Faktor temahefte
Pü tur Espen Hjardar • Jan-Erik Pedersen nynorsk
Moropark
1
2
Innhald Moropark . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Hyttetur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Svalbard . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Slalåmtur . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Langs kysten . . . . . . . . . . . . . . . 56
Hei! I dette heftet skal du arbeide med matematikk som du har bruk for til dagleg. Tekstane er enkle å lese. Du må lese dei nøye før du begynner å rekne. Vi har sett opp oppgåvene slik at du får god hjelp og støtte når du arbeider. Oppgåvene kan du løyse på fleire måtar. • Nokre gonger skal du setje eit kryss for rett svar. • Andre stader skal du berre skrive svaret. • Somme stader skal du skrive inn tal før du reknar ut svaret. • Av og til skal du stille opp oppgåva sjølv. Her skal du vise utrekningane du gjer for å finne svaret. Alle opplysningane du treng for å løyse oppgåvene, finn du øvst på sidene du jobbar med. Somme gonger er det greitt å bruke kalkulator, men prøv utan så mykje du kan! Lykke til! Helsing forfattarane
3
1 Moropark Familien til Tarik er på besøk i moroparken Tusenfryd den 16. juni. Parken er open på grøne og gule dagar som vist i tabellen. På dei kvite dagane er parken stengd. Parken er open frå kl. 10.30 til kl. 18.30.
Juni
mån
tys
ons
tors
fre
laur
søn
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
1.1 a) Kor mange timar er parken open på grøne og gule dagar?
Svar:
dagar
c) Kor mange timar er parken open i juni? Rekn her:
4
timar
b) Kor mange dagar er parken stengd i juni?
Svar:
Billettprisane på gule og grøne dagar:
Over 120 cm
Under 120 cm
Under 95 cm
Over 60 år
Gul dag
360 kr
290 kr
Gratis
180 kr
Grøn dag
340 kr
270 kr
Gratis
180 kr
Familien består av: Bestemor . . . 164 cm 66 år Far . . . . . . . . . 185 cm 47 år Mor . . . . . . . . 169 cm 47 år
Tarik . . . . . . . 172 cm 14 år Fazila . . . . . . 119 cm 11 år Noredin . . . . 93 cm 4 år
1.2 Bruk tabellen og finn ut. a) Kor mykje kostar det for Tarik å besøkje parken på ein grøn dag?
kr
b) Kor mykje kostar det for Noredin på ein grøn dag?
Svar:
Svar:
kr
c) Kor mykje kostar det for Bestemor?
Svar:
kr
+ =
Bestemor Mor Far Tarik Fazila Noredin Til saman
d) Kor mykje kostar det for heile familien å besøkje parken den 16. juni?
e) Kor mykje hadde det kosta familien å besøkje parken den 17. juni?
180 kr 340 kr
Rekn her:
Moropark
5
Bestemor 164 cm
Fazila 119 cm
Mor 169 cm
Noredin 93 cm
Tarik 172 cm
1.3 a) Skriv høgdene i familien etter kvarandre. Start med den lågaste.
Svar:
b) Kven er høgast? Svar: c) Kven er lågast?
Svar:
d) Kor mykje høgare er Fazila enn Noredin?
Rekn her:
Rekn her:
6
e) Rekn ut summen av alle høgdene i familien til Tarik.
Far 185 cm
Tabellen viser kven som kan bruke dei ulike attraksjonane: Attraksjon
< 95 cm
95–110 cm
110–120 cm
120–140 cm
> 140 cm
ThunderCoaster Japp SpaceShot SpinSpider SpeedMonster
enn < betyr mindre enn > betyr større
Loopen Ballongferd Dyrekarusell Små radiobilar Ja, du kan vere med
Nei, du kan ikkje vere med
Ja, du kan vere med saman med ein vaksen over 18 år
1.4 a) Kor høg må du minst vere for å køyre SpinSpider?
cm
b) Kven får ikkje lov til å køyre små radiobilar?
Svar:
Små radiobilar
Dyrekarusell
Ballongferd
Loopen
Speed Monster
Spin Spider
Japp SpaceShot
c) Set inn høgdene, og kryss av for kva for aktivitetar familien kan vere med på.
Høgd
Thunder Coaster
Svar:
Fazila Tarik Noredin Mor Far Bestemor
d) Kva for attraksjonar kunne du ha vore med på?
Moropark
7
ster SpeedMon Fakta om 690 meter Lengd: 69 sekund Køyretid: ll: 40 meter Høgdeforskje 7 gonger Vektlaus: : 60 millionar Bygg jekostnad i timen 696 passasjerar : et it as Kap 12 sete g: 2 tog med Kor mange to
Tarik vil prøve SpeedMonster. Det er ein berg- og dalbane der du er opp ned tre gonger. Den dagen Tarik er i parken, køyrer det i gjennomsnitt 487 passasjerar i timen med SpeedMonster. Tarik køyrer fem turar.
1.5 a) Skriv 60 millionar som vanleg tal.
60 millionar =
b) Kor mange sete har dei to toga til saman?
Svar:
Svar:
∙
sete =
sete
c) Kor mange passasjerar køyrer det i gjennomsnitt på 5 timar denne dagen? Rekn her:
d) Kor mange passasjerar kan køyre med SpeedMonster på 5 timar?
passasjerar =
Svar:
∙
=
passasjerar
f) Kor stor fart køyrer SpeedMonster-toget med?
8
∙
e) Kor mange gonger er Tarik vektlaus i løpet av dei fem turane?
Svar:
Svar:
m:
s=
m/s
Grafen viser baneprofilen til SpeedMonster.
50 45 40
Høgd i meter
35 30 25 20 15 10 5 0
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
65
70
Kor mange sekund
1.6 a) Kor lang tid bruker SpeedMonster frå start til det høgaste punktet sitt? sekund Svar: b) Kor høgt over bakken er SpeedMonster etter 45 sekund? Svar: meter c) Kor lang tid bruker SpeedMonster på éin runde? Svar: minutt og sekund d) Kor mange gonger er SpeedMonster på ein «topp» over 25 høgdemeter? Svar: e) Kor mange sekund tek det frå start til 10 meter over bakken? sekund Svar: f) Kor mange meter over bakken er SpeedMonster etter 50 sekund? meter Svar:
Moropark
9
L
L
Tarik skal kjøpe noko å drikke til seg sjølv, Fazila og Noredin. I kiosken kan han velje mellom tre ulike storleikar brus til forskjellige prisar. Kiosken har også popkorn i to ulike beger. Det vesle kostar 20 kr, og det store kostar 30 kr.
1.7 a) Kor mykje kostar tre middels store brus? Kryss av for rett svar. 108 kr 105 kr 72 kr
b) Kor mange desiliter (dL) er 0,3 liter?
30 dL
300 dL
3 dL
c) Kor mykje kostar tre små brus?
Svar:
∙
kr =
kr
d) Kor mykje kostar tre store brus?
e) Skriv opp tre eksempel på kor mange desiliter eller liter brus Tarik kan få for 100 kroner.
10
Rekn her:
f) Rekn ut prisen per liter for dei tre ulike begera. Stor:
42 kr = 0,6 L
kr/L
Middels:
35 kr = 0,5 L
kr/L
Liten:
24 kr = 0,3 L
kr/L
Svar:
kr/L betyr kroner per liter.
1.8 a) Kor mykje kostar tre store popkorn til saman?
Svar:
·
kr =
kr
b) Kor mykje må Tarik betale for tre små brus og to store popkorn? Rekn her:
c) Kva får du for nøyaktig 54 kroner i denne kiosken? Rekn her:
d) Kor mykje får du tilbake dersom du betaler med ein 100-kronesetel? Rekn her:
Moropark
11
y n e -m fé a K Midt på dagen går familien på kafé. Kafeen har denne menyen.
kr 99 r k 89
e........................ t r et upp For ens s lat........................... kr g a 139 kr Da ens s g 129 kr Da ................ t t t t e 149 kr dre vudr rken............ ...... u t v o a 119 Ho ens h rtalle d sal a e g Da burg ing m kr l m 99 Ha la kyl l ed Gri a....................................... rm z a z l i l P o t tb pe............................. Kjø tstap e pot
r 69 k r rt 79 k s se e D ke....... eka Is............................. d a l o r Sjok 25 k kr kke .................. 20 i r D 3 s 0, Bru ........................ fi Ka f
1.9 a) Kor mykje kostar ein dagens suppe og ein grilla kylling med salat til saman? Kryss av for rett svar.
248 kr
298 kr
198 kr
b) Kor mykje kostar ein dagens salat og ein pizza til saman?
Svar:
kr +
kr =
kr
c) Bestemor bestiller ein grilla kylling med salat og ein kaffi. Kor mykje kostar det?
Svar:
d) Kor mykje dyrare er den dyraste hovudretten enn den billigaste?
e) Kor mykje billigare er suppe enn pizza?
12
kr +
kr =
Rekn her:
Rekn her:
kr
Bestemor skal betale for heile måltidet. Familien bestiller dette: • • • • • • • • •
2 dagens salat 1 dagens suppe 2 hamburgartallerken 2 grilla kylling med salat 1 kjøttbollar med potetstappe 4 is 1 sjokoladekake 3 kaffi 3 brus
1.10 Bruk opplysningane over.
a) Kor mykje betaler familien for kafébesøket?
Rett Kor mange Pris Dagens salat 2 Dagens suppe
· 89 · · · · · · · ·
Til saman
Til saman per rett
kr = kr = kr = kr = kr = kr = kr = kr = kr =
kr kr kr kr kr kr kr kr kr
=
kr
b) Kor mykje får bestemor attende når ho betaler 1500 kroner?
Svar:
kr –
kr =
kr
Moropark
13
SpinSpider Fakta om t: 44 m Høgste punk 120° Pendel: et: 115 km/t Maks. hastigh 40 Sete: 8m Diameter (d): 550 passasjerar Kapasitet: i timen
Seinare på dagen prøver Tarik attraksjonen SpinSpider. Det er ei kjempehuske som går rundt og rundt mens ho svingar fram og tilbake. Når Tarik køyrer SpinSpideren, er det i alt 24 personar med.
1.11 a) Kor mange passasjerar kan køyre SpinSpider i løpet av 8 timar?
Svar:
·
passasjerar =
passasjerar
b) Kva er omkrinsen av kjempehjulet som Tarik sit på? Svar: Omkrinsen O er:
O = π · d = 3,14 ·
m=
c) Kor mange centimeter er omkrinsen?
Svar:
25,12 m =
cm
d) Kor mange sete har SpinSpider?
Svar:
sete
e) Kor breie er seta? Dei er plassert tett inntil kvarandre. Rekn her:
14
m Omkretsen Omkrinsen til alle allehjul hjuler erπ?··d! d!
π=
3,14
f) Kor mange turar kan SpinSpider køyre på éin time?
Svar:
talet på passasjerar i timen = talet på sete
=
turar i timen
1.12 a) Kor mange felt er SpinSpider-hjulet som du ser her, delt inn i?
felt
b) Kor mange symmetriaksar (linjer) har hjulet?
Svar:
Svar:
symmetriaksar
c) Kor mange personar er det plass til på kvart felt?
felt
Rekn her:
d) Kor mange personar køyrer samtidig med Tarik? Svar: personar e) Kor mange passasjerar sit det i kvart felt når passasjerane er jamt fordelte?
Rekn her:
Moropark
15
Diagrammet viser talet på besøkjande på Tusenfryd i perioden 2000–2009.
Talet på besøkjande i tusen
600
500
400 0
2000
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
År
Se på grafen. Sjå
.nefarg åp eS
1.14 a) Om lag kor mange besøkte parken i 2007?
Svar:
b) I kva for eit år hadde Tusenfryd flest besøkjande?
Svar: c) Om lag kor mange besøkte parken i 2005?
Svar:
Frå år
til år
e) Kor mange år mellom 2000 og 2010 har Tusenfryd hatt meir enn 500 000 besøkjande?
16
d) Når var auken i talet på besøkjande størst?
Svar:
Svar:
år
Eit år var det 516 000 besøkjande i parken. Kvar person betalte i gjennomsnitt 190 kr i inngangspengar. I tillegg brukte kvar person i gjennomsnitt 176 kr på mat, drikke og suvenirar.
1.15 a) Kor mange kroner fekk parken inn i inngangspengar dette året?
Svar:
c) Kor mange kroner brukte kvar person i gjennomsnitt på inngangsbillett, mat, drikke og suvenirar?
1.16 a) Kor mange kroner kostar ein bamse og ei teiknebok?
∙
kr =
kr
b) Kor mange kroner fekk parken inn på mat, drikke og suvenirar dette året?
Svar:
∙
kr =
kr
Rekn her:
Rekn her:
b) Kva kan Tarik og Noredin kjøpe for mellom 90 kr og 100 kr? Lag forslag.
Moropark
17
Ă…r 2000
Tabellen viser omsetninga i perioden 2000–2009 i millionar kroner.
2001 2002 2003 2004 2005 2006
1.17 a) Skriv 98,8 millionar med siffer.
Svar:
2007
2008 2009
b) Rekn ut summen av omsetninga i 2005 og 2006.
Svar:
142 600 000 kr + 179 800 000 kr = Rekn her:
c) Rekn ut summen av omsetninga i 2008 og 2009.
d) Kva blir totalomsetninga for perioden 2007 til 2009?
18
Rekn her:
Omsetning 98,8 158,7 130,9 141,9 137,0 142,6 179,8 170,0 157,9 172.4
I 2009 hadde parken utgifter til lønn, innkjøp og drift på 130 millionar kroner. Inntektene dette året var på 172 millionar kroner. 74 % av inntektene til parken var inngangspengar. Resten var andre inntekter som sal av mat og drikke, suvenirar og anna. Parken hadde 470 000 besøkjande dette året.
74 % = 0,74
1.18 a) Skriv 172 millionar med siffer.
Svar:
b) Kor mange prosent av inntektene til Tusenfryd kjem frå anna enn inngangspengar? Svar: %– %= % c) Kor mange kroner fekk parken inn i inngangspengar?
Svar:
0,74 ∙
kr =
kr
d) Kor mange kroner fekk parken inn på anna sal? Rekn her:
e) Kor stort var overskotet til parken i 2009? Rekn her:
f) Kor mange kroner bruker ein besøkjande i gjennomsnitt? Rekn her:
Moropark
19
2 Hyttetur
Innkjøp til Mat: : Skismurning
Sara og Herman skal vere med tante Marit og onkel John på hyttetur. Dei har fylt bensin på bilen. Bilturen startar kl. 08.00, og dei kjem fram kl. 10.15. Undervegs har dei ein pause på eitt kvarter.
turen: 2100 kr 220 kr
hg kg til 11,40 kr/ Smågodt: 0,5 liter r/ k liter til 14,70 Bensin: 40
Sist gong dei drog på fjellet, brukte dei 2 timar og 35 minutt på turen. Da hadde dei også ein pause på 15 minutt.
2.1 a) Kor mykje kostar mat og skismurning til saman?
kr =
kr
Svar:
hg
c) Kor mykje betaler dei for smågodtet?
20
kr +
b) Kor mange hektogram (hg) er 0,5 kg (kilogram)?
Svar:
Svar:
hg ∙ 11,40 kr/hg =
kr
1 kg = 10 hg
d) Kor mykje kostar bensinen?
Svar:
liter ∙
e) Kor mykje må dei betale til saman for mat, smurning, smågodt og bensin?
Svar:
Rekn her:
kr : 4 =
2.2 a) Kor lang tid bruker dei på bilturen?
kr
Rekn her:
b) Kor lang tid bruker dei på sjølve køyringa?
kr
f) Kva blir utgiftene per person?
kr/liter =
Svar:
c) Kor mange minutt mindre bruker dei denne gongen samanlikna med den førre gongen?
Rekn her:
d) Sist gong køyrde dei heimanfrå kl. 09.40. Kva var klokka da dei var framme? Rekn her:
Hyttetur
21
Det er 12 mil til hytta. Dei bruker 2 timar på køyringa. Bensintanken er heilt full når dei startar. Tanken tek 55 liter bensin. Når dei kjem fram, er det 46,6 liter att på tanken.
Ein liter bensin kostar 14,70 kr.
2.3 a) Kor mange kilometer er 12 mil?
Svar:
12 mil =
km
b) Kor stor var gjennomsnittsfarten i kilometer per time (km/t)?
Svar:
km : 2 t =
2.4 a) Kor mykje bensin brukte dei på turen?
km/t
Rekn her:
b) Kor mykje bensin bruker bilen per mil?
Svar:
liter :
mil =
c) Kor mykje kostar den bensinen dei brukte på turen?
Rekn her:
22
liter/mil
2.5 a) Set inn dei tala som manglar i tabellen. Strekning (mil)
0
5
10
15
Bensinforbruk (liter)
0
3,5
7,0
10,5
20
25
30
35
40
45
50 35,0
b) Kor mange liter bensin bruker bilen på 40 mil?
Svar:
c) Kor langt køyrer bilen på 14 liter? Set kryss ved rett svar. 20 mil
22 mil
24 mil
26 mil
30 mil
d) Bruk tala i tabellen over, og teikn ein graf som viser bensinforbruket.
35,0 31,5 28,0
Bensinforbruk i liter
24,5 21,0 17,5 14,0 10,5 7,0 3,5 0
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
Strekning i mil
Hyttetur
23
På kjøkkenet er det eit stort matbord. Bordet er rektangelforma med lengd 3,0 m og breidd 1,2 m. Det er også eit mindre bord på hytta. Det har form som eit kvadrat med sider på 80 cm.
2.6 a) Gjer om 80 cm til meter.
Svar:
80 cm =
m
b) Kva er omkrinsen av det rektangulære bordet?
Svar:
m+
m+
m+
m=
m
c) Kva er omkrinsen av det kvadratiske bordet?
Svar:
4∙
m=
m
d) Kor mange kvadratmeter (m2) er det rektangulære bordet?
Svar:
m∙
m=
m2
e) Kor mange kvadratmeter (m2) er det kvadratiske bordet?
Rekn her:
f) Kva blir summen av areala av dei to borda?
24
Svar:
m2 +
m2 =
m2
Ein kan setje inn ei ekstra plate i det kvadratiske bordet. Dette bordet får da måla 0,8 m ∙ 1,2 m. Dersom ein set borda på hytta saman til eitt bord, får det form som vist under.
m
m
Kvar person som skal sitje ved bordet, treng ein plass på ca 60 cm.
m
2.7 a) Skriv inn måla på det rektangulære og det kvadratiske bordet. m
b) Kor stor er plata som ein kan setje i det kvadratiske bordet?
Svar:
Lengd =
m
Breidd = 1,2 m –
m=
m
c) Kor langt er det nye bordet totalt?
Svar:
m+
d) Kva blir omkrinsen av det nye store bordet?
m=
m
Rekn her:
e) Kor mange personar er det plass til rundt det nye bordet? Løys oppgåva ved hjelp av rekning og teikning. Rekn her:
Hyttetur
25
Den første kvelden et dei pølser og potetmos til middag. Dei bruker 1,2 kg pølser og 2 posar potetmos. Til éin pose potetmos treng dei 3 dL vatn og 2 dL mjølk. Pølsene kostar 45 kr per kg, og potetmosen kostar 12 kr per pose.
2.8 a) Kor mykje kostar pølsene?
Svar:
1,2 ∙
kr =
kr
b) Kor mykje kostar potetmosen? ∙ 12 kr = Svar:
c) Kor mykje kostar pølsene og potetmosen til saman?
kr
Rekn her:
2.9 a) Kor mange desiliter væske (vatn og mjølk) treng dei til éin pose potetmos?
dL
b) Kor mange desiliter væske treng dei til to posar potetmos?
Svar:
Svar:
c) Gjer om til liter.
3 dL =
liter
10 dL =
liter
20 dL =
liter
2 dL =
liter
5 dL =
liter
8 dL =
liter
26
Etter middag sender Herman og Sara meldingar til vennene sine. 1 MMS kostar 1,80 kr, og 1 SMS kostar 0,60 kr.
2.10 a) Kor mykje kostar det Herman å sende 4 MMS-ar?
4 ∙ 1,80 kr =
kr
b) Kor mykje kostar det Sara å sende 10 SMS-ar?
Svar:
Svar:
∙
=
c) Kor mykje kostar det å sende 8 SMS-ar og 3 MMS-ar? Rekn her:
d) Kor mange SMS-ar kan Sara sende for 14,40 kr?
Svar:
14,40 kr : 0,60 kr =
e) Kor mange MMS-ar kan Herman sende for 54 kr?
Rekn her:
f) Kor mange SMS-ar og MMS-ar kan du sende for 24 kr? Set opp eit eksempel som gir 24 kr totalt.
Hyttetur
27
På hytta har dei berre éin tv-kanal. Sara og Herman ser på Hærlands Big Bang, Nytt på Nytt og BritAwards 2010.
NRK1: T v-progr am 18.00 Førkveld tsnyheter 18.40 Distrik t yen med spor 19.00 Dagsrev ndt 19.40 Norge ru Big Bang og Hærlands 20.05 Lyngbø nytt 20.55 Nytt på 21.25 Skavlan forsvunnet men. Sporløst 22.25 Detekti ytt med sport 23.05 Kveldsn astrofen 23.20 Etter kat ards 2010 00.20 Brit Aw /chat y jukeboks m 02.00 Countr /chat t jukeboks u 04.00 Dansefo
Klar for tv-kveld!
2.11 a) Når begynner programmet Etter katastrofen?
Svar:
b) Kor lenge varer Skavlan?
Svar:
c) Kor mange minutt varer Dagsrevyen med sport?
Svar:
Rekn her:
d) Kor lang tid tek det frå programmet Lyngbø og Hærlands Big Bang begynner til Kveldsnytt med sport er ferdig?
e) Kor lenge varer programmet Brit Awards 2010?
f) Kor mange timar og minutt ser Sara og Herman på tv den kvelden? Rekn her:
28
Rekn her:
På Dagsrevyen er det eit innslag om rypejakta dette året. Tabellen viser kor mange fjellryper som er felte (skotne) i heile landet.
2.12 a) I kva for ein periode blei det felt flest ryper? Svar:
b) I kva for ein periode blei det felt færrast ryper?
År
Kor mange felte ryper
2001–2002
202 936
2002–2003
153 452
2003–2004
157 804
2004–2005
158 708
2005–2006
114 798
2006–2007
95 189
2007–2008
101 340
2008–2009
71 597
Svar: c) Kor mange ryper blei felte i 2004–2005?
d) Kor mange færre ryper blei felte i 2008–2009 enn i 2001–2002?
Svar:
–
=
e) Teikn ferdig diagrammet under.
210 000 200 000 190 000 180 000 Kor mange felte ryper
Svar:
170 000 160 000 150 000 140 000 130 000 120 000 110 000 100 000 90 000 80 000 70 000 0 2001– 2002– 2003– 2004– 2005– 2006– 2007– 2008– 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 År Hyttetur
29
TRO
LLN
LANGVATNET
C
ES
STORHAUGEN
SVARTVATNET
MY
RM
OE
N
TROLLBERGET
1 cm på kartet betyr 30 000 cm i terrenget. Det er 300 m!
LILLETJERN
B
KVASSEGGANE
N
ALE
GD
HEG
BRE DDA L
A
SIVTJERN
1 : 30 000
STORS
KOG
På søndag skal Sara og Herman gå ein tur i fjellet. På kartet måler dei lengda på turen til 30 cm.
2.13 a) Kor mange centimeter er det mellom A og B?
Svar:
cm
b) Kor mange centimeter er det mellom A og B i røynda?
cm = Svar: 30 000 ∙ c) Kor mange meter er 90 000 cm?
90 000 cm =
10 000 cm = 100 m
m
d) Kor mange centimeter er det mellom B og C?
Svar:
cm
Svar:
cm
e) Kor mange centimeter er det mellom B og C i røynda?
30
Svar:
∙
cm =
cm
f) Kor mange meter er det mellom B og C?
Svar:
m
g) Kor mange meter er det mellom A og C i røynda? Rekn her:
h) Kor mange kilometer er det frå A til B og vidare til C i røynda? Rekn her:
2.14 a) Set inn dei tala som manglar i tabellen.
Avstand på kartet (cm)
0
5
10
Avstand i terrenget (m)
0
1500
3000
20
25
30
35 10 500
b) Kor lang var turen til Sara og Herman i røynda?
15
Svar:
m=
km
c) Teikn inn ein tur på kartet. Turen skal vere 6 km i røynda.
Hyttetur
31
Dei skal også pusse opp eit lite rom på hytta. Sara og Herman skal måle veggene, mens tante Marit skal beise golvet.
m m
m
Rommet har to vegger som er 2,5 m lange. Dei to andre veggene er 2,0 m lange. Det er 2,40 m høgt under taket.
2.15 a) Set inn måla på veggene.
b) Kva blir arealet av veggen som er 2,5 m lang og 2,4 m høg?
Svar:
m∙
m=
m2
c) Kva blir arealet av veggen som er 2,0 m lang og 2,4 m høg? Rekn her:
d) Kva blir arealet av dei fire veggene til saman?
32
Svar:
2∙
m2 + 2 ∙
m2 =
m2
Golvet i rommet har form som eit rektangel. Det er 2,5 m langt og 2,0 m breitt. Rommet har ei dør og eit vindauge. Til saman svarer dør og vindauge til 10 % av flata til veggene.
2.16 a) Kor stort er arealet av golvet? Teikn ei skisse, set på mål og rekn ut. Rekn her:
b) Tante Marit skal beise golvet to gonger. 1 liter beis dekkjer 5 m2 av golvet. Kor mykje beis treng ho?
Rekn her:
c) Beisen kostar 174 kr per liter. Kor mykje betaler ho for beisen?
Rekn her:
d) Kva blir arealet av veggene utan dør og vindauge? Svar: 0,90 ∙ m2 = m2
100 % – 10 % = 90 % = 0,90
e) 1 liter måling dekkjer ca. 6,5 m2 av veggene. Kor mange liter måling treng dei når veggene har eit areal på 19,44 m2?
Svar:
19,44 m2 :
m2/liter =
liter Hyttetur
33
En kveld speler familien Yatzy. Resultatet blir slik: Deltakarar Einarar
Tante Marit
Onkel John
Sara
Herman
3
3
2
4 6
8
4
Toarar
6
Trearar
12
9
Firarar
12
8
Seksarar
18
24
18
18
12
10
8
12
Femmarar
12
16
10
15
15
20
9
9
Sum Bonus Eitt par To par
18
Tre like Fire like
9 24
Liten straight
15
Hus
26
Stor straight Sjanse Yatzy
– 17 –
22 18 20 – – 28 23 50
20
20
12
15
–
16
Liten straight er: 12345 Stor straight er: 23456
15
15
–
20
23
–
19
20
–
–
Totalt
For å få 50 poeng i bonus, må vi ha minst 63 poeng i sum på einarar, toarar osv.
2.17 a) Finn summen for kvar av deltakarane. Set inn bonus der det skal vere.
b) Kor mange poeng får kvar av dei totalt?
Tante Marit:
Sara:
Onkel John:
Herman:
34
2.18 Finn fram fem terningar og spel ein runde Yatzy!
Deltakarar Einarar Toarar Trearar Firarar Femmarar Seksarar Sum Bonus Eitt par To par Tre like Fire like Liten straight Stor straight Hus Sjanse Yatzy Totalt
Hyttetur
35