រមចឬអត ើ ើ កច ិ ក ឹ

េនែបបទីេនើបេនះ េយើងគួរយល់ពីពកយវទយ ិ

្រស ្ត និងបេចក ច វទយជ ិ

មុនសិន។ មនុស ែដលបុ ៉នប៉ងយកឈះ ន ធមជ ម តិ ែតងទទួលករភ័យខ្លច ់ឆនៈទ បនសែំ ដងនូវ សកមភ ជនិចច េ្រពះេយងជកម វម តុ របស ថ ម ពសុ គ ម ើ មញ

ំ ួ នែដលកព ំ ុ ងែត មួយចន

ត ទ ក់េសើរក ទ ុ ងច ន ្ត ិ ។

េនះគជទ ្ឋ ព ឺ ិ ដភ

ំ ំ ធសងម មួយៃនកររស់េនែបបទេំ នើប ែដលមនសព គ កន់ែតខ្លងេឡ ើង។

102


ំ រហូតដល់េភច មនុស ខះ ្ល មនេមទនភពខ្លង ្ល ខួ ន ្ល េនេពលែដល

េគទទួលបនេជគជ័យ

បុ ែ៉ នស ្ត ូ មកុេំ ភច ្ល ថ

ពុំមនអីេ្វ ទៀងទត់េឡើយ

មួយប ជ័យ េហតុេនះ្រតូវ���ុ្រំ បមទ។ ្រពះពុទប ធ ន

ចមនេពល

យល់ដឹងចក់ធុ ះន ធ ្ល ូ វអរយសច ច ម៌ ដឹងហួសពីវទយ ិ ិ

្រសទ ្ត េំ នើប កុ ងករ ន

ទទួលយកវស ិ ័យៃនចេំ ណះដង ឹ ធេំ ធងជងករអនុញញតេ ្រស។ ្ត ្រពះពុទ ធ

សនយកចេំ ណះដង ឹ េ

សមធិឲយខង ព ់ខស ព ់ ជចិត្ត

ពិេ ពិេ

ខងេ្រក

សនរហូតបនយល់ដឹង

ំ ង់ ធន៍កុ ងប ព ន

មនែមនេធ ព ិ ើ្វ ិ េ

ម្រកូ ី ទស ន៍េនះេទ គេឺ

មនករំ តខ ព ់ េហើយករ្រ ិ ស ំ ឬលហ

មរយៈវបបធម៌បញញ។ ំ ុ ងេ ទងក ន ក

កសេឡើយ។

មរយៈ្រពះពុទ ធ

េ្រចនមនច េំ ពះមនុស ។ ើ

េគ។ ឧទហរណ៍្រពះពុទន ធ ិង

ំ ់ទុក។ រលត ខ េទៀត

កខងកុ ងន ន ិង

ឬពិនិតយេ

យេ្របើ

ច់ខតគសច ធ ល ច ម៌ មនៃ្រប្របួ ឺ ិ

សន?

សនជអី? េតើ ្វ

ចមនន័យថ បញ ្ហ ជ

ចជជីវតែតម ួ យគត់របស់្រពះពុទច ធ េំ ពះ ិ ័ ់្រពះអងគ បន្របកស្របប់ពីផូ វ្ល វករបស

េនះជ្របេភទមួយៃន្រពះពុទ ធ

្រពះពុទ ធ

ករ

ស់ដឹងរបស់្រពះពុទព ធ ុ ំមនខុស ឬខះ ្វ ចេន្លះ

ឥឡូវេនះចូរេយើង្រកេឡកេមើលថ េត្រពះព ុ ទធ ើ

េយើងយល់អីខ ្វ ះ ្ល

្ត លចិត្ត

និសង ៃនករចេ្រមនស ើ ីល សមធិ បញញ

េឡើយ ជសចភ ៈបញ ច ពមនលកណ ខ ជ ប់ មេពលេវ

យករបណ ុ ្ត ះប

ងកយ ដូចគននិង ្អ តមនបញញដឹងសព្វកុ ង ន

ធន៍របស់បុគល គ ែដលទទួលបន ធន៍របស់

ំ ិ តវទយ យគន ិ

សនមនន័យថជគមីរព

103

សន។

្របេភទមួយេផ ង

េ្រចើនដូចបនកត់កុ ងអក រ ន


្រសព ្ត ុ ទ ធ

សន ែដលមនេ្រចើនភគ េហើយមួយភគៗ មនបីបួន

ំ ័រែដលកត់្រ រយទព

ំ សមរី្ត បស់្រពះពុទ។ រទ ងេនះ េគបន ធ េនកុ ងគម ន ីព

ំ ី ទស នវជ េរៀប ប់អព ម ិ ជ ជីវតេ្រជ្រជះន ិ ិ ងសុ គ

ែដលបនផ ព្វផ យេទ្រគប់

ំ ុត បនបេងើត ក នូវវបបធម៌ដ៏សមបូរែបបបផ េ

ំ សុីអស់រយៈេពលជង ២៥៥៤ ឆនមកេហ ើ យ។

រែតភព

ំ ក់ខនេគេទក នតឹង េគជប់ជព ភ ន ម ព ួ ្ល ុ ងសកម

ំ ំ េផ ងៗ េហើយេ្រពះែតសកមភ ម ពទងេនះច

េគរត់

យេយង

អីែ្វ ដល្របតបត ិ ិេ្ត នសម័យ្រពះពុទ ធ

េទេលើអីែ្វ ដល្រពះពុទប ធ នបេ្រង ន ំ ់ៃនទីប ែផក ន ទងអស ្វ

ំ ុ ត។ េ ម ញបផ

មដេំ ណើរករៃនកររស់េន

យេពលេ្រចើនេពកេទើប

េហើយខួ នេគស ន ្ល ថ ិតេនក ុ ងរយៈេពល

អន់ថយៃនភព

ំ ំ ឺ្ល នតឹង។ វឌ នភពែផក ករបភ ន េសដក ្ឋ ច ច ន់ែតខ្លង ិ ក

ចិតក ្ត ន់ែតេ្រចើន

េដើមបឲយព ួ កេគេធើក ្វ ិចក ច ររបស់ពួកេគ។ ី

ំ ្របជជន្រតូវកររមងប់ករឈចប ់ និងរមងប់ ែផក ន នេយបយកន់ែតខ្លង ឺ

ំ ួ យ្រគប់េដើមបប ំ ត់ងងុយេគង េលបថនម ី ប មួយ្រគប់េដើមបស្រមកជេដ ម ើ ។ ី

ភព

ំ ុ ចគមន្របេយជន៍ េកតេឡ ើ ើងដល់ចណ

ំ ុ ត។ បផ ភព

េលើសពីភព

នតង ឹ

សបបយចត ្ត ិ ។ ក

នតឹងេនះ

និងភពធុញ្រទន់

មួយ្រគប់េដើមបងង ី ុ យេគង

នតឹងរបស់មនុស

គស ថ ន ឺ ិតេនក ុង

ែដលបន

ថ នភព

ធន ង ់ធរង

់ ភពទេំ នរេធើឲយមន ្វ ុ ស ធុញ្រទន។

ំ ុ ចទងអស ំ ់េនះ ចណ

្ត ល និងេផម ើ្ត េចញពីកររត់

អក ន ខះ ្ល ្រតូវែត

ពិតជេធឲយមន ុ ស ភគេ្រចនម ើ្វ ើ ិន េផើម ្ត េចញពីមនបនអន ុ វ តន ្ត ៍ផូ វ្ល ិ

់បង់ភពលំ មសមភរៈទេំ នើប េធឲយបត ើ្វ

នឹងៃនផូ វច េបើេដើរដួល្រតូវ្របឹងេ្រកកេដើរត ្ល ិត្ត បត់បង់ជេំ នឿេលើខួ នឯង។ ្ល

104


េទេទៀត នឹកភង ្រតូវេធម េពលមនជេំ នឿេលើ ន ចត ្ត ្ល ិ ថ ើ្វ ច ស់ៃន សនខួ ន េ ម អញ្រតូវែតរស់ ្រតូវែតេធករតេទេទៀត ើ្វ

ខួ នឯងថ ្ល

្រតូវែតរស់កុ ងអ េំ ពើលត ន ្អ េទ។

មគ៌ជីវត ិ ្រតូវ

កុ ងខណៈជ ន ួ បករប ជ័យ

កុ ងករដ ន ឹងន ំ

ស់េតឿនខួ នឯងថ ប ជ័យេពលេនះ ែតេជគជ័យនឹង ្ល

បនទទួលេពលខងមុខ

េយងព ុ ំែមនជមនុស ក ំ ើ

កេឡើយ

េយងព ុំ ើ

ំ ងៗ ករងចេយ ្រតូវែតយកឈះ ន ខួ ន ្ល ើ

ែមនជមនុស ឯេកេឡើយ ពិភពេ ឯង។

យសុចរត ិ

ំ ្រតូវចងចថ ករបដប វែតមនករអត់ធត ្ត េ្រមនភវន្រតូ ម ់ ករ ិ តិ ច ើ

ពយយមដែដលៗ និងកិចខ ជខងេ្រកយមកេទៀត េសចកី្ត ច ្រំ បងែ្របង។ ឹ ចេ្រមើន

េទបន។

ដំ

ច្រប្រពឹតេ្ត ទយ៉ងេ្រចើន និងមនេពលយូរអែងង ្វ េទើបសេ្រមច ពុំមនផូ វ្ល

និងពុំមនរូបមនព ្ត ិ េសសេនះេឡើយ។

ំ ុង ក់កលៃនករេធើភវន ទមទរឲយមនករពយយម ដូចជកព ្វ

ែហលប្រញ ច ស់ចរនែ្ត ខ ទឹកដូេចះ ន ែដរ។ េ្រពះកុសលធម៌ថនក់ទប សីល ភវនេនះ្រតូវចេំ រនេហ ើ ើ យចេំ រនេទៀត ើ

អក ន

ចអស់សងឃម ឹ

េធឲយេរឿយៗរហ ូ តអស់កេលស។ ើ្វ ិ

ំ ឹ ងលទផ ្របសិនេបើអក ន រព ធ លភ្លមៗ

ឬឆប់រហ័សពី

់ អក ករចេ្រមនភវនរបស ន ។ ្របសិនជអក ន ជមនុស មនក់ ែដលរវល់ជ ើ

មួយនឹងមហិចឆ

ភ្លមៗ ឬេ

ផូ វេ ្ល

កិយ

អក ន មិន

ចេធើឲយច ្វ ន សប ង ់ ិតរ្ត បស់អក

ង ត់

់ ចណ ំ ុ ចជ្រមុះេចលនូវករ យេចតនេនះេទ េដើមបេទដល ី

ំ ់ េហើយអក គតទ ងអស ន ក៏មន ិ ិ

ចទទួលបនបទពិេ

ធន៍ភ្លមៗ នូវករ

ំ និងផិត ដឹងមួយឲយ្របកដ ឲយចបស់ ឲយខ្លង ច ផង ច ់បនប ្ត នទប់។ ជីវតមន ុស ិ

ំ ំ មន្រត មែតរ ណ ងេនះេទ បុ ែ៉ ន្រ្ត តូវ ប់បញូ ច លទង ួ មបញូ ច ល កុ ងេគលប ន ិ ឹ

105


មេធយបយ

និងអេំ ពើែដលេយើងេធើ្វ

មេហតុផល

ំ េដើមបសេ្រមចេគលប ណ ងេនះ ី

មសមតភ ថ ព្របកបេ

កុសលធម៌ដ៏ៃថថ ្ល ូ រន ទទួលលទផ ធ លេ

្រសុះ្រសួលឯកភពគន

សហអតភ ិថ ព្របកបេ វឌ នភពសងម គ េ

ៃនកររកចេ្រម ្ឋ ិចច ី ើនេសដក

ដូចជេសដក ្ឋ ិចន ច េយបយ

ចបប់និងសីលធម៌សងម គ ។

យេជគជ័យ។

មនុស ទក់ទង់េទនឹងទិដភ ្ឋ ពេផ ងៗ

សងម គ របស់មនុស

យសីលធម៌

កររកចេ្រម គ ី ើនសងម

ំ ុ ខភបល ករអប់រស ិ

្រស័យេ

យមនករ

ំ ់ខងេលើរួមទងវ ំ ប ៃនក ្ត ទងអស ិ ុ លភព

យសនិភ ្ត ព របស់មនុស ផង។ គឺសេំ

និង

េទេលើ

ំ ិ តគន រឯកភវូបនីយកមម ែដលគមនករែខង ្វ គន

ំ ់ខងេលើ េ ៃនក ្ត ទងអស

យែបងែចកចេំ ពះវប ្ត ហ ិ ុ លភព និងសនិស

អតភ េន នះ េគសរេសរេសៀវេភជ ន ច ិថ ពរបស់មនុស ។ េនកុ ងេពលបច ុ បបន ំ ី ្របធនបទេសដក េ្រចនស ្ត ព ្ឋ ច ើ ីអ ិ ច

និង្រទឹសីេ្ត សដក ្ឋ ច ិ ច

បនមកពីទស នៈមូលធននិយមនិងសងម គ និយម។

កុ ងច េំ ន

ំ ម្របព័នទ ធ ងេនះ

៍ ងកុ ងរបស ់មនុស អភវឌ នខ ន ិ

យកចិតទ ្ត ុក

ក់

ំ ់េនះ ្រទឹសីទ ្ត ងអស

គមន្របព័នធ

ឬគិតពិចរ

មួយ

ពីករ

់រច ំ ត ំ ន់មួយកុ ងករ គករអប ន ឺ ិ ្ត ជក ្ត សខ

អភវឌ សងម គ ។ េបច ្ត នុស ្រចបូក្រចបល់ សកមភ ម ពែដលសែមង ្ត េចញ ិ ើ ត ិ ម

េឡើងក៏្រចបូក្រចបល់ េធើឲយមនេ្រគះថ ្វ ន ក់ដល់សងម គ និងមនុស ជតិជ េ្រចន្របករ េ្រពះែតសិតេនេ្រកមករគបសង ត ថ ក ់ ៃនសមពធមហិចិឆ ើ ត

្ហ ទិដិម ្ឋ នៈ។

បុគល ៈ គ ិកលកណ ខ

ដូេចះ ម ន មនករយ៉ប់យឺនកុ ងតៃម ន ្ល នុស ំ ់របស់សងម ្រគប់ថនក់ទងអស គ ។

បេចក បនឈនេទមុខ មួយជ ំ ច វទយ ិ

្រសន ្ត ិ ង

នធ ំ េដើមបបញ ី ូ ជ នមនុស េទ

៉ ម នេទ េគនឹង ្រពះច័នទ េហើយនិងមនយ ូ របុ ន ិ

106

វទយ ិ

និងក្រមិត ន

ចេទេលងភពេផ ងៗេទៀត


បន។

បុ ែ៉ នេ្ត គបនបញ ជ ក់

នូវេសចកភ ី្ត ័យខ្លចថ

្របសិនេបើនិននករ

បចុ បបន ច ន េឆពះេទរកករធ្លក់ចុះខងសីលធម៌ សកមភ ម ពមនុស មនខ ុស ិ ំ ្ល ញខួ នឯងន ចបផ ្ល ិ ងពិភពេ

ពីសកមភ ម ពសតេ្វ ទ េ

សម័យ

រែតពិភពេ

ៃនករ្រជួល្រចបល់

ថនក់និងដ៏សុ គ ម

ម ញអមេទេ

ក។

ំ ិលខួ នកន ់ែតេ្រជេទៗ ករក ្ល េ

េទកុ ងយ ន ុគ

វុធយុទភ ធ ័ណ្ឌ្របកបេ

យេ្រគះ

យវបត ិ ភ ិ្ត ័យ និងករ្រសុតចុះៃនសីលធម៌

បចុ បបន វករែនករអប់រ ំ ច ន េធឲយត្រមូ ើ្វ

សន មនក្រមតខ ស ព ់ជងអតត ិ ី

កល។ ករ្រពួយបរមភ និងភពខល ្វ ់ ខ្វយ ែដលេកតព ើ ី ភពមិន្របកដ ្របជចេំ ពះអនគត បេងើត ក េឡើងនូវភព

ំ ចត ិ ទ ិ រ្ត បស់មនុស ។ វបត ិ្ត ងេនះ

ំ នតឹង និងភពហួសកម្លងៃន

ចជមះ ន បន េ

យករយល់ដង ឹ ដ៏្រតឹម

ំ េបើ សិតេនឆ ្រតូវចេំ ពះធមជ ម តិៃនចិត្ត ែដលជ្របធនជធ។ ថ ង យពីករ ំ ្អ អប់រល

់ទិសេទរកករសិក ្រ ច់ឆងយពី្របព័នអ ធ ប់រ ំ មនត្រមង ិ

ពីសមភរៈនិយម េន

ជេ្រគះថនក់។

េរៀន និង

វ្រជវ

េន នះពិត ថ ប័នបនប ្ត នទប់នបចុ បបន ច

សនជនិចក សនិភ ច ល ជគនឹ ះក ្ល ុ ងកររក ន ្ត ព និង

វសេ្រងគះបនទន់ តួយ៉ង ករផល ន ្ត ់ នូវភពកក់េក្តផូ វច ្ល ត ិ ្ត កុ ងកលៈេទសៈ្រតូ ដូចជកុ ងេពលមនវ បត ន ្ត ័យេ្រគះថនក់េផ ងៗ ិ ិភ ំ នេ បព

យអក ន ឈ្លនពន

ក៏ដូចកុ ងេពលមនករ ន

ំ និងកររខនដៃទេទៀត។

ទស នវជ ិ ជ សីល

ធម៌ៃនស័យ ្វ ញញណ បនបង្ហញឲយេយងបនដ ឹងចបស់ថ មនែតមគ៌ ើ

្ត លមួយបុ េ៉

្ណ ះ

ំ បេញច សវនសកម ទ ម ង ិ ំ រកចេ្រម ី ើន ទង

ំ ុស េ ែដលដឹកនមន យ

ជផូ វក ្ល

កឲយែសង ្វ រកសុភមងល គ

ងឲយវវត ព ់ខស ព ់ ិ េ្ត ទរកភពខង

ំ ម រតន ខ ង ី ិ ងសមភរៈ និងឈនេទរកទីបរមសុខផុតទុកទ

ពួង េពលគឺពីហីនេភទេទឧតម ្ត េភទ ពីឧតម ្ត េភទេទអរយប ុ គល គ ។ ិ

107


tYnaTIbris½TCaRKhsß ¬bTBakü 8¦ mnusSelakEtgEtcg;)ankIþsux mincg;CYbeTerOgnaMTukça cg;[GñkEdlrs;enACMuvij cg;)ankUnecAqøatl¥\tex©aH cg;rs;enAkñúgsm,tiþl¥TaMgbI xMsagsnSMtamRTBüxøÜnman TI1RtUvmankaykmμemtþa lYcbøn;smøab;CIvitmnusS suraeRKOgejónk¾minRbRBwtþ xμas)abxøac)absagbuNüriteTV kayenHebIsagkmμNaGaRkk; CaBUCGkusl[plEpøpáa TI2vcIkmμRtUvedayemtþa Tak;TgkargarmansμartI kMueRbIsMdIRTeKaHesAhμg cg;)anlaPysxusBIFmμta kMueRbIsMdIqe)akmusa

efáIgx<s;muxl¥eRcInRbkar R)afña[xøÜnmanlaPys. bMeBjkargarCYyKñaedayesμaH nigmancitþesμaHtamBaküTUnμan. sm,tiþmnusSelakiyeTvtaniBVan nisS½yeFVITanedaycitþsenþas. kruNarkKñacitþminRbTUsþ minluHGMNaclg;kñúgkaem. GMeBITuc©ritk¾minmaneT dUceKxøacePIøgqabeqHGatμa. dk;kñúgsnþancitþenaHxøaMgkøa RtUvrgTukçaenAkñúgGvicI. eRbIR)as;vacaenaHedaymann½y eRbIR)as;vcITn;Pøn;kruNa. kuhkGñkpgeRBaHEtRtUvkar R)afñalamkelaPhYsRbmaN. kMuERskLÚLaeCr[rMxan

108


vacaTn;Pøn;eTIbjatisnþan sþab;)ancUlcitþrwtekItmgÁl. Bakü\tsuCIvFm’nigerayray naMcitþraymayekItGkusl eBalBaküGb;rMEdlmanehtupl [eK)ansÁal;eTaseRBaHsMdI. TI3RtUvmanmenakmμμemtþa R)afña[mnusSenAkñúgelakIy_ rs;enA)ansuxR)aCJaQøasév bBaØasμartIyl;eXIjxusRtUv. CacitþpUrpg;edaykarGb;rM bnMÞúkñúgFm’RbtibtþitampøÚv rYcBIGnÞak;énxμaMgsRtUv min)anCab;enAkñúgbBa©TVar. minQøk;vegVgkñúgkamKuNR)aM min)ancuHRtaMkñúgGPiCÄa RsvwgePøcxøÜnenAkñúgPUmimar eRBaHEtkarBarlaPskáar³. xMrMedaHxøÚnedaycitþemtþa kruNaTUeTAminmanfñaMgfñak; minRcENnQñanIscitþGn;Gak; mardak;GnÞak;BitminCab;eLIy. TI4minRtUvbiTTVarpÞHxøÜn minBYnsm¶MhYgEhgekokekIy CamYy])aTanKμanekaHeRtIy citþQW\tes,IyeRBaHEtxVHFm’. EtgCYbrak;Tak;nwgsmNRBahμN_ citþminTak;TameKarBsagl¥ eFVITanbc©½ybYnminl¥k;kkr esμaHsrnwgGñkEdllHtNða. TI5bris½TKYrxMRbtibtiþ [)anmwugma:t;kñúgRBHsasna tamemIl]btßmÖtamrkSa bBVCitR)afñaecjcakBIPB. 109


ykGMeBIl¥sageFVICayan xMsþab;FmμTanTaMgéf¶TaMgyb; begáItkuslBMumanQrQb; TukCaTMnb;Tb;BYkGkusl. xMeFVITanmansIlnigPavna kMcat;GviC¢akMu[mansl; kñúgsnþancitþnaM[caj;kl xVayxVl;eRBaHCab;GnÞak;mar. TukçesakRBat;R)as;ekItcas;søab; eRBaHBMu)ansþab;Fm’RBHPKva cg¥úlbgðaj[eyIgRKb;Kña rYcBIevrakñúgPBTaMgbI. emøaHehIyliclg;Cab;edaykiels cgrwtcak;eRsH\tmanRbNI ehtuenHRtUvyl;kMuenAGal½y kab;qáarGnus½yGs;eTIbsuxsanþ. éf¶ BuF 3erac Ex GsSúC B>s> 2553 ¬7/10/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa

3

110


tYnaTIsmNRBahμN_ ¬bTBakü 7¦ ehARBahμN_b¤smN³ RbtibtiþtamFm’RBHsasþa eXIjP½yTukçeTaskñúgsgçar CRmHmnÞilekþARkhay TI1Gb;rMdl;kulbuRt evor)abGkuslehIyRtUvecH [eXIjfa)abeTasF¶n;Nas; eTaHeTastictYckñúgvin½y TI2ENnaMsagkusl mansIlPavnaTukCayan mankars®gYmkñúg\®nIÞy_ min[vegVgeRBaHtNða TI3smN³RtUvGnueRKaH plBIbris½T[b:HBar manEtpSayFm’edayemtþa eKcputeRKaHfñak;erOgrMxan TI4smN³EtgriHKit

CaGñkdak;cuHnUvGaCJa ectnaevorcak)abTaMgLay. KμanGVIxøwmsarKYr[sþay [putBIkayq¶aykiels. hamXat;[putminRbEhs eRkbykcMeNHd¾RbéB. TaMgekμgTaMgcas;kuMsgS½y eXIjP½yminha‘neFVIbMBan. [plCasuxecHeFVITan TUnμancitþxøÜnedaybBaØa. jaMjIkielskñúgGatμa R)afñapøÚvxuseRBaHGviC¢a. edaycitþsenþasminTamTar maneBorevrakñúgsnþan. R)afña[stVrs;suxsanþ RBmTaMg)anrYcBIPUmimar. cUlCitRtkUlehIysnÞna

111


eBalBaküTUnμanRBHPKva [mnusSRKb;Kñayl;cUlcitþ. Fm’NaEdlminTan;)ansþab; CYyR)ab;[dwgxMRbRBwtþ Gb;rMTaMgkayvacacitþ [sißtkñúgFm’RBHsasþa. kalebIsþab;ehIyGs;sgS½y )anCanisS½ykñúgsasna BnWøekItmaneRBaHbBaØa ebþCJaevorcak)abTaMgLay. TI5smN³RtUvQøasév bkRsayGtßn½yCYyRtYsRtay kñúgFm’vin½yedaybriyay kMukøayesckIþeRBaHmhicäita. Gñk)ansþab;ehIykan;Etc,as; minERbRklas;citþPWøføa kan;Etyl;dwgkñúgBuT§dIka RTg;eR)aseTsnaRbedAstV. sþab;ehIysþab;eTotGs;sgS½y CYyCabc©½yGackMcat; GkuslTaMgLay[x©ay)at; Rbtibtiþ)anl¥rYcPBbI. TI6R)ab;pøÚveTAzansYK’ smKYrkulbuRt[yl;n½y sT§acaK³sIlRbéB Pavnaral;éf¶ekInbBaØa. sT§aCaBUCénkusl tmál;citþsþab;Fm’éføføa sþab;)anyl;ehIyekItRCHføa rkSakaycitþRKb;evla. BüayamGb;rMTUnμancitþ rMedaHCIvitrYcevTna qøgCatikMeNItcas;Cra qøgeBorevra])aTan. dUecñHsmN³CaERsbuNü manKuNx<g;x<s;eRBaHeFVIs<an 112


cmøgbuNüTkçiNaTan CUndl;matanigbita eTaHCaelaksøab;b¤rs;enA eRBaHcitþkUnecAnwkRtg;eq<aH sUmelakmanKuNrYcevra sUm[mnusSstV)ansuxsanþ sUmrYcrMedaHTukçkgVl; ehtuenHsgÇRtUvenAkñúgFm’ TukCaTIBwgCnRbusRsI

buNüeRcInrylan]TiÞseTA. CIdUnCItanigjatiepA k¾RtUvTTYl)andUcKña. ]TiÞscMeBaH\trujra TukçesaknanakMumandl;. sUm)anTTYlnUvmgÁl ehIy)anBal;RtUvpøÚvGriy. kuM[vwkvrePøcvin½y kuMkøayCadIGt;CICati.

éf¶ RBhs,t× 4ekIt Exktþik B>s> 2553¬23/10/2009¦ ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa GñkTUnμaneK RtUvTUn{ μanxøÜnÉg [l¥pg EdrBakü sMdIeRcInBan;dg minesμInig eXIjKMrUl¥dl;mþgpg. GMeBIGaRkk;minGac lak;)nrhUt eLIyenH Casc©Fm} 113


cUrBüayamrkSaxøÜn ¬bTBakü7¦ RBHcn½ÞGaTitürHehIylic minGaceKcputBIPav³ FmμCatimanBit)aneXIjCak; ehIyTak;TgKñaCaFmμta. ÉCIviteyIgk¾dUcKña ekItcas;RKaMRKaehIymrNa \tmanBüayamedayehtuNa nwgfakMusøab;min)aneLIy. ebIKg;Etsøab;RKb;Gatμa RtUvtaMgectnaevor[ehIy taMgBIv½yekμgkMukenþIy bENþtbeNþaykñúgGviC¢a. KYrkMuRbmaTeFVsRbEhs eRkbykcMeNHRKb;evla TUnμanxøÜnl¥eQμaHGñkCa minedIrBalaRsIRsaEl,g. ekItmkCamnusSrs;[éfø rs;mantémømincMEbg eRBaHsagsucrit\tmanEkøg bnøMeKÉgnaMeTasa. RtUvGb;rMxøÜnTUnμancitþ edayRbwgRbRBwtþkñúgkic©kar naMnUvRbeyaCn_RKb;rU)a eRBaHcitþemtþaeR)asRbNI. kMueXIjeKRkehIymak;gay eBbRCayniyayxussMdI RTeKaHe)aHe)akedayKμann½y hasIþ[rYcEtBImat;. eXIjGñktUcTabcas;Cra RtUvnwgdl;RKacas;dUcKat; manRkTabx<s;minR)akd ERbRbYlehIyRBat;R)asecaleTA. dUecñHRtUvmancitþemtþa kruNarkKñadUcsMeBA 114


eTaHCaekþagFMk¾Kg;enA kalebIcitþl¥citþRtCak; citþminmYem:AekþAkñúgR)aN s¶b;eRBaHrs;kñúgFm’vin½y emtþaeKÉgEtminCab; mcäars;)aneRBaHKgÁa CamYysIlFm’ral;ExqñaM ebIcg;)ansuxRtUverobcM pøÚvelakpøÚvFm’ehIyrkSa xMrkSaxøÜnedaybBaØa enaHCIviteyIgBitmann½y etIebotebonKñaRbeyaCn_GVI xusqÁgtictYcmancitþCa kMumanKMnMuGPiCÄa cUrmancitþTn;sIþqøgeqøIy citþFm’citþbuNücitþemtþa kMuxUcRbeyaCn_eRBaHRbmaT dl;eBlsøab;eTAykGVItam

BwgeTABwgmknwgsM)a:n. minCab;GnÞak;marsamanü rs;edaysuxsanþeRBaHFm’s¶b;. citþecHRbNIeRBaH)anFøab; nwgeRKOgbnøb;kamKuNR)aM. ÉeyIgral;Kñars;RbcaM ecHcaMbegáItBUCbBaØa. cinþaxitxMRbwgsikSa citþbrisuT§føaputsgS½y. edaHRsaykic©karrYcTukçP½y eRBaH)anRbl½ykS½ytNða. naMmanTukçP½y[dl;Kña kMusabeRBaHeBorevraeLIy. rMéBeTasKñaehIykenIþy kMueFVIetaHetIynaMxUcxat. kMuvayRbharxMsMGat TukeBl[xatxan)anbuNü. RTBüFnbu:nμankMu[kun 115


rvl;RbwgrkcayminTan; eqøótlHeFVITansIlPavna rhUtePøcxøÜnsagGkusl RtUvBYnsm¶MkñúgGriymKÁ rYcBIkielscgeyIgTuk

P½ysøn;eRBaHsøab;)anmkdl;. kMuelaPTamTarcg;)anpl naMmankgVl;plCaTukç. rYcBIGnÞak;G)aymux eRBaH)ansÁal;muxmc©úmar.

éf¶c½nÞ 12ekIt ExBisax qñaMmEm bBa©s½k B>s> 2547 RtUvnwgéf¶TI12 Ex]sPa qñaM2003 ]kj:amha])asika jwúk b‘unfa ជនខះ ្ល េនកេម្លះ

េដើរេម៉ះេម៉ះេសពសុ

មនកូនេចសនឹ ក ធ

មនែ្របឬកឲយ្រត ម្រតូ វ ិ ឹ

ជនខះ ្ល ចស់ករិ យ ិ

េធែ្រស ល់រដូវ ើ្វ

េនឡូ

េ្រតត

មផូ វ។ ្ល

គមនសល់្រសូវសុីដល់ខួប។

116


ធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត

េនកុ ងព ន ុ ទធ

ំ ន់បផ ំ ុ តគឺ្រពះធម៌ ក ្ត ែដលសខ

សន

េពលគឺ

ំ ំ មគ៌ៃនជីវត។ មគ៌ទងេនះ រួមទងករចេ្រម គ ធម៌ និង ិ ើនសងម ែដល្រតូវបនេគ

ំ ី)។ ពួកពុទ ធ គ ល់ថអដង ្ឋ ិក គ មគគ (មគ៌អង្រគ បប

ម រតី

សនិក

់ពួកេគនឹងខះ មនជេំ នឿថ េបគ ្វ នូវតៃមៃ្ល នសងម គ ិ ើ ម ន្រពះធម៌េទ ជវី តរបស

ធម៌

និង

់រមងប់បង់នូវេភង េ្រពះ្រពះធម៌េធឲយ្រតជក ើ្វ ើ្ល

ម រតជ្របកដ ី

ំ េ្វ ទុកេខ ភើងក ្ល ្ត ញ ិេលស ជធម៌ឧតម ុ ងសត យបន។

ករហឹ ក ្វ

(អនធ ្ត ម៌)

ត់េនះ

ំ ី បបទង ំ កឲយេចញចកអព

បនបេ្រង នឲយបុគល គ េចៀស ងឥរយបថអម ិ

េ្រពះេហតុេនះ

សីលធម៌ពុទ ធ

សនជរំ ុញឲយបុគល គ េធែត ើ្វ

៍ជទីរលឹក េនកុ ងជ ទគក គ មក ម ុ ងករយកៃ្រតសរណគមន ន ន ីវភព

សន។

ៃ្រតសរណគមន៍េនះបន ដល់្រពះពុទ ធ ្រពះធម៌ ្រពះសងឃ េហើយពុទ ធ ័ េន នះជទីពឹងទីរលឹកកុ ងជ ំ ។ សនិកយកៃ្រតរត ៃថ ន ង ិ ីវត្របច

ម្របៃពណី

ំញ ូ មដល់នូវ្រពះពុទជ ំញ ូ ម មក េយងែតងន ធ ទីពឹងទីរលឹក ខុ ស ើ ិ យយថ ខុ ស

ំញ ូ មដល់នូវ្រពះសងឃជទីពឹងទីរលឹក។ ដល់នូវ្រពះធម៌ជទីពឹងទីរលឹក ខុ ស

័យថ យកខួ នជទ កុ ងេនះមនន ្ល ន ីពឹងគឺយក្រពះធម៌ជទីពឹង ករដល់នូវ

្រពះពុទ ធ ្រពះធម៌ ្រពះសងឃជទីពឹង គករពយយម្របត ឺ ិបតិ្ត

ែដលបនសែមង ្ត ទុកេហើយេ ពុទ ធ

េហើយពុទ ធ

សន បន

យល។ ្អ

ងសងម គ មួយ ្របកបេ

ំ យសីលធម៌ដ៏រងម ឹ

ំ ់ បុគល សនបនអប់រដល ឲយរស់េន្របកបេ គ

117

មឱ ទ

យសុវតិភ ថ ព


េសរថ ភព ែដលេពរេពញេ

ំ ់ ថចបច

យសីលធម៌ េ

យេហតុេនះ េយងេឃ ើ ើញ

់រែបបព ំ ស់ កុ ងករែស ង ន ្វ យល់ថ េតករអប ុ ទធ ើ

សនជអី្វ

ំ ីលធម៌ជន់ខស េនះ េពលគឺ អធិសីលសិកខ គឺករសិក អប់រស ព ់១ អធិ

ំ ចត នច ត ្ត ិកខ គឺករអប់រចេ្រម ្ត ន់ខស ព ់១ និងអធបញ ញ សិកខ ករអប់រ ំ ិ ស ើ ិ ជ ិ

េដម ូត ើ បភពល ី ំ ទង៣េនះ

ស់ ែផក ន សតបញ ញ ិ

យចេំ ពះភិកុ សងឃន ខ ខ ី ិ ងភក ិ ុន

្រស័យពី្រគហស ថ

េពលគឺករ្រ

់ ខស ំ ិកខ) ម រតជន ព ់១។ ករអប់រ(ស ី

ំ និងជអក ង ន មនបណ

ស់ដឹង បុ ៉ែនព ្ត ួ ក្រគហសក ថ ៏

ែដលទទួលបច័យ ច េ្រគ ង

េដើមបចេ្រម ើននូវសិតបញញ ី

ច្របតិបតិ្ត ចេ្រមើននូវសិកខ

ំ ទង៣េនះ បនដូចគនស្រមប់ជមូល ្ឋ នៃនសងម គ និងែផក ន

ម រតផង។ ី

ំ ៣េនះ េបើបុគល តចឬេ្រច ន េិ្ត ហើយ ដូចគនេទនឹង គ បន្របតបត ិ ើ សិកខទង ិ

ំ ីែដរ។ មគ៌មនអង្រគ បប

ំ ១០ យ៉ង ជករពិត ៃ្រតសិកខេនះ ក៏រួមបញូ ច លបុញញកិរយវត ថ ង ិ ុទ

មនដូចខងេ្រកមេនះគឺ ១ទន (ករឲយ) ២សីល (ករិ យេវៀរចកអ េំ ពើ ិ

្រកក់)៣ភវន ៤អបចយនៈ ៥េវយយវចៈច ៦បតទ ិ្ត ន ៧ប ្ត នុេមទន

ំ ១០យ៉ង ៨ធមស ម វន ៩ធមេម ទសន និង១០ ទិដជ ម ទិដភ ្ឋ ពទង ិ្ឋ ុ កម។

េនះ ្រតូវបនេគចត់ទុកថជមូល ្ឋ ន្រគឹះៃនសីលធម៌ ពុទ ធ

បុញញករិ យវត ថ ិ ុ ជម

កុសល េធើឲយមន ្វ ុស េ

កេចះ្រស

ំ និងេចះែចករែលកេសចក ស ិ ី្ត ុ ខឲយគនេទវញេទមក បង់ចត ិ ្រ្ត ចែណនឈននិស។

118

សន ឬ

ញ់េគរពគន

និងែផក ្អ េលើករលះ


ពកយេ្រប ន្របេ

ំ ុ ចបីយ៉ងេនះ នឹងចណ

ំ របស់្រពះសមមសមុ ទ ព ទ ធ ង

ជមូល ្ឋ ន

គឺករ

ទក់ទងេទ

ម្របមមនឲយេធ ្វ េំ ពើ ិ ើអ

ំ ុ សខត ្រកក់្រគប់យ៉ង១ ឲយពយយមបេំ ពញេសចកល ្អ និងឲយខិតខដ ី្ត ១

ជ្រមះសម្អតចត ផ ្ល ្អ ូ រផង់ ្របសចកេ្រគ ងេ ិ ្ត របស់ខួ នឲយល ំ យ១។ ករមនេធ អ ិ ើ្វ េំ ពើបប ទង

ទងេ

យផទល់ េទនឹងកររក សីល េ

យជជ ំ

ំ ហមងទង

ំ ូ ង ែដលមនទក់ នដប

យមនវន ិ ័យបទបញញតជ ិ្ត េ្រចើន

ស្រមប់្រពះសងឃ និង្រគហសក ថ ុ ង្រពះព ន ុ ទធ

សន។ ករបេ្រង នឲយ្របតិ

បតរិ្ត បស់ភិកុ ន ខ ិ ងភិកុ ន ខ ី មនែចងេនកុ ងវ ន ន ិ ័យបិដក។ េ

ំ នករចង្រកងជពិេសស ស្រមប់្រគហស ថ ពុម

យែឡក វន ិ ័យ

មួយេឡើយ បុ ែ៉ នម ្ត ន

សែមង ្ត ពីសងហ គ ធម៌ និងធម៌ស្រមប់្រគហស្រថ គប់្រគងផះ ទ ឲយបនមងល គ

ំ រួមទងមនបញ ច សីល (សីល៥) េពលគក ្ល ប់សត្វ ឺ រិ យេវៀរចកករសម ិ

េវៀរចកករលួច្រទពយសមបតអ ន ដៃទ ករមិន្រប្រពឹតខ ្ត ុសកុ ងកមករម ន ិ្ត ក ិន

ំ េពលពកយកុហក និងករមនផ ឹ ិ ងេ្រគ ងេញ នេផ ងៗទង ឹកទឹក្រសវងន ិ ំ អស់េនះចត់ថជមូល ្ឋ នៃនសីលធម៌របស់្រគហសទ ថ ង ំ ។ ្របតបត ្ត ្របចៃថ ង ិ ិជ សមគមពុទ ធ

សនិកជន េនែត្របតិបតក ិ្ត តព្វកិចេច នះេបើេទះបី

ជពួកគត់រស់េន្របេទសេ

យ ស្រមប់

អង់េគស និងអូ្រ ្ល

បនទទួលករនិមនេ្ត ទេធើ្វ េហើយភគេ្រចើនេនៃថេង

កខងេកត ើ ្ត លីក៏េ

ខងលិច

ដូចជ

េមរក ិ

យ េហើយេយើងជ្រពះសងឃែតង

សងឃទនេនផះ ទ របស់្រគហសជ ថ ញឹកញប់

៍ ិ ង ៃថង រន

119

ទិតយជេដើម។ ពួកេគមិនបនរស់


័យទេំ នើបវទយ េនកុ ងសម ន ិ គអ ន យកវទយ ិ ឺ ក

្រសៗ ្ត មនែមន ិ

្រសេ្ត ទេ្របផ ្ល ុស ើ ូ វខ

្រកក់េទអីែ្វ ដល

វុធមុខពីរ

ឲយសងម គ មនុស រកចេ្រម ន ី ើនរស់េនកុ ងភព្របណ ី ត។ សងម គ ជួបបញ ្ហ សុ គ ម

ម ញ េធឲយបរ ើ្វ ិ

មហន្ត យកុ ងេពលែដល ន ខុស្រតូវ ខះ ្វ ករពិចរ

ថ ននិងមនុស េ

េគអនុវតវ្ត ទយ ិ

្រកក់េនះ

ជួយស្រមួលេធើ្វ

បុ ែ៉ ន្ត ក៏

ចេធើឲយ ្វ

ក ្រតូវរងេ្រគះ

្រសខ ្ត ះ ្វ សីលធម៌

ំ ួល ខះ ្វ ទន

ឲយបនែវងឆងយ ចេំ ពះផល្របេយជន៍ េ

គិតែតពី្របេយជន៍ផទល់ខួ ន ទនឹ មេនះព ុ ទធ ្ល ឬសមគមរបស់ខួ ន។ ្ល ទ

ំ ន ំពូជបញញ និកជនែតងខិតខស

៌ កនិងផូ វធម ្ល

ពុែំ មនេកតេឡ ើ ើងេ

េហតុ ៣ យ៉ងគឺ សុតៈ១ ករ ក់ឲយបនេ្រចន ើ ្រពម

បញញ។ ភវន១ គឺ

យេគរព និងេ ្ត ប់្រគូ

ំ ូ វ្ល បញញទងផ

គ្រតូ ក ន ឺ វ្របតបត ិ ិ្ត ុ ង

យយកចិតទ ្ត ុក

ចរយបេ្រង ន។ ចន ិ ្ត ១

ំ ុ ងច ចងចក ន ្ត នល ្អ េ ិតប

ថចិន្តមយ

ំ ុ ងច ត ឲ ្ត ប់ េរៀនេចះចក ន ្ត នេហើយ ្រតូវ្របតបត ិ ប ិ ិ្ត យ

េឃើញពិត

ភវនមយបញញ។

្ត ប់េ

យឯកឯងេទ

នេសៀវេភនិង

ំ ិះរះព ករនឹកគិតចងច្រត ិ ិ ចរ បនដង ឹ ពិត

បណ ន ្ត នចិត្ត ុ ្ត ះកុ ងសន

ម្រទឹសីេ្ត នះ

កន់ែតចេ្រមើនេឡើងៗ

រែតទេងើជ ក ្វ សបបុរស េធើឲយ្រពះសងឃមនករសបបយរ ្វ ី

និងេពរេពញេ

យផសុកភពកុ ងជ ន ិ ីវតជសងឃ។

សូមកូនេច

េមល គរំ ូ លរ្អ បស់ម្តយឪពុក ពិេសសកុេំ ភច ្ល គុណរបស់អក ន មនគុណ កុ ំ ើ

េធខ ្ល ើ្វ ួ ន

ំ មនុស មន្របេស ិ ើរ សូមចថម

មួយកូនកតញជន ច ិ ច។ ូញ

120

បិ

ែតងមនភពកក់េក្តជ


េនកុ ងសង ម ជធមម ន គ

េគែតងែតមនភពទទួលខុស្រតូវកុ ងេនះ ន

េនេពលបុគល គ កន់ែតមនអភ័យឯកសិទិេធ ្រចន ើ

បុគល គ កន់ែតមនករ

ំ ិកុ ខ និងភក ទទួលខុស្រតូវខស ព ់។ ដូចេនះទងភ ខ ី មន ិ ុន ិ

ំ ុ កបរំ ុង េ បុគល គ អក ន ទន

ចងកមុខេចញពី

ំ ួ លខុស្រតូវសងម រភពទន គ បនផ រភជប់

ំ ួ លខុស្រតូវេនះ ្រតូវបនចត់ទុកថជ ្រពះសងឃជមួយនិង្រគហស។ ថ ទន

ំ ក់ទន ំ ងរ ងបុគល តៃមស ្ល ងម គ មួយែដលនិយយពីទន គ ពីរ្រកុមគឺ្រពះសងឃ

និង្រគហសេថ នះឯង។ ្រពះសងឃមនតួនទី ៦ យ៉ងស្រមប់តបសង ន ដល់ ្រគហសវថ ញគ ិ ឺ ១

ម្របម ្រគហសម ថ នឲយេធ ្វ េំ ពើ ិ ើអ

ដល់ពួកេគឲយខេំ ធើអ ្វ េំ ពើល ្អ ៣្រស ំ ក់េ ញ់ ជប់ជព

ក្រី្ត ស

យត

្ហ

ញ់ពួកេគេ

៤េ្រប ន្របេ

ែដលបនឮពីមុនមក ៥ែកត្រមង់និងេធឲយ ើ្វ ធម៌

យេ

នូវអីែ្វ ដលគត់ធ្លប់បនឮមកេហើយ

្រកក់ ២ផល ្ត ់ ឱ ទ ម ះស មិនែមនជ

នូវអីែ្វ ដលពួកគត់ពុំ

្ត ប់ជក់ចបស់នូវអត្រថ ពះ

់ ៦បង្ហញពីផូ វេទកន ្ល

ថន

ំញ នជេំ នឿយ៉ងមុតមថករទទ ំ សួគ៌។ ខុ ម ួលខុស្រតូវរបស់្រពះសងឃ កុ ង ន

ំ ់ នឹងបន្របេយជន៍យ៉ងពិត ករេគរពវន ិ ័យ និងបេំ ពញតួនទីទងអស

្របកដដល់ពួកពុទប ធ រស ន ន សតិបញញ ិ ័ទកុ ងករអភ ិវឌ ែផក កុ ងព ន ុ ទធ

ែដលេគ

សន

មនករបរយយជម ូ ល ្ឋ ន ិ

់ខួ ន។ ម រតរបស ្ល ី

ៃនករ្របតបត ិ ិ្ត

ំ ូង គ ល់ថ ធមច ម កប ក បវតន ្ត សូ្រត។ ធមេម ទសនេនះ ជធម៌ដប

បងស ្អ ់របស់្រពះពុទប ធ រម្រគូៃនេយើង។ ្រពះអងស គ ែមង ្ត ថ បុគល គ ែដលចង់

ចេ្រមនត ស និងចង់ ុ លយភពរបស់ចិត្ត ចង់រស់េនកុ ងេសចក ន ្ត ើ ី្ត ុ ខសនិ ភព សេ្រមចភពេជគជ័យ ែផក ន

ម រតី គួរែតេចៀស ងអនធ ្ត ម៌ (ផូ វអមព ្ល ី រ)

េពលគករេធ ខ ក (កមសុខលិក ្ល ន ្ល នុេយគ) និងករ ឺ ើ្វ ួ នឲយរ ី យកុ ងកម

121


ំ ក េធខ ប ្ល ើ្វ ួ នឲយល

្ត ល

(អតក ្ត លមថន ុ េយគ)។ ិ

(មជឈមបដ ប ិ ទ)េនះ។ ិ

ំ ុ ចគនឹ ះរបស ់ពុទ ធ ចណ ្ល ពុទ ធ

មមគ៌

ស់្រពះធមេម ទសនេនះ

ពិត

ន។

បុគល គ គួរេដរើ

សនិកចូលចត ន ិ ីវតេ ិ រ្ត ក ី យ កុ ងជ

យ្រទពយខួ ន ្ល និងភពរក ី

យេផ ងៗេទៀត បុ ែ៉ នព ្ត ួ កេគមិនបនពយយមេទឲយហួស្រពំែដនេឡើយ

មនន័យថ

្រពំែដនៃនសងម គ

គឺករេគរពចបប់

េគរពសិទិស ធ ិរភព ី

េគរពវបបធម៌ ករទទួលខុស្រតូវ្រគួ

រ មិតភ ្ត កជ ថ ិ្ត េដើម។ េដើមបស ី ិតេន

ក់ខួ នក ្ល ុ ងវ ន ន ិ ័យ្រកតយ្រកម)។ ឹ

ំ ុ ចេនះ្រទឹសីៃ្ត នករតមល ្រតង់ចណ ក ់

័ ្ឌ បន េឃើញថចបច ំ ់ កុ ង្រកបខ ណ ន

អនុវត្ត

ំ (ករ ស់ កុ ងករតម ល ន ក ់ ខួ នម ្ល

ខួ នមនលក ណ ៈ ខុសគនពីករ្រគប់្រគងខួ ន។ ករអនុវតន ្ល ខ ្ល ្ត ូ វករតមល ក ់ ខួ ន ្ល ចជឥរយបថអវ ជ ជ នដល់ខួ ន ្ល ិ ម ិ

ជួនកល

និងសងម ម គ េទវញេប ិ ើ ិន

បនយល់ពីកលៈេទសៈនិងសងម គ ។ េលើសពីេនះករតមល ក ់ ខួ នេនះែតង ្ល

្របកបេ

យ្រកមសីលធម៌

និងកតព្វកច ច ងម គ ។ ិ ស

កុ ងខណៈែដលករ ន

្រគប់្រគងខួ នេនះ ្ល

ចជករ្របកបេ

អក ន េគរព្រពះពុទ ធ

សន មិនជមនុស ឯេកេទ គឺរស់ជមួយកុសល

េទជមនុស ឯេក េ

ធម៌ រស់ជមួយសងម គ េ

ករ្របេសើរ

ក់សមពធសងម គ ឬ

់ដឹងឮអីទ ំ ់កុ ងសង យមនចង ម ្វ ងអស ន គ (តរំ ូវករ)។ ិ

អក ន រត់េចលបញ ្ហ េឡើយ

ំ វី តឲយភ ញ ថ ិ ឺ្ល ្ល េ ុ ងជ

យ ករ

យចត ្ត ិនញប់ញ័រ េពលជួបបញ ្ហ ពុែំ មនជ ិ ម គជអ ក ន េ ឺ

ះ្រ

យបញ ្ហ រស់េន

កុ ងបញ ន ្ហ

យខនី ្ត តសូ ៊ ពយយម និងឧស ហ៍។ ដូេចះ ន ជ

ស់ស្រមប់្រគប់គន

ំ កុ ងករមនអ ន

122

ចផូ វច ្ល ិតស ្ត ្រមប់


តមល េំ ពើល ្អ កុ ងករងរមន ្ល ់ ខួ នក ្ល ុ ងអ ន ន ុ ស ធម៌ ពិេសសកុ ងស ន ីល សមធិ

បញញ។

េដើមប្របត ិបតិ្ត ី

មអដង ្ឋ ិក គ មគគ

ស់កុ ងករសេ្រមចេ ន

ំ ី) (មគ៌អង្រគ បប

ំ ់ េឃើញថចបច

យេជគជ័យ ែផក ន សងម គ ធម៌ និង

ម រត។ ី

ពិតតុលយភព ផូ វច ្ល ត ្ត សញញៃនភពចស់ក្ល និងេសរថ ភពផូ វច ្ល ត ិ ជ ិ ្ត និង

្របកបេ

ំ ុ គល យសនិភ ្ត ពែដលនប គ េទដល់េគលេ

ំ ងៃនករ្របតិបតិ្ត វតុ ប ថ ណ

ំ ី គឺេដើមបេធ មមគ៌អង្រគ បប ្វ ្ត ិត ថ េន ិតស ី ើឲយច

ំ កុ ងត ង់េ ន ុ លយភព េនេពលែដលចណ

កិយ និងសកមភ ម ព្របទូស ្ត ៉ យ

ននេកតេឡ គ )ជមួយបុគល គ ើ ើង(ប៉ះទងិច

េនកុ ងអត ប ន ថ ទភ

មួយេនះ។

បលី បនែចកអដង ្ឋ ិក គ មគគ ជបីែផក ន គឺ សីល សមធិ

និងបញញ ែដលមនកុ ង ន

សីល

ងដូចខងេ្រកមេនះ

-ករនិយយ្រតូវ (សមម ច) -ករេធ្រតូ ើ្វ វ (សមមកមេម ន្ត) -កររស់េន្រតូវ (សមម

ជេី )

-ករពយយម្រតូវ (សមម យម)

សមធិ -កររលឹក្រតូវ (សមមសតិ) បញញ

របស់ខួ ន។ ដូេចះ ្ល ន

ំ ល់ចិត្រ្ត តូវ (សមមសមធិ) -ករដក

-ករយល់្រតូវ (សមមទិដិ)្ឋ

-ករគិត្រតូវ (សមមសងប ក ប)

123


មគ៌្របកបេ ជវធ ិ ី

ំ ស យអងគ ៨ េនះជអភសមចរ មនករអប់រខ ព ់ ិ

្រសក ្ត ុ ងករក ន

ំ ង ទង ំ ងសងម ក៏ដូចជជវី ភពរស់េន្របចៃថ គ

បចុ បបន ន ច ន ិ ងអនគត ឲយទទួលបននូវភពសុខ េទះប្រតូ ី វទទួលរងខយល់ពយុះបក់េបកយ៉ង

៊ ន្របឈមមុខ ចេំ ពះបញ ្ហ សុ ក ម

ក្ល

អំ

ចៃនចិត្ត

ៃនជវី ត ិ

េធឲយជ វី តមនពន ិ ឺ ្ល ើ្វ ្រកក់េឡើយ

ន្ត កន់ែត្របេសើរេទ។

ក៏េនែតមនចត ិ រ្ត ងប ឹ ុង ឹ

ម ញៃនជវី ត ិ និង

ំ ង ំ ថ៌កប

គឺមនចត ្ត មចស់ពុំែមនសិតេនេ្រកម ថ ិ ជ

ំ យេនេ្រកមអ ំ េតើេធើេម ្វ ច ្ត េដើមបក ី ុឲ

ចចិត្ត

្រកក់? ្រពះពុទប ធ នសែមង ្ត ធម៌ែដលមនឧបករៈេ្រចើនមន ២ គឺ សតិ

មនន័យថេសចករី្ត លឹកដឹង ករ្របុង្របយ័តន ឬមិន្របមទ១ សមបជញញៈ េសចកីដ ្ត ង ្ល ឹ ខួ ន

ដង ឹ កលេវ

ំ េធក ច រទង ើ្វ ិចក

ធម៌ពីរេនះជគូ

យ១

់្រគងចត ៏្រតូវមន និងគន ្រប្រពឹតេ្ត ដម ្ត នឲយ្រប្រព ្ត ុស។ ទនឹ មេនះក ទ ើ ប្រគប ិ ម ិ ឹ តខ ី

សីលធម៌ពីរេទៀត ជធម៌អភិបល្រគប់្រគងែថរក េ

ខមស់បប ខមស់អេំ ពើ

្រកក់ទុចរច ត មន ិ ិ

កគឺ ហិរ ិ គឺេសចកី្ត

៊ ន្រប្រពឹតទ ំ េំ ពះមុខ ្ត ងេនច

ំ ងម ំ ុ ខ អក ឬកប ន ដៃទក។ ្ត បៈ មនន័យថខ្លចបប គខ ី្ត មួយេទៀតគឺឱតប ឺ ្ល ច ចេំ ពះអេំ ពើបប ខ្លចផល

េនះនិងជតិមុខ។

សតេ្វ

ំ ្រកក់ៃនអេំ ពើបនេនះ ផល ្ត ់ ទុកឲ ខ យទងជត ិ ករែមងមនកមជ ម របស់ខួ ន ្ល

កេំ ណើត មនកមជ ម េផពង មនកមជ ម ទីពឹងពុំនក់ ឲយ េធើន ្វ ូ វកមល ម ក ្អ ី្ត

្រកក់កី្ត

កមេម នះមិនខន។

កលេបើេធរើ្វ ួចេហើយ

3 124

មនកមជ ម

្រស័យេទះបី

មុខជអក ន ទទួលផលនូវ


GanisgSrbs;buNü ¬kaBüBakü 8¦ -buKÁlcUrGñkkMuemIlgaybuNü CaKuNnaM[suxPøWføaNas; kuMfa\tplenaHxusRsLH TaMgekμgTaMgcas;RtUvxMRbwgERbg. -tickþIeRcInkþIRtUvxMsnSM sm,tiþ]tþmnwgCYyxøÜnÉg [rYcBITukçxVayxVl;cMEbg putBIvegVgenAkñúgPBbI . -buNüCYy[Gñk)annUvbBaØa [GñkR)afñars;enAmann½y tamCYy]btßmÖmin[manP½y CYyCnRbusRsIenArs;suxsanþ. -buNüCYy[manRTBüsm,tiþ buNüCYykm©at;sRtUvsamanü CYy[rUbl¥TaMgragsNæan GayuEvg)aneKEtgbUCa. -buNüCYy[GñkecHBicarNa ecHsÁal;ehtukarN_ehIyBuHBar eFVI)anseRmc)anRKb;eBlevla eTaHCalM)akKg;maneKCYy. -buNüCYy[rYcBIbøn;kab;cak; rYcBIfñaMgfñak;eKeFVI[RBYy CYyEtmnusSl¥sesIrelIksÞÜy CYykUnCaRtYyCakUnktBaØÚ. -CYyEtsVamInigPriya mancitþdUcKñaRbwgERbgts‘U rkRTBüsm,tiþehIyKitKUr esμaHRtg;enAyUrGEgVg)an. -buNüCYysMGat[mancitþs¶b; minRsLaj;s¥b;xøaMghYsRbmaN mancitþemtþacg;[eK)an rs;enAekSmkSanþRbesIreBkéRk. -buNüCYy[mnusSrs;manKuNFm’ eKarBrab;rkehIy[témø 125


faCabNÐitmancitþRbéB rs;enAl,ajl,ICaCnsmμa . -buNüCYy[manTaMgsuxlaPys [manekrþ×eQμaHx<s;CagFmμta edaHRsaykargaredayeRbIvaca nigcitþkruNa\tmanerIseGIg . -buNülHGkuslGs;kñúgsnþan citþl¥efáIgfáanrIkceRmIneLIg km©at;man³ehIyelIktemáIg xøÜn[fáúMefáIgkñúgkmμkusl . -buNüCYy[rYcBIePøIgeTas³ rYcBIfñaMgfñak;TukçRBYyxVayxVl; rs;enABMusuxRcbUkRcbl; putBIGkusl[plCak;Esþg . -buNüCYykMcat;emah³elaP³ citþCab;CMBak;EdlFøab;hYgEhg laPyssresIrsuxminEckeKÉg RsvwgvegVgePøcsagedImTun . -buNüCYy[rYcputcMNg Edlmar)ancgeFVITukçEsnF¶n; kñúgvdþsgSarekItcas;ErkBun RtUvrgTaruNminGacrt;)an . -buNüCYy[putBIQWcas;søab; buNüCaRbdab;sMrab;tamR)aN CUndl;eRtIynayniBVansuxsanþ sRtUvbu:nμanrt;tamElgTan; . éf¶ suRk 14ekIt Ex busS B>s> 2553 ¬9/01/2009¦ ]kj:amha])asika júwk b‘unfa

3 126


sUmkMusag)ab ¬bTkaKti¦

)abmaneRcInNas; TaMgekμgTaMgcas; naMmanTukçeTas xUctémøBit rs;edayéføfñÚr. kMu[maneQμaH B¤minBIeraH kab;cak;lYcbøn; eFVI[vwkvr vinaseKÉg. sgÁmP½yxøac eRBaHcitþGñkkac duteralkaycitþ dUcePIøg\tEpSg rgTukçF¶n;F¶r. kMueRbIhigSa Kμancitþemtþa kMukab;smøab; lYcbøn;bgá BMumanRsakRsanþ. kMuKitsb,ay elITwkEPñkmþay xVl;xVayKMnit ekItTukç\t)an eRBaHkUnesskmμ. kMu[KMuKYn QñanIskBUn [TukçF¶n;Nas; cUrGñkcgcaM [rs;kñúgFm’. 127

sMukMuRbRBwtþ pþÜcepþImKMnit

xUcBUCGMbUr qe)akPUtPr sahav\tERkg eFVI)abeKÉg GyutiþFm’ qe)akPUtPUr nigjatisnþan sÁal;PaBsuxsanþ Gkuslkmμ RBHBuT§)anpþaM


BMumannrNa b¤mYyxVak;xVin BitCaBMuman Tukçesak\tElð GyutiþFm’ BMumansenþas KYreRbICIvit [manRbeyaCn_ dwknaMCIvit eTaHCYb]bsKÁ

cg;CYbexøacpSa exμAeTACas erOgvinaskmμ. GñkNamYyha‘n ral;éf¶ExqñaM PaBGñkRbRBwtþ. mnusSGsIlFm’ emtþaGaNit KYrEtlHbg;. eTACabNiÐt dl;mnusSsøÚtRtg; sgÁmPWøsVag. kñúgFm’sucrit ykFm’sMGag qøgputG)ay.

cg;eTACaRk CYbmnusSbgá suxcitþrgkmμ eRBaHEtskmμ ekItmkBIcitþ CaGkuslBit xitxMeRsacRsg; ehIyxMtRmg; sagl¥RKb;ya:g nwgmansMNag

éf¶BuF 3ekIt Ex maX B>s> 2553 ¬28/01/2009¦ ]ja:mha])asika júwk b‘unfa

3 128


េគលធម៌សំខន ់ៗែដលគួរយល ់ដង បត ឹ នង្របត ិ ិ ិ ្ត

ជីេ របស់

េដើមបក ្ល ុ គល គ គួរទទួលករសរេសើរ កុ ងសម ន ម ី ្ល យខួ នជប

ខួ ន សីលធម៌ពុទ ធ ្ល េ

យអនុេ

ំ ូ ល ឲយរក្របក់ចណ

សនបនេលើកទឹកចិតម ្ត នុស

ំ ិ ញរបស់ខួ ន ម្រកមសីលធម៌ េហើយលក់ទន ្ល េ

យពឹង

៏្រតូវមនខនី ្ត គេសចក ែផក ្អ េលើអភិសមចរសីលធម៌ផងែដរ។ ទនឹ មេនះក ទ ឺ ី្ត

អត់ធន់និងេ

ំ ន់ សខ

រចៈច គឺេសចកស ត ង ់េស ង ម េធឲយច ី្ត ប ើ្វ ិ ្រ្ត តជក់ ធម៌ពីរេនះ

់ េន ស់កុ ងជ ន ិ ីវតរស

េនឿយហត់ ករសុ គ ម

្រតូវអត់ធន់្រគប់ែបបយ៉ង

ដូចជករ

ំ ី អត់ធន់នឹងពកយសដ ម ញ ករកងល ្វ ់ កុ ងករងរ ន

ំ ូ វកយន អត់ធន់ចេំ ពះករឈឺចប់ ទងផ មនុស ជុវំ ញ ្ល ្ត េនកុ ង ន ិ ិ ងចិត។ ពុទ ធ

ំ ួ ញ្រប្របករ ំ សន ពួក្រគហសព ដូច ថ ុ ំ្រតូវបនអនុញញតឲយ េធជ ើ្វ ន

ខងេ្រកមេនះេឡើយេពលគឺៈ ៣ជួញ

១ករជួញស្រ

ច់ ចញ ិ ឹច ម លក់សម្លប់ ៤ជួញ្រ

ំ ុ ល។ ៥ជួញថនព

ំ ួ ញ្របេភទេនះ ពីេ្រពះជន

អមនុស ធម៌ េឃរេឃ េយង ើ

្ត វុធ

២ជួញដូរមនុស

និងេ្រគ ងេញ នេផ ងៗ និង

្រតូវបនចត់ទុកថជអេំ ពើ

ចសេងត ក េឃើញថ អក ន រក សីលេ្របើ្រគប់

ំ ួញ ំ មុខរបរេនះនឲយខ ូចសីល បុ ៉ែន្រ្ត តូវបនទទួលជទូេទ កុ ងវ ន ស ិ ័ យ ជន

់។ បុ ែ៉ នព េ្រពះមនុស ចត់ទុកវតុ េនះថ្រសបចបប ថ ្ត ុ ទ ធ

ំ ិ ញ្របេភទេនះ ្រតូវែតបញុ ច ះបញូ ច លមនុស លក់ទន កប់សម្លប់

េហើយប

របស់បុគល គ ពួកេនះ

ំ ួញ ជន

់បត់បង់ ្ត លឲយអក ន េ្រប្របស ើ

សនិកេជឿថ អក ន

្ត លឲយមនករ ម រត។ ី

ចពុំែមនលេ្អ ឡើយចេំ ពះអក ន ដៃទ

េចតន

េ្រពះមចស់

ំ ក ចដឹកនអ ន េ្របើ្របស់ ឲយក្លយជអក ន ្របមឹក េហើយខូចសុខភព

129


េទៀតផង។ េ្រពះេហតុេនះ េទើបពួកពុទ ធ ំ ួ ញ្របេភទេនះ ងពីជន

រក្រទពយេ

សនិកែតងែតពយយមេចៀស

់ ពយយម មលទភ កលេបអត ធ ពរបស់ខួ ន។ ្ល ើ

យសុចរតបនេហ ិ ើយ

្រតូវេចះែបងែចក្រទពយសមបតជ ិ្ត

ចែំ ណក គឺមួយចែំ ណកសំ ប់ចយ យចញ ិ និងបេំ ពញបុណយ ិ ឹច មជីវត កុសល១ ពីរចែំ ណកសំ ប់េធទ ើ្វ ុន ្របកបមុខរបរឲយកន់ែតមនេទៀត១ មួយចែំ ណកេទៀតសំ ប់ទុកករពរអន្ត យកុ ង្រគឈ ន ឺ ឬ្រគមន

សនន

។ ្រទពយសមបតិរកបនមក ្រតូវេ្របើ្របស់ឲយមន្របេយជន៍ សន ំសៃំ ច និងេធើទនព ្វ ុ ំែមនស្រមប់បេ្រមើមហិចិឆ

៉ េទៀត្រពះពុទ ធ តទីេឡើយ។ មយង

បនឲយតៃម្ល េសចកស ថ ន ៤យ៉ង គស ី្ត ុ ខរបស់្រគហសម ឺ ុ ខេកតព ើ ី ករមន

្រទពយ១ សុខេកតព ើ ី េចះចយ យ្រទពយ១ សុខពីករងរមនមនេទស១ ិ

ំ ក់បណ ំ ុ លេគ១ េហើយក៏រួមផ ំជមួយសងហ សុខេកតព ព គ វតុ ថ ៤ ើ ី ករមនជ ិ

ដូចជទន ែបងែចករបស់ខួ នជ ្ល ួ យអក ន ដៃទ១ បិយ ចេពលពកយពិេ ះ ជទី្រស

ញ់ទុកចត ្ត អតច ថ រយ្រប្រព ្ត េំ ពើែដល ជ្របេយជន៍ដល់ ិ ១ ិ ឹ តអ

អក ន ដៃទ១ សមនត្ត

់ខួ ន១។ េធខ ្ល ម ន្របកន ្ល ើ្វ ួ នឲយេស ើម ិ

ំញ នយល ់ ្រសបេឡើយ ខុ ម ិ

សងម គ ពិភពេ

ពី

ែដលថបញ ្ហ ្រគឹះៃនស្រងគម

្ត ប់ធនប់ និងភព្រកី្រក គឺប

ក ភពឥតស

ជេម្លះកុ ង ន ្ត លមក

ំញ នជេំ នឿយ៉ងមថ ំ សនជមូលេឡើយ បុ ែ៉ នខ បញ ្ត ុ ម ្ហ ជមូល ្ឋ ន

ំ មនបណ ងកុ ងករ ន

ែដលបងស ក ្រងគមគនេយបយ។ ឺ

អក ន នេយបយ

ព្រងឹកអ ំ

្ត ប់ៃដែដក។ ជករពិត សីលធម៌ពុទ ធ

អនុមតិេគលនេយបយ ដ៏មហ ចរបស់ខួ ន ្ល េ

យក

់ជតម ច រយរបស់ខួ នស្រមប ្ល ិ ួ យ េដើមប ី

130


សន ពុំបនេលើកទឹកចត ្ត នុស ិ ម

ឲយអនុវតេ្ត គលនេយបយហិង

ឈ្លនពន បុ ៉ែនព ្ត ុ ំែមនមនន័យថ មនឲយករពរទ ិ ឹកដេី នះេឡើយ។ ពី

់ពុទ ធ េ្រពះឥរយបថរបស ិ

សនិក

ចូលចិតរ្ត ស់េនកុ ងស ន ុ ខសនិ ភព។ ្ត

សនិកចង់ ក្លយជអក ន មន ្របសិនេប្រទពយ ើ

បែនម ថ ពីេនះេទៀត ពុទ ធ

េនះ ែផក ្អ េលើមូល ្ឋ នៃនករងរ ្របកបេ

យសីលធម៌ែដល្របកបេ

និងសុខមលភព សុចរតន ន ្របសិនេបើមនសនិ ភព ្ត ិ ិ ងគមនេទស។ ដូេចះ សងម គ េនះនិងគមនស្រងគមេឡើយ ជករពិតស្រងគម និងសនិភ ្ត ពែតង

ំ នេភគ ភយស ភពជធម

ែតផុ យគ ទ ន ជនិច។ ច ្រពះពុទប ធ នសែមង ្ត ថ

សមបតេិ្ត ្រចន ើ

មនករ្រស

ញ់ ប់

នពីជនេ្រចនគ ន ើ

មនកត ្ត ស ិ ិយ

ពិេ ះ ែតងចេ្រមនក ឧស ហ៍ ុ ះករ ដល់បុគល គ អក ន មនេសចក្រី្ត បងែ្របង ើ ឹ

ពយយម មនករងរ

ជអក ្អ ត មនមនេទស ន ពិចរ ិ

េទើបេធើជអ ក ្វ ន ស្រងួម រស់េនេ ពុទ ធ

យធម៌ មិនមនេសចក្រី្ត បមទ។

សនិកជនមនជេំ នឿថ

់ពុទ ធ គជម ូ ល ្ឋ ន្រគះរបស ឺ ឹ

រួចេហើយ

សនក៏េ

េបើេទះបីជ្រកមសីលធម៌សិត ថ េន យ

អភសមចរព ុ ទធ ិ

សន

មនបស ញ េទេលើចេំ ណះដង ធ ្រក ្រទឹសី ្ត ឹ េនះេពលគច ឹ ខងពុទច ឺ េំ ណះដង

កមផ និងចេំ ណះដឹងែផក ម លេហតុបច័យ ច ន បនេជឿេលើអី្វ ែដលេកើតេឡើងេ

ច្រក។ ពុទ ធ

សនិកមិន

យៃចដនយ ឬេ្រពង សនេឡើយ បុ ៉ែន្ត

់ េគលេ មនករពឹងពក់ខួ នឯង េដើមបបនដល ្ល ី

របស់ខួ ន េ្រពះេហតុ ្ល

ំ ុ ចគនឹ ះ ៍ជក េនះ បញញសិកខ្រតូវចត់ទុកជចណ ្ល និងជមគុ េទសន គ

មួយ។ េនេលើមគ៌ក

្ត លេនះ សមធិសិកខមនករអប់រ ំ

131

ក់

ម រតី (សតិ)


សមបតផ ្ល ិត្ត ិ្ត ូ វច

្រ

ែដលនឹងទទួលខុស្រតូវចេំ ពះករេ

និងេសរថ ភព

យ ជមួយអវជ រើ េលើ ្ត ៍ឥតឈប់ឈរកុ ងករេដ ន ិ ជ (េមហៈ) និងភពវវត ិ ន

មគ៌្របកបេ អនុវត្ត

យ សីលធម៌ (អភិសមចរ)។ ដូេចះ ន បុគល គ ែដលដឹងពីវធ ិ ី

មមគ៌ក

្ត ល

ចជ្របេយជន៍

េដើមបជ ម ន គ ិ ី ីវតេនក ុ ងសង

ដល់ខួ នឯងន ្ល ន ដៃទផងែដរ។ ិ ងអក

បេ្រង នពីឃ

សធម៌

គសច ៈច ឺ

និយយពកយពិតរកគន១ ទមៈ េសចកអ ក ់ចត ី្ត ត់ធន់សងត ិ េ្ត រឿងមន្រប្រកត ិ ី ់ ន់ ១ចគៈ លះទងវត ំ ំ ិេលសកុ ងសន លះទងក ១ ខនី ្ត អតធ ន ្ត ន ្វ ថ ើទន ុ េធ

ចិត្ត េបើេយើងពយយម ពិចរ

ឲយេរឿយេឃើញថ មន

រៈ្របេយជន៍

ំ ស់េផ ងៗ។ ស់ កុ ងករឲយមនត ន ុ លយភពខងផូ វច ្ល ត ិ ្ត និងេវៀរចកទន

ទនឹ មេនះេត ទ ធ េ្រង នអីខ ្វ ះ ្ល េទៀត ើ្រពះពុទប រក ្រតកូលឲយេនែតមនរហូត?

េដម ្ល យជអក ន មន ើ បឲយក ី

្រពះអងប គ នពនយល់

បចុ បបន ម ច ន ន៤ គឺ ឧ ្ឋ នសមបទ ដល់្រពមេ ំ យបត់១ ែដលរកមកេហើយកុឲ េសពគប់បណិ្ឌ តអក ន ្របជ១ ញ

កលយណមត ិ ្ត

សមជីវ ិ

ំ កម្លង្រទពយែដលរកបន មិនក ំ

ពី្របេយជន៍

យករពយយមេរៀនសូ្រត

រកស ខ មបទ ដល់្រពមេ

្របកបកច ច រចញ ិ ិ ក ិ ឹច មជីវត១

និង

យកររក ្រទពយ

ភពជអក ន មនមត ្ត ្អ ិ ល

ចញ ិ ិ ឹខ មជវី ត

មសមគួរ

ញ់េពក មិនខះ ជ ខជយេពក១។ កល

េបមន្រទពយបរ ប ម ្ត ្ត ត ភ េទ ើ ិ ូ ណ៌េហើយ ក៏្រតូវែថរក វង ្រតកូល ឲយសុ កស

េទៀត េនះ្រតូវរកអក ៈ ៤ យ៉ងគឺ ែសង ន ្រគប់្រគងែដលមនលកណ ខ ្វ រក ្រទពយសមបតិែ្ត ដលបត់េហើយ១

ជួសជុលរបស់ែដលខូចខតបនិ ចបន ្ត ្ត ួច

132


េ្របវើ ញបន១ ិ

ំ ុ រសឬ្រសី ្ត ទងប

ដង យ្រទពយ១ ន ឹ ្របមណកុ ងករចយ

ែដលជអក ន ្រគប់្រគង់្រទពយេនះ ជអក ន មនសីល មន្រប្រព ្ត បយមុខ១។ ិ ឹ តអ េ

៌ក យសេងប ខ េដើមបឲយមគ ី

ជក់ែសង ្ត េនះ សីលធម៌ពុទ ធ ជំ

្របតបត ិ ិ្ត

ំ ូង នដប

្ត លេនះ កន់ែតមន្របេយជន៍

ំ ់ សន សែមង ្ត ថចបច

ស់ កុ ងករ ន

េពលគឺករេសពគប់ជមួយសបបុរសជន

កលយណមត ិ ្ត ជមួយសបបុរសជនគឺជ្របេយជន៍ នឹង បុគល កុ ងករចេ្រម ិគ មគគ ជលទផ គ ន ្ឋ ក ធ លបុគល គ ើនអដង

ំ ួ យដល់ ចជជន

ចេធច ្ល ើ្វ ិតរ្ត បស់ខួ ន

ំ ញ និង្របសិទភ ឲយសិត ើត ថ េនកុ ងត ន ុ លយភពយ៉ងជន ធ ពកុ ងករបេង ន ក េសចកី្ត ំ ។ ល ្អ (បរម)ី កុ ងជ ៃថ ន ង ពុទ ធ ិ ីវត្របច

ំ ុ គល ្ត ល គឺេដម គ េទកន់ភពេជគជ័យែផក ន ើ បន ី ប

សុខកុ ងសង ម ន គ ្របកបេ ក

សនិកេពលថ ខឹម ្ល

រៃនមគ៌

ម រតី និងេសចកី្ត

យមគ៌សនិភ ្ត ព។ េលើសពីេនះេទេទៀត មគ៌

្ត ល ជអភិសមចរ

ំ កល ែដលែចករែលកន ូ វតៃមរ្ល បស់ខួ នជ ្ល

មួយមនុស ្រគប់គន ែដលមនសទធកុ ងករ្របត បត ន ិ ិ្ត មគ៌េនះេ

្របកដ។

យពិត

៌ ធមៈម សីលធម៌ បញញ និងអភសមចរម ូ ល ្ឋ ន គជគន ្ល ិ ឺ ឹ ះៃនមគ

របស់ពុទ ធ

សនិក។ ពុទ ធ

សងម គ ្របកបេ

ំ ំ ក់ទន ំ ង សនិកមនបណ ង េដើមបរក នូវទន ី

យសុខសនិភ ្ត ពជមួយអក ន ដៃទ េហើយបេងើត ក សងម គ មួយ

ែដលមនេសចកស ី្ត ុ ខនិងេសរថ ភព េ

ំ ៌ក ទងមគ

យករអនុវត្ត

មសីលធម៌ ្រពម

ំ ងកុ ង ្ត លផងែដរ។ េនេពលេនះ ពួកេគផទល់មនបណ ន

ករចេ្រមើនសីលធម៌ និងអភិសមចរផងែដរ។ េដើមបប ី េំ ពញនូវសីលធម៌

133


េនះ ពួកេគបន្របតបត ម ល់ ិ ិ្ត េគលករណ៍បួនយ៉ង ៃនករេធប ើ្វ ូ រណកមដ

សងម គ ជមូល ្ឋ ន

១គករបរ ច ឺ ិ ច គ(ទន)

ំ ែី ផម ២ពកយសដ ្អ ពិេ ះ្របកប

យ្របេយជន៍ (បិយ ច) ៣េស េដើមបជស ុ ខុមលភព របស់អក ន ី

ដៃទ(អតច ្ត រយ)ន ិ ិ ង ៤គុណសមបតិៃ្ត នករចូលរួម (សមនត្ត េហតុេនះ ពុទ ធ

សនិកបនេពលថសីលធម៌ពុទ ធ

ំ ុ គល ជក់ែសង ែដលនប ្ត គ ឲយសេ្រមចេគលេ

សន ជករអនុវត្ត

របស់ខួ ន េ ្ល

អនុវតស ្ត ីលធម៌េនះៗ។ ធម៌មិនែមនជចបប់អ

)។ េ្រពះ

ច រយ ែដលនរ

់េយើង ចិតរ្ត បស់េយើង សកលេ បនបេងើត ្ល ក េឡើងេនះេទ។ តួខួ នរបស

រករ មនក់ ក

ំ ធតុទង្រស ុ ងជធម៌ឬធមៈម ។ ្រពះពុទប ធ េ្រង ន ឲយែសង ្វ យល់ពីធមជ ម តិ (ចរត) ៃនជីវតេយ ង្របកបេ ិ ិ ើ

យេហតុផល កុ ងែបបបទម ន ួ យជក់ែសង ្ត

់ទងេទអតត ជជវី តែដលទក ច ន អនគត មនអនរ្ត សម័ន ព ជ ធ មួយ ិ ី បចុ បបន

ំ ់េនះក៏ជធម៌។ ជីវតទ ងអស ិ កុ ងព ន ុ ទធ

សន សីលធម៌និង

ម រតី ្រតូវបនេគឲយតៃមយ ្ល ៉ ងខស ព ់

េនកុ ងទស នៈសីលធម៌េនះ។ ពុំែមន ន

យករបន់្រសន់លះបង់

ទិេទព ជអក ន ឲយតែមេ្ល យងឬបន ើ

ំ យយមបេំ ពញអេំ ពើលេ្អ ករខព

យខួ នឯង ្ល

េនះេទ។ តែមក ្ល ិតយ ្ត ុ ខ និងគុណសមបតិេ្ត នះគឺជបច័យ ច ិ្ត ស េសចកីស េហើយពឹងែផក ្អ េលើេសចកីេ្ត ពញចត ិ ្ត

ំ ី ចេំ ពះបរកម ម ួ នយ៉ងែដលសីអ ្ត ព ិ ប

កុសលេនះគឺ សទធ សីល ចគ និង បញញ។ ជទូេទពុទ ធ

ជេំ នឿថ

បរកម ម ួ នយ៉ងេនះ្រតូវបនេគ ិ ប

មនុស ។ ដូេចះ ន ពុទ ធ

សនិកមន

ចត់ទុកថជសីលធម៌របស់

ំ សនិកមនបណ ងេដើមបប ី េំ ពញនូវសីលធម៌ ែដល

134


ំ ួ នេនះ។ ្របកបជមួយនិងបរកម ម ងប ិ ទ ពុទ ធ

សនិកចង់មនេសចកស ី្ត ុ ខបួន្របេភទ

ំ ុ ងរស់េនកុ ងជ េគកព ន ិ ីវត្រគួ

រ។ ភពេជគជ័យៃនេសចកស ិ្ត ុ ខបួនយ៉ង

េនះគព ្អ េលើ្រកមសីលធម៌ ឺ ឹ ងែផក

ជនេនះៗ

ំ ុ គល ែដលព្រងឹងសុខុមលភពទងប គ

េគមនជេំ នឿថេ

ខួ នឯងន ្ល គ ។ ិ ងសងម

េនេពលែដលពួក

យករមនេធ អ ្វ ុស ិ ើ្វ ីខ

េធឲយ្របកដន ូ វគុណធម៌របស់ខួ ន ្ល ើ្វ

េហើយព្រងីក េដម ើ បជ ី

េសចកស ន ដៃទ។ ជករពិត អភិសមចរពុទ ធ ី្ត ុ ខ ដល់អក

ជ្រមុញឲយមនុស កុ ងព ន ិ ភពេ គករែស ង ្វ រក្រទពយេ ឺ

សបបុរស

សន បន

ម កររកចេ្រម គ ី ើនរបស់សងម

កឲយអនុេ

យមនខ ុសនិងចបប់រដ្ឋ ិ

និងចេំ ណះដង ន ិ ុង ឹ យ៉ងពិត្របកដពីជវី តក

ឲយមនវចរណញ ញណ ិ

នៈខួ នជមន ្ល ុស

្រតូវឈរ

ឲយ្រតង់ខួ ន េហើយបនេលើកទឹកចត ្ល កុ ងេសចក ន ្ល ូ រន និងយល់ពីខួ នឯង ្ល ីៃ្ត ថថ ិ ្ត

បុគល េសចកី្ត គ ឲយបេំ ពញនូវេសចកស ្ល ី្ត ុ ខបួនយ៉ងេនះ ស្រមប់ខួ នឯង។

សុខបួនេនះគៈឺ ១អតិស ថ ុ ខ េសចកស ី្ត ុ ខេ ២េភគសុខ

េសចកីស ្ត ុ ខេ

៣អនណសុខ េសចកីស ្ត ុ ខេ

យ មនេសរថ ភពខងេសដក ្ឋ ិចច

ំ យករែចករែលក្រទពយ

ជមួយអក ន ដៃទ

ំ ុ ល និង ៤ អនវជស យគមនបណ ជ ុ ខ េសចកី្ត

សុខេកើតពីករមិនមនេទសដូចជ កយ

ច ចិត្ត និង សមម

ជីវៈ។

ំ ់គន នឹងេពញចត ខុ េំញ ជឿថអក ន ទងអស ្ត េំ ពះ ភពេជគជ័យៃនេសចកី្ត ិ ច សុខបួនយ៉ងេនះ

ំ ុ ងរស់េន េពលែដលពួកេគកព

ខួ ន។ ្របសិនេបើជករពិតេនះ បុគល ្ល គ

135

ជមួយ្រគួ

ចនឹងេធើ្វ ្របកបេ

ររបស់

យសីលធម៌


និងករពយយម្រតូវ (សមម យម) រហូតដល់ភពេជគជ័យេកតេឡ ើ ើង ដល់បុគល គ េ

យពិត។

ំ ដូេចះ ន េហើយ េទើប្រពះសងឃកុ ងជ ន

េដើមបេស ្ល ត ិ ្ត ី រថ ភពផូ វច ំ អប់រ(សមធ ិ)

មរយៈមគ៌ក

េនះឲយបន្រសួល

់ខួ ន ជវី តរបស បុ ែ៉ នស ្ល ្ត ងម គ ពុទ ធ ិ

កុ ងវត ន ្ត

ំ ូ ងប ផ ំ ុ ត គឺទទួលករអប់រ ំ នដប

្ត លេនះ។ េដើមបទទ ី ួលយកករ

ំ ួ នកុ ង កនឹងមនឯកសិទិម ធ ួ យ ចន ន

សនិក មនបនចងេ ិ

កេទនឹងជវី ត ិ

ម ស្រមប់ែតករទទួលគុណ្របេយជន៍ ពីពួក្រគហសេថ នះ

េទ។ ្រពះសងឃ្រតូវអនុវត្ត អងរគ បស់ភិកុ មន ៥ យ៉ងគឺ ស្រងួមកុ ង្រពះ ខ ន

បតេមក ខ ិ

អនុញញត១

្រចមុះ អ

គេវៀរចកេទសែដល្រពះព ុ ទធ ឺ ស្រងួមឥ្រនី យ ទ

និងេធើ្វ

មអីែ្វ ដល្រទង់

ំ គមនសត សមបជញ ក ញៈរ ងែភ ន ឺ ិ

្រតេចៀក

្ត ត កយ ចត ុកេខ ទមនស ឬេសចកេី្ត ្រតក្រត ិ ្ត មនឲយទ ិ

្រគបសងត ក ់ចិត្ត េពលែដលែភក ន េឃើញរូប ្រតេចៀកឮសេមង ្ល ។ល។ លឬ ្អ មិន

លក តេភ នហ ្អ ី្ត ជអក ន ពយយម្រគបសងត ក ់ចិត្ត មនឲយេភ ិ ើ្ល ើ្ល ឺ

ំ ៌វន ដូច្រគហស ថ នឲយខ ុសកុ ងធម ន ន ិ ័យ១ េនកុ ងេសនសនៈ

ចង់សបបយ

ង ត់មន្រចប ូក ិ

នស ្រចបល់កុ ងព ន ួ កគណៈ មិនមនចត ្ល េឃ្លង គពយយមចេ្រម ិ េ្ត ឃង ឺ ើ ីល

សមធិ បញញ១។ មនេសចកេី្ត ឃើញ្រតូវ គឺ្របតិបតធ ិ្ត ម៌ដ៏សមគួរដល់ធម៌ យល់ដឹងចបស់កុ ងកម ផ ន ម ល ដូេចះ ន ្របសិនេបើេ

ំ ់ អរយសច ្រពមទងយល ធ ច ម៌ ិ

៤្របករ។

កមិនមនលទភ ធ ព ស្រមប់កររស់េនកុ ងជ ន ិ ីវតជ

ស្រមប់កររ បព្វជត គមនលទភ ធ ពេដម ិ ើ បពយយម ី មរយៈករចេ្រមើនសមធិតេទេទៀត

136

ស់ខួ ន(េសរ ភព) ្ល ី

ចសឹកចកផួ សេចញព ន ី


់េទផះ ំ គណៈសងឃបន េហើយវល្រតឡប សមជ ក ទ វញេដ ិ ិ ើមបែថទ ិ ្រគួ ី របស់ខួ ន ្ល េ

យអនុេ

េនេពលបចុ បបន េន នះ ច

េសរភព ី

ម្រកមសីលធម៌។

ំ មនុស ជេ្រចើនមនចណ ង់ចង់េនេ

េពលគ្របសចកព ្វ ្រគប់យ៉ង ឺ ី អីៗ

សមចរនិងករ្រគប់្រគងសងម គ ជេដើម។

ំ ់មនុស េនកុ ងសង ម ន គ ទងអស

យេសរ ី ្របសិនេបើ

ំ ិត ្របធនបទចេំ ពះអីែ្វ ដលជកហ

ករបងគប់បញ ជ

េដើម។ គមនអីម ្វ ួ យឬនរ

ំ រួមទង្រកមស ីលធម៌អភិ

់េធើេ្វ ែតង្របថនេធអ ្វ ែដលខួ នចង ្ល ើ្វ ីៗ

េនះទស នៈៃនសកមភ ម ពេ

ច េ្រពះេហតុ

យេសរេនះ គឺជសកមភ ម ពមួយមិនែមនជ ី

មនក់

ចមកបងឲ ខំ យបុគល គ

ឬករបងិត ខ បងជ ខំ មួយេធើ្វ ឬ

់ ថេផ ងពីខួ នេនះបនេឡ ឃត់មនឲយេធ អ ្វ ួ យ ែដលខួ នយល ្ល ្ល ិ ើ្វ ីម ើយ។ េសរ ី ់េធ។ ភពជបញ ្ហ មូល ្ឋ នមួយ សីព ្ត ី ករេធអ ្វ ួ យ ែដលខួ នចង ្ល ើ្វ ីម ើ្វ េទះជ

យ៉ង

ក៏ េ

យ ពុទ ធ

សនិកេជឿថេសរភពេនះជករល ្អ បុ ែ៉ នម ្ត ិន ី

ែមន្រគប់កលៈេទសៈេនះេទ

ភពរបស់បុគល គ

ដូេចះ ន ពួកេគពយយម

ក់ករំ ត ិ

ំ ួ លខុស្រតូវៃន្រកមសីលធម៌ ជមួយនឹងទន

ៃនេសរ ី

នឹងមគ៌

្ត ល។ មគ៌េនះនឹងផល ្ត ់ នូវករយល់េឃើញ្រតូវ (សមមទិដ)ិ្ឋ កលេបើ

ំ ំ ួ ង ឧបករៈឲយដល់ េគយល់េឃើញ្រតូវ នឲយ្រត វ ល់កិចក ច រទងព ិះរះ្រតូ ិ

ំ ករនិយយ្រតូវ េ្រពះបនយល់្រតូវ េពលែដលនិយយ្រតូវនឲយេគេធ ើ្វ

ំ ន់េធើឲយេគមនកម ំ ្រតូវ ចញ វ ពុំមនេទស េនះជក ្ត សខ ្វ ្ល ង ិ ិ ឹច មជីវត្រតូ

ពយយម្រតូវកុ ងករងរល ន ្អ ទទួលបនលទផ ធ លល ្អ េ្រពះមនសតរល ិ ឹក

ំ ល់ចិត្រ្ត តូវកុ ងសម ្រតូវ និងមនចិតន ្ត ឹ ងហ៎ ន តក ន ម សមធិ េធើឲយច ្វ ិត្ត

137

្អ ត


មនបញញយល់ដង ឹ ពីធម៌ពិត្របកដ។

ំ ក(ទុក)ខ េសចកីល ្ត ប

្រគប់យ៉ង។

េដម ុ គល គ េនះ ើ បឲយប ី

ចរួចផុតពី

េសរភព្របេភទេនះមន ី

សនិ ភព។ ្ត

េឈមះថ

មនុស បចុ បបន េន នះ ែតងគតថ ភពេជគជ័យៃនេសដក ច ្ឋ ច ិ ិ ច នឹង

ំ ន្របជជត ិ ឬពិភពេ មូល ្ឋ នៃន ភព

កេទកន់សុខសនិ ភព ្ត

ម និយម (និងសមភរនិយមហួស្របមណ)។ ជញុឹក

ញប់ភពេជគជ័យខងេសដក ្ឋ ិចច ែដលគមនករ សីលធម៌េនះ

មពិតេសដក ្ឋ ច ិ ច គជ ឺ

ក់្រពំែដន េ

ែតងេលើកទឹកចិតម ្ត នុស ឲយពុះពរ

យ្រកម

េដើមបភពមនបន ី

ំ ្ល ញអក បែនម ថ េទៀត េហើយបផ ន ដៃទ (្រទពយសមបតិរ្ត បស់អក ន ដៃទ) ស្រមប់ ែត្របេយជន៍ផទល់ខួ នប ្ល ុ ៉េ

្ណ ះ ដូេចះ ន បុគល គ ឯកជននិងរ ្ឋ ភិបល ្រតូវ

ែតបណ ្ត ីលធម៌ ុ ្ត ះគុណសមបតិស

េសដក ្ឋ ិចេច នះជួយឲយមនសនិ ភព។ ្ត

េហើយទមទរេពលេវ

័យខង េដម ើ បជ ើ្វ ី ួ យេធឲយភពេជគជ ំ កសុ ក បញ ្ហ េនះពិតជលប ម

់រច ំ ត ្រតូវបេំ ពញ្រគប់្របេទសកុ ងករអប ន ិ ្ត ្រតូវ

ំ ់េភងក ំ ឹង យកចិត្រ្ត តជក់េទរលត ហ ើ្ល ធ្លប់ មន ិ

មញ

ំ កចេំ ពះអក េនះពិតជលប ន មន ិ

ំ ឹ ងៃនចិត្ត េទរលត ំ ់េភើងក ំ ឹ ងបនេទ នឲយ ំ ចយកេភងក ហ ហ ្ល ើ្ល

មនេពៀរ មនភ័យតេទមុខេទៀត។

ករ្រកេឡកេមលខងក មន ន និងពិនិតយេមលខ ្ល ើ ើ ុង ួ នឯង

់ករេឈង រស់រេវកស្រមប ្វ យល់្រពះធម៌ ើ ចេំ ពះដេំ ណើរៃនបតុភូតខងកុ ង ន េឃើញសភវៈពិត

មយថភូត។

(សចធ ច ម៌)។

ករ្រកេឡកេមើល

េពលគឺជវី តខងក ន ិ ុង

ពុទ ធ

138

រៈយ៉ង

សនិកេពលថ

បុគល គ

ករ្រកេឡក


័ យថ េមលខងក ន ើ ុ ងមនន

យ េទះជកមល ម ក ្អ ី្ត កមម

ករេមើលចត ិ ្ត

ំ ែដលជេហតុរបស់កមទ ម ង

ំ ក ្រកក់កី។ ្ត ជករលប

ំ កិច(ច តួនទី) របស់ចិត្ត និងេចតសិកទង

ស់កុ ងករេម ល ន ើ

យ (ដូចជត

្ហ ករេ

ំ ុ ំគុគ ំ ួ នករសប លន់ េទសេសចកីេ្ត ្រកវេ្រកធ ករចងគន ្អ ់េខើមករ្រចែណន ព

ឈននីស ករ្របកន់ទិដិខ ្ឋ ុស និងករ្របកន់ខួ នថអញជេដ ្ល ើម) េនេពល ែដលបុគល វើ ធ គ មនេ្រប ិ ព ិ ី ិ េសស

េទកុ ងបនេឡ ន ន ុ ទធ ើយ។ េនកុ ងព

េពលេនះបុគល គ មន ិ

ចេមលេ្រជ ើ

សនវធ ិ ីពិេសសេនះ មនេឈមះថ

ករចេ្រមើនសមធិ ឬនិយយឲយជក់

ក់ជងេនះគឺ ករចេ្រមើនសមថៈ

និងវបស ន។ វបស នេនះជ្របេភទមួយៃនករេធើសមធ ្វ ិ ិ ិ ែដលយក ំ មកេធ មគម គ នអង្រគ បប ្វ ម ្ឋ ន ី ើជកម (យល់ដង ឹ )នូវ

ជទុក១ ខ

េហើយវបស នេនះ ិ

់១ សភវៈ មញល ៈបីយ៉ងគៈឺ សភវៈមនេទៀងទត ញ កណ ខ ិ

និងសភវៈមិនែមនជរបស់ខួ ន១ ្ល

េពលគឺអីៗ ្វ ្រគប់យ៉ងកុ ង ន

កលេនះ ែដលហួសពីករ្រគប់្រគងរបស់ខួ ន។ មនុស ្ល

េពលទេំ នរបស់ខួ នឲយបនេ្រច ន ្ល ើ

ពីមនុស ជវំ ញខ ែដលេគ ្ល ិ ួន

ំ ុ ចបញចប់ៃនជីវត េផើម ្ត និងចណ ិ ែដលយក ពុទ ធ

មខួ នគ អ ្ល ្វ ះ ្ល ?។ ឺ ីខ

ពុទ ធ

សន

ចេ្រជើសេរស ើ

េដម ថ ពីខួ នឯងន ្ល ើ បស ិ ងសិក ី ិក បែនម

ំ ុ ច ចទទួលបនពីករសិក េនះ នូវចណ េពលេនះេគនឹងយល់ថ

់ថ ជ សន ្រតូវបនទទួលកររះគន ិ

ទុទិដន ិ្ឋ ិ យម េ

ចចក់ធុ ះ ្ល

អរយ្រទពយ ិ

សន្របកបេ

រែតទស នៈែដលថ ជវី តជទ ុកខ េនះពីេ្រពះថ ិ

ក់ដូចជផុ យេទន ទ ឹ ងទស នៈពិភពេ

139

ក ្រពះពុទ ធ

គ ល់


ែតមិនឲយេនេ្រកមអ ំ

ពីទុកខ

ថជវី តជភពរ ក ិ ី យ សុខេ

យល់្រសបែដលថជីវតគ ិ ឺ

ចៃនទុកេខ ឡើយ។

មនស ។ ្រពះសមមសមុ ទ ព ធ ្រទង់ក៏បន

ភពរក ី យ

ថភពរក ្ត ្ត ិ ឺពិតជសួ ចេស ី យៃនជីវតគ ើង ទុកក វី តេនះ។ េយង ខ ុ ងជ ន ិ ើ

ករែដលបនសនត ម

បុ ែ៉ ន្រ្ត ពះអង្រគ ទង់បន្រ

ស់

ស់ េបេ្រប បេទនឹងេសចកី្ត ើ

ចេឃើញបន ចេំ ពះបរ ិ

ំ ត់អត់ឃ្លន ជនកស ដូចជអក ន ទ ន ជមក ឺង ុ ងមន ី រេពទយ

្ល ថ នជុវំ ញខ ិ ើង ួ នេយ

េនេពញពិភពេ

កសព្រគបដណ្តប់ែផន្របថពីកុ ងទ ន ីសមរភូមិ និងឈម មនេន្រគប់

ទីកែនង ្ល ។ េយើងជមនុស ជតិ មិន

ច្រកេឡកេមើល្របជជតិែតមួយ

ំ ់ជមនុស ជតិ េយងគ ឬ្រតមខ ពីេ្រពះេយើងទងអស ្ល ួ រែត ឹ ួ នឯងបនេទ ើ

ពិចរ

្របសិនេបើ នរ

មនុស ្រគប់គន

មនក់រស់េនជត ទ របស់េយង ិ ផះ ើ ជប់្របេទសរបស់េយើង

ឬេនេលើែផនដីដូចគន

្រគួ

ំ ូល ជចែំ ណកមួយៃនសហគមន៍ទងម

គួរែត្រតូវបនចត់ទុកជឯក ្ត មួយៃនសមជិក

ររបស់េយើង េនះេយងន ើ ឹ ងមនេសចកី្ត

ណិត

សូរ ចេំ ពះទុកខ

របស់បុគល គ េនះៗ េយងន ្ត ុករខ បស់ខួ ន ្ល ើ ឹ ងយល់កន់ែតចបស់ នូវេសចកីទ

ឯងផងែដរ េហើយេសចកីទ ្ត ុករខ បស់បុគល គ េនះៗ គឺពិតជេសចកទ ី្ត ុករខ បស់

េយើង។

ជករពិត

ស់ ករេមលេឃ ្វ ើ ើញអីៗ

មយថភូត គឺមិនែមនជ

ទុទិដន េ្រពះេហតុេនះេទើប ្ត សុទិដិន ្ឋ ិ យមេទវញេទ ិ ិ្ឋ ិ យមេឡើយ បុ ែ៉ នជ

ពួកពុទ ធ

គឺមិន

សនិកេពលទស នៈថ

បុគល គ េឃើញអីប ្វ ុ គល គ ែតងេជឿេនះ

ំ ់េនះេទ េ្រពះជួនកលេយើងមិន ចទទួលយកបនទងអស

140


េជឿនូវអីែ្វ ដលេយង េឃើញផងដូចជមន្ត ើ ដូចគនេនះែដរ

ជួនកលេយង ើ

ំ ន់ែភក បភ តួយ៉ងេយើង ន

គម សិលបៈេសៀកជេដើម។

ចេមលេឃ ើ ើញេ

យខួ នឯង ្ល

ចនឹកគិតថជីវតែតងស ថ េសរថ និង ិ ិត

ពក់បន ថេី្វ បករព ើ ិ តេនះគឺ ែតងែតែ្រប្របួល និងមន ិ ក៏េ

កុ ងវ ន ធ ិ ី

ចពឹង

ចពឹងពក់បន

់េយើង យ។ ឧបមេយងឈរេនម ុ ខកញចក់ េយើងនឹងេឃើញខួ នរបស ្ល ើ

័យបរមតវថ ញ េហើយសនត ជបុរសឬ្រសី ្ត បុ ែ៉ នក គគ ម ថខួ នេនះ ្ល ្ត ុ ងន ន ិ ឺ មន

បុរស្រសីេនក ន ួ នេនះេឡ ្ល ្ត ើយ ុ ងខ ែដលមនុស ្រគប់គនមនបុ េ៉

្រគន់ែតជករផ ំចូលគនរ ងនមរូប

េំ ្ណ ះ។ កុ ងច ន

មពីរេនះ េយើង

េឃើញែតរូបេទបុ ែ៉ នម ត ្ត នែមននម(ច ិ ិ )្ត េឡើយ លុះ្រ

ខួ នឯង ្ល

ពុទ ធ

សនិកអះ

បុ ែ៉ ន្ត

់ចបស់នូវអរយសច ំ ងថ ករេធើឲយជក ៈច បួន ្រពមទង ្វ ិ

មរយៈករចេ្រមើនវបស ន ្រតូវបនចត់ ិ

ទុកថបនសេ្រមចវឌ នភពខង

ចទទួលយក

ំ េយងេឃ ុ ងបនេនះេទ។ ើ ើញអីេ្វ ជឿេនះទង្រស

មគញ គ ញ ណនិងផលញញណ ពុទ ធ

ែតេយងព ើ ិ និតយេមើល

មរយៈករេធើសមធ ្វ ិ េ្រពះេហតុេនះេយងម ើ ិន

បញត ញ (ិ្ត ទស នៈ)

ចេមើល

សនិកយល់ថ ពិបក

ម រតី និងេ ស់

ំ េំ ពះេ ្ហ និងឧបទន គឺករ្របកន់មច

កុតរ្ត សុខ។

កុ ងកររ ន

ស់ខួ នេចញព ្ល ី

កិយសុខ លុះ្រ

ែតពួក

េគ្របតិបតិច បចុ បបន េន នះ មនមនុស ជេ្រចនែដលេជឿថ ្ត េ្រមនភវន។ ច ើ ើ

េបព ខំ ួ នេគផ ្ល ទ ល់កុ ងករបដ ន ិេសធ នូវេ ើ ួ កេគបងខ

កយស ុ ខកុ ងជ ន ិ ពួក ីវត ិ

េគនឹងធុញថប់ផូ វច ្ល ត ន មនបញ ្ហ ិ ្ត េហើយនិង្រតូវបនេគចត់ទុកថ ជអក

ជលទផ សងម ធ ល ពួកេគពយយមទញខួ នេគឲយ ្ល គ ជមួយមនុស ជុវំ ញ។ ិ

141


ចូលេទរកជីវតក ម ន គ ិ ុ ងសង

េដម ើ បេ្រតក្រត ី

េនះ។ ខុ េំញ ជឿថពកយសំ ត

លកុ ងេសចក ស ន ី្ត ុ ខេ

កិយ

ំ ងរបស់ពួកេគេនះ ពឹងែផក ្អ ទង្រស ុ ងេទេលើ

ែដលចង់បនភពេ្រតក្រត ្ហ របស់ខួ ន។ ្ល

ល នឹងកមគុណយ៉ង

់បនថនបែន ំ ំ ំ ខ្លង។ ឧទហរណ៍ដូចជនេញ នថនែតងែតចង ម ថ េទៀតេហើយ េពលថខួ ន ្ល

្ល ប់ លុះ្រ

ចនឹង

ំ េនកុ ងវគ អ ន គ ប់រែបបព ុ ទធ

មគ៌ ជមូល ្ឋ នជជ ំ

៌ កុ ង្រពះធម ន

ខងសងម គ ធម៌និង

សន

ំ ់ ចបច

ស់កុ ងករេដ រើ ន

ំ ូ ង។ េនះមនន័យថ បុគល នដប គ ែដលេជឿជក់

នឹងពយយម

រយៈករអនុវតវ្ត ធ ិ ី

ំ េគបនថនេញ នេទៀត។

េដើមបេធ ្វ ិតឲ ្ត យមនតុលយភពជមុន ី ើច

ំ ី េដើមបទទ ្រសៃ្ត នអរយមគ អ គ ង្រគ បប ិ ី ួលបនេសរថ ភព

ម រតី។ េ្រពះេហតុេនះ បុគល គ គួរពយយម េដម ើ បី

បនសេ្រមចភពេជគជ័យ

ខងសងម គ ធម៌

និង

ម រត្រពមេ ី

យសុខ

ំ សនិ ភពផង។ េដើមបេធ ្ត ្វ ូ វ េសចកីេ្ត ពញចិតទ ្ត ងខងកម ី ើឲយសេ្រមចបនន គុណនិងសមភរៈេនះអភសមចរព ុ ទធ ិ

សន ផល ្ត ់ អនុ

សីលធម៌និងអភសមចរ ្រតូវបនេគពិចរ ិ

ំ ង េហើយមនេម ្ត ធម៌ និងករុ ្របចៃថ

សន៍ថ តៃម្ល

ថ ជែផក ន មួយៃនជវី ត ិ

ធម៌ជែផក ន មួយៃនករ្របតបត ិ ិ្ត

សន។ ្របសិនេបើបុគល គ បនសេ្រមចេរឿងេនះ គឺបនេសចកថ គ ី្ត បុគល

ំ ុ ងែតចូលេទរកេសចកស កព េន ហើយ។ ្ត ពកុ ងជ ន ច ិ ីវតជបច ី្ត ុ ខ សនិភ ុ បបន កុ ងេសចក ន ្ត និ ន ្ឋ នេនះ អភសមចរព ុ ទធ ីស ិ

ំ ង ្របកបេ ជចប

៌ ្របតបត សន គមគ ឺ ិ ិ្ត

ំ ី) យមគ៌បុ ណេនះ គអដ ង ្រគ បប ្ឋ ិក គ មគគ (ផូ វមនអង ្ល ឺ

ហឹ ងឯង។ េទះជយ៉ង ន

ក៏ េ

យ មគ៌េនះក៏

142

ចទទួលយកស្រមប់


៍ មនុស និងសងម មែតជ្របេយជន គ សម័យថផ ីម ងែដរ។ មគ៌េនះ មន្រត ិ ឹ ស្រមប់ពុទ ធ

ំ យ៉ងខ្លង

ពុទ ធ

ពិភពេ

សនិកសម័យបុ ណបុ ៉េ

ស្រមប់មនុស សម័យថផ ីម ងែដរ។

សនិកេឆពះេទរកេសចកស ី្ត ុ ខ ក

គ្រពះន ឺ ិ ព្វន។

្ណ ះេទ

េគលេ

ចុងេ្រកយ

មគ៌េនះនឹងដឹកន ំ

សនិភ ្ត ពសងម គ

និងសនិភ ្ត ព

ែដលជេសចកស ង ់ ី្ត ុ ខសប

3

143

បុ ែ៉ ន្ត ក៏ជ្របេយជន៍

េពល


buKÁlGñkmansIlFm’l¥ Etg)anCaTIBwgCaTIRsLaj; eKarBrab;Gan énCnTUeTA. kMufaeLIyEtmnusSsUm,IeTvtak¾RCHføa GnuemaTnacMeBaH GMeBIl¥Cakusl rbs;GñkmansIlFm’ GñkmanFm’sb,úrsenaHpgEdr. mnusSRKb;rUbrYmTaMgxøÜneyIgpg EtgR)afñacg;TTYlyknUvGMeBIl¥ RKb;Ebbya:g GMBIGñkEdlxøÜnRsLaj;eBjcitþ b¤GMBImnusSTaMgLay EdlmanTMnak;TMngkargarKñakñúgkic©karTaMgLay. ehtuenHral;kic©kar TaMgLayEdlminman eTasKYrEtCYysMrYl CYyedaHRsayKñaedaykIþ senþasmnusSFm’ edaysmPaB nigedayyutiþFm’. karRbkYtRbECg edayman³rwgtw¥gykQñHcaj; nigkarcgesckIþ eRkaFxwgTuk edIm,IKKuM nY ebotebonKña[vinas enHCakarminl¥RbesIreLIy CaehtunaM[maneBorevra manesckIþekþARkhaysþayeRkay sRmanþmin )anBisa)ayk¾minq¶aj; ebIcitþminsuxs¶b;kñúgCatienH ehIykMusgÇwm eLIyfa)ansuxeTACatimux. ebIRsLaj;CIvitRsLaj;xøÜn RtUveRbIR)as;cMNHviC¢amuxCMnajbec©k eTsnigsmtßPaB[smRsb [)anCaRbeyaCn_sMrab;xøÜnpg RkumRKYr sarpg mnusSCatipg. Gb;rMTUnμancitþ[sißtenAkñúgGMeBIl¥[sßitenAkñúg Tan sIl smaFi bBaØa EdlCaehtunaM[)ansuxbc©úb,nñ suxbrelak nig suxRBHniBVan. 144


cMeNHviC¢a buNüskþi nigRTBüsm,tiþ BuMEmnCaktþáasMxan;Etmüa:g sMrab;naMmknUvesckIþsux kitiþys nigesckIþéføfñÚrenaHeT RbsinebIxVH sIlFm’ xVHcitþ emtþasenþas GnueRKaHdl;mnusSpgKña. esckIþsux kitiþys esckIþéføfñÚrCaTIR)afñaénmnusSstVTaMgLay minfa CnCatisasn_NaeLIy ehtuenHKYrEckrMElkbMeBjnUvesckIþb:g R)afñaTaMgenH[dl;KñanwgKña tamlT§PaBGaceFVI)an esckIþsuxBMuEmn ekIteLIgBIkardeNImþ BIKñaeTkñgú xN³EdlmancitRþ cENn RbECgdeNImþ KñaenaH BMumanesckIþsuxkñúgsnþancitþ TaMgGs;KñaeTAehIy eBlEdlecH sÁal;kalehIypþl;esckIþsux[Kña eBlenaHsuxsniþPaBekIteLIg kñúg BiPBelak. GMeBIl¥mnusSRKb;rUb GacbMeBj)anRKb;eBlevla [Etmancitþ TUlay manGFüaRs½yl¥ eyaKyl;Kña senþasKñakMukMNaj;eFVIGMeBIl¥ dl;GñkdéT eRBaHplénGMeBIl¥KWesckIþsuxrEmgmandl;xøÜneyIgvij. mnusSRKb;rUbEtgR)afñacg;)an nigTTYlyknUvGMeBIl¥RKb;Ebbya:g BIGñk EdlxøÜnRsLaj;eBjcitþ b¤GMBICndéTEdlmanTMnak;TMngKñakñúg sgÁm. ehtuenHral;kargarTaMgLaykalebIGacGnueRKaH CYysMrYl[ RbRBwtþeTA)aneday eCaKC½yenaHKYrEtbMeBj. 145


etImanRbyaCn_GVIkñúgkarcgesckIþeRkaFTuk bgá[mankarRbTUsþ Büa)aT  KMKu nY ebotebon kab;smøab; Kña EdlCaehtunaM[vinas naM[TTYl TukçeTas TaMgkñúgCatienHnigCatimux ebIeyIgTaMgGs;KñasuT§EtR)afñacg; )anesckIþsuxdUcKña ehIymanTIbBa©b;dUcKña KWesckIþsøab;. karRbRBwtþnUvGMeBIGaRkk;TaMgLay CaehtunaMmknUvesckIþTukç. ebI xøacTukçRtUvEtlHbg; RtUveCosvagkMubMeBjehtunaM[ekItTukç mankay Tuc©rit vcITuc©ritmenaTuc©ritCaedIm. cMeNHviC¢asmtßPaBtYnaTI siTi§GMNacBMuEmnsuT§EtRbRBwtþeTA edIm,I RbeyaCn_sMrab;xøÜnÉg sMrab;RKYsar sMrab;sgÁmenaHeT RbsinebIxVHsti sm,CBaس TTYlxusRtUvelIParkic©RbkbedaysIlFm’. GñkmancMeNHviC¢ax<g;x<s; TaMgxagpøÚvelaknigpøÚvFm’ kalebIBMu)an Gb;rM[sißtenAkñúgsIlFm’’eTenaH eKeRcInRbRBwtþeTACab;edayelaP³ eTas³ emah³ Tidiæ man³ CaehtunaM[vinasRbeyaCn_TaMgpøÚvelaknig pøÚvFm’. buKÁlNamanesckIþBüayam bMeBjkargaredaystism,CBaس min eFVsRbEhs minmanesckIþRbmaTenHeQμaHfa CabuKÁlmanbBaØa RtiHriH BicarNa Rbkbedaysucrit yutiþFm’. 146


mnusSeyIgmñak;²EtgmantYnaTI Parkic©cMeBaHxøÜnÉgpg RkumRKYsar jatimitþpg nigcMeBaHsgÁmpg. CakarBitkalebIsÁal;BItYnaTI sÁal;BI esckIþRtUv karrbs;sgÁm rEmgeRbIR)as;tYnaTI nigParkic©rbs;xøÜnRbkb edayRbeyaCn_ mansamKIÁFm’ mansmancitþeCOTukcitþKña naM[manPaB suxdumrmna mancitþ s¶b;rm¶ab;enHKWCaCIvitnigeKalbMNgBitrbs;sgÁm CatiTaMgLay. Gñkmanstism,CBaس eBalKWesckIþdwgxøÜnedayRbéB minmankar eFVsRbEhskñúgtYnaTInigParkic©rbs;xøÜn CaehtunaM[bMeBjkic©karTaMg LayRbkb edayeCaKC½ynigesckIþéføfñÚr BiessKWRbRBwtþeTA edIm,ICa RbeyaCn_sMrab;xøÜn Ég nigmnusSCati. RtUvGb;rMcitþ[RsLaj;cUlcitþEtGMeBIl¥ manesckIþsenþasdl;Rkum jati nigmnusSstVTaMgLaytammantam)an minemIlbMNaMKñamincaM cab;kMhusKñanaM [regáósesAhμgcitþ\tRbeyaCn_. citþKWCaRbPBén erOgehtuTaMgLay ehIycitþk¾CaRbPBénkarbBa©b;erOgehtuTaMgLay pgEdr. buKÁlminKYryl;xusfa eFVIGMeBIl¥b¤GaRkk;min[pleLIy naM[ sþayeRkay. bNiÐtrEmgenACam©as;énciitþrbs;xøÜn ehtuenHcUrsagGMeBI l¥kMukMNaj; GMeBIl¥eFVIGVIebIxøÜneyIgpÞal;k¾cg;[GñkdéTeFVIGMeBI l¥mkelI xøÜnÉgEdrenaH. 147


mnusSRKb;rUb EtgEsVgrkTIBwgxageRkAedayBMu)anKitfa karEsVg rkTIBwg xageRkABMuRbesIrdUcTIBwgxøÜnÉg. tamBitRtUvBwgelIGMeBIxøÜnÉg pÞal; CaGMeBI RbkbedaystibBaØaminenAeRkam\Ti§Blén GviC¢a tNða ])aTan enHCaTIBwg d¾]tþm. mnusSRKb;rUbEtgR)afñaesckIþsux EsVgrkRTBüCaTIBwg EsVgrk matabita buRtsVamIPriyaCaTIBwg enHCaTIBwgbeNþaHGasnñmYyRKa² bu:eNÑaH minEmnCaTIBwgd¾BitR)adkeLIy manEtkuslFm’b:ueNÑaH CaTIBwgBit. manRbeyaCn_GVIkñúgkarxwgKMuKYn RcENnQñanIskab;smøab;KñaebI eyIgTaMgGs;Kñak¾suT§EtRtUveKkab;smøab;dUcKñan+uH sUmBicarNaBinitü segát[eXIjc,as;fa GñkEdlsmøab;eyIgTaMgGs;Kañ minGaceKc)an minGacsUk)a:n); anmin GacGgVr)an KWCra BüaFi mrN³ tamsmøab;ral; éf¶taMgEtBIcab;keM NItmk. buKÁlRtUvdas;etOnxøÜnÉg RtUvRtYtBinitüxøÜnÉgRtUvGb;rMcitþxøÜnÉg RtUveCosvageFVIGMeBIGaRkk; Tuc©ritTaMgLayEdlmnusSs¥b;ex<Im. ehtu GVI)anCaeFVImin dwgminB¤cMeBaHkarBit ebICIvitrs;enAral;éf¶enH )annig kMBugRbRBwtþeTAkñúgkarBit KWGnic©M TukçM Gntþa BMuGacRbEkk b¤EkERb )an eLIy. ehtuGVIminBüayamrt;ecjBIvdþ³ ebIdwgfaCaKMnrTukç KWekIt cas; QW søab; ebIxøacTukçRtUvxøacbBa©kçn§ ebIs¥b;Tukç RtUvs¥b;bBa©kçn§ ebIenOy 148


NayTukçRtUv enOyNaybBa©kçn§ ebIcg;rt;ecjBITukç RtUvrt;ecjBI bBa©kçn§eTIbrt;ecjBIvdþ³)an RtUvrt;ecjBIkarRbkan;hYgEhgGVI² elI elakenH. kMuePøcxøÜn kMuRsvwgkñúgv½yrIkraykñúgkarceRmInv½y karceRmInGayu kan;EteRcIneLIg² eRBaHkarceRmInv½yenH CakareFVIdMeNIreTACitesckIþ søab;. eBlevlayb;éf¶ Ex qñaMknøgeTA)anb:uNÑak¾TMBarsIuGayueyIg nig naMCIviteyIgeTAb:ueNÑaHEdr. KμansRtUvNaFMCagPaBl¶g;exøA pÞal;xøÜneTEdlbMpøajeyIg KμanGñk Na[TukçeyIgxøaMgCagpl)ab EdleyIg)ansagGaRkk;enaHeLIy. ehtuenHRtUv sagkusl edIm,I)anbuNüenaHCaTIBwg Caes,óg ciBa©wmCIvit enACasuxkñúgelak enHnigelakxagmux. kMubeNþayeBlevlaknøgeTA\tRbeyaCn_ kMudkdegIðmecalRtUvman  stism,CBaسbNþúHBUCKW citþviBaØaN sMritsMraMgBUCEdlminTan;l¥[l¥ eLIg kMubeNþay[BUCl¥køayeTAminl¥ eRBaHEtxVHkarRKb;RKg sRgYm \®nIÞyxVHkar RbugRby½tñBinitüsegátkñúgxN³citþRbRBwtþeTARbcaMéf¶. manRbeyaCn_GVI EdlbeNþaycitþ[eTAeGabRkesab sÞabGEg¥l nUvkamKuNR)aM ebIkamKuNenH CaxμaMgsRtUvcgrYmrwt[eyIgCab;kñúgvdþ sgSar vilvl; ekIt cas; QWsøab;kñúgPBbIKμanTIbMput. 149


etIKYrxμaseT ebIdwgfakielsCaxμaMgsRtUvd¾cMbg ehIyehtuGVIk¾enA EfrkSa enAlak;bMBYnkielsenaH [eFVITukçeTassmøab;teTAeTot minKYr vegVgedaykar e)akbeBaäatrbs;kiels eRBaHEtesckIþsuxbniþcbnþÜc énGamisrbs;bBa©kçn§kñúgkamKuNR)aMeLIy. cUrkMRu bmaTRsvwgCMBak;cti nþ gw GVEI dleyIgeBjcitþ kMmu eY m:AekþARkha y RcanecalnUvGVIEdleyIgmineBjcitþ sUmBicarNarkehtupl. esckIþ esakRBat; R)as;esckIþP½ytk;søút nigesckIþCab;CMBak;mkBI karcUlcitþ nigmincUlcitþ Caehtu. buKÁlecHrkSacitþ ecHXMuRKgxøÜn)anl¥ minluHkñúgGMNacéntNða nigTidiærEmgTTYl)ansuxPaBl¥ mansuPmgÁl manKuNFm’ mankitiþys nigesckIþéføfñÚr mankareKarBRsLaj;BImnusS nigeTvtaTaMgLay. sniþPaBkñúgsgÁm nigBiPBelakrEmg)anmkBIcitþs¶b;rbs;mnusSmñak;². BMuEmn)anmkBIkareRbIGMeBIhigSaekgRbv½Ba© qe)ak lYcbøn; kab; smøab;KñaenaHeT. cUrnaMKñaeFVITanrkSasIl ceRmInPavna edIm,Ipþl;nUvPaB suxsanþ[Kña edIm,IsniþPaBBitR)akd. GñkdwknaMRbeTsRtUvRbkbedayFm’ RtUvdwgsuxTukçrbs;ra®sþ CYy ra®sþdUc «BukmþaydwgsuxTukçkUn CYykUn[rYcBIPaBl¶g;exøA BIPaBRkIRk 150


[rYcBITku lç )M ak kUnmanesckIsþ xu k¾naM[«Bukmþay)an esckIsþ xu Edr. RBH)aTC½yvr½μnTI7)aneBalfa {Tukçrbs;RbCaCnCaTukçrbs;RBHGgÁ}. esckIþRtUvkarrbs;mnusS KμanTIbBa©b;eLIy eFVI[mnusSxVayxVl; ekþARkhayrhUt edIm,I)anrbs;enaHmk. bu:EnþeTaH)aneRcInya:gNak¾ edayminGac bBa©b;citþelaP³)aneLIy manEtGb;rMcitþ[RBmlμmnig Kitdl;suxTukçGñkdéT ecHEckrMElkplRbeyaCn_[GñkRkIRkeT eTIb bBa©b;mhicäitaénesckIþRtUvkarRKb;ya:g. køinbu)aöTaMgLayeTaHRkGUbtickIþ  eRcInkIþ minGacpSayeTARcas; xül;)aneLIy manEtkiønsb,úrsFm’ kiønemtþaFm’ kiønkuslFm’eTEdl RkGUbb®B©aas;xül;sBV sayeTARKb;TisTaMgBYg naMTaMgPaBRtCak;sux sanþdl;snþancitþ mnusSTUeTA rs;enARbkbedayPaBrugerOg. kUnRbusRsI kMeu FV[I matabitalM)akcitþ Kat;l)M aktaMgBIBeBaHciBa©mw EfrkSa taMgBItUcmkeRcInya:gF¶n;F¶rNas;ehIy. FMehIyKYrCYyKitkMu CMrwtykEtluy eTAcay BMu)anCYykic©karGVIdl;Kat;enaHeLIy. mþay«BukxMrkR)ak;RTaMl)M akRKb;bBaða TaMgpøvÚ kaynigciteþ dIm,IcBi a©mw   kUnnig[kUneTAeronecHdwg. kUnkMueFVI[Kat;xkcitþesBKb;mitþGaRkk; edIrecalsala mineRkbykcMeNHEbrCasßitkñúgPaBl¶g;exøA . kMubeNþayxøÜnkñúgG)aymux BMuEmnCasuxBiteT CaehtunaM[ekItTukç dl;GñkdéTpg dl;xøÜnÉgpg dl;sgÁmCatipg. enAekμgRtUvEsVgrkviC¢a 151


Gñkl¶g;exøA CasRtUvxøÜnÉg. Gñkmanman³CaGñkeFVI[efakTabxøÜnÉg GñkRsvwgnwgkamKuN R)aMeFVI[qáÜtxøÜnÉg GñkRbRBwtþEl,gnaM[vinasxøÜn Ég Gñkmindwg)ab buNü KuN eTas naM[Føak;nrkxøÜnÉg . sUmkMuyl;xusfa GñkGaceKcputb¤rYcBIplén)abkmμ EdlxøÜn)an sagkMuyl;xus )abkmμenaHTmøak;[GñkdéT)anrhUt. esckIþTukçxVl;xVayTaMgLayekIteLIg eRBaHesckIþRsLaj;hYg Ehg Cab;CMBak;xøÜnÉgnigGñkdéT. RBHBuT§beRgonGñk[sÁal;BITukç ehIyrMedaHxøÜn[putBITukç edaymin sißtenA eRkamGMNacénGviC¢a tNða ])aTaneLIy. GñkminGacrkesckIþsuxBit)aneTebIcitþGñkTTwkedayraK³ eTas³ emah³ Tidiæ man \sSa mcäriyenaH. esckIþsuxsißtkñúgcitþs¶b;xagkñúgén citþrbs;xøÜn BMuEmnsißtenAelIGVI² xageRkAxøÜnTaMgRsugenaHeT eRBaHsißt kñúgGnic©M TukçM Gntþa. cUrGñkkMuemIlgayxøÜnÉgnigGñkdéT kMuRbwgykQñHGñkdéTeday ePøcykQñHGMeBIGaRkk;xnÜø Ég eRBaHkarQñHGMeBIGaRkk;xnÜø ÉgenHehIy EdlnaM[Gñk dwknaMCIvitRbkbedayeCaKC½y. GñkkMuKitfaC½yCMnHTaMgLay KW)anmkEtBIxøÜnÉgGñkeFVIedaykat; pþac;BIFm’TaMgLay ekItBIehtubc©½yGaRs½yt²Kña BMumanGVIekIteday 152


ÉkÉg)aneT. esckIþRtUvkareFVI[mnusSrvl;rhUtGs;mYyCIvit. RTBü sm,tiþmasR)ak; minGacbBa©b;citþelaP³ rbs;mnusS)aneLIy manEt karRBmlμmrbs;citþbu:eNÑaH EdlGacbBa©b;)an. esckIþsuxBit BMuEmnsißtenAelIsmÖar³TMenIbenaHeT GñkGaceRbI R)as;rbs;enaH)an EtvaminGaceRbI[citþGñk)ansuxsanþeT ebIBMuman Fm’Gb;rMcitþeTenaH. cMeNHviCa¢ muxCMnajbec©keTsx<gx; s< y; a:gNak¾edayBMmu anRbeyaCn_ eT ebI)at;bg;sIlFm’viC¢aCIv³ehIyenaH. sUmkMudutCIvitxøÜnÉg[ekþARkhayTukçesak eRBaHEtGñkdéTnigxøÜn Ég cUreRbIR)as;CIvitenH[manRbeyaCn_cMeBaHxøÜnÉgnigGñkdéT. sUmkMuBYnsm¶Mrs;kñúgGMeBIGaRkk; ebIGñkxøacTukç eRBaHstVelaksab BUCNa EtgRcUtkat;RbmUlplBUCenaHmkvij ebIGñksagGMeBIGaRkk; plénGMeBI GaRkk; KWTukçeTaseRcInRbkar nigtambMpøajGñkvij.

3

153


xøwmsardkRsg;BIKm<IrRBHéRtbidk PaK14 TMB½r 294 bBiRtRBHGgÁd¾ceRmIn GgÁBIrenHelIkGgÁNa1 min)aneT t,itR)aCJarEmgCMrHsIl[brisuT§ sIlesatk¾rEmgCMrHR)aCJa [brisuT§Edr sIlenARtg;Na R)aCJaenARtg;enaH R)aCJaenARtg;NasIl enARtg;enaHEdrGñkmansIlk¾manR)aCJaGñkmanR)aCJak¾mansIl. ÉsIl nigR)aCJaCaKuNFm’d¾RbesIrkñúgelak. RBHmanRBHPaKRtas;fa mñal RBahμN_ esckIþn+uHya:ghwñgehIyt,it R)aCJarEmgCMrHnUvsIl [brisuT§ sIlesatk¾rEmgCMrHR)aCJa[brisTu E§ dr. RBahμN_)anTUlsYrsIldUcemþc R)aCJadUcemþc RBHmanRBHPaKRTg;sEmþgcUr GñkRbugsþab;edayRbéBcuH tfaKtnwgsEmþg mñalRBahμN_ RBHtfaKt)an ekIteLIgkñúgelakCa RBHGrhnþsmμasm<úT§ ¬sEmþgsIlBisþardUcsamBaØplsURt¦. Pikçú)an seRmcbzmCÄandl;ctutßCÄanbeg¥ancitþeTAedIm,IjaNTsSn³én R)aCJa rbs;PikçúenaH ¬GFib,aydUcsamBaØplsURt¦ Pikçúdwgc,as;faPikçúdéT eRkABIenHminmaneT mñalRBahμN_ enHÉgehAfaR)aCJa. RBahμN_sMuxøÜn Ca])asklHbg;karyl;xusedaysþab;Fm’RBHBuT§. CnvsPsURtPaK17 TMB½r98 sEmþgfa³ Fm’CabrivarénsmaFi 7ya:g etIdUcemþc? smμaTidiæ esckIþyl;RtUv1 smμasgáb,³ esckIþRtiHriH RtUv1 smμavaca sMdIRtUv1 smμakmμnþ³ kargarRtUv1 smμaGaCIv³ 154


karciBa©wmCIvitRtUv1 smμavayam³ esckIþBüayamRtUv1 smμastiesckIþ rlwkRtUv1. Pav³éncitþman GarmμN_mUlEtmYyNaEdlGgÁTaMg 7enH ecameramehIy mñalGñkd¾ceRmIn TaMgLay sPav³éncitþmanGarmμN_ EtmYyenH elakehAfa smμasmaFi d¾ RbesIr Rbkbeday]bnisS½ypg faedayFm’Cabrivarpg. mñalGñkd¾ceRmInTaMgLay smμasgáb,³ rEmgmandl;buKÁl EdlzitenAkñúgsmμaTidiæ smμavaca rEmgmandl; buKÁlEdlzitenAkñúgsmμasgáb,³ smμakmμnþ³ rEmgmandl;buKÁl Edl zitenAkñúgsmμavaca smμaGaCIv³ rEmgmandl;buKÁl EdlzitenAkñúg smμakmμnþ³ smμavayam³ rEmgmandl;buKÁl EdlzitenAkñúgsmμaGaCIv³ smμasti rEmgmandl;buKÁl EdlzitenAkñúgsmμavayam³ smμasmaFi rEmgmandl; buKÁlEdlzitenAkñúgsmμasti smμajaN³ rEmgmandl; buKÁlEdlzitenAkñúg smμasmaFi smμavimutþirEmgmandl;buKÁlEdlzit enAkñúgsmμajaN³ buKÁlebI eBaledayRbéBKb,IeBalnUvBaküenH. PaK 15 TMB½r 184 maNBsYrfa bBiRtRBHGannÞd¾ceRmIn cuH GriybBaØaxn§ EdlRBHeKatmd¾ceRmIn RTg;)aneBalsresIrehIyTaMg )anENnaMRbCMuCnenH[taMgenA [RbtisæanenaHetIdUcemþc. RBHGannÞ tbfakalebIcitþtaMgx¢ab;xnÜ¢ brisTu p§ rU pg;mni manTITlY KWkiels R)ascak ]bkiels mansPaBCacitþ Tn;KYrdl;Pavnakmμ CacitþnwgFwgminjab; 155


j½reTAtamGarmμN_ya:genH ehIyPikçúenaHrEmgp©g;tRmg; beg¥ancitþeTA edIm,IjaNTsSn³ ¬mKÁBaØaNkIþplBaØaNkIþ sBVBaØútBaØaNkIþ bc©evkçN BaØaNkIþ vibsSnajaNkIþ elakehAfajaNTsSn³ EtkñúgTIenHRBHefr³ sEmþgsMedAvibsSnajaNEtmüa:g¦. PikçúenaHdwgc,as;y:agenHfa kay rbs;GatμaGjenHÉg manrUbRbkbedaymhaPUtrUb4 ekItmkGMBImata bita manesckIþceRmIn edayCati)ay nignM mankarlabdus xat;bM)at; kiønGaRkk; nigkarKk;Rc)ac;Canic© nigkarEbkFøayx©at;x©ayeTACa Fmμta ÉviBaØaNGaRs½ykñúgkayenH edayGMeBINa GMeBIenaHÉgCabBaØarbs; PikçúenaH. PaK16 TMB½r 185 mñalKhbtITaMgLay GanisgSénbuKÁlman sIlénsIlsm,TaenHman 5 Rbkar. GanisgS 5RbkarenaHetIdcU emþc. 1 buKÁlmansIlkñúgelakenH rEmg)anKMnrRTBüd¾FM EdlmanesckIþ minRbmaTCaehtu. 2 mankitiþs½BÞd¾BieraH EtgpSayeTAsBVTis. 3 cUleTArkbris½TNa² manxtiþyRBahμN_ KhbtI smN³ CabuKÁlman esckIþekøóvkøa mineGonGn;. 4 enA eBlCitsøab;minmankarvegVgsμartI. 5 luHEbkFøayragkayeTAekIt suKtiizansYK’. PaK16 TMB½r 194 mñalPikçúTaMgLay tfaKtkIþ GñkTaMgLaykIþ EdlGenÞaleTARtac;rgÁat;eTA ¬kñúgsgSarvdþ¦ Gs;kalCayUrGEgVgya:g 156


enHk¾eRBaHEtmin)anRtas;dwg min)ancak;FøúHnUvGriysc©TaMg4 KWTukç Griysc© TukçsmuTyGriysc© TukçnieraFGriysc© TukçnieraFKaminI bdibTaGriysc©. PaK16 TMB½r195 karRtac;rgÁat;eTAGs;kalCaGEgVgkñúgCatienaH² Égk¾eRBaHEtmin)an eXIjnUvGriysc©TaMg4tamBit. ÉGriysc©TaMg4 enaH ebIbuKÁl)aneXIjehIyExSKWtNða EdlGacnaMstVGMBIPB mYyeTA PBmYy k¾dac;ehIyb¤sKl;rbs;Tukçk¾BukrlYyehIyPBfIμeTot kñúgkal \LÚvenHminmaneLIy. PaK16 TMB½r196 mñalPikçúTaMgLay sIldUecñH smaFidUecñH bBaØa dUecñH smaFiEdlGb;rMedaysIlehIy rEmgmanpleRcIn manGanisgS eRcInbBaØa EdlGb;rMedaysmaFiehIy rEmgmanpleRcIn manGanisgS eRcIn citþEdlGb;rMedaybBaØaehIy rEmgrYcRsLHcakGasv³TaMgLay edayRbéBKWkamasv³ Pvasv³ Tidæasv³ GviC¢asv³. PaK16 TMB½r214 mñalGannÞ GñkTaMgLaycUrykxøÜnÉgCaTIBwg ykxøÜnCaTIrlwk kMuykrbs;déTCaTIrlwk cUrykFm’CaTIBwg ykFm’Ca TIrlwk kMuykrbs;déTCaTIrlwkeLIy. mñalGannÞ PikçúykxøÜnÉgCa TIBwg ykxøÜnCaTIrlwk minykrbs;déTCaTIrlwk ykFm’CaTIBwg yk Fm’CaTIrlwk minykrbs;déTCaTIrlwketIdUcemþc. mñalGannÞ Pikçúkñúg 157


sasnaenH BicarNaeXIj nUvkaykñúgkay manBüayamdutkMedAkiels mansm,CBaس manstikMcat;bg;nUvGPiCÄa nigeTamnsSkñúgelak KWkay b¤])aTankçn§ecj. kñúgevTnaTaMgLay citþTaMgLay Fm’TaMgLay. PaK16 TMB½r256 BYkCnNa² eTaHbIekμgkIþ cas;kIþ BalkIþ bNiÐtkIþ GñkmankIþ GñkRkkIþ CnTaMgGs;enaH EtgmanesckIþsøab;enABIxagmux. PaCn_dI EdlsμÚnqñaMgeFVIehIy eTaHbItUckIþ FMkIþ q¥inkIþ eqAkIþ PaCn_TaMg Gs;enaH mankiriyaEbkFøayCaTIbMputya:gNa CIvitrbs;stVTaMgLay k¾y:agenaHEdr. v½yrbs;tfaKt cas;ehIy CIvitrbs;tfaKt manRbmaNtic tfaKtnwg lHbg;GñkTaMgLay ehIyeTAÉTIBwgcMeBaHxøÜn tfaKt)aneFVI TukehIy. PaK16 TMB½r257 mñalPikçúTaMgLay GñkTaMgLaykMuRbmaT RtUv mansμartI mansIll¥ mantRmiHdmál;nwgl¥ cUrkSacitþrbs;xøÜn[erOy ²cuH. PikçúNaminRbmaT ehIyenAkñúgFm’vin½yenH ¬PikçúenaH¦ nwglHbg; CatisgSarehIy eFVInUvRBHniBVan CaTIbMputénkgTukç)anminxan. PaK16 TMB½r258 mñalPikçúTaMgLay tfaKtkIþ GñkTaMgLaykIþ EdlGenÞaleTA Rtac;rgÁat;eTA kñúgsgSarvdþGs;kalCayUr eRBaHEtmin )anRtas;dwgmin)ancak;FøúHnUvFm’ 4y:ag KWmin)ancak;FøúHnUvGriysIl1 nUvGriysmaFi 1 nUvGriybBaØa1 Griyvimutiþ1. 158


PaK16 TMB½r288 buNürEmgceRmIndl;Gñk[Tan evraminceRmIn dl;buKÁlGñksRgYm buKÁlGñkQøas ¬bribUN’edayjaN¦ rEmglHbg; nUvGMeBIlamk)an buKÁlenaHk¾briniBVan eRBaHGs;raK³ eTas³ emah³. PaK16 TMB½r291 mñalGannÞ buKÁlNamYyeTaHbIPikçúkIþ PikçúnIkIþ ])askkIþ ])asikakIþ CaGñkRbtibtiþnUvFm’smKYrdl;Fm’ Rbtibtiþeday esckIþekatERkg RbRBwtþtamFm’ buKÁlenaHeQμaHfaeFVIskáar³ eKarBrab; GanbUCa tfaKtedayeRKOgbUCad¾]tþm. PaK16 TMB½r296 RBHGannÞRkabbgÁMTUlsYrfa bBiRtRBHGgÁd¾ ceRmIn cuH´RBHGgÁTaMgLay RtUvRbtibtiþkñúgmatuRKamdUcemþc. RBHGgÁ Rtas;fa mñalGannÞRtUvkMuemIl. bBiRtRBHmanRBHPaK kalebIemIl ehIy Kb,IRbtibtiþdUcemþc. mñalGannÞ RtUvkMuniyayrk. bBiRtRBHGgÁ d¾ceRmIn kalebIniyayrkehIy Kb,IRbtibtiþdUcemþceTot. mñalGannÞ Kb,ItaMgsti[maM ¬KWRtUvRbugRbytñ½Canic©¦. PaK 17 TMB½r 88 mñalGñkd¾ceRmInTaMgLay BYktavtiþgSeTvta sMKal;esckIþenaHdUcemþc \Ti§)aTTaMg4enH RBHmanRBHPaKGgÁenaHCa Grhnþsmμasm<úT§ RBHGgÁRTg;RCabc,as; eXIjc,as;RTg;bBaØtþi ehIy edayl¥ rEmgRbRBwtþeTA edIm,IeFVIb¤Ti§[eRcIn edIm,IeFVIb¤Ti§[viesseLIg edIm,IeFVIb¤Ti§[Ebøk² \Ti§)aTTaMg4 enaHetIdUcemþc mñalGñkd¾ceRmIn Pikçú kñúgsasnaenH ceRmInnUv\Ti§)aT RbkbedayqnÞsmaFi ¬smaFimanqnÞ³ Caehtu¦ ceRmInnUv\Ti§)aTRbkbeday vIriysmaFinigbFansgçar ceRmIn 159


nUv\Ti§)aT RbkbedaycitþsmaFi nigbFansgçar ceRmInnUv\Ti§)aT Rbkb edayvImMsasmaFi nigbFansgçar mñalGñkd¾ceRmIn \Ti§)aTTaMg4 enH Ég RBHmanRBHPaKGgÁenaH CaGrhnþsmμasm<úT§ RBHGgÁRTg;RCabc,as; eXIjc,as; RTg;bBaØtiþehIy. PaK 17 TMB½r 90 kar)annUv»kas 3 y:ag edIm,I)annUvesckIþsux ¬esckIþsuxkñúgQan esckIþsuxkñúgmKÁ esckIþsuxkñúgpl¦ mñalGñkd¾ ceRmInTaMgLay buKÁlBYkxøHkñgú elakenH Cab;CMBak;edaykamTaMgLay Cab;CMBak;eday GkuslFm’TaMgLay. sm½yCaxageRkaymk buKÁl enaH)ansþab;nUvGriyFm’ eFVITukkñúgcitþeday])ayénR)aCJa RbtibtiþnUv Fm’d¾smKYrdl;Fm’. luHbuKÁlenaHGaRs½ykarsþab;GriyFm’ GaRs½y kareFVITukkñúgcitþ eday])ayénR)aCJa RbtibtiþnUvFm’ d¾smKYrdl;Fm’ k¾CabuKlÁ ElgCab;CBM ak;edaykamTaMgLayElgCab;CBM ak; edayGkusl Fm’TaMgLay. kalEdlbuKÁlenaH ElgCabCMBak;edaykamTaMgLay ehIyElgCab;CMBak; edayGkuslFm’TaMgLay ehIyesckIþsuxk¾ekIt eLIg esamnsSk¾ekIteLIgedayéRkElg eRBaHesckIþsuxCabc©½y.

3

160


RtkUlEdlsþúksþmÖnwgtaMgyUrBMu)aneRBaHsßan4 1>minEsVgrkRTBüEdl)at;eTAehIy GñkRKb;RKgpÞH kalebIdwg rbs;Na )at;minEsVgrkbeNþay[)at; GagmanR)ak;eTATijeTotCa jwkjab; minecHEfrkSanaM[vinasRTBü yUr²eTAFøak;xøÜnRkminxan. 2>minecHCYsCulrbs;Edl)ak;Ebk cas;RKaMRKa empÞHkalebIeXIj rbs;RTuDeRTam)ak;Ebk ebIGaclμmCYsCul)ank¾b:Hb:uneRbIeTot kMuGag Ebk)ak;tic tYck¾e)aHecaleTA ehIyGagTijfIμeTot eRbIminecHRby½tñ fñak;fñmTuk[l¥naM[Rk. 3>mindwgRbmaNkñgú karcayvay eRbIR)as;RTBüsm,tiþ rk)anbun: μan cayGs;minecHTukdak; cayBMu)anKitGVIKYrcayGVIminKYrcay x¢Hx¢ay cayBMumanEpnkarGs;TaMgR)ak;manBImun Gs;TaMgR)ak;rkfIμ yUr²eTA RksabsUnüRTBüsm,tiþ kñúgvgSRtkUl. 4>taMg®sþI b¤bursRTusþsIlpgCaempÞHCaGñkRKb;RKg. mnusSmin mansIl CamnusSminl¥ CamnusSTuc©rit KμanesckIþceRmIn ebI[RKb;RKg BitCavinasmin xan. 3

161


klüaNFm’ ¬Fm’EdlKYr¦ man 5 Rbkar GñkEdlmanklüaNFm’ 5RbkarenH eQμaHfaklüaNCn ERbfa mnusSl¥ mnusSmansIl mnusSevorcakGMeBIGaRkk;. 1>emtþa manKMnitR)afña[GñkdéT)ansuxedaycitþemRtI RsLaj; rab;Gan BMumancitþRbTUsþBüa)aT RcENnQñanIsekþARkhay. kruNa mancitþGaNitcg; [eKrYcputcakTukçP½yGnþrayTaMgBYg. Gñkmancitþ emtþa kruNaEtgmancitþ brisuT§pþl;esckIþsux[KñanwgKña KμanGMeBIhigSa kab;smøab;Kña CaKUnigsikçabT TI1 ¬kñúgsIl 5¦. 2>smμaGaCIv³ )andl;esckIþBüayam rkrbrciBaw©mCIvitkñúgpøÚvRbéB smμaGaCIv³enHCaeRKOg TMnukbRmugGñkmansIl[kan;Etl¥ evorcak karciBa©wmCIvitxustampøÚvTuc©rit manmicäavNiC¢a KWCMnYjxus5Rbkar mankarlk; eRKOgsaRsþavuF1 karCYjmnusS1 CYjdUrsac;stVman CIvit1 CYjeRKOgejónRsvwg1 CYjfñaMBis1. smμaGaCIvenH CaKUkñúg sikçabTTI2. 3>esckIþsRgYmkñúgkamKuN kiriyaEdlRby½tñrvaMgminRbRBwtþRCb; kñúgkam sTarsenþas³ eRtkGrcMeBaHPriya sVamIrbs;xøÜn mink,t;citþ eTArkRsIdéT. esckIsþ RgYmkñgú kamenHCaklüaNFm’ kñgú sikaç bTTI3. 162


4>PaBCaGñkmansc©³ )andl;kartaMgxønÜ CamnusSBitRtg; minlMeGog minevocevr rkSaPaBCamnusSmansVamIPkiþ manktBaØÚ mansc©³ eBal BaküBitmanRbeyaCn_ rkSatémøxøÜnmineRbIBakümusa  CaKUnigsikçabT TI4. PaBCaGñkeTogRtg;tamFm’ RbRBwtþtamKnøgFm’ tamtYnaTIxøÜn. 5>PaBCaGñkmanstiRKb;RKan; CaGñkmanstisμartIRKb;RKan; min RbmaT minbENþtbeNþaykñúgkargar mine)aHecalkic©Fur³Rbkbkargar Rsbtamkal³ eTs³edayykcitþTukdak;TTYl)anpll¥ kñúgv½yTaMg 3. PaBCaGñkmansti sm,CBaس mankarnwkrlwkdwgc,as; RbugRby½tñ min[xUckargarenaH CaGñkRbugeRbobRbkbkic©karGVI² )anBicarNa[ eXIjfaenHCaKuN enHCaeTasenHKYreFVI enHminKYreFVI manstiRtYtRta Canic©. PaBCaGñkminRbmaTkñúgFm’ tamFmμtarbs;sgçar nwgRtUvvibtiþ ERbRbYleTAehIy nigRtUvEbkFøayeTAminfaéf¶b¤yb; dUecñHminRtUvRsvwg vegVgkñúgv½y kñúglaPys sresIr suxenaHeLIy. PaK29 TMB½r 84 RBHBuT§RTg;sMEdgfa buNürEmgceRmInmindac; TaMgéf¶TaMgyb; RKb;evladl;BYkCnNataMgenAkñúgFm’eQμaHfa bribUN’ edaysIl eTAkan;zansYK’)an CnNadaMc,areQI manEpøpáa daMc,areQI manmøb; sg;s<an sagerag [TanTwk CIkRsHTwk [nUvTIsMNak; GaRs½ybuNü rEmgceRmInmindac;. 163


PaK 29 TMB½r 108 RBHBuT§sMEdgfa eTvta)anRkabTUlsYr RBHmanRBHPaKfa buKÁlsmøab;GVIeTIbedkenACasux eTIbminesak? buKÁlsmøab;esckIþeRkaF)an eTIbedkenACasux eTIbminesak RBHGriy TaMgLayEtgsresIr karsmøab;esckIþeRkaF Edlmanb¤sKl;CaBis. eTvTUtTUlfa GVIrEmgcas;Cra? GVIrEmgmincas;Cra? GVIehApøÚvxus? GVICa esckIþGnþrayénFm’TaMgLay? GVIGs;eTAtaméf¶nigyb;? GVICa mniÞlénRBhμcriy³? GVICaFmμCatisMrab;lagCMrHmin)ac;manTwk? citþ rEmgminzitenAkñúgRckTaMgLayNa RckTaMgLayenaHekItmanbu:nμan kñúgelak? RBHmanRBHPaKRTg;Rtas;fa rUbrbs;stVTaMgLay rEmg cas;CraeTA namnigeKaRtmincas;CraeLIy raK³ehAfapøÚvxus ¬tNða¦ elaP³¬])aTan¦ CaesckIþGnþrayénFm’TaMgLay v½yeTAtamyb;nig éf¶ RsIþCamniÞlrbs;;RBhμcriy³ RbCaCnTaMgenHrEmg Cab;CMBak;nigRsIþ TaMgenH tbFm’b¤RBhμcriyFm’CaFmμCat sRmab;lagCRmHnUvmniÞl enaHmincaM)ac;manTwkeLIy citþrEmgzitenARckTaMgLay6 KWesckIþ x¢ilRcGUs1 esckIþeFVsRbEhs1 esckIþminBüayam1 karminsRgYm1 kar rlt;sti1 esckIþxI¢x¢a1 buKÁlKb,IevorcakRckTaMg6 enHecj. PaK30 TMB½r232-233 GaLvkykSsYrRBHmanRBHPaKfa buKÁlqøg Gnøg;)anedayGVI? qøgsmuRT)anedaysarGVI? buKÁlqøgesckIþ 164


Tukç)anedaysarGVI? brisuT§)anedaysarGVI? RBHBuT§sMEdgfa buKÁlqøg Gnøg)anedaysT§a qøgsmuRT)anedayesckIþminRbmaT knøgesckIþTukç )anedayesckIþBüayam brisuT§)anedayR)aCJa. GaLvkykSsYr buKÁl)anR)aCJaedayGVI? )anRTBüedayGVI? dl;nUv esckIþsresIredayGVI? cgBYkmitþ)anedayGVI? eTAkan;elakxagmuxmin esakesAedayGVI? RBHBuT§sMEdgfa buKÁleCOFm’RBHGrhnþTaMgLay rEmgRbRBwtþeTAedIm,IRBHniBVan buKÁlmanR)aCJaminRbmaT kalsþáab; edayRbéB rEmg)annUvR)aCJa buKÁlmankargarRsbtam kalmanFur³ minTMlak;ecal CaGñkts‘UrEmg)anRTBü buKÁldl;nUvesckIþsresIr edaysc©³ buKÁlGñk[TanrEmgcgBYkmitþ)an buKÁlEdlmansT§aRKb; RKgpÞHRtUvmanFm’4RbkarKW sc©³BaküBit1 Tm³ karTUnμanxøÜn1 fiti ¬xnIþ¦ esckIþGt;Fn;1 caK³ karbric©aK1 rEmgminesakesAkñúgelak xagmuxedayBit. PaK30 TMB½r 272 Fm’EdlnaM[ekItCaskáeTvraCman 7Rbkar RTg;sEmþgenAvtþeCtBn CamYy eTvbutþ skáeTvraC )ansmaTanfa GatμaGjCaGñkciBa©wmmatabita Gs;mYy CIvit1 RtUveKarBCaGñkc,gkñúgRtkUl1 manvacaTn;Pøn;Gs;mYyCIvit1 minmanvaca júHjg;Gs;mYyCIvit1 mancitþR)ascakmniÞlKW esckIþ 165


kMNaj;manTanbric©aK 1 mansc©³Gs;mYyCIvit1 minmanesckIþeRkaF ebIeRkaFehIyqab;benÞabg; ecjGs;mYyCIvit1 kalebIekItCamnusS )ansmaTanvtþbT 7Rbkar enHeTIb)andl;PaBCaská³. PaK68 TMB½r256 RTg;sEmþgfa ebIbuKÁlmanR)aCJa )ansMLaj;man R)aCJacas;TMuCabNiÐt CabBaØvnþ manesckIþecHdwgyl;c,as; manR)aCJa TMlaynUvkiels ehtuenHelakeBalfa CabuKÁlmanR)aCJacas;TMu CaGñk RbRBwtþRtUvKña mankarrs;enARbéB CaGñkR)aCJGacRKbsgát;GnþrayTaMg BYg Kb,ImansμartI mancitþeRtkGr RbRBwtþenACamYysMLaj;enaHcuH. ¬CaGñkRbRBwtþRtUvKñaKWkar garb¤kñúgmuxkarCamYyKña mankarrs;enARbéB KWenAedayTutiyCÄan>>>> edayecetþavimutþi KWemtþa kruNak¾)anmuTita ]ebkçak¾)an¦. PaK 68 TMB½r265 cULnieTÞs RTg;sEmþgfa tamBiteyIgsresIrnUv karbribUN’edaysMLaj;ehIy EtbuKÁlKYrKb;rksMLaj;manKuNRbesIr CagxøÜn nigsMLaj;manKuNFm’esIμxøÜn ebIrkmin)ansMLaj;TaMgenaHeT Kb,IbriePaKePaCn minmaneTasehIyRbRBwtþmñak;ÉgdUckuyrmas. PaK48 TMB½14 Fm’TaMgLayKW laP³1 GlaP³1 ys1 Gys1 ninÞa1 sresIr1 sux1 Tukç 1 CaFm’mineTogkñúgmnusSTaMgLay CaFm’ minzitefr manesckIþERbRbYlCaFmμta cMENkbuKÁlGñkmanR)aCJa man 166


sμartIdwgnUvFm’ enaHehIyrEmgBicarNanUvFm’ EdlERbRbYlCaFmμta enaHCa\dæarmμNk_ þI CaGnidaæ rmμNk_ rþI EmgminjMajI minb:HTgicÁ mineRtkGr b¤fñaMgfñak; eRBaHbuKÁl)anlHbg; )ankMcat;bg;ehIy CaGñkdl;eRtIy énPB eRBaHdwgnUvRBHniBVan. PaK17mñalPikçúTaMgLay BYkstVelakmanCati Cra BüaFiCaFmμta man esckIþesakxSwkxSÜlBi)akcitþCaFmμta mankarfñaMgfñak;citþexøacpSa citþCaFmμta BYkstVelakR)afñakMu[CYbdUcxagelI EtBMuGacseRmc)an dUcR)afña. PaK42 TMB½r 80 sgÁhvtúß mñalPikçúTaMgLaysgÁhvtúßenHman4 etIdUcemþcxøH? KWkar[Tan1 kareBalBaküKYrRslaj;1 karRbRBwtþCa RbeyaCn_1 PaBénbuKÁlCaGñkmanxøÜnesIμ1 Edlmankñúgelak enHtam smKYrkñúgFm’TaMgLayenaH² ebIsgÁhvtßúTaMgLayenH mankñúgelak dUcCaePøArbs;rfEdlGacvileTA)an. ebIBYksgÁh³enHminmaneT mata bitaminKYr)annUvesckIþrab;Ganb¤karbUCa GMBIbuRtRbusRsIeLIy eRBaH ehtuenaH )anCabNiÐtTaMgLay EtgsMLwgemIlnUvsgÁh³TaMgLayenH bNiÐtTaMgLayenaH k¾)andl;nUvPaBénxøÜnCaFMpg CabuKÁlKYrsresIr pg. 167


PaK42 TMB½e301 mñalPikçúTaMgLay buKÁlKb,IeFVIesckIþminRbmaT edayehtu4 ya:gKW GñkTaMgLaycUrlHbg;kayTuc©rit ceRmInkay sucrit kMumanRbmaT1 cUrlHbg;vcITuc©rit ceRmInvcIsucrit kMubIRbmaT kñúgvcIsucrit1 cUrlHbg;nUvmenaTuc©rit ceRmInnUvmenasucrit kMubIeFVs RbEhs1 cUrlHbg;nvU micäaTidæi ceRmInnUvsmμaTidæi kMbu eI FVsRbEhs 1 Pikúç RbRBwt)þ any:agenHEtgmin xøacesckIsþ aø b;EdlRbRBwteþ TAkñgú xagmux. PaK42 TMB½r 344 GñkRKb;RKgpÞH mñalPikçúTaMgLay buKÁl4 BYk enH rEmgmanR)akdkñúgelakKW buKÁlciBa©wmCIvitedayplénkarxMRbwg ERbgEsVgrk minciBa©wmCIvitedayplénbuBaØkmμ ¬)andl;buKÁlxMEsVgrk edayBüayam eTIb)anGIVmYymkciBa©wmCIvit¦1 ciBa©wmCIvitedayplén buBaØkmμ minciBa©wmCIviteday plénkarRbwgERbg ¬)andl;BYkeTvtaTaMg Gs;¦1 ciBa©wmCIvitedayplénkar RbwgERbgpg edayplbuBaØkmμpg ¬)andl;BYkesþc nigGamatüFMénesþc¦1 minciBa©wmCIvitedayplénkar xMRbwgERbg nigedayplénbuBaØkmμ ¬)andl; BBYkstVnrk¦1. PaK1 TMB½r 72 karGPivDÆn_xøÜn mñalPikçúTaMgLay cuHbuKÁlman R)aCJad¾TUlayetIdUemþc? buKÁlBYkxøHkñúgelakenH eTAkan;Garamsþab; Fm’kñúgsMNak; PikçúTaMgLayerOy² PikçúTaMgenaHsEmþgedaymanlMG bTedIm manlMGrbTkNþal manlMGbTcugRbkasRBhμcriy³ Rbkb 168


edayGtß RbkbedayBüBa¢n³ d¾bribUN’ brisuT§TaMgGs;edaybuKÁlenaH buKÁlenaHkalGgÁúy elIGasn³ k¾eFVITukkñúgcitþRtg;xagedIm kNþalnig cug eBleRkakBIGasn³ eTAk¾eFVITukkñúgcitþRtg;xagedIm Rtg;kNþalnig Rtg;cugénkfaenaHeTot.¬GñkEdlsEmþgFm’ KμanlMGbTedIm kNþal cug dUcCal¶ Ggár nM emSA EpøBu®TÞa kñúgfμk; kaleRkak cakGasn³ k¾elcRCuHrat;ray eRBaHePøcsμartIminRbkbedayGtß minmanR)aCJa¦. sutþnþbidk xuTÞknikay PaK52 TMB½r17 kMNb;RTBü KWbuNümin TUeTAdl;BYkCndéT Carbs;EdlecarlYceTAmin)an. kMNb;RTBüKW buNüNaCab;tamxøÜneTA)an GñkR)aCJKYreFVInUvkMNb;RTBüKWbuNün+uH [ nUvesckIþR)afñaRKb;y:ag dl;eTvta nigmnusSTaMgLay BYkeTvtanig mnusSTaMgLay R)afñaNas;nUvplNa² plTaMgBYgenaH² rEmg)an edaykMNb;RTBüKWbuNün+uH. PaBCaGñkmansm,úrpUrpg; mansemøg BIeraH RTg;RTayl¥ rUbl¥ CaGFibtI manysbrivar PaBCa\sSr³ Caesþc manRTBüsm,tiþ plTaMgGs;enaHrEmg)an edaykMNb; RTBüKWbN u ün+uH. PaBCaGñksÞat;kñúgmuxviC¢anigvimutþi bdismÖiTa viemakç savk)armIjaN bec©keBaFiBaØaN nigBuT§PUmiNa² \dæplTaMgGs;rEmg)aneday kMNb; RTBüKWbuNün+uH CaGñkeFVIbuNüTukehIy. 169


PaK44 TMB½r 146 Gb;rMcitþkat;kielseTAniBVan mñalPikúçTaMgLay sßanR)aMya:genH RsIþkIþ burskIþ RKhsßkIþ bBVCitkIþ KYrBicarNa[)an erOy² KWKYrBicarNafa GatμaGjmanCraCaFmμta minknøgCra)an eLIy1 GatμaGjman BüaFiCaFmμta minknøgBüaFi)aneLIy1 Gatμa GjmanesckIþsøab;CaFmμta minknøgesckIþsøab;)aneLIy1 GatμaGj EtgmanesckIþRBat;R)as;nirasR)ascak stVnigsgçar CaTIRsLaj; CaTIKab;citþTaMgBYg1 GatμaGjmankmμCarbs;xøÜn mankmμCamrtk man kmμCakMeNIt mankmμCaepABgS mankmμCaTIrlwk GatμaGjnwgeFVInUvkmμ Na eTaHl¥kIþGaRkk;kIþ nwgCaGñkTTYlnUvplénkmμenaH1. kalebIbuKÁl BicarNaya:genH[erOy² k¾Kg;RsalesIþgeTA)annUvesckIþRsvwgesckIþ RbmaT EdlCaehtueFVInUvGMeBITuc©ritepSg². PikçúBicarNanUvsßanTaMgR)aM enaHerOy² elakutþrmKÁk¾ekIteLIgRBm seBaØaCn³ TaMgLayk¾rEmg sabsUnüeTA Gnus½ykielsTaMgLayk¾vinaseTA. PaK45 TMB½r 111 GñksEmþgFm’ mñalGannÞ kalPikçúsMEdgFm’ dl;CndéT Kb,ItmálF; m’R)aMya:g[ mankñgú xønÜ sin eTIbKYrsEmþgFm’dl; CndéT² PikçúRtUvtaMgcitþfa GatμaGjnwgsEmþgnUvGnubuBVIkfa1 taMgcitþ faGatμaGjnwg sEmþgedayelIkGagehtupl1 taMgcitþfaGatμaGjnwg sMEdgFm’dl;buKÁldéT edayGaRs½yesckIþGaNitdl;Gñksþab;1 Gatμa 170


nwgminsMEdgeRBaHehtuénGamis1 GatμaGjnwgsEmþgFm’ edaymin ebotebonxøÜnÉg nigbuKÁldéT 1. PaK45 TMB½r 144 RBHsarIbuRtsEmþg mñalGavuesaTaMgLay Pikçú mansIlbribUN’edaysIl eQμaHfabribUN’edayehtuénsmaFi kalebI mansmaFiehIy PikçúbribUN’smaFi eQμaHfabribUN’edayehtuényfaPUtBaØaNTsSn³ kalebIyfaPUtBaØaNTsSn³manehIy PikçúbribUN’ edayyfaPUtBaØaNTsSn³ ehAfabribUN’edayehtu énniBViTaviraK³ eQμaHfabribUN’edayehtu vimutiþBaØaNTsSn³. mñalGavuesaTaMgLay dUcedImeQWEdlbribUN’edayEmknigsiøwk ehIyRkm:énedImeQIenHkIþ sm,kkIþ RsaykIþ xwømkIþ k¾bribUN’Edr. PaK52 TMB½r 79 ¬kat;bnßyPaBRkIRk¦ buKÁlenAkemøaHmankmøaMg Tas; EtRbkbedayesckIþx¢ilRcGUs minRbwgERbgkñúgkalEdlKYrRbwg ERbg manesckIþRtiHriHkñúgcitþ liccuHkñúgGkuslvitká³ CamnusSx¢il buKÁlx¢ilenaH rEmgmin)annUvbBaØaeLIy. PaK53 TMB½r 143 BYkRKhsßnigbBVCitTaMgBIrBYkGaRs½yKñaeTA vijeTAmk eTIbjúMagRBHsT§mμEdlCaTIekSmcakeyaK³ d¾RbesIr[ seRmc)an ÉBYkbBVCitEtgTTYl cIvrb,c©½y biNÐ)atb,c©½y esnasn b,c©½y nigePsC¢b,c©½y CaeRKOgbenÞabg; esckIþGnþrayGMBIRKhsß. 171


ÉRKhsßGñkEsVgrkRbeyaCn_kñúgpÞH )anGaRs½ysgÇsavk)ansþab; )anRbRBwtþFm’kñúgsasna EdlCapøÚv RbRBwtþeTAkan;suKtiPB. PaK50 TMB½r 193 mñalPikçúTaMgLay kic©karNanImYyFMkIþtUckIþ rbs;sRBhμcarIbuKÁlTaMgLay PikçúCaGñkbuinRbsb;minx¢ilRcGUskñúg kic©karTaMgenaH Rbkbeday])ay CaeRKOgBicarNakñúgkic©karTaMgenaH faKYreFVI KYrcat;EcgedayehtuNa enaHCaFm’KYrrlwkKña eFVInUvesckIþ Rslaj; eFVInUvesckIþeKarB RbRBwtþeTAedIm,IseRgÁaHKña edIm,IminTas; ETgKñaedIm,IRBmeRBogKña. PaK29 TMB½r 236 kat;bnßyPaBRkIRk buKÁlkalR)afñanUv GayuPaBCaGñkminmaneraK sm,úrkayl¥ RtkUlx<s; esckIþeRtkGrTaMg Layd¾elIslb;t² eTAnigzansYK’ KYrEtkMueFVIesckIþRbmaTkñúg buBaØkiriyavtßú bNiÐtTaMgLay EtgsresIr buBaØkiriyavtßúTaMgLay eRBaH naMmknUvRbeyaCn_BIrKW kñúgelakenH nigelakxagmux. PaK48 TMB½r 176 buKÁlRbkbedaybBaØa kalenARKb;RKgpÞH rEmgRbRBwtþeTAedIm,IRbeyaCn_ dl;CneRcInKña CaGñkminx¢ilRcGUs eBlyb;nigéf¶ kalnwkrlwkdl;]b¤karKuN EdlmatabitaeFVIehIy rEmgbUCamatabitaCamun edayehtuRbkbedayFm’ buKÁlkMcat;bg;nUv mnÞilKWesckIþkMNaj; buKÁlenaH rEmgCYbRbTHnUvelakd¾ekSm. 172


PaK48 TMB½r258 kat;bnßyPaBRkIRk kulbuRtGñkmanBüayam RbwgERbgkñúgTIénkargarTaMgLay1 mineFVsRbEhsmankarcat;Ecg1 ciBa©wmCIvitesIμ1 ecHEfrkSaRTBüEdlrk)an1 mansT§a1 bribUN’eday sIl1 dwgnUvBaküeBcn_1 R)ascaknUvesckIþkMNaj;1 kulbuRtGñkman sT§aEsVgrkpÞH edIm,IRbeyaCn_ nigesckIþsuxbc©úb,nñ nigbrelakeday RbkardUecñH karbric©aKnig buNüenHEtgceRmIndl;RKhsßTaMgLay. PaK28 TMB½r 64 mñalmaNB RsIþ b¤bursBYkxøHkñúgelakenHCaGñk rwgtw¥g emIlgayminsMBHdl;buKÁlEdlKYrsMBH mineRkakTTYldl;buKÁl EdlKYreRkakTTYl1 min[Gasn³min[pøÚv mineFVIskáar³ mineFVIesckIþ eKarB minrab;Gan minbUCacMeBaHbuKÁlEdlKYrbUCa eRBaHGMeBIEdlxøÜn eFVIy:agenH luHsøab;eTArEmg ekItkñúgkMeNIttircäan eRbt Gsurkay nrk. pÞúyeTAvij ebIRsIbþ b¤ ru srUbenaH RbRBwteþ FVnI vU GbcaynFm’)anl¥ RbesIr eBlEbkFøayragkayrMlayxn§eTA rEmgeTAekItsuKtisYK’eTv elak ebIekItCamnusSkñúgRtkUlx<g;x<s;. PaK37 TMB½r 134 mñalPikçúTaMgLay PikçúkalceRmInnUvmKÁRbkb edayGgÁ8 d¾RbesIr stib,dæan4kIþ smμb,Fan4kIþ \Ti§)aT4kIþ \®nIÞy5kIþ Bl³5kIþ eBaCÄgÁ7kIþ k¾dl;nUvkareBjeljedayPavna rEmgjMúag 173


GkuslFm’d¾lamkTaMgLay EdlekIteLIgehIy [vinass¶b;s¶at; eTA)anedayRsYl. mñalPikçúTaMgLay Fm’EdlKYrkMNt;dwgedayR)aCJa d¾]tþmetIdUc emþc? )andl;])aTanTaMg5Edl PikçúKYrkMNt;dwg. Fm’EdlKYrlHbg; edayR)aCJad¾]tþmKW GviC¢a1 PvtNða1 Fm’EdlKYreFVI[Cak;c,as;KW viCa¢ nigvimtu .þi Fm’EdlKYrceRmInedayR)aCJad¾]tþmKWsmf³1 vibsSna1 ¬KWGriymKÁGgÁ8Rbkar¦. mñalPikçúTaMgLay sTi§®niÞybNiÐtKb,IeXIj kñúgTIdUcemþc? sTi§®nÞiybNiÐtKb,IeXIjkñúgGgÁénesatabtþimKÁTaMg4. viriyi®niÞybNiÐt Kb,IeXIjkñúg smμb,Fan4mYy stiRnÞiybNiÐtKb,IeXIjkñúg stib,dæan 4mYy smaFiRniyÞ bNitÐ Kb,IeXIjkñgú QanTaMgbYn1 bBaØRi nÞyi bNitÐ Kb,IeXIjkñgú Griyi sc©TaMg4. bBiRtRBHGgÁd¾ceRmIn cuHGVICaTIBwgéncitþ mñalRBahμN_stiCaTIBwg éncitþ. cuHGVICaTIBwgénsti mñalRBahμN_ vimutiþCaTIBwgrbs;sti. cuHGVI CaTIBwgrbs;vimutiþ mñalRBahμN_niBVanCaTIBwgrbs;vimutiþ. PaK40 TMB½r 87 mñalPikçúTaMgLay ebIPikçúceRmInbzmCÄansUm,I RtwmEtmYypÞat;Rmaméd PikçúenHtfaKtehAfa manQanmin)anlHbg; CaGñkeFVItam BaküeRbonRbedArbs;RBHsasþa eFVItam»vaT briePaK 174


biNÐ)atrbs;GñkRsuk min\tRbeyaCn_ caM)ac;niyayfIVdl;PikçúeFIVQan [eRcInenaH. PaK42 TMB½r1 mñalPikçúTaMgLay kalénkuslFm’man4KW kar sþab;Fm’tamkal1 sakcäaFm’tamkal1 ceRmInsmftamkal1 ceRmInvibsSnatamkal1 kalebIbuKÁlceRmInedayRbéB Etgdl;nUv karGs;eTAénGasv³edaysT§a. PaK44 TMB½r1 mñalPikçúTaMgLay ]bkielséncitþman 5ya:gKW kamqnÞ³1 Büa)aT1 fInmiT§³1 ]T§c©³1 vicikicäa1 mñalPikçú citþEdl esAhμgeday]bkielsNa CacitþminTn;pg minKYrdl;Pavnakmμpg minmanrsIμpg CacitþeRbHqapg mingaytmál;maM[Gs;Gasv³eLIy. mñalPikTúç aMgLay Fm’man]bmadUcCak,Ün EdltfaKt)ansEmþg ehIy edIm,Irlas;xøÜnecj minEmnedIm,I[Rbkan;eLIy ebIGñkTaMgLay dwgc,as;nUvFm’ ]bmadUck,ÜnehIy GñkKb,IlHbg;Fm’)andl;smf³ nigvibsSnaEdl RBHsasþa[lHenaH KWlHqnÞraK³kñúgsmf³nigvibsSna enaHÉg nwgcaM)ac;eBal eTAfVIdl;GkuslFm’TaMgLay. ំ យេភើងផ “េបើេគដុតផះ ះ ទ របស់េគឲយេឆះ ចូរកុឲ ្ល ទ េគមកដុតផះ ទ ឯង

យ៉ង

ំ ទួលភពខឹង មិញ េបើេគដុតចិតេ្ត គឲយេឆះខឹងេ្រកធ កុទ

េ្រកធរបស់េគេនះមកដុតចត ុ ំលេ្អ ឡើយ។” ្ត ួ នឯងឲយេឆះែដរព ្ល ិ ខ

175


៌ ខ ំ នៗ ់ ែដលគួរពិចរ េគលធមស

ែដលមិនត្រមង់េឆពះេទ

គមនករនិយយនិងករជែជកដ៏េ្រចើន

ំ ើងេឆពះេទកន់វម រកសមមទិដិ្ឋ និងនេយ ិ ុ តិ្ត េពលគរឺ ួចរេំ

ំ ់ គករេ្រប េទ។ អីែ្វ ដល្រតូវករចបច ន្របេ ឺ េយើង

ពីថម

ករ្រ

ចទញយកករេ្រប ន្របេ

និងសឹង។ ទ

្រតូវ និងករយល់ដង ឹ ្រតូវ។

សូមបព ម តិ ពីេដម ើ េឈើ និងផក ី ី ធមជ

មនឧទហរណ៍េ្រចើន

ស���ដឹង និងកររួចរេំ

ះផុតទុកេខ នះ

ស់ែដលមនុស បនសេ្រមច

ះពីកេលសជេ្រគ ងេ ិ

ហមង េ

យ្រគន់ែត

ចេងក ងរលត់។ សមងេម លស ្រជុ ្ល ទ ូ រេភងេឆះៃ្រព ើ្ល ឹកេឈ ើ ះ ទឹកសឹងហ ឹ្ល ើ

ដូេចះ ន េភងៃនេទសៈ ើ្ល

យេសចក្រី្ត ស

ំ ះេ ទន) ្រតូវបនជន ្រតូវបនឆង ្ល ផុតេ

ច្រតូវបនេគចផុតនិងពនត ្ល ់បន

ំ ុ ំ) (ឬគន

ំ ន់ៃនេសចកជ ំ ក់ចិត្ត (ឧប ញ់(េម ្ត )។ ទឹកជន ី្ត ប់ជព ំ ក់ េហើយទេនៃ្ល ន (សំ យករផ្តច់ចិតជ ្ត ប់ជព

ំ ះមនិ លេ យករជន ទ

្រទនិចពឹសៃនេមហៈ

ហមង

ច្រតូវបនដកេចញេ

(ឧបកេិក លស)

រៈ)

ៃនចត ្ត ិ ។

យករអភវឌ នូវគុណ ិ

័យេនះ ្រពះពុទ្រធ ទង់បន សមបតៃិ្ត នករេយគយល់ (អវេពធៈ)។ កុ ងន ន

ំ យលុះកុ ងអច ទូនមនបុគល ន គ មនក់ៗ កុឲ ន ច ភ ្ត ព។ បុ ែ៉ នឲ ្ត យេដើរ

ណកមជ ម ក់ែសង ្ត ែដលជមគ៌ក េនដ ំ

ក់កលេនះ

មមគ៌ ចរ

្ត ល (មជឈមមគ គ ឬមជឈមបដ ិបទ)។ ិ ិ

បុគល គ មនក់ៗ

្របឈមមុខនិងករេចទជ

ំ ួ រថ េ្រពះេហតុអី្វ មនុស ចង់បដេិ សធមនឲយខ សណ ្ល ួលនូវអីៗ ្វ ិ ួ នឯងទទ ំ ុ តស្រមប់ជីវត ដ៏្របេសើរបផ ង ិគ មគគ ជមគ៌ពិបក ្ឋ ក ិ េនះពីេ្រពះ អរយអដ ិ អនុវត្ត

ម?

េ្រពះេហតុអីម ្វ នុស មិនេ្រកបរសជតិ ៃនេសចកីេ្ត ្រតក្រត

176


លរបស់ពិភពេ

េនះ?

ដល់នរ

ំ ់របស់ពិភពេ ក ជមួយនឹងសុភមងល គ ទងអស

ំ ់ ខល ំ ី អីេ្វ កតមន ពីេ្រពះេ្រកយមរណភពេទេតើចបច ្វ ់ ខ្វយអព ើ មួយនុ៎ះ?

អក ន

ដឹង?

អក ន

ចនិយយ្របប់បន?

ំ ូ ងបងស ដប ម ្អ ់ មនុស គឺជសតរ្វ ស់កុ ងសង ន គ (a social naimal) ។ មនុស ជ សតម ្វ នវចរណញ ញណ ិ

េលើសអស់សតឯ ្វ េទៀត។

(species) ែតមួយគត់ែដលបន ខួ នេល ្ល ើបរ ិ

ំ ុង ងក ថ នរបស់ខួ នទ ្ល ន

សងម គ មួយេនះកី្ត ជមួយ្រគួ

មនុស មន ិ

ជ្របេភទពូជជតិ

ក់បងខំ ភពជមចស់េពញេលញរបស់

ំ ុ ងអវកស។ កស ទងក សូមបេនក ន ន ី ុង

ចរស់េនមនក់ឯងបនេទ។េគ្រតូវរស់េន

ររបស់េគ ជមួយ្រកុមេគ។ ្របសិនេបមន ុ ស មនក់ៗ រស់េន ើ

កុ ងេសចក ភ ន ច លនុ៎ះ។ ិ ី្ត ័យខ្លចគនេទវញេទមកជន ិ ចក

េតអ ្វ ះ ្ល ជយនក ្ត រ្របតិបតក ើ ីខ ិ្ត រៃនលទិ ធ ៃនករេកើតេទៀតេនះ? សក្ត

ំ នុពលៃនកមម (កម្លងកម )ម ល ្អ ឬ

្រកក់

ំ ួ នជកម ំ ងខ ្ល ្ល ងែបងែចកឲយន ិង

ំ ជកម្លងសេ្រមចៃនករបន ដ េនះមនែមនជសម ករ ្ត េំ ណើរវដៈ្ត ៃនជីវត។ ិ ិ ី (equation) មួយែដលេនកុ ងេនះកម ល ន ម ្អ និងកមម

លុបេចលជេលខបូកនិងសង

ជគណនីឥណទនេនះេទ។

្រកក់្រតូវបន ទូទត់គន

ំ ក់ ឬ ំ ួ នែដលេនសល់ឲយេនជព ទុកចន

ំ ិ តមួយេនកុ ងគ ំ ិ តេនះ េនះគឺជគន ន ន

េគ

យល់ថអេំ ពើល ្អ (កុសលកម)ម និងទទួលបនរង្វន់ (ផល) ជទីេពញចត ិ ្ត ស្រមប់អេំ ពើលេ្អ នះែបប

មួយ េនកែនង ្ល

នេពលខងមុខ។ ដូចគនេនះែដរ អេំ ពើ

រង្វន់មិនជទីេពញចិត្ត (ផល

មួយ កុ ងៃថ ន ង

្រកក់(អកុសលកម)ម នឹងផល ្ត ់

្រកក់) ស្រមប់អេំ ពើ

177

មួយ

្រកក់េនះ។ ករ


បញូ ច ន

ំ របស់កម្លងកម ដ ម ៏មនសក្តនុពលេនះ

គឺ

មមេធយបយមួយ

ែដលជមេធយបយផូ វច ្ល ិត្ត េហើយមិនែមនជមេធយបយរូបវនេ្ត ទ។ គជ ឺ

៍ េអឡិច្រតូវនិច អភិ្រកមផូ វច ្ល ិត្ត ដូចជថមពលអគីសន គ ន ី េនកុ ងឧបករណ

មួយដូេចនះ។

នុភពរបស់

េដើមបផល គឺមនបងប ្ល ក ់ ិ ិតេឡើងវញខ ី ួ នឯង

ំ ទ ល់ខួ នរបស ់ េនកុ ងកម ន ្ល ងផ ្ល

ដូចជថមពលអគសន ិគ ី ឬរលកសេំ ឡង

និងរលកពនឺ ដ ្ល ូ េចនះ។

ំ លទិស ធ ីព ្ត ី ករែចករែលកក ុ សល

របស់្រពះពុទ។ ធ

ំ ករែចករែលកដ ូ ចេនះ

គឺជចែំ ណកៃនករេ្រប ន្របេ ្រតូវបនេធើេឡ ្វ ើងេ

កុសលកមែម ដលសេ្រមចចត អក ្ត ន េនះ អក ន េនះ ិ ថ

យអក ន េធើ្វ

ចមកទទួលចែំ ណក

ំ ៃនបុណយែដលេកើតេចញពីអេំ ពើលរ្អ បស់េគ។ ករែចករែលក ែ្របក្លយជ មន្របសិទភ ធ ពេ

យពិត្របកដ កល

ដល់បនដឹងអេំ ពើល ្អ េហើយបនេ្រតកអរ

អក ន ទទួល ែដលេគសេំ

មទទួលយក។េនះមនេឈមះ

ំ ច្រតូវបនេធើេឡ ្វ ើង សូមបម ី ិនទងបន

ថ អនុេមទន។ អនុេមទន

េម នពីេ្រកយអេំ ពើេនះ គ ល់អក ន េធើអ ្វ េំ ពើជកុសលេនះផង។ វចរណកម ិ

គថកល ឺ

ដៃទ េ

យករ

បុគល េំ ពើលរ្អ បស់អក គ រកេឃើញេសចកស ន ន ី្ត បបយ េនកុ ងអ គ ល់កី្ត មិន

គ ល់កី្ត នូវអក ន េធើក ្វ ុ សលកមេម នះ ចិតផ ្ត ទ ល់

របស់បុគល គ្រជះ្រសឡះេហ គ ឺ ើ យបរស ិ ុ ទធ

ជកុសលផទល់របស់ ។

េហើយអេំ ពើេនះ

បេងើត ក ផល

់បុគល ្រពះអងប េសរភព គ នផល ្ត ់ តៃមយ ្ល ៉ ងខស ព ់ ដល់េសរភពរបស គ ី ី

ៃនករគិត និងករបេញចញេយបល់ េហើយនិងឧតម ្ត គតិ្របជធបត ិ ិយយ។ ករអនុវត្ត

ម្រពះពុទ ធ

សន

ំ គម ហ ទ ឺ នផ ិ ុ យន ិ ងភពេបកច ើ

178

ឬភព


សុចរតឥតេវៀចេវរ (អកុដិលត)្ត េនះេទ។ គណៈសងឃ្រតូវបនេគចត់ទុក ិ ជ

៏ចស់ទុប ំ ផ ំ ុ តកុ ងព ថ ប័ន្របជធបតយយដ ន ិ ិ ភពេ

សងឃ េនះ្រតូវបនេគចត់ ំ ំ ង្រគហស ថ រួមមនទង ែផនករកមម

បញ ជ ក់យ៉ងចបស់

េហើយគណៈ

ំ ងេឡ គ រចត់ ើង ទុកជគរំ ូ មួយស្រមប់អងក

ំ ថ ប័ននេយបយទង

យផង។

ស្រមប់សុខមលភពខងេសដក ្ឋ ច ិ ច

ទុកជែផក ន ៃនមុខងររបស់្រពះ ជ

្រពះពុទ្រធ ទង់ មនបនូ លថ កល ទ

្រតូវេហើយ

្របជជនឬអក ន ្រសុក

់ របស់ខួ នេគម ្ល ន កៗ

កររដន ង ្ឋ ិ ងេកនេឡ ើ ើ

្រតូវបនេ

ឬរបស់រដ។ ្ឋ

កច ច រេនះ្រតូវបនេគេរៀបច្រំ តម ិ ក ឹ យ្របតបត ិ ិ្ត

មេបសកកមផ ម ទ ល់

ំ នឹងមនរ ជឬរដេ្ឋ ទ ិ ខនឬបេបៀតេបៀន្រពះ ្របេទសនិងសប ង ់

ពនធ

េហើយមនសនិ ភព ្ត

េហើយ

ំ ំ និងសុភមងល រែមង ែរកទ ងមនក និងរស់េនេ គ ូ នេនកុ ងៃដ ន

យមន

្របជពលរដ្ឋ ំ ។ ទ្វរផះ ទ ចហ

ែដលមនទឹកចត ្ត បបយរក ិ ិ ស ី យជមួយគនេទវញេទមក

ឧតម ្ត គត្រពះព ុ ទធ ិ

សន

គឧត ម ្ត គតសេ្រមចបន ឺ ិ

អរហតផ ្ត ល

ំ ់េនះែដល េពលគឺ បរម។ ម ក ្ត ទងអស ្ត គតេនះ ើ បសេ្រមចបនឧត ី េដម ិ ី

ំ ិ ងសុខមលភព ដូចេនះ្រតូវែតបនកមចត់បង់ មិនែមន ្របយុទ្រធ បឆងន

ស្រមប់ែត

ផងែដរ។ ពុទ ធ

ម ឯងមនក់េទ។ បុ ែ៉ នស ្ត ្រមប់វតុ សព ថ ្វ សនិកមន ិ

យមនគ ន ដៃទ ិ ិតគួរដល់អក

រេពើែដលមនជីវត ិ

ចែសង ្វ រកសុខមលភពផទល់របស់ខួ នឯង ្ល សុខមលភពរបស់ខួ ន្រតូ វបនចងភជប់ ្ល

179


មន ិ

ចបែំ បកេចញបន

មូល។

េនទី

ែដលពុទ ធ

ជមួយសុខមលភពរបស់ពិភពេ បនរកេឃើញមគ៌របស់ខួ ន ្ល

សន

សនែតងបនេលើកទឹកចិតឲ ្ត យមនកររកដ ី ុះ ែដលដត ិ

មជប់េ

យេសចកស ្ត ិ ងេសចកី្ត ី្ត េន្តស មនុស ធម៌ មនចិតន

េគលករណ៍ចមបងពីរៃនលទិព ធ ុ ទធ

ពិភពេ

ពុទ ធ

៌និងវបបធម៌ លៃនអរយធម ិ

និងបញញែដលមកផុ ជ ្តំ

ំ ុ ណធម៌េភ្លះ គករ េយគយល់ ្រពមទងគ ឺ ុ កុ ងករណ ន ី

ំ កទង

ក៏ េ

កនឹងបនរ្ត េំ

សន។

យ េយើងមិន

ចបញឈប់ ពិភពេ

ះរែ្រប្របួលផ្លស់បូ រ្ត

កបនេទ

ពីេ្រពះករែ្រប្របួលផ្លស់

បូ រ្ត ្រពះពុទ្រធ ទង់មនបនូ លថ គឺជេហតុពិតជ្រគះៃនជ វី ត។ គមនករបដិ ទ ិ ឹ វត្ត

មួយ

ចបញចប់ករែ្រប្របួលផ្លស់បូ រខ ផទល់េទ។ ករបដវិ តព ្ត ួ ន ្ល ្ត ី

ម លម ្ត ធមម ិញរែមងក្លយេទ ជករ្រប្រពឹតជ ិ ្របពិតជ ្ត ធមម

េនៃថេង នះ េហើយករ

់ ន ៃថេង នះ គជអ េំ ពើសងត ក ់សងិន ក េនៃថែង សក ្អ ។ ជីវតរស ិ ឺ

ផទល់របស់េយងែតងចងភ ជ ប់ ើ

ជមួយករែ្រប្របួលផ្លស់បូ រ។ ្ត

ំ ុ ចែដលមនុស សម័យទេំ នើប ្រតូវេមើលេឃើញ្រពះពុទ ធ ចណ ៉ ងពិេសសេទនិងយុគសម័យរបស់ខួ ន។ ភជប់ខួ នយ ្ល ្ល េយើង្រតូវបណ សមបតិៃ្ត នភពសិត ខ ្វ ុ ្ត ះលកណ

េនះគជ ឺ

សនេដើមប ី

្វ ញ សមតភ ថ ព េចះ

ទទួលយក េចះស្រមបស្រមួលនិងេចះបតែបន។ ខណៈេពល

្របកន់យកចរតរ ឹ ងត ឹ ង ឹ្អ េហើយបដិេសធមន្រពមព ិ ិ ចរ

េយង ើ

ំ ុ ចេផ ងៗ ចណ

គនៃនទស នៈយល់េឃើញ េយើងែលងជមនុស ឆ្លតៃវេទៀតេហើយ។ ទស

180


ំ នៈយល់េឃើញទង

យរបស់េយើង េទរទន់េទរកករ្របកន់ ទិដរិ្ឋ ង ឹ

តង ឲយេយ ងេទជមន ុ ស ចេចសកុ ងភព ន ិ្ឋ ហនិយម) ទិដរិ្ឋ ងត ឹ្អ (ទិដគ ឹ ងេធ ឹ្អ ើ្វ ើ

េយើងជអក ន មនៈ។ ំ បញ ្ហ ទង

ំ ុ ង្របឈមមុខ មនុស ជតិជេ្រចើនអេនក។ យេយងក ព ើ

េយើងមនបញ ្ហ េសប ង ឧស ហកមម ករងរ ្របក់ែខ ករខះ ្វ ករងរេធើ្វ វសមភពៃនឱកសគម ្ល តរ ងអក ន មននិងអក ន ្រកសូមេរៀប ប់ែតបុ េ៉ ណ្ណះ ិ ំ ចុះ។ បញ ្ហ ទង ពិត សុ គ ម

យេនះបង្ហញឲយេឃើញភពសុ គ ម

ស់

មញ

ំ ង់ចង់បនរបស់មនុស ទូេទ គឺជ ម ញឯចឹងែមន បុ ែ៉ នច ្ត ណ

ំ ចណ ង់ចង់បនដ៏

េគ្រគន់ែត្របថនេដើមប ី

មញញមួយ។

សនិ ភពន ជមួយនឹងេសរភព េដើមបក ្ត គ ិ ងសុភមងល ី ី ់េគកុ ងេសចក តូចផទល់ខួ នរបស ្ល ន ្ល ូ រជមន ន ុស ។ ីៃ្ត ថថ

ចរស់េនកុ ង ន

ងពិភពេ

ជ្រគឹះមូល ្ឋ នរបស់្រពះពុទ ធ ដូចេយើង

ឥឡូវេនះ ករេ្រប ន្របេ

បនេឃើញរួចមកេហើយ គថគ េវៀរែលងែតជលទ ធ ម នអីម ្វ ួ យេកតមនេទ ឺ ើ ំ ផលៃនេហតុទង

ំ យ។ េពលេហតុទង

េហើយ្រត���វបនេគយល់ដឹង េឃើញ។

េ្រប ន្របេ េ្រប ន្របេ

ដេំ

ះ្រ

យ្រតូវបនេគពិនិតយសេងត ក

ំ យទង

ំ ់គនធ្លប់បនសនត េគទងអស ម ជញឹកញប់

គឺេគ

ស់ថ

ចរក

ពកយ

របស់អក ន ្របជញ បណិ្ឌ តពីបុ ណដូចយ៉ង្រពះពុទ ធ គជពកយ ឺ យ៉ង

េយើងកុ ងករេ ន

ះ្រ

ំ ុត មញញបផ

ពល់បុគល គ និងសងម គ

យបញ ្ហ

មន្របសិទិភ ធ ព្រគប់្រគន់េដើមបជ ី ួយ

ំ ុ ំ ញ

សុ គ ម

ម ញៃ្រកែលង

កុ ងជ ន ីវភពសហសម័យេនះ។

181

ែដលប៉ះ

្រពះធម៌ជ


របស់្រពះពុទ ធ

្រតូវបនឧទិស ទ ចេំ ពះ

ជ្រគឹះរបស់

័យ យេសចកភ ី្ត តភ ិ

និងករគ ំ ម

៌ជ ថ នភពេនះេធើឲយ្រពះធម ្វ

មនុស េហើយ

បន្រគប់កលសម័យ។ ពិភពេ

ំ ក ថ នភពដ៏លប

ំ រនត ធ ់យ៉ងខ្លងេ

រឋត និងេ្របើ ិ េថរចរកល ី

ំ ី ស្រងគម បនក្លយជកែនង កែំ ហងអព ្ល ផលិត និងសុ ក ្ត

វុធយុទភ ធ ណ្ឌដ៏

ំ ួ ញនិង្របក់ចេំ ណញជេរៀងរហូតដល់ គួរឲយខ្លច្រពឺ្រពួច ធនឲយមុខជន ពួកឈួ ញ មរណៈនិងវនសកម េម ម ិ

មិន្រគន់ែតបុគល គ ិកេយធបុ េ៉

យអនុវត្ត

់ ្ណ ះេទ បុ ែ៉ ន្ត បុរស្រសី ្ត និងកុមរសូ ត្រតង ្ល

ំ ុ ង្រតូវបនេគសម្លប់េ ប់ពន់អក ន េទៀតកព

់ កព ំ ុ ងែត ខូចខតអន្ត យ ប់មនអស ិ

សមបត។ ិ្ត

្រពះពុទ្រធ ទង់េ្រប ន្របេ

សនិ ភពគ ្ត ឺេ

យឥត្រ

្របណី េហើយករ

ក់ទណ្ឌកមម ម ក េលើដីធី្ល និង្រទពយ

ផងែដរថ មគ៌ែតមួយេដើមបសេ្រមចបន ី

ំ ត់បង់នូវមូលេហតុៃនស្រងគម គឺេ យករកច

និងអវជ ិ ជ ។ សព្វៃថេង នះ ពិភពេ

ំ កម្លងកយន ិ ងចិតរ្ត បស់ពួកេគភគេ្រចើន ះកេ្រកះ ជអវជ ជ ននិងកច ិ ម

សុខសនិ ភពេទដ ប ្ត

ភៈ េទសៈ

ក្រតូវបនែចកេចញេទជមនុស មន

ំ មេនគមវជ ្ល ិ ជ េផ ងៗ គនជមួយនឹងបុ កអ

ដ៏េ

មមេនគមវជ ិ ជ ស្រងគម

ចរបស់ពួកេគែដលច ំ

ចេំ ពះធុរកិចច

វ។ ពិភពេ

ំ មនុស និង្របជជតទ ិ ង

ៃនស្រងគម

កមិន

ចមន

យ មន្រពមលះ ិ

ំ បង់ចណ ង់អតទ ្ត តភ ថ ព មិនេបះបង់េចលមនះ ្របកន់ពូជ

182

សន៍ជតិ


េហើយ

ងជ្រមះខួ នព ្ល ួ កេគឲយ

សមបតិ្ត និងអ ំ

្រគឹះរបស់

ពរខួ នឯងេ ្ល

្អ តផុតពីត

ច។

សន យ

្រតូវបនក

ម និយម េដម ើ ប្រទពយ ី ្ហ

ងេឡើង

ំ ី េដើមទី ងព

ស្រមប់ករ

រេសចកភ ្ត ុ ខ ករ ី្ត ័យខ្លច េសចកស ី្ត ង ័យ អសនិ ស

់ អព ំ ី ជវី តន ំ ិ តទងអស ំ ់េនះ ្រតូវបនេ្របើ មនយល ម តិ ។ គ ន ិ ិ ងបតុភូតធមជ ិ

់ ះស្រមប ្របស់េធើជ្រគ ្វ ឹ

ំ សនបដ ី ូ ចជសមភរៈទង

យ ដូចជឥដ្ឋ ថម

ខ ច់ សុីម៉ង់ និងដី្រតូវបនេ្របើ្របស់ ស្រមប់ចក់្រគឹះរបស់

ខង ន ។

ំ ន័យពិតឬេគលបណ ងពិតរបស់

កល

្របេសើរ

េយងស ើ ិក ថ

យ៉ងដូចេមច ្ត ។

ជែជកពិភក នូវករបក្រ

េត្រពះព ុ ទប ធ នបញូ ច ល ើ

ស់េហើយេនកុ ងព ន ិ ភពេ

ក។

េ្រចន ើ

សន

ផល ្ត ់ ឲយដល់ពកយេនះ ក៏

សន

មគ៌ជីវត ិ

សនដ៏

េនេពល

របស់្រពះពុទ ធ េយង្រតូ វយល់ផងែដរ ើ

ពកយេ្រប ន្របេ

យេផ ងៗគន

់ បន ចេធឲយេយ ងយល ើ្វ ើ

្របសិនេបេយ ើ ើងេ្របើពកយ

សនឯេទៀត។ េពលេនះអក ន

មនពុទ ធ

សន

គរមួយ

ំ ់ គឺជពកយចបច

យអក ន ផ យ

ចយល់បនថ េ្រពះេហតុអី្វ

េនេពលមន

សនដៃទេទៀត

្រពះពុទប ធ នទូនមនមនុស ផងែដរ ឲយេវៀរចកករ្រប្រពឹតអ ្ត េំ ពើ

េហតុផល

ស្រមប់ករេវៀរចកឲយឆងយពីអេំ ពើ

ស្រមប់សុខមលភពរបស់ជវី តសត ្វ ិ ភ័យខ្លច្រពះ

្រកក់

េហើយមនែមនេ ិ

្រកក់

្របែហលជ

រេសចកី្ត

ទិេទពឬ ភ័យខ្លចទណ្ឌកមេម នះេទ។ េនេពលជមួយគន

េនះ ្រពះអងប គ នទូនមនេយើងឲយបណ ិ្ត ្អ ជមនុស ្រប្រពឹត្ត ុ ្ត ះគុណសមបតល

183


េធអ ើ្វ េំ ពើល ្អ េហើយជួយមនុស ឯេទៀត េ មួយេឡើយ។

្រពះពុទ ធ គឺជ្រគូ្របេ

ទសីចេំ ពះភនក់ងរខងេ្រក

់េយើង េ បងប ក ់សព្វៃផក ទ ុ ងរបស ន

ម និយមែបប

ំ ុ កចិត្ត សនែតមួយគត់ ែដលបនផល ្ត ់ ទន

់មនុស ។ សម្រសបដល់ញណសតរបស ិ ក្លយជទ

ំ ិត យគមនគន

ំ យ ្រពះអងប គ នទូនមនេយងក ុឲ ើ ំ ភវឌ បុ ែ៉ នឲ អំ ្ត យខអ ិ

យមនេសចកេី្ត ជឿទុកចត ្ល ិ េ្ត លើខួ នឯង។

់ផងែដរថ ្រពះអងប គ នចងុ ល្របប ្អ

ចេំ ពះអីៗ ្វ ្រគប់យ៉ង េនកុ ងព ន ិ ភពេ

មនុស គឺជអក ន ទទួលខុស្រតូវ

កេយើងេនះ។ េសចកីឈ ្ត ឺចប់ និង

ំ ី រែបប គខ េសចកស ើត ្ល ក េឡើង េហើយេគ ី្ត បបយរបស់េគទងព ឺ ួ នេគបនបេង

មនសមតភ ថ ពរេំ

ះខួ នេចញផ ្ល ុ តពីេសចកទ ី្ត ុករខ បស់េគ េហើយ្រទ្រទង់ឲយ

មនសនិ ភព សុភមងល និងគតិបណិ្ឌ ត េ ្ត គ

របស់េគ។

មទស នៈពុទ ធ

យេ្របេសចក ព ើ ី្ត យយម

សន បញញគែផ ្អ េលើករយល់េឃើញ្រតូវឬសមម ឺ ក

ទិដិ្ឋ ករ្រតះរ វ ឬសមមសងប និងករ ក បៈ ដង ឹ ចបស់នូវ្រកត្រកមសកល ិ ះ្រតូ ិ ិ

អភវឌ វបស ន គសមត ភ ថ ពេមើលេឃើញធុ ះន ្ល ូ វចរកព ិ ិ ឺ ិ ិ តៃនវតុ )ថ មនែមន ិ ្រគន់ែតេមើលេឃើញសចៈច បុ ៉េ

រេំ

ំ ្ណ ះេទ បុ ៉ែនែ្ត ថមទងរកេឃ ើញផូ វ្ល ស្រមប់

ំ ះខួ នទ ង្រស ្ល ុ ងផុតពីេសចកេី្ត ទមនស ៃនជីវត។ ិ

េ្រពះេហតុេនះ បញញពិតមន ិ

ំ សិក អប់រឬេនក ន ុង

លពិេ

ច្រតូវបនរកេឃើញ េនកុ ង ន

ធន៍របស់ករ្រ

វ្រជវវទយ ិ

្រស ្ត ឬក៏

េនកុ ងកែន ង ន ្ល េគរពបូជេទ។ បញញគឺេនសព្វៃផក ទ ុ ងៃនច ន ្ត កល ិត។

184

ថ ប័ន


័យ និងករ ធន៍ ករយល់ដង ឹ ករដង ឹ ជក់ចបស់ ឬករអភសម ិ

ករពិេ

ជ្រមះអស់មនិ លេ ទ

ហម ង

(និមល ម ី ករណ៍)

្រតូវបនបេំ ពញសព្វ្រគប់

ំ ំ ុ តផង េហើយ បញញេនះ រួមទងស ុ ្រកឹតភពករំ តខ ព ់ បផ ិ ស

ច្រតូវបន

់យកបននូវបញញ ំ េមលេឃ ងៃនជីវត ិ គករចប ឺ ើ ើញេហើយ។ េគលបណ ំ ួ សករែសង ំ េនះ។ ជជន ហ ្វ រកអីែ្វ ដលមនេនកុ ងល ន

ំ ខិតខរំ កឲយេឃើញធមជ ហ ម តចរ ន ិ ត ិ េនកុ ងល ់ េគលេ ផទល់េដើមបេទដល ី មនុស

ចេ

របស់េគ ំ ទង

់ េដម ើ បដល ី

យេនះមន ិ

កសសព្វដ៏ៃផក ទ ុ ងខ ន ួ នឯង ្ល

ចុងេ្រកយរបស់ខួ ន។ ្ល

ំ ជ ះខួ ន ្ល េចញពីកម្លងធម ម តិេ

េ្រគះចេំ ពះខួ នេគ េ ្ល

កស មនុស ្រតូវ

កិយ ែដលមិនអនុ

យករព្រងឹង និងករជ្រមះមនិ លេ ទ

ថ នភពៃនេសចកស ី្ត ុ ខេ

ចមនអ ំ

កុតរ្ត

ហមងៃនចត ិ ្ត

ំ ជទីែដលកម្លង

ច េដម ើ បដ ើ ើង។ ី េំ ណើរករេទេកតេឡ

3

185


កំ

ពយអនក្របជជបុ ណយ (បទពកយ៧) ់ ក់ែតងមនេទៀតទត ិ

អនិចចរូបកយេយើងេនះឯង

សងខរ

ខន៥ ធ រែមងែតងមនទុកខ

មិនសូវបនសុខសព្វេវ

ំ ួន អន ្ត រូបេនះគមនមម

េ្រពះមនែមនខ នែមន្របណ ្ល ិ ិ ួ នម

់ បនេកើតេឡើងេហើយវនសបត ិ ់ ឈឺ េកតចស ើ

្ល ប់ជធមម

ល់រូបមនុស សតស ្វ ឹងដូចគន។

ឥតមននរ

េគចេវះបន។

់មិនបន េកតេក េធញ ្ត ល់ដួងចត ្ត ម បក់សក់សូ វឃត ក ្ត ពុំក នដ ិ ។ ើ

លុះរូបេនះ

ក្រមនរ មន ិ

្ល ប់េទជេខមច

ំ ិន ធុក ្ល

៊ នេទជិត

ខ្លចែ្រកងចៃ្រងដល់្រគឹ

ំ ់ឬបូជ នយកេទកប

យំ

សឹងែតេ

ត់

សងខរសព្វសតែ្វ តងសូនយេ សូនយកូនសូនយេចេផពង ំ ៉ឪប្រី្ត បពនធ សូនយទងែម រ

កុ ងទ ន ីននជ

ច់ញតិេផ

្ត យរូបកយបីក ំ

់ យជទឹកដីេភើងខយល ្ល

ចិ៍សុ យេពកព ្អ ិត

េគែតងភ័យភតេខ ល់គន។ ព ិ ើម

៊ នទុកេខមចេនះយូរៃថង

ពួកមិតស ្ត ម្លញ់

កេ

ថន េ

ង ត់។

យេ

ែដល្រពត់្របស់បត់ចកេស ន

សូនយរូបសូនយេឈមះយសសក្ត សូនយដូនសូនយ

ឥតមនសល់។

ំ សូនយទង្រទពយធនធ ្ល ប់េថន ក ់ ើ ក ថល សព្វសតស ្វ កលកុ ងភពៃ្រត។ ន

េបដ ើ ឹងថរូបមនេទៀតព ិ ិត

គួរែតរះគ ិ តរកែកៃខ ិ

គួរខេំ ធទនរក សីល ើ្វ

ំ ិលឲយ េរៀនធម៌កុខ យមយ ជ

្របង ឹ

ងកុសលឲយ ល់ៃថង

កក្តត់

ជផលកៃ្រមេទខងនយ។

186


េទើបមនបនភ ្ល ត់េទអបយ ិ

គួរ

សុខចត ្ត ុ ខកយគមនទុកខ។ ិ ស

ត់ពត់កយ ចចិត្ត

ឲយបនសុចរត ិ ល់រូប

ំ ុ តជតិកល លុះដល់បផ

ំ យ កុឲ

ំ ត ងច ្ត ត្របមទ ិ គ ិ

ពយយមលះកមជេ

មួយេទៀតធម៌

រួចពីទុកខកុ ងភពប ន ី។

កយ ិ

ំ ែដលនសត ្វ

គួរខរំ ះគ ិ ិតេរៀនឲយបន

ំញ ូ មឧទិស ំ របុណយ ខុ ស ទ គន

និង្រពះបិ

សូមេ

ហុឺ

ខស ព ់អ

ម រតី

េទើបបនេសចកស ្ត ី្ត ុ ខេក មក ន។

ឲយេកតស ប ង ់ ើ

េទើបរួចពី

ង ត់កុ ងសន ន ្ត ន

ថ នវដស ្ត ង រ ។

បូជសងគុណ្រពះម

ច រយ

សូមេ

កបនរួចេពៀរេវ

សូមផលផល ្ត ់ សុខ្រពះពនក ្ល

កូននឹកគុណ្រពះមចស់ជីវត ិ

សេ្រមចមគផ គ លជអវ

ហួសខនតេភច ្ល

ក្រជះថ្លទទួលយក។

ទុកេខ ទសននកនង ្ល មក

បុណយហូរជូនមកបនេក មក ន។ ្ត

សូមេ

កសុខពិតខស ព ់េថើន ក ថកន

គ្រពះន ឺ ិ ព្វនបរប ិ ូ ណ៍េ

3

187

ង។


គួរ

ិ៍្ត ៉ឪ ្ត យេករែម

កិរយ ិ

ករិ យ្រតូ វឲយខ្រំ ិ

ខុសចបប់

គួរ្រក

ម្តយឪពុកនិងកូន េឃើញខុសកុេំ ដញេ

ប់្រក

ប់ សេចល។

បដ ្ល ិ ង្រសេមល ី ូ ចខួ នន

កុេំ ថកលេទសអក ន មនគុណ។

លង ង ់េខ្ល្រតូវែតសួរ

ំ យសុ ៊ន ពកយឲយគួរកុឲ

យកពកយែផម ្អ ជមុន

ទន់លេំ ទនឱន្របណិបត។ ិ្ត

េទះែម៉ឪសូ តកច ្ល

គួរែតខ្លច្របុង្របយ័តន

ម្តយថពីរបីមត់ ្របេ

្រតូវែត

គួរែត

្ត ប់

ង ត់េ��� ង មឲយឈឹង។

ំ ទឹង យកត្រមប់កុទ

េមនមះ ន ចេចសរង ឹ

និងេហើយេ

ធម៌

េជរ្របេទចេចះែតច ំ

ថ៌េចះែតេភច ្ល

ពុកែម៉ពត់េទ

្ត ំ

កូនេសសកម។ ម

អកុសលកមទ ម ញេទេឆង ្វ ។

អវជតបុ្រត

ំ ុត ខូចបផ

្រប្រពឹតេ្ត ្រពើលេផ ងៗ

េបេលងអ ្វ ីម ្ត ន ើ ីស ិ

មន ិ

្ត យជតក ិ េំ ណើត

្រតម្រតូ វមនស ូវ ឹ ិ

្ត ប់

ំ ី េកង ងព ម ្ត ប់។

់ ចស់ លង ង ់សូ តេស ្ល ្ល ើតដល

្ល ប់

ំ ់ៃថ។ ្រពួយេគ្របប់ទងយប ង

188


៌ ូ មស ភូមធម ភ ិ ិ ុខ

មន ិ

្ត ប់ ច

ែតកូនមនដ ឹង ិ មពិតគួរ

ដូច

េទសនែម៉ឪ

្របប់កូន្របុ្រសី។

្ត ប់

្ត ប់្រពះសងឃ

្រពះពុទ ធ

ភូមប ិ ុ ណយេទមុខ

ក់កបួន

ស្រមប់ទូនមន

ំ យេដរើ េលង កុឲ

ំ ី សូរស័ពទសដ

េគរពបូជ។

ំ ុ តឱនអងគ លអ

្របធួននម

្រគូខងេដើម។

កូនេច្រគប់្របណ

ជែលបងេគេខើម ព

សមបយ្រជុលេពក។

េនះបទ្រពហ្រម បជែញ ្រប

ឲយ្រប្របុ ិ ង

ម រតី

ំ ិលក ំ ង កុខ ជ ុល ង ់េពក

េរៀន្រគប់កបួនត្រម

កេំ ណើតេកើតជមនុស េចះ

ទ ត់្របកដពិត

ស់ែតខឹង

េ្រចន ើ

មនុស លង ង ់មិនេផើល ្អ ភញក់

កូនរកមន្រតូ វ ិ ែតងចងុ លផ ្អ ូ វ្ល នឹងែម៉ឪសី ្ត េ

កេហើយគបប ី

បងវន គំ ទ

េឈមះថបុព្វចរយ

ឲយបនយ៉ងេឆម ើន

ំ យរេងើម កុឲ

ំ ្របយ្របប់ែខរម ទង្របុ ស្រសី

ហ៍។ គួរគបបឲយឧស ី ខេំ រៀនេលខេរៀនអកខ

ំ ិ ត។ ្របជញផ ំនិងគន

េមលឲយធ ្ល ង យជិត ើ ុ ះេទឆ

គតករអ ្វ ន្រគប់យ៉ង។ ិ ីប ំ ី រខង ដូចែភក ន ខ្វក់ទងព

189


មនរូបគមនអី្វ

ងទបេថកេកើតមកេខ្ល។

ពូជមនុស េទះខស ព ់ ទប

កត់

មនុស លង ង ់មនបនប ួស ិ

ទុកជេទសនិង

្រកក់លស ្អ េខម

អក ន បួសេចះធម៌

ថ៌

មភព្រតកូលេផ

កូនេចដូចដូន

សន

កូនឧស ហ៍ខេំ រៀនសូ្រត។

ពូជេខ្លមនស ូ វ្របជញ ិ

ពូជេកងកចមនស ូ វសូ ត ្ល ិ

់ ឪពុកម្តយសូ ត្រតង ្ល

ចិតម ្ត ិនចង់ឲយកូនេខ្ល

ពូជ្រតង់ៗរហូត

ពូជភរភូតមិនផុតេផ។

េជរ យសី្រ្ត បេ

ឲយកូនេចបនេចះដឹង។

េឃើញកូនខ្រំ បត្រប ង ឹ ឹ

ែម៉ឪដង ឹ ែតងេ្រតកអរ។

ពុកែម៉គមនត្រមះ ិ

ំ ឹក ស់េតឿនេ្រកើនរល

ចង់ឲយែតកូនល ្អ

កូនខូចបេំ ពញទុកខ

កូនសូ តដ ្ល ឹងគួរសម

ឪពុកម្តយខ ត់េខ យ

ខេំ រៀនឲយបនខស ព ់

េឃើញកូនេចះមនែដលខ ិ ឹង

េជរ េ

ង ច្រពឹកខ្លចកូន្រក

ំ កអងរ្វ ឲយកូនខ។

ម្តយឪពុក្រពួយបរមភ

ិ៍្ត េមបថុ េកំ ថន ម ះ។ ើក េករេឈ

ំ េ កុប

្ត យឲយ

ប់យស

្រគន់សេ្រងគះដល់េមប។

190


មនន័យ្របប់ថ

កតញ ្ត ុ ញ

មែបបគរំ ូ

្រតូវែត្រប្រពឹត្ត ម ជន

បិ

ក៏ េ

្របប់ឲយតបគុណ។ ្រគូឧបជឈយ៌

បុណយនឹងេកើតេកើន កុ្រំ គន់ែតថ

មត់ថ្រតូវតប តបគុណ

សរេសើរញឹកញយ

សុទែធ តែ្រសបុណយ

ក៏ជែ្រសបុណយ

កុ ងែ្រសជគ ន ុណ

ំ យមនេមះ កុឲ

បេ្រពះ។

ចេ្រមើនឥតេខចះ

ំ ុ បគុណេចល។ កុល ម

បិ

្រតូវមនចិតេ្ត

េធែដរ្រ ើ្វ

្រពះពុទម ធ នបុណយ

្រទង់្រ

ះែតេគថ។

មនកុ ង ន

្រ

្ត

់ ច។ ំ គួរេយងចង ើ

3

191

មះ

មនគុណជេគល

គុណកុេំ ចបលៗ

េ ជន

ែដល្រពះជ្រគូ

ែដលេគមនគុណ ែដល្រតូវ

បណ ុ ្ត ះពូជបុណយ

ជនកតញញ ូ

លៗ

ស់េទសន

គមរដ ី ីព ក


ឯក

រពិេ្រគះ

-គមីរ្រពះៃ្រតប ព ិដក

-បណិ្ឌ តេខៀវជុ ំ

-មូល ្ឋ ន្រគះៃនស ិ ិ ីលវទយសកលេ

-្រពះវរិ យបណ ិ ិ្ឌ េ

ភក ខ ៉ ង ខត់ ទស នៈវជ ិ ជ ្រពះពុទ ធ ិ ុប

័ ៃន នពុទប -មណីរត ធ បញញភគ១

-គតបណ ិ ិ្ឌ តស្រមប់ពុទ ធ

សន (ខូ ត ្ល ធី

192

)

សន


គោលធម៌សំខាន់ៗដែលគួរពិចារណា