Issuu

MATEMATIKK 6 frå CAPPELEN DAMM Parallellbok

Jan Erik Gulbrandsen Randi Løchsen Kristin Måleng Vibeke Saltnes Olsen

Nynorsk

Bli kjend med boka I Matematikk 6 frå Cappelen Damm vil de lære matematikk gjennom utforsking og samarbeid. Saman med læraren og klassekameratane skal de diskutere ulike måtar å løyse oppgåver på. Det er viktig å vere aktiv i matematikktimane, fordi de lærer av å snakke saman og diskutere. De finn derfor alle samtalar og alle samarbeidsoppgåver på same sidenummer i Parallellboka som i Grunnboka.

Kapitteloppslag

Tal

Samtale

26 + 25 =

43 + 36

25 =

69 + 31 =

Rekn ut. Korleis tenkjer du? b) 9 + 4 = a) 6 + 7 = 19 + 4 = 16 + 7 = 29 + 4 = 26 + 7 =

c) 8 + 3 = 28 + 3 = 58 + 3 =

1.2

Rekn ut. Korleis tenkjer du? b) ϭϮ о ϳ с a) ϭϬ о ϱ с ϮϮ о ϳ с ϱϬ о ϱ с ϴϮ о ϳ с ϵϬ о ϱ с

c) ϭϯ о ϲ с ϯϯ о ϲ с ϵϯ о ϲ с

1.3

Ida og Emil har 23 kr til saman. Ida har 5 kr meir enn Emil. Kor mange kroner har Emil?

Ida Emil

11 –

11 + 3 + 9 =

2+9=

75 + 75 +

plassverdi, utvida form, overslag, partal, oddetal, primtal, avrunding

Alle kapitla har samtaleruter i ramme. Ruta er delt med ein strek. Problemstillinga som står over streken, skal de snakke om og prøve å løyse. De skal reflektere og argumentere for ulike løysingar. Under streken presenterer vi eitt eller fleire løysingsforslag eller metodar som de kan reflektere over og drøfte.

Korleis vil du løyse oppgåvene nedanfor ved hovudrekning?

1.1

omgrep

• utforske, bruke og skildre hovudrekningsstrategiar i addisjon og subtraksjon • utforske, bruke og skildre plassverdisystemet • utvikle og bruke skriftlege metodar for addisjon og subtraksjon • vurdere og gjere føremålstenlege overslag

Samtale

Hovudrekning

21 + 4 + 9

mål

Kvart kapittel blir innleidd med eit samtalebilete som gir eit godt utgangspunkt for samtale og refleksjon. I lærarrettleiinga er det ei lita historie til kvart bilete som har ei matematisk problemstilling. I samtalen får de aktivisert den kunnskapen de har om temaet for kapittelet, og de får ei innføring i det de skal lære.

23 kr

MATEMATIKK 6 GRUNNBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Oppgåver Etter samtalen er det først enkle oppgåver som liknar på den de har løyst gjennom klassesamtalen. I parallellboka er alle oppgåvene slik at dei kan løysast ved å skrive i boka. Nokre stader finn du sider utan sidetal med fleire oppgåver. 1.4

Leon og Omer samlar flasker på tivoli. Dei samlar 36 flasker til saman. Leon samlar to flasker meir enn Omer. Kor mange flasker samlar Omer?

1.5

Rekn oppgåvene nedanfor i hovudet. b) 10 + 5 = a) 8 + 7 = 6+7= 5+9= 8+5= 4+7= 13 + 6 = 13 + 2 = 7+5= 9+9= 3+4= 6+8=

c) 18 – 9 = 20 – 8 = 16 – 7 = 12 – 3 = 13 – 8 = 15 – 7 =

1.6

Sett inn tala som manglar. Skriv reknestykka. a) 100 = + 25 b) + 57 = 77 ĚͿ ϴϭ о ϵ с e) 14 = о ϭϱ

c) 28 + = 30 ĨͿ о ϯϱ с ϯϱ

1.7

Skriv tala som manglar. a)

100

500 250

Utforsk saman

1000 400

Utforsk saman Lag 10 hovudrekningsoppgåver kvar, og løys oppgåvene til kvarandre. Forklar kvarandre korleis de tenkte då de løyste oppgåvene.

1 TAL

Dette er oppgåver der de skal arbeide i læringspar eller små grupper. De skal reflektere, samtale og diskutere framgangsmåtar og løysingsstrategiar. Med desse oppgåvene får de øving i å bruke det matematiske språket, og de får vite noko om tenkjemåten til kvarandre i løysinga av matematiske problemstillingar.

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Oppgåver med digitale verktøy

Formlar i rekneark Samtale

I løpet av mellomtrinnet skal de bli kjende med grunnleggjande funksjonar i digitale verktøy som Excel og GeoGebra. De lærer korleis de kan bruke rekneark som verktøy for å løyse problem innanfor tverrfaglege tema.

Elevane i klasse 6A skal ha fest. Marie lagar eit budsjett i eit rekneark for å sjå kva ho kan handle. I celle D4 skriv ho formelen = B4*C4. Formelen multipliserer talet i celle B4 med prisen i celle C4. For å få den same formelen for dei andre varene klikkar ho i det nedste høgre hjørnet i celle D4 og trekkjer ned til og med celle D7.

• Kva viser talet i D4? • Marie ønskjer å summere alle utgiftene i celle D8. Korleis kan ho gjere det? • Kva formel kan ho skrive i celle D9 for å vise differansen mellom inntektene og utgiftene? • Kvifor trur du Marie ønskjer å ha ei celle som viser denne differansen? • Kva bør Marie gjere dersom ho får eit negativt tal i celle D9?

1.75 Bruk reknearket til samtalen ovanfor. Rekn ut kor mykje klasse 6A kan handle av dei ulike varene når dei skal halde seg til budsjettet.

1 TAL

Loppemarknad

Temaoppgåver Temaoppgåver er oppgåver der de får bruke kunnskap frå fleire område enn det kapittelet handlar om.

Det er loppemarknad i Fermat, og vennene våre er på utkik etter nokre godbitar.

1.76 Plex kjøper tre tekoppar. Dei kosta 11 kr, 7 kr og 9 kr. Kor mykje må ho betale til saman for tekoppane?

1.77 Bio ser etter brukte tannhjul. Han finn 12 tannhjul til 1,50 kr per stykk. Kor mykje må han betale?

1.78 Maxi har med seg 240 kr på loppemarknaden. Ada har med seg 75 kr meir enn Maxi. Kor mykje kan dei handle for til saman?

1.79 Henrik vil kjøpe ein trompet. Han kosta 485 kr, men Henrik prutar og får 90 kr i avslag. Han betalar med ein 500-kronesetel. Kor mange kroner får han tilbake?

1.80 Henrik set seg ned og tek ein pause. I pausen morar han seg med å lage reknestykke. Lag eit addisjonsstykke og eit subtraksjonsstykke til kvart av svara. a) 13 b) 165 c) 412 36

MATEMATIKK 6 GRUNNBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Sant eller usant Grunngi svara

• • • • • • • •

Det dobbelte av 75 er 150. Halvparten av 52 er 36. Primtal er heile tal større enn 1 som berre kan delast med seg sjølv og 1. Alle oddetal er primtal. Alle partal kan delast på 2. 72 341 er eit femsifra tal. 222 er eit tosifra tal. Tiarvennen til 10 er 20.

Oppsummering Tiarvenner

8 + 2 = 10 18 + 2 = 20 19 + 2 = 18 + 2 + 1 = 21 Det vi veit om tiarvenner, kan vi bruke på andre tal. Rekne via heil tiar

Døme: 40 + 19 + 20 40

ϰϬ о ϭϵ –1 59

sŝ ƚĞŶŬĞƌ ϰϬ н ϮϬ о ϭ с ϱϵ

– 20

+1 20

sŝ ƚĞŶŬĞƌ ϰϬ о ϮϬ н ϭ с Ϯϭ

Sant eller usant? Sant eller usant? er ei samling utsegner som de skal vurdere og argumentere for om er sanne eller usanne.

Dobling og halvering

Nær dobling

Nær halvering

75 + 75 = 150

ϱϬ о Ϯϱ с Ϯϱ

75 + 76 = 75 + 75 + 1 = 151

ϱϬ о Ϯϲ с ϱϬ о Ϯϱ о ϭ с Ϯϰ

MATEMATIKK 6 GRUNNBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Oppsummering Oppsummering er ei samling med døme på det de har arbeidd med i kapittelet. Oppsummerande oppgåve

ILL: hestespillet fra tivoliet eller lage nytt, sett av plass

Ada er på tivoli og spelar på hest. Når ballen treffer hòlet, vil hesten flytte seg dobbelt så mange skritt som talet ved sida av hòlet viser. a) Ada treffer med tre kast. Ho treffer 2, 6 og 10. Kor mange skritt flyttar hesten seg til saman? b) Ada ligg 20 skritt bak den leiande hesten. Ho har to kast att. Kva for hòl må ho treffe for å kome likt som den leiande hesten? c) Ada vil spele meir. Ho legg pengane sine på ein disk og tel. Kor mange kroner har ho att?

Oppsummerande oppgåve I den oppsummerande oppgåva får du vist kva du har lært i kapittelet.

d) Henrik er også på tivoli. Han hadde 350 kr då han kom til tivoliet. Han har brukt 189 kr. Kor mange kroner har han att? e) Ein billett med eitt spel kosta 49 kr. Ein billett med tre spel kosta 120 kr. Kor mykje sparar Ada på å kjøpe ein billett med tre spel framfor å kjøpe tre enkeltbillettar?

Først til hundre og tilbake til null Utstyr

MATEMATIKK 6 GRUNNBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Terning, blyant og papir. Talet på spelarar

2–4 Kva spelet går ut på

Spel

Spelet kan spelast i tre variantar. Anten frå 0 til 100 og tilbake til 0, berre frå 0 til 100 eller berre frå 100 til 0. Frå 0 til 100. Spelar 1 kastar terningen så mange gonger han eller ho ønskjer. Adder resultata etter kvart, men dersom spelaren kastar ein einar, mistar spelaren poenga frå denne runden og det er neste spelar sin tur. Dersom spelaren stoppar før han eller ho kastar ein einar, noterer spelaren poenga frå denne runden og begynner neste runde med å addere frå denne summen og oppover.

Spel kan vere ein morosam og annleis måte å lære matematikk på.

Vinnar

Den som først kjem til 100, har vunne spelet. (Spelaren vinn og får 100 sjølv om siste kast fører til at summen blir større enn hundre.) Variant

Frå 100 til 0. Ein spelar etter same reglar som ovanfor, men spelaren startar med 100 poeng og subtraherer ned til 0. Spelarane avgjer før spelet begynner, om dei spelar frå 0 til 100, frå 100 til 0 eller frå 0 til 100 og tilbake til 0.

MATEMATIKK 6 GRUNNBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

BLI KJEND MED BOKA

Innhald Bli kjend med boka . . . . . . . . . . . . . . 2

1. Tal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Hovudrekning . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 ƌƵŬĞ ƟĂƌǀĞŶŶĞƌ . . . . . . . . . . . . . . . 10 ZĞŬŶĞ ǀŝĂ ŚĞŝů ƟĂƌ . . . . . . . . . . . . . . 11 Dobling og halvering . . . . . . . . . . . . 12 Dobling og halvering i ŵƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Overslag . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 DƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ ǀĞĚ Ċ ĚĞůĞ opp tala . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Partal, oddetal og primtal . . . . . . . . 18 Plassverdisystemet . . . . . . . . . . . . . . 20 Avrunding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 24 ĚĚŝƐũŽŶ ʹ ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . . . . . . 26 ^ƵďƚƌĂŬƐũŽŶ ʹ ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . . . . 28 Tekstoppgåver . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 Tekstoppgåver med modell . . . . . . . 32 Rekneark – summere . . . . . . . . . . . . 34 Formlar i rekneark . . . . . . . . . . . . . . 35 Loppemarknad . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Sant eller usant . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Oppsummering . . . . . . . . . . . . . . . . 38 Oppsummerande oppgåve . . . . . . . 40 Finn ut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 &ƆƌƐƚ Ɵů ŚƵŶĚƌĞ ŽŐ ƟůďĂŬĞ Ɵů ŶƵůů . . 42 ^ƟŐĞ ŵĞĚ ϴ ƚƌŝŶŶ . . . . . . . . . . . . . . . 43

2. Desimaltal . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 Desimaltal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 Tidelar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Hundredelar . . . . . . . . . . . . . . . . . . 52

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Tusendelar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Addisjon og subtraksjon . . . . . . . . . ĚĚŝƐũŽŶ ʹ ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . . . . . . ^ƵďƚƌĂŬƐũŽŶ ʹ ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . . . . Desimaltal, brøk og prosent . . . . . . På tur i skogen . . . . . . . . . . . . . . . . . Sant eller usant . . . . . . . . . . . . . . . . Oppsummering . . . . . . . . . . . . . . . . Oppsummerande oppgåve . . . . . . . dĞƩĂƐƚ ƉĊ ϭϬ . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

56 60 61 64 68 72 74 74 78 79

3. Geometri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 80 hƞŽƌƐŬĞ ǀŝŶŬůĂƌ . . . . . . . . . . . . . . . . 82 Måle vinklar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 Lengdemål . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 86 Linje, linjestykke og stråle . . . . . . . . 89 Firkantar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 Rektangel og kvadrat . . . . . . . . . . . . 91 Parallellogram og trapes . . . . . . . . . 92 Trekantar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 94 'ĞŽŵĞƚƌŝƐŬĞ ĮŐƵƌĂƌ ŝ 'ĞŽ'ĞďƌĂ . . . 96 Omkrins og areal . . . . . . . . . . . . . . . 98 KŵŬƌŝŶƐ ʹ ƵůŝŬĞ ĮŐƵƌĂƌ. . . . . . . . . . 100 Omkrins og areal – rektangel . . . . 102 Areal – trekantar . . . . . . . . . . . . . . 106 Sirkel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 110 Omkrins – sirkel . . . . . . . . . . . . . . . 112 Biblioteket skal pussast opp . . . . . 114 Finn ut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 116 Sant eller usant . . . . . . . . . . . . . . . 117 Oppsummering . . . . . . . . . . . . . . . 117 Oppsummerande oppgåve . . . . . . 121 Mosaikk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122 Finn ut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 123

4. Multiplikasjon og divisjon . . . 124 DƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ ŽŐ ĚŝǀŝƐũŽŶ . . . . . . . DƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ ŽŐ ĚŝǀŝƐũŽŶ ʹ dele opp tal . . . . . . . . . . . . . . . . . . Divisjon med rest . . . . . . . . . . . . . . DƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ ʹ ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . DƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ ŵĞĚ ĚĞƐŝŵĂůƚĂů . . . ĞƐŝŵĂůƚĂůů ŵƵůƟƉůŝƐĞƌƚ med desimaltal. . . . . . . . . . . . . . . . KǀĞƌƐůĂŐ ŝ ŵƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ . . . . . . . . DƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ ŵĞĚ ĚĞƐŝŵĂůƚĂů ʹ ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . . . . Divisjon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Divisjon av desimaltal . . . . . . . . . . Overslag i divisjon . . . . . . . . . . . . . Divisjon av desimaltal – ŽƉƉƐƟůůŝŶŐ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rekneark. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sŝŶƚĞƌĨĞƐƟǀĂů . . . . . . . . . . . . . . . . . Sant eller usant? . . . . . . . . . . . . . . Oppsummering . . . . . . . . . . . . . . . Oppsummerande oppgåve . . . . . . Fire på rad . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

126 130 132 134 137 140 142 143 146 149 152 153 156 158 160 160 164 165

5. Algebra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 166 Symmetri og spegling. . . . . . . . . . . Lage symmetribilete i GeoGebra . . Rotasjon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . >ĂŐĞ ĮŐƵƌĂƌ ŵĞĚ ƐƉĞŐůŝŶŐ i GeoGebra . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rotasjon i GeoGebra . . . . . . . . . . . Forskyving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koordinatsystem . . . . . . . . . . . . . . Forskyving i koordinatsystem . . . . Parallellforskyving – GeoGebra . . . Å lage formlar – addisjon og subtraksjon . . . . . . . . . . . . . . . . ůĂŐĞ ĨŽƌŵůĂƌ ʹ ŵƵůƟƉůŝŬĂƐũŽŶ . . . Å lage formlar – areal . . . . . . . . . .

168 171 172 174 175 176 178 180 183

Å lage formlar – omkrins . . . . . . . . Formlar i rekneark – areal og omkrins . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Likningar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Koding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Maxi og hønene . . . . . . . . . . . . . . . Sant eller usant? . . . . . . . . . . . . . . Oppsummering . . . . . . . . . . . . . . . Oppsummerande oppgåve . . . . . . dƌĞī ƉƵŶŬƚĂ . . . . . . . . . . . . . . . . . .

190 194 196 200 202 204 204 206 207

6. Tredimensjonale ﬁgurar . . . . . 208 dƌĞĚŝŵĞŶƐũŽŶĂůĞ ĮŐƵƌĂƌ . . . . . . . . . Flater . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ZĞƩĞ ƉƌŝƐŵĞ . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kube . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Pyramidar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sylinder . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kjegle . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . KǀĞƌŇĂƚĞ. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Volum . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rekneark – volum . . . . . . . . . . . . . GeoGebra – volum . . . . . . . . . . . . . Volummål . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Omgjering av måleiningar . . . . . . . Sirkus Jacobi besøkjer Fermat . . . . Finn ut . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sant eller usant? . . . . . . . . . . . . . . Oppsummering . . . . . . . . . . . . . . . Oppsummerande oppgåve . . . . . . 'ũĞƩ ǀŽůƵŵĞƚ . . . . . . . . . . . . . . . . .

210 211 212 213 214 216 217 220 224 227 229 230 232 236 238 239 239 242 243

184 186 188

INNHALD

Tal

mål

omgrep

ƐŝīĞƌ͕ ĚŝīĞƌĂŶƐĞ͕ plassverdi, utvida form, overslag, partal, oddetal, primtal, avrunding

Hovudrekning Samtale Korleis vil du løyse oppgåvene nedanfor ved hovudrekning?

2+9= 21 + 4 + 9

75 + 75 +

1.1

26 + 25 =

43 + 36

25 =

69 + 31 =

Rekn ut. Korleis tenkjer du? a) 6 + 4 = പപ

1.2

11 –

11 + 3 + 9 =

b) 9 + 1 = പപ

c) 8 + 2 = പപ

16 + 4 = പപ

19 + 1 = പപ

28 + 2 = പപ

26 + 4 = പപ

29 + 1 = പപ

58 + 2 = പപ

a) ϭϬ о ϱ с പപ

b) ϭϮ о ϲ с പപ

c) ϭϯ о ϯ с പപ

ϱϬ о ϱ с പപ

ϮϮ о ϲ с പപ

ϯϯ о ϯ с പപ

ϵϬ о ϱ с പപ

ϴϮ о ϲ с പപ

ϵϯ о ϯ с പപ

Rekn ut. Korleis tenkjer du?

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

1.3

Emil har 10 kr. Ida har 5 kr meir enn Emil. Kor mange kroner har dei til saman?

Emil

Ida

? 5

Svar: Emil og Ida har പപപ kr til saman.

1.4

Leon og Omer samlar flasker på tivoli. Omer samlar 12 flasker. Leon samlar to flasker meir enn Omer. Kor mange flasker samlar dei til saman? Omer:

Leon: Svar: Omer og Leon samlar പപപ flasker til saman.

1.5

Sett inn tala som manglar. a) 100 = പപ + 50

1.6

b) 28 + പപ = 30

c) പപ + 57 = 77

Skriv tala som manglar. a)

100 49

500 250

1000 400

Utforsk saman Lag 10 hovudrekningsoppgåver kvar, og løys oppgåvene til kvarandre. Forklar kvarandre korleis de tenkte då de løyste oppgåvene.

1 TAL

Bruke tiarvenner Samtale Korleis kan de bruke det de kan om tiarvenner, til å rekne oppgåver med tal som har større verdi? മϵ н ϭ

മϱ н ϱ

19 + 1

45 + 5 മϴ н Ϯ

മമϲ н ϰ

28 + 2

116 + 4 മϳ н ϯ 77 + 3

1.7

Rekn ut. a) 4 + 6 = പപ 14 + 6 = പപ

1.8

1.9

53 + 7 = പപ

Rekn ut. a) 25 + 5 = പപ

b) 44 + 6 = പപ

25 + 6 = പപ

44 + 8 = പപ

Rekn ut. a) 18 + 2 + 5 = പപ

b) 3 + 7 = പപ

b) 21 + 7 + 9 = പപ

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

c) 8 + 2 = പപ 28 + 2 = പപ

Rekne via heil tiar Samtale Henrik har 58 kr, og Ada har 29 kr. Kor mange kroner har dei til saman?

Maxi har 67 kr. Ho kjøper ein penn til 19 kr. Kor mange kroner har Maxi igjen?

Metode 1 58 + 29 =

Metode 1 67 – 19 =

+ 30 58

–1 87

– 20

+1 47

Svar: Dei har 87 kr til saman.

Svar: Maxi har att 48 kr.

Metode 2 58 + 29 = 58 + 30 – 1 = 87

Metode 2 ϲϳ о ϭϵ с 67 – 20 + 1 = 48

Svar: Dei har 87 kr til saman.

Svar: Maxi har att 48 kr.

1.10 Rekn ut. a) 14 + 9 = പപപ

b) 54 – 9 = പപപ

14 14 + 19 =പപപ

54 54 – 29 =പപപ

1 TAL

Dobling og halvering Samtale Korleis kan det de veit om dobling og halvering, hjelpe dykk til å løyse desse oppgåvene?

75 + 76 =

400 – 201 =

Løysing

75 + 76 =

400 – 201 =

75 + 75 + 1 = 151

400 – 200 – 1 = 199

1.11 Rekn ut. a) 8 + 8 = പപ

b) 25 + 25 = പപ

c) 12 + 12 = പപ

8 + 9 = പപ

25 + 26 = പപ

12 + 13 = പപ

8 + 7 = പപ

25 + 24 = പപ

12 + 11 = പപ

a) 12 – 6 = പപ

b) 50 – 25 = പപ

c) 60 – 30 = പപ

12 – 7 = പപ

50 – 26 = പപ

60 – 31 = പപ

12 – 5 = പപ

50 – 24 = പപ

60 – 29 = പപ

1.12 Rekn ut.

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

1.13 Doble og halvere tala. Halvparten

Det dobbelte

പപ

4 40 44 8 80 88

1.14 Marianne bakar muffins. Ho brukar denne oppskrifta.

300 g smør 3 dL sukker 3 stk. egg l 6 dL kveitemjø er 1,5 ts bakepulv

a) Doble oppskrifta:

b) Halver oppskrifta:

പപപഩŐ ƐŵƆƌ

പപപഩĚ> ƐƵŬŬĞƌ

പപപഩĞŐŐ

പപപഩŐ ŬǀĞŝƚĞŵũƆů

പപപഩƚƐ ďĂŬĞƉƵůǀĞƌ

1 TAL

Dobling og halvering – multiplikasjon Samtale Kva skjer når vi doblar den eine faktoren og halverer den andre?

4 · 0,5

Løysing 4 · 0,5 = 2 · 1 = 2

Når du doblar den eine faktoren og halverer den andre i multiplikasjon, får du same produkt.

1.15 Plex har fire fat med tre bollar på kvart fat. Ho samlar bollane i posar, med seks bollar i kvar pose.

പപപс

4 · 3 = പപ

2 · 6 = പപ

1.16 Rekn ut. a) 2 · 100 = പപപ 4 · 50 = പപപ 14

b) 5 · 4 = പപപ 10 · 2 = പപപ

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

c) 6 · 6 = പപപ 12 · 3 = പപപ

1.17 Rekn ut. a) 5 · 2 = പപ

b) 9 · 2 = പപ

c) 6 · 2 = പപ

10 · 1 = പപ

18 · 1 = പപ

12 · 1 = പപ

20 · 0,5 = പപ

36 · 0,5 = പപ

24 · 0,5 = പപ

a) 12 · 0,5 = പപ

b) 16 · 0,5 = പപ

c) 14 · 0,5 = പപ

6 · 1 = പപ

8 · 1 = പപ

7 · 1 = പപ

1.18 Rekn ut.

1.19 Sorter oppgåvene nedanfor slik at dei viser lik verdi. 12 · 3

= = = = =

6·6

12 · 5പപ50 · 2പപ10 · 1 പപϭϬϬ ͼ ϭ പപ16 · 4

15 · 4പപϮϬ ͼ Ϭ͕ϱപപ30 · 2 പപ8 · 8പപപϲ ͼ ϭϬ

Utforsk saman Det er 28 elevar i klassen. Alle får ein kartong med 0,25 L mjølk. Kor mange liter mjølk får elevane til saman?

1 TAL

Overslag Samtale Baye har 200 kr. Gjer overslag og sjekk om han har nok pengar til å kjøpe varene nedanfor.

89 kr

36 k

r 27 k

k 24 Løysing 40 + 90 + 30 + 30 = 190

Baye rundar alle prisane oppover for å vere sikker på at 200 kr er nok til å betale alle varene.

1.20 Omer og Silje kjøper frukt. Omtrent kor mykje kostar

39 kr

a) ei korg med jordbær? പപപപ

പപപപപപപപപപപ

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

r 19 k

c) ein klase bananar og ein boks med druer?

b) ein boks med druer? പപപപ

Multiplikasjon ved å dele opp tala Samtale Korleis kan de løyse denne oppgåva ved å bruke kjende multiplikasjonar? 12 · 5 = Løysing 1 12 · 5 = 10 · 5 = 50 മϮ ͼ ϱ с ϭϬ = 60

Løysing 2 12 · 5 = മϲ ͼ ϱ с ϯϬ മϲ ͼ ϱ с ϯϬ = 60

12 10

12 6

1.21 Rekn ut. a) 4 · 5 = പപ

b) 6 · 3 = പപ

10 · 5 = പപ 14 · 5 = പപ

10 · 3 = പപ 10

c) 2 · 8 = പപ

16 · 3 = പപ

d) 4 · 3 = പപ

10 · 8 = പപ 12 · 8 = പപ

16 6

20 · 3 = പപ 10

24 · 3 = പപ

Utforsk saman Del opp tala på minst to ulike måtar og rekn ut. Forklar korleis de tenkjer. 14 · 3

51 · 7

22 · 8

48 · 2

1 TAL

Partal, oddetal og primtal Samtale

Kva for nokre av tala er partal, oddetal eller primtal?

Løysing Partal er tal som sluttar på siffera 0, 2, 4, 6, 8. Svar: Tala 4, 8 og 100 er partal.

Oddetal er tal som sluttar på siffera 1, 3, 5, 7, 9. Svar: Tala 13, 15 og 21 er oddetal. Primtal er alle heile tal større enn 1 som berre kan delast med seg sjølv og 1. Svar: Talet 13 er primtal.

1.22 Teikn strek frå talet til rett boks. Nokre tal passar i to boksar.

Ϯപപപ3പപപ5പപപ8പപപϵപപപ13പപപ20

Partal

Oddetal

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Primtal

1.23 Set ring rundt tala som er partal.

3പഩപപപ4പഩപപപ5പപഩപപϭϬപഩപപപ11 പപഩϭϯപപപപ14പപപപ21പപപപഩ22 1.24 Set ring rundt tala som er oddetal.

3പഩപപപ4പഩപപപ5പപഩപപϭϬപഩപപപ11 പപഩϭϯപപപപ14പപപപ21പപപപഩ22 1.25 Set ring rundt tala som er primtal.

3പഩപപപ4പഩപപപ5പപഩപപϭϬപഩപപപ11 പപഩϭϯപപപപ14പപപപ21പപപപഩ22 1.26 Hald fram talfølgja. a)

Utforsk saman Skriv to primtal som har differansen 4. Kan de finne fleire løysingar?

1 TAL

Plassverdisystemet Samtale

Du skal bruke alle siffera ved sida av. Du kan berre bruke siffera éin gong til kvar oppgåve. Kva er det største talet du kan lage? Kva er det minste talet du kan lage?

7 5

Kor mange siffer har talet 167 973?

Løysing Det største talet ein kan lage med siffera, er 9 875 431. Det minste talet ein kan lage med siffera, er 1 345 789.

Talet 167 974 har seks siffer.

1.27 Skriv tala. ƚƌĞ ĮƌĞ ŚƵŶĚƌĞ ŽŐ Ċƫ പ പപപപപപപപ

Ɵ ƚƵƐĞŶ ƐũƵ ŚƵŶĚƌĞ Ž Ő ƚũƵĞĞŝŶ പപപപപപപപപ

to tusen tre hundre og tolv പപപപപപപപപ

1.28 Lag tal. Bruk alle siffera i kvar oppgåve.

a) Skriv det største talet du kan lage med siffera. പപപപപപ b) Skriv det minste talet du kan lage med siffera. പപപപപപ

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Samtale Talet 167 943 har seks siffer. Kva verdi har kvart av siffera i talet?

Metode 1

167 943 100 000

60 000

7 000

900

Metode 2 Talet blir skrive på utvida form. 167 943 = 100 000 + 60 000 + 7000 + 900 + 40 + 3

1.29 Kva verdi har sifferet som er understreka? a) 5973 പപപഩ

b) 36 9ϳϰഩപപപഩ

c) 105Ϯഩപപപഩ

1.30 Kva verdi har sifferet 7 i kvart av desse tala? ĂͿ ϳϰϮϯഩപപപഩ

ďͿ ϳϵ ϰϭϯഩപപപഩ

ĐͿ ϭϳϵϯഩപപപഩ

Utforsk saman Korleis kan de setje saman siffera til høgre til tal som gjer at de får ein størst mogleg differanse når de subtraherer tala?

3 1

5 1 TAL

1.31 Kva for eit tal skal stå der pila peikar? പപഩപ

പപപഩ

8100

8200

പപഩപ

8400

പപഩപ

8500

8700

1.32 Kva for eit tal skal stå der pila peikar? പഩഩപ പഩപഩ

9200

9300

പപഩപ

9600

9700

പപഩപ

9900

1.33 Kva for eit tal er éin meir enn a)

999

1349

2499

1.34 Kva for eit tal er éin mindre enn a)

100

1000

1.35 Set inn rett teikn: <, > eller =. a) 4500 c) 10 998

1599 12 124

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

b) 8397 d) 10 000

10 671 9999

1250

1.36 Skriv tala som manglar i tabellen. 100 mindre പപ

100 meir 2500 12 458 5000 8150 132

1.37 Rekn ut. a) 4000 + 800 + 30 + 9 = പപപപപ b) 10 000 + 2000 + 900 + 40 + 5 = പപപപപ c) 50 000 + 6000 + 500 + 30 = പപപപപ

1.38 Eva er fødd 28.05.2009. Det er på 100-årsdagen til dd? tippoldemor hennar. Når blei tippoldemora hennar fødd? Svar: Tippoldemora blei fødd പപപപപപപപപപപ..

Utforsk saman Nina er fødd før år 2000. Ho er yngre enn 70 år, men eldre enn 45 år. Året ho er fødd, har eit oddetal på einarplassen og eit partal på tiarplassen. Sifferet på hundrarplassen er summen av sifferet på einarplassen og sifferet på tiarplassen. Kva for eit år blei Nina fødd?

1 TAL

Avrunding Samtale Ada og Henrik er på handletur. Ada handlar for 3743 kr. Henrik handlar for 3682 kr. Når Plex spør dei kor mykje dei har handla for, svarar begge to at dei har handla for omtrent 3700 kr. Korleis kan dei ha tenkt?

Løysing Ada

3743 | 3 700 3743 er nærare 3 700 enn 3800

3743 3500

3600

3700

3800

3900

Svar: Ada rundar av til næraste 100, som er 3700. Løysing Henrik

3682 3500

3600

3700

3800

3682 | 3 700 3682 er nærare 3 700 enn 3600

3900

Svar: Henrik rundar av til næraste 100, som er 3700.

1.39 Vegard kjøper varene nedanfor. ndrar. ar. Rund av prisane til næraste hundrar. ϳϴϬ Ŭƌ у പപപപ kr

4279 kr

329 kr

ϰϮϳϵ Ŭƌ у പപപപ kr ϯϮϵ Ŭƌ у പപപപ kr

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

780 kr

1.40 Bio har oppteljing på verkstaden.

48 stk.

29 stk.

31 stk.

a) Rund av til næraste tiar, og rekn ut omtrent kor mange skruar Bio h har. k Bi

Svar: Bio har til saman omtrent പപപപ skruar.

98 stk.

125 stk.

268 stk.

b) Rund av til næraste hundrar, og rekn ut omtrent kor mange spikrar Bio har.

Svar: Bio har til saman omtrent പപപപ spikrar.

1898 stk.

4320 stk.

7750 stk.

c) Rund av til næraste tusenar, og rekn ut omtrent kor mange stiftar Bio har.

Svar: Bio har til saman omtrent പപപപ stiftar.

1 TAL

Addisjon – oppstilling Samtale 285 kr

Tarek kjøper genseren og buksa. Kor mykje betalar han?

Metode 1 459 + 285 = 400 + 200 = 600 മϱϬ н മϴϬ с ϭϯϬ മമϵ н മമϱ с മϭϰ മമമമമമമമ= 744

459

Svar: Tarek betalar 744 kr.

Metode 2 1

4 5 9 + 2 8 5 = 7 4 4

Svar: Tarek betalar 744 kr.

1.41 Rekn ut. Vel metode. a) 142 + 116 =

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

b) 245 + 321 =

1.42 Hamza handlar kleda du ser til høgre. Kor mykje handlar han for?

84 4

533

Svar: Hamza handlar for പപപപ kr.

1.43 Rekn ut. ĂͿപϰϱϲ н Ϯϭϲ с

ďͿപϱϭϰ н ϯϮϳ с

ĚͿപϭϮϯϰ н ϯϱϰϮ с

ĞͿപϮϯϴϰ н ϰϱϯϯ с

1.44 Kva for siffer manglar? a)

1 2 3 + 2 5 = 3 5 8

3 4 + 4 3 2 = 7 8 6

4 6 2 + 1 3 = 5 5

1 TAL

Subtraksjon – oppstilling Samtale Rut har 2000 kr. Ho kjøper solbriller til 449 kr. Kor mange kroner har ho att?

Metode 1

ϮϬϬϬ о ϰϰϵ с ϮϬϬϬ о ϰϬϬ о ϰϬ о ϵ с ϭϲϬϬ о ϰϬ о ϵ с ϭϱϲϬ о ϵ с 1551

449 400

Svar: Rut har att 1551 kr. Metode 2 10

2 0 0 0 – 4 4 9 = 1 5 5 1

Svar: Rut har att 1551 kr.

1.45 Rekn ut. Vel metode. a) 345 – 213 =

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

b) 719 – 406 =

1.46 I butikken El-eksperten sel dei elektriske artiklar 14 98

7 kr

765 65 57 krr

46 87

11 38

2 kr

a) Stian kjøper mobiltelefon, men han får 250 kr i avslag. Kor mykje betalar han?

b) Familien Hussain kjøper TV. Dei får 500 kr i avslag. Kor mykje betalar dei?

Svar: Han betalar പപപപ kr.

Svar: De betalar പപപപ kr.

Utforsk saman Kva siffer manglar? ĂͿഩ

1 0 3 – 2 9 = 2 5

ďͿഩ

1 4 3 8 – 7 6 = 4 8 5

ĐͿഩ

2 1 0 – 5 8 6 = 1 7 0 9

1 TAL

Tekstoppgåver Samtale Marianne brukar skritteljar. Ho går 9785 skritt måndag og 11 043 skritt tysdag. Kor mange skritt går Marianne i løpet av dei to dagane? Kva opplysningar får vi i teksten? Kva skal vi finne ut?

1.47 Alina kjøper sykkelhanskar og sykkelhjelm. a) Kor mange kroner må ho betale?

751 kr

b) Alina betalar med 1500 kr. Kor mange kroner får ho tilbake?

Svar: Ho må betale പപപപ kr.

Svar: Ho får പപപപ kr tilbake.

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

1.48 På skiltet ser du ulike trimrundar.

a) Bjørg seier at ho har gått 7821 m. Kva for ein runde har ho gått? പപപപപപപപപപപപ b) Erik seier at han har gått omtrent 5600 m. Kva for ein runde har han gått? പപപപപപപപപപപ c) Aina går Tråkket to gonger. Kor mange meter går ho? d) Kor mykje lengre er Stien enn Tråkket? c)

Svar: Alina går പപപപ m.

Svar: Stien er പപപപ m lengre enn Tråkket.

Utforsk saman Maxi kastar tre terningar og får 9 til saman. Kva kan terningane ha vist?

1 TAL

Tekstoppgåver med modell Samtale A Ada sparar til sykkel. På bursdagen sin får ho 650 kr av familien. Av vennene sine får ho 230 kr meir enn av familien. Kor mange kroner får Ada til saman på bursdagen sin? B Henrik fekk 1420 kr til bursdagen sin. Han fekk 650 kr av familien. Resten fekk han av venner. Kor mange kroner fekk Henrik av venner?

Løysing A

Av familien

650

Av familien og venner

650

? 230

Svar: Ada fekk 1530 kr til bursdagen sin. Løysing B

1420

Henrik fekk i alt Av familien

650

Svar: Henrik fekk 770 kr av venner.

1.49 Julie kjøper ei bok og eit pennal. Boka er 150 kr dyrare enn pennalet. Pennalet kosta 230 kr. Kor mykje betalar ho til saman?

Pennalet

230

Boka

230

? 150

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Svar: Ho betalar പപപപ kr til saman.

1.50 Karoline får 275 kr av bestefar. Ho får 35 kr meir av mor si enn av bestefar. Kor mykje får ho til saman? Av bestefar

Av mor

Svar: Ho får til saman പപപപ kr.

1.51 Nathan fiskar ein torsk og ein sei. Fiskane vegg til saman 3875 g. Seien veg 1205 g. Kor mykje veg torsken? Til saman Seien

Svar: Torsken veg പപപപ g.

1 TAL

Rekneark – summere Samtale Nedanfor ser du utsnitt av eit rekneark.

Genser 654 kr Bukse 475 kr Sokkar 75 kr Belte 164 k r

Kva er celle, rad og kolonne? Kva for eit tal står i celle B5? Kva funksjon har denne knappen?

1.52 Nedanfor ser du varer du kan handle i bruktbutikken Chill Tex. 777 kr

349 kr 678 kr

587 kr

349

5 36

k varene og prisane inn a) Tom kjøper genseren, T-skjorta og capsen. Skriv i rekneark, og finn ut kor mykje han handlar for. b) Lise handlar alle varene på biletet. Skriv varene og prisane inn i eit rekneark, og finn ut kor mykje ho handlar for. c) Du kan handle for 1000 kr. Bruk eit rekneark til å finne ut kva du kan handle. 34

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Formlar i rekneark Samtale Elevane i klasse 6A skal ha fest. Marie lagar eit budsjett i eit rekneark for å sjå kva ho kan handle. I celle D4 skriv ho formelen = B4*C4. Formelen multipliserer talet i celle B4 med prisen i celle C4. For å få den same formelen for dei andre varene klikkar ho i det nedste høgre hjørnet i celle D4 og trekkjer ned til og med celle D7.

1.53 Bruk reknearket til samtalen ovanfor. Rekn ut kor mykje klasse 6A kan handle av dei ulike varene når dei skal halde seg til budsjettet.

1 TAL

Loppemarknad

Det er loppemarknad i Fermat, og vennene våre er på utkik etter nokre godbitar.

1.54 Plex kjøper tre tekoppar. Dei kostar 11 kr, 7 kr og 9 kr. Kor mykje må ho betale til saman for tekoppane? പപപപപപപപപപപപപപപപപപപ

1.55 Maxi har med seg 240 kr på loppemarknaden. Ada har med seg 60 kr meir enn Maxi. Kor mange kroner har dei med til saman? Maxi

Ada

1.56 Henrik vil kjøpe ein trompet. Han kostar 495 kr, men Henrik prutar og får 90 kr i avslag. Kor mange kroner må han betale? പപപപപപപപപപപപപപപപപപ

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

1.57 Maxi vil kaste ballar på boks. Ho kan kaste tre ballar. Dersom ho treffer berre primtal, får ho ein premie.

a) Kva boksar bør ho prøve å treffe? പപപപപപപപപപപപപപപ Henrik kastar også tre ballar. Han får poengsummen 22. b) Kva tre boksar kan han ha treft? പപപപപപപപപപപപപപ

1.58 Henrik samlar på frimerke. På loppemarknaden kjøper han fire frimerke som har lik pris. Han betalar 24 kr. Kor mykje kostar kvart frimerke? പപപപപപപപപപപപപപപപപപ

1.59 Plex steikjer eitt fat med 63 kjøtkaker og eitt fat med 46 kjøtkaker. Då ho kjem for å hente kjøtkakene, er det 104 kjøtkaker att. Kor mange kjøtkaker har Radius ete? 63

104

1 TAL

Sant eller usant Grunngi svara

• • • • • • • •

Oppsummering Tiarvenner

8 + 2 = 10 18 + 2 = 20 19 + 2 = 18 + 2 + 1 = 21 Det vi veit om tiarvenner, kan vi bruke på andre tal. Rekne via heil tiar

Døme: 40 + 19 + 20 40

ϰϬ о ϭϵ –1 59

sŝ ƚĞŶŬũĞƌ ϰϬ н ϮϬ о ϭ с ϱϵ

– 20

+1 20

sŝ ƚĞŶŬũĞƌ ϰϬ о ϮϬ н ϭ с Ϯϭ

Dobling og halvering

Nær dobling

Nær halvering

75 + 75 = 150

ϱϬ о Ϯϱ с Ϯϱ

75 + 76 = 75 + 75 + 1 = 151

ϱϬ о Ϯϲ с ϱϬ о Ϯϱ о ϭ с Ϯϰ

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

8 · 2 = 16 16 · 1 = 16

Dersom vi doblar den eine faktoren og halverer den andre, blir produktet det same.

Partal, oddetal og primtal

Partal er tal som sluttar på siffera 0, 2, 4, 6, 8. Oddetal er tal som sluttar på 1, 3, 5, 7 eller 9. Primtal er heile tal større enn 1 som berre kan delast med seg sjølv og 1.

Avrunding

Vi rundar av nedover dersom sifferet til høgre for sifferet vi skal behalde, er 0, 1, 2, 3 eller 4. Vi rundar av oppover dersom sifferet til høgre for sifferet vi skal behalde, er 5, 6, 7, 8 eller 9. Døme: 4784 у ϰϳϴϬ ŽŐ ϰϳϴ5 у ϰϳϵϬ

Plassverdisystemet

4 2 3 5 6 7

I titalsystemet er det ti siffer. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 og 0 Siffera får verdi etter plassen dei står på. 423 567 er eit sekssifra tal der sifferet 2 står på titusenarplassen.

einarar ƟĂƌĂƌ hundrarar tusenarar ƟƚƵƐĞŶĂƌĂƌ hundretusenara

Oppstilt addisjon og subtraksjon 1

3 6 7 9 + 8 7 5 3 = 1 2 4 3 2

8 4 2 5 – 4 8 4 7 = 3 5 7 8

1 TAL

Oppsummerande oppgåve

ILL: hestespillet fra tivoliet eller lage nytt, sett av plass

Ada er på tivoli og spelar på hest. Når ballen treffer hòlet, vil hesten flytte seg dobbelt så mange skritt som talet ved sida av hòlet viser. a) Ada treffer med tre kast. Ho treffer 2, 6 og 10. Kor mange skritt flyttar hesten seg til saman? b) Ada vil spele meir. Ho legg pengane sine på ein disk og tel. Kor mange kroner har ho att?

c) Henrik hadde 350 kr. Han har brukt 125 kr. Kor mange kroner har han att? a)

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Finn ut Finn alle primtala som er mindre enn 100. Bruk rutenettet.

100

1 TAL

Først til hundre og tilbake til null Utstyr

Terning, blyant og papir. Talet på spelarar

2–4 Kva spelet går ut på

Den som først kjem til 100, har vunne spelet. (Spelaren vinn og får 100 sjølv om siste kast fører til at summen blir større enn hundre.) Variant

MATEMATIKK 6 PARALLELLBOK FRÅ CAPPELEN DAMM

Stige med 8 trinn Utstyr

2 terningar, papir og blyant. Talet på spelarar

2 Kva spelet går ut på

Spelet går ut på å lage og plassere tosifra tal i stigande rekkjefølgje. Spelarane teiknar kvar sin stige med 8 trinn på eit ark. Spelar 1 kastar to terningar og vel kva for ein terning som representerer tiarverdi, og kva for ein som representerer einarverdi. Dersom spelaren til dømes kastar 2 og 5, vel han om slaget skal telje 25 eller 52. Skriv inn det talet spelaren vel, på eitt av trinna i stigen. Spelaren vel sjølv kvar han eller ho plasserer talet. Spelar B gjer det same. Spelarane skiftar tur, kastar terning, vel tal og skriv talet inn i stigen. Dersom ein spelar ikkje får danna eit tal som det er plass til i stigen, er det den andre spelaren sin tur. Vinnar

Den som først får fylt stigen sin med tal i stigande rekkjefølgje, har vunne.

1 TAL