Νησίδα Θοδωροφ - Στον αστερισμό του αιγόκερου. Σαράντα θμζρεσ μάσ κράτθςαν αυτό το καλοκαίρι ςτθν αγκαλιά τουσ τα Χανιά. Ολόκλθρο τον Λοφλιο και το τελευταίο δεκαιμερο του Λουνίου. Όχι βεβαίωσ γιατί μασ ζπεςε ξαφνικά κάποια κλθρονομιά ι κερδίςαμε τον πρϊτο αρικμό του λαχείου! Αποφάςιςα, απλϊσ, μια και χριματα ςτθν Ακινα δεν ζβγαιναν, να ςυνδυάςω το τερπνόν μετά του ωφελίμου, χωρίσ μάλιςτα το τερπνόν να μασ κοςτίςει μια περιουςία, αφοφ θ μεταφορά του camper και του ιπτάμενου ςτθν Κριτθ, με τθν "Blue Star Ferries", ιταν δωρεάν, αλλά και θ διανυκτζρευςθ και θ διατροφι μασ κα γινόταν ςτο ςπιτάκι με τισ ρόδεσ, όπωσ αποκαλεί το camper θ εγγονι μασ. Το ωφζλιμο προςδοκοφςα ότι κα μεταφραηόταν ςε κάποιεσ πτιςεισ με το ιπτάμενο φουςκωτό. Παρκάραμε λοιπόν το camper ςτο λιμανάκι του Πλατανιά, δίπλα ςτισ εγκαταςτάςεισ του ομίλου και, ςε απόςταςθ αναπνοισ, αγκυροβόλθςα το ιπτάμενο. Οι ςυνκικεσ παραμονισ μασ ιταν κάτι περιςςότερο από ιδανικζσ. Συνεχισ παροχι θλεκτρικοφ ρεφματοσ και νεροφ, με τθν ευγενικι μεςολάβθςθ του Αντϊνθ Κιτράκθ, Κρθτικι φιλοξενία και βοικεια από τουσ ντόπιουσ, όμορφα βράδυα με τθν ςυντροφιά παλαιϊν και νζων φίλων, θ αγορά για τα επείγοντα ψϊνια ςτα εκατό μζτρα, δροςιά κάτω από το αλμυρίκι το πρωί, ςκεπαςμζνοι ςτθ ςοφίτα του Granduca το βράδυ. Είχα πολλά χρόνια να νοιϊςω τθν ανάγκθ τθσ κουβζρτασ το καλοκαίρι και πολφ το ευχαριςτικθκα! Στισ ςαράντα εκείνεσ θμζρεσ ςυνζβθςαν πολλά. Πζταξα με το ιπτάμενο βαρκάκι πάνω απ' τισ παραλίεσ του Πλατανιά, τθσ Αγ. Μαρίνασ, το νθςάκι Κοδωροφ και το γραφικό παλιό λιμάνι των Χανίων, πιγαμε με το θμερόπλοιο ςτθ Γραμβοφςα και τον Μπάλλο, περιπλανθκικαμε με το παπί ςτα Χανιά και τθν ευρφτερθ περιοχι, φκάνοντασ μζχρι το Κολυμβάρι, τθν Γεωργιοφπολθ και τθ λίμνθ Κουρνά, κάναμε νζουσ φίλουσ και, κυρίωσ, ξεκουραςτικαμε και απαλλαχτικαμε απ' το αποπνικτικό κλεινόν άςτυ τθσ πρωτεφουςασ.
Κα προςπακιςω να ςασ μεταφζρω τισ εμπειρίεσ που ηιςαμε, ξεκινϊντασ από τθν επίςκεψι μασ ςτθ νθςίδα Κοδωροφ, που προςτατεφει τισ παραλίεσ του Πλατανιά και τθσ Αγίασ Μαρίνασ από τθν τραμουντάνα, αλλά που με ταλαιπϊρθςε αρκετά ςτισ αποκαλαςςϊςεισ μου με τα κακοδικά του. Το νθςάκι αυτό είναι ζνα είδοσ "απαγορευμζνου καρποφ", αφοφ θ πρόςβαςθ ελζγχεται αυςτθρά από τθν Διεφκυνςθ Δαςϊν του Νομοφ Χανίων και μπορεί να γίνει μόνο κατόπιν ειδικισ αδείασ και εφ' όςον βεβαίωσ ςυντρζχει κάποιοσ ςοβαρόσ λόγοσ. Γιατί θ πρόςβαςθ δεν είναι ελεφκερθ; Γιατί το μεγάλο νθςί ζχει χαρακτθριςκεί βιότοποσ, αφοφ εκεί ηουν μερικζσ δεκάδεσ αιγόκεροι (κρι κρι), οι οποίοι, ωσ γνωςτόν, ανικουν ςτα προςτατευόμενα είδθ που κινδυνεφουν να εξαφανιςτοφν. Υπάρχει βεβαίωσ φφλακασ, ο οποίοσ είναι υπάλλθλοσ τθσ Διεφκυνςθσ Δαςϊν, και ο οποίοσ πθγαίνει κάκε πρωί ςτο νθςί με τθν βάρκα του και επιςτρζφει το απόγευμα ςτον Πλατανιά. Τθν επικυμία μου να επιςκεφτϊ τα Κοδωροφ (ο πλθκυντικόσ είναι γιατί κολλθτά ςτο μεγάλο νθςί υπάρχει και θ Κοδωροποφλα) και να γράψω τισ εμπειρίεσ μου εκδιλωςα ςτον Ευτφχθ Κατάκθ, όταν πλθροφορικθκα ότι αυτόσ ιταν ο φφλακασ του νθςιοφ. "Πρζπει να απευκυνκείσ ςτθν Υπθρεςία Δαςϊν", μου είπε εκείνοσ, και μου ζδωςε το τθλζφωνο και τθν θλεκτρονικι τουσ διεφκυνςθ. Μολονότι θ διαδικαςία (περιζργωσ) δεν ιταν πολφπλοκθ (ζνα θλεκτρονικό μινυμα και ζνα τθλεφϊνθμα ιταν αρκετά), μοφ γεννικθκε το εφλογο ερϊτθμα γιατί άραγε ζπρεπε εγϊ, ςαν δθμοςιογράφοσ, να ακολουκιςω αυτι τθν διαδικαςία τθν ςτιγμι που κάποιοι άλλοι ανεβαίνουν κρυφά ςτο νθςί, είτε για να το δουν, είτε για να αναρτιςουν μια ςθμαία, είτε για να κάνουν, ζνασ Κεόσ ξζρει, τι άλλο; Φαίνεται όμωσ ότι ς' αυτι τθ χϊρα, αν κζλει κάποιοσ να κάνει τθ δουλειά του, δεν πρζπει οφτε να ρωτάει πολλά οφτε να είναι "περίεργοσ". Κι' εκεί που μζχρι τότε κοιτοφςαμε τα Κοδωροφ από μακρυά - ι από πάνω, όταν πετοφςα με το βαρκάκι - ξαφνικά, ζνα πρωί, επιβιβαςτικαμε με τθν καπετάνιςςα ςτο βαρκάκι του Ευτφχθ και μετά από λίγα λεπτά δζναμε ςτο ξφλινο ντοκάκι κάτω απ' το φυλάκιο. Θ απόςταςθ βλζπετε που χωρίηει τα Κοδωροφ από το λιμανάκι του Πλατανιά είναι μικρότερθ από ζνα μίλι. Ο Ευτφχθσ υπιρξε πάντωσ εξαιρετικόσ ξεναγόσ και οικοδεςπότθσ. Μασ ζδωςε όλεσ τισ πλθροφορίεσ που ηθτιςαμε για το νθςί, τθν ιςτορία του και τουσ
αίγαγρουσ, ενϊ τα φροφτα και το παγωμζνο νερό που είχαμε πάρει μαηί μασ ζπιαςαν τόπο. "Αυτόσ πρζπει να είναι ςτο φυλάκιο τϊρα και να περιμζνει να του δϊςω φαγθτό", είπε κάποια ςτιγμι ο Ευτφχθσ κακϊσ ανθφορίηαμε το μονοπάτι για το φυλάκιο. "Ποιοσ αυτόσ", τον ρϊτθςα. "Ο τράγοσ μωρζ", απάντθςε εκείνοσ και χαμογζλαςε. "Είναι ζνασ που ζχει κάπωσ ξεκαρρζψει και κατεβαίνει μζχρι το φυλάκιο για να φάει τουσ ςπόρουσ που του ρίχνω. Αν είναι εκεί προςζξτε μόνο οι κινιςεισ ςασ να είναι ιρεμεσ και να μθν τον κοιτάτε γιατί είναι εξαιρετικά καχφποπτοσ και με το παραμικρό το βάηει ςτα πόδια", ςυμπλιρωςε ο Ευτφχθσ με νόθμα... Το αγρίμι ιταν πράγματι ςτο ςπιτάκι και περίμενε! Όμορφο ηϊο! Ηωγραφιςμζνο, καρρείσ! Κι' εκείνα τα γαμψά του κζρατα τον ζκαναν να μοιάηει περιςςότερο με ελάφι παρά με τράγο! Μόνο τα μάτια του μασ ζπειςαν ότι δεν επρόκειτο για μετάλλαξθ! Μάλλον με "κρυφτοφλι" πάντωσ παρά με ζνα ιςυχο γεφμα ζμοιαηε εκείνθ θ επίςκεψθ του αίγαγρου ςτο φυλάκιο αφοφ, το καχμζνο το ηϊο, ποιοσ ξζρει με τι τραυματικζσ εμπειρίεσ, πιο πολφ ανθςυχοφςε για τθν παρουςία μασ και λιγότερο αςχολικθκε με το ζδεςμα που του είχε φζρει ο Ευτφχθσ. Αφιςαμε τον Ευτφχθ να παρακολουκεί τα θμερόπλοια και τουσ ιδιϊτεσ, που πολιορκοφςαν το νθςί με ταχφπλοα ςκάφθ και jet skis, και πιραμε με τθν καπετάνιςςα το μονοπάτι που οδθγοφςε προσ το εκκλθςάκι των Αγ. Κεοδϊρων. Εξ οφ άλλωςτε και το όνομα του νθςιοφ. Εδϊ εορτάηεται κάκε χρόνο, ςτισ 8 Λουνίου, θ ανακομιδι των λειψάνων του Αγίου Κεοδϊρου του Στρατθλάτθ επειδι θ κανονικι εορτι του Αγίου ςυμπίπτει με τθν χειμερινι περίοδο, οπότε και θ πρόςβαςθ ςτα Κοδωροφ λόγω ενδεχόμενθσ καλαςςοταραχισ μπορεί να αποβεί επικίνδυνθ. Εκατοντάδεσ προςκυνθτϊν μεταφζρονται ςτο νθςί με πλοιάρια από τισ ακτζσ του Πλατανιά και τθσ Αγ. Μαρίνασ, ςυνοδευόμενοι από άνδρεσ του Λιμενικοφ Σϊματοσ και εκελοντζσ του Ερυκροφ Σταυροφ και τθσ Πυροςβεςτικισ, οι οποίοι είναι ζτοιμοι να προςφζρουν τθν βοικειά τουσ ςε περίπτωςθ ανάγκθσ. Ο περιφανοσ Κρθτικόσ αίγαγροσ (επιςτ. capra aegagrus creticus), γνωςτόσ και ωσ κρι-κρι, αγρίμι ι Κρθτικό αγριοκάτςικο, είναι ζνα ενδθμικό υποείδοσ αγριοκάτςικου και θ μοναδικι μορφι αιγάγρου ςτθν Ευρϊπθ. Με βάςθ τα γενετικά του χαρακτθριςτικά, ο Κρθτικόσ αίγαγροσ ειςιχκθ ςτθν Κριτθ ςε άγρια μορφι από τθν Αςία και ςτθ ςυνζχεια ιρκε ςε επαφι με τα ιμερα κατςίκια του νθςιοφ, διατθρϊντασ όμωσ πολλά από τα κφρια χαρακτθριςτικά των αιγάγρων τθσ Αςίασ.
Μζχρι τισ αρχζσ του 20οφ αιϊνα, το είδοσ εξαπλωνόταν και ςτισ τρεισ μεγάλεσ οροςειρζσ τθσ Κριτθσ (Λευκά Όρθ, Μδθ και Δίκτθ), αλλά ο φυςικόσ του πλθκυςμόσ περιορίηεται ςιμερα ςε 700 άτομα (2010) που ηουν ςτον Εκνικό Δρυμό τθσ Σαμαριάσ, ςτα Λευκά Όρθ, ςε ζκταςθ 150.000 ςτρεμμάτων. Τα αγριοκάτςικα ςχεδόν εξαφανίςτθκαν από όλα τα βουνά τθσ Κριτθσ, κατά τθν διάρκεια του 2ου παγκοςμίου πολζμου, κακϊσ οι αντάρτεσ δεν είχαν άλλθ πθγι τροφισ, με το 1960 να ζχουν απομείνει μόλισ 200 αίγαγροι ςτα Λευκά Όρθ και γι’αυτό θ Σαμαριά ανεκθρφχκθ ωσ Εκνικόσ Δρυμόσ το 1962. Ακόμθ και ςιμερα το κρι κρι ςτα Λευκά Όρθ απειλείται από το παράνομο κυνιγι, τισ περιοριςμζνεσ εκτάςεισ για αναηιτθςθ τροφισ και τισ αρρϊςτιεσ. Ο κφριοσ όμωσ κίνδυνοσ που απειλεί τθ διατιρθςθ του υποείδουσ είναι ο υβριδιςμόσ του με ιμερα κατςίκια. Για τθν διατιρθςθ του υποείδουσ, αίγαγροι ζχουν μεταφερκεί ςτθν προςτατευόμενθ νθςίδα Κοδωροφ των Χανίων, και από εκεί ςε άλλα νθςιά με ςθμαντικότερο τθ Σαπιζντηα Μεςςθνίασ (200 άτομα). Επίςθσ ζχουν ειςαχκεί κατςίκια ςτισ νιςουσ Hai Bai του Λςραιλ, Άγιοι Πάντεσ του Αγίου Νικολάου, Μονι Αίγινασ, Αταλαντονιςι Φκιϊτιδασ, αλλά και ςτον Εκνικό Δρυμό Πάρνθκασ. Ζνασ μικρόσ πλθκυςμόσ ειςιχκθ και ςτθ νιςο Ντία Θρακλείου, αλλά λόγω του υβριδιςμοφ του με ιμερα κατςίκια γίνεται προςπάκεια απομάκρυνςθσ όλων των κατςικιϊν, ϊςτε να ξαναειςαχκοφν κακαρόαιμα κρι κρι. Τα αγρίμια ζχουν ανοικτόχρωμο ςκοφρο τρίχωμα το οποίο, κατά τθν εποχι του ηευγαρϊματοσ τον Οκτϊβριο και Νοζμβριο, γίνεται ανοιχτότερο. Επίςθσ ςτθ ράχθ τουσ ζχουν μια ςκοφρα καφετιά γραμμι, από το κεφάλι ωσ τθν ουρά, και ζχουν μεγάλο γζνι. Επιπλζον, ζχουν δφο κζρατα που κλείνουν πίςω από το κεφάλι του και φτάνουν το ζνα μζτρο ςτα αρςενικά. Το μικοσ τουσ φτάνει τα 1.30-1.40 μζτρα και τα αρςενικά φτάνουν τα 40 κιλά. Όταν γεράςουν, ςτα 10 τουσ χρόνια, το χρϊμα τουσ ανοίγει και πάλι, και ηουν ςυνικωσ 11-12 χρόνια. Το αγρίμι τρζφεται με βλαςτοφσ, οφκαλμοφσ και φφλλα κάμνων και χαμθλϊν δζντρων, κακϊσ και με αγρωςτϊδθ και πλατφφυλλεσ πόεσ. Προτιμάει βραχϊδεισ περιοχζσ με μεγάλθ κλίςθ, αφοφ μπορεί να πθδιξει πάνω από 8 μζτρα. Το καλοκαίρι ανεβαίνει ςε μεγαλφτερα υψόμετρα, ενϊ το χειμϊνα κατεβαίνει χαμθλότερα.
Ο αίγαγροσ τθσ Κριτθσ ςχθματίηει ομόφυλεσ αγζλεσ, μζχρι και 20 άτομα, εκτόσ από τθν περίοδο τθσ αναπαραγωγισ, μζςα ςτισ οποίεσ υπάρχει ςαφισ ιεραρχία, με τα γθραιότερα και ςωματικά μεγαλφτερα άτομα να είναι τα κυρίαρχα. Τθν περίοδο τθσ αναπαραγωγισ ςχθματίηονται "χαρζμια", ενϊ τα μικρά ακολουκοφν τα κθλυκά. Είναι πολφ ντροπαλά ηϊα και δεν πλθςιάηουν ςυχνά τουσ τουρίςτεσ. Τζλοσ, ζχουν βρεκεί πολλζσ τοιχογραφίεσ με κρι κρι, γεγονόσ που υποδθλϊνει ότι οι αίγαγροι λατρεφονταν κατά τθν αρχαιότθτα. Όμωσ, ακόμθ και ςιμερα, ο αίγαγροσ εξακολουκεί να αποτελεί ζνα από τα ιςχυρά ςφμβολα τθσ Κριτθσ. Το νθςί Κοδωροφ είναι βραχϊδεσ, με ζκταςθ 697 ςτρεμμάτων, ενϊ το μζγιςτο μικοσ του φτάνει τα 3800 μζτρα. Εκτόσ από το μεγάλο νθςί υπάρχει και ζνασ μεγάλοσ βράχοσ, δίπλα του, το νθςί Γλαράκι ι Κοδωροποφλα, οπότε οι κάτοικοι αναφζρονται και ςτα δφο νθςιά με το όνομα «τα Κοδωροφ». Στθ νότια πλευρά του νθςιοφ, υπάρχει μια μεγάλθ τοξωτι ςπθλιά, θ οποία κάνει το νθςί από μακρυά να κυμίηει τζρασ που ζχει ανοιχτό το ςτόμα του.
Το νθςί, παρά το μικρό ςχετικϊσ μζγεκόσ του, ζχει μια πλοφςια ιςτορία αλλά και κρφλουσ να διθγθκεί. Στο πζραςμα των αιϊνων ζχει αλλάξει πολλά ονόματα. Αρχικά λεγόταν Άκυτοσ ι Ακοίτιον, δθλαδι ακατάλλθλο για κατοικία. Το ςυναντάμε καταγεγραμμζνο και ωσ Λθτϊα ι Τοφλλουροσ. Το ςθμερινό του όνομα το οφείλει ςτο τρίκλιτο εκκλθςάκι των Αγίων Κεοδϊρων, που δυςτυχϊσ μόνο ερείπιά του διαςϊηονται ςιμερα. Ο Ναόσ ιταν πρωτοχριςτιανικόσ και ιταν αφιερωμζνοσ ςτον Άγιο Κεόδωρο τον ςτρατθλάτθ. Ο ςθμερινόσ ναόσ, όπου τελείται και θ Κεία Λειτουργία κατά τον εορταςμό τθσ ανακομιδισ των λειψάνων του Αγίου, είναι ςχετικϊσ ςφγχρονοσ. Ιδθ από πολφ νωρίσ, κατά τθν Μινωϊκι περίοδο, το νθςί απετζλεςε ιερό άςυλο. Πολφ αργότερα, το 1574, οι Ενετοί ζκτιςαν ζνα μεγάλο φροφριο για να προςτατεφει όλθ τθν περιοχι του Πλατανιά από ενδεχόμενθ εχκρικι ειςβολι. Τθν ίδια χρονιά, οι Ενετοί κατάφεραν να κτίςουν ζνα πολυγωνικό φροφριο ςτθν κορυφι του νθςιοφ (το ονόμαςαν Turluru) κι' ζνα δεφτερο χαμθλότερα (το ονόμαςαν Αγ. Κεόδωροσ ι S. Francesco, από τθν εκεί Εκκλθςία). Τα φροφρια ςτοίχιςαν το μεγάλο, για τθν εποχι, ποςό των 21.500 δουκάτων, ενϊ αρκετοί ιταν και όςοι βοικθςαν και με τθν μορφι αγγαρειϊν. Στθ ςυνζχεια, οι Ενετοί ςχεδίαςαν να κτίςουν ζνα τρίτο φροφριο, βόρεια τθσ νθςίδασ, όμωσ ςφντομα εγκατζλειψαν τθν ιδζα.
Το 1645, οι Τοφρκοι εξαπζλυςαν επίκεςθ κατά τθσ νθςίδασ και τθν κατζλαβαν, φςτερα από θρωϊκι μάχθ των 70 ανδρϊν που το υπεράςπιηαν. Κζλοντασ να μθν παραδοκοφν ςτα χζρια των Τοφρκων, ο επικεφαλισ τθσ φρουράσ του κάςτρου, Βλάςιοσ, ζβαλε φωτιά ςτθν πυριτιδαποκικθ και ανατίναξε όλθ τθ φρουρά και τουσ Τοφρκουσ που είχαν μπει ςτο φροφριο. Το 1650 θ νθςίδα επανιλκε ςτθν κυριαρχία των Ενετϊν, ωσ το 1699, οπότε παραδόκθκε ςτουσ Τοφρκουσ, 30 χρόνια μετά τθν άλωςθ του Χάνδακα. Θ νθςίδα περιιλκε ςτα χζρια των Κρθτϊν, μετά τθν απελευκζρωςθ τθσ Κριτθσ. Το 1897, δφναμθ του Ελλθνικοφ ςτρατοφ, με αρχθγό τον Τιμολζοντα Βάςςο, ανζβθκε ςτο νθςί, παρά τθν απειλθτικι παρουςία των πολεμικϊν πλοίων των Μεγάλων Δυνάμεων. Σιμερα, από τα δφο κάςτρα και από τθν Εκκλθςία των Αγίων Κεοδϊρων, ζχουν δυςτυχϊσ απομείνει ελάχιςτα ερείπια. Μείναμε για λίγο ςτο εκκλθςάκι αλλά όταν εγϊ εξεδιλωςα τθν επικυμία να ςυνεχίςω για να εξερευνιςω περπατϊντασ το νθςί, θ καπετάνιςςα, ανιμπορθ να αντζξει τθν ανυπόφορθ ηζςτθ, επζςτρεψε ςτο ευάερο φυλάκιο. Με τισ δφο κάμερεσ ςτον ϊμο ανθφόριςα μόνοσ τθν πλαγιά περπατϊντασ ανάμεςα ςτουσ κάμνουσ και τα κυμάρια. Τα πρϊτα αγρίμια δεν άργθςαν να βγουν τρομαγμζνα από τισ ςκιερζσ φυλλωςιζσ για να "γλυτϊςουν" από τον άγνωςτο ειςβολζα. Θ κζα, όςο ανζβαινα προσ τθν κορυφι, ιταν εκπλθκτικι, με τισ απζναντι παραλίεσ του Πλατανιά και τθσ Αγίασ Μαρίνασ να ςτολίηουν τον ορίηοντα και το απζραντο γαλάηιο τθσ κάλαςςασ να πλθμμυρίηει τα πάντα. Ο Ανδρεδάκθσ πιο κάτω τραβοφςε τουσ "καναπζδεσ" και τουσ "λουκουμάδεσ" του, με τουσ τουρίςτεσ να προςπακοφν ματαίωσ να κρατθκοφν πάνω ς' αυτοφσ. Το εκκλθςάκι των Αγ. Κεοδϊρων ξεχϊριηε ςαν λευκό καλαςςοποφλι, ενϊ θ ελλθνικι ςθμαία, που κάποιοι ζςτθςαν χωρίσ να τουσ δει κανείσ ςτον απζναντι λόφο, κυμάτιηε ςτον ιςτό τθσ. Πιο πολφ ικελα να φκάςω ςτθν κορυφι για να διαβάςω το υψόμετρο ςτθ ςτιλθ τθσ Γεωγραφικισ Υπθρεςίασ του Στρατοφ, θ οποία βρίςκεται ςτο υψθλότερο ςθμείο κάκε νθςιοφ. Όμωσ, όταν ζφκαςα εκεί, δεν υπιρχε ςτιλθ! Ι, τουλάχιςτον, δεν υπιρχε ολόκλθρθ ςτιλθ! Αντ' αυτισ ζνα τςιμεντζνιο απομεινάρι, χεςμζνο απ' τουσ γλάρουσ, και γφρω ερείπια από το Ενετικό κάςτρο που υπιρχε εκεί τον 15ο αιϊνα. Θ Κοδωροποφλα ξεχϊριηε πίςω απ' τον γκρεμό ενϊ τα αγρίμια ςυνζχιηαν να πθδοφν τρομαγμζνα ζξω απ' τουσ κάμνουσ όπου είχαν καταφφγει για να γλυτϊςουν, προφανϊσ, από τον καυτό ιλιο, και τουσ γλάρουσ να περνοφν πάνω απ' το κεφάλι μου ςκοφηοντασ ςαν ςτοφκασ! Κα πρζπει εκεί κοντά να ιταν τα μικρά τουσ, αλλοιϊσ δεν εξθγείται θ επικετικι τουσ ςτάςθ και θ προςπάκειά τουσ να με τρομάξουν και να με αναγκάςουν να φφγω. Κατθφόριςα τθν πλαγιά και, αφοφ διζςχιςα κατά μικοσ ολόκλθρο το νθςί, φκάνοντασ μζχρι τθ ςθμαία, επζςτρεψα κάποια ςτιγμι
ςτο φυλάκιο φανερά εξαντλθμζνοσ απ' τον καφςωνα. Μείναμε μζχρι τισ 6 το απόγευμα ςτο φυλάκιο, απολαμβάνοντασ κρφο πεπόνι και χαηεφοντασ τα ςκάφθ αναψυχισ, τα jet skis και τα θμερόπλοια που κατζφκαναν το ζνα μετά το άλλο γεμάτα τουρίςτεσ. Θ ανθςυχία του Ευτφχθ ιταν ζκδθλθ, όποτε ζβλεπε κάποιο ςκάφοσ να πλθςιάηει πζραν του δζοντοσ ςτισ ακτζσ του νθςιοφ. Μια ψαρόβαρκα πλθςίαςε κάποια ςτιγμι ςε απόςταςθ "αναπνοισ" από τα βράχια, ενϊ οι δφο επιβαίνοντεσ ετοιμάςτθκαν να ρίξουν τα δίχτυα τουσ! Ο Ευτφχθσ αντζδραςε και άρχιςε να φωνάηει. "Φφγετε ςασ παρακαλϊ. Το ξζρετε ότι απαγορεφεται να προςεγγίηετε το νθςί ςε απόςταςθ μικρότερθ των εκατό μζτρων". Ανάλογθ ιταν θ αντίδραςθ των δφο ψαράδων. "Πϊσ κάνεισ ζτςι"; φϊναξαν. "Με τον Καραγιάννθ δεν είχαμε τζτοια προβλιματα". Αναγκάςτθκαν βεβαίωσ να αποχωριςουν, μουρμουρίηοντασ κάποιεσ λζξεισ, ςτο άκουςμα τθσ απειλισ του Ευτφχθ ότι κα αναγκαςτεί να καλζςει το Λιμεναρχείο... Είχε πλάκα τελικϊσ όλθ εκείνθ θ ιςτορία, με το αγρίμι να πθγαινοζρχεται ςτο φυλάκιο, ρουφϊντασ λαίμαργα τουσ ςπόρουσ που του ζριχνε ο Ευτφχθσ, τα θμερόπλοια και τουσ τουρίςτεσ να "πολιορκοφν" τισ ακτζσ του νθςιοφ κιϋεμάσ να ςυηθτοφμε περί ανζμων και υδάτων. Ζμεναν ωςτόςο μερικά πράγματα που ικελα να ξεκακαρίςω προτοφ φφγουμε. Ζκανα λοιπόν μερικζσ ερωτιςεισ ςτον Ευτφχθ Κατάκθ και πιρα τισ ακόλουκεσ απαντιςεισ. * Θ φιμθ πωσ υπάρχει λακροκθρία ςτα Κοδωροφ δεν είναι ανυπόςτατθ, ςυχνά όμωσ πωλοφνται ςτουσ αφελείσ... αγριοκάτςικα αντί για κρι κρι! * Το νθςί υδροδοτείται από τισ ακτζσ τθσ Κριτθσ με ςωλινα που ζχει ποντιςτεί ςτθ κάλαςςα. * Τα αγρίμια, που αυτι τθ ςτιγμι υπάρχουν ςτο νθςί, δεν υπερβαίνουν τα εβδομιντα. * Τα αρςενικά ηϊα ςτεροφνται... δθμοκρατικϊν ευαιςκθςιϊν, ςτοιχειϊδουσ ευγζνειασ και αλλθλεγγφθσ και δεν επιτρζπουν ςτα κθλυκά να φάνε όταν αυτά είναι παρόντα! * Κατά τθν διάρκεια του ηευγαρϊματοσ το τρίχωμα του αρςενικοφ ςκουραίνει, ενϊ θ μυρωδιά που αναδφεται από το ςϊμα του δεν είναι και ό,τι το καλφτερο! * Τα αρςενικά είναι πολυγαμικά και κζλουν όλα τα κθλυκά για λογαριαςμό τουσ! * Ο αρικμόσ των κθλυκϊν ηϊων ζχει τελευταία μειωκεί. Κατά ςυνζπειαν θ μεταφορά κθλυκϊν ηϊων ςτο νθςί είναι επιβεβλθμζνθ προκειμζνου να διατθρθκεί θ ιςορροπία και θ ςυνζχιςθ τθσ αναπαραγωγισ. * Υπάρχει θ ςκζψθ να επιτρζπεται ςτο μζλλον θ πρόςβαςθ περιοριςμζνου αρικμοφ επιςκεπτϊν, με τθν ανάλογθ πρόςλθψθ επιπλζον προςωπικοφ αςφαλείασ.
Κακϊσ επιβιβαηόμαςταν ςτθ βάρκα, που κα μασ μετζφερε πίςω ςτο λιμανάκι του Πλατανιά, ο Ευτφχθσ είπε : "Πάμε ανατολικά να δείτε το αγρίμι που κατζβθκε πριν από λίγο ςτο γκρεμό. Ζχει πάει ςτθ κάλαςςα για να γλφψει το αλάτι και να πιεί νερό απ' τισ κοιλότθτεσ των βράχων". Πράγματι ζνασ αίγαγροσ ιταν εκεί και... περιπολοφςε πάνω ςτα βράχια αδιαφορϊντασ για τθν παρουςία μασ. "Φφγε βρε από κει", του φϊναξε ο Ευτφχθσ. "Θα το φασ το κεφάλι ςου κακομοίρθ μου", ςυνζχιςε να φωνάηει απευκυνόμενοσ ςτο ατάραχο αγρίμι. "Αυτό γίνεται", μασ εξιγθςε ο Ευτφχθσ, και ςυνζχιςε. "Κατεβαίνουν τα ηϊα ανφποπτα ςτθ κάλαςςα, με κίνδυνο να γίνουν ςτόχοσ κάποιων ανεγκζφαλων ψαροντουφεκάδων"! Ολόκλθρο εκείνο το βράδυ, ςτο camper, θ ςυηιτθςθ περιφερόταν γφρω από τθ νθςίδα Κοδωροφ και τουσ τετράποδουσ ιδιόρρυκμουσ κατοίκουσ τθσ. Όμωσ θ ςκζψθ μου ςυνζχιςε να περιςτρζφεται γφρω από το όνομα του Νίκου Καραγιάννθ, το όνομα του οποίου, όπωσ ζμακα, δζκθκε, αναπόφευκτα, με τθν ιςτορία του νθςιοφ. Πρόκειται για τον φφλακα που αγάπθςε ςαν δικό του τόπο τα Κοδωροφ και ςυχνά διανυκτζρευε ςτο φυλάκιο, φφτευε εκεί τα ηαρηαβατικά του και μιλοφςε με τα αγρίμια. Με τθν βοικεια του Ευτφχθ Κατάκθ τον ςυνάντθςα, λίγεσ θμζρεσ αργότερα, και είχαμε μια πολφ ενδιαφζρουςα ςυηιτθςθ. Στισ ερωτιςεισ που ζκεςα ςτον 76χρονο ςιμερα, αλλά ακμαίο, κ. Νίκο Καραγιάννθ, πιρα τισ ακόλουκεσ απαντιςεισ. * Ζμεινε ςτα Κοδωροφ ςαν φφλακασ από το 1972 μζχρι το 1997. * Το 1985 κατετζκθ πρόταςθ από τον Ε.Ο.Τ. και τθ Νομαρχία Χανίων να καταςκευαςτοφν μερικά ςπίτια ςτα Κοδωροφ με προοπτικι να φιλοξενθκοφν ς' αυτά διάφοροι "επίςθμοι". Το αποτζλεςμα τθσ ψθφοφορίασ όμωσ δεν επζτρεψε τθν πραγματοποίθςθ εκείνου του προγράμματοσ. Το εφλογο βεβαίωσ ερϊτθμα που προκφπτει είναι πϊσ μπορεί να νομιμοποιείται ψθφοφορία για τθν αλλαγι χριςθσ ενόσ βιότοπου... * Το πρϊτο ηευγάρι αιγάγρων μεταφζρκθκε ςτα Κοδωροφ το 1945, αμζςωσ μετά τθν λιξθ του Β' παγκοςμίου πολζμου. Το 1950 ανζλαβε χρζθ ο πρϊτοσ φφλακασ.
* Τα αγρίμια, κατά τθν διάρκεια τθσ κθτείασ του κ. Καραγιάννθ ιταν 130 περίπου. * Θ λακροκθρία ςτα Κοδωροφ, κατά τον κ. Ν. Καραγιάννθ, είναι αδφνατθ. Όταν όμωσ τον ρϊτθςα να μου πει αν γνωρίηει πϊσ αναρτικθκε θ ελλθνικι ςθμαία ςτο νθςί, χωρίσ κανείσ να αντιλθφκεί τίποτε, φάνθκε να εκπλιςςεται και να αγνοεί το γεγονόσ... * Κακίηει ςιμερα τον εαυτό του που ζφυγε απ' τα Κοδωροφ το 1997 και λζει πωσ κα ικελε να παραμείνει φφλακασ ςτο νθςί άλλα δζκα χρόνια! * Τα αγρίμια κρφβονται κατά τθν διάρκεια τθσ θμζρασ και βγαίνουν για φαγθτό μετά τθν δφςθ του θλίου. Όταν ιταν αυτόσ φφλακασ, 25-30 ηϊα πλθςίαηαν ςτο φυλάκιο για να τραφοφν με το τριφφλλι που φφτευε ο ίδιοσ εκεί. * Λόγω του μικροφ αρικμοφ των κθλυκϊν, πολλά αρςενικά διεκδικοφν κατά τθν περίοδο τθσ αναπαραγωγισ ζνα, πολλζσ φορζσ, κθλυκό ηϊο! Τα κθλυκά γεννοφν ζνα μικρό το οποίο ζχουν μαηί τουσ επί δφο χρόνια. Μετά το πζρασ αυτισ τθσ χρονικισ περιόδου μποροφν και πάλι να γεννιςου
Κείμενο - φωτογραφίεσ : Ιωςιφ Παπαδόπουλοσ. Σθμ. : Οι πλθροφορίεσ για τθν ιςτορία τθσ νθςίδασ Θοδωροφ ελιφκθςαν από διάφορα sites του διαδικτφου και από όςα μου είπαν οι φφλακεσ του νθςιοφ, Ευτφχθσ Κατάκθσ και Νίκοσ Καραγιάννθσ.